Q.S Иосеф (يُوسُف) - 111 Шүлгийн тоо

الۤرٰ ۗ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْمُبِيْنِۗ

alif lām rā, tilka āyātul-kitābil-mubīn(i).

Алиф Лам Ра. Эдгээр нь Номын (Куран) тодорхой аятууд юм.

اِنَّآ اَنْزَلْنٰهُ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

innā anzalnāhu qur'ānan ‘arabiyyal la‘allakum ta‘qilūn(a).

Үнэндээ бид үүнийг та нар ойлгож магадгүй гэж Араб хэлээр Коран болгон илгээсэн.

نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ اَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَآ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ هٰذَا الْقُرْاٰنَۖ وَاِنْ كُنْتَ مِنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الْغٰفِلِيْنَ

naḥnu naquṣṣu ‘alaika aḥsanal-qaṣaṣi bimā auḥainā ilaika hāżal-qur'ān(a), wa in kunta min qablihī laminal-gāfilīn(a).

(Мухаммед) бид чамд энэ Кораныг илчилснээр хамгийн шилдэг түүхийг өгүүлсэн бөгөөд чи үүнээс өмнө мэдэхгүй хүмүүсийн нэг байсан.

اِذْ قَالَ يُوْسُفُ لِاَبِيْهِ يٰٓاَبَتِ اِنِّيْ رَاَيْتُ اَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَاَيْتُهُمْ لِيْ سٰجِدِيْنَ

iż qāla yūsufu li'abīhi yā abati innī ra'aitu aḥada ‘asyara kaukabaw wasy-syamsa wal-qamara ra'aituhum lī sājidīn(a).

(Санаж байна уу), Иосеф эцэгтээ хандан: "Аав аа! Үнэхээр би арван нэгэн од, нар, сарыг харж байна гэж зүүдэллээ. Тэд бүгд надад мөргөж байхыг би харсан" гэж хэлэв.

قَالَ يٰبُنَيَّ لَا تَقْصُصْ رُءْيَاكَ عَلٰٓى اِخْوَتِكَ فَيَكِيْدُوْا لَكَ كَيْدًا ۗاِنَّ الشَّيْطٰنَ لِلْاِنْسَانِ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

qāla yā bunayya lā taqṣuṣ ru'yāka ‘alā ikhwatika fa yakīdū laka kaidā(n), innasy-syaiṭāna lil-insāni ‘aduwwum mubīn(un).

Тэр (түүний аав) "Өө хүү минь! Зүүдээ ах дүү нартаа битгий ярь, тэд чамайг (устгахаар) хуйвалдах болно. Үнэндээ Сатан бол хүмүүсийн илэрхий дайсан юм" гэж хэлэв.

وَكَذٰلِكَ يَجْتَبِيْكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اٰلِ يَعْقُوْبَ كَمَآ اَتَمَّهَا عَلٰٓى اَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَۗ اِنَّ رَبَّكَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa każālika yajtabīka rabbuka wa yu‘allimuka min ta'wīlil-aḥādīṡi wa yutimmu ni‘matahū ‘alaika wa ‘alā āli ya‘qūba kamā atammahā ‘alā abawaika min qablu ibrāhīma wa isḥāq(a), inna rabbaka ‘alīmun ḥakīm(un).

Ийнхүү Бурхан чамайг (Эш үзүүлэгч болохын тулд) сонгож, чамд зүүдний тайллыг зааж, өмнө нь чиний хоёр өвөг эцэг болох Абрахам, Исаак нарт нигүүлслээ төгс болгосон шигээ чамд болон Иаковын гэр бүлд (нигүүлслээ) төгс болгосон. Үнэхээр чиний Эзэн бүхнийг мэдэгч, мэргэн ухаантан юм.

۞ لَقَدْ كَانَ فِيْ يُوْسُفَ وَاِخْوَتِهٖٓ اٰيٰتٌ لِّلسَّاۤىِٕلِيْنَ

laqad kāna fī yūsufa wa ikhwatihī āyātul lis-sā'ilīn(a).

Үнэндээ, Иосеф болон түүний ах дүүсийн (түүхэнд) асуугчдад (Аллахын хүч чадлын) шинж тэмдгүүд байдаг.

اِذْ قَالُوْا لَيُوْسُفُ وَاَخُوْهُ اَحَبُّ اِلٰٓى اَبِيْنَا مِنَّا وَنَحْنُ عُصْبَةٌ ۗاِنَّ اَبَانَا لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍۙ

iż qālū layūsufu wa akhūhu aḥabbu ilā abīnā minnā wa naḥnu ‘uṣbah(tun), inna abānā lafī ḍalālim mubīn(in).

Тэд "Үнэхээр бид нэг (хүчтэй) бүлэг байсан ч Иосеф болон түүний ах (Бунямин) биднээс илүү аавдаа хайртай байсан. Үнэндээ аав маань үнэхээр алдаа гаргасан." гэж хэлэхэд

ۨاقْتُلُوْا يُوْسُفَ اَوِ اطْرَحُوْهُ اَرْضًا يَّخْلُ لَكُمْ وَجْهُ اَبِيْكُمْ وَتَكُوْنُوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ قَوْمًا صٰلِحِيْنَ

uqtulū yūsufa awiṭraḥūhu arḍay yakhlu lakum wajhu abīkum wa takūnū mim ba‘dihī qauman ṣāliḥīn(a).

Иосефыг ал эсвэл хаа нэгтээ хая, тэгвэл аавын чинь анхаарал чамд тусна, тэгээд чи сайн хүн болно.

قَالَ قَاۤىِٕلٌ مِّنْهُمْ لَا تَقْتُلُوْا يُوْسُفَ وَاَلْقُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّ يَلْتَقِطْهُ بَعْضُ السَّيَّارَةِ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ

qāla qā'ilum minhum lā taqtulū yūsufa wa alqūhu fī gayābatil-jubbi yaltaqiṭhu ba‘ḍus-sayyārati in kuntum fā‘ilīn(a).

Тэдний нэг нь “Иосефыг бүү ал, харин худгийн ёроолд хая, тэгвэл аялагчдын зарим нь түүнийг барьж авах болно” гэж хэлэв.

قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأْمَنَّ۫ا عَلٰى يُوْسُفَ وَاِنَّا لَهٗ لَنٰصِحُوْنَ

qālū yā abānā mā laka lā ta'mannā ‘alā yūsufa wa innā lahū lanāṣiḥūn(a).

Тэд “Өө, эцэг минь! Бид бүгдээрээ түүнд сайн сайхныг хүсч байхад чи яагаад бидэнд Иосефын талаар итгэхгүй байгаа юм бэ?” гэж асуув.

اَرْسِلْهُ مَعَنَا غَدًا يَّرْتَعْ وَيَلْعَبْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ

arsilhu ma‘anā gaday yarta‘ wa yal‘ab wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).

Түүнийг маргааш өглөө бидэнтэй хамт явуул, тэгвэл тэр хөгжилдөж, зугаацаж болно, бид түүнийг заавал харж хандах болно.

قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ

qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).

Тэр (Иаков) “Үнэндээ та нар түүнтэй (Иосефтой) хамт явах нь надад маш их гунигтай байна. Та нар түүнийг тоохгүй байхад түүнийг чононууд идчих вий гэж би айж байна” гэж хэлэв.

قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ

qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).

Үнэндээ тэд "Хэрэв бид (хүчтэй) бүлэглэлийнх байсан ч гэсэн түүнийг чоно идвэл мэдээж бид л хохирох болно" гэж хэлсэн.

فَلَمَّا ذَهَبُوْا بِهٖ وَاَجْمَعُوْٓا اَنْ يَّجْعَلُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّۚ وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِاَمْرِهِمْ هٰذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

falammā żahabū bihī wa ajma‘ū ay yaj‘alūhu fī gayābatil-jubb(i), wa auḥainā ilaihi latunabbi'annahum bi'amrihim hāżā wa hum lā yasy‘urūn(a).

Тэгээд тэд түүнийг барьж аваад худгийн ёроолд хийхээр тохиролцсоны дараа бид түүнд: "Чи тэдэнд энэ үйл явдлын талаар тэд мэдээгүй байхад нь заавал хэлэх болно" гэж илчилсэн.

وَجَاۤءُوْٓ اَبَاهُمْ عِشَاۤءً يَّبْكُوْنَۗ

wa jā'ū abāhum ‘isyā'ay yabkūn(a).

Тэгээд тэд орой нь уйлсаар аав дээрээ ирэв.

قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ

qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).

Тэд “Өө, аав аа! Үнэхээр бид уралдахаар гарч, Иосефыг эд зүйлсийнхээ ойролцоо орхисон чинь чононууд түүнийг идэж орхисон. Бид үнэнийг хэлсэн ч гэсэн та бидэнд итгэхгүй шүү дээ” гэж хэлэв.

وَجَاۤءُوْ عَلٰى قَمِيْصِهٖ بِدَمٍ كَذِبٍۗ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗوَاللّٰهُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ

wa jā'ū ‘alā qamīṣihī bidamin każib(in), qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), wallāhul musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).

Тэд түүний нөмрөгийг (хуурамч цусаар будсан) барьсаар ирэв. Тэр (Иаков): "Үнэндээ та нар л өөрсдийнхөө мууг сайн гэж үздэг. Тиймээс зөвхөн тэвчээр л хамгийн сайн нь (миний хувьд). Та нарын тодорхойлсон зүйлийн эсрэг зөвхөн Аллахаас тусламж хүс." гэж хэлэв.

وَجَاۤءَتْ سَيَّارَةٌ فَاَرْسَلُوْا وَارِدَهُمْ فَاَدْلٰى دَلْوَهٗ ۗقَالَ يٰبُشْرٰى هٰذَا غُلٰمٌ ۗوَاَسَرُّوْهُ بِضَاعَةً ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِمَا يَعْمَلُوْنَ

wa jā'at sayyāratun fa arsalū wāridahum fa adlā dalwah(ū), qāla yā busyrā hāżā gulām(un), wa asarrūhu biḍā‘ah(tan), wallāhu ‘alīmum bimā ya‘malūn(a).

Тэгээд хэсэг аялагчид ирээд ус зөөгч дуудахад тэр хувингаа буулгаад “Өө, ямар их баярлаж байна аа, энэ залуу байна!” гэж хэлэв. Тэгээд тэд үүнийг бараа болгон нуув. Аллах тэдний юу хийж байгааг бүгдийг нь мэддэг.

وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍۢ بَخْسٍ دَرَاهِمَ مَعْدُوْدَةٍ ۚوَكَانُوْا فِيْهِ مِنَ الزّٰهِدِيْنَ ࣖ

wa syarauhu biṡamanim bakhsin darāhima ma‘dūdah(tin), wa kānū fīhi minaz-zāhidīn(a).

Тэд түүнийг (Иосефыг) бага үнээр, ердөө хэдхэн дирхамаар зарсан, учир нь тэд түүнд сонирхолгүй байв.

وَقَالَ الَّذِى اشْتَرٰىهُ مِنْ مِّصْرَ لِامْرَاَتِهٖٓ اَكْرِمِيْ مَثْوٰىهُ عَسٰىٓ اَنْ يَّنْفَعَنَآ اَوْ نَتَّخِذَهٗ وَلَدًا ۗوَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِۖ وَلِنُعَلِّمَهٗ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۗ وَاللّٰهُ غَالِبٌ عَلٰٓى اَمْرِهٖ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa qālal-lażisytarāhu mim miṣra limra'atihī akrimī maṡwāhu ‘asā ay yanfa‘anā au nattakhiżahū waladā(n), wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍ(i), wa linu‘allimahū min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), wallāhu gālibun ‘alā amrihī wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Түүнийг худалдаж авсан Египет хүн эхнэртээ “Түүнд сайн газар өг (мөн үйлчил), магадгүй тэр бидэнд тустай байх, эсвэл бид түүнийг хүү болгон үрчилж авах байх” гэж хэлэв. Ийнхүү бид Иосефт (Египет) газар нутагт сайн байр суурь өгч, түүнд зүүдний тайллыг зааж өгөхийн тулд түүнд сайхан байр суурь өгөв. Аллах Өөрийн хэрэгт бүхнийг чадагч боловч ихэнх хүмүүс үүнийг ойлгодоггүй.

وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ

wa lammā balaga asyuddahū ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).

Түүнийг хангалттай том болоход нь Бид түүнд хүч чадал, мэдлэгийг өгсөн. Ийнхүү бид сайн үйлс хийдэг хүмүүсийг шагнадаг.

وَرَاوَدَتْهُ الَّتِيْ هُوَ فِيْ بَيْتِهَا عَنْ نَّفْسِهٖ وَغَلَّقَتِ الْاَبْوَابَ وَقَالَتْ هَيْتَ لَكَ ۗقَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اِنَّهٗ رَبِّيْٓ اَحْسَنَ مَثْوَايَۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ

wa rāwadathul-latī huwa fī baitihā ‘an nafsihī wa gallaqatil-abwāba wa qālat haita lak(a), qāla ma‘āżallāhi innahū rabbī aḥsana maṡwāy(a), innahū lā yuflihuẓ-ẓālimūn(a).

Түүний (Йосефын) гэрт нь амьдарч байсан эмэгтэй түүнийг уруу татав. Тэр хаалгаа хаагаад “Над руу ойртож ир” гэв. Иосеф “Би Аллахаас аврал гуйя, үнэндээ эзэн маань надад сайн хандсан” гэж хэлэв. Үнэндээ шударга бус хүн азтай биш байх болно.

وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهٖۙ وَهَمَّ بِهَا ۚ لَوْلَآ اَنْ رَّاٰ بُرْهَانَ رَبِّهٖۗ كَذٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوْۤءَ وَالْفَحْشَاۤءَۗ اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِيْنَ

wa laqad hammat bihī wa hamma bihā lau lā ar ra'ā burhāna rabbih(ī), każālika linaṣrifa ‘anhus-sū'a wal-faḥsyā'(a), innahū min ‘ibādinal-mukhlaṣīn(a).

Үнэндээ тэр эмэгтэй түүнийг (Йосеф) хүссэн. Хэрэв тэр Эзэнээсээ (тусламж) ямар нэгэн тэмдэг хараагүй бол Иосеф ч бас хүссэн. Ийнхүү бид түүнээс бузар муу, жигшүүрт зүйлийг холдуулсан. Үнэндээ тэр (Йосеф) бол бидний сонгосон боолуудын нэг юм.

وَاسْتَبَقَا الْبَابَ وَقَدَّتْ قَمِيْصَهٗ مِنْ دُبُرٍ وَّاَلْفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا الْبَابِۗ قَالَتْ مَا جَزَاۤءُ مَنْ اَرَادَ بِاَهْلِكَ سُوْۤءًا اِلَّآ اَنْ يُّسْجَنَ اَوْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wastabaqal-bāba wa qaddat qamīṣahū min duburiw wa alfayā sayyidahā ladal-bāb(i), qālat mā jazā'u man arāda bi'ahlika sū'an illā ay yusjana au ‘ażābun alīm(un).

Тэгээд тэд хоёул хаалга руу гүйв. Эмэгтэй түүний (Йосефын) нөмрөгийг ардаас нь зулгааж урагдалтал нь татав. Тэгээд тэд хоёул нөхрөө хаалганы дэргэд байхыг олж харав. Тэр (эмэгтэй) “Эхнэрт чинь хорон санаатай хүний ​​шагнал нь шоронд хорих эсвэл аймшигтай тарчлалаар шийтгэхээс өөр юу байх вэ?” гэж асуув.

قَالَ هِيَ رَاوَدَتْنِيْ عَنْ نَّفْسِيْ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْ اَهْلِهَاۚ اِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ قُبُلٍ فَصَدَقَتْ وَهُوَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

qāla hiya rāwadatnī ‘an nafsī wa syahida syāhidum min ahlihā, in kāna qamīṣuhū qudda min qubulin fa ṣadaqat wa huwa minal-kāżibīn(a).

Тэр (Юсуф) “Тэр намайг уруу татаж, уруу татсан хүн” гэж хэлэв. Эмэгтэйн гэр бүлийн нэгэн гэрч “Хэрэв түүний нөмрөг урд талаараа урагдсан бол эмэгтэй үнэн хэлж байна, тэр (Юсуф) худалч хүмүүсийн нэг байна” гэж гэрчилжээ.

وَاِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ فَكَذَبَتْ وَهُوَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

wa in kāna qamīṣuhū qudda min duburin fa każabat wa huwa minaṣ-ṣādiqīn(a).

Хэрэв түүний нөмрөг ар талаасаа урагдсан бол тэр эмэгтэй худал хэлж байгаа бөгөөд тэр (Йосеф) үнэнч хүмүүсийн нэг юм.”

فَلَمَّا رَاٰ قَمِيْصَهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ قَالَ اِنَّهٗ مِنْ كَيْدِكُنَّ ۗاِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيْمٌ

falammā ra'ā qamīṣahū qudda min duburin qāla innahū min kaidikunn(a), inna kaidakunna ‘aẓīm(un).

Тэгээд тэр (эмэгтэйн нөхөр) (Юсуфын) нөмрөг нь ар талаасаа урагдсан байхыг хараад “Үнэхээр энэ бол чиний заль мэх. Чиний заль мэх үнэхээр агуу юм” гэж хэлэв.

يُوْسُفُ اَعْرِضْ عَنْ هٰذَا وَاسْتَغْفِرِيْ لِذَنْۢبِكِۖ اِنَّكِ كُنْتِ مِنَ الْخٰطِـِٕيْنَ ࣖ

yūsufu a‘riḍ ‘an hāżā wastagfirī liżambik(i), innaki kunti minal-khāṭi'īn(a).

Өө Иосеф! "Үүнийг март, (эхнэр минь) нүглүүдийнхээ төлөө уучлал гуй, учир нь чи гэмтэй хүмүүсийн нэг юм."

۞ وَقَالَ نِسْوَةٌ فِى الْمَدِيْنَةِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ تُرَاوِدُ فَتٰىهَا عَنْ نَّفْسِهٖۚ قَدْ شَغَفَهَا حُبًّاۗ اِنَّا لَنَرٰىهَا فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

wa qāla niswatun fil-madīnatimra'atul-‘azīzi turāwidu fatāhā ‘an nafsih(ī), qad syagafahā ḥubbā(n), innā lanarāhā fī ḍalālim mubīn(in).

Хотын эмэгтэйчүүд "Аль-Азизын эхнэр зарцаа өөрийг нь эрхшээлдээ оруулахын тулд уруу татаж, уруу татаж байна; зарц нь түүнийг хайраар үнэхээр согтуу болгож байна. Бид түүнийг илт төөрөлдсөн байхыг нь харж байна" гэж хэлэв.

فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَكْرِهِنَّ اَرْسَلَتْ اِلَيْهِنَّ وَاَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَـاً وَّاٰتَتْ كُلَّ وَاحِدَةٍ مِّنْهُنَّ سِكِّيْنًا وَّقَالَتِ اخْرُجْ عَلَيْهِنَّ ۚ فَلَمَّا رَاَيْنَهٗٓ اَكْبَرْنَهٗ وَقَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّۖ وَقُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا هٰذَا بَشَرًاۗ اِنْ هٰذَآ اِلَّا مَلَكٌ كَرِيْمٌ

falammā sami‘at bimakrihinna arsalat ilaihinna wa a‘tadat lahunna muttaka'aw wa ātat kulla wāḥidim minhunna sikkīnaw wa qālatikhruj ‘alaihinn(a), falammā ra'ainahū akbarnahū wa qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), wa qulna ḥāsya lillāhi mā hāżā illā basyarā(n), in hāżā illā malakun karīm(un).

Эмэгтэй тэдний доромжлолыг сонсоод эмэгтэйчүүдийг урьж, тэдэнд суудал бэлдэж, хүн бүр хутга өгч (хоол хэрчихээр), дараа нь (Иосефт) "Тэдэн дээр гарч ир" гэж хэлэв. Эмэгтэйчүүд түүнийг хараад (түүний гоо үзэсгэлэнд) гайхаж, (мэдэхгүйгээр) гараа гэмтээв. "Төгс төгөлдөр Аллах минь, энэ бол хүн биш. Энэ бол үнэхээр эрхэмсэг сахиусан тэнгэр" гэж хэлэв.

قَالَتْ فَذٰلِكُنَّ الَّذِيْ لُمْتُنَّنِيْ فِيْهِ ۗوَلَقَدْ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ فَاسْتَعْصَمَ ۗوَلَىِٕنْ لَّمْ يَفْعَلْ مَآ اٰمُرُهٗ لَيُسْجَنَنَّ وَلَيَكُوْنًا مِّنَ الصّٰغِرِيْنَ

qālat fa żālikunnal-lażī lumtunnanī fīh(i), wa laqad rāwattuhū ‘an nafsihī fasta‘ṣam(a), wa la'il lam yaf‘al mā āmuruhū layusjananna wa layakūnam minaṣ-ṣāgirīn(a).

Тэр эмэгтэй (Аль-Азизын эхнэр) "Тэр бол чамайг намайг зэмлэхэд хүргэсэн хүн, учир нь би түүнд татагдсан, үнэндээ би түүнийг номхруулахыг оролдсон боловч тэр татгалзсан. Хэрэв тэр миний тушаасан зүйлийг хийхгүй бол түүнийг шоронд хорьж, жигшүүртэй хүн болгоно" гэж хэлэв.

قَالَ رَبِّ السِّجْنُ اَحَبُّ اِلَيَّ مِمَّا يَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَيْهِ ۚوَاِلَّا تَصْرِفْ عَنِّيْ كَيْدَهُنَّ اَصْبُ اِلَيْهِنَّ وَاَكُنْ مِّنَ الْجٰهِلِيْنَ

qāla rabbis-sijnu aḥabbu ilayya mimmā yad‘ūnanī ilaih(i), wa illā taṣrif ‘annī kaidahunna aṣbu ilaihinna wa akum minal-jāhilīn(a).

Иосеф: "Эзэн минь! Би тэдний урилгыг биелүүлэхээс илүү шоронг илүүд үздэг. Хэрэв та намайг тэдний хууран мэхлэлтээс хамгаалаагүй бол би (тэдний хүслийг биелүүлэх) хандлагатай байх байсан бөгөөд мэдээж би тэнэг хүмүүсийн нэг болох байсан" гэж хэлэв.

فَاسْتَجَابَ لَهٗ رَبُّهٗ فَصَرَفَ عَنْهُ كَيْدَهُنَّ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

fastajāba lahū rabbuhū fa ṣarafa ‘anhu kaidahunn(a), innahū huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Тиймээс Бурхан Иосефын залбирлыг хүлээн авч, Иосефыг тэдний залилан мэхлэлтээс аварсан. Тэр бол Бүхнийг Сонсогч, Бүхнийг Мэдэгч юм.

ثُمَّ بَدَا لَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا رَاَوُا الْاٰيٰتِ لَيَسْجُنُنَّهٗ حَتّٰى حِيْنٍ ࣖ

Ṡumma badā lahum mim ba‘di mā ra'awul-āyāti layasjununnahū ḥattā ḥīn(in).

Тэгээд (Иосефын үнэнч байдлын) шинж тэмдгүүдийг харсны дараа тэд түүнийг тодорхой хугацаанд шоронд хийх ёстой гэж бодов.

وَدَخَلَ مَعَهُ السِّجْنَ فَتَيٰنِ ۗقَالَ اَحَدُهُمَآ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَعْصِرُ خَمْرًا ۚوَقَالَ الْاٰخَرُ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَحْمِلُ فَوْقَ رَأْسِيْ خُبْزًا تَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْهُ ۗنَبِّئْنَا بِتَأْوِيْلِهٖ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa dakhala ma‘ahus-sijna fatayān(i), qāla aḥaduhumā innī arānī a‘ṣiru khamrā(n), wa qālal-ākharu innī arānī aḥmilu fauqa ra'sī khubzan ta'kuluṭ-ṭairu minh(u), nabbi'nā bita'wīlih(ī), innā narāka minal-muḥsinīn(a).

Түүнтэй хамт хоёр залуу шоронд орсон. Тэдний нэг нь "Би усан үзэм шахаж байна гэж зүүдэлсэн нь лавтай" гэж хэлсэн бол нөгөө нь "Би толгой дээрээ талх барьж яваад, заримыг нь шувууд идчихсэн байна гэж зүүдэлсэн" гэжээ. Бидэнд таквил өгөөч. Үнэхээр бид чамайг сайн үйлс хийдэг хүмүүсийн нэг гэж үздэг.

قَالَ لَا يَأْتِيْكُمَا طَعَامٌ تُرْزَقٰنِهٖٓ اِلَّا نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِيْلِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّأْتِيَكُمَا ۗذٰلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِيْ رَبِّيْۗ اِنِّيْ تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كٰفِرُوْنَۙ

qāla lā ya'tīkumā ṭa‘āmun turzaqānihī illā nabba'tukumā bita'wīlihī qabla ay ya'tiyakumā, żālikumā mimmā ‘allamanī rabbī, innī taraktu millata qaumil lā yu'minūna billāhi wa hum bil-ākhirati hum kāfirūn(a).

Тэр (Юсуф) “Та хоёрт ямар ч хоол өгөх байсан, би (хоол) та нарт хүрэхээс өмнө таквилийг тайлбарлаж чадсан. Энэ бол Бурханы надад заасан зүйлийн нэг хэсэг юм. Үнэндээ би Аллахад итгэдэггүй хүмүүсийн шашныг орхисон, үнэндээ тэд ирээдүйд итгэдэггүй.” гэж хэлэв.

وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ اٰبَاۤءِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ مَا كَانَ لَنَآ اَنْ نُّشْرِكَ بِاللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ ذٰلِكَ مِنْ فَضْلِ اللّٰهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

wattaba‘tu millata ābā'ī ibrāhīma wa isḥāqa wa ya‘qūb(a), mā kāna lanā an nusyrika billāhi min syai'(in), żālika min faḍlillāhi ‘alainā wa ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

Би өвөг дээдэс Абрахам, Исаак, Иаков нарын шашныг дагадаг. Бид (эш үзүүлэгчид) Аллахтай ямар нэгэн зүйлийг холбох нь зохисгүй. Энэ бол Аллахын бидэнд болон хүмүүст (бүгдэд) өгсөн нигүүлслээс үүдэлтэй; гэхдээ ихэнх хүмүүс талархдаггүй.

يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ ءَاَرْبَابٌ مُّتَفَرِّقُوْنَ خَيْرٌ اَمِ اللّٰهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُۗ

yā ṣāḥibayis-sijni a'arbābum mutafarriqūna khairun amillāhul-wāḥidul-qahhār(u).

Өө, хоёр шоронгийн хоригдол! Аль нь сайн бэ, янз бүрийн бурхад уу, эсвэл Төгс Хүчит, Төгс Хүчит Бурхан уу?

مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلَّآ اَسْمَاۤءً سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗاَمَرَ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّآ اِيَّاهُ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

mā ta‘budūna min dūnihī illā asmā'an sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā anzalallāhu bihā min sulṭān(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), amara allā ta‘budū illā iyyāh(u), żālikad-dīnul-qayyimu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Та нарын Түүнээс өөр шүтдэг зүйл бол зөвхөн та нарын өөрсдөө болон өвөг дээдсийнхээ зохиосон нэрс юм. Аллах тэдний талаар ямар ч баримт нотолгоо ирүүлээгүй. Шүүмж зөвхөн Аллахад хамаарна. Тэр та нарыг зөвхөн Өөрт нь шүтэх ёсгүй гэж тушаасан. Энэ бол зөв шашин боловч ихэнх хүмүүс үүнийг мэддэггүй.

يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ اَمَّآ اَحَدُكُمَا فَيَسْقِيْ رَبَّهٗ خَمْرًا ۗوَاَمَّا الْاٰخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْ رَّأْسِهٖ ۗ قُضِيَ الْاَمْرُ الَّذِيْ فِيْهِ تَسْتَفْتِيٰنِۗ

yā ṣāḥibayis-sijni ammā aḥadukumā fa yasqī rabbahū khamrā(n), wa ammal-ākharu fa yuṣlabu fa ta'kuluṭ-ṭairu mir ra'sih(ī), quḍiyal-amrul-lażī fīhi tastaftiyān(i).

Ай шоронгийн хоёр хоригдол оо, "Та нарын нэг нь эзэндээ архи өгөх үүрэгтэй. Нөгөө нь цовдлогдож, шувууд толгойных нь хэсгийг идэх болно. Та нарын надаас асуусан зүйлийн хариу ирсэн."

وَقَالَ لِلَّذِيْ ظَنَّ اَنَّهٗ نَاجٍ مِّنْهُمَا اذْكُرْنِيْ عِنْدَ رَبِّكَۖ فَاَنْسٰىهُ الشَّيْطٰنُ ذِكْرَ رَبِّهٖ فَلَبِثَ فِى السِّجْنِ بِضْعَ سِنِيْنَ ࣖ

wa qāla lil-lażī ẓanna annahū nājim minhumażkurnī ‘inda rabbik(a), fa ansāhusy-syaiṭānu żikra rabbihī fa labiṡa fis-sijni biḍ‘a sinīn(a).

Тэгээд тэр (Йосеф) тэр хоёрын хооронд аюулгүй байх болно гэж мэдэж байсан хүндээ: "Миний нөхцөл байдлыг эзэндээ тайлбарлаж өг" гэж хэлэв. Тиймээс Сатан түүнийг (Йосефын нөхцөл байдлыг) эзэндээ тайлбарлахаа мартуулсан. Үүнээс болж тэр (Йосеф) хэдэн жил шоронд хоригдов.

وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۗ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ

wa qālal-maliku innī arā sab‘a baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘a sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī ru'yāya in kuntum lir-ru'yā ta‘burūn(a).

Хаан (ард түмнийхээ удирдагчдад хандан) “Үнэхээр би долоон тарган үнээг долоон туранхай үнээ идэж байхыг зүүдэлсэн; долоон иш нь ногоон, нөгөө нь (долоон иш) хуурай байв. Өө, эрхэм хүмүүс ээ! Хэрэв та нар зүүдээ тайлж чадвал миний зүүдний тайллыг надад тайлбарлаж өгөөч” гэж хэлэв.

قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍ ۚوَمَا نَحْنُ بِتَأْوِيْلِ الْاَحْلَامِ بِعٰلِمِيْنَ

qālū aḍgāṡu aḥlām(in), wa mā naḥnu bita'wīlil-aḥlāmi bi‘ālimīn(a).

Тэд “(Эдгээр нь) хоосон зүүд бөгөөд бид тэдгээрийг тайлж чадахгүй” гэж хариулав.

وَقَالَ الَّذِيْ نَجَا مِنْهُمَا وَادَّكَرَ بَعْدَ اُمَّةٍ اَنَا۠ اُنَبِّئُكُمْ بِتَأْوِيْلِهٖ فَاَرْسِلُوْنِ

wa qālal-lażī najā minhumā waddakara ba‘da ummatin ana unabbi'ukum bita'wīlihī fa arsilūn(i).

Тэр хоёрын хооронд амьд үлдсэн хүн хэсэг хугацааны дараа (Иосефт) "Би чамд (зүүд тайлахдаа сайн) хүний ​​тухай ярьж өгье, тиймээс намайг (түүн рүү) явуул" гэж хэлээд санав.

يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۙ لَّعَلِّيْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ

yūsufu ayyuhaṣ-ṣiddīqu aftinā fī sab‘i baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘i sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), la‘allī arji‘u ilan-nāsi la‘allahum ya‘lamūn(a).

"Юсуф аа, маш итгэлтэй хүн ээ! Долоон туранхай (эм үнээ), долоон ногоон иш (улаан буудай) болон бусад хуурай (долоон иш) долоон тарган эм үнээ идсэн тухай бидэнд (зүүдний тайллыг) тайлбарлаж өгөөч, ингэснээр би тэдгээр хүмүүс дээр буцаж очоод тэд мэдэж болох юм."

قَالَ تَزْرَعُوْنَ سَبْعَ سِنِيْنَ دَاَبًاۚ فَمَا حَصَدْتُّمْ فَذَرُوْهُ فِيْ سُنْۢبُلِهٖٓ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تَأْكُلُوْنَ

qāla tazra‘ūna sab‘a sinīna da'abā(n), famā ḥaṣattum fa żarūhu fī sumbulihī illā qalīlam mimmā ta'kulūn(a).

Тэр (Иосеф) “Чи ердийнхөөрөө долоон жил дараалан тариална. Тэгээд хураасан зүйлээ иш дээр нь үлдээ, гэхдээ бага зэрэг идэх болно.

ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ سَبْعٌ شِدَادٌ يَّأْكُلْنَ مَا قَدَّمْتُمْ لَهُنَّ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تُحْصِنُوْنَ

Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika sab‘un syidāduy ya'kulna mā qaddamtum lahunna illā qalīlam mimmā tuḥṣinūn(a).

Тэгээд түүний дараа долоон (жил) их зовлон ирэх бөгөөд энэ нь таны тэдэнд зориулж хадгалсан зүйлийг залгих болно, гэхдээ таны хадгалсан зүйлийн багахан хэсгийг л.

ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ عَامٌ فِيْهِ يُغَاثُ النَّاسُ وَفِيْهِ يَعْصِرُوْنَ ࣖ

Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika ‘āmun fīhi yugāṡun-nāsu wa fīhi ya‘ṣirūn(a).

Үүний дараа хүмүүс (хангалттай хэмжээгээр) бороо оруулж, (усан үзэм) шахах жил ирнэ.”

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖ ۚفَلَمَّا جَاۤءَهُ الرَّسُوْلُ قَالَ ارْجِعْ اِلٰى رَبِّكَ فَسْـَٔلْهُ مَا بَالُ النِّسْوَةِ الّٰتِيْ قَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّ ۗاِنَّ رَبِّيْ بِكَيْدِهِنَّ عَلِيْمٌ

wa qālal-maliku'tūnī bih(ī), falammā jā'ahur-rasūlu qālarji‘ ilā rabbika fas'alhu mā bālun-niswatil-lātī qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), inna rabbī bikaidihinna ‘alīm(un).

Хаан “Түүнийг надад авчир” гэж хэлэв. Элч түүн дээр ирэхэд тэр (Йосеф) “Эзэн дээрээ буцаж очоод, түүний гарыг гэмтээсэн эмэгтэйчүүдэд юу тохиолдсоныг асуу. Үнэхээр миний Эзэн тэдний заль мэхийг мэдэж байгаа” гэж хэлэв.

قَالَ مَا خَطْبُكُنَّ اِذْ رَاوَدْتُّنَّ يُوْسُفَ عَنْ نَّفْسِهٖۗ قُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ مِنْ سُوْۤءٍ ۗقَالَتِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ الْـٰٔنَ حَصْحَصَ الْحَقُّۖ اَنَا۠ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qāla mā khaṭbukunna iż rāwattunna yūsufa ‘an nafsih(ī), qulna ḥāsya lillāhi mā ‘alimnā ‘alaihi min sū'(in), qālatimra'atul-‘azīzil-āna ḥaṣḥaṣal-ḥaqq(u), ana rāwattuhū ‘an nafsihī wa innahū laminaṣ-ṣādiqīn(a).

Тэр (хаан) (эмэгтэйчүүдэд хандан) “Та нар Иосефыг түүнд захирагдахыг уруу татахдаа ямар байсан бэ?” гэж асуухад тэд “Аллах төгс төгөлдөр, бид түүний талаар ямар ч муу зүйл мэдээгүй” гэж хэлэв. Аль-Азизын эхнэр “Одоо үнэн тодорхой боллоо, би түүнийг уруу татаж, уруу татсан бөгөөд тэр үнэхээр үнэнч хүмүүсийн нэг байсан” гэж хэлэв.

ذٰلِكَ لِيَعْلَمَ اَنِّيْ لَمْ اَخُنْهُ بِالْغَيْبِ وَاَنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ كَيْدَ الْخَاۤىِٕنِيْنَ ۔

Żālika liya‘lama annī lam akhunhu bil-gaibi wa annallāha lā yahdī kaidal-khā'inīn(a).

(Юсуф хэлэв), "Энэ нь тэр (Аль-Азиз) түүнийг гэртээ байхад нь би үнэхээр урваагүй, мөн Аллах урвагчдыг хуурахыг зөвшөөрдөггүй гэдгийг мэдэхийн тулд юм."

۞ وَمَآ اُبَرِّئُ نَفْسِيْۚ اِنَّ النَّفْسَ لَاَمَّارَةٌ ۢ بِالسُّوْۤءِ اِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّيْۗ اِنَّ رَبِّيْ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa mā ubarri'u nafsī, innan-nafsa la'ammāratum bis-sū'i illā mā raḥima rabbī, inna rabbī gafūrur raḥīm(un).

Би өөрийгөө (алдаанаас) ангид гэж зарладаггүй, учир нь үнэндээ хүсэл тачаал үргэлж муу зүйлд хүргэдэг, гэхдээ Эзэний минь өршөөл үзүүлсэн (хүсэл тачаал)-аас бусад тохиолдолд. Үнэхээр миний Эзэн бол Уучлагч, Өршөөнгүй.

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖٓ اَسْتَخْلِصْهُ لِنَفْسِيْۚ فَلَمَّا كَلَّمَهٗ قَالَ اِنَّكَ الْيَوْمَ لَدَيْنَا مَكِيْنٌ اَمِيْنٌ

wa qālal-maliku'tūnī bihī astakhliṣhu linafsī, falammā kallamahū qāla innakal-yauma ladainā makīnun amīn(un).

Хаан “Түүнийг (Йосефыг) надад авчир, би түүнийг (дотны хүнээ) сонгоё” гэж хэлэв. Тэр (хаан) түүнтэй ярилцаж дуусаад “Чи өнөөдрөөс эхлэн бидний хүрээлэлд өндөр байр суурьтай, итгэл хүлээсэн хүн боллоо” гэв.

قَالَ اجْعَلْنِيْ عَلٰى خَزَاۤىِٕنِ الْاَرْضِۚ اِنِّيْ حَفِيْظٌ عَلِيْمٌ

qālaj‘alnī ‘alā khazā'inil-arḍ(i), innī ḥafīẓun ‘alīm(un).

Тэр (Иосеф) “Намайг тэр газрын няраваар томил, учир нь би үнэхээр мэдлэгтэй, авьяастай хүн” гэж хэлэв.

وَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِ يَتَبَوَّاُ مِنْهَا حَيْثُ يَشَاۤءُۗ نُصِيْبُ بِرَحْمَتِنَا مَنْ نَّشَاۤءُ وَلَا نُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍi yatabawwa'u minhā ḥaiṡu yasyā'(u), nuṣību biraḥmatinā man nasyā'u wa lā nuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

Ийнхүү Бид Иосефт энэ нутагт (Египет) байр суурь өгөв; тэр хүссэн газраа амьдрах эрхийг өгөв. Бид хүссэн хүндээ өршөөл үзүүлж, сайн үйлс үйлдэгчдийн шагналыг дэмий үрдэггүй.

وَلَاَجْرُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ ࣖ

wa la'ajrul-ākhirati khairul lil-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

Үнэндээ, итгэж, үргэлж сүсэг бишрэлтэй байдаг хүмүүст хойд насандаа шагнал нь илүү дээр юм.

وَجَاۤءَ اِخْوَةُ يُوْسُفَ فَدَخَلُوْا عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ

wa jā'a ikhwatu yūsufa fa dakhalū ‘alaihi fa ‘arafahum wa hum lahū munkirūn(a).

Иосефын ах нар (Египетэд) ирээд (түүний гэрт) орцгоов. Иосеф тэднийг таньсан боловч тэд түүнийг танихгүй байв.

وَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ قَالَ ائْتُوْنِيْ بِاَخٍ لَّكُمْ مِّنْ اَبِيْكُمْ ۚ اَلَا تَرَوْنَ اَنِّيْٓ اُوْفِى الْكَيْلَ وَاَنَا۠ خَيْرُ الْمُنْزِلِيْنَ

wa lammā jahhazahum bijahāzihim qāla'tūnī bi'akhil lakum min abīkum, alā tarauna annī ūfil-kaila wa ana khairul-munzilīn(a).

Тэр (Иосеф) тэдэнд хоол бэлдэж өгөөд “Танай аавын адил дүүгээ (Бенжамин) над дээр авчир. Би хэмжээсийг бүрэн гүйцэд өгдөг, хамгийн сайн зочлогч гэдгийг та нар харахгүй байна уу?” гэж хэлэв.

فَاِنْ لَّمْ تَأْتُوْنِيْ بِهٖ فَلَا كَيْلَ لَكُمْ عِنْدِيْ وَلَا تَقْرَبُوْنِ

fa illam ta'tūnī bihī falā kaila lakum ‘indī wa lā taqrabūn(i).

Тиймээс хэрэв чи надад авчрахгүй бол надаас дахиж (үр тариа) авахгүй бөгөөд надад ойртох ч хэрэггүй.”

قَالُوْا سَنُرَاوِدُ عَنْهُ اَبَاهُ وَاِنَّا لَفٰعِلُوْنَ

qālū sanurāwidu ‘anhu abāhu wa innā lafā‘ilūn(a).

Тэд “Бид түүний аавыг (түүнийг авахаар) ятгаж, бид үүнийг заавал хийх болно” гэж хэлсэн.

وَقَالَ لِفِتْيٰنِهِ اجْعَلُوْا بِضَاعَتَهُمْ فِيْ رِحَالِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَعْرِفُوْنَهَآ اِذَا انْقَلَبُوْٓا اِلٰٓى اَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa qāla lifityānihij‘alū biḍā‘atahum fī riḥālihim la‘allahum ya‘rifūnahā iżanqalabū ilā ahlihim la‘allahum yarji‘ūn(a).

Тэр (Йосеф) зарц нартаа “Тэдний (худалдан авсан) эд зүйлсийг уутанд нь хий, тэгвэл тэд гэр бүлдээ буцаж ирэхдээ буцаж ирнэ гэж найдаж байгаагаа мэдэх болно” гэж хэлэв.

فَلَمَّا رَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْهِمْ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مُنِعَ مِنَّا الْكَيْلُ فَاَرْسِلْ مَعَنَآ اَخَانَا نَكْتَلْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ

falammā raja‘ū ilā abīhim qālū yā abānā muni‘a minnal-kailu fa arsil ma‘anā akhānā naktal wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).

Тэгээд тэд аав дээрээ (Иаков) буцаж ирээд “Аав аа! Бид ахаа авч явахгүй л бол дахин үр тариа авахгүй. Тиймээс ахыг маань бидэнтэй хамт явуул, бид жаахан юм идэж авъя. Бид түүнийг заавал хамгаална” гэж хэлэв.

قَالَ هَلْ اٰمَنُكُمْ عَلَيْهِ اِلَّا كَمَآ اَمِنْتُكُمْ عَلٰٓى اَخِيْهِ مِنْ قَبْلُۗ فَاللّٰهُ خَيْرٌ حٰفِظًا وَّهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ

qāla hal āmanukum ‘alaihi illā kamā amintukum ‘alā akhīhi min qabl(u), fallāhu khairun ḥāfiẓaw wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).

Тэр (Иаков) “Би түүний ах (Юсуф)-ыг чамд даатгасан шигээ түүнийг (Бунямин) чамд яаж даатгах вэ?” гэж хэлэв. Тиймээс Аллах бол хамгийн сайн хамгаалагч бөгөөд Тэр бол өршөөнгүй хүмүүсийн дундаас хамгийн өршөөнгүй нь юм.

وَلَمَّا فَتَحُوْا مَتَاعَهُمْ وَجَدُوْا بِضَاعَتَهُمْ رُدَّتْ اِلَيْهِمْۗ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا نَبْغِيْۗ هٰذِهٖ بِضَاعَتُنَا رُدَّتْ اِلَيْنَا وَنَمِيْرُ اَهْلَنَا وَنَحْفَظُ اَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيْرٍۗ ذٰلِكَ كَيْلٌ يَّسِيْرٌ

wa lammā fataḥū matā‘ahum wajadū biḍā‘atahum ruddat ilaihim, qālū yā abānā mā nabgī, hāżihī biḍā‘atunā ruddat ilainā wa namīru ahlanā wa naḥfaẓu akhānā wa nazdādu kaila ba‘īr(in), żālika kailuy yasīr(un).

Тэд бараагаа онгойлгоход бараагаа (худалдан авалт) буцааж өгснийг олж харав. Тэд: "Аав аа! Бидэнд өөр юу хэрэгтэй юм бэ. Эдгээр нь бидэнд буцааж өгсөн бараа бөгөөд бид гэр бүлээ тэжээж, ах дүү нараа асарч, тэмээний ачаа шиг хүнд үр тарианы нэмэлт хангамжтай болно. Энэ бол (Египетийн хааны хувьд) амархан зүйл" гэж хэлэв.

قَالَ لَنْ اُرْسِلَهٗ مَعَكُمْ حَتّٰى تُؤْتُوْنِ مَوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ لَتَأْتُنَّنِيْ بِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يُّحَاطَ بِكُمْۚ فَلَمَّآ اٰتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ اللّٰهُ عَلٰى مَا نَقُوْلُ وَكِيْلٌ

qāla lan ursilahū ma‘akum ḥattā tu'tūni mauṡiqam minallāhi lata'tunnanī bihī illā ayyuḥāṭa bikum, falammā ātauhu mauṡiqahum qālallāhu ‘alā mā naqūlu wakīl(un).

Тэр (Иаков) “Чи хүрээлэгдээгүй л бол түүнийг надад буцааж авчирна гэж Аллахын нэрээр надад тангараглах хүртэл би түүнийг чамтай хамт явуулахгүй” гэж хэлэв. Тэд тангарагласны дараа тэр (Иаков) “Бидний хэлж байгаа зүйлийг Аллах гэрчилнэ” гэж хэлэв.

وَقَالَ يٰبَنِيَّ لَا تَدْخُلُوْا مِنْۢ بَابٍ وَّاحِدٍ وَّادْخُلُوْا مِنْ اَبْوَابٍ مُّتَفَرِّقَةٍۗ وَمَآ اُغْنِيْ عَنْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗعَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُوْنَ

wa qāla yā baniyya lā tadkhulū mim bābiw wāḥidiw wadkhulū min abwābim mutafarriqah(tin), wa mā ugnī ‘ankum minallāhi min syai'(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), ‘alaihi tawakkaltu wa ‘alaihi falyatawakkalil-mutawakkilūn(a).

Тэр (Иаков) “Өө, хүүхдүүд минь! Нэг хаалгаар орж болохгүй, өөр хаалгаар орж болохгүй. Гэсэн хэдий ч би та нарыг Аллахын хувь тавилангаас огтхон ч хамгаалж чадахгүй. Энэ шийдвэр зөвхөн Аллахынх. Би Түүнд итгэж найддаг бөгөөд найддаг хүмүүсийг ч бас Түүнд даатгадаг” гэж хэлэв.

وَلَمَّا دَخَلُوْا مِنْ حَيْثُ اَمَرَهُمْ اَبُوْهُمْۗ مَا كَانَ يُغْنِيْ عَنْهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا حَاجَةً فِيْ نَفْسِ يَعْقُوْبَ قَضٰىهَاۗ وَاِنَّهٗ لَذُوْ عِلْمٍ لِّمَا عَلَّمْنٰهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lammā dakhalū min ḥaiṡu amarahum abūhum, mā kāna yugnī ‘anhum minallāhi min syai'in illā ḥājatan fī nafsi ya‘qūba qaḍāhā, wa innahū lażū ‘ilmil limā ‘allamnāhu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Тэд эцгийнхээ тушаалаар орж ирэхэд (орох нь) Аллахын тушаалыг огтхон ч эсэргүүцэж чадаагүй (гэхдээ энэ нь зөвхөн Иаковын хүсэл байсан бөгөөд түүний тодорхойлсон зүйл байв). Бид түүнд зааж сургасны дагуу тэр мэдлэгтэй байсан ч ихэнх хүмүүс мэддэггүй.

وَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَخَاهُ قَالَ اِنِّيْٓ اَنَا۠ اَخُوْكَ فَلَا تَبْتَىِٕسْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa lammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi akhāhu qāla innī akhūka falā tabta'is bimā kānū ya‘malūn(a).

Тэд Иосефын гэрт ороход тэр ах (Бунямин)-аа оронд нь суулгаад, (Йосеф) “Үнэхээр би чиний ах, тэдний хийсэн зүйлд бүү гунигла” гэж хэлэв.

فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَايَةَ فِيْ رَحْلِ اَخِيْهِ ثُمَّ اَذَّنَ مُؤَذِّنٌ اَيَّتُهَا الْعِيْرُ اِنَّكُمْ لَسٰرِقُوْنَ

falammā jahhazahum bijahāzihim ja‘las-siqāyata fī raḥli akhīhi ṡumma ażżana mu'ażżinun ayyatuhal-‘īru innakum lasāriqūn(a).

Тэгээд тэдэнд хоол бэлдэж дуусахад тэр (Йосеф) аягыг ахынхаа уутанд хийв. Тэгтэл хэн нэгэн "Өө, жингийнхэн! Та нар хулгайч нар шүү дээ" гэж хашхирав.

قَالُوْا وَاَقْبَلُوْا عَلَيْهِمْ مَّاذَا تَفْقِدُوْنَ

qālū wa aqbalū ‘alaihim māżā tafqidūn(a).

Тэд (тэд буруутгаж байсан) тэдэнтэй нүүр тулан “Та нар юу алдчихав аа?” гэж асуув.

قَالُوْا نَفْقِدُ صُوَاعَ الْمَلِكِ وَلِمَنْ جَاۤءَ بِهٖ حِمْلُ بَعِيْرٍ وَّاَنَا۠ بِهٖ زَعِيْمٌ

qālū nafqidu ṣuwā‘al-maliki wa liman jā'a bihī ḥimlu ba‘īriw wa ana bihī za‘īm(un).

Тэд "Бид хааны аягыг алдчихлаа, буцааж өгч чадах хүн тэмээний ачаа шиг хүнд хоол хүнс авах болно, би үүнийг баталж байна" гэж хариулав.

قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ عَلِمْتُمْ مَّا جِئْنَا لِنُفْسِدَ فِى الْاَرْضِ وَمَا كُنَّا سٰرِقِيْنَ

qālū tallāhi laqad ‘alimtum mā ji'tanā linufsida fil-arḍi wa mā kunnā sāriqīn(a).

Тэд (Иосефын ах дүүс) "Аллахын тангараглая, бид энэ нутагт бузар булай зүйл хийхээр ирээгүй бөгөөд хулгайч биш гэдгийг та нар мэднэ" гэж хариулав.

قَالُوْا فَمَا جَزَاۤؤُهٗٓ اِنْ كُنْتُمْ كٰذِبِيْنَ

qālū famā jazā'uhū in kuntum kāżibīn(a).

Тэд “Хэрэв чи худлаа хэлбэл шийтгэл нь юу вэ?” гэж асуув.

قَالُوْا جَزَاۤؤُهٗ مَنْ وُّجِدَ فِيْ رَحْلِهٖ فَهُوَ جَزَاۤؤُهٗ ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ

qālū jazā'uhū maw wujida fī raḥlihī fa huwa jazā'uh(ū), każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

Тэд "Алдагдсан зүйлийг уутнаасаа олсон хүнд шийтгэл оноогдоно. Тиймээс бид буруутнуудыг шийтгэнэ" гэж хариулав.

فَبَدَاَ بِاَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاۤءِ اَخِيْهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِّعَاۤءِ اَخِيْهِۗ كَذٰلِكَ كِدْنَا لِيُوْسُفَۗ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ اَخَاهُ فِيْ دِيْنِ الْمَلِكِ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۗنَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِيْ عِلْمٍ عَلِيْمٌ

fa bada'a bi'au‘iyatihim qabla wi‘ā'i akhīhi ṡummastakhrajahā miw wi‘ā'i akhīh(i), każālika kidnā liyūsuf(a), mā kāna liya'khuża akhāhu fī dīnil-maliki illā ay yasyā'allāh(u), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), wa fauqa kulli żī ‘ilmin ‘alīm(un).

Тэгээд тэр ахынхаа уутнаас өмнө тэдний уутыг нэгжиж эхлэв. Тэгээд тэр ахынхаа уутнаас хааны аягыг гаргаж ирэв. Бид Иосефыг ингэж зохицуулав. Аллах хүсээгүй л бол тэр хааны хуулийн дагуу ахаа шийтгэж чадахгүй байв. Бид хүссэн хүнээ зэрэглэлээр нь дээшлүүлдэг; мэдлэгтэй хүн бүрээс дээгүүр мэдлэгтэй нэгэн байдаг.

۞ قَالُوْٓا اِنْ يَّسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ اَخٌ لَّهٗ مِنْ قَبْلُۚ فَاَسَرَّهَا يُوْسُفُ فِيْ نَفْسِهٖ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْۚ قَالَ اَنْتُمْ شَرٌّ مَّكَانًا ۚوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَصِفُوْنَ

qālū iy yasriq faqad saraqa akhul lahū min qabl(u), fa asarrahā yūsufu fī nafsihī wa lam yubdihā lahum, qāla antum syarrum makānā(n), wallāhu a‘lamu bimā taṣifūn(a).

Тэд “Хэрэв тэр хулгайлсан бол түүнээс өмнө түүний ах бас хулгай хийсэн” гэж хэлсэн. Тиймээс Иосеф зүрх сэтгэлдээ (уур хилэнг) нууж, тэдэнд мэдэгдсэнгүй. Тэр (зүрх сэтгэлдээ) “Та нарын байр суурь үнэндээ бүр дор байна. Аллах та нарын юу тайлбарлаж байгааг илүү сайн мэддэг” гэж хэлэв.

قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ اِنَّ لَهٗٓ اَبًا شَيْخًا كَبِيْرًا فَخُذْ اَحَدَنَا مَكَانَهٗ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

qālū yā ayyuhal-‘azīzu inna lahū aban syaikhan kabīran fa khuż aḥadanā makānah(ū), innā narāka minal-muḥsinīn(a).

Тэд “Өө, Аль-Азиз! Тэр өндөр настай аавтай, тиймээс бидний нэгийг ав. Бид чамайг сайн үйлс хийдэг хүмүүсийн нэг гэдгийг харж байна” гэж хэлэв.

قَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اَنْ نَّأْخُذَ اِلَّا مَنْ وَّجَدْنَا مَتَاعَنَا عِنْدَهٗٓ ۙاِنَّآ اِذًا لَّظٰلِمُوْنَ ࣖ

qāla ma‘āżallāhi an na'khuża illā maw wajadnā matā‘anā ‘indah(ū), innā iżal laẓālimūn(a).

Тэр (Йосиф) “Бидний эд хөрөнгийг хамт олсон хүнээс бусад хэнийг ч баривчлахаас Аллахаас хамгаалж байхыг хүсэж байна. Хэрэв бид тэгвэл бид нүгэл үйлдсэн гэсэн үг” гэж хэлэв.

فَلَمَّا اسْتَيْـَٔسُوْا مِنْهُ خَلَصُوْا نَجِيًّاۗ قَالَ كَبِيْرُهُمْ اَلَمْ تَعْلَمُوْٓا اَنَّ اَبَاكُمْ قَدْ اَخَذَ عَلَيْكُمْ مَّوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ وَمِنْ قَبْلُ مَا فَرَّطْتُّمْ فِيْ يُوْسُفَ فَلَنْ اَبْرَحَ الْاَرْضَ حَتّٰى يَأْذَنَ لِيْٓ اَبِيْٓ اَوْ يَحْكُمَ اللّٰهُ لِيْۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ

falammastai'asū minhu khalaṣū najiyyā(n), qāla kabīruhum alam ta‘lamū anna abākum qad akhaża ‘alaikum mauṡiqam minallāhi wa min qablu mā farrattum fī yūsufa falan abraḥal-arḍa ḥattā ya'żana lī abī au yaḥkumallāhu lī, wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

Тэгээд тэд (Юсуфын шийдвэр)-ээс цөхрөнгөө барж, хоорондоо шивнэлдэж, хувийн яриа өрнүүлэв. Тэдний хамгийн том нь: "Аав чинь Аллахын нэрээр та нараас гэрээ байгуулсныг та нар мэдэхгүй гэж үү? Үүнээс өмнө та нар Иосефыг үл тоомсорлож байсан. Тиймээс аав маань надад (буцах) зөвшөөрөл өгөх хүртэл эсвэл Аллах миний өмнөөс шийдэх хүртэл би энэ нутгаас (Египетээс) явахгүй. Тэр бол шүүгчдийн хамгийн сайн нь" гэж хэлэв.

اِرْجِعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْكُمْ فَقُوْلُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّ ابْنَكَ سَرَقَۚ وَمَا شَهِدْنَآ اِلَّا بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حٰفِظِيْنَ

irji‘ū ilā abīkum fa qūlū yā abānā innabnaka saraq(a), wa mā syahidnā illā bimā ‘alimnā wa mā kunnā lil-gaibi ḥāfiẓīn(a).

Аав дээрээ буцаж очоод “Өө, аав аа! Үнэхээр таны хүү хулгай хийсэн, бид зөвхөн мэддэг зүйлээ л харсан, үүний цаана юу байгааг мэдэхгүй байна” гэж хэл.

وَسْـَٔلِ الْقَرْيَةَ الَّتِيْ كُنَّا فِيْهَا وَالْعِيْرَ الَّتِيْٓ اَقْبَلْنَا فِيْهَاۗ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ

was'alil-qaryatal-latī kunnā fīhā wal-‘īral-latī aqbalnā fīhā, wa innā laṣādiqūn(a).

Бидний байгаа газрын оршин суугчдаас болон бидэнтэй хамт ирсэн цуваанаас асуу. Бид бол зөв хүмүүс.”

قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗعَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّأْتِيَنِيْ بِهِمْ جَمِيْعًاۗ اِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), ‘asallāhu ay ya'tiyanī bihim jamī‘ā(n), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).

Тэр (Иаков) "Үнэндээ чи л сайн (муу) үйл явдлыг хардаг цорын ганц хүн. Тиймээс (миний тэвчээр) бол сайн тэвчээр юм. Аллах бүгдийг нь надад авчрах болтугай. Үнэхээр Тэр бол бүхнийг мэдэгч, хамгийн мэргэн юм" гэж хэлэв.

وَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰٓاَسَفٰى عَلٰى يُوْسُفَ وَابْيَضَّتْ عَيْنٰهُ مِنَ الْحُزْنِ فَهُوَ كَظِيْمٌ

wa tawallā ‘anhum wa qāla yā asafā ‘alā yūsufa wabyaḍḍat ‘aināhu minal-ḥuzni fa huwa kaẓīm(un).

Тэр (Иаков) тэднээс (хүүхдүүдээсээ) холдож, “Иосефын төлөө гунигтай байна!” гэж хэлэв. Түүний нүд уй гашуугаар цайж, тэр чимээгүй байж, (хүүхдүүддээ хандах) уураа барьж байв.

قَالُوْا تَاللّٰهِ تَفْتَؤُا تَذْكُرُ يُوْسُفَ حَتّٰى تَكُوْنَ حَرَضًا اَوْ تَكُوْنَ مِنَ الْهٰلِكِيْنَ

qālū tallāhi tafta'u tażkuru yūsufa ḥattā takūna ḥaraḍan au takūna minal-hālikīn(a).

Тэд “Аллахын тангараглая, чи хүнд өвчин тусах эсвэл мөхөх хүмүүсийн нэг болох хүртлээ Иосефыг дурсахаа болихгүй” гэж хэлэв.

قَالَ اِنَّمَآ اَشْكُوْا بَثِّيْ وَحُزْنِيْٓ اِلَى اللّٰهِ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qāla innamā asykū baṡṡī wa ḥuznī ilallāhi wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Тэр (Иаков) “Би зовлон шаналал, уй гашуугаа зөвхөн Аллахад л гомдоллодог бөгөөд Аллахаас та нарын мэдэхгүй зүйлийг би мэднэ.

يٰبَنِيَّ اذْهَبُوْا فَتَحَسَّسُوْا مِنْ يُّوْسُفَ وَاَخِيْهِ وَلَا تَا۟يْـَٔسُوْا مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ ۗاِنَّهٗ لَا يَا۟يْـَٔسُ مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْكٰفِرُوْنَ

yā baniyyażhabū fa taḥassasū miy yūsufa wa akhīhi wa lā tai'asū mir rauḥillāh(i), innahū lā yai'asu mir rauḥillāhi illal-qaumul-kāfirūn(a).

Өө хүүхдүүд минь! Явж, Иосеф болон түүний ах дүүсийн тухай (мэдээ) хайгтун. Аллахын өршөөлөөс бүү найд. Үнэндээ Аллахын өршөөлөөс найддаг хүмүүс бол зөвхөн итгэгчид юм.

فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلَيْهِ قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ مَسَّنَا وَاَهْلَنَا الضُّرُّ وَجِئْنَا بِبِضَاعَةٍ مُّزْجٰىةٍ فَاَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنَاۗ اِنَّ اللّٰهَ يَجْزِى الْمُتَصَدِّقِيْنَ

falammā dakhalū ‘alaihi qālū yā ayyuhal-‘azīzu massanā wa ahlanaḍ-ḍurru wa ji'nā bibiḍā‘atim muzjātin fa aufi lanal-kaila wa taṣaddaq ‘alainā, innallāha yajzil-mutaṣaddiqīn(a).

Тэгээд тэд Иосефын гэрт ороод “Өө, Аль-Азиз! Бид болон манай гэр бүл зовлонд нэрвэгдэж, хэрэггүй зүйлс авчирсан тул бидний (үр тарианы) хэмжээг нөхөж, бидэнд өглөг өг. Аллах өглөг өгдөг хүмүүсийг үнэхээр шагнадаг” гэж хэлэв.

قَالَ هَلْ عَلِمْتُمْ مَّا فَعَلْتُمْ بِيُوْسُفَ وَاَخِيْهِ اِذْ اَنْتُمْ جٰهِلُوْنَ

qāla hal ‘alimtum mā fa‘altum biyūsufa wa akhīhi iż antum jāhilūn(a).

Тэр (Иосеф) “Та нар үйлдлийнхээ үр дагаврыг мэдээгүй учраас Иосеф болон түүний ахад юу хийснээ мэдэж байна уу?” гэж хэлэв.

قَالُوْٓا ءَاِنَّكَ لَاَنْتَ يُوْسُفُۗ قَالَ اَنَا۠ يُوْسُفُ وَهٰذَآ اَخِيْ قَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَيْنَاۗ اِنَّهٗ مَنْ يَّتَّقِ وَيَصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

qālū a'innaka la'anta yūsuf(u), qāla ana yūsufu wa hāżā akhī qad mannallāhu ‘alainā, innahū may yataqqi wa yaṣbir fa innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

Тэд "Чи үнэхээр Иосеф мөн үү?" гэж асуухад тэр (Йосиф) "Би бол Иосеф, энэ бол миний ах. Үнэхээр Аллах бидэнд нигүүлслээ хайрласан. Үнэхээр хэн ч сүсэг бишрэлтэй, тэвчээртэй байвал Аллах сайн үйлс үйлдэгчдийн шагналыг үгүй ​​хийдэггүй" гэж хариулав.

قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ اٰثَرَكَ اللّٰهُ عَلَيْنَا وَاِنْ كُنَّا لَخٰطِـِٕيْنَ

qālū tallāhi laqad āṡarakallāhu ‘alainā wa in kunnā lakhāṭi'īn(a).

Тэд "Аллахын тангараглая, Аллах чамайг биднээс илүүд үзсэн бөгөөд бид үнэхээр гэмтэй (нүгэлтэй) хүмүүс" гэж хэлэв.

قَالَ لَا تَثْرِيْبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَۗ يَغْفِرُ اللّٰهُ لَكُمْ ۖوَهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ

qāla lā taṡrība ‘alaikumul-yaum(a), wa yagfirullāhu lakum, wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).

Тэр (Йосиф) “Өнөөдөр чамайг гүтгэх зүйл алга, Аллах чамайг өршөөх болтугай. Тэр бол өршөөнгүй хүмүүсийн хамгийн өршөөнгүй нь” гэж хэлэв.

اِذْهَبُوْا بِقَمِيْصِيْ هٰذَا فَاَلْقُوْهُ عَلٰى وَجْهِ اَبِيْ يَأْتِ بَصِيْرًا ۚوَأْتُوْنِيْ بِاَهْلِكُمْ اَجْمَعِيْنَ ࣖ

iżhabū biqamīṣī hāżā fa alqūhu ‘alā wajhi abī ya'ti baṣīrā(n), wa'tūnī bi'ahlikum ajma‘īn(a).

Явж, миний энэ хувцсыг аваад аавын минь нүүрэн дээр арчиж өг, тэгвэл тэр дахин хараатай болно; тэгээд танай бүх гэр бүлийг надад авчир.

وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ

wa lammā faṣalatil-‘īru qāla abūhum innī la'ajidu rīḥa yūsufa lau lā an tufannidūn(i).

Жийп (Египетээс) хөдөлсний дараа аав нь “Хэрэв та нар намайг ухаан муутай гэж буруутгаагүй бол (мэдээж та нар намайг зөвтгөх байсан) би Иосефын үнэрийг үнэртэж байсан” гэж хэлэв.

قَالُوْا تَاللّٰهِ اِنَّكَ لَفِيْ ضَلٰلِكَ الْقَدِيْمِ

qālū tallāhi innaka lafī ḍalālikal-qadīm(i).

Тэд (түүний гэр бүл) "Аллахын тангараглая, та нар өмнөх алдаанууддаа байсаар л байна" гэж хэлэв.

فَلَمَّآ اَنْ جَاۤءَ الْبَشِيْرُ اَلْقٰىهُ عَلٰى وَجْهِهٖ فَارْتَدَّ بَصِيْرًاۗ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْۙ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

falammā an jā'al-basyīru alqāhu ‘alā wajihihī fartadda baṣīrā(n), qāla alam aqul lakum, innī a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Сайн мэдээ дэлгэгч ирэхэд тэр (хувцасыг) нүүрээ арчиж (Иаков) хараагаа авав. Тэр (Иаков) "Би чамд Аллахаас чиний мэдэхгүй зүйлийг мэднэ гэж хэлээгүй бил үү?" гэж хэлэв.

قَالُوْا يٰٓاَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوْبَنَآ اِنَّا كُنَّا خٰطِـِٕيْنَ

qālū yā abānastagfir lanā żunūbanā innā kunnā khāṭi'īn(a).

Тэд “Өө, аав минь! Бидний нүглийн төлөө уучлал гуйгаач, бид үнэхээр гэмтэй (нүгэлтнүүд)” гэж хэлэв.

قَالَ سَوْفَ اَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّيْ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

qāla saufa astagfiru lakum rabbī, innahū huwal-gafūrur-raḥīm(u).

Тэр (Иаков) “Би Эзэнээсээ та нарын төлөө уучлал гуйх болно. Үнэхээр Тэр бол хамгийн уучлагч, хамгийн өршөөнгүй юм” гэж хэлэв.

فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَبَوَيْهِ وَقَالَ ادْخُلُوْا مِصْرَ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ اٰمِنِيْنَ ۗ

falammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi abawaihi wa qāladkhulū miṣra in syā'allāhu āminīn(a).

Тэгээд тэд Иосефын (оршин суудаг газар) ороход тэр эцэг эхээ тэврэн (байр бэлдэж) “Бурханы таалалаар Египет нутагт аюулгүй ороорой” гэж хэлэв.

وَرَفَعَ اَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَخَرُّوْا لَهٗ سُجَّدًاۚ وَقَالَ يٰٓاَبَتِ هٰذَا تَأْوِيْلُ رُءْيَايَ مِنْ قَبْلُ ۖقَدْ جَعَلَهَا رَبِّيْ حَقًّاۗ وَقَدْ اَحْسَنَ بِيْٓ اِذْ اَخْرَجَنِيْ مِنَ السِّجْنِ وَجَاۤءَ بِكُمْ مِّنَ الْبَدْوِ مِنْۢ بَعْدِ اَنْ نَّزَغَ الشَّيْطٰنُ بَيْنِيْ وَبَيْنَ اِخْوَتِيْۗ اِنَّ رَبِّيْ لَطِيْفٌ لِّمَا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

wa rafa‘a abawaihi ‘alal-‘arsyi wa kharrū lahū sujjadā(n), wa qāla yā abati hāżā ta'wīlu ru'yāya min qabl(u), qad ja‘alahā rabbī ḥaqqā(n), wa qad aḥsana bī iż akhrajanī minas-sijni wa jā'a bikum minal-badwi mim ba‘di an nazagasy-syaiṭānu bainī wa baina ikhwatī, inna rabbī laṭīful limā yasyā'(u), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).

Тэр эцэг эхээ хаан ширээнд өргөмжилсөн. Тэд бүгд түүнд (Юсуф) бөхийсөн. Тэр (Юсуф) “Аав аа! Энэ бол миний өмнөх зүүдний тайлал. Үнэхээр миний Эзэн үүнийг биелүүлсэн. Үнэхээр миний Эзэн намайг шоронгоос суллаж, Сатан миний болон ах дүүсийн минь хоорондох (харилцааг) устгасны дараа чамайг тосгоноос авчрахдаа надад сайныг үйлдсэн. Үнэхээр миний Эзэн хүссэн зүйлдээ зөөлөн ханддаг. Үнэхээр Тэр бол бүхнийг мэдэгч, мэргэн ухаантан.

۞ رَبِّ قَدْ اٰتَيْتَنِيْ مِنَ الْمُلْكِ وَعَلَّمْتَنِيْ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۚ فَاطِرَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَنْتَ وَلِيّٖ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۚ تَوَفَّنِيْ مُسْلِمًا وَّاَلْحِقْنِيْ بِالصّٰلِحِيْنَ

rabbi qad ātaitanī minal-mulki wa ‘allamtanī min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), fāṭiras-samāwāti wal-arḍ(i), anta waliyyī fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), tawaffanī muslimaw wa alḥiqnī biṣ-ṣāliḥīn(a).

Эзэн минь, Та надад эрх мэдэл өгч, зүүдний тайллыг зааж сургасан. (Өө Бурхан минь) Тэнгэр ба газрыг бүтээгч ээ, Та бол энэ дэлхий болон хойд насанд миний хамгаалагч, намайг мусульман хүний ​​​​хувьд нас баруулж, зөв ​​​​шударга хүмүүстэй нэгтгээч.

ذٰلِكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهِ اِلَيْكَۚ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ اَجْمَعُوْٓا اَمْرَهُمْ وَهُمْ يَمْكُرُوْنَ

Żālika min ambā'il-gaibi nūḥīhi ilaik(a), wa mā kunta ladaihim iż ajma‘ū amrahum wa hum yamkurūn(a).

Энэ бол бидний чамд илчилсэн зарим үл үзэгдэх мэдээ юм (Мухаммед); хэдийгээр тэд (Иосефыг худагт хаях) заль мэх зохион байгуулахаар тохиролцсон үед чи тэдний дэргэд байгаагүй ч гэсэн.

وَمَآ اَكْثَرُ النَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِيْنَ

wa mā akṡarun-nāsi wa lau ḥaraṣta bimu'minīn(a).

Чи үнэхээр хүсч байсан ч ихэнх хүмүүс итгэхгүй.

وَمَا تَسْـَٔلُهُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعٰلَمِيْنَ ࣖ

wa mā tas'aluhum ‘alaihi min ajr(in), in huwa illā żikrul lil-‘ālamīn(a).

Мөн та тэднээс (дуудлагынхаа төлөө) хариуд нь юу ч нэхдэггүй, учир нь энэ (дуудлага) бол бүхэл бүтэн ертөнцөд зориулсан сургаал юм.

وَكَاَيِّنْ مِّنْ اٰيَةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ يَمُرُّوْنَ عَلَيْهَا وَهُمْ عَنْهَا مُعْرِضُوْنَ

wa ka'ayyim min āyatin fis-samāwāti wal-arḍi yamurrūna ‘alaihā wa hum ‘anhā mu‘rḍūn(a).

Тэд тэнгэр, газар дээр (Аллахын агуу байдлын) хичнээн олон шинж тэмдгийг өнгөрөөсөн боловч тэднээс нүүр буруулсан бэ?

وَمَا يُؤْمِنُ اَكْثَرُهُمْ بِاللّٰهِ اِلَّا وَهُمْ مُّشْرِكُوْنَ

wa mā yu'minu akṡaruhum billāhi illā wa hum musyrikūn(a).

Тэдний ихэнх нь Аллахад итгэдэггүй, харин ч тэд Түүнтэй хамтрагч болдог.

اَفَاَمِنُوْٓا اَنْ تَأْتِيَهُمْ غَاشِيَةٌ مِّنْ عَذَابِ اللّٰهِ اَوْ تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

afa aminū an ta'tiyahum gāsyiyatum min ‘ażābillāhi au ta'tiyahumus-sā‘atu bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

Тэд Аллахын шийтгэл тэднийг бүрхэхээс, эсвэл Эцсийн цаг гэнэт ирэхээс, тэд үүнийг мэдээгүй байхад аюулгүй гэж бодож байна уу?

قُلْ هٰذِهٖ سَبِيْلِيْٓ اَدْعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ ۗعَلٰى بَصِيْرَةٍ اَنَا۠ وَمَنِ اتَّبَعَنِيْ ۗوَسُبْحٰنَ اللّٰهِ وَمَآ اَنَا۠ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

qul hāżihī sabīlī ad‘ū ilallāh(i), ‘alā baṣīratin ana wa manittaba‘anī, wa subḥānallāhi wa mā ana minal-musyrikīn(a).

(Өө Мухаммед) гэж хэлээрэй, "Энэ бол миний зам. Би болон намайг дагагчид Аллах руу уриалж байна. Аллах алдар суутай бөгөөд би мушрикчдийн нэг биш."

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ مِّنْ اَهْلِ الْقُرٰىۗ اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ وَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اتَّقَوْاۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim min ahlil-qurā, afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, wa ladārul-ākhirati khairul lil-lażīnattaqau, afalā ta‘qilūn(a).

Бид чамаас өмнө (Мухаммед) зөвхөн тухайн газрын хүмүүсийн дунд илчлэлт өгсөн хүнийг л илгээсэн. Тэд дэлхий дээр аялж, өмнөх хүмүүст (элчийг худал хэлсэн) юу тохиолдсоныг хараагүй гэж үү? Үнэндээ хойд нас нь сүсэг бишрэлтэй хүмүүст илүү дээр юм. Та ойлгохгүй байна уу?

حَتّٰٓى اِذَا اسْتَيْـَٔسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوْا جَاۤءَهُمْ نَصْرُنَاۙ فَنُجِّيَ مَنْ نَّشَاۤءُ ۗوَلَا يُرَدُّ بَأْسُنَا عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِيْنَ

Ḥattā iżastai'asar-rusulu wa ẓannū annahum qad kużibū jā'ahum naṣrunā, fa nujjiya man nasyā'(u), wa lā yuraddu ba'sunā ‘anil-qaumil-mujrimīn(a).

Тиймээс элч нар (ард түмнийхээ итгэлийн талаар) найдваргүй болж, өөрсдийгөө худал хэлсэн гэдэгт итгэх үед тэд (элч нар) Бидний тусламжид ирдэг бөгөөд бидний хүссэн хүмүүс аврагдах болно. Бидний шийтгэлийг нүгэлтнүүдээс няцаах боломжгүй.

لَقَدْ كَانَ فِيْ قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّاُولِى الْاَلْبَابِۗ مَا كَانَ حَدِيْثًا يُّفْتَرٰى وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

laqad kāna fī qaṣaṣihim ‘ibratul li'ulil-albāb(i), mā kāna ḥadīṡay yuftarā wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīla kulli syai'iw wa hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).

Үнэндээ тэдний түүхүүдэд ухаантай хүмүүст зориулсан сургаал байдаг. (Коран) бол зохиомол түүх биш, харин өмнөх (номуудыг) баталж, бүх зүйлийг тайлбарлаж, итгэгчдэд зориулсан удирдамж, нигүүлсэл юм.