Q.S ኣል-ሙምታሃናህ (اَلْمُمْتَحَنَة) - 13 ብዝሒ ጥቕስታት

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوْا عَدُوِّيْ وَعَدُوَّكُمْ اَوْلِيَاۤءَ تُلْقُوْنَ اِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَقَدْ كَفَرُوْا بِمَا جَاۤءَكُمْ مِّنَ الْحَقِّۚ يُخْرِجُوْنَ الرَّسُوْلَ وَاِيَّاكُمْ اَنْ تُؤْمِنُوْا بِاللّٰهِ رَبِّكُمْۗ اِنْ كُنْتُمْ خَرَجْتُمْ جِهَادًا فِيْ سَبِيْلِيْ وَابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِيْ تُسِرُّوْنَ اِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَاَنَا۠ اَعْلَمُ بِمَآ اَخْفَيْتُمْ وَمَآ اَعْلَنْتُمْۗ وَمَنْ يَّفْعَلْهُ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżū ‘aduwwī wa ‘aduwwakum auliyā'a tulqūna ilaihim bil-mawaddati wa qad kafarū bimā jā'akum minal-ḥaqq(i), yukhrijūnar-rasūla wa iyyākum an tu'minū billāhi rabbikum, in kuntum kharajtum jihādan fī sabīlī wabtigā'a marḍātī tusirrūna ilaihim bil-mawaddah(ti), wa ana a‘lamu bimā akhfaitum wa mā a‘lantum, wa may yaf‘alhu minkum faqad ḍalla sawā'as-sabīl(i).

ኣቱም ኣመንቲ! ንጸላእተይን ንጸላእትኻን እሙናት ኣዕሩኽ ኣይትግበሮም ምእንቲ ናብኦም (ዜና መሓመድ) ከተመሓላልፈሎም፣ ካብ ርህራሄ ተበጊስካ፤ ዋላ እኳ ነቲ ዝተመሓላለፈካ ሓቂ ክሒዶም እንተኾኑ። ንረሱልን ንስኻን ባዕልኻ ድማ ኣብ ኣላህ ጎይታኻ ስለ ዝኣመንካ ኣባሪሮምኻ። ብሓቂ ንመገደይ ክትጽዕርን ደስታይ ክትደልን እንተወጺእካ (ከምኡ ኣይትግበር)። ብሕቡእ ትነግሮም (ዜና መሓመድ) ካብ ርህራሄ ተበጊስካ፡ ኣነ ድማ እንታይ ትሓብኦን እንታይ ትገልጾን ኣጸቢቐ እየ ዝፈልጦ። ካባኻትኩም ከምኡ ዝገብር ድማ ብሓቂ ካብታ ቅንዕቲ መንገዲ ስሒቱ እዩ።

اِنْ يَّثْقَفُوْكُمْ يَكُوْنُوْا لَكُمْ اَعْدَاۤءً وَّيَبْسُطُوْٓا اِلَيْكُمْ اَيْدِيَهُمْ وَاَلْسِنَتَهُمْ بِالسُّوْۤءِ وَوَدُّوْا لَوْ تَكْفُرُوْنَۗ

iy yaṡqafūkum yakūnū lakum a‘dā'aw wa yabsuṭū ilaikum aidiyahum wa alsinatahum bis-sū'i wa waddū lau takfurūn(a).

እንተ ሒዞምካ ድማ ከም ጸላእቲ ኮይኖም ክዋስኡልካን ክጎድኡኻ ኢዶምን መልሓሶምን ኣብ ልዕሌኻ ፈቲሖም ካፍር ክትኮኑ ክደልዩኻ እዮም።

لَنْ تَنْفَعَكُمْ اَرْحَامُكُمْ وَلَآ اَوْلَادُكُمْ ۛيَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۛيَفْصِلُ بَيْنَكُمْۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

lan tanfa‘akum arḥāmukum wa lā aulādukum yaumal-qiyāmati yafṣilu bainakum, wallāhu bimā ta‘malūna baṣīr(un).

ኣዝማድካን ደቅኻን ኣብ መዓልቲ ቂምታ ኣይጠቕሙኻን እዮም። ክፈላልየኩም እዩ። ከምኡ ውን ኣላህ ኩሉ ዝርኢ ናይቲ እትገብሮ ነገር እዩ።

قَدْ كَانَتْ لَكُمْ اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗۚ اِذْ قَالُوْا لِقَوْمِهِمْ اِنَّا بُرَءٰۤؤُا مِنْكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۖ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغْضَاۤءُ اَبَدًا حَتّٰى تُؤْمِنُوْا بِاللّٰهِ وَحْدَهٗٓ اِلَّا قَوْلَ اِبْرٰهِيْمَ لِاَبِيْهِ لَاَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ وَمَآ اَمْلِكُ لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَاِلَيْكَ اَنَبْنَا وَاِلَيْكَ الْمَصِيْرُ

qad kānat lakum uswatun ḥasanatun fī ibrāhīma wal-lażīna ma‘ah(ū), iż qālū liqaumihim innā bura'ā'u minkum wa mimmā ta‘budūna min dūnillāh(i), kafarnā bikum wa badā bainanā wa bainakumul-‘adāwatu wal-bagḍā'u abadan ḥattā tu'minū billāhi waḥdahū illā qaula ibrāhīma li'abīhi la'astagfiranna laka wa mā amliku laka minallāhi min syai'(in), rabbanā ‘alaika tawakkalnā wa ilaika anabnā wa ilaikal-maṣīr(u).

ብርግጽ ኣብ ኣብርሃምን ምስኡ ዝነበሩን ጽቡቕ ኣርኣያ ነይሩካ፡ ንህዝቡ "ብሓቂ ካባኻን ካብቲ ብጀካ ኣላህ እትሰግድዎን ተፈሊና ኢና፡ ናትካ (ኩፍሪ) ንኽሕድ፡ ኣብ መንጎናን ኣብ መንጎኻን ንዘልኣለም ቅርሕንትን ጽልእን ኣሎ ንዘልኣለም ክሳብ ብኣላህ ጥራይ ትኣምን"፡ ብዘይካ እቲ ኢብራሂም ንኣቡኡ ዝሃቦ ቃል፡ "ብሓቂ ይቕሬታ ክሓተካ እየ፡ ኣነ ግና" ኣነ ፍጹም ነቲ ኣላህ ኣብ ልዕሌኻ ዝገብሮ (ስቓይ) ክቃወም ኣይክእልን እየ።" (ኢብራሂም ከምዚ በለ)- "ጎይታና ንዓኻ ጥራይ ኢና እንውከል ናባኻ ጥራይ ድማ ንስሓ ንኣኻ ጥራይ ኢና ንመለስ፡

رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِّلَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَاغْفِرْ لَنَا رَبَّنَاۚ اِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

rabbanā lā taj‘alnā fitnatal lil-lażīna kafarū wagfir lanā rabbanā, innaka antal-‘azīzul-ḥakīm(u).

ኦ ጎይታና ስለ ኩፋራት (ዕላማ) ጸለመ ኣይትግበረና። ኦ ጎይታና ድማ ይቕረ በለልና። ብርግጽ ንስኻ ልዑል ሓያልን ለባምን ኢኻ።"

لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِيْهِمْ اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَنْ كَانَ يَرْجُوا اللّٰهَ وَالْيَوْمَ الْاٰخِرَۗ وَمَنْ يَّتَوَلَّ فَاِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيْدُ ࣖ

laqad kāna lakum fīhim uswatun ḥasanatul liman kāna yarjullāha wal-yaumal-ākhir(a), wa may yatawalla fa'innallāha huwal-ganiyyul-ḥamīd(u).

ብርግጽ ኣብኦም (ኢብራሂምን ህዝቡን) ንዓኻ ጽቡቓት ኣርኣያታት ኣለዉ፤ (ማለት) ነቶም (ዓስቢ) ኣላህን (ድሕነት ኣብ) ኣኼራን ተስፋ ዝገብሩን ንዝምለሰ ሰብን ሽዑ ብርግጽ ኣላህ ንሱ እቲ ሃብታምን ዝመስገንን እዩ።

۞ عَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّجْعَلَ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ الَّذِيْنَ عَادَيْتُمْ مِّنْهُمْ مَّوَدَّةًۗ وَاللّٰهُ قَدِيْرٌۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

‘asallāhu ay yaj‘ala bainakum wa bainal-lażīna ‘ādaitum minhum mawaddah(tan), wallāhu qadīr(un), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

ኣላህ ኣብ መንጎኹምን ኣብ መንጎ እቶም ሓደ እዋን ጸላእቲ ዝነበሩኩምን ርህራሄ ይፍጠረኩም። ኣላህ ልዑል እዩ። ኣላህ ድማ ይቕረ ዝገብርን ርህሩህን እዩ።

لَا يَنْهٰىكُمُ اللّٰهُ عَنِ الَّذِيْنَ لَمْ يُقَاتِلُوْكُمْ فِى الدِّيْنِ وَلَمْ يُخْرِجُوْكُمْ مِّنْ دِيَارِكُمْ اَنْ تَبَرُّوْهُمْ وَتُقْسِطُوْٓا اِلَيْهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِيْنَ

lā yanhākumullāhu ‘anil-lażīna lam yuqātilūkum fid-dīni wa lam yukhrijūkum min diyārikum an tabarrūhum wa tuqsiṭū ilaihim, innallāha yuḥibbul-muqsiṭīn(a).

ኣብ ጉዳይ ሃይማኖት ዘይቃለሱኹምን ካብ ዓድኹም ዘይሰጉኹምን ሰናይ ክትገብሩን ፍትሓውያን ክትኮኑን ኣላህ ኣይኽልክለኩምን እዩ። ብርግጽ ኣላህ ነቶም ፍትሒ ዝሰርሑ የፍቅሮም እዩ።

اِنَّمَا يَنْهٰىكُمُ اللّٰهُ عَنِ الَّذِيْنَ قَاتَلُوْكُمْ فِى الدِّيْنِ وَاَخْرَجُوْكُمْ مِّنْ دِيَارِكُمْ وَظَاهَرُوْا عَلٰٓى اِخْرَاجِكُمْ اَنْ تَوَلَّوْهُمْۚ وَمَنْ يَّتَوَلَّهُمْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

innamā yanhākumullāhu ‘anil-lażīna qātalūkum fid-dīni wa akhrajūkum min diyārikum wa ẓāharū ‘alā ikhrājikum an tawallauhum, wa may yatawallahum fa'ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

ብርግጽ ኣላህ ነቶም ኣብ ጉዳይ ሃይማኖት ዝቃለሱኻን ካብ ዓድኻ ዘባረሩኻን (ካልኦት) ንኽሰጉጉኻ ዝሕግዙን ከም ኣዕሩኽትኻ ከይትገብር ጥራይ እዩ ዝኽልክለካ። መን ከም ኣዕሩኽ ዝወስዶም፡ እቶም በደለኛታት እዮም።

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا جَاۤءَكُمُ الْمُؤْمِنٰتُ مُهٰجِرٰتٍ فَامْتَحِنُوْهُنَّۗ اَللّٰهُ اَعْلَمُ بِاِيْمَانِهِنَّ فَاِنْ عَلِمْتُمُوْهُنَّ مُؤْمِنٰتٍ فَلَا تَرْجِعُوْهُنَّ اِلَى الْكُفَّارِۗ لَا هُنَّ حِلٌّ لَّهُمْ وَلَا هُمْ يَحِلُّوْنَ لَهُنَّۗ وَاٰتُوْهُمْ مَّآ اَنْفَقُوْاۗ وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اَنْ تَنْكِحُوْهُنَّ اِذَآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّۗ وَلَا تُمْسِكُوْا بِعِصَمِ الْكَوَافِرِ وَسْـَٔلُوْا مَآ اَنْفَقْتُمْ وَلْيَسْـَٔلُوْا مَآ اَنْفَقُوْاۗ ذٰلِكُمْ حُكْمُ اللّٰهِ ۗيَحْكُمُ بَيْنَكُمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā jā'akumul-mu'minātu muhājirātin famtaḥinūhunn(a), allāhu a‘lamu bi'īmānihinna fa'in ‘alimtumūhunna mu'minātin falā tarji‘ūhunna ilal-kuffār(i), lā hunna ḥillul lahum wa lā hum yaḥillūna lahunn(a), wa ātūhum mā anfaqū, wa lā junāḥa ‘alaikum an tankiḥūhunna iżā ātaitumūhunna ujūrahunn(a), wa lā tumsikū bi‘iṣamil-kawāfiri was'alū mā anfaqū, żālikum ḥukmullāh(i), yaḥkumu bainakum, wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

ኣቱም ኣመንቲ! ኣመንቲ ደቂ ኣንስትዮ ናባኻ ክስደዳ ክመጻ እንከለዋ፡ ናተን (እምነተን) ክትፍትን ኣለካ። ኣላህ ብዛዕባ እምነቶም ዝያዳ ይፈልጥ እዩ፤ (ብሓቂ) ከም ዝኣምኑ እንተ ፈሊጥኩም፡ ሽዑ ናብ ካፍር (ሰብኡቶም) ኣይትመልሶም። ነቶም ዘይኣመኑ ኣይፍቀዱን ነቶም ዘይኣመኑ ድማ ኣይፍቀዱሎምን እዮም። ነቲ ዝሃብዎ መውስቦ ድማ ን(ሰብኡቶም) ሃቦም። መውስቦ እንተኸፊልካሎም ድማ ምምርዓውካ ሓጢኣት የብሉን። ምስ ዘይኣመንቲ ደቂ ኣንስትዮ ድማ ኣብ (ናይ ሓዳር) ርክብ ተኣሲርኩም ኣይትጸንሑ፤ ነቲ ዝሃብካዮ መውስቦ ድማ ለምን፤ ከምኡ’ውን (ሰብኡቶም ዘይኣመንቲ ኮይኖም እንተጸኒሖም) ነቲ ዝኸፈልዎ መውስቦ (ነተን ዝኣመኑ ኣንስቶም ነበር) ይሕተቱ። ኣብ ሞንጎኹም ዘቖመ ሕጊ ኣላህ ከምዚ ኢዩ። ኣላህ ድማ ኩሉ ፈላጥን ኩሉ ለባምን እዩ።

وَاِنْ فَاتَكُمْ شَيْءٌ مِّنْ اَزْوَاجِكُمْ اِلَى الْكُفَّارِ فَعَاقَبْتُمْ فَاٰتُوا الَّذِيْنَ ذَهَبَتْ اَزْوَاجُهُمْ مِّثْلَ مَآ اَنْفَقُوْاۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْٓ اَنْتُمْ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ

wa in fātakum syai'um min azwājikum ilal-kuffāri fa‘āqabtum fa'ātul-lażīna żahabat azwājuhum miṡla mā anfaqū, wattaqullāhal-lażī antum bihī mu'minūn(a).

ካብተን ናብ ኩፋራት ዝሃደማ ኣንስቲኻ ዘይወዳእካዮ ነገር (መውስቦ ምምላስ) እንተሃልዩ ድማ፡ ሽዑ ክትስዕሮም ትኽእል ኢኻ፡ ሽዑ ነቶም ኣንስቶም ዝሃደሙ ሰባት ክንዲ እቲ ዝሃብዎ መውስቦ (ካብ ዝዘመተ) ክትህቦም ትኽእል ኢኻ። ነቲ ዝኣመንካሉ ኣላህ ድማ ፍርሃዮ።

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ اِذَا جَاۤءَكَ الْمُؤْمِنٰتُ يُبَايِعْنَكَ عَلٰٓى اَنْ لَّا يُشْرِكْنَ بِاللّٰهِ شَيْـًٔا وَّلَا يَسْرِقْنَ وَلَا يَزْنِيْنَ وَلَا يَقْتُلْنَ اَوْلَادَهُنَّ وَلَا يَأْتِيْنَ بِبُهْتَانٍ يَّفْتَرِيْنَهٗ بَيْنَ اَيْدِيْهِنَّ وَاَرْجُلِهِنَّ وَلَا يَعْصِيْنَكَ فِيْ مَعْرُوْفٍ فَبَايِعْهُنَّ وَاسْتَغْفِرْ لَهُنَّ اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

yā ayyuhan-nabiyyu iżā jā'akal-mu'minātu yubāyi‘naka ‘alā allā yusyrikna billāhi syai'aw wa lā yasriqna wa lā yaznīna wa lā yaqtulna aulādahunna wa lā ya'tīna bibuhtāniy yaftarīnahū baina aidīhinna wa arjulihinna wa lā ya‘ṣīnaka fī ma‘rūfin fabāyi‘hunna wastagfir lahunnallāh(a), innallāha gafūrur raḥīm(un).

ኦ ነቢይ! ኣመንቲ ደቂ ኣንስትዮ በይዓት (መብጽዓ) ክወስዳ ናባኻ ክመጻ እንከለዋ፡ ምስ ኣላህ ዋላ ሓንቲ ከምዘይሽርፋን፤ ኣይሰርቁን ኣይንዝሙን እዮም ደቆም ኣይቀትሉን እዮም፡ ኣብ መንጎ ኢዶምን እግሮምን ዝመሃዝዎ ሓሶት ኣይክፍጽሙን እዮም ኣብ ጽቡቅ ጉዳይ ድማ ኣይክእዘዙኻን እዮም፡ ስለዚ ናይ ተኣማንነት መብጽዓኦም ተቐቢልካ ንኣላህ ይቕሬታ ለምኖም። ብርግጽ ኣላህ ይቕረ ዝገብርን ርህሩህን እዩ።

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَوَلَّوْا قَوْمًا غَضِبَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ قَدْ يَىِٕسُوْا مِنَ الْاٰخِرَةِ كَمَا يَىِٕسَ الْكُفَّارُ مِنْ اَصْحٰبِ الْقُبُوْرِ ࣖ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tatawallau qauman gaḍiballāhu ‘alaihim qad ya'isū minal-ākhirati kamā ya'isal-kuffāru min aṣḥābil-qubūr(i).

ኣቱም ኣመንቲ! ነቶም ኣላህ ዘቖጥዖም ሓገዝኩም ኣይትግበሩዎም ብርግጽ ንሳቶም ካብ ሞት ድሕሪ ሞት ተስፋ ቆሪጾም እዮም ልክዕ ከምቲ ኣብ መቓብር ዘለዉ ኩፋራት እውን ተስፋ ዝቖረጹ።