Q.S ኣል-ካህፍ (اَلْكَهْف) - 110 ብዝሒ ጥቕስታት

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ عَلٰى عَبْدِهِ الْكِتٰبَ وَلَمْ يَجْعَلْ لَّهٗ عِوَجًا ۜ

al-ḥamdu lillāhil-lażī anzala ‘alā ‘abdihil-kitāba wa lam yaj‘al lahū ‘iwajā(n).

ምስጋና ነቲ መጽሓፍ (ኣል-ቁርኣን) ናብ ባሮቱ ዘውረደን ዘይጠወየን ኣላህ፤

قَيِّمًا لِّيُنْذِرَ بَأْسًا شَدِيْدًا مِّنْ لَّدُنْهُ وَيُبَشِّرَ الْمُؤْمِنِيْنَ الَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ اَجْرًا حَسَنًاۙ

qayyimal liyunżira ba'san syadīdam mil ladunhu wa yubasysyiral-mu'minīnal-lażīna ya‘malūnaṣ-ṣāliḥāti anna lahum ajran ḥasanā(n).

ከም ቅኑዕ መምርሒ፡ ካብኡ ኣዝዩ ዘሕምም መቕጻዕቲ ንምጥንቃቕን ነቶም ሰናይ ግብሪ ንዝገብሩ ኣመንቲ ጽቡቕ ዓስቢ ከም ዝረኽቡ ብስራት ንምሃብን፡

مّٰكِثِيْنَ فِيْهِ اَبَدًاۙ

mākiṡīna fīhi abadā(n).

ንዘለኣለም ኣብኡ ኪጸንሑ እዮም።

وَّيُنْذِرَ الَّذِيْنَ قَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًاۖ

wa yunżiral-lażīna qāluttakhażallāhu waladā(n).

ከምኡ ውን ነቶም "ኣላህ ቆልዓ ወሲዱ" ዝብሉ ንምጥንቃቕ።

مَّا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍ وَّلَا لِاٰبَاۤىِٕهِمْۗ كَبُرَتْ كَلِمَةً تَخْرُجُ مِنْ اَفْوَاهِهِمْۗ اِنْ يَّقُوْلُوْنَ اِلَّا كَذِبًا

mā lahum bihī min ‘ilmiw wa lā li'ābā'ihim, kaburat kalimatan takhruju min afwāhihim, iy yaqūlūna illā każibā(n).

ብዛዕባኡ ዋላ ሓንቲ ኣፍልጦ የብሎምን፡ ኣቦታቶም እውን ኣይነበሮምን። ካብ ኣፎም ዝወጹ ቃላት ክንደይ ጽዩፋት እዮም፤ ብዘይካ ሓሶት ካልእ ኣይዛረቡን እዮም።

فَلَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَّفْسَكَ عَلٰٓى اٰثَارِهِمْ اِنْ لَّمْ يُؤْمِنُوْا بِهٰذَا الْحَدِيْثِ اَسَفًا

fa la‘allaka bākhi‘un nafsaka ‘alā āṡārihim illam yu'minū bihāżal-ḥadīṡi asafā(n).

ሽዑ ምናልባት ንስኻ (መሓመድ) ንነብስኻ ክትጎድእ ትኽእል ኢኻ ምኽንያቱ ድሕሪ ምምላስካ ክትሓዝን ኢኻ፣ በዚ ሓበሬታ (ቁርኣን) እንተዘይኣሚኖም።

اِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَى الْاَرْضِ زِيْنَةً لَّهَا لِنَبْلُوَهُمْ اَيُّهُمْ اَحْسَنُ عَمَلًا

innā ja‘alnā mā ‘alal-arḍi zīnatal lahā linabluwahum ayyuhum aḥsanu ‘amalā(n).

ብርግጽ ኣብ ምድሪ ንዘሎ ኩሉ ከም ስልማት ጌርናሎም ኢና፡ ምእንቲ ካብኣቶም ኣየናይ ብግብሪ ዝበለጸ ምዃኑ ክንፍትኖም።

وَاِنَّا لَجٰعِلُوْنَ مَا عَلَيْهَا صَعِيْدًا جُرُزًاۗ

wa innā lajā‘ilūna mā ‘alaihā ṣa‘īdan juruzā(n).

ብሓቂ ድማ ነቲ ኣብ ልዕሊኡ ዘሎ መኻንን ደረቕን መሬት ክንገብሮ ኢና (ከምኡውን)።

اَمْ حَسِبْتَ اَنَّ اَصْحٰبَ الْكَهْفِ وَالرَّقِيْمِ كَانُوْا مِنْ اٰيٰتِنَا عَجَبًا

am ḥasibta anna aṣḥābal-kahfi war-raqīmi kānū min āyātinā ‘ajabā(n).

እቶም ኣብ በዓትታት ዝነብሩ ሰባት፡ ከምኡ’ውን (እቶም) ራቂም ዘለዎም ሰባት፡ ካብቶም ድንቂ ምልክታትና (ናይ ዕብየት) ይመስለኩም?

اِذْ اَوَى الْفِتْيَةُ اِلَى الْكَهْفِ فَقَالُوْا رَبَّنَآ اٰتِنَا مِنْ لَّدُنْكَ رَحْمَةً وَّهَيِّئْ لَنَا مِنْ اَمْرِنَا رَشَدًا

iż awal-fityatu ilal-kahfi fa qālū rabbanā ātinā mil ladunka raḥmataw wa hayyi' lanā min amrinā rasyadā(n).

(ዘክር) እቶም መንእሰያት ኣብቲ በዓቲ ክዕቆቡ ከለዉ "ጎይታና ካባኻ ምሕረት ሃበና ኣብ ጉዳይና ድማ ምሉእ ቅኑዕ መምርሒ ሃበና" ኢሎም ጸለዩ።

فَضَرَبْنَا عَلٰٓى اٰذَانِهِمْ فِى الْكَهْفِ سِنِيْنَ عَدَدًاۙ

faḍarabnā ‘alā āżānihim fil-kahfi sinīna ‘adadā(n).

ስለዚ ኣብ በዓቲ ንሓያሎ ዓመታት ኣእዛኖም ዓጸናዮ።

ثُمَّ بَعَثْنٰهُمْ لِنَعْلَمَ اَيُّ الْحِزْبَيْنِ اَحْصٰى لِمَا لَبِثُوْٓا اَمَدًا ࣖ

Ṡumma ba‘aṡnāhum lina‘lama ayyul-ḥizbaini aḥṣā limā labiṡū amadā(n).

ሽዑ ካብ ክልተ ጉጅለ ኣየናይ እዩ ክንደይ ግዜ ከም ዝጸንሑ (ኣብ በዓቲ) ኣብ ምሕሳብ ዝያዳ ልክዕ ከም ዝኾነ ክንፈልጥ ኣበራቢርናዮም።

نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ نَبَاَهُمْ بِالْحَقِّۗ اِنَّهُمْ فِتْيَةٌ اٰمَنُوْا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنٰهُمْ هُدًىۖ

naḥnu naquṣṣu ‘alaika naba'ahum bil-ḥaqq(i), innahum fityatun āmanū birabbihim wa zidnāhum hudā(n).

ንሕና (መሓመድ) ታሪኾም ብሓቂ ንነግረኩም ኢና። ብርግጽ ብጐይታኦም ዝኣመኑ መንእሰያት እዮም፡ ንሕና ድማ መምርሒ ወሲኽናሎም ኢና።

وَّرَبَطْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اِذْ قَامُوْا فَقَالُوْا رَبُّنَا رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ لَنْ نَّدْعُوَا۟ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلٰهًا لَّقَدْ قُلْنَآ اِذًا شَطَطًا

wa rabaṭnā ‘alā qulūbihim iż qāmū fa qālū rabbunā rabbus-samāwāti wal-arḍi lan nad‘uwa min dūnihī ilāhal laqad qulnā iżan syaṭaṭā(n).

ንሕና ድማ ደው ምስ በሉ ልቦም ኣደልዲልናዮም "ጎይታና ጎይታ ሰማይን ምድርን እዩ ብዘይካኡ ካልእ ኣምላኽ ኣይንጽውዕን ኢና። ብሓቂ ከምኡ እንተንገብር ካብ ሓቂ ኣዝዩ ዝረሓቐ ቃላት ምተዛረብና ኔርና" ኢሎም።

هٰٓؤُلَاۤءِ قَوْمُنَا اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةًۗ لَوْلَا يَأْتُوْنَ عَلَيْهِمْ بِسُلْطٰنٍۢ بَيِّنٍۗ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًاۗ

hā'ulā'i qaumunattakhażū min dūnihī ālihah(tan), lau lā ya'tūna ‘alaihim bisulṭānim bayyin(in), faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibā(n).

ብዘይካኡ ኣማልኽቲ (ክምለኹ) ዝገበሩ ህዝብና እዮም። ስለምንታይ ንጹር ምኽንያት (ንእምነቶም) ዘይመጹ? ስለዚ ኣብ ልዕሊ ኣላህ ሓሶት ካብ ዝዛረብ ሰብ ንላዕሊ ፍትሓዊ መን ኣሎ?

وَاِذِ اعْتَزَلْتُمُوْهُمْ وَمَا يَعْبُدُوْنَ اِلَّا اللّٰهَ فَأْوٗٓا اِلَى الْكَهْفِ يَنْشُرْ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِّنْ رَّحْمَتِهٖ وَيُهَيِّئْ لَكُمْ مِّنْ اَمْرِكُمْ مِّرْفَقًا

wa iżi‘tazaltumūhum wa mā ya‘budūna illallāha fa'wū ilal-kahfi yansyur lakum rabbukum mir raḥmatihī wa yuhayyi' lakum min amrikum mirfaqā(n).

ከምኡ’ውን ብዘይካ ኣላህ ዘምልኽዎን ዝገደፍካዮምን እንተደኣ ገዲፍካዮም፡ ሽዑ ኣብ በዓቲ ዕቝባ ድለ፡ ጐይታኻ ድማ ምሕረቱ ክህበካን ኣብ ጉዳይካ ዝጠቅም ነገር ከቕርበልካን’ዩ።

۞ وَتَرَى الشَّمْسَ اِذَا طَلَعَتْ تَّزٰوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَاِذَا غَرَبَتْ تَّقْرِضُهُمْ ذَاتَ الشِّمَالِ وَهُمْ فِيْ فَجْوَةٍ مِّنْهُۗ ذٰلِكَ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ ۗمَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ وَمَنْ يُّضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهٗ وَلِيًّا مُّرْشِدًا ࣖ

wa tarasy-syamsa iżā ṭala‘at tazāwaru ‘an kahfihim żātal-yamīni wa iżā garabat taqriḍuhum żātasy-syimāli wa hum fī fajwatim minh(u), żālika min āyātillāh(i), may yahdillāhu fa huwal-muhtadi wa may yuḍlil falan tajida lahū waliyyam mursyidā(n).

ጸሓይ ምስ ወጸት ድማ፡ ካብ በዓቶም ንየማን ተጸጊዓ፡ ምስ ዓረበት ድማ፡ ኣብ ውሽጢ (እቲ በዓቲ) ኣብ ሰፊሕ ቦታ እናሃለዋ፡ ካብኦም ንጸጋም ርሒቓ ክትዕዘብ ኢኻ። እዚኦም ገለ ካብቶም ምልክታት (ናይ ኣላህ ዕብየት) እዮም። ብኣሏህ ዝምራሕ ሰብ ሽዑ ንሱ እዩ ዝምራሕ፤ ንዝመርሖ ዘስሕቶ ድማ ክመርሖ ዝኽእል ሓጋዚ ኣይትረክብን ኢኻ።

وَتَحْسَبُهُمْ اَيْقَاظًا وَّهُمْ رُقُوْدٌ ۖوَّنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖوَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيْدِۗ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَّلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا

wa taḥsabuhum aiqāẓaw wa hum ruqūd(un), wa nuqallibuhum żātal-yamīni wa żātasy-syimāl(i), wa kalbuhum bāsiṭun żirā‘aihi bil-waṣīd(i), lawiṭṭala‘ta ‘alaihim lawallaita minhum firāraw wa lamuli'ta minhum ru‘bā(n).

ደቂሶም እምበር ደቂሶም ዘለዉ ኣይመስለኩምን፤ ከምኡውን ንየማንን ንጸጋምን ንቕድሚትን ንድሕሪትን ንገልብጦም፣ ከልቦም ድማ ኣብ ቅድሚ ማዕጾ በዓቲ ቅልጽሙ ዘርጊሑ። እንተትርእዮም ድማ ብርግጽ ካብኦም ምተመልስካ (ምርሓቕካ) ብርግጽ ድማ ብፍርሒ ምተመልአካ።

وَكَذٰلِكَ بَعَثْنٰهُمْ لِيَتَسَاۤءَلُوْا بَيْنَهُمْۗ قَالَ قَاۤىِٕلٌ مِّنْهُمْ كَمْ لَبِثْتُمْۗ قَالُوْا لَبِثْنَا يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالُوْا رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِمَا لَبِثْتُمْۗ فَابْعَثُوْٓا اَحَدَكُمْ بِوَرِقِكُمْ هٰذِهٖٓ اِلَى الْمَدِيْنَةِ فَلْيَنْظُرْ اَيُّهَآ اَزْكٰى طَعَامًا فَلْيَأْتِكُمْ بِرِزْقٍ مِّنْهُ وَلْيَتَلَطَّفْ وَلَا يُشْعِرَنَّ بِكُمْ اَحَدًا

wa każālika ba‘aṡnāhum liyatasā'alū bainahum, qāla qā'ilum minhum kam labiṡtum, qālū labiṡnā yauman au ba‘ḍa yaum(in), qālū rabbukum a‘lamu bimā labiṡtum, fab‘aṡū aḥadakum biwariqikum hāżihī ilal-madīnati falyanẓur ayyuhā azkā ṭa‘āman falya'tikum birizqim minhu walyatalaṭṭaf wa lā yusy‘iranna bikum aḥadā(n).

ከምኡ ድማ ንሓድሕዶም ሕቶታት ምእንቲ ክሓተቱ ኣበራቢርናዮም። ሓደ ካብኣቶም "ኣብዚ (ኣብዚ) ክንደይ ግዜ ጸኒሕኩም?" ንሳቶም ድማ “ሓደ መዓልቲ ወይ ፍርቂ መዓልቲ (ኣብዚ) ኣለና” ኢሎም መለሱ። በለ (ካልእ)፡ "ኣምላኽኩም ክንደይ ግዜ ከም ዝጸናሕኩም (ኣብዚ) ዝበለጸ ይፈልጥ እዩ። ስለዚ ንሓደ ካባኻትኩም ሳንቲም ብሩርኩም ሒዙ ናብ ከተማ ክኸይድ ንገሩ፡ ኣየናይ መግቢ ከም ዝሓይሽ ድማ ይርኣየኩም፡ ገለ ካብኡ ድማ ኣምጽኣልኩም፡ ለዋህ ይኩን ብዛዕባኹም ንማንም ፈጺሙ ኣይነግረኩምን።"

اِنَّهُمْ اِنْ يَّظْهَرُوْا عَلَيْكُمْ يَرْجُمُوْكُمْ اَوْ يُعِيْدُوْكُمْ فِيْ مِلَّتِهِمْ وَلَنْ تُفْلِحُوْٓا اِذًا اَبَدًا

innahum iy yaẓharū ‘alaikum yarjumūkum au yu‘īdūkum fī millatihim wa lan tufliḥū iżan abadā(n).

ብርግጽ ሃለዋትካ እንተ ዝፈልጡ፡ ብርግጽ ብዳርባ እምኒ ምቐትሉኻ ወይ ናብ ሃይማኖቶም ክትምለስ ምገደዱኻ፡ ኣብ ከምኡ ኩነታት ድማ ፈጺምካ ኣይምተዓወትካን።”

وَكَذٰلِكَ اَعْثَرْنَا عَلَيْهِمْ لِيَعْلَمُوْٓا اَنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّاَنَّ السَّاعَةَ لَا رَيْبَ فِيْهَاۚ اِذْ يَتَنَازَعُوْنَ بَيْنَهُمْ اَمْرَهُمْ فَقَالُوا ابْنُوْا عَلَيْهِمْ بُنْيَانًاۗ رَبُّهُمْ اَعْلَمُ بِهِمْۗ قَالَ الَّذِيْنَ غَلَبُوْا عَلٰٓى اَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِمْ مَّسْجِدًا

wa każālika a‘ṡarnā ‘alaihim liya‘lamū anna wa‘dallāhi ḥaqquw wa annas-sā‘ata lā raiba fīhā, iż yatanāza‘ūna bainahum amrahum fa qālubnū ‘alaihim bun-yānā(n), rabbuhum a‘lamu bihim, qālal-lażīna galabū ‘alā amrihim lanattakhiżanna ‘alaihim masjidā(n).

ከምኡ ድማ (ከምኡ’ውን) ምስኦም (ሰባት) ኣርኢናዮም፣ መታን መብጽዓ ኣላህ ሓቂ ምዃኑ፣ ከምኡ’ውን (ምምጻእ) መዓልቲ ቅያም ዘጠራጥር ከምዘይብሉ ምእንቲ ክፈልጡ። ብዛዕባ ጉዳዮም ክከራኸሩ ከለዉ "ኣብ ልዕሊ (በዓቶም) ህንጻ ተኽሉ፡ ጎይታኦም ዝያዳ ይፈልጦም" ይብሉ። እቲ ኣብ ጉዳዮም ስልጣን ዝነበሮ ሰብ "ብርግጽ ቤት ኣምልኾ ክንሰርሓሉ ኢና" ኢሉ።

سَيَقُوْلُوْنَ ثَلٰثَةٌ رَّابِعُهُمْ كَلْبُهُمْۚ وَيَقُوْلُوْنَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْمًاۢ بِالْغَيْبِۚ وَيَقُوْلُوْنَ سَبْعَةٌ وَّثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ ۗقُلْ رَّبِّيْٓ اَعْلَمُ بِعِدَّتِهِمْ مَّا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا قَلِيْلٌ ەۗ فَلَا تُمَارِ فِيْهِمْ اِلَّا مِرَاۤءً ظَاهِرًا ۖوَّلَا تَسْتَفْتِ فِيْهِمْ مِّنْهُمْ اَحَدًا ࣖ

sayaqūlūna ṡalāṡatur rābi‘uhum kalbuhum, wa yaqūlūna khamsatun sādisuhum kalbuhum rajmam bil-gaib(i), wa yaqūlūna sab‘atuw wa ṡāminuhum kalbuhum, qur rabbī a‘lamu bi‘iddatihim mā ya‘lamuhum illā qalīl(un), falā tumāri fīhim illā mirā'an ẓāhirā(n), wa lā tastafti fīhim minhum aḥadā(n).

ጸኒሖም (ገለ ሰባት) "(ቁጽሮም) ሰለስተ (ሰባት)፡ እቲ ራብዓይ ከልቢ" ክብሉ እዮም፡ (ካልኦት) ድማ "(ቁጽሮም) ሓሙሽተ (ሰባት)፡ እቲ ሻድሻይ ከልቢ" ክብሉ እዮም፡ ከም ግምት ብዛዕባ ልዕለ ባህርያዊ፤ ከምኡውን (ካልእ) "(ቁጽሮም) ሸውዓተ (ሰባት) እዩ፣ እቲ ሻሙናይ ከልቢ እዩ።" በል (መሓመድ) "ጎይታይ ቁጽሮም ዝበለጸ ይፈልጥ፤ ብዘይካ ውሑዳት (ቁጽሮም) ዝፈልጥ የለን"። ስለዚ ንስኻትኩም (መሓመድ) ብዘይካ ናይ ግዳማዊ ምጉት ብዛዕባኦም ኣይትማጎቱን ብዛዕባኦም (እቶም መንእሰያት) ንማንም ኣይትሕተቱ።

وَلَا تَقُوْلَنَّ لِشَا۟يْءٍ اِنِّيْ فَاعِلٌ ذٰلِكَ غَدًاۙ

wa lā taqūlanna lisyai'in innī fā‘ilun żālika gadā(n).

ብዛዕባ ዝኾነ ነገር ድማ “ጽባሕ ንግሆ ብርግጽ ከምኡ ክገብር እየ” ኢልካ ፈጺምካ ኣይትበል።

اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۖوَاذْكُرْ رَّبَّكَ اِذَا نَسِيْتَ وَقُلْ عَسٰٓى اَنْ يَّهْدِيَنِ رَبِّيْ لِاَقْرَبَ مِنْ هٰذَا رَشَدًا

illā ay yasyā'allāh(u), ważkur rabbaka iżā nasīta wa qul ‘asā ay yahdiyani rabbī li'aqraba min hāżā rasyadā(n).

ብዘይካ (ብዝብል) "ፍቓድ ኣምላኽ"። ከምኡ ውን ረሲዕካ "ካብዚ ንላዕሊ (ናብ ሓቂ) ክቐርብ ጎይታይ ክመርሓኒ ተስፋ ይገብር" እንተ ኢልካ ንጐይታኻ ዘክር።

وَلَبِثُوْا فِيْ كَهْفِهِمْ ثَلٰثَ مِائَةٍ سِنِيْنَ وَازْدَادُوْا تِسْعًا

wa labiṡū fī kahfihim ṡalāṡa mi'atin sinīna wazdādū tis‘ā(n).

ኣብቲ በዓቲ ድማ ንሰለስተ ሚእቲ ዓመት ተወሲኹዎ ትሽዓተ ዓመት ተቐመጡ።

قُلِ اللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا لَبِثُوْا ۚ لَهٗ غَيْبُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَبْصِرْ بِهٖ وَاَسْمِعْۗ مَا لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ مِنْ وَّلِيٍّۗ وَلَا يُشْرِكُ فِيْ حُكْمِهٖٓ اَحَدًا

qulillāhu a‘lamu bimā labiṡū, lahū gaibus-samāwāti wal-arḍ(i), abṣir bihī wa asmi‘, mā lahum min dūnihī miw waliyy(in), wa lā yusyriku fī ḥukmihī aḥadā(n).

በል "ኣላህ ክንደይ ግዜ ከም ዝጸንሑ (ኣብ በዓቲ) ዝያዳ ይፈልጥ እዩ፤ ኣብ ሰማያትን ምድርን ዝተሓብአ ኩሉ ንዕኡ እዩ። ምርኣይኡ ክሳብ ክንደይ ድሙቕ ምዃኑን ምስማዕኡ ክሳብ ክንደይ በሊሕ ምዃኑን፤ ብዘይካ ንዕኦም ሓላዊ የለን፤ ኣብ ምውሳን ውሳነታት ድማ ንማንም ከም መሻርኽቱ ኣይወስዶን" በል።

وَاتْلُ مَآ اُوْحِيَ اِلَيْكَ مِنْ كِتَابِ رَبِّكَۗ لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمٰتِهٖۗ وَلَنْ تَجِدَ مِنْ دُوْنِهٖ مُلْتَحَدًا

watlu mā ūḥiya ilaika min kitābi rabbik(a), lā mubaddila likalimātih(ī), wa lan tajida min dūnihī multaḥadā(n).

ነቲ ዝወረደልካ ማለት መጽሓፍ ጐይታኻ (ቁርኣን) ድማ ኣንብቦ (መሓመድ)። ንሓረጋቱ ክቕይሮ ዝኽእል ነገር የለን። ብዘይካ ኣብኡ ድማ ዕቝባ ክትረክብ ኣይትኽእልን ኢኻ።

وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَدٰوةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيْدُوْنَ وَجْهَهٗ وَلَا تَعْدُ عَيْنٰكَ عَنْهُمْۚ تُرِيْدُ زِيْنَةَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۚ وَلَا تُطِعْ مَنْ اَغْفَلْنَا قَلْبَهٗ عَنْ ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوٰىهُ وَكَانَ اَمْرُهٗ فُرُطًا

waṣbir nafsaka ma‘al-lażīna yad‘ūna rabbahum bil-gadāti wal-‘asyiyyi yurīdūna wajhahū wa lā ta‘du ‘aināka ‘anhum, turīdu zīnatal-ḥayātid-dun-yā, wa lā tuṭi‘ man agfalnā qalbahū ‘an żikrinā wattaba‘a hawāhu wa kāna amruhū furuṭā(n).

ኣታ (መሓመድ) ድማ ነቶም ንጐይታኦም ንግሆን ምሸትን ደስታኡ ተስፋ ብምግባር ዝጽውዑ ተዓገሱ፤ ኣዒንትኹም ድማ ካብኦም ኣይትመልሱ (ምኽንያቱ) ዕንቊታት ዓለማዊ ህይወት ተስፋ ስለ ዝገብሩ፤ ከምኡ’ውን ነቶም ልቦም ሸለል ኢልና ክንዝክረና ዝገደፍናዮም፡ ድሌታቶምን ኩነታቶም መስመር ዝሰገሩን ኣይትስዓቡ።

وَقُلِ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكُمْۗ فَمَنْ شَاۤءَ فَلْيُؤْمِنْ وَّمَنْ شَاۤءَ فَلْيَكْفُرْۚ اِنَّآ اَعْتَدْنَا لِلظّٰلِمِيْنَ نَارًاۙ اَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَاۗ وَاِنْ يَّسْتَغِيْثُوْا يُغَاثُوْا بِمَاۤءٍ كَالْمُهْلِ يَشْوِى الْوُجُوْهَۗ بِئْسَ الشَّرَابُۗ وَسَاۤءَتْ مُرْتَفَقًا

wa qulil-ḥaqqu mir rabbikum, faman syā'a falyu'miw wa man syā'a falyakfur, innā a‘tadnā liẓ-ẓālimīna nārā(n), aḥāṭa bihim surādiquhā, wa iy yastagīṡū yugāṡū bimā'in kal-muhli yasywil-wujūh(a), bi'sasy-syarāb(u), wa sā'at murtafaqā(n).

ከምኡ ውን በል (መሓመድ) "ሓቂ ካብ ጐይታኻ እያ እትመጽእ፤ ዝደለየ (ክኣምን) ይኣምን፡ ዝደለየ (ክክፍር) ድማ ይኩፍር"። ብርግጽ ነቶም በደለኛታት፡ ዕግርግርኦም ዝኸበቦም፡ ሲኦል ኣዳሊናሎም ኢና። ሓገዝ እንተሓቲቶም (ምስታይ) ከም ዝፈልሐ ሓጺን ገጾም ዘቃጽል ማይ ክወሃቦም እዩ። (እዚ) እቲ ዝኸፍአ መስተን ዝኸፍአ መዕረፊ ቦታን እዩ።

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اِنَّا لَا نُضِيْعُ اَجْرَ مَنْ اَحْسَنَ عَمَلًاۚ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti innā lā nuḍī‘u ajra man aḥsana ‘amalā(n).

ብርግጽ እቶም ዝኣመኑን ሰናይ ግብሪ ዝገብሩን፡ ናይቶም ሰናይ ግብሪ ዝገብሩ ዓስቢ ኣይንባኽንን ኢና።

اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ جَنّٰتُ عَدْنٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُ يُحَلَّوْنَ فِيْهَا مِنْ اَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَّيَلْبَسُوْنَ ثِيَابًا خُضْرًا مِّنْ سُنْدُسٍ وَّاِسْتَبْرَقٍ مُّتَّكِـِٕيْنَ فِيْهَا عَلَى الْاَرَاۤىِٕكِۗ نِعْمَ الثَّوَابُۗ وَحَسُنَتْ مُرْتَفَقًا ࣖ

ulā'ika lahum jannātu ‘adnin tajrī min taḥtihimul-anhāru yuḥallauna fīhā min asāwira min żahabiw wa yalbasūna ṡiyāban khuḍram min sundusiw wa istabraqim muttaki'īna fīhā ‘alal-arā'ik(i), ni‘maṡ-ṡawāb(u), wa ḥasunat murtafaqā(n).

ንሳቶም እዮም ነቲ ኣብ ትሕቲኣ ሩባታት ዝውሕዙ ገነት ዓድን ዝረኽቡ፤ (ኣብቲ ሰማይ) ብወርቂ ኣምባር ተሰሊሞም ካብ ጽቡቕ ስልክን ረጒድ ሐርጭን ዝተሰርሐ ቀጠልያ ክዳን ይኽደኑ፣ ኣብ ጽቡቕ ሶፋታት ተጸጊዖም ኮፍ ይብሉ። (ማለት) እቲ ዝበለጸ ዓስብን ጽቡቕ መዕረፊ ቦታን እዩ።

۞ وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلًا رَّجُلَيْنِ جَعَلْنَا لِاَحَدِهِمَا جَنَّتَيْنِ مِنْ اَعْنَابٍ وَّحَفَفْنٰهُمَا بِنَخْلٍ وَّجَعَلْنَا بَيْنَهُمَا زَرْعًاۗ

waḍrib lahum maṡalar rajulaini ja‘alnā li'aḥadihimā jannataini min a‘nābiw wa ḥafafnāhumā binakhliw wa ja‘alnā bainahumā zar‘ā(n).

ከምኡ ውን (መሓመድ) ኣብነት ሃቦም ክልተ ሰብኡት ሓደ ካብኣቶም (ካፍር) ክልተ ኣታኽልቲ ወይኒ ሂብናዮም ንኽልቲኡ ኣታኽልቲ ድማ ብኣግራብ ስየ ከቢብና ኣብ መንጎኦም (ኣታኽልቲ) ግራት ሰሪሕና።

كِلْتَا الْجَنَّتَيْنِ اٰتَتْ اُكُلَهَا وَلَمْ تَظْلِمْ مِّنْهُ شَيْـًٔاۙ وَّفَجَّرْنَا خِلٰلَهُمَا نَهَرًاۙ

kiltal-jannataini ātat ukulahā wa lam taẓlim minhu syai'ā(n), wa fajjarnā khilālahumā naharā(n).

ክልቲኡ ኣታኽልቲ ፍርያቶም ኣፍረዩ፡ ፍርያቶም ድማ ብውሑድ’ውን ኣይነከየን፡ ብሃጓፋቶም ድማ ሩባታት ከም ዝውሕዝ ጌርና፡ .

وَّكَانَ لَهٗ ثَمَرٌۚ فَقَالَ لِصَاحِبِهٖ وَهُوَ يُحَاوِرُهٗٓ اَنَا۠ اَكْثَرُ مِنْكَ مَالًا وَّاَعَزُّ نَفَرًا

wa kāna lahū ṡamar(un), fa qāla liṣāḥibihī wa huwa yuḥāwiruhū ana akṡaru minka mālaw wa a‘azzu nafarā(n).

ከምኡ ውን ዓቢ ሃብቲ ስለ ዝነበሮ ንዓርኩ (ዝኣመነ) ምስኡ እናዕለለ ከሎ "ሃብተይ ካብ ናትካ ይዓቢ ሰዓብተይ ድማ ይሕይሉ" በሎ።

وَدَخَلَ جَنَّتَهٗ وَهُوَ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهٖۚ قَالَ مَآ اَظُنُّ اَنْ تَبِيْدَ هٰذِهٖٓ اَبَدًاۙ

wa dakhala jannatahū wa huwa ẓālimul linafsih(ī), qāla mā aẓunnu an tabīda hāżihī abadā(n).

ንሱ ድማ ብነብሱ ዝስዓር ኣተሓሳስባ (ካብ ትዕቢትን ዘይምእማንን) ናብ ጀርዲኑ ኣተወ፤ ንሱ ድማ “እዚ ጀርዲን እዚ ፈጺሙ ዘይጠፍእ ኢለ እየ ሓሲበ ነይረ፣ .

وَّمَآ اَظُنُّ السَّاعَةَ قَاۤىِٕمَةً وَّلَىِٕنْ رُّدِدْتُّ اِلٰى رَبِّيْ لَاَجِدَنَّ خَيْرًا مِّنْهَا مُنْقَلَبًا

wa mā aẓunnus-sā‘ata qā'imataw wa la'ir rudittu ilā rabbī la'ajidanna khairam minhā munqalabā(n).

ከምኡውን መዓልቲ ትንሳኤ ከምዘይትመጽእ እሓስብ፣ ናብ ጎይታይ እንተዝምለስ ድማ ካብዚ ዝሓሸ ዝምለሰሉ ቦታ ብርግጽ ምረኸብኩ።"

قَالَ لَهٗ صَاحِبُهٗ وَهُوَ يُحَاوِرُهٗٓ اَكَفَرْتَ بِالَّذِيْ خَلَقَكَ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ سَوّٰىكَ رَجُلًاۗ

qāla lahū ṣāḥibuhū wa huwa yuḥāwiruhū akafarta bil-lażī khalaqaka min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma sawwāka rajulā(n).

ዓርኩ (ዝኣመነ) ምስኡ እናዕለለ ከሎ "ነቲ ካብ ሓመድ፡ ደሓር ካብ ንጣብ ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ዝፈጠረካ (እግዚኣብሄር) ዲኻ ትኣምንዮ፡ ድሕሪኡ ፍጹም ሰብ ዝገበረካ" በሎ።

لٰكِنَّا۠ هُوَ اللّٰهُ رَبِّيْ وَلَآ اُشْرِكُ بِرَبِّيْٓ اَحَدًا

lākinna huwallāhu rabbī wa lā usyriku birabbī aḥadā(n).

ኣነ ግን (እመን)፡ ንሱ ኣላህ ጐይታይ እዩ፡ ምስ ጐይታይ ድማ ዋላ ሓንቲ ኣይሻረኽን እየ።

وَلَوْلَآ اِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَكَ قُلْتَ مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۙ لَا قُوَّةَ اِلَّا بِاللّٰهِ ۚاِنْ تَرَنِ اَنَا۠ اَقَلَّ مِنْكَ مَالًا وَّوَلَدًاۚ

wa lau lā iż dakhalta jannataka qulta mā syā'allāh(u), lā quwwata illā billāh(i), in tarani ana aqalla minka mālaw wa waladā(n).

ከምኡ ውን ስለምንታይ ኣብ ጀርዲንካ ምስ ኣተኻ "ማስያ ኣላህ ላ ቁውዋታ ኢላ ቢላህ" ዘይትብል (ብሓቂ ብፍቓድ ኣላህ እዚ ኩሉ ተፈጺሙ)፡ ብዘይካ ብናይ ኣላህ (ሓገዝ) ሓይሊ የለን፡ ዋላ እኳ ሃብተይን ዘርእን ካብ ናትካ ዝንእስ እንተመሰለካ።

فَعَسٰى رَبِّيْٓ اَنْ يُّؤْتِيَنِ خَيْرًا مِّنْ جَنَّتِكَ وَيُرْسِلَ عَلَيْهَا حُسْبَانًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَتُصْبِحَ صَعِيْدًا زَلَقًاۙ

fa ‘asā rabbī ay yu'tiyani khairam min jannatika wa yursila ‘alaihā ḥusbānam minas-samā'i fa tuṣbiḥa ṣa‘īdan zalaqā(n).

ስለዚ ምናልባት ጎይታይ ካብ ናትካ ዝሓሸ ኣታኽልቲ ክህበኒ ይኽእል እዩ፤ ካብ ሰማይ ድማ ናብ ኣታኽልትኻ በርቂ ከውርደሉ እዩ፣ ስሉጥ መሬት ኪኸውን፣ .

اَوْ يُصْبِحَ مَاۤؤُهَا غَوْرًا فَلَنْ تَسْتَطِيْعَ لَهٗ طَلَبًا

au yuṣbiḥa mā'uhā gauran falan tastaṭī‘a lahū ṭalabā(n).

ወይ እቲ ማይ ናብ ምድሪ ይምለስ፡ ሽዑ ዳግማይ ክትረኽብዎ ኣይትኽእሉን ኢኹም።”

وَاُحِيْطَ بِثَمَرِهٖ فَاَصْبَحَ يُقَلِّبُ كَفَّيْهِ عَلٰى مَآ اَنْفَقَ فِيْهَا وَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَا وَيَقُوْلُ يٰلَيْتَنِيْ لَمْ اُشْرِكْ بِرَبِّيْٓ اَحَدًا

wa uḥīṭa biṡamarihī fa aṣbaḥa yuqallibu kaffaihi ‘alā mā anfaqa fīhā wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā wa yaqūlu yā laitanī lam usyrik birabbī aḥadā(n).

ሃብቱ ድማ ተደምሰሰ፣ ድሕሪኡ በቲ ዘውጽኦ ጨጉሪ ኣእዳዉ (ምልክት ጣዕሳ) ኣቕኒዑ፣ እቲ ወይኒ ድማ ምስ ደገፉ (ፓራ-ፓራ) ክወድቕ ከሎ ድሕሪኡ "ምስ ጎይታይ ዋላ ሓንቲ እንተዘይተሓባበርኩኸ" በለ።

وَلَمْ تَكُنْ لَّهٗ فِئَةٌ يَّنْصُرُوْنَهٗ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَمَا كَانَ مُنْتَصِرًاۗ

wa lam takul lahū fi'atuy yanṣurūnahū min dūnillāhi wa mā kāna muntaṣirā(n).

ከምኡ ውን ብዘይካ ኣላህ ክሕግዞ ዝኽእል ጉጅለ የለን (ድሕሪ ሕጂ)፤ ንርእሱ ክከላኸል ድማ ኣይክኽእልን እዩ።

هُنَالِكَ الْوَلَايَةُ لِلّٰهِ الْحَقِّۗ هُوَ خَيْرٌ ثَوَابًا وَّخَيْرٌ عُقْبًا ࣖ

hunālikal-walāyatu lillāhil-ḥaqq(i), huwa khairun ṡawābaw wa khairun ‘uqbā(n).

ኣብኡ ሓገዝ ካብቲ ሓቀኛ ዝኾነ ኣላህ ጥራይ እዩ ዝመጽእ። ንሱ (ወሃቢ) እቲ ዝበለጸ ዓስብን (ወሃቢ) እቲ ዝበለጸ ዓስብን እዩ።

وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ فَاَصْبَحَ هَشِيْمًا تَذْرُوْهُ الرِّيٰحُ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ مُّقْتَدِرًا

waḍrib lahum maṡalal-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi fa aṣbaḥa hasyīman tażrūhur-riyāḥ(u), wa kānallāhu ‘alā kulli syai'im muqtadirā(n).

ንዓኣቶም (ደቂ ሰባት) ድማ ምሳሌ ህይወት እዛ ዓለም ግበሩሎም፣ ከምቲ ካብ ሰማይ ንሰድዶ ማይ (ዝናብ)፣ ኣብ ምድሪ ንዘለዉ ተኽልታት ክድቅስ፣ ሽዑ (እቶም ተኽልታት) ብንፋስ እናተነፍሑ ይነቕጹ። ኣላህ ድማ ኣብ ልዕሊ ኩሉ ልዑል እዩ።

اَلْمَالُ وَالْبَنُوْنَ زِيْنَةُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۚ وَالْبٰقِيٰتُ الصّٰلِحٰتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَّخَيْرٌ اَمَلًا

al-mālu wal-banūna zīnatul-ḥayātid-dun-yā, wal-bāqiyātuṣ-ṣāliḥātu khairun ‘inda rabbika ṡawābaw wa khairun amalā(n).

ሃብትን ውሉድን ናይ ዓለማዊ ሕይወት ስልማት እዮም፣ ቀጻሊ ሰናይ ተግባር ግን ዝሓሸ ዓስቢ ምስ ጎይታኻን ዝሓሸ ተስፋን እዩ።

وَيَوْمَ نُسَيِّرُ الْجِبَالَ وَتَرَى الْاَرْضَ بَارِزَةًۙ وَّحَشَرْنٰهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ اَحَدًاۚ

wa yauma nusayyirul-jibāla wa taral-arḍa bārizah(tan), wa ḥasyarnāhum falam nugādir minhum aḥadā(n).

ከምኡ ውን (ዘክር) እታ መዓልቲ (እዛ) ብኣኽራን ሓሊፍና ምድሪ ጸፍጺፋ ክትሪኣን ንዓኣቶም (ንኹሎም ሰባት) ክንእክቦም ኢና፡ ካብኣቶም ድማ ንሓደ እኳ ኣይንገድፎን ኢና።

وَعُرِضُوْا عَلٰى رَبِّكَ صَفًّاۗ لَقَدْ جِئْتُمُوْنَا كَمَا خَلَقْنٰكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۢ ۖبَلْ زَعَمْتُمْ اَلَّنْ نَّجْعَلَ لَكُمْ مَّوْعِدًا

wa ‘uriḍū ‘alā rabbika ṣaffā(n), laqad ji'tumūnā kamā khalaqnākum awwala marratim bal za‘amtum allan naj‘ala lakum mau‘idā(n).

ኣብ ቅድሚ ጐይታኻ ድማ ብመስርዕ ክቐርቡ እዮም። (ኣላህ ከምዚ ኢሉ) "ብሓቂ ከምቲ ኣብ መጀመርታ ግዜ ዝፈጠርናኩም ናባና መጺእኩም፤ ዋላ ንስኻትኩም እውን ነቲ ስምምዕ (ንኽትፍጽም ክትንስእ) ግዜ ኣይንመደበልኩምን ኢልኩም ሓሲብኩም።"

وَوُضِعَ الْكِتٰبُ فَتَرَى الْمُجْرِمِيْنَ مُشْفِقِيْنَ مِمَّا فِيْهِ وَيَقُوْلُوْنَ يٰوَيْلَتَنَا مَالِ هٰذَا الْكِتٰبِ لَا يُغَادِرُ صَغِيْرَةً وَّلَا كَبِيْرَةً اِلَّآ اَحْصٰىهَاۚ وَوَجَدُوْا مَا عَمِلُوْا حَاضِرًاۗ وَلَا يَظْلِمُ رَبُّكَ اَحَدًا ࣖ

wa wuḍi‘al-kitābu fa taral-mujrimīna musyfiqīna mimmā fīhi wa yaqūlūna yā wailatanā mā lihāżal-kitābi lā yugādiru ṣagīrataw wa lā kabīratan illā aḥṣāhā, wa wajadū mā ‘amilū ḥaḍirā(n), wa lā yaẓlimu rabbuka aḥadā(n).

እቲ መጽሓፍ (መዝገብ ግብሪ) ድማ ይቕመጥ፡ ሽዑ ሓጥኣን በቲ ኣብኡ ዘሎ (ዝተጻሕፈ) ክፈርሁ ክትዕዘብ ኢኻ፡ "ክንደይ ሕሱማት ኢና፡ እዚ መጽሓፍ እዚ እንታይ እዩ፡ ድሕሪት ዝተረፈ ነገር የለን፡ ንእሽቶን ዓብን ግን ኩሉ ተመዝጊቡ ኣሎ" ይብሉ እሞ፡ ዝገበርዎ (ዝተጻሕፈ) (ኩሉ) ይረኽቡ። ጎይታኻ ድማ ንማንም ኣይብድልን እዩ።

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ كَانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ اَمْرِ رَبِّهٖۗ اَفَتَتَّخِذُوْنَهٗ وَذُرِّيَّتَهٗٓ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِيْ وَهُمْ لَكُمْ عَدُوٌّۗ بِئْسَ لِلظّٰلِمِيْنَ بَدَلًا

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīs(a), kāna minal-jinni fa fasaqa ‘an amri rabbih(ī), afa tattakhiżūnahū wa żurriyyatahū auliyā'a min dūnī wa hum lakum ‘aduww(un), bi'sa liẓ-ẓālimīna badalā(n).

ከምኡ ውን (ዘክር) ንመላእኽቲ "ንኣዳም ስገዱሉ!" ስለዚ ብዘይካ ሰይጣን ሰገዱ። ንሱ ካብ (ጉጅለ) ጂን ስለዝኾነ ትእዛዝ ጐይታኡ ይጥሕስ። ንሱን ብጀካ ዘርኡን ጸላእትኻ እኳ እንተኾኑ መራሕቲ ክትገብርዎ ግቡእ ድዩ? ብጣዕሚ ሕማቕ እዩ (ዲያብሎስ) ከም መተካእታ (ኣላህ) ንበዳሊ።

۞ مَآ اَشْهَدْتُّهُمْ خَلْقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَلَا خَلْقَ اَنْفُسِهِمْۖ وَمَا كُنْتُ مُتَّخِذَ الْمُضِلِّيْنَ عَضُدًا

mā asyhattuhum khalqas-samāwāti wal-arḍi wa lā khalqa anfusihim, wa mā kuntu muttakhiżal-muḍillīna ‘aḍudā(n).

ኣነ ንዓኣቶም (ዲያብሎስን ዘርኡን) ንፍጥረት ሰማይን ምድርን ክምስክሩ እምበር (ከምኡ’ውን) ፍጥረት ገዛእ ርእሶም ክምስክሩ ኣይኮንኩን ዘምጻእኩዎም፤ ነቶም ዝስሕቱ ድማ ሓገዝቲ ኣይገብሮምን እየ።

وَيَوْمَ يَقُوْلُ نَادُوْا شُرَكَاۤءِيَ الَّذِيْنَ زَعَمْتُمْ فَدَعَوْهُمْ فَلَمْ يَسْتَجِيْبُوْا لَهُمْ وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمْ مَّوْبِقًا

wa yauma yaqūlu nādū syurakā'iyal-lażīna za‘amtum fa da‘auhum falam yastajībū lahum wa ja‘alnā bainahum maubiqā(n).

ከምኡ'ውን (ዘክር) እታ መዓልቲ (ዘክር) "ነቶም ከም መሓዙትኩም ጸውዑለይ"። ብድሕሪኡ ጸዊዖሞ፡ ንሳቶም (መሓዙት መሓዙት) ግን (ንጻውዒቶም) ኣይመለሱሉን፡ ንሕና ድማ ናይ ጥፍኣት ቦታ (ሲኦል) ጌርናሎም።

وَرَاَ الْمُجْرِمُوْنَ النَّارَ فَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ مُّوَاقِعُوْهَا وَلَمْ يَجِدُوْا عَنْهَا مَصْرِفًا ࣖ

wa ra'al-mujrimūnan nāra fa ẓannū annahum muwāqi‘ūhā wa lam yajidū ‘anhā maṣrifā(n).

እቶም ሓጥኣን ድማ ሲኦል ርእዮም፡ ኣብኣ ክወድቁ እዮም ኢሎም ሓሰቡ፡ ካብኣ ዝምለሱሉ ቦታ ኣይረኸቡን።

وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لِلنَّاسِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ اَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلًا

wa laqad ṣarrafnā fī hāżal-qur'āni lin-nāsi min kulli maṡal(in), wa kānal-insānu akṡara syai'in jadalā(n).

ብርግጽ ድማ ኣብዚ ቁርኣን ብዝተፈላለዩ ምሳሌታት ንሰባት ደጋጊምና ገሊጽናዮም ኢና። እቶም ዝበዝሑ ዝካትዑ ግን ደቂ ሰባት እዮም።

وَمَا مَنَعَ النَّاسَ اَنْ يُّؤْمِنُوْٓا اِذْ جَاۤءَهُمُ الْهُدٰى وَيَسْتَغْفِرُوْا رَبَّهُمْ اِلَّآ اَنْ تَأْتِيَهُمْ سُنَّةُ الْاَوَّلِيْنَ اَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذَابُ قُبُلًا

wa mā mana‘an-nāsa ay yu'minū iż jā'ahumul-hudā wa yastagfirū rabbahum illā an ta'tiyahum sunnatul-awwalīna au ya'tiyahumul-‘ażābu qubulā(n).

ከምኡ’ውን ሰባት መምርሒ ምስ መጸሎም ኣሚኖም ካብ ጐይታኦም ይቕሬታ ከይሓቱ ዝዓግቶም (ዝኾነ ነገር) የለን፣ ብዘይካ (ናይ ምጽባይ ድሌት) ምምጻእ (ኣብ ልዕሊ) እቶም ዝሓለፉ ሰባት (ኣብ ልዕሊ) ኣብ ግብሪ ዝጸንሐ ሕጊ ኣላህ ወይ ምምጻእ ሓቀኛ መቕጻዕቲ ኣብ ልዕሊኦም።

وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّا مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَۚ وَيُجَادِلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوْا بِهِ الْحَقَّ وَاتَّخَذُوْٓا اٰيٰتِيْ وَمَآ اُنْذِرُوْا هُزُوًا

wa mā nursilul-mursalīna illā mubasysyirīna wa munżirīn(a), wa yujādilul-lażīna kafarū bil-bāṭili liyudḥiḍū bihil-ḥaqqa wattakhażū āyātī wa mā unżirū huzuwā(n).

ከምኡ ውን ከም ተሰከምቲ ብስራትን ወሃብቲ መጠንቀቕታን እምበር ልኡኻት ኣይሰደድናን፤ እቶም ዘይኣመኑ ግና ንሓቂ (ሓቂ) ምእንቲ ከጥፍኡ ብናይ ሓሶት (መንገዲ) ይካትዑ፣ ንኣያታተይን ኣብ ልዕሊኦም ዝተጠንቀቐን ድማ ላግጺ ይገብሩ።

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ ذُكِّرَ بِاٰيٰتِ رَبِّهٖ فَاَعْرَضَ عَنْهَا وَنَسِيَ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُۗ اِنَّا جَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًاۗ وَاِنْ تَدْعُهُمْ اِلَى الْهُدٰى فَلَنْ يَّهْتَدُوْٓا اِذًا اَبَدًا

wa man aẓlamu mimman żukkira bi'āyāti rabbihī fa a‘raḍa ‘anhā wa nasiya mā qaddamat yadāh(u), innā ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa in tad‘uhum ilal-hudā falay yahtadū iżan abadā(n).

ካብ ሓደ ብጥቕስታት ጎይታኡ ዝተጠንቀቐ፡ ደሓር ካባታቶም ተመሊሱ ክልተ ኣእዳዉ ዝገበርኦ ረሲዑ ካብ ዝረስዕ ሰብ ንላዕሊ ፍትሓዊ መን ኣሎ? ብርግጽ ልቦም ዓጽናዮ፡ (ንኸይርድእዎ)፡ (ንሕና’ውን) ኣብ እዝኖም ፕላግ ኣእቲናዮም ኢና። ዋላ ንስኻ (መሓመድ) ንመምርሒ ትጽውዖም እንተኾንካ ብርግጽ ንዘልኣለም መምርሒ ኣይክረኽቡን እዮም።

وَرَبُّكَ الْغَفُوْرُ ذُو الرَّحْمَةِۗ لَوْ يُؤَاخِذُهُمْ بِمَا كَسَبُوْا لَعَجَّلَ لَهُمُ الْعَذَابَۗ بَلْ لَّهُمْ مَّوْعِدٌ لَّنْ يَّجِدُوْا مِنْ دُوْنِهٖ مَوْىِٕلًا

wa rabbukal-gafūru żur-raḥmah(ti), lau yu'ākhiżuhum bimā kasabū la‘ajjala lahumul-‘ażāb(a), bal lahum mau‘idul lay yajidū min dūnihī mau'ilā(n).

ጐይታኻ ድማ ይቕረ ዚብል እዩ፣ ምሕረት ይግበረሉ። ብግብሮም ክቐጽዖም እንተ ዝደሊ መቕጻዕቶም ምተቀላጠፈ። ንዓኣቶም ግን ካብኡ ዕቝባ ዘይረኽቡሉ ውሱን ግዜ (ናይ ስቓይ) ኣሎ።

وَتِلْكَ الْقُرٰٓى اَهْلَكْنٰهُمْ لَمَّا ظَلَمُوْا وَجَعَلْنَا لِمَهْلِكِهِمْ مَّوْعِدًا ࣖ

wa tilkal-qurā ahlaknāhum lammā ẓalamū wa ja‘alnā limahlikihim mau‘idā(n).

ከምኡ ውን (ነበርቲ) እታ ምድሪ በደል ምስ ገበሩ ኣጥፊእናዮም፡ ንጥፍኣቶም ድማ ዝተወሰነ ግዜ መዲብናሎም።

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِفَتٰىهُ لَآ اَبْرَحُ حَتّٰٓى اَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ اَوْ اَمْضِيَ حُقُبًا

wa iż qāla mūsā lifatāhu lā abraḥu ḥattā abluga majma‘al-baḥraini au amḍiya ḥuqubā(n).

ከምኡ'ውን (ዘክር) ሙሳ ነቲ ኣገልጋሊኡ "ቅድሚ ኣብ ርክብ ክልቲኡ ባሕርታት ምብጻሐይ (ምጉዓዝ) ኣየቋርጽን እየ፤ ወይ ድማ ንብዙሕ ዓመታት ብእግረይ (ክቕጽል እየ)" ምስ በሎ።

فَلَمَّا بَلَغَا مَجْمَعَ بَيْنِهِمَا نَسِيَا حُوْتَهُمَا فَاتَّخَذَ سَبِيْلَهٗ فِى الْبَحْرِ سَرَبًا

falammā balagā majma‘a bainihimā nasiyā ḥūtahumā fattakhaża sabīlahū fil-baḥri sarabā(n).

ስለዚ ኣብቲ ክልተ ባሕርታት ዝራኸበሉ ቦታ ምስ በጽሑ፡ ዓሳ ረሲዖም፡ ዘሊሉ ናብ ባሕሪ ኣተወ።

فَلَمَّا جَاوَزَا قَالَ لِفَتٰىهُ اٰتِنَا غَدَاۤءَنَاۖ لَقَدْ لَقِيْنَا مِنْ سَفَرِنَا هٰذَا نَصَبًا

falammā jāwazā qāla lifatāhu ātinā gadā'anā laqad laqīnā min safarinā hāżā naṣabā(n).

ስለዚ (ነታ ቦታ እቲኣ) ምስ ሓለፉ፡ ሙሴ ነቲ ባርያኡ፡ “ምግቢና ኣምጽኣልና፡ ብሓቂ ካብ ጉዕዞና ደኺምና ኢና” በሎ።

قَالَ اَرَاَيْتَ اِذْ اَوَيْنَآ اِلَى الصَّخْرَةِ فَاِنِّيْ نَسِيْتُ الْحُوْتَۖ وَمَآ اَنْسٰىنِيْهُ اِلَّا الشَّيْطٰنُ اَنْ اَذْكُرَهٗۚ وَاتَّخَذَ سَبِيْلَهٗ فِى الْبَحْرِ عَجَبًا

qāla ara'aita iż awainā ilaṣ-ṣakhrati fa innī nasītul-ḥūt(a), wa mā ansānīhu illasy-syaiṭanu an ażkurah(ū), wattakhaża sabīlahū fil-baḥri ‘ajabā(n).

ንሱ (ኣገልጋሊኡ) ድማ “ኣብ ከውሒ መጽለሊ ክንደሊ ከለና፡ ዓሳ ረሲዐዮ (ክነግረኩም) ብዘይካ ሰይጣን ክዝክሮ ዝገበረኒ ነገር ከም ዘይነበረ፡ (ዓሳ) ድማ ብኣዝዩ ዝገርም መንገዲ ናብ ባሕሪ ከም ዝኸደ ትፈልጡ ዶ።”

قَالَ ذٰلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِۖ فَارْتَدَّا عَلٰٓى اٰثَارِهِمَا قَصَصًاۙ

qāla żālika mā kunnā nabg(i), fartaddā ‘alā āṡārihimā qaṣaṣā(n).

ንሱ (ሙሴ) “እታ ንደልያ ዘለና (ስፍራ) እያ” በለ። ሽዑ ክልቲኦም ነቲ ናይ መጀመርታ ኣሰሮም ተኸቲሎም ተመልሱ።

فَوَجَدَا عَبْدًا مِّنْ عِبَادِنَآ اٰتَيْنٰهُ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِنَا وَعَلَّمْنٰهُ مِنْ لَّدُنَّا عِلْمًا

fa wajadā ‘abdam min ‘ibādinā ātaināhu raḥmatam min ‘indinā wa ‘allamnāhu mil ladunnā ‘ilmā(n).

ሽዑ ክልቲኦም ኣብ መንጎ ባሮትና ካብ ወገንና ምሕረት ዝሃብናሉ፡ ካብ ጎንና ድማ ፍልጠት ዝመሃርናዮ ባርያ ተራኸቡ።

قَالَ لَهٗ مُوْسٰى هَلْ اَتَّبِعُكَ عَلٰٓى اَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا

qāla lahū mūsā hal attabi‘uka ‘alā an tu‘allimani mimmā ‘ullimta rusydā(n).

ሙሳ ድማ "መምርሒ (ክኸውን) ዝመሃርካዮ (እቲ ሓቀኛ ፍልጠት) ምእንቲ ክትምህረኒ ክኽተለካ ይኽእል ድየ?"

قَالَ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا

qāla innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).

ንሱ ድማ “ብሓቂ ክትዕገሱኒ ኣይትኽእሉን ኢኹም።

وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلٰى مَا لَمْ تُحِطْ بِهٖ خُبْرًا

wa kaifa taṣbiru ‘alā mā lam tuḥiṭ bihī khubrā(n).

ብዛዕባ ሓደ ነገር እኹል ኣፍልጦ ኣብ ዘይብልካሉ እዋንከ ከመይ ጌርካ ኢኻ ክትዕገስ እትኽእል?”

قَالَ سَتَجِدُنِيْٓ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ صَابِرًا وَّلَآ اَعْصِيْ لَكَ اَمْرًا

qāla satajidunī in syā'allāhu ṣābiraw wa lā a‘ṣī laka amrā(n).

ንሱ (ሙሴ) "ፍቓድ ኣምላኽ ትዕግስቲ ክትረኽቡኒ ኢኹም፡ ኣብ ዝኾነ ጉዳይ ድማ ኣይቃወመኩምን እየ" ኢሉ።

قَالَ فَاِنِ اتَّبَعْتَنِيْ فَلَا تَسْـَٔلْنِيْ عَنْ شَيْءٍ حَتّٰٓى اُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا ࣖ

qāla fa inittaba‘tanī falā tas'alnī ‘an syai'in ḥattā uḥdiṡa laka minhu żikrā(n).

ንሱ ድማ፡ “ንስኻትኩም እንተ ሰዓብኩምኒ፡ ብዛዕባ ዝኾነ ነገር ኣይትሕተቱኒ፡ ክሳብ ኣነ ዝገልጸልኩም።

فَانْطَلَقَاۗ حَتّٰٓى اِذَا رَكِبَا فِى السَّفِيْنَةِ خَرَقَهَاۗ قَالَ اَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ اَهْلَهَاۚ لَقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا اِمْرًا

fanṭalaqā, ḥattā iżā rakibā fis-safīnati khara ahā, qāla akharaqtahā litugriqa ahlahā, laqad ji'ta syai'an imrā(n).

ስለዚ ክልቲኦም ኣብታ ጃልባ ክሳብ ዝድይቡን ንሱ ድማ ነዃል ዝገብረላን ቀጸሉ። ንሱ (ሙሴ) "ስለምንታይ ኣብታ ጃልባ ጉድጓድ ጌርካ? ነቶም ኣብታ ጃልባ ዝነበሩ ንምጥሓል ዲኻ ዝገበርካዮ?" ብርግጽ ዓቢ ሓጢኣት ፈጺምካ።

قَالَ اَلَمْ اَقُلْ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا

qāla alam aqul innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).

ንሱ ድማ “ክትዕግሰለይ ከም ዘይትኽእልዶ ኣይበልኩኻን፧”

قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِيْ بِمَا نَسِيْتُ وَلَا تُرْهِقْنِيْ مِنْ اَمْرِيْ عُسْرًا

qāla lā tu'ākhiżnī bimā nasītu wa lā turhiqnī min amrī ‘usrā(n).

ንሱ (ሙሴ) "ብዝረሰዐኒ ኣይትቐጽዓኒ፡ ኣብ ጉዳያተይ ድማ ብዝኾነ ጸገም ኣይትጽዕነኒ" ኢሉ።

فَانْطَلَقَا ۗحَتّٰٓى اِذَا لَقِيَا غُلٰمًا فَقَتَلَهٗ ۙقَالَ اَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً؈ۢبِغَيْرِ نَفْسٍۗ لَقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا نُّكْرًا ۔

fanṭalaqā, ḥattā iżā laqiyā gulāman fa qatalah(ū), qāla aqatalta nafsan zakiyyatam bigairi nafs(in), laqad ji'ta syai'an nukrā(n).

ስለዚ ክልቲኦም ብእግሮም ተጓዕዙ፤ ክልቲኦም ምስ ሓደ መንእሰይ ክሳብ ዝራኸቡ ቀተሎ። ንሱ (ሙሴ) "ንምንታይ ንጹህ ነፍሲ ትቐትል እምበር ንኻልእ ሰብ ስለ ዝቐተለ ዘይኮነ? ብሓቂ ኣዝዩ ጌጋ ፈጺምካ" በለ።

۞ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكَ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا

qāla alam aqul laka innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).

ንሱ ድማ “ክትጻወረኒ ከም ዘይትኽእልዶ ኣይበልኩኻን፧”

قَالَ اِنْ سَاَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍۢ بَعْدَهَا فَلَا تُصٰحِبْنِيْۚ قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَّدُنِّيْ عُذْرًا

qāla in sa'altuka ‘an syai'im ba‘dahā falā tuṣāḥibnī, qad balagta mil ladunnī ‘użrā(n).

ንሱ (ሙሴ) “ድሕሪ እዚ ብዛዕባ ዝኾነ ነገር እንተ ሓተትኩኻ ደጊም ከሰንየካ ኣይትፍቀደለይ፡ ብሓቂ ምኽንያተይ ክትቅበል ዓቕሊ ጌርካ ኢኻ” በለ።

فَانْطَلَقَا ۗحَتّٰىٓ اِذَآ اَتَيَآ اَهْلَ قَرْيَةِ ِۨاسْتَطْعَمَآ اَهْلَهَا فَاَبَوْا اَنْ يُّضَيِّفُوْهُمَا فَوَجَدَا فِيْهَا جِدَارًا يُّرِيْدُ اَنْ يَّنْقَضَّ فَاَقَامَهٗ ۗقَالَ لَوْ شِئْتَ لَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ اَجْرًا

fanṭalaqā, ḥattā iżā atayā ahla qaryatinistaṭ‘amā ahlahā fa abau ay yuḍayyifūhumā fa wajadā fīhā jidāray yurīdu ay yaqaḍḍa fa aqāmah(ū), qāla lau syi'ta lattakhażta ‘alaihi ajrā(n).

ስለዚ ክልቲኦም ቀጸሉ፤ ስለዚ ክልቲኦም ናብ ህዝቢ ሓንቲ ሃገር ምስ መጹ፡ ክልቲኦም በቲ ህዝቢ ክዘናግዑ ሓቲቶም፡ ንሳቶም (ህዝቢ እታ ሃገር) ግን ከዘናግዑዎም ኣይደለዩን፡ ሽዑ ክልቲኦም መናድቕ ናይተን ዳርጋ ክፈርሳ ዝነበራ ኣባይቲ (ኣብታ ሃገር) ረኸብወን፡ ድሕሪኡ ትኽ ኣቢልወን። ንሱ (ሙሴ) "እንተደሊኻ ዓስቢ ክትልምኖ ትኽእል ኢኻ" ኢሉ።

قَالَ هٰذَا فِرَاقُ بَيْنِيْ وَبَيْنِكَۚ سَاُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيْلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَّلَيْهِ صَبْرًا

qāla hāżā firāqu bainī wa bainik(a), sa'unabbi'uka bita'wīli mā lam tastaṭī‘ ‘alaihi ṣabrā(n).

ንሱ ድማ "ኣብ መንጎይን ኣብ መንጎኻን ዘሎ ምፍልላይ እዚ እዩ፤ ነቲ ክትጻወሮ ዘይከኣልካ ተግባራት መብርሂ ክህበካ እየ" በሎ።

اَمَّا السَّفِيْنَةُ فَكَانَتْ لِمَسٰكِيْنَ يَعْمَلُوْنَ فِى الْبَحْرِ فَاَرَدْتُّ اَنْ اَعِيْبَهَاۗ وَكَانَ وَرَاۤءَهُمْ مَّلِكٌ يَّأْخُذُ كُلَّ سَفِيْنَةٍ غَصْبًا

ammas-safīnatu fa kānat limasākīna ya‘malūna fil-baḥri fa arattu an a‘ībahā, wa kāna warā'ahum malikuy ya'khużu kulla safīnatin gaṣbā(n).

ሕጂ እታ ጃልባ ናይቶም ኣብ ባሕሪ ዝሰርሑ ድኻታት እያ ነይራ፤ ንከጥፍኣ ሓሲበ ነይረ፣ ምኽንያቱ ኣብ ቅድሚኦም ንነፍሲ ወከፍ ጃልባ ዝሕዝ ንጉስ ስለ ዝነበረ።

وَاَمَّا الْغُلٰمُ فَكَانَ اَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ فَخَشِيْنَآ اَنْ يُّرْهِقَهُمَا طُغْيَانًا وَّكُفْرًا ۚ

wa ammal-gulāmu fa kāna abawāhu mu'minaini fa khasyīnā ay yurhiqahumā ṭugyānaw wa kufrā(n).

እንተ እቲ መንእሰይ (ካፍር) ድማ ክልቲኦም ወለዱ ኣመንቲ ስለ ዝነበሩ፡ ንወለዱ ኣገዲዱ ስሒቶም ከይኣምኑ ፈሪሕና።

فَاَرَدْنَآ اَنْ يُّبْدِلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِّنْهُ زَكٰوةً وَّاَقْرَبَ رُحْمًا

fa aradnā ay yubdilahumā rabbuhumā khairam minhu zakātaw wa aqraba ruḥmā(n).

ሽዑ ንሕና እግዚኣብሔር እንተኾይኑ ብኻልእ (ውላድ) ንጽህናኡ ካብኡ ዝበልጽ (ውላድ) ዝያዳ ዝፈትዎ (ንኣዲኡን ኣቡኡን) ይትክእዎ።

وَاَمَّا الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلٰمَيْنِ يَتِيْمَيْنِ فِى الْمَدِيْنَةِ وَكَانَ تَحْتَهٗ كَنْزٌ لَّهُمَا وَكَانَ اَبُوْهُمَا صَالِحًا ۚفَاَرَادَ رَبُّكَ اَنْ يَّبْلُغَآ اَشُدَّهُمَا وَيَسْتَخْرِجَا كَنْزَهُمَا رَحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَۚ وَمَا فَعَلْتُهٗ عَنْ اَمْرِيْۗ ذٰلِكَ تَأْوِيْلُ مَا لَمْ تَسْطِعْ عَّلَيْهِ صَبْرًاۗ ࣖ

wa ammal-jidāru fa kāna ligulāmaini yatīmaini fil-madīnati wa kāna taḥtahū kanzul lahumā wa kāna abūhumā ṣāliḥā(n), fa arāda rabbuka ay yablugā asyuddahumā wa yastakhrijā kanzahumā raḥmatam mir rabbik(a), wa mā fa‘altuhū ‘an amrī, żālika ta'wīlu mā lam tasṭī‘ ‘alaihi ṣabrā(n).

እንተ እቲ መንደቕ ድማ ናይ ክልተ ዘኽታማት ኣወዳት ኣብታ ከተማ ነበረ፣ ኣብ ትሕቲኡ ድማ ናቶም መዝገብ ነበረ፣ ኣቦኦም ድማ ጻድቕ ሰብኣይ ነበረ። ስለዚ ጐይታኻ ኣብ ብስለት ክበጽሑን መዝገቦም ከም ምሕረት ካብ ጐይታኻ ከውጽኡን ፈቲኑ። ብፍቓደይ ኣይኮንኩን ዝገበርክዎ። ንሱ እዩ መርትዖ ናይቲ ዓቕሊ ጸቢብካሉ ዝነበርካ ተግባራት።”

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنْ ذِى الْقَرْنَيْنِۗ قُلْ سَاَتْلُوْا عَلَيْكُمْ مِّنْهُ ذِكْرًا ۗ

wa yas'alūnaka ‘an żil qarnain(i), qul sa'atlū ‘alaikum minhu żikrā(n).

ንዓኻ (መሓመድ) ድማ ብዛዕባ ዙልቃርናይን ሓቲቶምካ። “እቲ ዛንታ ከንብበካ እየ” በሎ።

اِنَّا مَكَّنَّا لَهٗ فِى الْاَرْضِ وَاٰتَيْنٰهُ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ سَبَبًا ۙ

innā makkannā lahū fil-arḍi wa ātaināhu min kulli syai'in sababā(n).

ብርግጽ ኣብ ምድሪ መርገጺ ሂብናዮ ኢና፡ ንኹሉ (ክበጽሖ) ድማ መንገዲ ኣዳሊናሉ ኢና፡ .

فَاَتْبَعَ سَبَبًا

fa atba‘a sababā(n).

ድሕሪኡ መንገዲ ወሰደ።

حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَغْرُبُ فِيْ عَيْنٍ حَمِئَةٍ وَّوَجَدَ عِنْدَهَا قَوْمًا ەۗ قُلْنَا يٰذَا الْقَرْنَيْنِ اِمَّآ اَنْ تُعَذِّبَ وَاِمَّآ اَنْ تَتَّخِذَ فِيْهِمْ حُسْنًا

Ḥattā iżā balaga magribasy-syamsi wajadahā tagrubu fī ‘ainin ḥami'atiw wa wajada ‘indahā qaumā(n), qulnā yā żal-qarnaini immā an tu‘ażżiba wa immā an tattakhiża fīhim ḥusnā(n).

ክሳብ ኣብቲ ጸሓይ እትዓርበሉ ቦታ ምስ በጽሐ፡ ኣብ ጸሊም ጭቃ ባሕሪ ክትዓርብ (ጸሓይ) ረኣየ፡ ኣብኡ ድማ ሓደ ህዝቢ (ሃይማኖት ዘይብሉ) ረኸበ። ንሕና ድማ "ኦ ዙልካርናይን! ክትቀጽዖም ወይ ጽቡቕ ክትገብር ትኽእል ኢኻ (ክኣምኑ ክትዕድሞም)" ኢልና።

قَالَ اَمَّا مَنْ ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهٗ ثُمَّ يُرَدُّ اِلٰى رَبِّهٖ فَيُعَذِّبُهٗ عَذَابًا نُّكْرًا

qāla ammā man ẓalama fa saufa nu‘ażżibuhū ṡumma yuraddu ilā rabbihī fa yu‘ażżibuhū ‘ażāban nukrā(n).

ንሱ (ዙልካርናይን) "በደል ዝፈጸመ ንሕና ክንቀጽዖ ኢና፡ ሽዑ ናብ ጎይታኡ ይምለስ፡ ሽዑ ኣላህ ብኣዝዩ ተሪር መቕጻዕቲ ይቐጽዖ" ኢሉ።

وَاَمَّا مَنْ اٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهٗ جَزَاۤءً ۨالْحُسْنٰىۚ وَسَنَقُوْلُ لَهٗ مِنْ اَمْرِنَا يُسْرًا ۗ

wa ammā man āmana wa ‘amila ṣāliḥan fa lahū jazā'anil-ḥusnā, wa sanaqūlu lahū min amrinā yusrā(n).

እንተ እቲ ኣሚኑ ሰናይ ተግባር ዝገብር ሰብ ግን ብመቕጻዕቲ እቲ ዝበለጸ (ዓስቢ) ክረክብ እዩ፡ ንሕና ድማ ቀሊል ትእዛዛትና ከነመሓላልፎ ኢና።"

ثُمَّ اَتْبَعَ سَبَبًا

Ṡumma atba‘a sababā(n).

ድሕሪኡ ካልእ መንገዲ ወሰደ።

حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ مَطْلِعَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَطْلُعُ عَلٰى قَوْمٍ لَّمْ نَجْعَلْ لَّهُمْ مِّنْ دُوْنِهَا سِتْرًا ۙ

Ḥattā iżā balaga maṭli‘asy-syamsi wajadahā taṭlu‘u ‘alā qaumil lam naj‘al lahum min dūnihā sitrā(n).

ክሳብ ኣብቲ ጸሓይ እትበርቀሉ ቦታ (ብምብራቕ) ምስ በጽሐ፡ ኣብ ልዕሊ ሓደ ሓለዋ ዘይገበርናሉ ህዝቢ ክትበርቕ ረኸባ፡

كَذٰلِكَۗ وَقَدْ اَحَطْنَا بِمَا لَدَيْهِ خُبْرًا

każālik(a), wa qad aḥaṭnā bimā ladaihi khubrā(n).

በዚ ኸኣ፡ ብሓቂ ድማ ኣብኡ ዘሎ ኩሉ ንፈልጦ ኢና (ዙልካርናይን)።

ثُمَّ اَتْبَعَ سَبَبًا

Ṡumma atba‘a sababā(n).

ድሕሪኡ ካልእ መንገዲ ወሰደ።

حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ بَيْنَ السَّدَّيْنِ وَجَدَ مِنْ دُوْنِهِمَا قَوْمًاۙ لَّا يَكَادُوْنَ يَفْقَهُوْنَ قَوْلًا

Ḥattā iżā balaga bainas-saddaini wajada min dūnihimā qaumal lā yakādūna yafqahūna qaulā(n).

ክሳብ ኣብ መንጎ ክልተ ኣኽራን ምስ በጽሐ ብድሕሪ (ክልተ ኣኽራን) እንታይ ይብሉ ከም ዘለዉ ብተጸጊሙ ክርድኦ ዘይክእል ህዝቢ ረኸበ።

قَالُوْا يٰذَا الْقَرْنَيْنِ اِنَّ يَأْجُوْجَ وَمَأْجُوْجَ مُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجًا عَلٰٓى اَنْ تَجْعَلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ سَدًّا

qālū yā żal-qarnaini inna ya'jūja wa ma'jūja mufsidūna fil-arḍi fahal naj‘alu laka kharjan ‘alā an taj‘alā bainanā wa bainahum saddā(n).

ንሳቶም ድማ "ኦ ዙልካርናይን! ብሓቂ ያግጁጅን ማክጁጅን (ፍጡራት) (ፍጡራት) ኣብ ምድሪ ዕንወት ዝገብሩ፡ ስለዚ ኣብ መንጎናን ኣብ መንጎኦምን ሓጹር ክትሃንጽ ዓስቢ ክንከፍለካ ንኽእል ዲና?"

قَالَ مَا مَكَّنِّيْ فِيْهِ رَبِّيْ خَيْرٌ فَاَعِيْنُوْنِيْ بِقُوَّةٍ اَجْعَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ رَدْمًا ۙ

qāla mā makkannī fīhi rabbī fa a‘īnūnī biquwwatin aj‘al bainakum wa bainahum radmā(n).

ንሱ (ዙልካርናይን) "እግዚኣብሄር ዝሃበኒ (ካብ ዓስብኻ) ይበልጽ፡ ስለዚ ብሓይሊ ሓግዘኒ፡ ኣብ መንጎኻን ኣብ መንጎኦምን ሓጹር ክፈጥር" ኢሉ

اٰتُوْنِيْ زُبَرَ الْحَدِيْدِۗ حَتّٰىٓ اِذَا سَاوٰى بَيْنَ الصَّدَفَيْنِ قَالَ انْفُخُوْا ۗحَتّٰىٓ اِذَا جَعَلَهٗ نَارًاۙ قَالَ اٰتُوْنِيْٓ اُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْرًا ۗ

Ātūnī zubaral-ḥadīd(i), ḥattā iżā sāwā bainaṣ-ṣadafaini qālanfukhū, ḥattā iżā ja‘alahū nārā(n), qāla ātūnī ufrig ‘alaihi qiṭrā(n).

ቁራጽ ሓጺን ሃበኒ!” ክሳብ እቲ ቁርጽራጽ ሓጺን ምስቲ ክልተ ኣኽራን ዝመዓራረ፡ “ንፋሕ ሓዊ!” ከም ሓዊ ምስ ቀይሐ፡ “ኣብ ልዕሊኡ ክፈስስ ዝፈልሐ ነሓስ ሃበኒ” በሎ።

فَمَا اسْطَاعُوْٓا اَنْ يَّظْهَرُوْهُ وَمَا اسْتَطَاعُوْا لَهٗ نَقْبًا

famasṭā‘ū ay yaẓharūhu wa mastaṭā‘ū lahū naqbā(n).

ስለዚ ንሳቶም (ያክጁጅን ማክጁጅን) ክድይብዎ ኣይከኣሉን (ከምኡውን) ጉድጓድ ክገብሩሉ ኣይከኣሉን።

قَالَ هٰذَا رَحْمَةٌ مِّنْ رَّبِّيْۚ فَاِذَا جَاۤءَ وَعْدُ رَبِّيْ جَعَلَهٗ دَكَّاۤءَۚ وَكَانَ وَعْدُ رَبِّيْ حَقًّا ۗ

qāla hāżā raḥmatum mir rabbī, fa iżā jā'a wa‘du rabbī ja‘alahū dakkā'(a), wa kāna wa‘du rabbī ḥaqqā(n).

ንሱ (ዙልካርናይን) "እዚ (መንደቕ) ካብ ጎይታይ ዝመጸ በረኸት እዩ፣ ስለዚ ተስፋ ጎይታይ ምስ መጸ ከጥፍኦ እዩ፤ ተስፋ ጎይታይ ድማ ሓቂ እዩ።"

۞ وَتَرَكْنَا بَعْضَهُمْ يَوْمَىِٕذٍ يَّمُوْجُ فِيْ بَعْضٍ وَّنُفِخَ فِى الصُّوْرِ فَجَمَعْنٰهُمْ جَمْعًا ۙ

wa taraknā ba‘ḍahum yauma'iżiy yamūju fī ba‘ḍiw wa nufikha fiṣ-ṣūri fa jama‘nāhum jam‘ā(n).

ኣብታ መዓልቲ እቲኣ ድማ (ያክጁጅን ማክጁጅን) ኣብ ነንሕድሕዶም ክሕወሱ ክንገድፎም ኢና፡ (ዳግማይ) መለኸት ምስ ተነፍሐ ድማ፡ ንኹሎም ኣብ ሓደ ክንእክቦም ኢና።

وَّعَرَضْنَا جَهَنَّمَ يَوْمَىِٕذٍ لِّلْكٰفِرِيْنَ عَرْضًا ۙ

wa ‘araḍnā jahannama yauma'iżil lil-kāfirīna ‘arḍā(n).

ኣብታ መዓልቲ እቲኣ ድማ ንካፍር ብንጹር ሲኦል ከነርእዮም ኢና፡

ۨالَّذِيْنَ كَانَتْ اَعْيُنُهُمْ فِيْ غِطَاۤءٍ عَنْ ذِكْرِيْ وَكَانُوْا لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ سَمْعًا ࣖ

allażīna kānat a‘yunuhum fī giṭā'in ‘an żikrī wa kānū lā yastaṭī‘ūna sam‘ā(n).

(ማለት) እቶም ኣዒንቶም (ልቦም) ተዓጽዮም ምልክታት (ናይ ዕብየተይ) ክዕዘቡ (ዘይክእሉ)፡ ክሰምዑ ድማ ዘይክእሉ።

اَفَحَسِبَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنْ يَّتَّخِذُوْا عِبَادِيْ مِنْ دُوْنِيْٓ اَوْلِيَاۤءَ ۗاِنَّآ اَعْتَدْنَا جَهَنَّمَ لِلْكٰفِرِيْنَ نُزُلًا

afaḥasibal-lażīna kafarū ay yattakhiżū ‘ibādī min dūnī auliyā'(a), innā a‘tadnā jahannama lil-kāfirīna nuzulā(n).

ስለዚ ካፍር ንባሮተይ ብዘይካይ ሓገዝቲ ክወስድዎም (ክኽእሉ) ይመስሎም ድዩ? ብርግጽ ንሕና ንገሃነም (ገሃነም) ከም መሕደሪ ንካፍር ኣዳሊና ኣለና።

قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْاَخْسَرِيْنَ اَعْمَالًا ۗ

qul hal nunabbi'ukum bil-akhsarīna a‘mālā(n).

በል (መሓመድ)፡ "ብዛዕባ እቲ ብተግባራቱ ዝዓበየ ክሳራ ዝወርዶ ሰብ ክንነግረካ የድልየና ድዩ?"

اَلَّذِيْنَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَهُمْ يَحْسَبُوْنَ اَنَّهُمْ يُحْسِنُوْنَ صُنْعًا

al-lażīna ḍalla sa‘yuhum fil-ḥayātid-dun-yā wa hum yaḥsabūna annahum yuḥsinūna ṣun‘ā(n).

(ማለት) ኣብዛ ዓለማዊ ህይወት ዝገብርዎ ጻዕሪ ንኸንቱ ዝኾነ ሰባት፡ ዝከኣሎም ዝገበሩ መሲልዎም።

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِ رَبِّهِمْ وَلِقَاۤىِٕهٖ فَحَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فَلَا نُقِيْمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَزْنًا

ulā'ikal-lażīna kafarū bi'āyāti rabbihim wa liqā'ihī fa ḥabiṭat a‘māluhum falā nuqīma lahum yaumal-qiyāmati waznā(n).

ናይ ጎይታኦም ጥቕስታት ዝኽሕዱን (ዘይኣምኑን) ምስኡ ዝራኸቡ እዮም። ስለዚ ተግባራቶም ከንቱ ኢዩ፡ ኣብ መዓልቲ ቂምታ ድማ ኣይንመዝኖምን ኢና።

ذٰلِكَ جَزَاۤؤُهُمْ جَهَنَّمُ بِمَا كَفَرُوْا وَاتَّخَذُوْٓا اٰيٰتِيْ وَرُسُلِيْ هُزُوًا

Żālika jazā'uhum jahannamu bimā kafarū wattakhażū āyātī wa rusulī huzuwā(n).

በዚ ድማ ዓስቦም ሲኦል ክኸውን እዩ፣ ብሰንኪ ኩፍሪኦምን፣ ብኣያታተይን ልኡኻተይን ስለ ዘላገጹ።

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ كَانَتْ لَهُمْ جَنّٰتُ الْفِرْدَوْسِ نُزُلًا ۙ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti kānat lahum jannātul-firdausi nuzulā(n).

ብርግጽ ነቶም ዝኣመኑን ሰናይ ግብሪ ዝገብሩን ገነት ከም መነባብሮ ተዳልዩሎም ኣሎ፡ .

خٰلِدِيْنَ فِيْهَا لَا يَبْغُوْنَ عَنْهَا حِوَلًا

khālidīna fīhā lā yabgūna ‘anhā ḥiwalā(n).

ኣብኡ ዘለኣለማውያን እዮም፣ ካብኡ ክግዕዙ ኣይደልዩን እዮም።

قُلْ لَّوْ كَانَ الْبَحْرُ مِدَادًا لِّكَلِمٰتِ رَبِّيْ لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ اَنْ تَنْفَدَ كَلِمٰتُ رَبِّيْ وَلَوْ جِئْنَا بِمِثْلِهٖ مَدَدًا

qul lau kānal-baḥru midādal likalimāti rabbī lanafidal-baḥru qabla an tanfada kalimāṭu rabbī wa lau ji'nā bimiṡlihī madadā(n).

በል (ኦ መሓመድ)፡ “ባሕሪ ንቃላት ጐይታይ (ንምጽሓፍ) ቀለም እንተዝኸውን ነይሩ፡ ዋላ’ውን ከምኡ ዝኣመሰለ ከም መመላእታ እንተ ኣምጻእና፡ ቃል ጐይታይ ከይተዛዘመ ባሕሪ ምተደኸመ።”

قُلْ اِنَّمَآ اَنَا۠ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوْحٰٓى اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ فَمَنْ كَانَ يَرْجُوْا لِقَاۤءَ رَبِّهٖ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَّلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهٖٓ اَحَدًا ࣖ

qul innamā ana basyarum miṡlukum yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), faman kāna yarjū liqā'a rabbihī falya‘mal ‘amalan ṣāliḥaw wa lā yusyrik bi‘ibādati rabbihī aḥadā(n).

በል (መሓመድ)፡ "ብሓቂ ኣነ ከማኻ ሰብ ጥራይ እየ፡ ብሓቂ ኣምላኽካ ልዑል ኣምላኽ ምዃኑ ምግላጽ ዝረኸብኩ"። ስለዚ ምስ ጐይታኡ ርክብ ክገብር ተስፋ ዝገብር ሰናይ ግብሪ ይግበር ኣብ ምምላኽ ንጐይታኡ ድማ ምስ ዝኾነ ነገር ኣይሓድር።"