Qari
Murottal Audio
يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوْا رَبَّكُمُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ وَّخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيْرًا وَّنِسَاۤءً ۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْ تَسَاۤءَلُوْنَ بِهٖ وَالْاَرْحَامَ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيْبًا
yā ayyuhan-nāsuttaqū rabbakumul-lażī khalaqakum min nafsiw wāḥidatiw wa khalaqa minhā zaujahā wa baṡṡa minhumā rijālan kaṡīraw wa nisā'ā(n), wattaqullāhal-lażī tasā'alūna bihī wal-arḥām(a), innallāha kāna ‘alaikum raqībā(n).
¡Oh tavayguakuéra! Pekyhyje pende Ruvicha penemoheñóiva’ekue peteĩ tapichágui (Adán), ha (Allah) omoheñóiva’ekue icompañero (Eva) (ijehegui); ha mokõivévagui Allah omoheñói heta kuimba’e ha kuña. Pekyhyje Allah-gui Hérape peporandu ojupe, ha (pemantene) relación familiar. Añetehápe, Allah akóinte oñangareko ha oñangareko penderehe.
وَاٰتُوا الْيَتٰمٰىٓ اَمْوَالَهُمْ وَلَا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيْثَ بِالطَّيِّبِ ۖ وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَهُمْ اِلٰٓى اَمْوَالِكُمْ ۗ اِنَّهٗ كَانَ حُوْبًا كَبِيْرًا
wa ātul-yatāmā amwālahum wa lā tatabaddalul-khabīṡa biṭ-ṭayyib(i), wa lā ta'kulū amwālahum ilā amwālikum, innahū kāna ḥūban kabīrā(n).
Ha peme’ẽ umi tyre’ỹme (kakuaa) imba’erepy, ani pembohasa pe iporãva ivaívare, ha ani pe’u imba’erepy pende mba’éva ndive. Añetehápe, (pe acto de intercambio ha ho’u) ha’e peteĩ angaipa tuicháva.
وَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا تُقْسِطُوْا فِى الْيَتٰمٰى فَانْكِحُوْا مَا طَابَ لَكُمْ مِّنَ النِّسَاۤءِ مَثْنٰى وَثُلٰثَ وَرُبٰعَ ۚ فَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا تَعْدِلُوْا فَوَاحِدَةً اَوْ مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۗ ذٰلِكَ اَدْنٰٓى اَلَّا تَعُوْلُوْاۗ
wa in khiftum allā tuqsiṭū fil-yatāmā fankiḥū mā ṭāba lakum minan-nisā'i maṡnā wa ṡulāṡa wa rubā‘(a), fa in khiftum allā ta‘dilū fa wāḥidatan au mā malakat aimānukum, żālika adnā allā ta‘ūlū.
Ha pekyhyjéramo ndaikatumoʼãiha petrata hekoitépe umi tyreʼýre, upéicharõ pemenda kuña peiporavóvare, mokõi, mbohapy térã irundy. Péro pekyhyjéramo ndaikatumoʼãiha petrata hekojoja, upéicharõ peteĩnte, térã oimeraẽ tembiguái kuña perekóva. Upéva hiʼag̃uivéma ani hag̃ua rejapo ivaíva.
وَاٰتُوا النِّسَاۤءَ صَدُقٰتِهِنَّ نِحْلَةً ۗ فَاِنْ طِبْنَ لَكُمْ عَنْ شَيْءٍ مِّنْهُ نَفْسًا فَكُلُوْهُ هَنِيْۤـًٔا مَّرِيْۤـًٔا
wa ātun-nisā'a ṣaduqātihinna niḥlah(tan), fa in ṭibna lakum ‘an syai'im minhu nafsan fa kulūhu hanī'am marī'ā(n).
Ha peme’ẽ umi kuñáme (pemendáva) peteĩ dote jopóiramo pende voluntariamente. Upéi, omeʼẽramo ndéve hikuái michĩmi voluntariamente, upéicharõ easepta ha evyʼa vyʼápe.
وَلَا تُؤْتُوا السُّفَهَاۤءَ اَمْوَالَكُمُ الَّتِيْ جَعَلَ اللّٰهُ لَكُمْ قِيٰمًا وَّارْزُقُوْهُمْ فِيْهَا وَاكْسُوْهُمْ وَقُوْلُوْا لَهُمْ قَوْلًا مَّعْرُوْفًا
wa lā tu'tus-sufahā'a amwālakumul-latī ja‘alallāhu lakum qiyāmaw warzuqūhum fīhā waksūhum wa qūlū lahum qaulam ma‘rūfā(n).
Ha ani peme’ẽ tapichakuéra iñakã ne’ĩrava gueteri perfecto-pe, pene mba’erepy (umi poder-pe) Allah ojapova’ekue tekovépe. Eme’ẽ chupekuéra mba’ejogua ha ao (umi mba’erepy ohupytývagui) ha eñe’ẽ chupekuéra ñe’ẽ porã.
وَابْتَلُوا الْيَتٰمٰى حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَۚ فَاِنْ اٰنَسْتُمْ مِّنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوْٓا اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ ۚ وَلَا تَأْكُلُوْهَآ اِسْرَافًا وَّبِدَارًا اَنْ يَّكْبَرُوْا ۗ وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ ۚ وَمَنْ كَانَ فَقِيْرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ فَاِذَا دَفَعْتُمْ اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ فَاَشْهِدُوْا عَلَيْهِمْ ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ حَسِيْبًا
wabtalul-yatāmā ḥattā iżā balagun-nikāḥ(a), fa in ānastum minhum rusydan fadfa‘ū ilaihim amwālahum, wa lā ta'kulūhā isrāfaw wa bidāran ay yakbarū, wa man kāna ganiyyan falyasta‘fif, wa man kāna faqīran falya'kul bil-ma‘rūf(i), fa iżā dafa‘tum ilaihim amwālahum fa asyhidū ‘alaihim, wa kafā billāhi ḥasībā(n).
Ha eñehaʼã umi tyreʼýre ituja peve omenda hag̃ua. Upéi, nde remiandúpe iñarandu ramo (iporã oñangareko haguã mba’erepy rehe), upéicharõ embohasa chupekuéra imba’erepy. Ha ani pe’u (umi huérfano mba’e) ohasávo pe límite apropiado ha (ani) pejejapura (peme’ẽ) okakuaa mboyve. Oimeraẽva (umi oñangarekóva apytépe) ikatupyrýva, upéicharõ tojejoko ( o’u haĝua pe tyre’ỹ mba’erepy) ha máva imboriahu, upéicharõ ikatu ho’u pe mba’erepy hekopete. Upéi, rembohasávo chupekuéra pe propiedad, remeʼẽvaʼerã testígo. Ha Allah ha’e suficiente peteĩ supervisor ramo.
لِلرِّجَالِ نَصِيْبٌ مِّمَّا تَرَكَ الْوَالِدٰنِ وَالْاَقْرَبُوْنَۖ وَلِلنِّسَاۤءِ نَصِيْبٌ مِّمَّا تَرَكَ الْوَالِدٰنِ وَالْاَقْرَبُوْنَ مِمَّا قَلَّ مِنْهُ اَوْ كَثُرَ ۗ نَصِيْبًا مَّفْرُوْضًا
lir-rijāli naṣībum mimmā tarakal-wālidāni wal-aqrabūn(a), wa lin-nisā'i naṣībum mimmā tarakal-wālidāni wal-aqrabūna mimmā qalla minhu au kaṡur(a), naṣībam mafrūḍā(n).
Kuimba'ekuérape guarã oî derecho oguerekóvo peteî parte ituvakuéra ha ipehênguekuéra herencia-gui, ha kuñanguérape guarã oî derecho peteî parte (avei) ituvakuéra ha ipehênguekuéra herencia-gui, taha'e michîmi térã heta según porción ojedetermináva.
وَاِذَا حَضَرَ الْقِسْمَةَ اُولُوا الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنُ فَارْزُقُوْهُمْ مِّنْهُ وَقُوْلُوْا لَهُمْ قَوْلًا مَّعْرُوْفًا
wa iżā ḥaḍaral-qismata ulul-qurbā wal-yatāmā wal-masākīnu farzuqūhum minhu wa qūlū lahum qaulam ma‘rūfā(n).
Ha pe distribución aja oĩramo umi pariente, huérfano ha tapicha mboriahu oĩva upépe, upéicharõ eme’ẽ chupekuéra (michĩmínte) pe propiedad ha ere chupekuéra ñe’ẽ porã.
وَلْيَخْشَ الَّذِيْنَ لَوْ تَرَكُوْا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعٰفًا خَافُوْا عَلَيْهِمْۖ فَلْيَتَّقُوا اللّٰهَ وَلْيَقُوْلُوْا قَوْلًا سَدِيْدًا
walyakhsyal-lażīna lau tarakū min khalfihim żurriyyatan ḍi‘āfan khāfū ‘alaihim, falyattaqullāha walyaqūlū qaulan sadīdā(n).
Ha okyhyje (Allah) umi ohejava’erãgui ñemoñare ikangyva hapykuéri okyhyjéva chuguikuéra ( bienestar). Upévare, tokyhyje hikuái Allah-gui, ha toñe’ẽ hikuái ñe’ẽ hekopete reheve.
اِنَّ الَّذِيْنَ يَأْكُلُوْنَ اَمْوَالَ الْيَتٰمٰى ظُلْمًا اِنَّمَا يَأْكُلُوْنَ فِيْ بُطُوْنِهِمْ نَارًا ۗ وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيْرًا ࣖ
innal-lażīna ya'kulūna amwālal-yatāmā ẓulman innamā ya'kulūna fī buṭūnihim nārā(n), wa sayaṣlauna sa‘īrā(n).
Añetehápe, umi ho’úva hekope’ỹ umi mitã tyre’ỹ mba’erepy, añetehápe otragá tata ipy’ápe ha oikéta hikuái tata hendývape (infierno).
يُوْصِيْكُمُ اللّٰهُ فِيْٓ اَوْلَادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْاُنْثَيَيْنِ ۚ فَاِنْ كُنَّ نِسَاۤءً فَوْقَ اثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثَا مَا تَرَكَ ۚ وَاِنْ كَانَتْ وَاحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ ۗ وَلِاَبَوَيْهِ لِكُلِّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا السُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ اِنْ كَانَ لَهٗ وَلَدٌ ۚ فَاِنْ لَّمْ يَكُنْ لَّهٗ وَلَدٌ وَّوَرِثَهٗٓ اَبَوٰهُ فَلِاُمِّهِ الثُّلُثُ ۚ فَاِنْ كَانَ لَهٗٓ اِخْوَةٌ فَلِاُمِّهِ السُّدُسُ مِنْۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُّوْصِيْ بِهَآ اَوْ دَيْنٍ ۗ اٰبَاۤؤُكُمْ وَاَبْنَاۤؤُكُمْۚ لَا تَدْرُوْنَ اَيُّهُمْ اَقْرَبُ لَكُمْ نَفْعًا ۗ فَرِيْضَةً مِّنَ اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيْمًا حَكِيْمًا
yūṣīkumullāhu fī aulādikum liż-żakari miṡlu ḥaẓẓil-unṡayain(i), fa in kunna nisā'an fauqaṡnataini fa lahunna ṡuluṡā mā tarak(a), wa in kānat wāḥidatan fa lahan-niṣf(u), wa li abawaihi likulli wāḥidim minhumas-sudusu mimmā taraka in kāna lahū walad(un), fa illam yakul lahū waladuw wa wariṡahū abawāhu fa li'ummihiṡ-ṡuluṡ(u), fa in kāna lahū ikhwatun fa li'ummihis-sudusu mim ba‘di waṣiyyatiy yūṣī bihā au dain(in), ābā'ukum wa abnā'ukum, lā tadrūna ayyuhum aqrabu lakum naf‘ā(n), farīḍatam minallāh(i), innallāha kāna ‘alīman ḥakīmā(n).
Allah omoĩ peẽme ĝuarã pene membykuéra herencia rehegua: peteĩ ta’ýra parte ojoja mokõi tajýra parte rehe. Opavave ha’éramo tajýra, hetave mokõigui, upéicharõ iparte ha’e dos tercios pe estancia-gui. Peteĩ tajýra añoite oĩramo, upéicharõ ohupyty la mitad. Ha tuvakuérape guarã, peteîteî ohupyty peteî sexto estancia-gui, oguerekóramo mitã. Ndorekóiramo mitã ha ituvakuéra ohereda añoite, upéicharõ isy ohupyty peteĩ tercio. Oguerekóramo iñermáno, upéicharõ isy ohupyty peteĩ sexto. (Ko’ã división ha’e) (oñekumpli rire) itestaménto térã (ha ojepaga rire) ideuda. (Ha katu) nde tuvakuéra ha ne membykuérape, ndereikuaái mávapa umíva apytégui ideprovechove ndéve. Péva ha'e Allah decreto. Añetehápe, Allah ha’e Opa mba’e Oikuaáva, Opa mba’e Arandu.
۞ وَلَكُمْ نِصْفُ مَا تَرَكَ اَزْوَاجُكُمْ اِنْ لَّمْ يَكُنْ لَّهُنَّ وَلَدٌ ۚ فَاِنْ كَانَ لَهُنَّ وَلَدٌ فَلَكُمُ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ مِنْۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُّوْصِيْنَ بِهَآ اَوْ دَيْنٍ ۗ وَلَهُنَّ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ اِنْ لَّمْ يَكُنْ لَّكُمْ وَلَدٌ ۚ فَاِنْ كَانَ لَكُمْ وَلَدٌ فَلَهُنَّ الثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ تُوْصُوْنَ بِهَآ اَوْ دَيْنٍ ۗ وَاِنْ كَانَ رَجُلٌ يُّوْرَثُ كَلٰلَةً اَوِ امْرَاَةٌ وَّلَهٗٓ اَخٌ اَوْ اُخْتٌ فَلِكُلِّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا السُّدُسُۚ فَاِنْ كَانُوْٓا اَكْثَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَهُمْ شُرَكَاۤءُ فِى الثُّلُثِ مِنْۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُّوْصٰى بِهَآ اَوْ دَيْنٍۙ غَيْرَ مُضَاۤرٍّ ۚ وَصِيَّةً مِّنَ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَلِيْمٌۗ
wa lakum niṣfu mā taraka azwājukum illam yakul lahunna walad(un), fa in kāna lahunna waladun fa lakumur-rubu‘u mimmā tarakna mim ba‘di waṣiyyatiy yūṣīna bihā au dain(in), wa lahunnar-rubu‘u mimmā taraktum illam yakul lakum walad(un), fa in kāna lakum waladun fa lahunnaṡ-ṡumunu mimmā taraktum mim ba‘di waṣiyyatiy tūṣūna bihā au dain(in), wa in kāna rajuluy yūraṡu kalālatan awimra'atuw wa lahū akhun au ukhtun fa likulli wāḥidatim minhumas-sudus(u), fa in kānū akṡara min żālika fa hum syurakā'u fiṡ-ṡuluṡi mim ba‘di waṣiyyatiy yūṣā bihā au dain(in), gaira muḍārr(in), waṣiyyatam minallāh(i), wallāhu ‘alīmun ḥalīm(un).
Ha pende parte (ménakuéra) ha’e la mitad pe propiedad ohejáva pene rembirekokuéra, ndoguerekóiramo mitã. Ha’ekuéra (ne rembireko) oguerekóramo mitã, upéicharõ rehupyty peteĩ cuarto umi bienes ohejávagui (omoañetévo) pe testamento ojapova’ekue térã (ha opaga rire) ideudakuéra. Tembirekokuéra ohupyty peteî cuarto pe propiedad rehejava'ekuégui nereguerekóiramo mitã. Oiméramo nde reguereko mitã, upéicharõ ne rembirekokuéra ohupyty peteĩ octavo umi mbaʼe rehejávagui (okumpli rire) pe testaménto rejapo vaʼekue térã (ha repagapa rire) umi deuda. Peteĩ tapicha omanóramo, taha’e kuimba’e térã kuña, ndohejáiva itúva ha imemby’ỹva, ha katu oguerekóva peteĩ ijoyke’y (seibu) térã peteĩ iñermana (seibu), upéicharõ peteĩteĩ umi mokõiichagua joyke’ýpe peteĩ sexto parte pe propiedad-gui. Ha katu oĩramo hetave peteĩ hermano medio-gui, upéicharõ okomparti hikuái oñondive pe tercera parte, (omoañete rire pe testamento) ojapova’ekue térã (ha opaga rire) pe deuda mba’eveichagua inconveniente’ỹre (umi heredero-kuérape). Péicha ningo Ñandejára omeʼẽva. Allah ha’e Opa mba’e Oikuaáva, Operdonavéva.
تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ ۗ وَمَنْ يُّطِعِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ يُدْخِلْهُ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۗ وَذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ
tilka ḥudūdullāh(i), wa may yuṭi‘illāha wa rasūlahū yudkhilhu jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, wa żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).
Umíva ha’e umi límite (ley) Allah mba’éva. Oimeraẽva iñe’ẽrendúva Allah ha Imbohasápe, oikéta chupekuéra umi yvotyty iguype osyryhápe ysyry, opytáta ipype opa ára g̃uarã. Ha upéva tuicha victoria.
وَمَنْ يَّعْصِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَيَتَعَدَّ حُدُوْدَهٗ يُدْخِلْهُ نَارًا خَالِدًا فِيْهَاۖ وَلَهٗ عَذَابٌ مُّهِيْنٌ ࣖ
wa may ya‘ṣillāha wa rasūlahū wa yata‘adda ḥudūdahū yudkhilhu nāran khālidan fīhā, wa lahū ‘ażābum muhīn(un).
Ha oimeraẽ naiñe’ẽrendúiva Allah ha Imbohasápe ha ovioláva Iléi límite, Allah katuete omoĩta chupe infierno-pe, opyta upépe tapiaite ĝuarã ha ohupytýta peteĩ castigo omotĩva.
وَالّٰتِيْ يَأْتِيْنَ الْفَاحِشَةَ مِنْ نِّسَاۤىِٕكُمْ فَاسْتَشْهِدُوْا عَلَيْهِنَّ اَرْبَعَةً مِّنْكُمْ ۚ فَاِنْ شَهِدُوْا فَاَمْسِكُوْهُنَّ فِى الْبُيُوْتِ حَتّٰى يَتَوَفّٰىهُنَّ الْمَوْتُ اَوْ يَجْعَلَ اللّٰهُ لَهُنَّ سَبِيْلًا
wal-lātī ya'tīnal-fāḥisyata min nisā'ikum fastasyhidū ‘alaihinna arba‘atam minkum, fa in syahidū fa amsikūhunna fil-buyūti ḥattā yatawaffāhunnal-mautu au yaj‘alallāhu lahunna sabīlā(n).
Ha umi kuña ojapóva tembiapo vai pende kuña apytépe, toguereko irundy testigo pende apytépe (ohecháva upéva). Ome’ẽramo hikuái testimonio, upéicharõ emboty chupekuéra (umi kuña) ógape omano meve, térã Allah ojapo peve (ambue) tape chupekuéra ĝuarã.
وَالَّذٰنِ يَأْتِيٰنِهَا مِنْكُمْ فَاٰذُوْهُمَا ۚ فَاِنْ تَابَا وَاَصْلَحَا فَاَعْرِضُوْا عَنْهُمَا ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ تَوَّابًا رَّحِيْمًا
wal-lażāni ya'tiyānihā minkum fa āżūhumā, fa in tābā wa aṣlaḥā fa a‘riḍū ‘anhumā, innallāha kāna tawwābar raḥīmā(n).
Ha pekastiga mokõivévape pende apytépe ojapo vaʼekue peteĩ mbaʼe ivaietereíva. Mokõivéva oñearrepenti ha oñemehora ramo, upéicharõ toiko. Añetehápe, Allah ha’e Oaseptavéva arrepentimiento, Poriahuverekovéva.
اِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللّٰهِ لِلَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ السُّوْۤءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ يَتُوْبُوْنَ مِنْ قَرِيْبٍ فَاُولٰۤىِٕكَ يَتُوْبُ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا
innamat-taubatu ‘alallāhi lil-lażīna ya‘malūnas-sū'a bijahālatin ṡumma yatūbūna min qarībin fa ulā'ika yatūbullāhu ‘alaihim, wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).
Añetehápe, pe arrepentimiento Allah-pe ha’e umi ojapóvape ĝuarãnte tembiapo vai ndoikuaáigui, upéi pya’e oñearrepenti. Ha’e pe arrepentimiento orekóva hikuái Allah oaseptáva. Allah ha’e Opa mba’e Oikuaáva, Opa mba’e Arandu.
وَلَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ السَّيِّاٰتِۚ حَتّٰىٓ اِذَا حَضَرَ اَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ اِنِّيْ تُبْتُ الْـٰٔنَ وَلَا الَّذِيْنَ يَمُوْتُوْنَ وَهُمْ كُفَّارٌ ۗ اُولٰۤىِٕكَ اَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا
wa laisatit-taubatu lil-lażīna ya‘malūnas-sayyi'āt(i), ḥattā iżā ḥaḍara aḥadahumul-mautu qāla innī tubtul-āna wa lal-lażīna yamūtūna wa hum kuffār(un), ulā'ika a‘tadnā lahum ‘ażāban alīmā(n).
Ha pe arrepentimiento ndaha’éi (Allah oaseptáva) umi ojapóvagui ivaívagui, oĝuahẽ meve ñemano peteĩvape, he’i: “Añetehápe añearrepenti ko’áĝa”. Ni (nojeaceptái pe arrepentimiento) umi omanóvagui oĩ aja jerovia’ỹme. Ko’ãichagua tapichápe ĝuarã Rombosako’i peteĩ castigo hasýva.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا يَحِلُّ لَكُمْ اَنْ تَرِثُوا النِّسَاۤءَ كَرْهًا ۗ وَلَا تَعْضُلُوْهُنَّ لِتَذْهَبُوْا بِبَعْضِ مَآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ اِلَّآ اَنْ يَّأْتِيْنَ بِفَاحِشَةٍ مُّبَيِّنَةٍ ۚ وَعَاشِرُوْهُنَّ بِالْمَعْرُوْفِ ۚ فَاِنْ كَرِهْتُمُوْهُنَّ فَعَسٰٓى اَنْ تَكْرَهُوْا شَيْـًٔا وَّيَجْعَلَ اللّٰهُ فِيْهِ خَيْرًا كَثِيْرًا
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā yaḥillu lakum an tariṡun-nisā'a karhā(n), wa lā ta‘ḍulūhunna litażhabū biba‘ḍi mā ātaitumūhunna illā ay ya'tīna bifāḥisyatim mubayyinah(tin), wa ‘āsyirūhunna bil-ma‘rūf(i), fa in karihtumūhunna fa ‘asā an takrahū syai'aw wa yaj‘alallāhu fīhi khairan kaṡīrā(n).
¡Peẽ ogueroviáva! Ndaikatúi pehereda kuñanguérape mbaretépe ha ani peme’ẽ chupekuéra apañuãi oipe’ase jeýgui peteĩ parte pe peme’ẽva’ekuégui chupekuéra, ndaha’éiramo ojapova’ekue peteĩ tembiapo añetehápe ivaietereíva. Ha ejeheʼa hendivekuéra hendaitépe. Ndegustáramo chupekuéra, (upéicharõ eñeha'ãmbaite) ikatu haguére ndegusta peteĩ mba'e, jepémo Allah ojapo heta iporãva.
وَاِنْ اَرَدْتُّمُ اسْتِبْدَالَ زَوْجٍ مَّكَانَ زَوْجٍۙ وَّاٰتَيْتُمْ اِحْدٰىهُنَّ قِنْطَارًا فَلَا تَأْخُذُوْا مِنْهُ شَيْـًٔا ۗ اَتَأْخُذُوْنَهٗ بُهْتَانًا وَّاِثْمًا مُّبِيْنًا
wa in arattumustibdāla zaujim makāna zauj(in), wa ātaitum iḥdāhunna qinṭāran falā ta'khużū minhu syai'ā(n), ata'khużūnahū buhtānaw wa iṡmam mubīnā(n).
Ha remyengoviaséramo peteĩ ne rembireko ambuépe, ha remeʼẽramo peteĩvape heta mbaʼe, ani regueraha jey mbaʼeve chugui. ¿Regueraha jeýtapa acusación japu rupive ha (reguerahávo) peteĩ pekádo ojehechaukáva?
وَكَيْفَ تَأْخُذُوْنَهٗ وَقَدْ اَفْضٰى بَعْضُكُمْ اِلٰى بَعْضٍ وَّاَخَذْنَ مِنْكُمْ مِّيْثَاقًا غَلِيْظًا
wa kaifa ta'khużūnahū wa qad afḍā ba‘ḍukum ilā ba‘ḍiw wa akhażna minkum mīṡāqan galīẓā(n).
Ha mba’éichapa pegueraha jeýta peime rire íntimo ojuehe (ména ha tembireko ramo), ha ha’ekuéra (pene rembireko) oipe’a pendehegui peteĩ konvénio mbarete (vínculo matrimonial).
وَلَا تَنْكِحُوْا مَا نَكَحَ اٰبَاۤؤُكُمْ مِّنَ النِّسَاۤءِ اِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۗ اِنَّهٗ كَانَ فَاحِشَةً وَّمَقْتًاۗ وَسَاۤءَ سَبِيْلًا ࣖ
wa lā tankiḥū mā nakaḥa ābā'ukum minan-nisā'i illā mā qad salaf(a), innahū kāna fāḥisyataw wa maqtā(n), wa sā'a sabīlā(n).
Ha ani remenda kuña nde ru omenda va'ekuére, ndaha'éiramo yma. Añetehápe, ko tembiapo ivaieterei ha ojehayhu'ÿva (Allah) ha ivaivéva umi tape (ojegueraha).
حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ اُمَّهٰتُكُمْ وَبَنٰتُكُمْ وَاَخَوٰتُكُمْ وَعَمّٰتُكُمْ وَخٰلٰتُكُمْ وَبَنٰتُ الْاَخِ وَبَنٰتُ الْاُخْتِ وَاُمَّهٰتُكُمُ الّٰتِيْٓ اَرْضَعْنَكُمْ وَاَخَوٰتُكُمْ مِّنَ الرَّضَاعَةِ وَاُمَّهٰتُ نِسَاۤىِٕكُمْ وَرَبَاۤىِٕبُكُمُ الّٰتِيْ فِيْ حُجُوْرِكُمْ مِّنْ نِّسَاۤىِٕكُمُ الّٰتِيْ دَخَلْتُمْ بِهِنَّۖ فَاِنْ لَّمْ تَكُوْنُوْا دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ ۖ وَحَلَاۤىِٕلُ اَبْنَاۤىِٕكُمُ الَّذِيْنَ مِنْ اَصْلَابِكُمْۙ وَاَنْ تَجْمَعُوْا بَيْنَ الْاُخْتَيْنِ اِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ۔
Ḥurrimat ‘alaikum ummahātukum wa banātukum wa akhawātukum wa ‘ammātukum wa khālātukum wa banātul-akhi wa banātul-ukhti wa ummahātukumul-lātī arḍa‘nakum wa akhawātukum minar-raḍā‘ati wa ummahātu nisā'ikum wa rabā'ibukumul-lātī fī ḥujūrikum min nisā'ikumul-lātī dakhaltum bihinn(a), fa illam takūnū dakhaltum bihinna falā junāḥa ‘alaikum, wa ḥalā'ilu abnā'ikumul-lażīna min aṣlābikum, wa an tajma‘ū bainal-ukhtaini illā mā qad salaf(a), innallāha kāna gafūrar raḥīmā(n).
Ojeproivi peẽme (pemenda) pende sy, pende rajy, pende reindy, pende ru reindy, pende sy reindy, pende ryvy rajy, pende reindy rajy, pende sy penemokambúva, pene reindy imemby rupive, pene rembireko sy (suegra), pene rembireko rajy (padrastra) oĩva pende poguýpe hembirekokuéragui peẽ pemohu’ãva’ekue, ha katu napemohu’ãiramo hendivekuéra (ha pedivorciáramo chuguikuéra), upéicharõ ndaipóri angaipa pende ári (pemendávo hesekuéra), (ha oñembotovéva peẽme) ha’e pende ra’y tee (nuera) rembireko, ha (oñembotovéva) pembojoaju (omendávape) mokõi hermana, ndaha’éiramo pe oikova’ekue yma. Añetehápe, Allah ha’e Py’ỹi operdonáva, oiporiahuverekovéva
۞ وَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ النِّسَاۤءِ اِلَّا مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۚ كِتٰبَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ ۚ وَاُحِلَّ لَكُمْ مَّا وَرَاۤءَ ذٰلِكُمْ اَنْ تَبْتَغُوْا بِاَمْوَالِكُمْ مُّحْصِنِيْنَ غَيْرَ مُسٰفِحِيْنَ ۗ فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهٖ مِنْهُنَّ فَاٰتُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّ فَرِيْضَةً ۗوَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْمَا تَرَاضَيْتُمْ بِهٖ مِنْۢ بَعْدِ الْفَرِيْضَةِۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيْمًا حَكِيْمًا
wal-muḥṣanātu minan-nisā'i illā mā malakat aimānukum, kitāballāhi ‘alaikum, wa uḥilla lakum mā warā'a żālikum an tabtagū bi'amwālikum muḥṣinīna gaira musāfiḥīn(a), famastamta‘tum bihī minhunna fa ātūhunna ujūrahunna farīḍah(tan), wa lā junāḥa ‘alaikum fīmā tarāḍaitum bihī mim ba‘dil-farīḍah(ti), innallāha kāna ‘alīman ḥakīmā(n).
Ha (oñembotove avei pemenda) peteĩ kuña omendávare, ndaha’éiramo tembiguái kuña (prisionero de guerra) peguerekóva Allah odecreta haguéicha peẽme ĝuarã. Ha ojepermiti peẽme ĝuarã ndaha’éiva (kuña) upéicha peñeha’ãramo pende riqueza reheve pemenda hesekuéra ha ani pemoakãratĩ. Upévare pe vyʼa pehupytyvaʼekuére chuguikuéra, pemeʼẽ chupekuéra pende dote obligasiónramo. Péro noimportái ojekuaáramo mokõivéva peñemeʼẽ hague ojupe, ojedetermina rire. Añetehápe, Allah ha’e Opa mba’e Oikuaáva, Opa mba’e Arandu.
وَمَنْ لَّمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ طَوْلًا اَنْ يَّنْكِحَ الْمُحْصَنٰتِ الْمُؤْمِنٰتِ فَمِنْ مَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ مِّنْ فَتَيٰتِكُمُ الْمُؤْمِنٰتِۗ وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِاِيْمَانِكُمْ ۗ بَعْضُكُمْ مِّنْۢ بَعْضٍۚ فَانْكِحُوْهُنَّ بِاِذْنِ اَهْلِهِنَّ وَاٰتُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّ بِالْمَعْرُوْفِ مُحْصَنٰتٍ غَيْرَ مُسٰفِحٰتٍ وَّلَا مُتَّخِذٰتِ اَخْدَانٍ ۚ فَاِذَآ اُحْصِنَّ فَاِنْ اَتَيْنَ بِفَاحِشَةٍ فَعَلَيْهِنَّ نِصْفُ مَا عَلَى الْمُحْصَنٰتِ مِنَ الْعَذَابِۗ ذٰلِكَ لِمَنْ خَشِيَ الْعَنَتَ مِنْكُمْ ۗ وَاَنْ تَصْبِرُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ
wa mal lam yastaṭi‘ minkum ṭaulan ay yankiḥal-muḥṣanātil-mu'mināti fa mim mā malakat aimānukum min fatayātikumul-mu'mināt(i), wallāhu a‘lamu bi'īmānikum, ba‘ḍukum mim ba‘ḍ(in), fankiḥūhunna bi'iżni ahlihinna wa ātūhunna ujūrahunna bil-ma‘rūfi muḥṣanātin gaira musāfiḥātiw wa lā muttakhiżāti akhdān(in), fa iżā uḥṣinna fa in ataina bifāḥisyatin fa ‘alaihinna niṣfu mā ‘alal-muḥṣanāti minal-‘ażāb(i), żālika limay khasyial-‘anata minkum, wa an taṣbirū khairul lakum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).
Ha oimeraẽva pende apytépe ndaikatúiva omenda peteĩ kuña sãso ojeroviávare, upéicharõ (oĩ porã chupe omenda peteĩ kuña ojeroviávare pende rembiguái apytégui. Allah oikuaa pende jerovia. Oĩ pende apytépe oúva ojuehegui (Adán ha Eva ñemoñare), upévare pemenda hesekuéra ijára permiso reheve ha peme’ẽ chupekuéra peteĩ dote hekopete, ha’égui kuña oñeñangarekóva ijehe, ndaha’éi adulto, ni ambue (ni) kuña oipyhýva kuimba'ekuéra imascota ramo Poriahuvereko.
يُرِيْدُ اللّٰهُ لِيُبَيِّنَ لَكُمْ وَيَهْدِيَكُمْ سُنَنَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَيَتُوْبَ عَلَيْكُمْ ۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ
yurīdullāhu liyubayyina lakum wa yahdiyakum sunanal-lażīna min qablikum wa yatūba ‘alaikum, wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).
Allah omyesakãse peẽme (Iléi), ha ohechaukase peẽme umi tape (tekove) umi pende mboyvegua (profeta ha tapichakuéra piadoso) ha Ha’e oasepta pene arrepentimiento. Allah ha’e Opa mba’e Oikuaáva, Opa mba’e Arandu.
وَاللّٰهُ يُرِيْدُ اَنْ يَّتُوْبَ عَلَيْكُمْ ۗ وَيُرِيْدُ الَّذِيْنَ يَتَّبِعُوْنَ الشَّهَوٰتِ اَنْ تَمِيْلُوْا مَيْلًا عَظِيْمًا
wallāhu yurīdu ay yatūba ‘alaikum, wa yurīdul-lażīna yattabi‘ūnasy-syahawāti an tamīlū mailan ‘aẓīmā(n).
Ha Allah oaseptase pene arrepentimiento, umi osegíva hembipota katu oipota pejere mombyry ikatuháicha (añeteguágui).
يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّخَفِّفَ عَنْكُمْ ۚ وَخُلِقَ الْاِنْسَانُ ضَعِيْفًا
yurīdullāhu ay yukhaffifa ‘ankum, wa khuliqal-insānu ḍa‘īfā(n).
Allah ome'êse peême alivio, yvypóra ojejapo haguére ikangy.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِّنْكُمْ ۗ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيْمًا
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili illā an takūna tijāratan ‘an tarāḍim minkum, wa lā taqtulū anfusakum, innallāha kāna bikum raḥīmā(n).
Peẽ pejeroviava! Ani pe’u ojupe mba’erepy japúpe, ndaha’éiramo pe comercio oñemopyendáva consentimiento mutuo pende apytépe. Ha ani rejuka. Añetehápe, Allah ha’e pendeporiahuverekovéva.
وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ عُدْوَانًا وَّظُلْمًا فَسَوْفَ نُصْلِيْهِ نَارًا ۗوَكَانَ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرًا
wa may yaf‘al żālika ‘udwānaw wa ẓulman fa saufa nuṣlīhi nārā(n), wa kāna żālika ‘alallāhi yasīrā(n).
Ha ojapóva upéva pe léi ovioláva ha hekojojáva, Romoĩta chupe aña retãme. Upéva ndahasýi Allah-pe guarã
اِنْ تَجْتَنِبُوْا كَبَاۤىِٕرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّاٰتِكُمْ وَنُدْخِلْكُمْ مُّدْخَلًا كَرِيْمًا
in tajtanibū kabā'ira mā tunhauna ‘anhu nukaffir ‘ankum sayyi'ātikum wa nudkhilkum mudkhalan karīmā(n).
Pejehekýiramo umi angaipa tuichavévagui oñembotovéva peẽme pejapo, Roperdonáta pendehegui pene angaipa ha penemoinge peteĩ residencia noble-pe (Paraíso).
وَلَا تَتَمَنَّوْا مَا فَضَّلَ اللّٰهُ بِهٖ بَعْضَكُمْ عَلٰى بَعْضٍ ۗ لِلرِّجَالِ نَصِيْبٌ مِّمَّا اكْتَسَبُوْا ۗ وَلِلنِّسَاۤءِ نَصِيْبٌ مِّمَّا اكْتَسَبْنَ ۗوَسْـَٔلُوا اللّٰهَ مِنْ فَضْلِهٖ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمًا
wa lā tatamannau mā faḍḍalallāhu bihī ba‘ḍakum ‘alā ba‘ḍ(in), lir-rijāli naṣībum mimmaktasabū, wa lin-nisā'i naṣībum mimmaktasabn(a), was'alullāha min faḍlih(ī), innallāha kāna bikulli syai'in ‘alīmā(n).
Ha ani peipotaiterei pe mba’eporã Allah ome’ẽva’ekue peteĩvape pende apytépe ambuégui. Kuimba'ekuérape guarã ha'e peteĩ parte oganava'ekuégui, ha kuñanguérape guarã katu peteĩ parte oganava'ekuégui. Pejerure Allah-pe michĩmi Imba’eporã. Añetehápe, Allah ha’e Opa mba’e Oikuaáva.
وَلِكُلٍّ جَعَلْنَا مَوَالِيَ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدٰنِ وَالْاَقْرَبُوْنَ ۗ وَالَّذِيْنَ عَقَدَتْ اَيْمَانُكُمْ فَاٰتُوْهُمْ نَصِيْبَهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدًا ࣖ
wa likullin ja‘alnā mawāliya mimmā tarakal-wālidāni wal-aqrabūn(a), wal-lażīna ‘aqadat aimānukum fa ātūhum naṣībahum, innallāha kāna ‘alā kulli syai'in syahīdā(n).
Ha peteîteîme guarã (kuimba'e ha kuña) Romoî heredero ituvakuéra ha ipehênguekuéra ohejava'ekuére. Ha umi peẽ pehura vaʼekuépe, pemeʼẽ chupekuéra iparte. Añetehápe, Allah ha’e Testigo opa mba’e ári.
اَلرِّجَالُ قَوَّامُوْنَ عَلَى النِّسَاۤءِ بِمَا فَضَّلَ اللّٰهُ بَعْضَهُمْ عَلٰى بَعْضٍ وَّبِمَآ اَنْفَقُوْا مِنْ اَمْوَالِهِمْ ۗ فَالصّٰلِحٰتُ قٰنِتٰتٌ حٰفِظٰتٌ لِّلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللّٰهُ ۗوَالّٰتِيْ تَخَافُوْنَ نُشُوْزَهُنَّ فَعِظُوْهُنَّ وَاهْجُرُوْهُنَّ فِى الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوْهُنَّ ۚ فَاِنْ اَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوْا عَلَيْهِنَّ سَبِيْلًا ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيْرًا
ar-rijālu qawwāmūna ‘alan-nisā'i bimā faḍḍalallāhu ba‘ḍahum ‘alā ba‘ḍiw wa bimā anfaqū min amwālihim, faṣ-ṣāliḥātu qānitātun ḥāfiẓātul lil-gaibi bimā ḥafiẓallāh(u), wal-lātī takhāfūna nusyūzahunna fa ‘iẓūhunna wahjurūhunna fil-maḍāji‘i waḍribūhunn(a), fa in aṭa‘nakum falā tabgū ‘alaihinna sabīlā(n), innallāha kāna ‘aliyyan kabīrā(n).
Kuimba'ekuéra (ména) ha'e kuña (tembireko) ñangarekoha, Allah ohayhuvégui peteĩva ijapytepekuéra (kuimba'e) ambuégui (kuña), ha ha'ekuéra (kuimba'e) ome'ẽgui pytyvõ imba'erepygui. Upéicha kuña piadoso ha'e umi iñe'ẽrendúva (Allah) ha oñangarekóva ijehe (iména) noĩri jave ijerére, Allah oñangarekógui (hese). Kuñanguérape g̃uarã ndepy’apýva nusyuz rehe, reme’ẽva’erã chupekuéra consejo, reheja chupekuéra tupape (tupa separada), ha (tekotevẽramo) reinupã. Péro iñeʼẽrendúramo ndéve hikuái, upéicharõ ani reheka mbaʼérepa remolesta chupekuéra. Añetehápe, Allah ha’e Ijyvatevéva, Tuichavéva.
وَاِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَيْنِهِمَا فَابْعَثُوْا حَكَمًا مِّنْ اَهْلِهٖ وَحَكَمًا مِّنْ اَهْلِهَا ۚ اِنْ يُّرِيْدَآ اِصْلَاحًا يُّوَفِّقِ اللّٰهُ بَيْنَهُمَا ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيْمًا خَبِيْرًا
wa in khiftum syiqāqa bainihimā fab‘aṡū ḥakamam min ahlihī wa ḥakamam min ahlihā, iy yurīdā iṣlāḥay yuwaffiqillāhu bainahumā, innallāha kāna ‘alīman khabīrā(n).
Ha rekyhyjéramo peteĩ ñorairõ ijapytepekuéra, upéicharõ emondo peteĩ pyʼaguapýpe g̃uarã pe kuimbaʼe rogayguágui ha peteĩ pyʼaguapýpe g̃uarã pe kuña rogayguágui. Mokõivéva oguerekóramo intención oñembojoaju haĝua, Allah katuete ome’ẽta chupekuéra éxito. Añetehápe, Allah ha’e Opa mba’e Oikuaáva, Opa mba’e Oikuaáva.
۞ وَاعْبُدُوا اللّٰهَ وَلَا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّبِذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَالْجَارِ ذِى الْقُرْبٰى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْۢبِ وَابْنِ السَّبِيْلِۙ وَمَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ مُخْتَالًا فَخُوْرًاۙ
wa‘budullāha wa lā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānaw wa biżil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wal-jāri żil-qurbā wal-jāril-junubi waṣ-ṣāḥibi bil-jambi wabnis-sabīl(i), wa mā malakat aimānukum, innallāha lā yuḥibbu man kāna mukhtālan fakhūrā(n).
Ha pemomba'eguasu Allah-pe ha ani pembojoaju mba'eve hendive. Ha eime py’aporã tuvakuéra ndive, pariente hi’aguĩva, huérfano, mboriahu, vecino hi’aguĩ ha mombyry, ne irũnguéra ndive, Ibn Sabil ha oimeraẽ tembiguái rerekóva ndive. Añetehápe, Allah ndogustái umi tapicha oñemomba'eguasúva ha oñemomba'eguasúva ijehegui,
ۨالَّذِيْنَ يَبْخَلُوْنَ وَيَأْمُرُوْنَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ وَيَكْتُمُوْنَ مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖۗ وَاَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابًا مُّهِيْنًاۚ
al-lażīna yabkhalūna wa ya'murūnan-nāsa bil-bukhli wa yaktumūna mā ātāhumullāhu min faḍlih(ī), wa a‘tadnā lil-kāfirīna ‘ażābam muhīnā(n).
(Ha’éva) umi iky’áva, ha omandava’ekue iky’a ambue tapichápe, ha omokañýva pe mba’eporã Allah ome’ẽva’ekue chupekuéra. Ñambosako’íma umi ndogueroviáivape ĝuarã peteĩ jehasa’asy omotĩva.
وَالَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ رِئَاۤءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ ۗ وَمَنْ يَّكُنِ الشَّيْطٰنُ لَهٗ قَرِيْنًا فَسَاۤءَ قَرِيْنًا
wal-lażīna yunfiqūna amwālahum ri'ā'an-nasi wa lā yu'minūna billāhi wa lā bil-yaumil ākhir(i), wa may yakunisy-syaiṭānu lahū qarīnan fasā'a qarīnā(n).
Ha (avei) umi oiporúva ipirapire vy’arã ha ambue tapichakuéra rehe (ojehechaséva ha ojeguerohoryséva), ha umi ndogueroviáiva Allah ha Ára Paha rehe. Ojapóva añagui iñamígo, upéicharõ (oikuaa) ha’e (pe aña) ha’e peteĩ angirũ ivaietereíva.
وَمَاذَا عَلَيْهِمْ لَوْ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقَهُمُ اللّٰهُ ۗوَكَانَ اللّٰهُ بِهِمْ عَلِيْمًا
wa māżā ‘alaihim lau āmanū billāhi wal-yaumil-ākhiri wa anfaqū mimmā razaqahumullāh(u), wa kānallāhu bihim ‘alīmā(n).
Ha mba’e (objeción) oguerekóta hikuái oguerovia ramo Allah ha Ára Ipahápe ha oiporúramo michĩmi pe sustento Allah ome’ẽva’ekue chupekuéra? Ha Allah ningo Oikuaapaite pe situasión orekóva hikuái.
اِنَّ اللّٰهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ ۚوَاِنْ تَكُ حَسَنَةً يُّضٰعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَّدُنْهُ اَجْرًا عَظِيْمًا
innallāha lā yaẓlimu miṡqāla żarrah(tin), wa in taku ḥasanatay yuḍā‘ifhā wa yu'ti mil ladunhu ajran ‘aẓīmā(n).
Añetehápe, Allah ndojapomo’ãi mba’evai peteĩ tapicha tuichávape jepe dzarrah-icha, ha oĩramo virtud (michĩva dzarrah-icha), katuete Allah ombohetavéta ha ome’ẽta peteĩ jopói tuicháva Ijykére.
فَكَيْفَ اِذَا جِئْنَا مِنْ كُلِّ اُمَّةٍۢ بِشَهِيْدٍ وَّجِئْنَا بِكَ عَلٰى هٰٓؤُلَاۤءِ شَهِيْدًاۗ
fa kaifa iżā ji'nā min kulli ummatim bisyahīdiw wa ji'nā bika ‘alā hā'ulā'i syahīdā(n).
Ha mba’épa oikóta (umi ndogueroviáiva condición) Jaguerúramo peteĩ testigo (Rasul) opa tetãgui ha Rogueru nderehe (Muhammad) testigo ramo hi’arikuéra?
يَوْمَىِٕذٍ يَّوَدُّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَعَصَوُا الرَّسُوْلَ لَوْ تُسَوّٰى بِهِمُ الْاَرْضُۗ وَلَا يَكْتُمُوْنَ اللّٰهَ حَدِيْثًا ࣖ
yauma'iżiy yawaddul-lażīna kafarū wa ‘aṣawur-rasūla lau tusawwā bihimul-arḍ(u), wa lā yaktumūnallāha ḥadīṡā(n).
Upe árape, umi ndogueroviáiva ha umi naiñe’ẽrendúiva Mensajero (Muhammad), oha’arõ oñembyaitaha chupekuéra yvýpe (oñeñotỹ térã oñemboja’o yvýpe), jepémo ndaikatúi omokañy mba’eveichagua incidente Allah-gui.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَقْرَبُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْتُمْ سُكٰرٰى حَتّٰى تَعْلَمُوْا مَا تَقُوْلُوْنَ وَلَا جُنُبًا اِلَّا عَابِرِيْ سَبِيْلٍ حَتّٰى تَغْتَسِلُوْا ۗوَاِنْ كُنْتُمْ مَّرْضٰٓى اَوْ عَلٰى سَفَرٍ اَوْ جَاۤءَ اَحَدٌ مِّنْكُمْ مِّنَ الْغَاۤىِٕطِ اَوْ لٰمَسْتُمُ النِّسَاۤءَ فَلَمْ تَجِدُوْا مَاۤءً فَتَيَمَّمُوْا صَعِيْدًا طَيِّبًا فَامْسَحُوْا بِوُجُوْهِكُمْ وَاَيْدِيْكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَفُوًّا غَفُوْرًا
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā taqrabuṣ-ṣalāta wa antum sukārā ḥattā ta‘lamū mā taqūlūna wa lā junuban illā ‘ābirī sabīlin ḥattā tagtasilū, wa in kuntum marḍā au ‘alā safarin au jā'a aḥadum minkum minal-gā'iṭi au lāmastumun-nisā'a falam tajidū mā'an fa tayammamū ṣa‘īdan ṭayyiban famsaḥū biwujūhikum wa aidīkum, innnallāha kāna ‘afuwwan gafūrā(n).
¡Peẽ ogueroviáva! Ani reñemboja ñembo'épe reka'u jave, reikuaa peve mba'épa ere, ha ani (reñemboja mezquita rehe reime jave) estado de junub-pe ndaha'éiramo rehasánte tape rembe'ýre, rebaña mboyve (baño junub). Oiméramo nde hasy térã reguata térã redefeca rire térã repoko kuñáre, ha ndereguerekói y, upéicharõ ejapo tayammum yvytimbo porã (potĩ) reheve; emokã hese nde rova ha nde po (yvytimbo). Añetehápe, Allah ha’e operdonavéva, operdonavéva.
اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ اُوْتُوْا نَصِيْبًا مِّنَ الْكِتٰبِ يَشْتَرُوْنَ الضَّلٰلَةَ وَيُرِيْدُوْنَ اَنْ تَضِلُّوا السَّبِيْلَۗ
alam tara ilal-lażīna ūtū naṣībam minal-kitābi yasytarūnaḍ-ḍalālata wa yurīdūna an taḍillus-sabīl(a).
¿Nderepensái piko umi oñemeʼẽvaʼekuépe peteĩ párte pe Libro (Torá)gui? Ojogua hikuái error ha oipota hikuái reho tape (derecho)-gui.
وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِاَعْدَاۤىِٕكُمْ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ وَلِيًّا ۙوَّكَفٰى بِاللّٰهِ نَصِيْرًا
wallāhu a‘lamu bi'a‘dā'ikum, wa kafā billāhi waliyyaw wa kafā billāhi naṣīrā(n).
Ha Allah oikuaa porãve pene enemigokuéragui. Allah ha’e suficiente ha’e haĝua peteĩ protector ha suficiente ha’e Allah ha’e haĝua peteĩ pytyvõhára (peẽme ĝuarã).
مِنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ عَنْ مَّوَاضِعِهٖ وَيَقُوْلُوْنَ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَاسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍ وَّرَاعِنَا لَيًّاۢ بِاَلْسِنَتِهِمْ وَطَعْنًا فِى الدِّيْنِۗ وَلَوْ اَنَّهُمْ قَالُوْا سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا وَاسْمَعْ وَانْظُرْنَا لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ وَاَقْوَمَۙ وَلٰكِنْ لَّعَنَهُمُ اللّٰهُ بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوْنَ اِلَّا قَلِيْلًا
minal-lażīna hādū yuḥarrifūnal-kalima ‘am mawāḍi‘ihī wa yaqūlūna sami‘nā wa ‘aṣainā wasma‘ gaira musmi‘iw wa rā‘inā layyam bi'alsinatihim wa ṭa‘nan fid-dīn(i), wa lau annahum qālū sami‘nā wa aṭa‘nā wasma‘ wanẓurnā lakāna khairal lahum wa aqwam(a), wa lākil la‘anahumullāhu bikufrihim falā yu'minūna illā qalīlā(n).
(Upéva) umi hudío apytépe, omoambuéva umi ñe’ẽ hendaguégui. Ha haʼekuéra heʼi: “Rohendu, péro nañañeʼẽrendúmoʼãi”. Ha (he'i avei hikuái), "Ehendu", ha katu (nde Mahoma añetehápe) nerehendúi mba'eve. Ha (he’i hikuái), “Raa’ina” ombojere iñe’ẽ ha odenunsia religión. He'irire hikuái: "Rohendu ha oreñe'ẽrendu, ha rohendu, ha roñatende orerehe", upéva iporãvéta kuri chupekuéra guarã ha hekopetevéta, ha katu Allah omaldesi chupekuéra, ndogueroviáigui hikuái. Ndogueroviái hikuái ndaha'éirõ mbovyeterei.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ اٰمِنُوْا بِمَا نَزَّلْنَا مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ نَّطْمِسَ وُجُوْهًا فَنَرُدَّهَا عَلٰٓى اَدْبَارِهَآ اَوْ نَلْعَنَهُمْ كَمَا لَعَنَّآ اَصْحٰبَ السَّبْتِ ۗ وَكَانَ اَمْرُ اللّٰهِ مَفْعُوْلًا
yā ayyuhal-lażīna ūtul-kitāba āminū bimā nazzalnā muṣaddiqal limā ma‘akum min qabli an naṭmisa wujūhan fa naruddahā ‘alā adbārihā au nal‘anahum kamā la‘annā aṣḥābas-sabt(i), wa kāna amrullāhi maf‘ūlā(n).
¡Oh tavayguakuéra oñeme’ẽva’ekue pe Aranduka! Peguerovia pe Roguejyva’ekuére (Pe Corán) omoañetéva pe Aranduka oĩva penendive, Ñamoambue mboyve (pende) rova, upéi Jajevy chupekuéra térã Ñamaldesi chupekuéra ñamaldesiháicha umi (ojapóva tekovai) sábado (sábado). Ha Ñandejára decreto katuete ojeporúta.
اِنَّ اللّٰهَ لَا يَغْفِرُ اَنْ يُّشْرَكَ بِهٖ وَيَغْفِرُ مَا دُوْنَ ذٰلِكَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۚ وَمَنْ يُّشْرِكْ بِاللّٰهِ فَقَدِ افْتَرٰٓى اِثْمًا عَظِيْمًا
innallāha lā yagfiru ay yusyraka bihī wa yagfiru mā dūna żālika limay yasyā'(u), wa may yusyrik billāhi fa qadiftarā iṡman ‘aẓīmā(n).
Añetehápe, Allah noperdonamo’ãi (pecado) ombojoaju haĝua socio Hese (shirk), ha operdona (pecado) ndaha’éiva upéva (shirk) oimeraẽvape ĝuarã ha’e oipotáva. Oimeraẽva ombojoajúva socio Allah ndive añetehápe ojapo peteĩ angaipa tuicháva.
اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ يُزَكُّوْنَ اَنْفُسَهُمْ ۗ بَلِ اللّٰهُ يُزَكِّيْ مَنْ يَّشَاۤءُ وَلَا يُظْلَمُوْنَ فَتِيْلًا
alam tara ilal-lażīna yuzakkūna anfusahum, balillāhu yuzakkī may yasyā'u wa lā yuẓlamūna fatīlā(n).
¿Nderehechái piko umi heʼíva ipotĩha (umi hudío ha kristiáno)? Ha katu Allah omopotĩ umi oipotávape, ha ni michĩmi ndojejapói mba’evai hesekuéra.
اُنْظُرْ كَيْفَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ وَكَفٰى بِهٖٓ اِثْمًا مُّبِيْنًا ࣖ
unẓur kaifa yaftarūna ‘alallāhil-każib(a), wa kafā bihī iṡmam mubīnā(n).
¡Péina ápe, mba’eichaitépa oinventa hikuái japu Ñandejára rehe! Ha suficiente upe acto-gui oiko haĝua peteĩ pekádo añetegua (chupekuéra ĝuarã).
اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ اُوْتُوْا نَصِيْبًا مِّنَ الْكِتٰبِ يُؤْمِنُوْنَ بِالْجِبْتِ وَالطَّاغُوْتِ وَيَقُوْلُوْنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا هٰٓؤُلَاۤءِ اَهْدٰى مِنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا سَبِيْلًا
alam tara ilal-lażīna ūtū naṣībam minal-kitābi yu'minūna bil-jibti waṭ-ṭāgūti wa yaqūlūna lil-lażīna kafarū hā'ulā'i ahdā minal-lażīna āmanū sabīlā(n).
¿Nderepensái piko umi oñemeʼẽvaʼekuépe peteĩ párte pe Libro (Torá)gui? Oguerovia hikuái Jibt ha taghut, ha he'i umi ndogueroviáivape (politeísta La Meca-gua), oî porãvéha hape umi ogueroviávagui.
اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَعَنَهُمُ اللّٰهُ ۗوَمَنْ يَّلْعَنِ اللّٰهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهٗ نَصِيْرًا
ulā'ikal-lażīna la‘anahumullāh(u), wa may yal‘anillāhu falan tajida lahū naṣīrā(n).
Ko'ãva ha'e umi tapicha Allah omaldeci va'ekue. Ha oimeraẽva oñemaldesi vaʼekue Allah rupive, katuete ndaperekomoʼãi pytyvõhára chupe g̃uarã.
اَمْ لَهُمْ نَصِيْبٌ مِّنَ الْمُلْكِ فَاِذًا لَّا يُؤْتُوْنَ النَّاسَ نَقِيْرًاۙ
am lahum naṣībum minal-mulki fa iżal lā yu'tūnan-nāsa naqīrā(n).
Térãpa oguerekópa hikuái peteĩ parte pe rréino (de poder), jepe nome’ẽmo’ãi ni michĩmi (mba’eporã) tapichakuérape,
اَمْ يَحْسُدُوْنَ النَّاسَ عَلٰى مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖۚ فَقَدْ اٰتَيْنَآ اٰلَ اِبْرٰهِيْمَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَاٰتَيْنٰهُمْ مُّلْكًا عَظِيْمًا
am yaḥsudūnan-nāsa ‘alā mā ātāhumullāhu min faḍlih(ī), faqad ātainā āla ibrāhīmal-kitāba wal-ḥikmata wa ātaināhum mulkan ‘aẓīmā(n).
Térãpa oenvidia hikuái yvypórape (Muhammad) pe don ome’ẽva’ekuére chupe Allah? Añetehápe, Ñame’ẽkuri Aranduka ha Arandu Abraham rogayguápe, ha ñame’ẽ chupekuéra peteĩ rréino (pu’aka) tuicháva.
فَمِنْهُمْ مَّنْ اٰمَنَ بِهٖ وَمِنْهُمْ مَّنْ صَدَّ عَنْهُ ۗ وَكَفٰى بِجَهَنَّمَ سَعِيْرًا
fa minhum man āmana bihī wa minhum man ṣadda ‘anh(u), wa kafā bijahannama sa‘īrā(n).
Upéicha umi (oĩva envidioso) apytépe, oĩ umi ojeroviáva hese ha oĩ avei umi ojokóva (umi tapicha ojerovia haĝua) hese. Suficiente (chupekuéra ĝuarã) ha’e Infierno tatatĩ hendýva.
اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِنَا سَوْفَ نُصْلِيْهِمْ نَارًاۗ كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُوْدُهُمْ بَدَّلْنٰهُمْ جُلُوْدًا غَيْرَهَا لِيَذُوْقُوا الْعَذَابَۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَزِيْزًا حَكِيْمًا
innal-lażīna kafarū bi'āyātinā sanuṣlīhim nārā(n), kullamā naḍijat julūduhum baddalnāhum julūdan gairahā liyażūqul-‘ażāb(a), innallāha kāna ‘azīzan ḥakīmā(n).
Añetehápe, umi ndogueroviáiva Ñande versíkulo, Ñamoĩta chupekuéra infierno-pe. Opaite ipire ojehapy jave, Ñamyengovia ambue pire rehe, ikatu haguãicha oproba pe castigo. Añetehápe, Allah ha’e opa mba’e ipu’akapáva, opa mba’e iñarandu.
وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًاۗ لَهُمْ فِيْهَآ اَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ ۙ وَّنُدْخِلُهُمْ ظِلًّا ظَلِيْلًا
wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti sanudkhiluhum jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), lahum fīhā azwājum muṭahharah(tun), wa nudkhiluhum ẓillan ẓalīlā(n).
Umi ogueroviáva ha ojapóva tembiapo porã katu, Roikéta chupekuéra yvotyty iguype osyryhápe ysyry, opytahápe hikuái opa ára g̃uarã. Upépe oguereko hikuái socio puro, ha Romoĩ chupekuéra peteĩ tenda sombrío ha cómodo-pe.
۞ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تُؤَدُّوا الْاَمٰنٰتِ اِلٰٓى اَهْلِهَاۙ وَاِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ اَنْ تَحْكُمُوْا بِالْعَدْلِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ نِعِمَّا يَعِظُكُمْ بِهٖ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ سَمِيْعًاۢ بَصِيْرًا
innallāha ya'murukum an tu'addul-amānāti ilā ahlihā, wa iżā ḥakamtum bainan-nāsi an taḥkumū bil-‘adl(i), innallāha ni‘immā ya‘iẓukum bih(ī), innallāha kāna samī‘am baṣīrā(n).
Añetehápe, Allah omanda peẽme pembohasa haĝua peteĩ marandu umi oguerekóva derecho ohupyty haĝua, ha pemoĩvo peteĩ léi tapichakuéra apytépe, pemoĩva’erã hekopete. Añetehápe, Allah ha’e pe iporãvéva penembo’éva. Añetehápe, Allah ha’e opa mba’e ohendúva, opa mba’e ohecháva.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَطِيْعُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَ وَاُولِى الْاَمْرِ مِنْكُمْۚ فَاِنْ تَنَازَعْتُمْ فِيْ شَيْءٍ فَرُدُّوْهُ اِلَى اللّٰهِ وَالرَّسُوْلِ اِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ ذٰلِكَ خَيْرٌ وَّاَحْسَنُ تَأْوِيْلًا ࣖ
yā ayyuhal-lażīna āmanū aṭī‘ullāha wa aṭī‘ur-rasūla wa ulil-amri minkum, fa in tanāza‘tum fī syai'in fa ruddhu ilallāhi war-rasūli in kuntum tu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), żālika khairuw wa aḥsanu ta'wīlā(n).
Peẽ pejeroviava! Peñe’ẽrendu Allah-pe ha peñe’ẽrendu pe Mensajero (Muhammad), ha Ulil Amri (pe autoridad) pende apytépe. Upéi, ojoavy ramo nde remiandúpe peteĩ mba’ére, upéicharõ embojevy Allah-pe (Pe Corán) ha pe Mensajero-pe (ISunnah), reguerovia ramo Allah ha Ára Ipahápe. Upéva iñimportanteve (peẽme ĝuarã) ha iporãve umi consecuencia.
اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ يَزْعُمُوْنَ اَنَّهُمْ اٰمَنُوْا بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ يُرِيْدُوْنَ اَنْ يَّتَحَاكَمُوْٓا اِلَى الطَّاغُوْتِ وَقَدْ اُمِرُوْٓا اَنْ يَّكْفُرُوْا بِهٖ ۗوَيُرِيْدُ الشَّيْطٰنُ اَنْ يُّضِلَّهُمْ ضَلٰلًا ۢ بَعِيْدًا
alam tara ilal-lażīna yaz‘umūna annahum āmanū bimā unzila ilaika wa mā unzila min qablika yurīdūna ay yataḥākamū ilaṭ-ṭāgūti wa qad umirū ay yakfurū bih(ī), wa yurīdusy-syaiṭānu ay yuḍillahum ḍalālam ba‘īdā(n).
¿Ndereñangarekói piko (Muhammad) umi he’ívare ojeroviaha umi mba’e ojerrevelava’ekuére ndéve ha umi mba’e ojerrevelávare ne renondépe? Ha katu oipota gueteri hikuái disposición legal pe taghut rehegua, jepémo oñemanda chupekuéra onega haĝua pe taghut. Ha Satanás oguereko intención ombotavývo chupekuéra (con) tape vaíre ikatuháicha.
وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ تَعَالَوْا اِلٰى مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَاِلَى الرَّسُوْلِ رَاَيْتَ الْمُنٰفِقِيْنَ يَصُدُّوْنَ عَنْكَ صُدُوْدًاۚ
wa iżā qīla lahum ta‘ālau ilā mā anzalallāhu wa ilar-rasūli ra'aital-munāfiqīna yaṣuddūna ‘anka ṣudūdā(n).
Ha oje'évo chupekuéra: "Peju (peñe'ẽrendu) Allah oikuaaukava'ekue ha (peñe'ẽrendu) pe Mensajero-pe", (katuete) peẽ (Muhammad) pehecháta umi hovamokõiva pendejoko mbarete.
فَكَيْفَ اِذَآ اَصَابَتْهُمْ مُّصِيْبَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ ثُمَّ جَاۤءُوْكَ يَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ ۖاِنْ اَرَدْنَآ اِلَّآ اِحْسَانًا وَّتَوْفِيْقًا
fa kaifa iżā aṣābathum muṣībatum bimā qaddamat aidīhim ṡumma jā'ūka yaḥlifūna billāh(i), in aradnā illā iḥsānaw wa taufīqā(n).
Upéicharõ mba'épa oiko (tenonderãme) ojehúramo chupekuéra (umi hovamokõiva) peteĩ mba'e vai ipo tee rupive, upéi ou hikuái nde rendápe (Muhammad) ohura aja: "Allah rérape, araka'eve ndoroipotái ambue mba'e ndaha'éiva mba'eporã ha py'aguapy".
اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ يَعْلَمُ اللّٰهُ مَا فِيْ قُلُوْبِهِمْ فَاَعْرِضْ عَنْهُمْ وَعِظْهُمْ وَقُلْ لَّهُمْ فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ قَوْلًا ۢ بَلِيْغًا
ulā'ikal-lażīna ya‘lamullāhu mā fī qulūbihim fa a‘riḍ ‘anhum wa ‘iẓhum wa qul lahum fī anfusihim qaulam balīgā(n).
Ha’ekuéra ha’e tapicha (añetehápe) Allah oikuaáva mba’épa oĩ ikorasõme. Upévare embojere hesekuéra, ha eme’ẽ chupekuéra consejo, ha ere chupekuéra ñe’ẽ oimpresionátava hi’ánga.
وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا لِيُطَاعَ بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَلَوْ اَنَّهُمْ اِذْ ظَّلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ جَاۤءُوْكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللّٰهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُوْلُ لَوَجَدُوا اللّٰهَ تَوَّابًا رَّحِيْمًا
wa mā arsalnā mir rasūlin illā liyuṭā‘a bi'iżnillāh(i), wa lau annahum iẓ ẓalamū anfusahum jā'ūka fastagfarullāha wastagfara lahumur-rasūlu lawajadullāha tawwābar raḥīmā(n).
Ha Ndoromondóikuri peteĩ maranduhára ndaha’éiramo oñeñe’ẽrendu haĝua chupe Allah permiso reheve. Ha añetehápe, ha’ekuéra, ojapo vai rire ijehe, oúramo ne rendápe (Muhammad), ha ojerure Allah-pe perdón, ha pe Mensajero ojerure avei perdón hesekuéra, katuete ojuhúta hikuái Allah oaseptavéva arrepentimiento, Poriahuverekovéva.
فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُوْنَ حَتّٰى يُحَكِّمُوْكَ فِيْمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوْا تَسْلِيْمًا
falā wa rabbika lā yu'minūna ḥattā yuḥakkimūka fīmā syajara bainahum ṡumma lā yajidū fī anfusihim ḥarajam mimmā qaḍaita wa yusallimū taslīmā(n).
Upéicharõ, nde Ruvicha rupive, ndogueroviamo’ãi hikuái ndejapo peve (Muhammad) juez pe asunto odiscutívape, (upéicharõ) ndaiporimo’ãi ikorasõme objeción pe decisión reme’ẽvare, ha oasepta completamente hikuái.
وَلَوْ اَنَّا كَتَبْنَا عَلَيْهِمْ اَنِ اقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْ اَوِ اخْرُجُوْا مِنْ دِيَارِكُمْ مَّا فَعَلُوْهُ اِلَّا قَلِيْلٌ مِّنْهُمْ ۗوَلَوْ اَنَّهُمْ فَعَلُوْا مَا يُوْعَظُوْنَ بِهٖ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ وَاَشَدَّ تَثْبِيْتًاۙ
wa lau annā katabnā ‘alaihim aniqtulū anfusakum awikhrujū min diyārikum mā fa‘alūhu illā qalīlum minhum, wa lau annahum fa‘alū mā yū‘aẓūna bihī lakāna khairal lahum wa asyadda taṡbītā(n).
Ha jepe ore ro’e chupekuéra: “Pejuka térã peheja pende rógagui”, ndojapomo’ãikuri upéva, ndaha’éiramo mbovymi ijapytepekuéra. Ha ojapórire hikuái hembiapoukapy, iporãvéta kuri chupekuéra g̃uarã ha omombaretevéta kuri ijerovia.
وَّاِذًا لَّاٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ لَّدُنَّآ اَجْرًا عَظِيْمًاۙ
wa iżal la'ātaināhum mil ladunnā ajran ‘aẓīmā(n).
ha péicha, Katuete ñame’ẽta chupekuéra peteĩ jopói tuicháva Ñandehegui,
وَّلَهَدَيْنٰهُمْ صِرَاطًا مُّسْتَقِيْمًا
wa lahadaināhum ṣirāṭam mustaqīmā(n).
ha Katuete jahechaukáta chupekuéra pe tape potĩ.
وَمَنْ يُّطِعِ اللّٰهَ وَالرَّسُوْلَ فَاُولٰۤىِٕكَ مَعَ الَّذِيْنَ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ مِّنَ النَّبِيّٖنَ وَالصِّدِّيْقِيْنَ وَالشُّهَدَاۤءِ وَالصّٰلِحِيْنَ ۚ وَحَسُنَ اُولٰۤىِٕكَ رَفِيْقًا
wa may yuṭi‘illāha war-rasūla fa ulā'ika ma‘al-lażīna an‘amallāhu ‘alaihim minan-nabiyyīna waṣ-ṣiddīqīna wasy-syuhadā'i waṣ-ṣāliḥīn(a), wa ḥasuna ulā'ika rafīqā(n).
Ha oimeraẽva iñe’ẽrendúva Allah ha Mensajero (Muhammad)-pe, upéicharõ oĩta umi Allah ome’ẽva’ekue favor ndive, (ha’éva) umi profeta, umi añete rayhuhára, umi mártir ha umi piadoso. Haʼekuéra ningo umi angirũ porãvéva.
ذٰلِكَ الْفَضْلُ مِنَ اللّٰهِ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ عَلِيْمًا ࣖ
Żālikal-faḍlu minallāh(i), wa kafā billāhi ‘alīmā(n).
Kóva ha’e peteĩ jopói oúva Allah-gui, ha suficiente ha’e Allah, pe Oikuaáva opa mba’e.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا خُذُوْا حِذْرَكُمْ فَانْفِرُوْا ثُبَاتٍ اَوِ انْفِرُوْا جَمِيْعًا
yā ayyuhal-lażīna āmanū khużū ḥiżrakum fanfirū ṡubātin awinfirū jamī‘ā(n).
Peẽ pejeroviava! Peñembosako’i, ha peñemotenonde (ñorairõhápe) aty’ípe, térã peñemotenonde oñondive (oñemotenondévo).
وَاِنَّ مِنْكُمْ لَمَنْ لَّيُبَطِّئَنَّۚ فَاِنْ اَصَابَتْكُمْ مُّصِيْبَةٌ قَالَ قَدْ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيَّ اِذْ لَمْ اَكُنْ مَّعَهُمْ شَهِيْدًا
wa inna minkum lamal layubaṭṭi'ann(a), fa in aṣābatkum muṣībatun qāla qad an‘amallāhu ‘alayya iż lam akum ma‘ahum syahīdā(n).
Ha añetehápe, oĩ pende apytépe peteĩ ndoipotáiva (oho ñorairõhápe). Upéi, ojehúramo nderehe peteĩ mba’e vai, he’i: “Añetehápe, Allah ome’ẽ chéve peteĩ favor noñorairõi haguére hendivekuéra”.
وَلَىِٕنْ اَصَابَكُمْ فَضْلٌ مِّنَ اللّٰهِ لَيَقُوْلَنَّ كَاَنْ لَّمْ تَكُنْۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهٗ مَوَدَّةٌ يّٰلَيْتَنِيْ كُنْتُ مَعَهُمْ فَاَفُوْزَ فَوْزًا عَظِيْمًا
wa la'in aṣābakum faḍlum minallāhi layaqūlanna ka'allam takum bainakum wa bainahū mawaddattuy yā laitanī kuntu ma‘ahum fa afūza fauzan ‘aẓīmā(n).
Ha añetehápe, pehupyty ramo grásia (victoria) Allah-gui, katuete he’íta araka’eve ndaiporimo’ãiramoguáicha peteĩ relación mborayhu rehegua pende ha hendive: “O, aimerire hendivekuéra, katuete aganava’erãmo’ã peteĩ victoria tuicháva (avei).
۞ فَلْيُقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ الَّذِيْنَ يَشْرُوْنَ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا بِالْاٰخِرَةِ ۗ وَمَنْ يُّقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَيُقْتَلْ اَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيْهِ اَجْرًا عَظِيْمًا
falyuqātil fī sabīlillāhil-lażīna yasytarūnal-ḥayātad-dun-yā bil-ākhirah(ti), wa may yuqātil fī sabīlillāhi fa yuqtal au yaglib fa saufa nu'tīhi ajran ‘aẓīmā(n).
Upévare, umi ovendéva hekove yvórape ko’ã mba’e oúvape ĝuarã, toñorairõ Allah rapére. Ha oimeraẽva oñorairõva Allah rapére, ha ho'áva térã ipu'akáva, Rome'ẽta chupe peteĩ jopói tuicháva.
وَمَا لَكُمْ لَا تُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَالْمُسْتَضْعَفِيْنَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاۤءِ وَالْوِلْدَانِ الَّذِيْنَ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَآ اَخْرِجْنَا مِنْ هٰذِهِ الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ اَهْلُهَاۚ وَاجْعَلْ لَّنَا مِنْ لَّدُنْكَ وَلِيًّاۚ وَاجْعَلْ لَّنَا مِنْ لَّدُنْكَ نَصِيْرًا
wa mā lakum lā tuqātilūna fī sabīlillāhi wal-mustaḍ‘afīna minar-rijāli wan-nisā'i wal-wildānil-lażīna yaqūlūna rabbanā akhrijnā min hāżihil-qaryatiẓ-ẓālimi ahluhā, waj‘al lanā mil ladunka waliyyā(n), waj‘al lanā mil ladunka naṣīrā(n).
Ha mba'ére piko nereñorairõséi Allah rapére ha (redefende) umi ikangyvévape, taha'e kuimba'e, kuña térã mitã oñembo'éva: "Ore Ruvicha, oreguenohẽ ko yvy (Meca)-gui umi oikóva hekope'ỹ. Eme'ẽ oréve peteĩ ñangarekohára Nde ykéregui, ha eme'ẽ oréve peteĩ pytyvõhára Nde ykéregui".
اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا يُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۚ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا يُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ الطَّاغُوْتِ فَقَاتِلُوْٓا اَوْلِيَاۤءَ الشَّيْطٰنِ ۚ اِنَّ كَيْدَ الشَّيْطٰنِ كَانَ ضَعِيْفًا ۚ ࣖ
al-lażīna āmanū yuqātilūna fī sabīlillāh(i), wal-lażīna kafarū yuqātilūna fī sabīliṭ-ṭāgūti fa qātilū auliyā'asy-syaiṭān(i), inna kaidasy-syaiṭāni kāna ḍa‘īfā(n).
Umi ogueroviáva oñorairõ Allah rapére, ha umi ndogueroviáiva oñorairõ taghut rapére, upévare oñorairõ aña angirũnguéra ndive, (porque) añetehápe umi aña truco ikangy.
اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ قِيْلَ لَهُمْ كُفُّوْٓا اَيْدِيَكُمْ وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۚ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللّٰهِ اَوْ اَشَدَّ خَشْيَةً ۚ وَقَالُوْا رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتَالَۚ لَوْلَآ اَخَّرْتَنَآ اِلٰٓى اَجَلٍ قَرِيْبٍۗ قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيْلٌۚ وَالْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّمَنِ اتَّقٰىۗ وَلَا تُظْلَمُوْنَ فَتِيْلًا
alam tara ilal-lażīna qīla lahum kuffū aidiyakum wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāt(a), fa lammā kutiba ‘alaihimul-qitālu iżā farīqum minhum yakhsyaunan-nāsa kakhasy-yatillāhi au asyadda khasy-yah(tan), wa qālū rabbanā lima katabta ‘alainal-qitāl(a), lau lā akhkhartanā ilā ajalin qarīb(in), qul matā‘ud-dun-yā qalīl(un), wal-ākhiratu khairul limanittaqā, wa lā tuẓlamūna fatīlā(n).
Ani piko peñatende umi tapicha oje'éva chupekuéra: "Pejoko pende po (oñorairõ haguã), pejapo ñembo'e ha pepaga zakat!" Ojeobligárõ guare hikuái oñorairõ haĝua, sapy’aitépe oĩ ijapytepekuéra (umi hovamokõiva) okyhyjéva yvypóragui (enemigo-kuéra), okyhyjeháicha Allah-gui, okyhyjevéva jepe (upévagui). He'i hikuái: "Ore Ruvicha, mba'ére piko ore obliga roñorairõ haguã? Mba'ére piko nerembotapykuéi (pe obligación roñorairõ haguã) sapy'ami?" Ere: "Sa'i oĩ vy'a ko mundo-pe ha pe tekove rire iporãve umi piadoso-pe guarã (ohupyty recompensa oñorairõ haguére) ha ni michĩmi ndojejapomo'ãi nderehe".
اَيْنَ مَا تَكُوْنُوْا يُدْرِكْكُّمُ الْمَوْتُ وَلَوْ كُنْتُمْ فِيْ بُرُوْجٍ مُّشَيَّدَةٍ ۗ وَاِنْ تُصِبْهُمْ حَسَنَةٌ يَّقُوْلُوْا هٰذِهٖ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ ۚ وَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَّقُوْلُوْا هٰذِهٖ مِنْ عِنْدِكَ ۗ قُلْ كُلٌّ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ ۗ فَمَالِ هٰٓؤُلَاۤءِ الْقَوْمِ لَا يَكَادُوْنَ يَفْقَهُوْنَ حَدِيْثًا
aina mā takūnū yudrikkumul-mautu wa lau kuntum fī burūjim musyayyadah(tin), wa in tuṣibhum ḥasanatuy yaqūlū hāżihī min ‘indillāh(i), wa in tuṣibhum sayyi'atuy yaqūlū hāżihī min ‘indik(a), qul kullum min ‘indillāh(i), famā lihā'ulā'il-qaumi lā yakādūna yafqahūna ḥadīṡā(n).
Taha’e ha’éva pe reimehápe, pe ñemano pendejapyhýta, peiméramo jepe umi fortaleza oñemopu’ãva’ekue imbarete ha yvate. Mba’eporã ojehúramo hesekuéra, he’i hikuái: “Kóva Allah-gui”, ha ivaíva ojehúramo hesekuéra, he’i: “Kóva ndehegui (Muhammad)”. Ere: “Opa mba’e (ou) Allah-gui.” Upéicharõ, ¿mbaʼére piko koʼã hénte (umi hovamokõiva) apenas ontende (mbaʼeve)?”.
مَآ اَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللّٰهِ ۖ وَمَآ اَصَابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَّفْسِكَ ۗ وَاَرْسَلْنٰكَ لِلنَّاسِ رَسُوْلًا ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًا
mā aṣābaka min ḥasanatin fa minallāh(i), wa mā aṣābaka min sayyi'atin fa min nafsik(a), wa arsalnāka lin-nāsi rasūlā(n), wa kafā billāhi syahīdā(n).
Oimeraẽ mba’eporã rehupytýva, ha’e Allah-gui, ha oimeraẽ mba’e vai ojehúva nderehe, ha’e nde mba’évagui (kulpa). Romondo ndéve (Muhammad) Mensajero ramo (opavave) yvypórape. Ha Allah ha'e suficiente testigo ramo.
مَنْ يُّطِعِ الرَّسُوْلَ فَقَدْ اَطَاعَ اللّٰهَ ۚ وَمَنْ تَوَلّٰى فَمَآ اَرْسَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيْظًا ۗ
may yuṭi‘ir-rasūla faqad aṭā‘allāh(a), wa man tawallā famā arsalnāka ‘alaihim ḥafīẓā(n).
Oimeraẽva iñe’ẽrendúva Mensajero (Muhammad)-pe, upéicharõ añetehápe iñe’ẽrendu Allah-pe. Ha pe ojere (upe iñe’ẽrendúgui), upéicharõ (oikuaa) Ndoromondói ndéve (Muhammad) ha’e haĝua iñangarekóva
وَيَقُوْلُوْنَ طَاعَةٌ ۖ فَاِذَا بَرَزُوْا مِنْ عِنْدِكَ بَيَّتَ طَاۤىِٕفَةٌ مِّنْهُمْ غَيْرَ الَّذِيْ تَقُوْلُ ۗ وَاللّٰهُ يَكْتُبُ مَا يُبَيِّتُوْنَ ۚ فَاَعْرِضْ عَنْهُمْ وَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا
wa yaqūlūna ṭā‘ah(tun), fa iżā barazū min ‘indika bayyata ṭā'ifatum minhum gairal-lażī taqūl(u), wallāhu yaktubu mā yubayyitūn(a), fa a‘riḍ ‘anhum wa tawakkal ‘alallāh(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).
Ha ha'ekuéra (hovamokõi) he'i: "(Ñande obligación ha'e) ñaneñe'ẽrendu haguãnte". Ha katu, ohejávo hikuái nde ykére (Muhammad), oĩ ijapytepekuéra oplaneáva estrategias pyhare (ojapóva decisión) ndaha’éiva pe he’iva’ekue yma. Allah ohai umi estrategia omoĩva’ekue hikuái upe pyharépe, upévare eñemomombyry chuguikuéra ha ejerovia Allah rehe. Allah ha’e suficiente peteĩ protector ramo.
اَفَلَا يَتَدَبَّرُوْنَ الْقُرْاٰنَ ۗ وَلَوْ كَانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللّٰهِ لَوَجَدُوْا فِيْهِ اخْتِلَافًا كَثِيْرًا
afalā yatadabbarūnal-qur'ān(a), wa lau kāna min ‘indi gairillāhi lawajadū fīhikhtilāfan kaṡīrā(n).
Upéicharõ, ¿nomombaʼéi piko (oestudiái) hikuái pe Corán? (Pe Corán) ndaha'éirire Allah-gui, katuete ojuhúta hikuái heta mba'e ojoavyva ipype.
وَاِذَا جَاۤءَهُمْ اَمْرٌ مِّنَ الْاَمْنِ اَوِ الْخَوْفِ اَذَاعُوْا بِهٖ ۗ وَلَوْ رَدُّوْهُ اِلَى الرَّسُوْلِ وَاِلٰٓى اُولِى الْاَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِيْنَ يَسْتَنْۢبِطُوْنَهٗ مِنْهُمْ ۗ وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطٰنَ اِلَّا قَلِيْلًا
wa iżā jā'ahum amrum minal-amni awil-khaufi ażā‘ū bih(ī), wa lau ruddūhu ilar-rasūli wa ilā ulil-amri minhum la‘alimahul-lażīna yastambiṭūnahū minhum, wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū lattaba‘tumusy-syaiṭāna illā qalīlā(n).
Ha oguahê ramo chupekuéra marandu seguridad térã kyhyje rehe, ha'ekuéra (upepete) ombohasa. (Añetehápe) ombohasáramo hikuái Rasul ha Ulil Amri ijapytépe kuéra, katuete umi tapicha oikuaaséva añetegua (ikatúta) oikuaa (oficialmente) chuguikuéra (Rasul ha Ulil Amri). Ndaha’éirire Allah gracia ha poriahuvereko penderehe, pesegui va’erãmo’ã Satanás-pe, ndaha’éiramo mbovymi (pende apytépe).
فَقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۚ لَا تُكَلَّفُ اِلَّا نَفْسَكَ وَحَرِّضِ الْمُؤْمِنِيْنَ ۚ عَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّكُفَّ بَأْسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا ۗوَاللّٰهُ اَشَدُّ بَأْسًا وَّاَشَدُّ تَنْكِيْلًا
faqātil fī sabīlillāh(i), lā tukallafu illā nafsaka wa ḥarriḍil-mu'minīn(a), ‘asallāhu ay yakuffa ba'sal lażīna kafarū, wallāhu asyaddu ba'saw wa asyaddu tankīlā(n).
Upévare eñorairõ nendive (Muhammad) Allah rapére, ndaha'éi nde pohýi ha katu ndejehe. Inflama (espíritu de) umi ogueroviáva (oñorairõ haguã). Ojeguerovia Allah ombotove (oity) umi ataque umi ndogueroviáiva. Allah (Ipu’aka) tuichaiterei ha (I) castigo ivaieterei.
مَنْ يَّشْفَعْ شَفَاعَةً حَسَنَةً يَّكُنْ لَّهٗ نَصِيْبٌ مِّنْهَا ۚ وَمَنْ يَّشْفَعْ شَفَاعَةً سَيِّئَةً يَّكُنْ لَّهٗ كِفْلٌ مِّنْهَا ۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ مُّقِيْتًا
may yasyfa‘ syafā‘atan ḥasanatay yakul lahū naṣībum minhā, wa may yasyfa‘ syafā‘atan sayyi'atay yakul lahū kiflum minhā, wa kānallāhu ‘alā kulli syai'im muqītā(n).
Oipytyvõva ambue tapichápe pytyvõ porã reheve, katuete ohupytýta peteĩ parte ipremio-gui, ha pe oipytyvõva ambue tapichápe pytyvõ vai reheve, katuete ogueraha peteĩ parte ipekádogui. Allah oguereko pu'aka opa mba'e ári.
وَاِذَا حُيِّيْتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوْا بِاَحْسَنَ مِنْهَآ اَوْ رُدُّوْهَا ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ حَسِيْبًا
wa iżā ḥuyyītum bitaḥiyyatin fa ḥayyū bi'aḥsana minhā au ruddūhā, innallāha kāna ‘alā kulli syai'in ḥasībā(n).
Ha reñemomba’eguasúramo peteĩ (maitei) respeto reheve, upéicharõ embojevy pe respeto peteĩ iporãvéva reheve, térã ejevy (pe respeto, ha’éva commensurat) hendive. Añetehápe, Allah oreko en cuenta opa mba’e.
اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۗ لَيَجْمَعَنَّكُمْ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ لَا رَيْبَ فِيْهِ ۗ وَمَنْ اَصْدَقُ مِنَ اللّٰهِ حَدِيْثًا ࣖ
allāhu lā ilāha illā huw(a), layajma‘annakum ilā yaumil-qiyāmati lā raiba fīh(i), wa man aṣdaqu minallāhi ḥadīṡā(n).
Allah, ndaipóri tupã ndaha'éirõ Ha'e. Ha’e katuete penembyatýta Huísio Árape ndaipóriva duda. Máva piko añeteguave iñe’ẽme Allah-gui?
۞ فَمَا لَكُمْ فِى الْمُنٰفِقِيْنَ فِئَتَيْنِ وَاللّٰهُ اَرْكَسَهُمْ بِمَا كَسَبُوْا ۗ اَتُرِيْدُوْنَ اَنْ تَهْدُوْا مَنْ اَضَلَّ اللّٰهُ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهٗ سَبِيْلًا
famā lakum fil-munāfiqīna fi'ataini wallāhu arkasahum bimā kasabū, aturīdūna an tahdū man aḍallallāh(u), wa may yuḍlilillāhu falan tajida lahū sabīlā(n).
Upéicharõ, mba’ére piko peẽ (peñemboja’o) mokõi atýpe (pembohovakévo) umi hovamokõivape, jepémo Allah ombojevy chupekuéra (jerovia’ỹme), oñeha’ã haguére ijehegui? ¿Reguerekópa intención reme’ẽvo guía umi tapicha Allah ohejávape oho tape vaíre? Oimeraẽvape Allah ohejáva okañy, nderejuhúi tape (redirigívo) chupe.
وَدُّوْا لَوْ تَكْفُرُوْنَ كَمَا كَفَرُوْا فَتَكُوْنُوْنَ سَوَاۤءً فَلَا تَتَّخِذُوْا مِنْهُمْ اَوْلِيَاۤءَ حَتّٰى يُهَاجِرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَخُذُوْهُمْ وَاقْتُلُوْهُمْ حَيْثُ وَجَدْتُّمُوْهُمْ ۖ وَلَا تَتَّخِذُوْا مِنْهُمْ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًاۙ
waddū lau takfurūna kamā kafarū fa takūnūna sawā'an falā tattakhiżū minhum auliyā'a ḥattā yuhājirū fī sabīlillāh(i), fa in tawallau fa khużūhum waqtulūhum ḥaiṡu wajattumūhum, wa lā tattakhiżū minhum waliyyaw wa lā naṣīrā(n).
Ha’ekuéra oipota peẽme pendehegui ndogueroviáiva ha’ekuéra oiko haguéicha chuguikuéra ndogueroviáiva, ikatu hağuáicha peiko peteĩcha (hendivekuéra). Ani pejapo ni peteĩva chuguikuéra pene angirũ ojere peve Allah rapére. Ojevýramo hikuái, upéicharõ pejagarra chupekuéra prisionéroramo ha pejuka chupekuéra mamo pejuhúvape, ha ani pejapo ni peteĩva chuguikuéra pene amígo térã penepytyvõhára iñeʼẽrendúva,
اِلَّا الَّذِيْنَ يَصِلُوْنَ اِلٰى قَوْمٍۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِّيْثَاقٌ اَوْ جَاۤءُوْكُمْ حَصِرَتْ صُدُوْرُهُمْ اَنْ يُّقَاتِلُوْكُمْ اَوْ يُقَاتِلُوْا قَوْمَهُمْ ۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْ فَلَقَاتَلُوْكُمْ ۚ فَاِنِ اعْتَزَلُوْكُمْ فَلَمْ يُقَاتِلُوْكُمْ وَاَلْقَوْا اِلَيْكُمُ السَّلَمَ ۙ فَمَا جَعَلَ اللّٰهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيْلًا
illal lażīna yaṣilūna ilā qaumim bainakum wa bainahum mīṡāqun au jā'ūkum ḥaṣirat ṣudūruhum ay yuqātilūkum au yuqātilū qaumahum, wa lau syā'allāhu lasallaṭahum ‘alaikum fa laqātalūkum, fa ini‘tazalūkum falam yuqātilūkum wa alqau ilaikumus-salam(a), famā ja‘alallāhu lakum ‘alaihim sabīlā(n).
ndaha’éiramo umi ojeruréva protección peteĩ tavayguakuéragui pende apytépe ha umi tapicha upépe oiko hague peteĩ ñe’ẽme’ẽ (py’aguapy) térã tapichakuéra oúva pene rendápe ha ikorasõ oñeñandu ndoipotái oñorairõ penendive térã oñorairõ itavayguakuéra ndive. Allah oipotárire, ome’ẽta kuri chupekuéra pu’aka ombohovái haĝua penendive, upévare oñorairõva’erãmo’ã penendive. Ha katu pendehejáramo ha’eño, ha noñorairõi penendive ha noikuave’ẽi peẽme py’aguapy (ñeme’ẽ), upéicharõ Allah nome’ẽi tape peẽme ĝuarã (pejagarra ha pejuka haĝua) chupekuéra.
سَتَجِدُوْنَ اٰخَرِيْنَ يُرِيْدُوْنَ اَنْ يَّأْمَنُوْكُمْ وَيَأْمَنُوْا قَوْمَهُمْ ۗ كُلَّ مَا رُدُّوْٓا اِلَى الْفِتْنَةِ اُرْكِسُوْا فِيْهَا ۚ فَاِنْ لَّمْ يَعْتَزِلُوْكُمْ وَيُلْقُوْٓا اِلَيْكُمُ السَّلَمَ وَيَكُفُّوْٓا اَيْدِيَهُمْ فَخُذُوْهُمْ وَاقْتُلُوْهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوْهُمْ ۗ وَاُولٰۤىِٕكُمْ جَعَلْنَا لَكُمْ عَلَيْهِمْ سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا ࣖ
satajidūna akharīna yurīdūna ay ya'manūkum wa ya'manū qaumahum, kullamā ruddū ilal-fitnati urkisū fīhā, fa illam ya‘tazilūkum wa yulqū ilaikumus-salama wa yakuffū aidiyahum fa khużūhum waqtulūhum ḥaiṡu ṡaqiftumūhum, wa ulā'ikum ja‘alnā lakum ‘alaihim sulṭānam mubīnā(n).
Pya’e rejuhúta ambue tapicha oikoséva seguridad-pe nendive ha seguridad-pe itavayguakuéra ndive. Oñehenói jey jave chupekuéra tentación-pe (shirk), ho’a ipype. Upévare ndohejáiramo peẽme ha noikuaveʼẽi peẽme pyʼaguapy, ha ndojejokóiramo pene ñorairõ hag̃ua, upéicharõ pejagarra chupekuéra prisionéroramo ha pejuka mamo pejuhúvape. Ha’ekuéra ha’e umi rehe Rome’ẽva’ekue peẽme peteĩ mba’ére hesakãva (peñorairõ, pejagarra ha pejuka haĝua).
وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ اَنْ يَّقْتُلَ مُؤْمِنًا اِلَّا خَطَـًٔا ۚ وَمَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَـًٔا فَتَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ وَّدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ اِلٰٓى اَهْلِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يَّصَّدَّقُوْا ۗ فَاِنْ كَانَ مِنْ قَوْمٍ عَدُوٍّ لَّكُمْ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَتَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۗوَاِنْ كَانَ مِنْ قَوْمٍۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِّيْثَاقٌ فَدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ اِلٰٓى اَهْلِهٖ وَتَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۚ فَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِۖ تَوْبَةً مِّنَ اللّٰهِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا
wa mā kāna limu'minin ay yaqtula mu'minan illā khaṭa'ā(n), wa man qatala mu'minan khaṭa'an fa taḥrīru raqabatim mu'minatiw wa diyatum musallamatun ilā ahlihī illā ay yaṣṣaddaqū, fa in kāna min qaumim bainakum wa bainahum mīṡāqun fa diyatum musallamatun ilā ahlihī wa taḥrīru raqabatim mu'minah(tin), famal lam yajid fa ṣiyāmu syahraini mutatābi‘aini taubatam minallāh(i), wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).
Ha naiporãi peteĩ ojeroviáva ojuka peteĩ ojeroviávape (ambue), ndaha’éiramo ha’e kulpávle (accidentalmente). Oimeraẽva ojukáva peteĩ ojeroviávape hembiapo vaígui (to) tomosãso peteĩ tembiguái ojeroviávape ha (topaga) pe rescate oñeme’ẽva ifamilia-pe (ojejukava’ekue), ndaha’éiramo ha’ekuéra (pe ojejukáva rogayguakuéra) orrenunsia pe pago. Ha’e (pe ojejukava’ekue) oúramo peteĩ tetãygua nembohorývagui, jepe ha’e peteĩ jeroviaha, upéicharõ (tojukaha) tomosãso hembiguái ojeroviávape. Ha oiméramo ha’e (pe ojejukáva) oúramo peteĩ pueblo (infiel)-gui oĩva hendivekuéra peteĩ tratado (py’aguapy rehegua) ha’ekuéra ha nde apytépe, upéicharõ (tove pe asesino) tohepyme’ẽ pe rescate oñeme’ẽva’ekue ifamilia (ojejukava’ekuépe) ha omosãso hembiguái ojeroviávape. Oimeraẽva ndojuhúiva (hembiguái), to’ayuna (pe asesino) mokõi jasy consecutivo arrepentimiento ramo Allah-pe. Ha Allah ha’e Opa mba’e Oikuaáva, Opa mba’e Arandu
وَمَنْ يَّقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَاۤؤُهٗ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيْهَا وَغَضِبَ اللّٰهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهٗ وَاَعَدَّ لَهٗ عَذَابًا عَظِيْمًا
wa may yaqtul mu'minam muta‘ammidan fa jazā'uhū jahannamu khālidan fīhā wa gaḍiballāhu ‘alaihi wa la‘anahū wa a‘adda lahū ‘ażāban ‘aẓīmā(n).
Ha ojuka intencionalmente peteĩ creyente-pe, pe recompensa ha’éta Infierno, upépe opytata opa ára g̃uarã. Allah ipochy hendive, ha omaldesi chupe ha ombosako'i chupe peteî castigo tuicháva.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا ضَرَبْتُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَتَبَيَّنُوْا وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَنْ اَلْقٰىٓ اِلَيْكُمُ السَّلٰمَ لَسْتَ مُؤْمِنًاۚ تَبْتَغُوْنَ عَرَضَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۖفَعِنْدَ اللّٰهِ مَغَانِمُ كَثِيْرَةٌ ۗ كَذٰلِكَ كُنْتُمْ مِّنْ قَبْلُ فَمَنَّ اللّٰهُ عَلَيْكُمْ فَتَبَيَّنُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا
yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā ḍarabtum fī sabīlillāhi fa tabayyanū wa lā taqūlū liman alqā ilaikumus-salāma lasta mu'minā(n), tabtagūna ‘araḍal-ḥayātid-dun-yā, fa ‘indallāhi magānimu kaṡīrah(tun), każālika kuntum min qablu fa mannallāhu ‘alaikum fa tabayyanū, innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).
Peẽ pejeroviava! Reho jave (oñorairõ) Allah rapére, upéicharõ eñangareko (eheka marandu) ha ani ere pe tapicha he'ívape "maitei" ndéve: "Nde ndaha'éi peteĩ ogueroviáva", (upéi rejuka chupe), intención reheve rehekávo pe riqueza tekove mundo-pegua, jepémo Allah ndive oĩ heta tesoro. Péicha reimeva’ekue yma, upéi Allah ome’ẽ ndéve Ijehovasa, upévare eñangareko. Añetehápe, Allah oñangareko porãiterei umi mba'e pejapova'ekuére.
لَا يَسْتَوِى الْقٰعِدُوْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ غَيْرُ اُولِى الضَّرَرِ وَالْمُجٰهِدُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۗ فَضَّلَ اللّٰهُ الْمُجٰهِدِيْنَ بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ عَلَى الْقٰعِدِيْنَ دَرَجَةً ۗ وَكُلًّا وَّعَدَ اللّٰهُ الْحُسْنٰىۗ وَفَضَّلَ اللّٰهُ الْمُجٰهِدِيْنَ عَلَى الْقٰعِدِيْنَ اَجْرًا عَظِيْمًاۙ
lā yastawil-qā‘idūna minal-mu'minīna gairu uliḍ-ḍarari wal-mujāhidūna fī sabīlillāhi bi'amwālihim wa anfusihim, faḍḍalallāhul-mujāhidīna bi amwālihim wa anfusihim ‘alal-qā‘idīna darajah(tan), wa kullaw wa‘adallāhul-ḥusnā, wa faḍḍalallāhul-mujāhidīna ‘alal-qā‘idīna ajran ‘aẓīmā(n).
Ndaha'éi peteĩchagua peteĩ ojeroviáva oguapýva (ndoparticipáiva ñorairõme) mba'eveichagua excusa (joko)'ỹre ha peteĩ tapicha oñeha'ãva jihad Allah rapére ipirapire ha hekovépe. Allah omomba'e guasu estatus umi oñeha'ãva jihad ipirapire ha hi'ánga reheve umi oguapýva ári (ndaha'éi oike ñorãirõme ojejoko'ÿre). Peteĩteĩme, Allah opromete peteĩ mba’eporã (recompensa) (paraíso) ha Allah ofavorese umi oñeha’ãva jihad rehe umi oguapývare peteĩ jopói tuicháva reheve,
دَرَجٰتٍ مِّنْهُ وَمَغْفِرَةً وَّرَحْمَةً ۗوَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ࣖ
darajātim minhu wa magfirataw wa raḥmah(tan), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).
(ha’éva) heta grado Hi’ári, avei perdón ha poriahuvereko. Allah ha’e Perdonador, Poriahuverekovéva.
اِنَّ الَّذِيْنَ تَوَفّٰىهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ ظَالِمِيْٓ اَنْفُسِهِمْ قَالُوْا فِيْمَ كُنْتُمْ ۗ قَالُوْا كُنَّا مُسْتَضْعَفِيْنَ فِى الْاَرْضِۗ قَالُوْٓا اَلَمْ تَكُنْ اَرْضُ اللّٰهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوْا فِيْهَا ۗ فَاُولٰۤىِٕكَ مَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ ۗ وَسَاۤءَتْ مَصِيْرًاۙ
innal-lażīna tawaffāhumul-malā'ikatu ẓālimī anfusihim qālū fīma kuntum, qālū kunnā mustaḍ‘afīna fil-arḍ(i), qālū alam takun arḍullāhi wāsi‘atan fa tuhājirū fīhā, fa ulā'ika ma'wāhum jahannam(u), wa sā'at maṣīrā(n).
Añetehápe, umi hekove oipe'áva ángel peteî estado de tiranía ijehe, ha'ekuéra (umi ángel) oporandu: "¿Mba'éichapa peime?" Ombohovái hikuái: "Ore ha'e umi tapicha ojejopýva ko yvy ape ári (La Meca)". Ha'ekuéra (umi ángel) oporandu: "Ndaha'éi piko Allah yvy tuicha, ikatu haguã reemigra (reñemongu'e) hi'ári?" Upéicha umi tapicha oĩ Infierno-pe, ha upéva (Jahanam) ha’e pe tenda ivaivéva ojevy haĝua,
اِلَّا الْمُسْتَضْعَفِيْنَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاۤءِ وَالْوِلْدَانِ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ حِيْلَةً وَّلَا يَهْتَدُوْنَ سَبِيْلًاۙ
illal-mustaḍ‘afīna minar-rijāli wan-nisā'i wal-wildāni lā yastaṭī‘ūna ḥīlataw wa lā yahtadūna sabīlā(n).
ndaha’éiramo umi ojejopyva’ekue, taha’e kuimba’e térã kuña ha mitã ndaikatupyrýiva ha ndoikuaáiva tape (oñemongu’e haguã),
فَاُولٰۤىِٕكَ عَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّعْفُوَ عَنْهُمْ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَفُوًّا غَفُوْرًا
fa ulā'ika ‘asallāhu ay ya‘fuwa ‘anhum, wa kānallāhu ‘afuwwan gafūrā(n).
upéi ha’ekuéra, oimeva’erã Allah operdona chupekuéra. Allah ha’e Perdonador, Perdonadorvéva.
۞ وَمَنْ يُّهَاجِرْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ يَجِدْ فِى الْاَرْضِ مُرٰغَمًا كَثِيْرًا وَّسَعَةً ۗوَمَنْ يَّخْرُجْ مِنْۢ بَيْتِهٖ مُهَاجِرًا اِلَى اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ اَجْرُهٗ عَلَى اللّٰهِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ࣖ
wa may yuhājir fī sabīlillāhi yajid fil-arḍi murāgaman kaṡīraw wa sa‘ah(tan), wa may yakhruj mim baitihī muhājiran ilallāhi wa rasūlihī ṡumma yudrik-hul-mautu faqad waqa‘a ajruhū ‘alallāh(i), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).
Ha oimeraẽva ohóva ambue tetãme Allah rapére, katuete ojuhúta ko yvy ape ári peteĩ tenda tuicháva oho hağua ha heta (sustento). Oimeraẽva hógagui oguerekóva intención ohóvo ambue tetãme Allah ha Imensajero rehehápe, upéi omano hese (oguahẽ mboyve destino-pe), upéicharõ añetehápe, oñemopyenda ipremio Allah ndive. Ha Allah ha’e Perdonador, Poriahuverekovéva.
وَاِذَا ضَرَبْتُمْ فِى الْاَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَقْصُرُوْا مِنَ الصَّلٰوةِ ۖ اِنْ خِفْتُمْ اَنْ يَّفْتِنَكُمُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ اِنَّ الْكٰفِرِيْنَ كَانُوْا لَكُمْ عَدُوًّا مُّبِيْنًا
wa iżā ḍarabtum fil-arḍi fa laisa ‘alaikum junāḥun an taqṣurū minaṣ-ṣalāh(ti), in khiftum ay yaftinakumul-lażīna kafarū, innal-kāfirīna kānū lakum ‘aduwwam mubīnā(n).
Ha peviaha jave ko yvy ape ári, ndaha’éi angaipa peẽme ĝuarã pejapo umi qasar ñembo’e, pekyhyjéramo peẽme ojeataka haĝua umi infiel-kuéragui. Añetehápe, umi ndogueroviáiva ha’e pene enemigo añetegua.
وَاِذَا كُنْتَ فِيْهِمْ فَاَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلٰوةَ فَلْتَقُمْ طَاۤىِٕفَةٌ مِّنْهُمْ مَّعَكَ وَلْيَأْخُذُوْٓا اَسْلِحَتَهُمْ ۗ فَاِذَا سَجَدُوْا فَلْيَكُوْنُوْا مِنْ وَّرَاۤىِٕكُمْۖ وَلْتَأْتِ طَاۤىِٕفَةٌ اُخْرٰى لَمْ يُصَلُّوْا فَلْيُصَلُّوْا مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوْا حِذْرَهُمْ وَاَسْلِحَتَهُمْ ۚ وَدَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْ تَغْفُلُوْنَ عَنْ اَسْلِحَتِكُمْ وَاَمْتِعَتِكُمْ فَيَمِيْلُوْنَ عَلَيْكُمْ مَّيْلَةً وَّاحِدَةً ۗوَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِنْ كَانَ بِكُمْ اَذًى مِّنْ مَّطَرٍ اَوْ كُنْتُمْ مَّرْضٰٓى اَنْ تَضَعُوْٓا اَسْلِحَتَكُمْ وَخُذُوْا حِذْرَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ اَعَدَّ لِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابًا مُّهِيْنًا
wa iżā kunta fīhim fa aqamta lahumuṣ-ṣalāta faltaqum ṭā'ifatum minhum ma‘aka walya'khużū asliḥatahum, fa iżā sajadū falyakūnū miw warā'ikum, walta'ti ṭā'ifatun ukhrā lam yuṣallū falyuṣallū ma‘aka walya'khużū ḥiżrahum wa asliḥatahum, waddal-lażīna kafarū lau tagfulūna ‘an asliḥatakum wa amti‘atikum, fa yamīlūna ‘alaikum mailataw wāḥidah(tan), wa lā junāḥa ‘alaikum in kāna bikum ażam mim maṭarin au kuntum marḍā an taḍa‘ū asliḥatakum wa khużū ḥiżrakum, innallāha a‘adda lil-kāfirīna ‘ażābam muhīnā(n).
Ha nde (Muhammad) reime ramo ijapytepekuéra (ne irũnguéra) ha reñembo’ese hendivekuéra, upéicharõ eheja peteĩ aty ijapytepekuéra toñembo’y (toñembo’e) nendive ha togueraha hi’armakuéra, upéi ha’ekuéra (oñembo’éva nendive) oñesũ vove (omohu’ã rire peteĩ rac’ah), upéicharõ toñemongu’e nde rapykuéri guive (ombohovake haĝua enemigo-pe) ha tou ambue aty noñembo’éiva, upéi oñembo’e nendive, ha toñembosako’i hikuái. alerta ha funda-pe hi’armakuéra. Umi ndogueroviáiva oipota reñatende porã umi arma ha mbaʼe rerekóvare, upévare haʼekuéra ndeataka peteĩ jeýpe. Ha naiporãi peẽme pemoĩ pene árma, oky káusare rejepyʼapýramo térã nerasy rupi, ha eñembosakoʼi. Añetehápe, Allah ombosako’i peteĩ castigo omotĩva umi ndogueroviáivape ĝuarã.
فَاِذَا قَضَيْتُمُ الصَّلٰوةَ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ قِيَامًا وَّقُعُوْدًا وَّعَلٰى جُنُوْبِكُمْ ۚ فَاِذَا اطْمَأْنَنْتُمْ فَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ ۚ اِنَّ الصَّلٰوةَ كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ كِتٰبًا مَّوْقُوْتًا
fa iżā qaḍaitumuṣ-ṣalāta fażkurullāha qiyāmaw wa qu‘ūdaw wa ‘alā junūbikum, fa iżaṭma'nantum fa aqīmuṣ-ṣalāh(ta), innaṣ-ṣalāta kānat ‘alal-mu'minīna kitābam mauqūtā(n).
Avei, remohu’ã vove (nde) ñembo’e, nemandu’ava’erã Allah rehe reñembo’y jave, reguapy jave ha reñeno jave. Upéi, reñeñandu porã vove, upéi ejapo pe ñembo’e (jepiveguáicha). Añetehápe, pe ñembo’e ha’e peteĩ obligación ojedetermináva tiempo-pe umi ogueroviávape ĝuarã.
وَلَا تَهِنُوْا فِى ابْتِغَاۤءِ الْقَوْمِ ۗ اِنْ تَكُوْنُوْا تَأْلَمُوْنَ فَاِنَّهُمْ يَأْلَمُوْنَ كَمَا تَأْلَمُوْنَ ۚوَتَرْجُوْنَ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا يَرْجُوْنَ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا ࣖ
wa lā tahinū fibtigā'il-qaum(i), in takūnū ta'lamūna fa innahum ya'lamūna kamā ta'lamūn(a), wa tarjūna minallāhi mā lā yarjūn(a), wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).
Ha ani pene korasõ kangy pepersegi haĝua chupekuéra (pene enemigokuérape). Pehasáramo hasy, upéicharõ peikuaa ha’ekuéra ohasa’asyha avei (avei), peẽ pejapoháicha, ikatu aja gueteri peha’arõ Allah-gui pe ndaikatúiva oha’arõ hikuái. Allah ha’e Opa mba’e Oikuaáva, Opa mba’e Arandu.
اِنَّآ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِمَآ اَرٰىكَ اللّٰهُ ۗوَلَا تَكُنْ لِّلْخَاۤىِٕنِيْنَ خَصِيْمًا ۙ
innā anzalnā ilaikal-kitāba bil-ḥaqqi litaḥkuma bainan-nāsi bimā arākallāh(u), wa lā takun lil-khā'inīna khaṣīmā(n).
Añetehápe, Roguejy pe Aranduka (Pe Corán) peẽme (Muhammad) oguerúva pe añetegua, ikatu hağuáicha pehusga tapichakuéra apytépe Allah penembo’e haguéicha, ha ani peiko (peteĩ tapicha inocente) opositor ramo, porque (pedefendévo) peteĩ tapicha otraisionáva,
وَّاسْتَغْفِرِ اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًاۚ
wastagfirillāh(a), innallāha kāna gafūrar raḥīmā(n).
ha ejerure Allah-pe perdón. Añetehápe, Allah ha’e Perdonador, Poriahuverekovéva.
وَلَا تُجَادِلْ عَنِ الَّذِيْنَ يَخْتَانُوْنَ اَنْفُسَهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ خَوَّانًا اَثِيْمًاۙ
wa lā tujādil ‘anil-lażīna yakhtānūna anfusahum, innallāha lā yuḥibbu man kāna khawwānan aṡīmā(n).
Ha ani pejodiskuti umi oñetraisionávare. Añetehápe, Allah ndogustái umi akóinte otraisionáva ha ojepysóva angaipápe.
يَّسْتَخْفُوْنَ مِنَ النَّاسِ وَلَا يَسْتَخْفُوْنَ مِنَ اللّٰهِ وَهُوَ مَعَهُمْ اِذْ يُبَيِّتُوْنَ مَا لَا يَرْضٰى مِنَ الْقَوْلِ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ بِمَا يَعْمَلُوْنَ مُحِيْطًا
yastakhfūna minan-nāsi wa lā yastakhfūna minallāhi wa huwa ma‘ahum iż yubayyitūna mā lā yarḍā minal-qaul(i), wa kānallāhu bimā ya‘malūna muḥīṭā(n).
ikatu okañy tapichakuéragui, ha katu ndaikatúi okañy Allah-gui, Allah oĩgui hendivekuéra, peteĩ pyhare ojapórõ guare hikuái peteĩ decisión secreta Ha’e ndoguerohorýiva. Ha Allah Todopoderoso ojaho'i umi mba'e ojapóva hikuái.
هٰٓاَنْتُمْ هٰٓؤُلَاۤءِ جَادَلْتُمْ عَنْهُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ فَمَنْ يُّجَادِلُ اللّٰهَ عَنْهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ اَمْ مَّنْ يَّكُوْنُ عَلَيْهِمْ وَكِيْلًا
hā'antum hā'ulā'i jādaltum ‘anhum fil-ḥayātid-dun-yā, famay yujādilullāha ‘anhum yaumal-qiyāmati am may yakūnu ‘alaihim wakīlā(n).
Upéva ha'e nde! Peẽ pediskuti (pedefende) haĝua chupekuéra ko tekove mundano-pe, ha katu mávapa oñemoĩta Allah-pe (odefende haĝua) chupekuéra pe Día de la Resurrección-pe? Térã mávapa ha'éta iñangarekóva (Allah castigo rehe)?
وَمَنْ يَّعْمَلْ سُوْۤءًا اَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهٗ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللّٰهَ يَجِدِ اللّٰهَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا
wa may ya‘mal sū'an au yaẓlim nafsahū ṡumma yastagfirillāha yajidillāha gafūrar raḥīmā(n).
Ha oimeraẽva ojapova’ekue peteĩ mba’evai ha ojapovaíva ijehegui, upéi ojerure Allah-pe perdón, katuete ojuhúta Allah-pe Iperdonáva, Iporiahuverekovéva.
وَمَنْ يَّكْسِبْ اِثْمًا فَاِنَّمَا يَكْسِبُهٗ عَلٰى نَفْسِهٖ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا
wa may yaksib iṡman fa innamā yaksibuhū ‘alā nafsih(ī),wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).
Ha pe ojapóva angaipa, upéicharõ añetehápe ojapo imba’erã (dificultad). Ha Allah ha’e Opa mba’e Oikuaáva, Opa mba’e Arandu
وَمَنْ يَّكْسِبْ خَطِيْۤـَٔةً اَوْ اِثْمًا ثُمَّ يَرْمِ بِهٖ بَرِيْۤـًٔا فَقَدِ احْتَمَلَ بُهْتَانًا وَّاِثْمًا مُّبِيْنًا ࣖ
wa may yaksib khaṭī'atan au iṡman ṡumma yarmi bihī barī'an fa qadiḥtamala buhtānaw wa iṡmam mubīnā(n).
Ha ojavýva térã angaipa, upéicharõ oakusa peteĩ tapicha inocente-pe, upéicharõ añetehápe, ogueraha japu ha angaipa hesakãva.
وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكَ وَرَحْمَتُهٗ لَهَمَّتْ طَّاۤىِٕفَةٌ مِّنْهُمْ اَنْ يُّضِلُّوْكَۗ وَمَا يُضِلُّوْنَ اِلَّآ اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَضُرُّوْنَكَ مِنْ شَيْءٍ ۗ وَاَنْزَلَ اللّٰهُ عَلَيْكَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَكَ مَا لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُۗ وَكَانَ فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكَ عَظِيْمًا
wa lau lā faḍlullāhi ‘alaika wa raḥmatuhū lahammaṭ-ṭā'ifatum minhum ay yuḍillūk(a), wa mā yuḍillūna illā anfusahum wa mā yaḍurrūnaka min syai'(in), wa anzalallāhu ‘alaikal-kitāba wal-ḥikmata wa ‘allamaka mā lam takun ta‘lam(u), wa kāna faḍlullāhi ‘alaika ‘aẓīmā(n).
Ha ndaha’éirire Allah gracia ha Iporiahuvereko penderehe (Muhammad), katuete peteĩ grupo ijapytepekuéra odesidíta pendegueraha tape vaíre. Péro haʼekuéra oñembotavynte, ha ni michĩmi ndojapói nderehe mbaʼeve. Ha (avei avei) Allah omboguejy peẽme Aranduka (Al-Qur’an) ha Arandu (Sunnah), ha penembo’e pe ndapeikuaáiva. Tuichaiterei ningo Tupã mborayhu ome'ẽva peẽme.
۞ لَا خَيْرَ فِيْ كَثِيْرٍ مِّنْ نَّجْوٰىهُمْ اِلَّا مَنْ اَمَرَ بِصَدَقَةٍ اَوْ مَعْرُوْفٍ اَوْ اِصْلَاحٍۢ بَيْنَ النَّاسِۗ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ ابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ فَسَوْفَ نُؤْتِيْهِ اَجْرًا عَظِيْمًا
lā khaira fī kaṡīrim min najwāhum illā man amara biṣadaqatin au ma‘rūfin au iṣlāḥim bainan-nās(i), wa may yaf‘al żālikabtigā'a marḍātillāhi fa saufa nu'tīhi ajran ‘aẓīmā(n).
Ndaipóri mba’eve iporãva heta iñe’ẽñemi ñemiháme, ndaha’éiramo umi ñemongeta ñemi umi omandava’ekue caridad, térã tembiapo porã, térã omopyendáva py’aguapy tapichakuéra apytépe. Oimeraẽva ojapóva upéva ohekávo Allah mbovy'a, Pya'e ñame'ẽta chupe peteĩ jopói tuicháva.
وَمَنْ يُّشَاقِقِ الرَّسُوْلَ مِنْۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدٰى وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيْلِ الْمُؤْمِنِيْنَ نُوَلِّهٖ مَا تَوَلّٰى وَنُصْلِهٖ جَهَنَّمَۗ وَسَاۤءَتْ مَصِيْرًا ࣖ
wa may yusyāqiqir-rasūla mim ba‘di mā tabayyana lahul-hudā wa yattabi‘ gaira sabīlil-mu'minīna nuwallihī mā tawallā wa nuṣlihī jahannam(a), wa sā'at maṣīrā(n).
Ha pe oñemoĩva pe Mensajero (Muhammad) rehe hesakã rire chupe pe añetegua, ha osegíva peteĩ tape ndaha’éiva umi ogueroviáva rape, Jaheja chupe pe javy ha’e ojapova’ekuépe ha Roconsignáta chupe infierno-pe, ha upéva ha’e pe tenda ivaivéva ojevy haĝua.
اِنَّ اللّٰهَ لَا يَغْفِرُ اَنْ يُّشْرَكَ بِهٖ وَيَغْفِرُ مَا دُوْنَ ذٰلِكَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَمَنْ يُّشْرِكْ بِاللّٰهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلٰلًا ۢ بَعِيْدًا
innallāha lā yagfiru ay yusyraka bihī wa yagfiru mā dūna żālika limay yasyā'(u), wa may yusyrik billāhi faqad ḍalla ḍalālam ba‘īdā(n).
Allah noperdonamo’ãi pe pekádo shirk rehegua (ombojoaju umi socio Allah ndive oimeraẽ mba’ére), ha operdona angaipa ndaha’éiva pe oipotávape ĝuarã. Ha oimeraẽva ombojoajúva (peteĩ mba’e) Allah ndive, upéicharõ añetehápe, oho mombyry eterei.
اِنْ يَّدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلَّآ اِنٰثًاۚ وَاِنْ يَّدْعُوْنَ اِلَّا شَيْطٰنًا مَّرِيْدًاۙ
iy yad‘ūna min dūnihī illā ināṡā(n), wa iy yad‘ūna illā syaiṭānam marīdā(n).
Pe omomba'eguasúva hikuái Allah ykére ndaha'éi mba'eve sino (ta'ãnga), ha nomomba'eguasúi mba'eve ndaha'éirõ Satanás naiñe'ẽrendúivape
لَّعَنَهُ اللّٰهُ ۘ وَقَالَ لَاَتَّخِذَنَّ مِنْ عِبَادِكَ نَصِيْبًا مَّفْرُوْضًاۙ
la‘anahullāh(u), wa qāla la'attakhiżanna min ‘ibādika naṣībam mafrūḍā(n).
upéva Allah omaldesi, ha (pe aña) he'i: "Katuete aipe'áta peteĩ porción Ne rembiguáikuéragui,
وَّلَاُضِلَّنَّهُمْ وَلَاُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ اٰذَانَ الْاَنْعَامِ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللّٰهِ ۗوَمَنْ يَّتَّخِذِ الشَّيْطٰنَ وَلِيًّا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِيْنًا
wa la'uḍillannahum wa la'umanniyannahum wa la'āmurannahum fa layubattikunna āżānal-an‘āmi wa la'āmurannahum fa layugayyirunna khalqallāh(i), wa may yattakhiżisy-syaiṭāna waliyyam min dūnillāhi faqad khasira khusrānam mubīnā(n).
ha katuete arahata chupekuéra tape vaíre, ha amopu’ãta ipypekuéra sueño nandi ha amanda chupekuéra oikytĩ haguã mymba apysa, (upéi añetehápe oikytĩ), ha amanda chupekuéra omoambue haguã Allah rembiapokue, (upéi añetehápe omoambue hikuái).” Oimeraẽva oipyhýva Satanás-pe peteĩ protector ramo ndaha’éiva Allah, upéicharõ añetehápe, ohasa asy peteĩ pérdida añetegua.
يَعِدُهُمْ وَيُمَنِّيْهِمْۗ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطٰنُ اِلَّا غُرُوْرًا
ya‘iduhum wa yumannīhim, wa mā ya‘iduhumusy-syaiṭānu illā gurūrā(n).
(Aña) ojapo chupekuéra ñe’ẽme’ẽ ha omopu’ã ipypekuéra sueño nandi, jepe pe aña opromete chupekuéra japu añónte.
اُولٰۤىِٕكَ مَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُۖ وَلَا يَجِدُوْنَ عَنْهَا مَحِيْصًا
ulā'ika ma'wāhum jahannam(u), wa lā yajidūna ‘anhā maḥīṣā(n).
Umi (oñembotavýva) ha’e infierno mba’e ha ndoguerekomo’ãi tenda (ambue) okañy haĝua chugui.
وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًاۗ وَعْدَ اللّٰهِ حَقًّا ۗوَمَنْ اَصْدَقُ مِنَ اللّٰهِ قِيْلًا
wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti sanudkhiluhum jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), wa‘dallāhi ḥaqqā(n), wa man aṣdaqu minallāhi qīlā(n).
Ha umi ogueroviáva ha ojapóva tembiapo porã, Ñaikéta paraísope iguype osyry ysyry, opytáta ipype opa ára. Ha Ñandejára promésa añete. Máva piko añeteguave iñe’ẽme Allah-gui?
لَيْسَ بِاَمَانِيِّكُمْ وَلَآ اَمَانِيِّ اَهْلِ الْكِتٰبِ ۗ مَنْ يَّعْمَلْ سُوْۤءًا يُّجْزَ بِهٖۙ وَلَا يَجِدْ لَهٗ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًا
laisa bi'amāniyyikum wa lā amāniyyi ahlil-kitāb(i), may ya‘mal sū'ay yujza bih(ī), wa lā yajid lahū min dūnillāhi waliyyaw wa lā naṣīrā(n).
(Recompensa Allah-gui) ndaha’éi nde rembipota ha ndaha’éi (ni) umi Tavayguakuéra Aranduka rembipota. Oimeraẽva ojapóva ivaíva katuete ojehepyme’ẽ jeýta upe mba’evai he’iháicha, ha ndoguerekomo’ãi oñangarekóva ni pytyvõhára Allah-gui.
وَمَنْ يَّعْمَلْ مِنَ الصّٰلِحٰتِ مِنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنْثٰى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَاُولٰۤىِٕكَ يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ وَلَا يُظْلَمُوْنَ نَقِيْرًا
wa may ya‘mal minaṣ-ṣāliḥāti min żakarin au unṡā wa huwa mu'minun fa ulā'ika yadkhulūnal-jannata wa lā yuẓlamūna naqīrā(n).
Ha oimeraẽ ojapóva tembiapo porã, taha'e kuimba'e térã kuña, ha'e aja jeroviaha, oikéta Paraísope ha ndojejapomo'ãi hese ni michĩmi.
وَمَنْ اَحْسَنُ دِيْنًا مِّمَّنْ اَسْلَمَ وَجْهَهٗ لِلّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ وَّاتَّبَعَ مِلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًا ۗوَاتَّخَذَ اللّٰهُ اِبْرٰهِيْمَ خَلِيْلًا
wa man aḥsanu dīnam mimman aslama wajhahū lillāhi wa huwa muḥsinuw wattaba‘a millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wattakhażallāhu ibrāhīma khalīlā(n).
Ha máva piko oreko peteĩ rrelihión iporãvéva peteĩ tapicha oñemoĩvagui ipyʼaite guive Allah poguýpe, ojapo aja tembiapo porã, ha osegíva Abrahán rrelihión hekojojáva? Ha Allah oiporavo Abraham-pe ha'e haguã (Imba'e) ohayhúva.
وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَكَانَ اللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ مُّحِيْطًا ࣖ
wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kānallāhu bikulli syai'im muḥīṭā(n).
Ha Allah mba'e opa mba'e oĩva yvágape ha oimeraẽ mba'e oĩva yvy ape ári, ha Allah (mba'ekuaa) oike opa mba'e.
وَيَسْتَفْتُوْنَكَ فِى النِّسَاۤءِۗ قُلِ اللّٰهُ يُفْتِيْكُمْ فِيْهِنَّ ۙوَمَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ فِى الْكِتٰبِ فِيْ يَتٰمَى النِّسَاۤءِ الّٰتِيْ لَا تُؤْتُوْنَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُوْنَ اَنْ تَنْكِحُوْهُنَّ وَالْمُسْتَضْعَفِيْنَ مِنَ الْوِلْدَانِۙ وَاَنْ تَقُوْمُوْا لِلْيَتٰمٰى بِالْقِسْطِ ۗوَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِهٖ عَلِيْمًا
wa yastaftūnaka fin-nisā'(i), qulillāhu yuftīkum fīhinn(a), wa mā yutlā ‘alaikum fil-kitābi fī yatāman-nisā'il-lātī lā tu'tūnahunna mā kutiba lahunna wa targabūna an tankiḥūhunna wal-mustaḍ‘afīna minal-wildān(i), wa an taqūmū lil-yatāmā bil-qisṭ(i), wa mā taf‘alū min khairin fa innallāha kāna bihī ‘alīmā(n).
Ha ojerure ndéve hikuái peteĩ fatwa kuñanguéra rehegua. Ere: "Allah ome'ẽ peẽme peteĩ fatwa hesekuéra, ha pe oje'eva'ekue peẽme Corán-pe (avei peteĩ fatwa) kuña tyre'ỹva rehegua napeme'ẽiva'ekue chupekuéra pe (dote) oje'éva chupekuéra, pemendase aja hesekuéra ha (re) mitã ojehecha'ỹva gueteri ikangyha. Ha (Allah omanda peẽme) peñangareko haguã hekopete umi huérfano rehe. Ha oimeraẽ mba'e porã pejapova'ekue, añetehápe." Allah ha'e Opa mba'e Oikuaáva".
وَاِنِ امْرَاَةٌ خَافَتْ مِنْۢ بَعْلِهَا نُشُوْزًا اَوْ اِعْرَاضًا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَآ اَنْ يُّصْلِحَا بَيْنَهُمَا صُلْحًا ۗوَالصُّلْحُ خَيْرٌ ۗوَاُحْضِرَتِ الْاَنْفُسُ الشُّحَّۗ وَاِنْ تُحْسِنُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا
wa inimra'atun khāfat mim ba‘lihā nusyūzan au i‘rāḍan falā junāḥa ‘alaihimā ay yuṣliḥā bainahumā ṣulḥā(n), waṣ-ṣulḥu khair(un), wa uḥḍiratil-anfususy-syuḥḥ(a), wa in tuḥsinū wa tattaqū fa innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).
Ha peteĩ kuña ojepy’apýramo iména ipy’aro térã indiferentetaha, upéicharõ mokõivéva ikatu ojapo peteĩ py’aguapy añete, ha upe py’aguapy iporãve (chupekuéra ĝuarã) jepe pe kuimba’e ipy’aju ijehegui. Ha remoporãvéramo (nde relación ne rembireko ndive) ha reñangareko ndejehe (nusyuz ha indiferencia-gui), upéicharõ añetehápe, Allah oñeñangareko umi mba’e rejapóvare.
وَلَنْ تَسْتَطِيْعُوْٓا اَنْ تَعْدِلُوْا بَيْنَ النِّسَاۤءِ وَلَوْ حَرَصْتُمْ فَلَا تَمِيْلُوْا كُلَّ الْمَيْلِ فَتَذَرُوْهَا كَالْمُعَلَّقَةِ ۗوَاِنْ تُصْلِحُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا
wa lan tastaṭī‘ū an ta‘dilū bainan-nisā'i wa lau ḥaraṣtum falā tamīlū kullal-maili fa tażarūhā kal-mu‘allaqah(ti), wa in tuṣliḥū wa tattaqū fa innallāha kāna gafūrar raḥīmā(n).
Ha ndaikatumoʼãi pejapo hustísia pene rembirekokuéra apytépe, jepe pejapose kyreʼỹ, upévare ani peñeinclinaiterei (pe pehayhúva gotyo) peheja peve pe ótrope oñemoĩ. Ha peñerreforma ha peñangarekóramo (pejejapo vaígui), upéicharõ katuete Allah ha’e Py’ỹi operdonáva, iporiahuverekovéva.
وَاِنْ يَّتَفَرَّقَا يُغْنِ اللّٰهُ كُلًّا مِّنْ سَعَتِهٖۗ وَكَانَ اللّٰهُ وَاسِعًا حَكِيْمًا
wa iy yatafarraqā yugnillāhu kullam min sa‘atih(ī), wa kānallāhu wāsi‘an ḥakīmā(n).
Ha mokõivéva ojedivorciáramo, upéicharõ Allah ome’ẽta peteĩ teĩme suficiencia Igrásiagui. Ha Allah ha’e Opa mba’e Ombohapéva (Imba’eporã), Iñaranduvéva.
وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَلَقَدْ وَصَّيْنَا الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَاِيَّاكُمْ اَنِ اتَّقُوا اللّٰهَ ۗوَاِنْ تَكْفُرُوْا فَاِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَكَانَ اللّٰهُ غَنِيًّا حَمِيْدًا
wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa laqad waṣṣainal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wa iyyākum anittaqullāh(a), wa in takfurū fa inna lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kānallāhu ganiyyan ḥamīdā(n).
Ha Allah mba’e opa mba’e oĩva yvágape ha oimeraẽ mba’e oĩva yvy ape ári, ha añetehápe, Ro’e umi oñeme’ẽva’ekuépe pe aranduka marangatu pene mboyve ha (avei) peẽme pekyhyje haĝua Allah-gui. Ha katu ndapegueroviáiramo, upéicharõ (peikuaa), Allah mba’e opa mba’e yvágape ha oimeraẽ mba’e oĩva yvy ape ári, ha Allah ha’e Ipirapirehetavéva, Ojeguerohoryvéva.
وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا
wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).
Ha Allah mba'e opa mba'e yvágape ha opa mba'e oĩva yvy ape ári. Allah ha’e suficiente iñangarekohára ramo.
اِنْ يَّشَأْ يُذْهِبْكُمْ اَيُّهَا النَّاسُ وَيَأْتِ بِاٰخَرِيْنَۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى ذٰلِكَ قَدِيْرًا
iy yasya' yużhibkum ayyuhan-nāsu wa ya'ti bi'ākharīn(a), wa kānallāhu ‘alā żālika qadīrā(n).
Allah oipotárire, Ha’e penehundíta kuri opavave, ¡Oh yvypóra! Upéi ogueru ambue (tavayguakuéra) (nde rendaguépe). Ha Allah Ipu'akapáva ojapo upéicha.
مَنْ كَانَ يُرِيْدُ ثَوَابَ الدُّنْيَا فَعِنْدَ اللّٰهِ ثَوَابُ الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ سَمِيْعًاۢ بَصِيْرًا ࣖ
man kāna yurīdu ṡawābad-dun-yā fa ‘indallāhi ṡawābud-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa kānallāhu samī‘am baṣīrā(n).
Oimeraẽva oipotáva ko mundo recompensa, toikuaa Allah ndive oĩha recompensa ko mundo ha ko’ã ára rire. Ha Allah ha’e opa mba’e ohendúva, opa mba’e ohecháva.
۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُوْنُوْا قَوَّامِيْنَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاۤءَ لِلّٰهِ وَلَوْ عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ اَوِ الْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ ۚ اِنْ يَّكُنْ غَنِيًّا اَوْ فَقِيْرًا فَاللّٰهُ اَوْلٰى بِهِمَاۗ فَلَا تَتَّبِعُوا الْهَوٰٓى اَنْ تَعْدِلُوْا ۚ وَاِنْ تَلْوٗٓا اَوْ تُعْرِضُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا
yā ayyuhal-lażīna āmanū kūnū qawwāmīna bil-qisṭi syuhadā'a lillāhi wa lau ‘alā anfusikum awil-wālidaini wal-aqrabīn(a), iy yakun ganiyyan au faqīran fallāhu aulā bihimā, falā tattabi‘ul-hawā an ta‘dilū, wa in talwū au tu‘riḍū fa innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).
Peẽ pejeroviava! Peiko tekojoja pytyvõhára, testigo Allah-pe ĝuarã, jepe pendejehe térã pende tuvakuéra ha pene parientekuéra rehe. Taha’e ha’e (pe acusado) ipirapire hetáva térã imboriahu, Allah oikuaa porãve mba’épa ointeresa chupe. Upévare ani pesegi pene rembipota, peñemomombyryse pe añeteguágui. Ha pembojere ramo (pe testimonio) térã pembotovéramo peme’ẽ, upéicharõ peikuaa Allah oikuaaha opa mba’e pejapova’ekue.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَالْكِتٰبِ الَّذِيْ نَزَّلَ عَلٰى رَسُوْلِهٖ وَالْكِتٰبِ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ مِنْ قَبْلُ ۗوَمَنْ يَّكْفُرْ بِاللّٰهِ وَمَلٰۤىِٕكَتِهٖ وَكُتُبِهٖ وَرُسُلِهٖ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلٰلًا ۢ بَعِيْدًا
yā ayyuhal-lażīna āmanū āminū billāhi wa rasūlihī wal-kitābil-lażī nazzala ‘alā rasūlihī wal-kitābil-lażī anzala min qabl(u), wa may yakfur billāhi wa malā'ikatihī wa kutubihī wa rusulihī wal-yaumil-ākhiri faqad ḍalla ḍalālam ba‘īdā(n).
Peẽ pejeroviava! Pejerovia meme Allah ha Imbohasáre (Muhammad) ha pe Aranduka (Al-Qur’an) oñemombe’uva’ekue Imbohasápe, ha avei umi aranduka oñembohasáva’ekue upe mboyve. Oimeraẽva ndogueroviáiva Allah-pe, hi’ángel-pe, Ikuatiahaipyre, imarandu ha Ára Paha rehe, upéicharõ añetehápe, upe tapicha oho mombyry eterei.
اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ثُمَّ كَفَرُوْا ثُمَّ اٰمَنُوْا ثُمَّ كَفَرُوْا ثُمَّ ازْدَادُوْا كُفْرًا لَّمْ يَكُنِ اللّٰهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلَا لِيَهْدِيَهُمْ سَبِيْلًاۗ
innal-lażīna āmanū ṡumma kafarū ṡumma āmanū ṡumma kafarū ṡummazdādū kufral lam yakunillāhu liyagfira lahum wa lā liyahdiyahum sabīlā(n).
Añetehápe, umi ojeroviáva ha upéi ndogueroviáiva, upéi oguerovia (jey), upéi ndogueroviái jey, upéi ombohetave ijerovia’ỹ, upéicharõ Allah noperdonamo’ãi chupekuéra, ni (ni) ndohechaukái chupekuéra tape (recto).
بَشِّرِ الْمُنٰفِقِيْنَ بِاَنَّ لَهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًاۙ
basysyiril-munāfiqīna bi'anna lahum ‘ażāban alīmā(n).
Peme’ẽ marandu umi hovamokõivape oguerekótaha peteĩ jehasa’asy hasýva.
ۨالَّذِيْنَ يَتَّخِذُوْنَ الْكٰفِرِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ الْمُؤْمِنِيْنَ ۗ اَيَبْتَغُوْنَ عِنْدَهُمُ الْعِزَّةَ فَاِنَّ الْعِزَّةَ لِلّٰهِ جَمِيْعًاۗ
al-lażīna yattakhiżūnal-kāfirīna auliyā'a min dūnil-mu'minīn(a), ayabtagūna ‘indahumul-‘izzata fa innal-‘izzata lillāhi jamī‘ā(n).
(Ha'éva) umi oipyhýva umi ndogueroviáivape imburuvicha ramo, ohejávo umi ogueroviávape. ¿Ohekápa hikuái puʼaka umi ndogueroviáiva ndive? Eikuaa opa pu’aka ha’eha Allah mba’e.
وَقَدْ نَزَّلَ عَلَيْكُمْ فِى الْكِتٰبِ اَنْ اِذَا سَمِعْتُمْ اٰيٰتِ اللّٰهِ يُكْفَرُ بِهَا وَيُسْتَهْزَاُ بِهَا فَلَا تَقْعُدُوْا مَعَهُمْ حَتّٰى يَخُوْضُوْا فِيْ حَدِيْثٍ غَيْرِهٖٓ ۖ اِنَّكُمْ اِذًا مِّثْلُهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ جَامِعُ الْمُنٰفِقِيْنَ وَالْكٰفِرِيْنَ فِيْ جَهَنَّمَ جَمِيْعًاۙ
wa qad nazzala ‘alaikum fil-kitābi an iżā sami‘tum āyātillāhi yukfaru bihā wa yustahza'u bihā falā taq‘udū ma‘ahum ḥattā yakhūḍū fī ḥadīṡin gairih(ī), innakum iżam miṡlahum, innallāha jāmi‘ul-munāfiqīna wal-kāfirīna fī jahannama jamī‘ā(n).
Ha añetehápe, Allah omboguejy (regla) peẽme ĝuarã pe Arandukápe (Al Qur’an) pehendúramo umi versículo Allah rehegua oñenega ha oñembohory (umi ndogueroviáiva rupive), upéicharõ ani peguapy hendivekuéra, oike mboyve hikuái ambue ñomongetahápe. Pórke (resegíramo reguapy hendivekuéra), katuete rejoguáta chupekuéra. Añetehápe, Allah ombyatýta opavave hovamokõiva ha ndogueroviáivape Infierno-pe,
ۨالَّذِيْنَ يَتَرَبَّصُوْنَ بِكُمْۗ فَاِنْ كَانَ لَكُمْ فَتْحٌ مِّنَ اللّٰهِ قَالُوْٓا اَلَمْ نَكُنْ مَّعَكُمْ ۖ وَاِنْ كَانَ لِلْكٰفِرِيْنَ نَصِيْبٌ قَالُوْٓا اَلَمْ نَسْتَحْوِذْ عَلَيْكُمْ وَنَمْنَعْكُمْ مِّنَ الْمُؤْمِنِيْنَ ۗ فَاللّٰهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ وَلَنْ يَّجْعَلَ اللّٰهُ لِلْكٰفِرِيْنَ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ سَبِيْلًا ࣖ
al-lażīna yatarabbaṣūna bikum, fa in kāna lakum fatḥum minallāhi qālū alam nakum ma‘akum, wa in kāna lil-kāfirīna naṣībun qālū alam nastaḥwiż ‘alaikum wa namna‘kum minal-mu'minīn(a), fallāhu yaḥkumu bainakum yaumal-qiyāmah(ti), wa lay yaj‘alallāhu lil-kāfirīna ‘alal-mu'minīna sabīlā(n).
(Ha’éva) umi oha’arõva (acontecimiento) oikótava nderehe. Rehupyty vove victoria Allah-gui, he'i hikuái: "¿Ndaha'éi piko orendive (ñorairõme)?" Ha umi ndogueroviáiva oguerekóramo peteĩ parte, he'i hikuái: "¿Ndaha'éi piko roimeva'ekue penendive victoria-pe, ha ndorodefendéi piko umi ogueroviávagui?”. Upéicha Allah ohusgáta pende apytépe pe Ára Resurrección-pe. Allah nome’ẽmo’ãi umi ndogueroviáivape peteĩ tape ipu’aka haĝua umi ogueroviávare.
اِنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ يُخٰدِعُوْنَ اللّٰهَ وَهُوَ خَادِعُهُمْۚ وَاِذَا قَامُوْٓا اِلَى الصَّلٰوةِ قَامُوْا كُسَالٰىۙ يُرَاۤءُوْنَ النَّاسَ وَلَا يَذْكُرُوْنَ اللّٰهَ اِلَّا قَلِيْلًاۖ
innal-munāfiqīna yukhādi‘ūnallāha wa huwa khādi‘uhum, wa iżā qāmū ilaṣ-ṣalāti qāmū kusālā, yurā'ūnan-nāsa wa lā yażkurūnallāha illā qalīlā(n).
Añetehápe, umi hovamokõiva ombotavyse Allah-pe, ha katu Allah ha’e pe ombotavýva chupekuéra. Opuʼã jave oñemboʼe hag̃ua, ipyʼaite guive ojapo upéva. Ha’ekuéra he’ise ovy’aha (oipota ojeguerohory) tapichakuéra renondépe. Ha naimandu'ái hikuái Allah rehe ndaha'éirõ michĩmi
مُّذَبْذَبِيْنَ بَيْنَ ذٰلِكَۖ لَآ اِلٰى هٰٓؤُلَاۤءِ وَلَآ اِلٰى هٰٓؤُلَاۤءِ ۗ وَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهٗ سَبِيْلًا
mużabżabīna baina żālik(a), lā ilā ha'ulā'i wa lā ilā ha'ulā'(i), wa may yuḍlilillāhu falan tajida lahū sabīlā(n).
Oĩ hikuái peteĩ estado de duda-pe umi (jerovia térã jerovia’ỹ), ndaha’éiva ko atýpe (ojerovia’ỹva) ha ndaha’éiva (ni) upe atýpe (ojerovia’ỹva) apytépe. Oimeraẽvape Allah ohejáva okañy, nderejuhúi tape (redirigívo) chupe.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الْكٰفِرِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ الْمُؤْمِنِيْنَ ۚ اَتُرِيْدُوْنَ اَنْ تَجْعَلُوْا لِلّٰهِ عَلَيْكُمْ سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-kāfirīna auliyā'a min dūnil-mu'minīn(a), aturīdūna an taj‘alū lillāhi ‘alaikum sulṭānam mubīnā(n).
Peẽ pejeroviava! Ani pegueraha umi ndogueroviáivape pende ruvicha ramo umi ogueroviáva rangue. ¿Reme'ẽse Allah-pe peteĩ argumento hesakãva (nde rehe)?
اِنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ فِى الدَّرْكِ الْاَسْفَلِ مِنَ النَّارِۚ وَلَنْ تَجِدَ لَهُمْ نَصِيْرًاۙ
innal-munāfiqīna fid-darkil-asfali minan-nār(i), wa lan tajida lahum naṣīrā(n).
Añetehápe, umi hovamokõiva oime (oñemoĩ) nivel ijyvatevéva infierno-pe. Ha nderejuhumoʼãi mbaʼeveichagua nepytyvõtava chupekuéra g̃uarã.
اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا وَاَصْلَحُوْا وَاعْتَصَمُوْا بِاللّٰهِ وَاَخْلَصُوْا دِيْنَهُمْ لِلّٰهِ فَاُولٰۤىِٕكَ مَعَ الْمُؤْمِنِيْنَۗ وَسَوْفَ يُؤْتِ اللّٰهُ الْمُؤْمِنِيْنَ اَجْرًا عَظِيْمًا
illal-lażīna tābū wa aṣlaḥū wa‘taṣamū billāhi wa akhlaṣū dīnahum lillāhi fa ulā'ika ma‘al-mu'minīn(a), wa saufa yu'tillāhul mu'minīna ajran ‘aẓīmā(n).
Salvo umi oñearrepentíva ha oñemoambuéva ha ojejokóva Allah rehe ha sinceramente opracticáva irreligión Allah-pe guarã. Oĩta hikuái umi ogueroviáva ndive, ha Allah ome’ẽta umi ogueroviávape peteĩ jopói tuicháva.
مَا يَفْعَلُ اللّٰهُ بِعَذَابِكُمْ اِنْ شَكَرْتُمْ وَاٰمَنْتُمْۗ وَكَانَ اللّٰهُ شَاكِرًا عَلِيْمًا ۔
mā yaf‘alullāhu bi‘ażābikum in syakartum wa āmantum, wa kānallāhu syākiran ‘alīmā(n).
Allah ndertorturamo'ãi, reime ramo agradecido ha reguerekóramo jerovia. Ha Allah ha’e Opa mba’e Aguyje, Oikuaáva.
۞ لَا يُحِبُّ اللّٰهُ الْجَهْرَ بِالسُّوْۤءِ مِنَ الْقَوْلِ اِلَّا مَنْ ظُلِمَ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ سَمِيْعًا عَلِيْمًا
lā yuḥibbullāhul-jahra bis-sū'i minal-qauli illā man ẓulim(a), wa kānallāhu samī‘an ‘alīmā(n).
Allah-pe ndogustái ñe'ẽ vai, (oñe'ẽva) abiertamente ndaha'éiramo tapichakuéra ojejavyva'ekue. Ha Allah ha’e opa mba’e ohendúva, Oikuaáva.
اِنْ تُبْدُوْا خَيْرًا اَوْ تُخْفُوْهُ اَوْ تَعْفُوْا عَنْ سُوْۤءٍ فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَفُوًّا قَدِيْرًا
in tubdū khairan au tukhfūhu au ta‘fū ‘an sū'in fa innallāha kāna ‘afuwwan qadīrā(n).
Redeclaráramo peteĩ virtud, reñomi térã reperdona (ambue tapichápe) peteĩ javy, upéicharõ añetehápe, Allah ha’e Perdonador, Todopoderoso.
اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْفُرُوْنَ بِاللّٰهِ وَرُسُلِهٖ وَيُرِيْدُوْنَ اَنْ يُّفَرِّقُوْا بَيْنَ اللّٰهِ وَرُسُلِهٖ وَيَقُوْلُوْنَ نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَّنَكْفُرُ بِبَعْضٍۙ وَّيُرِيْدُوْنَ اَنْ يَّتَّخِذُوْا بَيْنَ ذٰلِكَ سَبِيْلًاۙ
innal-lażīna yakfurūna billāhi wa rusulihī wa yurīdūna ay yufarriqū bainallāhi wa rusulihī wa yaqūlūna nu'minu biba‘ḍin wa nakfuru biba‘ḍ(in), wa yurīdūna ay yattakhiżū baina żālika sabīlā(n).
Añetehápe, umi ndogueroviáiva Allah ha hembijokuáipe, ha oguerekóva intención ombojoavy haguã (ojerovia) Allah ha Imbohasápe, he'ívo: "Roguerovia alguno ha ndorogueroviái ambuépe", ha oguerekóva intención oipyhývo tape mbytépe (jerovia térã jerovia'ỹ),
اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْكٰفِرُوْنَ حَقًّا ۚوَاَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابًا مُّهِيْنًا
ulā'ika humul-kāfirūna ḥaqqā(n), wa a‘tadnā lil-kāfirīna ‘ażābam muhīnā(n).
ha’ekuéra ha’e umi ndogueroviáiva añetegua. Ha Rombosako’i umi ndogueroviáivape guarã peteĩ castigo omotĩva.
وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَرُسُلِهٖ وَلَمْ يُفَرِّقُوْا بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْهُمْ اُولٰۤىِٕكَ سَوْفَ يُؤْتِيْهِمْ اُجُوْرَهُمْ ۗوَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ࣖ
wal-lażīna āmanū billāhi wa rusulihī wa lam yufarriqū baina aḥadim minhum ulā'ika saufa nu'tīhim ujūrahum, wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).
Umi ojeroviáva Allah ha Imbohasápe ha ndojoavýiva ijapytepekuéra (umi maranduhára), tenonderãme Allah ombojopóta chupekuéra. Allah ha’e Perdonador, Poriahuverekovéva.
يَسْـَٔلُكَ اَهْلُ الْكِتٰبِ اَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتٰبًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَقَدْ سَاَلُوْا مُوْسٰٓى اَكْبَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَقَالُوْٓا اَرِنَا اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْۚ ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ فَعَفَوْنَا عَنْ ذٰلِكَ ۚ وَاٰتَيْنَا مُوْسٰى سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا
yas'aluka ahlul-kitābi an tunazzila ‘alaihim kitābam minas-samā'i faqad sa'alū mūsā akbara min żālika fa qālū arinallāha jahratan fa akhażathumuṣ-ṣā‘iqatu bi ẓulmihim, ṡummattakhażul-‘ijla mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu fa ‘afaunā ‘an żālik(a), wa ātainā mūsā sulṭānam mubīnā(n).
(Umi) Tavayguakuéra Aranduka rehegua ojerure ndéve (Muhammad) remboguejy haguã chupekuéra peteĩ aranduka yvágagui. Añetehápe ojerure hikuái Moiséspe peteĩ mbaʼe tuichavéva upévagui. Ha’ekuéra he’i: “Ehechauka oréve Allah añetehápe”. Upévare oinupã chupekuéra rayo tiranía rupi. Upéi omomba’eguasu hikuái pe vakara’y, ohecha rire hikuái umi prueba hesakãva, upéicharõ jepe Roperdona chupekuéra, ha Rome’ẽ Moisés-pe autoridad añetegua.
وَرَفَعْنَا فَوْقَهُمُ الطُّوْرَ بِمِيْثَاقِهِمْ وَقُلْنَا لَهُمُ ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَّقُلْنَا لَهُمْ لَا تَعْدُوْا فِى السَّبْتِ وَاَخَذْنَا مِنْهُمْ مِّيْثَاقًا غَلِيْظًا
wa rafa‘nā fauqahumuṭ ṭūra bimīṡāqihim wa qulnā lahumudkhulul-bāba sujjadaw wa qulnā lahum lā ta‘dū fis-sabti wa akhażnā minhum mīṡāqan galīẓā(n).
Ha romopu’ã hi’arikuéra pe yvyty (Sinaí) (omombarete) haĝua iñe’ẽme’ẽ. Ha Ro’e chupekuéra: “Eike pe okẽme (Baitulmaqdis) reñesũ aja”, ha ro’e (avei) chupekuéra: “Ani reviolá umi reglamento sábado rehegua”. Ha Roipe’a chuguikuéra peteĩ ñe’ẽme’ẽ mbarete.
فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِّيْثَاقَهُمْ وَكُفْرِهِمْ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَقَتْلِهِمُ الْاَنْۢبِيَاۤءَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَّقَوْلِهِمْ قُلُوْبُنَا غُلْفٌ ۗ بَلْ طَبَعَ اللّٰهُ عَلَيْهَا بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوْنَ اِلَّا قَلِيْلًاۖ
fabimā naqḍihim mīṡāqahum wa kufrihim bi'āyātillāhi wa qatlihimul-ambiyā'a bigairi ḥaqqiw wa qaulihim qulūbunā gulf(un), bal ṭaba‘allāhu ‘alaihā bikufrihim falā yu'minūna illā qalīlā(n).
Upéicha (Rokastiga chupekuéra), omboykégui hikuái pe konvénio, ndogueroviáigui Allah señal-kuéra rehe, ha ojuka haguére umi profeta-kuérape hekojoja’ỹre (causa justa) ha he’ígui hikuái: “Ore korasõ ojesella”. Añetehápe Allah osella ikorasõkuéra ndogueroviáigui, upévare mbovymi ijapytepekuérante oguerovia,
وَّبِكُفْرِهِمْ وَقَوْلِهِمْ عَلٰى مَرْيَمَ بُهْتَانًا عَظِيْمًاۙ
wa bikufrihim wa qaulihim ‘alā maryama buhtānan ‘aẓīmā(n).
ha (Rokastiga avei chupekuéra) ndogueroviái haguére (Jesúspe), ha umi acusación ivaietereíva María rehe,
وَّقَوْلِهِمْ اِنَّا قَتَلْنَا الْمَسِيْحَ عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ رَسُوْلَ اللّٰهِۚ وَمَا قَتَلُوْهُ وَمَا صَلَبُوْهُ وَلٰكِنْ شُبِّهَ لَهُمْ ۗوَاِنَّ الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِيْهِ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ ۗمَا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍ اِلَّا اتِّبَاعَ الظَّنِّ وَمَا قَتَلُوْهُ يَقِيْنًاۢ ۙ
wa qaulihim innā qatalnal-masīḥa ‘īsabna maryama rasūlallāh(i), wa mā qatalūhu wa mā ṣalabūhu wa lākin syubbiha lahum, wa innal-lażīnakhtalafū fīhi lafī syakkim minh(u), mā lahum bihī min ‘ilmin illattibā‘aẓ-ẓanni wa mā qatalūhu yaqīnā(n).
ha (Rokastiga avei) he'ígui hikuái: "Añetehápe, rojuka Mesías, Jesús, María ra'y, Allah Apóstol", jepémo ndojukái chupe térã (ni) nomosãingo kurusúre, ha katu (pe ojukava'ekue ha'e) peteĩ tapicha oñembojojáva Jesús rehe. Añetehápe, umi ndojoajúiva (ojejuka hague) Jesús rehe, akóinte oduda mávapa ojejuka. Añetehápe ndoikuaái hikuái (mávapa añetehápe ojejuka), ha katu oñemopyenda adivinación-pe añónte, upévare noĩri seguro ojuka hague chupe.
بَلْ رَّفَعَهُ اللّٰهُ اِلَيْهِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَزِيْزًا حَكِيْمًا
bar rafa‘ahullāhu ilaih(i), wa kānallāhu ‘azīzan ḥakīmā(n).
Ha katu Allah omopu’ã Jesúspe henondépe. Allah ha’e opa mba’e ipu’akapáva, opa mba’e iñarandu.
وَاِنْ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ اِلَّا لَيُؤْمِنَنَّ بِهٖ قَبْلَ مَوْتِهٖ ۚوَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ يَكُوْنُ عَلَيْهِمْ شَهِيْدًاۚ
wa im min ahlil-kitābi illā layu'minanna bihī qabla mautih(ī), wa yaumal-qiyāmati yakūnu ‘alaihim syahīdā(n).
Ndaipóri avave Kuatiañe’ẽ Tavayguakuéra apytépe ndogueroviáiva hese (Isa) omano mboyve. Ha pe Ára Resurrección-pe ha’e (Isa) ha’éta itestígo.
فَبِظُلْمٍ مِّنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ طَيِّبٰتٍ اُحِلَّتْ لَهُمْ وَبِصَدِّهِمْ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ كَثِيْرًاۙ
fa biẓulmim minal-lażīna hādū ḥarramnā ‘alaihim ṭayyibātin uḥillat lahum wa biṣaddihim ‘an sabīlillāhi kaṡīrā(n).
Umi hudío inhustísia rupi, Roproivi chupekuéra umi mbaʼe porã (yma) oĩva léipe; ha ojokógui hikuái (ambuépe) Allah rapégui,
وَّاَخْذِهِمُ الرِّبٰوا وَقَدْ نُهُوْا عَنْهُ وَاَكْلِهِمْ اَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ ۗوَاَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ مِنْهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا
wa akhżihimur-ribā wa qad nuhū ‘anhu wa aklihim amwālan-nāsi bil-bāṭil(i), wa a‘tadnā lil-kāfirīna minhum ‘ażāban alīmā(n).
ha ojapógui hikuái usura, jepémo añetehápe oñembotove chuguikuéra, ha ho’úgui tapichakuéra mba’erepy ilegal-pe (batil). Ha rombosako’i umi ndogueroviáivape ijapytepekuéra peteĩ castigo hasýva.
لٰكِنِ الرّٰسِخُوْنَ فِى الْعِلْمِ مِنْهُمْ وَالْمُؤْمِنُوْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَالْمُقِيْمِيْنَ الصَّلٰوةَ وَالْمُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَالْمُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ اُولٰۤىِٕكَ سَنُؤْتِيْهِمْ اَجْرًا عَظِيْمًا ࣖ
lākinir-rāsikhūna fil-‘ilmi minhum wal-mu'minūna yu'minūna bimā unzila ilaika wa mā unzila min qablika wal-muqīmīnaṣ-ṣalāta wal-mu'tūnaz-zakāta wal-mu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), ulā'ika sanu'tīhim ajran ‘aẓīmā(n).
Ha katu umi ijapytepekuéra oguerekóva mba’ekuaa pypuku, ha umi ojeroviáva, oguerovia hikuái (Pe Corán) ojehechaukava’ekue ndéve (Muhammad), ha (umi aranduka) ojekuaaukava’ekue ne renondépe, avei umi ojapóva ñembo’e ha opaga zakat ha ojeroviáva Allah ha Ára Paha rehe. Ñame’ẽta chupekuéra peteĩ jopói tuicháva.
۞ اِنَّآ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ كَمَآ اَوْحَيْنَآ اِلٰى نُوْحٍ وَّالنَّبِيّٖنَ مِنْۢ بَعْدِهٖۚ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰٓى اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطِ وَعِيْسٰى وَاَيُّوْبَ وَيُوْنُسَ وَهٰرُوْنَ وَسُلَيْمٰنَ ۚوَاٰتَيْنَا دَاوٗدَ زَبُوْرًاۚ
innā auḥainā ilaika kamā auḥainā ilā nūḥiw wan-nabiyyīna mim ba‘dih(ī), wa auḥainā ilā ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭi wa ‘īsā wa ayyūba wa yūnusa wa hārūna wa sulaimān(a), wa ātainā dāwūda zabūrā(n).
Añetehápe, Roikuaauka ndéve (Muhammad) roikuaauka haguéicha Noé ha umi maranduhárape upe rire, ha roikuaauka (avei) Abraham, Ismail, Isaac, Jacob ha iñemoñarekuérape; Jesús, Ayub, Jonás, Harún ha Salomón. Ha Rome'ẽkuri Salmos Kuatiañe'ẽ Dawud-pe.
وَرُسُلًا قَدْ قَصَصْنٰهُمْ عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ وَرُسُلًا لَّمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَيْكَ ۗوَكَلَّمَ اللّٰهُ مُوْسٰى تَكْلِيْمًاۚ
wa rusulan qad qaṣaṣnāhum ‘alaika wa rusulal lam naqṣuṣhum ‘alaik(a), wa kallamallāhu mūsā taklīmā(n).
Ha oĩ marandu’asãihára Romombe’uva’ekue peẽme yma ha oĩ maranduhára (ambue) ndoromombe’úiva’ekue peẽme. Ha Moiséspe Ñandejára oñeʼẽ directamente.
رُسُلًا مُّبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَ لِئَلَّا يَكُوْنَ لِلنَّاسِ عَلَى اللّٰهِ حُجَّةٌ ۢ بَعْدَ الرُّسُلِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَزِيْزًا حَكِيْمًا
rusulam mubasysyirīna wa munżirīna li'allā yakūna lin-nāsi ‘alallāhi ḥujjatum ba‘dar-rusul(i), wa kānallāhu ‘azīzan ḥakīmā(n).
Umi apóstol ha’ekuri umi marandu porã ogueraháva ha ome’ẽva advertencia, ani haĝua ndaipóri mba’érepa yvypóra ojodiskuti Allah ndive oñemondo rire umi apóstol. Allah ha’e opa mba’e ipu’akapáva, opa mba’e iñarandu.
لٰكِنِ اللّٰهُ يَشْهَدُ بِمَآ اَنْزَلَ اِلَيْكَ اَنْزَلَهٗ بِعِلْمِهٖ ۚوَالْمَلٰۤىِٕكَةُ يَشْهَدُوْنَ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۗ
lākinillāhu yasyhadu bimā anzala ilaika anzalahū bi‘ilmih(ī), wal-malā'ikatu yasyhadūn(a), wa kafā billāhi syahīdā(n).
Ha katu Allah ha’e peteĩ testigo (Pe Corán) rehegua Ha’e oikuaaukava’ekue peẽme (Muhammad). Omboguejy ha’e oikuaa reheve, ha umi ángel ohecha. Ha Allah ha'e suficiente testigo ramo.
اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَصَدُّوْا عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ قَدْ ضَلُّوْا ضَلٰلًا ۢ بَعِيْدًا
innal-lażīna kafarū wa ṣaddū ‘an sabīlillāhi qad ḍallū ḍalālam ba‘īdā(n).
Añetehápe, umi ndogueroviáiva ha ojokóva (ambuépe) Allah rapégui, añetehápe oho mombyry mombyry.
اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَظَلَمُوْا لَمْ يَكُنِ اللّٰهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلَا لِيَهْدِيَهُمْ طَرِيْقًاۙ
innal-lażīna kafarū wa ẓalamū lam yakunillāhu liyagfira lahum wa lā liyahdiyahum ṭarīqā(n).
Añetehápe, umi ndogueroviáiva ha ojapóva injusticia, Allah noperdonamo’ãi chupekuéra, ni (ni) ndohechaukái chupekuéra tape (recto).
اِلَّا طَرِيْقَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗوَكَانَ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرًا
illā ṭarīqa jahannama khālidīna fīhā abadā(n), wa kāna żālika ‘alallāhi yasīrā(n).
ndaha’éiramo pe tape ohóva infierno-pe; haʼekuéra opytáta upépe opa ára g̃uarã. Ha (tuicha) ndahasýi Allah-pe guarã.
يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَكُمُ الرَّسُوْلُ بِالْحَقِّ مِنْ رَّبِّكُمْ فَاٰمِنُوْا خَيْرًا لَّكُمْ ۗوَاِنْ تَكْفُرُوْا فَاِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا
yā ayyuhan-nāsu qad jā'akumur-rasūlu bil-ḥaqqi mir rabbikum fa āminū khairal lakum, wa in takfurū fa inna lillāhi mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).
¡Oh tavayguakuéra! Añetehápe, pe Mensajero (Muhammad) ou ne rendápe (oguerúvo) pe añetegua nde Járagui, upévare ejerovia (hese), iporãve ndéve g̃uarã. Ha ndapegueroviáiramo, (ndojapomo’ãi mba’eve ivaíva Allah-pe ni michĩmi) porque añetehápe Allah mba’e oimeraẽ mba’e oĩva yvága ha yvy ape ári. Allah ha’e Opa mba’e Oikuaáva, Opa mba’e Arandu.
يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لَا تَغْلُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ وَلَا تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّۗ اِنَّمَا الْمَسِيْحُ عِيْسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُوْلُ اللّٰهِ وَكَلِمَتُهٗ ۚ اَلْقٰىهَآ اِلٰى مَرْيَمَ وَرُوْحٌ مِّنْهُ ۖفَاٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرُسُلِهٖۗ وَلَا تَقُوْلُوْا ثَلٰثَةٌ ۗاِنْتَهُوْا خَيْرًا لَّكُمْ ۗ اِنَّمَا اللّٰهُ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ ۗ سُبْحٰنَهٗٓ اَنْ يَّكُوْنَ لَهٗ وَلَدٌ ۘ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا ࣖ
yā ahlal-kitābi lā taglū fī dīnikum wa lā taqūlū ‘alallāhi illal-ḥaqq(a), innamal-masīḥu ‘īsabnu maryama rasūlullāhi wa kalimatuh(ū), alqāhā ilā maryama wa rūḥum minh(u), fa āminū billāhi wa rusulih(ī), wa lā taqūlū ṡalāṡah(tun), inntahū khairal lakum innamallāhu ilāhuw wāḥid(un), subḥānahū ay yakūna lahū walad(un), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).
¡Oh Tavayguakuéra Aranduka rehegua! Ani pehasa umi límite pende religión-pe, ha ani peje mba’eve Allah rehe ndaha’éiramo pe añetegua. Añetehápe, Mesías Jesús, Maryam ra’y, ha’eva’ekue Allah remimbou ha (ojejapova’ekue reheve) Iñe’ẽ ombohasáva Maryam-pe, ha (ombopu reheve) peteĩ espíritu Chugui. Upévare pejerovia Allah ha Imbohasápe ha ani peje: "(Ñandejára ha'e) mbohapy", pejoko (peje'e haguã upéva). (Upéva) iporãve ndéve guarã. Añetehápe, Allah ha'e Tupã Ipu'akapáva, Ojehovasa Ha'e (pe noción) orekógui mitã. Ha’e mba’e opa mba’e oĩva yvágape ha opa mba’e oĩva ko yvy ape ári. Ha Allah ha’e suficiente peteĩ protector ramo.
لَنْ يَّسْتَنْكِفَ الْمَسِيْحُ اَنْ يَّكُوْنَ عَبْدًا لِّلّٰهِ وَلَا الْمَلٰۤىِٕكَةُ الْمُقَرَّبُوْنَۗ وَمَنْ يَّسْتَنْكِفْ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَيَسْتَكْبِرْ فَسَيَحْشُرُهُمْ اِلَيْهِ جَمِيْعًا
lay yastankifal-masīḥu ay yakūna ‘abdal lillāhi wa lal-malā'ikatul-muqarrabūn(a), wa may yastankif ‘an ‘ibādatihī wa yastakbir fa sayaḥsyuruhum ilaihi jamī‘ā(n).
Pe Mesías ni michĩmi ndoipotái ha’e Allah rembiguái, ha avei umi ángel hi’aguĩvéva (Allah-gui). Ha oimeraẽva ndoadoraséiva Chupe ha oñemomba'eguasúva, Allah ombyatýta opavave Hendápe.
فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فَيُوَفِّيْهِمْ اُجُوْرَهُمْ وَيَزِيْدُهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۚ وَاَمَّا الَّذِيْنَ اسْتَنْكَفُوْا وَاسْتَكْبَرُوْا فَيُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًاۙ وَّلَا يَجِدُوْنَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًا
fa ammal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fa yuwaffīhim ujūrahum wa yazīduhum min faḍlih(ī), wa ammal-lażīnastankafū wastakbarū fa yu‘ażżibuhum ‘ażāban alīmā(n), wa lā yajidūna lahum min dūnillāhi waliyyaw wa lā naṣīrā(n).
Umi ogueroviáva ha ojapóva tembiapo porã rehegua katu, Allah ome’ẽta chupekuéra ijopói hekopete ha ombohetavéta chupekuéra Imba’eporãgui. Ha katu umi ombotovéva (omomba’eguasu haĝua Allah-pe) ha oñemomba’eguasúva, Allah okastigáta chupekuéra peteĩ castigo hasýva reheve. Ha ndoguerekomo'ãi hikuái oñangarekóva ni pytyvõhára Allah ykére.
يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَكُمْ بُرْهَانٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَاَنْزَلْنَآ اِلَيْكُمْ نُوْرًا مُّبِيْنًا
yā ayyuhan-nāsu qad jā'akum burhānum mir rabbikum wa anzalnā ilaikum nūram mubīnā(n).
¡Oh tavayguakuéra! Añetehápe, oĝuahẽ peẽme prueba pe añetegua pende Járagui, (Muhammad umi milagro reheve) ha Roguejy peẽme peteĩ tesape omimbipáva (Pe Corán).
فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَاعْتَصَمُوْا بِهٖ فَسَيُدْخِلُهُمْ فِيْ رَحْمَةٍ مِّنْهُ وَفَضْلٍۙ وَّيَهْدِيْهِمْ اِلَيْهِ صِرَاطًا مُّسْتَقِيْمًاۗ
fa ammal-lażīna āmanū billāhi wa‘taṣamū bihī fa sayudkhiluhum fī raḥmatim minhu wa faḍl(in), wa yahdīhim ilaihi ṣirāṭam mustaqīmā(n).
Umi ojeroviáva Allah rehe ha ojepytasóva I(religión) rehe katu, Allah oikéta chupekuéra poriahuvereko ha jopóipe Chugui (yvága), ha ohechaukáta chupekuéra tape recto Hese gotyo.
يَسْتَفْتُوْنَكَۗ قُلِ اللّٰهُ يُفْتِيْكُمْ فِى الْكَلٰلَةِ ۗاِنِ امْرُؤٌا هَلَكَ لَيْسَ لَهٗ وَلَدٌ وَّلَهٗٓ اُخْتٌ فَلَهَا نِصْفُ مَا تَرَكَۚ وَهُوَ يَرِثُهَآ اِنْ لَّمْ يَكُنْ لَّهَا وَلَدٌ ۚ فَاِنْ كَانَتَا اثْنَتَيْنِ فَلَهُمَا الثُّلُثٰنِ مِمَّا تَرَكَ ۗوَاِنْ كَانُوْٓا اِخْوَةً رِّجَالًا وَّنِسَاۤءً فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْاُنْثَيَيْنِۗ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اَنْ تَضِلُّوْا ۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ
yastaftūnak(a), qulillāhu yuftīkum fil-kalālah(ti), inimru'un halaka laisa lahū waladuw wa lahū ukhtun fa lahā niṣfu mā tarak(a), wa huwa yariṡuhā illam yakul lahā walad(un), fa in kānataṡnataini fa lahumaṡ-ṡuluṡāni mimmā tarak(a), wa in kānū ikhwatar rijālaw wa nisā'an fa liż-żakari miṡlu ḥaẓẓil-unṡayain(i), yubayyinullāhu lakum an taḍillū, wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).
Ojerure hikuái ndéve peteĩ fatwa (kalalah rehegua). Ere: "Allah ome'ẽ ndéve peteĩ fatwa kalalah rehegua (ha'éva), peteĩ tapicha omanóramo ha ndorekói mitã ha katu oreko peteĩ iñermána, upéicharõ iparte (iñermána) ha'e la mitad pe bien ohejava'ekuégui, ha ijoyke'y ohereda (iñermána mba'e tuichakue), ndorekóiramo mitã. Ha katu oĩramo mokõi hermana, upéicharõ mokõivévape guarã mokõi tercio pe bien opytáva hapykuéri. Ha ha'ekuéra (umi heredero oconsisti de) joyke'y ha reindy, upéicharõ peteĩ joyke'y parte ha'e peteĩcha pe parte mokõi hermana Allah omyesakãva (ko léi) peẽme, ani haguã peho tape vaíre.