Q.S Ghafir rehegua (غَافِر) - 85 Número de Versíkulo

حٰمۤ ۚ

Ḥā mīm.

Ha Mim

تَنْزِيْلُ الْكِتٰبِ مِنَ اللّٰهِ الْعَزِيْزِ الْعَلِيْمِۙ

tanzīlul-kitābi minallāhil-‘azīzil-‘alīm(i).

Ko aranduka (Pe Corán) ojekuaauka Allah-gui, Ipu’akapáva, Oikuaáva,

غَافِرِ الذَّنْۢبِ وَقَابِلِ التَّوْبِ شَدِيْدِ الْعِقَابِ ذِى الطَّوْلِۗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۗاِلَيْهِ الْمَصِيْرُ

gāfiriż-żambi wa qābilit-taubi syadīdil-‘iqābi żiṭ-ṭaul(i), lā ilāha illā huw(a), ilaihil-maṣīr(u).

Ha’e pe operdonáva angaipa ha oaseptáva arrepentimiento ha ijetu’úva castigo-pe; Ha’e pe Posesor de recompensa. Ndaipóri tupã ndaha’éiramo Ha’e. Chupe (opa tekove) ojevýta.

مَا يُجَادِلُ فِيْٓ اٰيٰتِ اللّٰهِ اِلَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَلَا يَغْرُرْكَ تَقَلُّبُهُمْ فِى الْبِلَادِ

mā yujādilu fī āyātillāhi illal-lażīna kafarū falā yagrurka taqallubuhum fil-bilād(i).

Avave ndodiscutíri umi versículo Allah rehegua ndaha’éiramo umi ndogueroviáiva. Upévare, ani peñembotavy osẽ porã haguére hembiapokuéra tetã tuichakue javeve.

كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوْحٍ وَّالْاَحْزَابُ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۖوَهَمَّتْ كُلُّ اُمَّةٍۢ بِرَسُوْلِهِمْ لِيَأْخُذُوْهُ وَجَادَلُوْا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوْا بِهِ الْحَقَّ فَاَخَذْتُهُمْ ۗفَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ

każżabat qablahum qaumu nūḥiw wal-aḥzābu mim ba‘dihim, wa hammat kullu ummatim birasūlihim liya'khużūhu wa jādalū bil-bāṭili liyudḥiḍū bihil-ḥaqqa fa'akhażtuhum, fa kaifa kāna ‘iqāb(i).

Henondépe, Noé tavayguakuéra ha umi aty aliado hapykuéri ijapu (pe apóstol) ha opa komunida otramita (ñembotavy) ijapostol rehe ojagarra haguã chupe ha ojodiskuti hikuái japu (razón) reheve ohundi haguã añetegua; upévare ajagarra chupekuéra prisionéroramo (castigo reheve). Upéicharõ, mba’éichapa (hasýta) Che castigo?

وَكَذٰلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّهُمْ اَصْحٰبُ النَّارِۘ

wa każālika ḥaqqat kalimatu rabbika ‘alal-lażīna kafarū annahum aṣḥābun-nār(i).

Ha péicha katuete oike en vigor pende Ruvicha decreto umi ndogueroviáiva rehe, (ha’éva) añetehápe ha’ekuéra ha’e umi oikóva infierno-pe.

اَلَّذِيْنَ يَحْمِلُوْنَ الْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَهٗ يُسَبِّحُوْنَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيُؤْمِنُوْنَ بِهٖ وَيَسْتَغْفِرُوْنَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْاۚ رَبَّنَا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَّحْمَةً وَّعِلْمًا فَاغْفِرْ لِلَّذِيْنَ تَابُوْا وَاتَّبَعُوْا سَبِيْلَكَ وَقِهِمْ عَذَابَ الْجَحِيْمِ

allażīna yaḥmilūnal-‘arsya wa man ḥaulahū yusabbiḥūna biḥamdi rabbihim wa yu'minūna bihī wa yastagfirūna lil-lażīna āmanū, rabbanā wasi‘ta kulla syai'ir raḥmataw wa ‘ilman fagfir lil-lażīna tābū wattaba‘ū sabīlaka wa qihim ‘ażābal-jaḥīm(i).

(Umi ángel) ogueraháva pe Tróno ha (umi ángel) oĩva ijerére oñembotuicha omomba’eguasúvo Ijára ha ha’ekuéra ojerovia hese ha ojerure perdón umi ojeroviávape (he’ívo), “Ñande Ruvicha, pe poriahuvereko ha mba’ekuaa oĩva Ndepype oipyso opa mba’e, upévare eme’ẽ perdón umi oñearrepentívape ha osegíva nde rape (religión) ha eñangareko hesekuéra pe castigo infierno hendývagui”.

رَبَّنَا وَاَدْخِلْهُمْ جَنّٰتِ عَدْنِ ِۨالَّتِيْ وَعَدْتَّهُمْ وَمَنْ صَلَحَ مِنْ اٰبَاۤىِٕهِمْ وَاَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيّٰتِهِمْ ۗاِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُۙ

rabbanā wa adkhilhum jannāti ‘adninil-latī wa‘attahum wa man ṣalaḥa min ābā'ihim wa azwājihim wa żurriyyātihim, innaka antal ‘azīzul-ḥakīm(u).

O ñande Ruvicha, emoinge chupekuéra paraíso ‘Adn-pe repromete hague chupekuéra, ha umi hekojojáva ijypykuéra, hembireko ha iñemoñare apytépe. Añetehápe, Nde ha’e pe Ipu’akavéva, Iñaranduvéva,

وَقِهِمُ السَّيِّاٰتِۗ وَمَنْ تَقِ السَّيِّاٰتِ يَوْمَىِٕذٍ فَقَدْ رَحِمْتَهٗ ۗوَذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ ࣖ

wa qihimus-sayyi'āt(i), wa man taqis-sayyi'āti yauma'iżin faqad raḥimtah(ū), wa żālika huwal-fauzul-‘aẓīm(u).

ha oñangareko hesekuéra mba’evaígui (desastre). Ha umi Reñongatuva'ekue mba'evaígui (desastre) upe árape, upéicharõ añetehápe, Reiporiahuvereko chupekuéra ha péicha ha'e pe victoria tuichavéva".

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يُنَادَوْنَ لَمَقْتُ اللّٰهِ اَكْبَرُ مِنْ مَّقْتِكُمْ اَنْفُسَكُمْ اِذْ تُدْعَوْنَ اِلَى الْاِيْمَانِ فَتَكْفُرُوْنَ

innal-lażīna kafarū yunādauna lamaqtullāhi akbaru mim maqtikum anfusakum iż tad‘ūna ilal-īmāni fatakfurūn(a).

Añetehápe, umi ndogueroviáiva, oñehenóita chupekuéra (Dra de Resurrección-pe), "Añetehápe, Allah ñembohory (pendere) tuicha tuichave pende ñembohory pendejehegui, peñehenóirõ guare peguerovia haguã ha upéi penega".

قَالُوْا رَبَّنَآ اَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَاَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ فَاعْتَرَفْنَا بِذُنُوْبِنَا فَهَلْ اِلٰى خُرُوْجٍ مِّنْ سَبِيْلٍ

qālū rabbanā amattanaṡnataini wa aḥyaitanaṡnataini fa‘tarafnā biżunūbinā fa hal ilā khurūjim min sabīl(in).

Ombohovái hikuái: "Ore Jára, orejuka mokõi jey ha oremoingove mokõi jey (avei), upéi romombe'u ore angaipa. Upéicharõ, ¿oĩpa tape (oréve guarã) rosẽ haguã (infierno-gui)?"

ذٰلِكُمْ بِاَنَّهٗٓ اِذَا دُعِيَ اللّٰهُ وَحْدَهٗ كَفَرْتُمْۚ وَاِنْ يُّشْرَكْ بِهٖ تُؤْمِنُوْا ۗفَالْحُكْمُ لِلّٰهِ الْعَلِيِّ الْكَبِيْرِ

Żālikum bi'annahū iżā du‘iyallāhu waḥdahū kafartum, wa iy yusyrak bihī tu'minū, fal-ḥukmu lillāhil-‘aliyyil-kabīr(i).

Péva añetehápe penega haguére peñehenói hague pemomba’eguasu haĝua Allah-pe añoite. Ha Allah oñembojoajúramo penendive, peguerovia. Upéicha pe decisión (ko’áĝa) oĩ Allah ndive, pe Ijyvatevéva, pe Tuichavéva.

هُوَ الَّذِيْ يُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖ وَيُنَزِّلُ لَكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ رِزْقًا ۗوَمَا يَتَذَكَّرُ اِلَّا مَنْ يُّنِيْبُ

huwal-lażī yurīkum āyātihī wa yunazzilu lakum minas-samā'i rizqā(n), wa mā yatażakkaru illā may yunīb(u).

Ha’e ha’e ohechaukáva peẽme umi señal (pu’aka) ha omboguejýva sustento yvágagui penderehehápe. Ha ndaha’éi ambue umi ohupytyva’ekue mbo’epy ndaha’éi umi ojevýva (Allah-pe).

فَادْعُوا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ وَلَوْ كَرِهَ الْكٰفِرُوْنَ

fad‘ullāha mukhliṣīna lahud-dīna wa lau karihal-kāfirūn(a).

Upévare pemomba'eguasu Allah-pe sinceridad ha sinceridad reheve pende religión-pe, jepe umi ndogueroviáiva ndogustái (chupe).

رَفِيْعُ الدَّرَجٰتِ ذُو الْعَرْشِۚ يُلْقِى الرُّوْحَ مِنْ اَمْرِهٖ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ لِيُنْذِرَ يَوْمَ التَّلَاقِۙ

rafī‘ud-darajāti żul-‘arsy(i), yulqir-rūḥa min amrihī ‘alā may yasyā'u min ‘ibādihī liyunżira yaumat-talāq(i).

(Ha’e) pe Yvatevéva rango-pe, pe Tróno Jára, omboguejýva rrevelasiõ Hembiguáikuéra apytépe oipotávape, oadverti haĝua (tavayguakuérape) pe Ára Oñembyatyha (Pe Huísio Ára),

يَوْمَ هُمْ بٰرِزُوْنَ ۚ لَا يَخْفٰى عَلَى اللّٰهِ مِنْهُمْ شَيْءٌ ۗلِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ۗ لِلّٰهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ

yauma hum bārizūn(a), lā yakhfā ‘alallāhi minhum syai'(un), limanil-mulkul-yaum(a), lillāhil-wāḥidil-qahhār(i).

(i.e.) pe ára (osẽrõ guare) hikuái (sepulcro-gui); mba’eve oĩva ikondisiónpe noñomi Allah-gui. (Upéi Allah he'i): "Máva mba'épa pe rréino ko'ã árape?" Allah mba’e, Ipu’akapáva, Ipu’akavéva.

اَلْيَوْمَ تُجْزٰى كُلُّ نَفْسٍۢ بِمَا كَسَبَتْ ۗ لَا ظُلْمَ الْيَوْمَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

al-yauma tujzā kullu nafsim bimā kasabat, lā ẓulmal-yaum(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).

Ko árape, opavave ánga ojehepyme’ẽta chupe ojapo haguéicha. Avave ndojeperhudikamo'ãi ko árape. Añetehápe, Allah ipya’e oconta haĝua.

وَاَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْاٰزِفَةِ اِذِ الْقُلُوْبُ لَدَى الْحَنَاجِرِ كٰظِمِيْنَ ەۗ مَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ حَمِيْمٍ وَّلَا شَفِيْعٍ يُّطَاعُۗ

wa anżirhum yaumal-āzifati iżil-qulūbu ladal-ḥanājiri kāẓimīn(a), mā liẓ-ẓālimīna min ḥamīmiw wa lā syafī‘iy yuṭā‘(u).

Ha e’adverti chupekuéra peteĩ ára hi’aguĩmaha (pe Aravo, he’iséva) umi korasõ og̃uahẽtaha ijajúrape ñembyasýgui. Pe hembiapovaívape g̃uarã ndaipóri angirũ añetegua, ni ndoguerekomoʼãi peteĩ pytyvõhára ojeguerohorýva.

يَعْلَمُ خَاۤىِٕنَةَ الْاَعْيُنِ وَمَا تُخْفِى الصُّدُوْرُ

ya‘lamu khā'inatal-a‘yuni wa mā tukhfiṣ-ṣudūr(u).

Oikuaa pe traidor (jesareko) tesápe ha mba'épa kañymby pecho-pe.

وَاللّٰهُ يَقْضِيْ بِالْحَقِّ ۗوَالَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَقْضُوْنَ بِشَيْءٍ ۗاِنَّ اللّٰهَ هُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ ࣖ

wallāhu yaqḍī bil-ḥaqq(i), wal-lażīna yad‘ūna min dūnihī lā yaqḍūna bisyai'(in), innallāha huwas-samī‘ul-baṣīr(u).

Ha Allah odesidi añeteguápe. Umi ojeadoráva Ha’e ykére ndaikatúiramo jepe odesidi mba’eve. Añetehápe, Allah, Ha’e pe ohendúva, opa mba’e ohecháva.

۞ اَوَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ كَانُوْا مِنْ قَبْلِهِمْ ۗ كَانُوْا هُمْ اَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَّاٰثَارًا فِى الْاَرْضِ فَاَخَذَهُمُ اللّٰهُ بِذُنُوْبِهِمْ ۗوَمَا كَانَ لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ وَّاقٍ

awalam yasīrū fil-arḍi fayanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna kānū min qablihim, kānū hum asyaddu minhum quwwataw wa āṡāran fil-arḍi fa'akhażahumullāhu biżunūbihim, wa mā kāna lahum minallāhi miw wāq(in).

Ha ndohasái piko hikuái ko yvy ape ári, ha upéi ohecha mba'épa oiko umi oĩvagui upe mboyve? Ko'ã tapicha oguereko tuichave mbarete chuguikuéra ha oguereko (hetave) legado (civilización) ko yvy ape ári, ha katu Allah okastiga chupekuéra hembiapo vaikuére. Ha ndaiporimo'ãi mba'eve oñangareko haguã hesekuéra (castigo) Allah-gui.

ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانَتْ تَّأْتِيْهِمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَكَفَرُوْا فَاَخَذَهُمُ اللّٰهُ ۗاِنَّهٗ قَوِيٌّ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

Żālika bi'annahum kānat ta'tīhim rusuluhum bil-bayyināti fakafarū fa'akhażahumullāh(u), innahū qawiyyun syadīdul-‘iqāb(i).

Péva oiko umi mensajero añetehápe oúgui hendápekuéra prueba hesakãva reheve ha upéi onega hikuái; upéi Allah okastiga chupekuéra. Añetehápe, Ha’e pe Ipu’akavéva, Ipohýivéva Icastigo-pe.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰيٰتِنَا وَسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍۙ

wa laqad arsalnā mūsā bi'āyātinā wa sulṭānim mubīn(in).

Ha añetehápe, Romondo Moisés-pe Ore versíkulo ha marandu hesakãva reheve,

اِلٰى فِرْعَوْنَ وَهَامٰنَ وَقَارُوْنَ فَقَالُوْا سٰحِرٌ كَذَّابٌ

ilā fir‘auna wa hāmāna wa qārūna faqālū sāḥirun każżāb(un).

Faraón, Hamán ha Karúnpe; upéi he'i hikuái: "(Moisés) paje apoha ha ijapu".

فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ بِالْحَقِّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوا اقْتُلُوْٓا اَبْنَاۤءَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ وَاسْتَحْيُوْا نِسَاۤءَهُمْ ۗوَمَا كَيْدُ الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ

falammā jā'ahum bil-ḥaqqi min ‘indinā qāluqtulū abnā'al-lażīna āmanū ma‘ahū wastaḥyū nisā'ahum, wa mā kaidul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).

Upévare ha'e (Moisés) oúvo hendápekuéra oguerúvo Orehegui pe añetegua, he'i hikuái: "Pejuka umi ojeroviáva hendive ra'ykuérape ha peheja imembykuña'ikuérape hekove". Péro pe ñembotavy umi ndogueroviáivape ndoikói vaʼekue.

وَقَالَ فِرْعَوْنُ ذَرُوْنِيْٓ اَقْتُلْ مُوْسٰى وَلْيَدْعُ رَبَّهٗ ۚاِنِّيْٓ اَخَافُ اَنْ يُّبَدِّلَ دِيْنَكُمْ اَوْ اَنْ يُّظْهِرَ فِى الْاَرْضِ الْفَسَادَ

wa qāla fir‘aunu aqtul mūsā walyad‘u rabbah(ū), innī akhāfu ay yubaddila dīnakum au ay yuẓhira fil-arḍil-fasād(a).

Ha Faraón he'i (imburuvichakuérape): "Ehejami tajuka Moiséspe ha amanda chupe ojerure asy haguã Ijárape. Añetehápe, akyhyje omoambue haguã nde religión térã ojapo haguã mba'e vai ko yvy ape ári".

وَقَالَ مُوْسٰىٓ اِنِّيْ عُذْتُ بِرَبِّيْ وَرَبِّكُمْ مِّنْ كُلِّ مُتَكَبِّرٍ لَّا يُؤْمِنُ بِيَوْمِ الْحِسَابِ ࣖ

wa qāla mūsā innī ‘użtu birabbī wa rabbikum min kulli mutakabbiril lā yu'minu biyaumil-ḥisāb(i).

Ha (Moisés) he'i: "Añetehápe, aheka refugio che Ruvicha ha nde Járape opa tapicha oñemomba'eguasúvagui ndogueroviáiva pe ára ojekonta haguã".

وَقَالَ رَجُلٌ مُّؤْمِنٌۖ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ اِيْمَانَهٗٓ اَتَقْتُلُوْنَ رَجُلًا اَنْ يَّقُوْلَ رَبِّيَ اللّٰهُ وَقَدْ جَاۤءَكُمْ بِالْبَيِّنٰتِ مِنْ رَّبِّكُمْ ۗوَاِنْ يَّكُ كَاذِبًا فَعَلَيْهِ كَذِبُهٗ ۚوَاِنْ يَّكُ صَادِقًا يُّصِبْكُمْ بَعْضُ الَّذِيْ يَعِدُكُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ كَذَّابٌ

wa qāla rajulum mu'min(um), min āli fir‘auna yaktumu īmānahū ataqtulūna rajulan ay yaqūla rabbiyallāhu wa qad jā'akum bil-bayyināti mir rabbikum, wa iy yaku kāżiban fa ‘alaihi każibuh(ū), wa iy yaku ṣādiqay yuṣibkum ba‘ḍul-lażī ya‘idukum, innallāha lā yahdī man huwa musrifun każżāb(un).

Ha peteĩ ojeroviáva Faraón rogaygua apytépe omokañýva ijerovia he'i: "Rejukáta piko peteĩ tapichápe he'ígui: "Che Ruvicha ha'e Allah", añetehápe, oúrõ guare ne rendápe prueba hesakãva reheve nde Járagui. Ha ijapúramo upéicharõ ogueraha va'erã (pecado) ijapu rehegua; ha ha'éramo peteĩ kuimba'e añetegua, katuete oúta nderehe umi (desastre) ha'e neamenasa va'ekue. Añetehápe, Allah ndodirigíri umi ohasáva umi límite ha ijapúva.

يٰقَوْمِ لَكُمُ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ظٰهِرِيْنَ فِى الْاَرْضِۖ فَمَنْ يَّنْصُرُنَا مِنْۢ بَأْسِ اللّٰهِ اِنْ جَاۤءَنَا ۗقَالَ فِرْعَوْنُ مَآ اُرِيْكُمْ اِلَّا مَآ اَرٰى وَمَآ اَهْدِيْكُمْ اِلَّا سَبِيْلَ الرَّشَادِ

yā qaumi lakumul-mulkul-yauma ẓāhirīna fil-arḍ(i), famay yanṣurunā mim ba'sillāhi in jā'anā, qāla fir‘aunu mā urīkum illā mā arā wa mā ahdīkum illā sabīlar-rasyād(i).

¡Oh che retãygua! Ko árape pe rréino oĩ penendive poder-pe ko yvy ape ári, ha katu mávapa ñanepytyvõta Allah castigo-gui (upe castigo) ojehúramo ñanderehe?" Faraón he'i: "Che apresenta ndéve añoite, pe ahecháva iporãha, ha ahechauka ndéve tape porãnte".

وَقَالَ الَّذِيْٓ اٰمَنَ يٰقَوْمِ اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ مِّثْلَ يَوْمِ الْاَحْزَابِۙ

wa qālal-lażī āmana yā qaumi innī akhāfu ‘alaikum miṡla yaumil-aḥzāb(i).

Ha pe ogueroviáva he'i: "¡Oh che retãygua! Añetehápe, akyhyje (peteĩ mba'e vai) ojehútaha nderehe (peteĩ mba'e vai) pe ára oñehundi haguãicha umi aty aliado,

مِثْلَ دَأْبِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ وَالَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۗوَمَا اللّٰهُ يُرِيْدُ ظُلْمًا لِّلْعِبَادِ

miṡla da'bi qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūda wal-lażīna mim ba‘dihim, wa mallāhu yurīdu ẓulmal lil-‘ibād(i).

(ha’éva) Noé retãyguaicha, ‘Ad, Samud ha umi oúva hapykuéri’. Ha katu Allah ndoipotái injusticia hembiguáikuéra ndive".

وَيٰقَوْمِ اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ يَوْمَ التَّنَادِۙ

wa yā qaumi innī akhāfu ‘alaikum yaumat-tanād(i).

Ha O che retãygua! Añetehápe, chepy’apy añete penderehe pe (tortura) ára ñañehenói haĝua ojupe,

يَوْمَ تُوَلُّوْنَ مُدْبِرِيْنَۚ مَا لَكُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ عَاصِمٍۚ وَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍ

yauma tuwallūna mudbirīn(a), mā lakum minallāhi min ‘āṣim(in), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min hād(in).

(He'iséva) pe ára rejevy jave (pekañy), ndaipóri avave ikatúva pendesalva (pe castigo) Allah-gui. Ha oimeraẽvape Allah ohejáva tape vaíre, ndaipóri ikatúva odirihi chupe.

وَلَقَدْ جَاۤءَكُمْ يُوْسُفُ مِنْ قَبْلُ بِالْبَيِّنٰتِ فَمَا زِلْتُمْ فِيْ شَكٍّ مِّمَّا جَاۤءَكُمْ بِهٖ ۗحَتّٰىٓ اِذَا هَلَكَ قُلْتُمْ لَنْ يَّبْعَثَ اللّٰهُ مِنْۢ بَعْدِهٖ رَسُوْلًا ۗ كَذٰلِكَ يُضِلُّ اللّٰهُ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ مُّرْتَابٌۙ

wa laqad jā'akum yūsufu min qablu bil-bayyināti famā ziltum fī syakkim mimmā jā'akum bih(ī), ḥattā iżā halaka qultum lay yab‘aṡallāhu mim ba‘dihī rasūlā(n), każālika yuḍillullāhu man huwa musrifum murtāb(un).

Ha añetehápe, José ou va’ekue pene rendápe yma prueba hesakãva reheve, ha katu pesegi peduda mba’épa ogueru, omanórõ jepe, peje: “Allah nomondói va’erã mba’eveichagua mensajero hapykuéri”. Péicha Allah oheja okañy umi hembiapo vaíva ha odudávape,

ۨالَّذِيْنَ يُجَادِلُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِ اللّٰهِ بِغَيْرِ سُلْطٰنٍ اَتٰىهُمْۗ كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللّٰهِ وَعِنْدَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۗ كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ

allażīna yujādilūna fī āyātillāhi bigairi sulṭānin atāhum, kabura maqtan ‘indallāhi wa ‘indal-lażīna āmanū, każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā kulli qalbi mutakabbirin jabbār(in).

(Ha’éva) umi odiscutíva umi versículo Allah rehegua rehe mba’eveichagua justificación’ỹre og̃uahẽva’ekue chupekuéra. Tuicha mba'e Allah ha umi ogueroviáva pochy. Péicha Allah osella opavave tapicha oñemomba'eguasúva ha oñemomba'eguasúva korasõ.

وَقَالَ فِرْعَوْنُ يٰهَامٰنُ ابْنِ لِيْ صَرْحًا لَّعَلِّيْٓ اَبْلُغُ الْاَسْبَابَۙ

wa qāla fir‘aunu yā hāmānubni lī ṣarḥal la‘allī ablugul-asbāb(a).

Ha Faraón he'i: “¡Amán! Ejapo chéve peteĩ óga yvate ikatu haguã aĝuahẽ umi okẽme.

اَسْبَابَ السَّمٰوٰتِ فَاَطَّلِعَ اِلٰٓى اِلٰهِ مُوْسٰى وَاِنِّيْ لَاَظُنُّهٗ كَاذِبًا ۗوَكَذٰلِكَ زُيِّنَ لِفِرْعَوْنَ سُوْۤءُ عَمَلِهٖ وَصُدَّ عَنِ السَّبِيْلِ ۗوَمَا كَيْدُ فِرْعَوْنَ اِلَّا فِيْ تَبَابٍ ࣖ

asbābas-samāwāti fa aṭṭali‘a ilā ilāhi mūsā wa innī la'aẓunnuhū kāżibā(n), wa każālika zuyyina lifir‘auna sū'u ‘amalihī wa ṣudda ‘anis-sabīl(i), wa mā kaidu fir‘auna illā fī tabāb(in).

(ha'éva) yvága rokẽ, ikatu haguã ahecha Moisés Tupãme, ha katu ahecha gueteri chupe ijapúvaicha." Ha péicha iporã Fir'aun-pe guarã hembiapo vai, ha oñemboty chupe tape (oĩporãvagui), ha Faraón ñembotavy ndoguerúi mba'eve ndaha'éirõ pérdida.

وَقَالَ الَّذِيْٓ اٰمَنَ يٰقَوْمِ اتَّبِعُوْنِ اَهْدِكُمْ سَبِيْلَ الرَّشَادِۚ

wa qālal-lażī āmana yā qaumittabi‘ūni ahdikum sabīlar-rasyād(i).

Ha pe ogueroviáva he'i: "¡Oh che retãygua!, chemoirũ, che ahechaukáta peẽme tape porã".

يٰقَوْمِ اِنَّمَا هٰذِهِ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا مَتَاعٌ ۖوَّاِنَّ الْاٰخِرَةَ هِيَ دَارُ الْقَرَارِ

yā qaumi innamā hāżihil-ḥayātud-dun-yā matā‘(un), wa innal-ākhirata hiya dārul-qarār(i).

¡Oh che retãygua! Añetehápe, ko mundo rekove ha’e vy’apavẽ (temporal) añónte ha añetehápe pe tekove riregua ha’e peteĩ yvy opave’ỹva.

مَنْ عَمِلَ سَيِّئَةً فَلَا يُجْزٰىٓ اِلَّا مِثْلَهَاۚ وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنْثٰى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَاُولٰۤىِٕكَ يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ يُرْزَقُوْنَ فِيْهَا بِغَيْرِ حِسَابٍ

man ‘amila sayyi'atan falā yujzā illā miṡlahā, wa man ‘amila ṣāliḥam min żakarin au unṡā wa huwa mu'minun fa'ulā'ika yadkhulūnal-jannata yurzaqūna fīhā bigairi ḥisāb(in).

Oimeraẽva ivaívape oñemyengoviáta he'iháicha. Ha oimeraẽ ojapóva iporãva, taha’e kuimba’e térã kuña, ha’e aja jeroviaha, oikéta Paraísope, upépe oñeme’ẽta chupekuéra tembi’u oje’e’ỹva.

۞ وَيٰقَوْمِ مَا لِيْٓ اَدْعُوْكُمْ اِلَى النَّجٰوةِ وَتَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَى النَّارِۗ

wa yā qaumi mā lī ad‘ūkum ilan-najāti wa tad‘ūnanī ilan-nār(i).

Ha O che retãygua! Mba'éicha piko kóva, che pohenói salvación-pe, ha katu cherenói infierno-pe?

تَدْعُوْنَنِيْ لِاَكْفُرَ بِاللّٰهِ وَاُشْرِكَ بِهٖ مَا لَيْسَ لِيْ بِهٖ عِلْمٌ وَّاَنَا۠ اَدْعُوْكُمْ اِلَى الْعَزِيْزِ الْغَفَّارِ

tad‘ūnanī li'akfura billāhi wa usyrika bihī mā laisa lī bihī ‘ilmuw wa ana ad‘ūkum ilal-‘azīzil-gaffār(i).

(Mba’ére piko) cherenói ajerovia’ỹ haĝua Allah-pe ha ambojoaju haĝua umi socio Hendive peteĩ mba’e ndaikuaáiva rehe, jepe pohenói hína (pejerovia haĝua) pe Ipu’akapávare, pe Operdonáva?

لَا جَرَمَ اَنَّمَا تَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَيْهِ لَيْسَ لَهٗ دَعْوَةٌ فِى الدُّنْيَا وَلَا فِى الْاٰخِرَةِ وَاَنَّ مَرَدَّنَآ اِلَى اللّٰهِ وَاَنَّ الْمُسْرِفِيْنَ هُمْ اَصْحٰبُ النَّارِ

lā jarama annamā tad‘ūnanī ilaihi laisa lahū da‘watun fid-dun-yā wa lā fil-ākhirati wa anna maraddanā ilallāhi wa annal-musrifīna hum aṣḥābun-nār(i).

Katuete pe cherenóiva ndaha’eiha peteĩ ñehenói ideprovéchova ni ko mundo-pe ni ko’ã ára pahápe. Ha añetehápe, ñande jevy ha’e Allah-pe, ha añetehápe, umi ohasáva umi límite, ha’éta hikuái Tatarendy oikóva.

فَسَتَذْكُرُوْنَ مَآ اَقُوْلُ لَكُمْۗ وَاُفَوِّضُ اَمْرِيْٓ اِلَى اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ بَصِيْرٌ ۢبِالْعِبَادِ

fa satażkurūna mā aqūlu lakum, wa ufawwiḍu amrī ilallāh(i), innallāha baṣīrum bil-‘ibād(i).

Upéi algún día penemanduʼáta pe haʼevaʼekuére peẽme. Ha aentrega che mba'e Allah-pe. Añetehápe, Allah ha'e opa mba'e ohecháva hembiguáikuérape".

فَوَقٰىهُ اللّٰهُ سَيِّاٰتِ مَا مَكَرُوْا وَحَاقَ بِاٰلِ فِرْعَوْنَ سُوْۤءُ الْعَذَابِۚ

fa waqāhullāhu sayyi'āti mā makarū wa ḥāqa bi'āli fir‘auna sū'al-‘ażāb(i).

Upévare Allah oñangareko hese pe mba'evaígui ombotavy hikuái, Fir'aun ha itavayguakuéra katu ojere castigo ivaietereíva rehe.

اَلنَّارُ يُعْرَضُوْنَ عَلَيْهَا غُدُوًّا وَّعَشِيًّا ۚوَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ ۗ اَدْخِلُوْٓا اٰلَ فِرْعَوْنَ اَشَدَّ الْعَذَابِ

an-nāru yu‘raḍūna ‘alaihā guduwwaw wa ‘asyiyyā(n), wa yauma taqūmus-sā‘ah(tu), adkhilū āla fir‘auna asyaddal-‘ażāb(i).

Ojehechauka chupekuéra infierno, pyhareve ha ka’aru, ha Aravo árape. (Upéi oñemanda pe ángel-pe): "¡Emoĩ Fir'aun ha itavayguakuérape peteĩ castigo ivaietereíva guýpe!"

وَاِذْ يَتَحَاۤجُّوْنَ فِى النَّارِ فَيَقُوْلُ الضُّعَفٰۤؤُا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعًا فَهَلْ اَنْتُمْ مُّغْنُوْنَ عَنَّا نَصِيْبًا مِّنَ النَّارِ

wa iż yataḥājjūna fin-nāri fayaqūluḍ-ḍu‘afā'u lil-lażīnastakbarū innā kunnā lakum taba‘an fahal antum mugnūna ‘annā naṣībam minan-nār(i).

Ha (Nemandu'áke), ojodiskuti jave hikuái infierno-pe, umi ikangyva he'íta umi oñemomba'eguasúvape: "Añetehápe, ore ha'eva'ekue nde seguidor, upévare ikatúpa pepoi michĩmi pe (castigo) tata ojehúva orerehe?"

قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا كُلٌّ فِيْهَآ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ حَكَمَ بَيْنَ الْعِبَادِ

qālal-lażīnastakbarū innā kullun fīhā innallāha qad ḥakama bainal-‘ibād(i).

Umi tapicha oñemomba’eguasúva he’íta: “Añetehápe, opavave jajoja Infierno-pe, Allah odecretágui hembiguáikuéra apytépe”.

وَقَالَ الَّذِيْنَ فِى النَّارِ لِخَزَنَةِ جَهَنَّمَ ادْعُوْا رَبَّكُمْ يُخَفِّفْ عَنَّا يَوْمًا مِّنَ الْعَذَابِ

wa qālal-lażīna fin-nāri likhazanati jahannamad‘ū rabbakum yukhaffif ‘annā yaumam minal-‘ażāb(i).

Ha umi oĩva infierno-pe he'i umi Infierno guardia-kuérape: “Ejerure nde Járape tombovevýi ore jehasa'asy peteĩ ára añónte".

قَالُوْٓا اَوَلَمْ تَكُ تَأْتِيْكُمْ رُسُلُكُمْ بِالْبَيِّنٰتِ ۗقَالُوْا بَلٰىۗ قَالُوْا فَادْعُوْا ۚوَمَا دُعٰۤؤُا الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ ࣖ

qālū awalam taku ta'tīkum rusulukum bil-bayyināt(i), qālū balā, qālū fad‘ū, wa mā du‘ā'ul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).

Upévare (umi Infierno ñangarekoha) he’i: “¿Ndoúi piko umi apóstol pene rendápe prueba hesakãva reheve?”. Ha'ekuéra ombohovái: “Si, oguahẽma”. (Umi Infierno ñangarekoha) he'i: "Peñembo'e (peẽ voi!)" Ha katu umi ndogueroviáiva ñembo'e rei.

اِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنَا وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ يَقُوْمُ الْاَشْهَادُۙ

innā lananṣuru rusulanā wal-lażīna āmanū fil-ḥayātid-dun-yā wa yauma yaqūmul-asyhād(u).

Añetehápe, Ñaipytyvõta Ñane rembijokuái ha umi ogueroviávape ko yvy rekovére ha umi testigokuéra ojehechaukaha árape (Doomsday),

يَوْمَ لَا يَنْفَعُ الظّٰلِمِيْنَ مَعْذِرَتُهُمْ وَلَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوْۤءُ الدَّارِ

yauma lā yanfa‘uẓ-ẓālimīna ma‘żiratuhum wa lahumul-la‘natu wa lahum sū'ud-dār(i).

(ha’éva) pe Ára pe perdón ndovalemo’ãiha umi mba’evai apohápe ha oguerekóta hikuái peteĩ maldición ha peteĩ tenda vai.

وَلَقَدْاٰتَيْنَا مُوْسَى الْهُدٰى وَاَوْرَثْنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْكِتٰبَۙ

wa laqad ātainā mūsal-hudā wa auraṡnā banī isrā'īlal-kitāb(a).

Ha añetehápe, Rome’ẽkuri ñemboguata Moisés-pe; ha oheja pe Kuatiahaipyre (Torá) Israel ñemoñarekuérape,

هُدًى وَّذِكْرٰى لِاُولِى الْاَلْبَابِ

hudaw wa żikrā li'ulil-albāb(i).

ha’e haĝua peteĩ guía ha advertencia umi tapicha iñakãporãvape ĝuarã.

فَاصْبِرْ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّاسْتَغْفِرْ لِذَنْۢبِكَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ بِالْعَشِيِّ وَالْاِبْكَارِ

faṣbir inna wa‘dallāhi ḥaqquw wastagfir liżambika wa sabbiḥ biḥamdi rabbika bil-‘asyiyyi wal-ibkār(i).

Upévare eñeha’ãmbaite, añetehápe Allah ñe’ẽme’ẽ añetegua, ha ejerure perdón nde angaipakuérare ha eñemomba’eguasu remomba’eguasu aja nde Ruvicha ka’aru ha pyhareve.

اِنَّ الَّذِيْنَ يُجَادِلُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِ اللّٰهِ بِغَيْرِ سُلْطٰنٍ اَتٰىهُمْ ۙاِنْ فِيْ صُدُوْرِهِمْ اِلَّا كِبْرٌ مَّا هُمْ بِبَالِغِيْهِۚ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ

innal-lażīna yujādilūna fī āyātillāhi bigairi sulṭānin atāhum, in fī ṣudūrihim illā kibrum mā hum bibāligīh(i), fasta‘iż billāh(i), innahū huwas-samī‘ul-baṣīr(u).

Añetehápe, umi odiscutíva umi versículo Allah-pegua oreko’ỹre razón (evidencia) oĝuahẽva chupekuéra, opa mba’e oĩva isyvape ha’e (pe deseo) tuicha mba’e ndohupytýiva, upéi ojerure Allah-pe protección. Añetehápe, Ha’e opa mba’e ohendúva, opa mba’e ohecháva.

لَخَلْقُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ اَكْبَرُ مِنْ خَلْقِ النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

lakhalqus-samāwāti wal-arḍi akbaru min khalqin-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Añetehápe ningo pe yvága ha ko yvy apohare tuichave yvyporakuéra ojapovaʼekuégui, péro la majoría umi yvypóra ndoikuaái.

وَمَا يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُ ەۙ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَلَا الْمُسِيْۤئُ ۗقَلِيْلًا مَّا تَتَذَكَّرُوْنَ

wa mā yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa lal-musī'(u), qalīlam mā tatażakkarūn(a).

Ha umi ohecha’ỹva ndaha’éi peteĩcha umi ohecháva ndive, ni umi ogueroviáva ha ojapóva tembiapo porã ndaha’éi peteĩcha umi ivaíva ndive. Sa’ieterei mante reaprende.

اِنَّ السَّاعَةَ لَاٰتِيَةٌ لَّا رَيْبَ فِيْهَا ۖوَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُوْنَ

innas-sā‘ata la'ātiyatul lā raiba fīhā, wa lākinna akṡaran-nāsi lā yu'minūn(a).

Añetehápe og̃uahẽta pe Huísio Ára, ndaipóri duda upévare, péro la majoría umi hénte ndogueroviái.

وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُوْنِيْٓ اَسْتَجِبْ لَكُمْ ۗاِنَّ الَّذِيْنَ يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِيْ سَيَدْخُلُوْنَ جَهَنَّمَ دَاخِرِيْنَ ࣖ

wa qāla rabbukumud‘ūnī astajib lakum, innal-lażīna yastakbirūna ‘an ‘ibādatī sayadkhulūna jahannama dākhirīn(a).

Ha nde Ruvicha he'i: "Eñembo'e chéve, katuete ame'ẽta ndéve. Añetehápe, umi oñemomba'eguasúva ha ndoipotáiva Chemomba'eguasu oikéta Infierno-pe peteĩ estado de humillación-pe".

اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

allāhul-lażī ja‘ala lakumul-laila litaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), innallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

Ha’e Allah ojapova’ekue peẽme pyhare pepytu’u haĝua ipype, ha ára ha’e peteĩ tesape omimbipáva. Añetehápe, Allah henyhẽ mba’eporãgui yvypórape ĝuarã, ha katu hetave ijapytepekuéra ndoagradeséi.

ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍۘ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۖفَاَنّٰى تُؤْفَكُوْنَ

Żālikumullāhu rabbukum khāliqu kulli syai'(in), lā ilāha illā huw(a), fa'annā tu'fakūn(a).

Péicha oĩ Allah, nde Jára, opa mba’e Apohare, ndaipóri tupã ndaha’éirõ Ha’e; upéicharõ mba'éicha piko ikatu pejere?

كَذٰلِكَ يُؤْفَكُ الَّذِيْنَ كَانُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ يَجْحَدُوْنَ

każālika yu'fakul-lażīna kānū bi'āyātillāhi yajḥadūn(a).

Péicha umi tapicha akóinte onegava Allah versículo-kuéra ojere.

اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً وَّصَوَّرَكُمْ فَاَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ ۗذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ ۚ فَتَبٰرَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ

allāhul-lażī ja‘ala lakumul-arḍa qarāraw was-samā'a binā'aw wa ṣawwarakum fa'aḥsana ṣuwarakum wa razaqakum minaṭ-ṭayyibāt(i), żālikumullāhu rabbukum, fatabārakallāhu rabbul-‘ālamīn(a).

Ha’e Allah ojapova’ekue yvy peẽme ĝuarã peteĩ tenda peiko haĝua ha yvága peteĩ techo ramo, ha peneforma ha ombojegua pende apariencia ha ome’ẽva peẽme suerte porã. Péicha ha'e Allah, nde Jára, Toñemomba'eguasu Allah, opa mundo Jára.

هُوَ الْحَيُّ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ فَادْعُوْهُ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ۗ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

huwal-ḥayyu lā ilāha illā huwa fad‘ūhu mukhliṣīna lahud-dīn(a), al-ḥamdu lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).

Ha’e pe oikovéva opa ára g̃uarã, ndaipóri tupã ha’eño; upéi pemomba’eguasu Chupe sinceridad ha sinceridad reheve pende religión-pe. Toñemomba'eguasu Allah-pe, opa mundo Jára.

۞ قُلْ اِنِّيْ نُهِيْتُ اَنْ اَعْبُدَ الَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ لَمَّا جَاۤءَنِيَ الْبَيِّنٰتُ مِنْ رَّبِّيْ وَاُمِرْتُ اَنْ اُسْلِمَ لِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qul innī nuhītu an a‘budal-lażīna tad‘ūna min dūnillāhi lammā jā'aniyal-bayyinātu mir rabbī wa umirtu an uslima lirabbil-‘ālamīn(a).

Ere (Muhammad), "Añetehápe, oñembotove chéve amomba'eguasu haguã oimeraẽ tupã pemomba'eguasúva ndaha'éiva Allah, oĝuahẽ rire chéve marandu che Ruvicha-gui; ha oñemanda chéve añesomete haĝua opa mundo Jára poguýpe".

هُوَ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوْٓا اَشُدَّكُمْ ثُمَّ لِتَكُوْنُوْا شُيُوْخًا ۚوَمِنْكُمْ مَّنْ يُّتَوَفّٰى مِنْ قَبْلُ وَلِتَبْلُغُوْٓا اَجَلًا مُّسَمًّى وَّلَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

huwal-lażī khalaqakum min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma min ‘alaqatin ṡumma yukhrijukum ṭiflan ṡumma litablugū asyuddakum ṡumma litakūnū syuyūkhā(n), wa minkum may yutawaffā min qablu wa litablugū ajalam musammaw wa la‘allakum ta‘qilūn(a).

Ha’e Ha’e penemoheñóiva yvyku’ígui, upéi peteĩ gota espermatozoide-gui, upéi peteĩ tuguy coágulo-gui, upéi peẽ penase mitãicha, upéi peheja peñemongakuaávo, upéi petuja. Péro oĩ pende apytépe omanóva upe mboyve. (Rojapo péva) ikatu haguã reguahẽ peteĩ ára oje'évape, ikatu haguã rentende.

هُوَ الَّذِيْ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۚ فَاِذَا قَضٰىٓ اَمْرًا فَاِنَّمَا يَقُوْلُ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ ࣖ

huwal-lażī yuḥyī wa yumīt(u), fa'iżā qaḍā amran fa'innamā yaqūlu lahū kun fa yakūn(u).

Ha’e pe ombogue ha ombogueva. Upévare Ha’e odeterminaséramo peteĩ mba’e, he’ínte chupe: “¡Eiko!”. Upéicharõ upéva ha'e.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ يُجَادِلُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِ اللّٰهِ ۗاَنّٰى يُصْرَفُوْنَۚ

alam tara ilal-lażīna yujādilūna fī āyātillāh(i), annā yuṣrafūn(a).

¿Nderehechakuaái piko umi tapicha (akóinte) odiscutíva umi versículo Allah-pegua? ¿Mbaʼéichapa ikatu ojere chupekuéra?

اَلَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِالْكِتٰبِ وَبِمَآ اَرْسَلْنَا بِهٖ رُسُلَنَا ۗفَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَۙ

allażīna każżabū bil kitābi wa bimā arsalnā bihī rusulanā, fasaufa ya‘lamūn(a).

(Ha’éva) umi onegava Aranduka (Al-Qur’an) ha umi rrevelasiõ oguerúva Ñane remimboukuéra Ñande romondóva. Pya’e oikuaáta hikuái,

اِذِ الْاَغْلٰلُ فِيْٓ اَعْنَاقِهِمْ وَالسَّلٰسِلُۗ يُسْحَبُوْنَۙ

iżil-aglālu fī a‘nāqihim was-salāsil(u), yusḥabūn(a).

oñemoĩrõ guare ijajúrare umi grillete ha kadéna, ojegueraha aja chupekuéra,

فِى الْحَمِيْمِ ەۙ ثُمَّ فِى النَّارِ يُسْجَرُوْنَۚ

fil-ḥamīm(i), ṡumma fin-nāri yusjarūn(a).

y hakuetereívape, upéi ojehapy tatápe,

ثُمَّ قِيْلَ لَهُمْ اَيْنَ مَا كُنْتُمْ تُشْرِكُوْنَۙ

Ṡumma qīla lahum aina mā kuntum tusyrikūn(a).

Upéi oje’e chupe kuéra: “Máva ta’ãnga piko akóinte pejoaju.

مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗقَالُوْا ضَلُّوْا عَنَّا بَلْ لَّمْ نَكُنْ نَّدْعُوْا مِنْ قَبْلُ شَيْـًٔاۗ كَذٰلِكَ يُضِلُّ اللّٰهُ الْكٰفِرِيْنَ

min dūnillāh(i), qālū ḍallū ‘annā bal lam nakun nad‘ū min qablu syai'ā(n), każālika yuḍillullāhul-kāfirīn(a).

(mávapepa pemomba’eguasu) Allah ykére?”. Ombohovái hikuái: "Okañy hikuái ñandehegui, añetehápe araka'eve ndoroadorái mba'eve upe mboyve".

ذٰلِكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَفْرَحُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنْتُمْ تَمْرَحُوْنَ

Żālikum bimā kuntum tafraḥūna fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa bimā kuntum tamraḥūn(a).

Upéva oiko pevy’águi ko yvy ape ári (pehendu’ỹre) pe añeteguápe ha akóinte pevy’águi (pecado-pe).

اُدْخُلُوْٓا اَبْوَابَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۚفَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِيْنَ

udkhlulū abwāba jahannama khālidīna fīhā, fabi'sa maṡwal-mutakabūbirīn(a).

(Oje'e chupekuéra): "Eike Infierno rokẽme, ha repytáta upépe opa ára g̃uarã. Upévare upéva ha'e pe tenda ivaivéva umi oñemomba'eguasúvape guarã".

فَاصْبِرْ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ ۚفَاِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِيْ نَعِدُهُمْ اَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَاِلَيْنَا يُرْجَعُوْنَ

faṣbir inna wa‘dallāhi ḥaqq(un), fa'immā nuriyannaka ba‘ḍal-lażī na‘iduhum au natawaffayannaka fa'ilainā yurja‘ūn(a).

Upévare eñeha'ãmbaite, nde (Muhammad), añetehápe Allah ñe'ẽme'ẽ añetegua. Jepémo rohechauka peẽme umi castigo Roamenasa va’ekue chupekuéra, térã jepe Rojuka (ojuka mboyve chupekuéra ñemano), upéicharõ jepe Oréve ojegueru jeýta.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلًا مِّنْ قَبْلِكَ مِنْهُمْ مَّنْ قَصَصْنَا عَلَيْكَ وَمِنْهُمْ مَّنْ لَّمْ نَقْصُصْ عَلَيْكَ ۗوَمَا كَانَ لِرَسُوْلٍ اَنْ يَّأْتِيَ بِاٰيَةٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۚفَاِذَا جَاۤءَ اَمْرُ اللّٰهِ قُضِيَ بِالْحَقِّ وَخَسِرَ هُنَالِكَ الْمُبْطِلُوْنَ ࣖ

wa laqad arsalnā rusulam min qablika minhum man qaṣaṣnā ‘alaika wa minhum mal lam naqṣuṣ ‘alaik(a), wa mā kāna lirasūlin ay ya'tiya bi'āyatin illā bi'iżnillāh(i), fa'iżā jā'a amrullāhi quḍiya bil-ḥaqqi wa khasira hunālikal-mubṭilūn(a).

Ha añetehápe, Romondókuri heta maranduhára pene renondépe (Muhammad), umíva apytépe oĩ Romombe’uva’ekue peẽme ha oĩ avei noromombe’úiva peẽme. Ndaipóri apóstol oguerúva peteĩ milagro, ndaha’éiramo Allah permiso reheve. Upévare og̃uahẽ vove Allah rembiapoukapy, (opa mbaʼépe g̃uarã) ojedesidíta hekopete. Ha upe jave, umi ojejokóva japúre, operde vaʼerã.

اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَنْعَامَ لِتَرْكَبُوْا مِنْهَا وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَۖ

allāhul-lażī ja‘ala lakumul-an‘āma litarkabū minhā wa minhā ta'kulūn(a).

Ha’e Allah ojapova’ekue peẽme mymba, umíva apytépe oĩ pejupi ha oĩ pe’úva.

وَلَكُمْ فِيْهَا مَنَافِعُ وَلِتَبْلُغُوْا عَلَيْهَا حَاجَةً فِيْ صُدُوْرِكُمْ وَعَلَيْهَا وَعَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُوْنَۗ

wa lakum fīhā manāfi‘u wa litablugū ‘alaihā ḥājatan fī ṣudūrikum wa ‘alaihā wa ‘alal-fulki tuḥmalūn(a).

Ha oĩ ambue mba’e porã peẽme ĝuarã umívape (umi mymba) ha pehupyty haĝua peteĩ propósito oĩva pene korasõme (pejupívo hesekuéra). Ha ojegueraha hi'ári, ha várko ári.

وَيُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖۖ فَاَيَّ اٰيٰتِ اللّٰهِ تُنْكِرُوْنَ

wa yurīkum āyātih(ī), fa ayya āyātillāhi tunkirūn(a).

Ha Ha’e ohechauka peẽme señales (Ituichaha). Upéicharõ, mba’e señales (tuichaha) Allah rehegua penega?

اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۗ كَانُوْٓا اَكْثَرَ مِنْهُمْ وَاَشَدَّ قُوَّةً وَّاٰثَارًا فِى الْاَرْضِ فَمَآ اَغْنٰى عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, kānū akṡara minhum wa asyadda quwwataw wa āṡāran fil-arḍi famā agnā ‘anhum mā kānū yaksibūn(a).

Upéicharõ, ¿ndahaʼéi piko oviaha hikuái ko yvy ape ári ha upéi ohecha mbaʼépa oiko umi oikovaʼekuére chuguikuéra? Hetave ha oguereko tuichave mbarete ha (hetave) hembýva icivilización-gui ko yvy ape ári, upévare pe oñeha’ãva ndaikatúi oipytyvõ chupekuéra.

فَلَمَّا جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَرِحُوْا بِمَا عِنْدَهُمْ مِّنَ الْعِلْمِ وَحَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

falammā jā'athum rusuluhum bil-bayyināti fariḥū bimā ‘indahum minal-‘ilmi wa ḥāqa bihim mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Upéicha umi apóstol oúvo chupekuéra prueba hesakãva reheve, ovy’a hikuái pe mba’ekuaa orekóvare ha ojejoko chupekuéra (pe castigo) oñembohoryva’ekue yma.

فَلَمَّا رَاَوْا بَأْسَنَاۗ قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَحْدَهٗ وَكَفَرْنَا بِمَا كُنَّا بِهٖ مُشْرِكِيْنَ

falammā ra'au ba'sanā qālū āmannā billāhi waḥdahū wa kafarnā bimā kunnā bihī musyrikīn(a).

Upévare ohechávo hikuái Ñande jehasa’asy, he’i hikuái: “Roguerovia Allah-pe añoite ha ndorogueroviái pe adoración rojoajúva Allah ndive”.

فَلَمْ يَكُ يَنْفَعُهُمْ اِيْمَانُهُمْ لَمَّا رَاَوْا بَأْسَنَا ۗسُنَّتَ اللّٰهِ الَّتِيْ قَدْ خَلَتْ فِيْ عِبَادِهٖۚ وَخَسِرَ هُنَالِكَ الْكٰفِرُوْنَ ࣖ

falam yaku yanfa‘uhum īmānuhum lammā ra'au ba'sanā, sunnatallāhil latī qad khalat fī ‘ibādih(ī), wa khasira hunālikal-kāfirūn(a).

Upévare ijerovia ohechávo hikuái Ñande castigo ndovaléi chupekuéra. Upéva ha’e (pe disposición) Allah-gui ojeaplikava’ekue hembiguáikuérape. Ha upéva oiko vove, umi ndogueroviáiva operdepáta.