Q.S Saba (سَبَأ) - 54 Número de Versíkulo

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ وَلَهُ الْحَمْدُ فِى الْاٰخِرَةِۗ وَهُوَ الْحَكِيْمُ الْخَبِيْرُ

al-ḥamdu lillāhil-lażī lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍi wa lahul-ḥamdu fil-ākhirah(ti), wa huwal-ḥakīmul-khabīr(u).

Toñemomba'eguasu Allah-pe ha'éva ijára mba'e yvágape ha oĩva yvy ape ári ha opaite ñemomorã tekove riregua Allah-pe. Ha Ha’e ha’e pe Iñaranduvéva, Hekopetevéva.

يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِى الْاَرْضِ وَمَا يَخْرُجُ مِنْهَا وَمَا يَنْزِلُ مِنَ السَّمَاۤءِ وَمَا يَعْرُجُ فِيْهَاۗ وَهُوَ الرَّحِيْمُ الْغَفُوْرُ

ya‘lamu mā yaliju fil-arḍi wa mā yakhruju minhā wa mā yanzilu minas-samā'i wa mā ya‘ruju fīhā, wa huwar-raḥīmul-gafūr(u).

Ha’e oikuaa mba’épa oike ko yvy ape ári, mba’épa osẽ chugui, mba’épa oguejy yvágagui ha mba’épa ojupi hese. Ha Ha’e niko pe Iporiahuverekovéva, Iperdonavéva.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَا تَأْتِيْنَا السَّاعَةُ ۗقُلْ بَلٰى وَرَبِّيْ لَتَأْتِيَنَّكُمْۙ عٰلِمِ الْغَيْبِۙ لَا يَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَلَا فِى الْاَرْضِ وَلَآ اَصْغَرُ مِنْ ذٰلِكَ وَلَآ اَكْبَرُ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍۙ

wa qālal-lażīna kafarū lā ta'tīnas-sā‘ah(tu), qul balā wa rabbī lata'tiyannakum, ‘ālimul-gaib(i), lā ya‘zubu ‘anhu miṡqālu żarratin fis-samāwāti wa lā fil-arḍi wa lā aṣgaru min żālika wa lā akbaru illā fī kitābim mubīn(in).

Ha umi ndogueroviáiva he'i: “Ndoguahẽmo'ãi ñandéve pe ára huísio”. Ere: "Oúta katuete, che Ruvicha oikuaáva mba'e ojehecha'ỹva rupive, Aravo katuete oúta ndéve. Ndaipóri mba'eve kañymby Chugui jepe ipohýiva zarrah-icha taha'e yvágape térã yvy ape ári, michĩvéva upévagui térã tuichavéva, opa mba'e oĩ (ojehaíva) peteĩ Aranduka hesakãvape (Lauh Mahfuzh),"

لِّيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّرِزْقٌ كَرِيْمٌ

liyajziyal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāt(i), ulā'ika lahum magfiratuw wa rizqun karīm(un).

upéicha Ha’e (Allah) ombojopói umi ogueroviáva ha ojapóva tembiapo porã. Ohupyty hikuái perdón ha sustento noble (yvága).

وَالَّذِيْنَ سَعَوْ فِيْٓ اٰيٰتِنَا مُعٰجِزِيْنَ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ مِّنْ رِّجْزٍ اَلِيْمٌ

wal-lażīna sa‘au fī āyātinā mu‘ājizīna ulā'ika lahum ‘ażābum mir rijzin alīm(un).

Ha umi oñeha’ãva (ombocháke) Ñande señalkuéra, oimo’ãvo ikatuha omokangy (ombotapykue Ñande castigo), ohupytýta pe castigo, peteĩ castigo hasyetereíva.

وَيَرَى الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ هُوَ الْحَقَّۙ وَيَهْدِيْٓ اِلٰى صِرَاطِ الْعَزِيْزِ الْحَمِيْدِ

wa yaral-lażīna ūtul-‘ilmal-lażī unzila ilaika mir rabbika huwal-ḥaqq(a), wa yahdī ilā ṣirāṭil-‘azīzil-ḥamīd(i).

Ha umi oñeme’ẽvape mba’ekuaa (Aranduka Tapichakuéra) oguereko hemiandu umi (rrevelación) oguejyva’ekue peẽme (Muhammad) pende Ruvichagui ha’eha añetegua ha odirigíva (yvypórape) (Allah) Ipu’akavéva, Ipu’akavéva, Ojeguerohoryvéva rapére.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا هَلْ نَدُلُّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ يُّنَبِّئُكُمْ اِذَا مُزِّقْتُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍۙ اِنَّكُمْ لَفِيْ خَلْقٍ جَدِيْدٍۚ

wa qālal-lażīna kafarū hal nadullukum ‘alā rajuliy yunabbi'ukum iżā muzziqtum kulla mumazzaq(in), innakum lafī khalqin jadīd(in).

Ha umi ndogueroviáiva he’i (iñirũnguérape): “¿Rohechaukátapa peẽme peteĩ kuimba’e penemomarandutava pene rete oñehundipa vove, katuete peñemopu’ãtaha peteĩ apopyre pyahúpe?

اَفْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَمْ بِهٖ جِنَّةٌ ۗبَلِ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ فِى الْعَذَابِ وَالضَّلٰلِ الْبَعِيْدِ

aftarā ‘alallāhi każiban am bihī jinnah(tun), balil-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati fil-‘ażābi waḍ-ḍalālil-ba‘īd(i).

¿Ojapópa japu Allah rehe térãpa itavy?”. (Nahániri), ha katu umi ndogueroviáiva pe tekove riregua oĩ hetaiteve jehasa’asy ha javy.

اَفَلَمْ يَرَوْا اِلٰى مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۗ اِنْ نَّشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْاَرْضَ اَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ كِسَفًا مِّنَ السَّمَاۤءِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّكُلِّ عَبْدٍ مُّنِيْبٍ ࣖ

afalam yarau ilā mā baina aidīhim wa mā khalfahum minas-samā'i wal-arḍ(i), in nasya' nakhsif bihimul-arḍa au nusqiṭ ‘alaihim kisafam minas-samā'(i), inna fī żālika la'āyatal likulli ‘abdim munīb(in).

Upéicharõ, ¿noñatendéi piko hikuái yvága ha yvy oĩvare henondépe ha hapykuéri? Ñande jaipotárire, ñañotỹta kuri chupekuéra yvy ape ári térã ñamondova’erãmo’ã hesekuéra yvágagui pehẽngue. Añetehápe, upévape añetehápe oĩ peteĩ señal (Allah pu’aka rehegua) opa tembiguái ojevývape ĝuarã (Hendápe).

۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَا دَاوٗدَ مِنَّا فَضْلًاۗ يٰجِبَالُ اَوِّبِيْ مَعَهٗ وَالطَّيْرَ ۚوَاَلَنَّا لَهُ الْحَدِيْدَۙ

wa laqad ātainā dāwūda minnā faḍlā(n), yā jibālu awwibī ma‘ahū waṭ-ṭair(a), wa alannā lahul-ḥadīd(a).

Ha añetehápe, Rome’ẽkuri Dawud-pe peteĩ jopói Orehegui. (Ro'e): "¡Oh yvyty ha guyrakuéra! Pemomba'eguasu jey jey Dawud ndive", ha Romohu'ũ chupe pe hierro,

اَنِ اعْمَلْ سٰبِغٰتٍ وَّقَدِّرْ فِى السَّرْدِ وَاعْمَلُوْا صَالِحًاۗ اِنِّيْ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

ani‘mal sābigātiw wa qaddir fis-sardi wa‘malū ṣāliḥā(n), innī bimā ta‘malūna baṣīr(un).

ha’éva) ojapo armadura tuicháva ha omedi hembiapokue; ha ejapo tembiapo porã. Añetehápe, che ha’e Opa mba’e Ohecháva pe pejapova’ekue.

وَلِسُلَيْمٰنَ الرِّيْحَ غُدُوُّهَا شَهْرٌ وَّرَوَاحُهَا شَهْرٌۚ وَاَسَلْنَا لَهٗ عَيْنَ الْقِطْرِۗ وَمِنَ الْجِنِّ مَنْ يَّعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِاِذْنِ رَبِّهٖۗ وَمَنْ يَّزِغْ مِنْهُمْ عَنْ اَمْرِنَا نُذِقْهُ مِنْ عَذَابِ السَّعِيْرِ

wa lisulaimānar-rīḥa guduwwuhā syahruw wa rawāḥuhā syahr(un), wa asalnā lahū ‘ainal-qiṭr(i), wa minal-jinni may ya‘malu baina yadaihi bi'iżni rabbih(ī), wa may yazig minhum ‘an amrinā nużiqhu min ‘ażābis-sa‘īr(i).

Ha romoĩ yvytu Salomón poguýpe, ijeguata pyhareve ha’ete peteĩ jasy jeguata, ha ka’arugua ha’ete peteĩ jasy jeguata, ha rombohasa chupe kóvre oñemongu’éva. Ha oĩ avei umi jinn omba’apóva henondépe Ijára permiso rupive. Ha oimeraẽva ijapytepekuéra oñemomombyrýva Ore rembiapoukapygui, Rojapóta chupe oproba haguã tata hendýva jehasa’asy.

يَعْمَلُوْنَ لَهٗ مَا يَشَاۤءُ مِنْ مَّحَارِيْبَ وَتَمَاثِيْلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُوْرٍ رّٰسِيٰتٍۗ اِعْمَلُوْٓا اٰلَ دَاوٗدَ شُكْرًا ۗوَقَلِيْلٌ مِّنْ عِبَادِيَ الشَّكُوْرُ

ya‘malūna lahū mā yasyā'u mim maḥārība wa tamāṡīla wa jifānin kal-jawābi wa qudūrir-rāsiyāt(in), i‘malū āla dāwūda syukrā(n), wa qalīlum min ‘ibādiyasy-syakūr(u).

Ha’ekuéra (umi genio) omba’apo Salomón-pe ĝuarã ha’e oipotávape, umíva apytépe (ojapo) edificio yvate, ta’ãnga, pláto (tuicha) estanque-icha ha olla opytáva (estufa ári). Emba’apo, O Dawud rogaygua, eme’ẽ haĝua aguyje (Allah-pe). Ha sa’ieterei Che rembiguáikuéra oagradeséva.

فَلَمَّا قَضَيْنَا عَلَيْهِ الْمَوْتَ مَا دَلَّهُمْ عَلٰى مَوْتِهٖٓ اِلَّا دَاۤبَّةُ الْاَرْضِ تَأْكُلُ مِنْسَاَتَهٗ ۚفَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ اَنْ لَّوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ الْغَيْبَ مَا لَبِثُوْا فِى الْعَذَابِ الْمُهِيْنِۗ

falammā qaḍainā ‘alaihil-mauta mā dallahum ‘alā mautihī illā dābbatul-arḍi ta'kulu minsa'atah(ū), falammā kharra tabayyanatil-jinnu allau kānū ya‘lamūnal-gaiba mā labiṡū fil-‘ażābil-muhīn(i).

Upéicharõ Ro’ordena rire ñemano chupe ĝuarã (Sulaimán), mba’eve ndohechaukái chupekuéra iñemano ndaha’éiramo umi termita ho’úva ijyvyra. Upévare hoʼárõ guare , umi jinn oikuaa oikuaáramo umi mbaʼe ojehechaʼỹva ndopytamoʼãiha pe torsión omotĩvape.

لَقَدْ كَانَ لِسَبَاٍ فِيْ مَسْكَنِهِمْ اٰيَةٌ ۚجَنَّتٰنِ عَنْ يَّمِيْنٍ وَّشِمَالٍ ەۗ كُلُوْا مِنْ رِّزْقِ رَبِّكُمْ وَاشْكُرُوْا لَهٗ ۗبَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَّرَبٌّ غَفُوْرٌ

laqad kāna lisaba'in fī maskanihim āyah(tun), jannatāni ‘ay yamīniw wa syimāl(in), kulū mir rizqi rabbikum wasykurū lah(ū), baldatun ṭayyibatuw wa rabbun gafūr(un).

Añetehápe, pueblo sabae-pe guarã oĩkuri peteĩ señal (Ñandejára tuichaha) hógape, ha'éva mokõi yvotyty ijakatúa ha ijasu gotyo, (upekuéra oje'e), "Ekaru pe tembi'u (ome'ẽva) nde Ruvicha ha eme'ẽ aguyje Chupe. (Ne retã) ha'e peteĩ tetã iporãva (cómodo) ha (nde Tupã) ha'e aja Tupã Operdonavéva".

فَاَعْرَضُوْا فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ وَبَدَّلْنٰهُمْ بِجَنَّتَيْهِمْ جَنَّتَيْنِ ذَوَاتَيْ اُكُلٍ خَمْطٍ وَّاَثْلٍ وَّشَيْءٍ مِّنْ سِدْرٍ قَلِيْلٍ

fa a‘raḍū fa arsalnā ‘alaihim sailal-‘arimi wa baddalnāhum bijannataihim jannataini żawātai ukulin khamṭiw wa aṡliw wa syai'im min sidrin qalīl(in).

Ha katu ojere hikuái, upévare Romondo hesekuéra peteĩ ama guasu ha Romyengovia mokõi yvotyty mokõi yvotyty yva iróva reheve, ha peteĩ yvyra Atsl ha mbovymi Sidr yvyramáta.

ذٰلِكَ جَزَيْنٰهُمْ بِمَا كَفَرُوْاۗ وَهَلْ نُجٰزِيْٓ اِلَّا الْكَفُوْرَ

Żālika jazaināhum bimā kafarū, wa hal nujāzī illal-kafūr(a).

Péicha Romyengovia chupekuéra ndogueroviái haguére, ha romoĩ castigo umi ndogueroviáiva ipy’aite guive añoite.

وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ الْقُرَى الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَا قُرًى ظَاهِرَةً وَّقَدَّرْنَا فِيْهَا السَّيْرَۗ سِيْرُوْا فِيْهَا لَيَالِيَ وَاَيَّامًا اٰمِنِيْنَ

wa ja‘alnā bainahum wa bainal-qural-latī bāraknā fīhā quran ẓāhirataw wa qaddarnā fihas-sair(a), sīrū fīhā layāliya wa ayyāman āminīn(a).

Ha Rojapo ijapytépe kuéra (Saba' tavayguakuéra) ha umi tetã Rohovasa (Syam), heta tetã ñande ykéregua ha Rodesidi umi tetã apytépe (mombyry) ojeguata haguã. Pyhare ha ára jave, eguata porã ko’ã tetãme.

فَقَالُوْا رَبَّنَا بٰعِدْ بَيْنَ اَسْفَارِنَا وَظَلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ فَجَعَلْنٰهُمْ اَحَادِيْثَ وَمَزَّقْنٰهُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍ

fa qālū rabbanā bā‘id baina asfārinā wa ẓalamū anfusahum fa ja‘alnāhum aḥādīṡa wa mazzaqnāhum kulla mumazzaq(in), inna fī żālika la'āyātil likulli ṣabbārin syakūr(in).

Upévare he'i hikuái: "Ñande Ruvicha, ejapo mombyry ore jeguata", ha (he'iséva ha'ekuéra) ojapo vai ijehe; Upévare Rojapo chuguikuéra peteĩ tema de conversación ha Rohundi chupekuéra yvýpe. Añetehápe, upévape añetehápe oĩ señales (Allah pu’aka rehegua) opavave ipasiénsia ha oagradesévape ĝuarã.

وَلَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ اِبْلِيْسُ ظَنَّهٗ فَاتَّبَعُوْهُ اِلَّا فَرِيْقًا مِّنَ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa laqad ṣaddaqa ‘alaihim iblīsu ẓannahū fattaba‘ūhu illā farīqam minal-mu'minīn(a).

Ha añetehápe, Satanás ikatu okonvense chupekuéra añeteha umi mbaʼe heʼíva, upévare haʼekuéra osegi chupe, ndahaʼéiramo unos kuánto umi ojeroviáva.

وَمَا كَانَ لَهٗ عَلَيْهِمْ مِّنْ سُلْطَانٍ اِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يُّؤْمِنُ بِالْاٰخِرَةِ مِمَّنْ هُوَ مِنْهَا فِيْ شَكٍّ ۗوَرَبُّكَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ حَفِيْظٌ ࣖ

wa mā kāna lahū ‘alaihim min sulṭānin illā lina‘lama may yu'minu bil-ākhirati mimman huwa minhā fī syakk(in), wa rabbuka ‘alā kulli syai'in ḥafīẓ(un).

Ha ndaipóri pu’aka (Satanás mba’éva) hesekuéra, ha katu ikatu haĝuánte jaikuaa umi ogueroviáva pe tekove rire oĩha ha umi oguerekóva gueteri duda hese (pe tekove rire). Ha nde Jára ha’e opa mba’e Ñongatuha.

قُلِ ادْعُوا الَّذِيْنَ زَعَمْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِۚ لَا يَمْلِكُوْنَ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَلَا فِى الْاَرْضِ وَمَا لَهُمْ فِيْهِمَا مِنْ شِرْكٍ وَّمَا لَهٗ مِنْهُمْ مِّنْ ظَهِيْرٍ

qulid‘ul-lażīna za‘amtum min dūnillāh(i), lā yamlikūna miṡqāla żarratin fis-samāwāti wa lā fil-arḍi wa mā lahum fīhimā min syirkiw wa mā lahū minhum min ẓahīr(in).

Ere (Muhammad), "Pehenói umi pehechávape (tupã ramo) ndaha'éiva Allah! Ndorekói (pu'aka) ni zarrah-icha yvága ha yvype, ha ndorekói absolutamente participación (omoheñóivo) yvága ha yvy ha ni peteĩva ndaha'éi pytyvõhára Chupe guarã".

وَلَا تَنْفَعُ الشَّفَاعَةُ عِنْدَهٗٓ اِلَّا لِمَنْ اَذِنَ لَهٗ ۗحَتّٰىٓ اِذَا فُزِّعَ عَنْ قُلُوْبِهِمْ قَالُوْا مَاذَاۙ قَالَ رَبُّكُمْۗ قَالُوا الْحَقَّۚ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيْرُ

wa lā tanfa‘usy-syafā‘atu ‘indahū illā liman ażina lah(ū), ḥattā iżā fuzzi‘a ‘an qulūbihim qālū māżā, qāla rabbukum, qālul-ḥaqq(a), wa huwal-‘aliyyul-kabīr(u).

Ha pe intercesión (pytyvõ) Chugui ideprovécho umi Haʼe ohejávape g̃uarãnte (ohupyty hag̃ua upe intercesión). Upévare ojepe’a rire kyhyje ikorasõgui, he’i hikuái: “Mba’épa he’i nde Jára?”. Ombohovái hikuái: "(Ñe'ẽ) añetegua", ha Ha'e pe Yvatetegua, Tuichavéva.

۞ قُلْ مَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قُلِ اللّٰهُ ۙوَاِنَّآ اَوْ اِيَّاكُمْ لَعَلٰى هُدًى اَوْ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qul may yarzuqukum minas-samāwāti wal-arḍ(i), qulillāh(u), wa innā au iyyākum la‘alā hudan au fī ḍalālim mubīn(in).

Ere (Muhammad), "Mávapa ome'ẽ ndéve sustento yvága ha yvygui?" Ere: "Allah", ha añetehápe ore térã nde (umi politeísta), katuete roiméta añeteguápe térã javy ojehechakuaávape.

قُلْ لَّا تُسْـَٔلُوْنَ عَمَّآ اَجْرَمْنَا وَلَا نُسْـَٔلُ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

qul lā tus'alūna ‘ammā ajramnā wa lā nus'alu ‘ammā ta‘malūn(a).

Peje: “Ndorojekuave’ẽmo’ãi peẽme ore rojapóvare, ha ore noroñeme’ẽmo’ãi cuenta peẽ pejapova’ekuére”.

قُلْ يَجْمَعُ بَيْنَنَا رَبُّنَا ثُمَّ يَفْتَحُ بَيْنَنَا بِالْحَقِّۗ وَهُوَ الْفَتَّاحُ الْعَلِيْمُ

qul yajma‘u bainanā rabbunā ṡumma yaftaḥu bainanā bil-ḥaqq(i), wa huwal-fattāḥul-‘alīm(u).

Ere: "Ñande Ruvicha ñanembyatýta opavave oñondive, upéi odesidíta hekopete ñande apytépe. Ha Ha'e pe Odesidíva, Oikuaáva".

قُلْ اَرُوْنِيَ الَّذِيْنَ اَلْحَقْتُمْ بِهٖ شُرَكَاۤءَ كَلَّا ۗبَلْ هُوَ اللّٰهُ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

qul arūniyal-lażīna alḥaqtum bihī syurakā'a kallā, bal huwallāhul-‘azīzul-ḥakīm(u).

Ere: "Ehechauka chéve pe adoración reatribuíva Chupe (I) socio ramo, ndaikatúi! Añetehápe, Ha'e ha'e Allah, Ipu'akapáva, Iñaranduva".

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا كَاۤفَّةً لِّلنَّاسِ بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًا وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa mā arsalnāka illā kāffatal lin-nāsi basyīraw wa nażīraw wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Ha ndaha’éi ore romondóva (Muhammad), ha katu opavave yvypórape marandu porã ogueraháva ha momaranduhára ramo, ha katu hetave tapicha ndoikuaái.

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

Ha haʼekuéra heʼi: “¿Arakaʼépa oúta ko promésa, peẽ peñeʼẽ añeteguáramo?”.

قُلْ لَّكُمْ مِّيْعَادُ يَوْمٍ لَّا تَسْتَأْخِرُوْنَ عَنْهُ سَاعَةً وَّلَا تَسْتَقْدِمُوْنَ ࣖ

qul lakum mī‘ādu yaumil lā tasta'khirūna ‘anhu sā‘ataw wa lā tastaqdimūn(a).

Peje: “Peguereko peteĩ Ára oñeprometeva’ekue (pe Resurrección Ára), ndaikatúi pejerure iñembotapykue térã ipya’e peteĩ sapy’ami”.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ بِهٰذَا الْقُرْاٰنِ وَلَا بِالَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِۗ وَلَوْ تَرٰىٓ اِذِ الظّٰلِمُوْنَ مَوْقُوْفُوْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْۖ يَرْجِعُ بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضِ ِۨالْقَوْلَۚ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا لَوْلَآ اَنْتُمْ لَكُنَّا مُؤْمِنِيْنَ

wa qālal-lażīna kafarū lan nu'mina bihāżal-qur'āni wa lā bil-lażī baina yadaih(i), wa lau tarā iżiẓ-ẓālimūna mauqūfūna ‘inda rabbihim, yarji‘u ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍinil-qaul(a), yaqūlul-lażīnastuḍ‘ifū lil-lażīnastakbarū lau lā antum lakunnā mu'minīn(a).

Ha umi ndogueroviáiva he'i: "Ndorogueroviamo'ãi ko Corán ni (ni) Aranduka ohasava'ekuépe". Ha (mba’eichaitépa ivaieterei) rehecháramo ojegueraha jave umi mba’evai apoha Ijára renondépe, oĩha ijapytepekuéra ombojevýva iñe’ẽ ambuépe; Umi tapicha ojehecháva ikangyha he'i umi tapicha oñemomba'eguasúvape: "Ndaha'éirire peẽ, oikova'erãmo'ã orehegui ojeroviáva".

قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْٓا اَنَحْنُ صَدَدْنٰكُمْ عَنِ الْهُدٰى بَعْدَ اِذْ جَاۤءَكُمْ بَلْ كُنْتُمْ مُّجْرِمِيْنَ

qālal-lażīnastakbarū lil-lażīnastuḍ‘ifū anaḥnu ṣadadnākum ‘anil-hudā ba‘da iż jā'akum bal kuntum mujrimīn(a).

Umi oñemomba’eguasúva he’i umi ojehecháva ikangyha: "Ore ha’eva’ekue umi rojokóva peẽme pehupyty haĝua guía ou rire peẽme pe guía? (¡Nahániri!) Añetehápe peẽ voi ha’e umi pepekava’ekue".

وَقَالَ الَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا بَلْ مَكْرُ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ اِذْ تَأْمُرُوْنَنَآ اَنْ نَّكْفُرَ بِاللّٰهِ وَنَجْعَلَ لَهٗٓ اَنْدَادًا ۗوَاَسَرُّوا النَّدَامَةَ لَمَّا رَاَوُا الْعَذَابَۗ وَجَعَلْنَا الْاَغْلٰلَ فِيْٓ اَعْنَاقِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ هَلْ يُجْزَوْنَ اِلَّا مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa qālal-lażīnastuḍ‘ifū lil-lażīnastakbarū bal makrul-laili wan-nahāri iż ta'murūnanā an nakfura billāhi wa naj‘ala lahū andādā(n), wa asarrun-nadāmata lammā ra'awul-‘ażāb(a), wa ja‘alnal-aglāla fī a‘nāqil-lażīna kafarū, hal yujzauna illā mā kānū ya‘malūn(a).

Ha umi ojehecháva ikangyha he'i umi oñemomba'eguasúvape: "(Nahániri!) Añetehápe ha'e (pende) ñembotavy pyhare ha ára jave (ñandejokóva), orerenói jave ndojeroviai haguã Allah rehe ha oiko haguã hendive socio". Oikuaauka hikuái ombyasyha ohechávo pe ñehundi. Ha Romoĩ grillete umi ndogueroviáiva akãre. Noñeme’ẽi chupekuéra jopói ha katu según pe ojapova’ekue.

وَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْ قَرْيَةٍ مِّنْ نَّذِيْرٍ اِلَّا قَالَ مُتْرَفُوْهَآ ۙاِنَّا بِمَآ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

wa mā arsalnā min qaryatim min nażīrin illā qāla mutrafūhā, innā bimā ursiltum bihī kāfirūn(a).

Ha cada vez Romondo peteĩ advertencia peteĩ tetãme, umi tapicha oikóva lujo-pe (upe tetãme) he'i: "Ronega completamente pe ereva'ekue mensajero ramo".

وَقَالُوْا نَحْنُ اَكْثَرُ اَمْوَالًا وَّاَوْلَادًاۙ وَّمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِيْنَ

wa qālū naḥnu akṡaru amwālaw wa aulādā(n), wa mā naḥnu bimu‘ażżabīn(a).

Ha he'i hikuái: "Roguereko hetave mba'erepy ha mitã (ndehegui) ha ndorojekastigamo'ãi".

قُلْ اِنَّ رَبِّيْ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

qul inna rabbī yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdiru wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Peje: “Añetehápe, che Ruvicha ombohasa provision ha’e oipotávape ha ojoko (oipotávape ĝuarã), ha katu la mayoría tapichakuéra ndoikuaái.”

وَمَآ اَمْوَالُكُمْ وَلَآ اَوْلَادُكُمْ بِالَّتِيْ تُقَرِّبُكُمْ عِنْدَنَا زُلْفٰىٓ اِلَّا مَنْ اٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًاۙ فَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ جَزَاۤءُ الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوْا وَهُمْ فِى الْغُرُفٰتِ اٰمِنُوْنَ

wa mā amwālukum wa lā aulādukum bil-latī tuqarribukum ‘indanā zulfā illā man āmana wa ‘amila ṣāliḥā(n), fa'ulā'ika lahum jazā'uḍ-ḍi‘fi bimā ‘amilū wa hum fil-gurufāti āminūn(a).

Ha ndaha’éi pene mba’erepy térã pene ra’ykuéra penemoaguĩvéva Ore; ha katu umi ogueroviáva ha ojapóva tembiapo porã, ha’ekuéra ha’e umi ohupytyva’ekue doble jopói ojapova’ekuére; ha oĩ porã ha hesãi umi tenda yvateguápe (yvágape).

وَالَّذِيْنَ يَسْعَوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِنَا مُعٰجِزِيْنَ اُولٰۤىِٕكَ فِى الْعَذَابِ مُحْضَرُوْنَ

wal-lażīna yas‘auna fī āyātinā mu‘ājizīna ulā'ika fil-‘ażābi muḥḍarūn(a).

Ha umi oñeha’ãva ombocháke Ñande versíkulo omokangy (ombotapykue Ñande castigo), oñemoĩta chupekuéra castigo guýpe.

قُلْ اِنَّ رَبِّيْ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ وَيَقْدِرُ لَهٗ ۗوَمَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ شَيْءٍ فَهُوَ يُخْلِفُهٗ ۚوَهُوَ خَيْرُ الرّٰزِقِيْنَ

qul inna rabbī yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u min ‘ibādihī wa yaqdiru lah(ū), wa mā anfaqtum min syai'in fahuwa yukhlifuh(ū), wa huwa khairur-rāziqīn(a).

Ere: “Añetehápe, che Ruvicha ombotuichave sustento ha omombyte pe oipotávape hembiguáikuéra apytépe”. Ha oimeraẽ mba’e pegastáva, Allah omyengoviáta ha Ha’e pe ome’ẽvéva sustento.

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيْعًا ثُمَّ يَقُوْلُ لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اَهٰٓؤُلَاۤءِ اِيَّاكُمْ كَانُوْا يَعْبُدُوْنَ

wa yauma yaḥsyuruhum jamī‘an ṡumma yaqūlu lil-malā'ikati ahā'ulā'i iyyākum kānū ya‘budūn(a).

Ha (penemandu'áke) pe ára (upérõ) Allah ombyatypaite chupekuéra upéi he'i umi ángel-pe: "¿Pendemomba'eguasúpa hikuái yma?"

قَالُوْا سُبْحٰنَكَ اَنْتَ وَلِيُّنَا مِنْ دُوْنِهِمْ ۚبَلْ كَانُوْا يَعْبُدُوْنَ الْجِنَّ اَكْثَرُهُمْ بِهِمْ مُّؤْمِنُوْنَ

qālū subḥānaka anta waliyyunā min dūnihim, bal kānū ya‘budūnal-jinna akṡaruhum bihim mu'minūn(a).

Umi ángel ombohovái: "Toñemomba'eguasu ndéve. Nde ha'e ore ñangarekohára, ndaha'éi ha'ekuéra; añetehápe ha'ekuéra omomba'eguasu pe genio; hetave ijapytepekuéra oguerovia pe genio".

فَالْيَوْمَ لَا يَمْلِكُ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ نَّفْعًا وَّلَا ضَرًّا ۗوَنَقُوْلُ لِلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ذُوْقُوْا عَذَابَ النَّارِ الَّتِيْ كُنْتُمْ بِهَا تُكَذِّبُوْنَ

fal-yauma lā yamliku ba‘ḍukum liba‘ḍin naf‘aw wa ḍarrā(n), wa naqūlu lil-lażīna ẓalamū żūqū ‘ażāban-nāril-latī kuntum bihā tukażżibūn(a).

Upéicharõ ko árape oĩ pende apytépe ndorekóiva pu’aka (ogueru haĝua) beneficio ni (orresisti haĝua) perjuicio ambue tapichápe. Ha Ro'e umi mba'evai apohápe: "Peproba peẽme pe infierno castigo penegava'ekue yma".

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّا رَجُلٌ يُّرِيْدُ اَنْ يَّصُدَّكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُكُمْ ۚوَقَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّآ اِفْكٌ مُّفْتَرًىۗ وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۙ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin qālū mā hāżā illā rajuluy yurīdu ay yaṣuddakum ‘ammā kāna ya‘budu ābā'ukum, wa qālū mā hāżā illā ifkum muftarā(n), wa qālal-lażīna kafarū lil-ḥaqqi lammā jā'ahum, in hāżā illā siḥrum mubīn(un).

Ha oñemoñe'êvo chupekuéra Ñande versículo hesakãva, he'i hikuái: "Ko tapicha ndoipotái mba'eve ndaha'éirõ pendejokóva pende ypykuéra omomba'eguasúvagui", ha he'i hikuái: "Kóva (Corán) ndaha'éi mba'eve sino japu ojejapóva". Ha umi ndogueroviáiva he'i añeteguáre oúrõ guare chupekuéra pe añetegua (Pe Corán): "Kóva ndaha'éi mba'eve sino magia hesakãva".

وَمَآ اٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ كُتُبٍ يَّدْرُسُوْنَهَا وَمَآ اَرْسَلْنَآ اِلَيْهِمْ قَبْلَكَ مِنْ نَّذِيْرٍۗ

wa mā ātaināhum min kutubiy yadrusūnahā wa mā arsalnā ilaihim qablaka min nażīr(in).

Ha araka’eve norome’ẽi chupekuéra umi aranduka omoñe’ẽva ha araka’eve ndoromondói chupekuéra peteĩ advertencia nde mboyve (Muhammad).

وَكَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۙ وَمَا بَلَغُوْا مِعْشَارَ مَآ اٰتَيْنٰهُمْ فَكَذَّبُوْا رُسُلِيْۗ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيْرِ ࣖ

wa każżabal-lażīna min qablihim, wa mā balagū mi‘syāra mā ātaināhum fakażżabū rusulī, fakaifa kāna nakīr(i).

Ha umi oĩva henonderãme ijapu (umi apóstol) umi (infiel de Meca) katu ne’ĩra gueteri ohupyty peteĩ décima parte Rome’ẽva’ekuégui umi oĩvape mboyve ha katu ijapu hikuái Che apóstolkuérape. Upéicharõ (ehecha) mba’eichaitépa ivaieterei umi consecuencia Che pochy rehegua.

۞ قُلْ اِنَّمَآ اَعِظُكُمْ بِوَاحِدَةٍۚ اَنْ تَقُوْمُوْا لِلّٰهِ مَثْنٰى وَفُرَادٰى ثُمَّ تَتَفَكَّرُوْاۗ مَا بِصَاحِبِكُمْ مِّنْ جِنَّةٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا نَذِيْرٌ لَّكُمْ بَيْنَ يَدَيْ عَذَابٍ شَدِيْدٍ

qul innamā a‘iẓukum biwāḥidah(tin), an taqūmū lillāhi maṡnā wa furādā ṡumma tatafakkarū, mā biṣāḥibikum min jinnah(tin), in huwa illā nażīrul lakum baina yadai ‘ażābin syadīd(in).

Ere: "Amomaranduse ndéve peteĩ mba'énte, ha'éva rembohovakeha Allah-pe (sinceramente) mokõime térã por separado, upéi repensa (Mahoma rehe). Ne angirũ ndaha'éi itavy ni michĩmi. Ha'e ndaha'éi mba'eve sino peteĩ advertencia ndéve guarã (rembohovake mboyve) pe castigo hasýva".

قُلْ مَا سَاَلْتُكُمْ مِّنْ اَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْۗ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ ۚوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدٌ

qul mā sa'altukum min ajrin fahuwa lakum, in ajriya illā ‘alallāh(i), wa huwa ‘alā kulli syai'in syahīd(un).

Ere (Muhammad), "Opa mba'e jopói ajeruréva ndéve, ha'e ndéve guarã. Che jopói ha'e Allah-gui añoite, ha Ha'e Oikuaa opa mba'e".

قُلْ اِنَّ رَبِّيْ يَقْذِفُ بِالْحَقِّۚ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

qul inna rabbī yaqżifu bil-ḥaqq(i), ‘allāmul-guyūb(i).

Ere: "Añetehápe, che Ruvicha oikuaauka pe añetegua. Ha'e Oikuaa opa mba'e ojehecha'ỹva".

قُلْ جَاۤءَ الْحَقُّ وَمَا يُبْدِئُ الْبَاطِلُ وَمَا يُعِيْدُ

qul jā'al-ḥaqqu wa mā yubdi'ul-bāṭilu wa mā yu‘īd(u).

Ere: "Oguahẽma pe añetegua ha pe japu noñepyrũmo'ãi ha ndojejapomo'ãi (ni) ojejapo jey".

قُلْ اِنْ ضَلَلْتُ فَاِنَّمَآ اَضِلُّ عَلٰى نَفْسِيْۚ وَاِنِ اهْتَدَيْتُ فَبِمَا يُوْحِيْٓ اِلَيَّ رَبِّيْۗ اِنَّهٗ سَمِيْعٌ قَرِيْبٌ

qul in ḍalaltu fa'innamā aḍillu ‘alā nafsī, wa inihtadaitu fabimā yūḥī ilayya rabbī, innahū samī‘un qarīb(un).

Ere: "Aha ramo tape vaíramo upéicharõ añetehápe akañy chejehegui; ha ahupyty ramo ñemboguata upéicharõ ha'e umi mba'e che Ruvicha ohechaukava'ekuére chéve. Añetehápe, Ha'e ohendúva opa mba'e, opa mba'e hi'aguĩva".

وَلَوْ تَرٰىٓ اِذْ فَزِعُوْا فَلَا فَوْتَ وَاُخِذُوْا مِنْ مَّكَانٍ قَرِيْبٍۙ

wa lau tarā iż fazi‘ū falā fauta wa ukhiżū mim makānin qarīb(in).

Ha (mba’eichaitépa ivaieterei) rehecháramo chupekuéra (umi ndogueroviáiva) oñemondýi kyhyjégui (Oikove jey Árape); upéi ndaikatúi okañy ha ojejagarra chupekuéra peteĩ tenda hi’aguĩvagui (ojegueraha haguã infierno-pe),

وَّقَالُوْٓا اٰمَنَّا بِهٖۚ وَاَنّٰى لَهُمُ التَّنَاوُشُ مِنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍۚ

wa qālū āmannā bih(ī), wa annā lahumut-tanāwusyu mim makānim ba‘īd(in).

ha (oĩrõ guare) he'i hikuái: "Rojerovia Hese". Ha katu mba’éichapa ikatu ohupyty hikuái (jerovia) mombyry guive?

وَقَدْ كَفَرُوْا بِهٖ مِنْ قَبْلُۚ وَيَقْذِفُوْنَ بِالْغَيْبِ مِنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍۚ

wa qad kafarū bihī min qabl(u), wa yaqżifūna bil-gaibi mim makānim ba‘īd(in).

Ha añetehápe, onega hikuái Allah-pe upe mboyve; ha onega hikuái pe ojehecha’ỹva mombyry guive.

وَحِيْلَ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَا يَشْتَهُوْنَۙ كَمَا فُعِلَ بِاَشْيَاعِهِمْ مِّنْ قَبْلُۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا فِيْ شَكٍّ مُّرِيْبٍ ࣖ

wa ḥīla bainahum wa baina mā yasytahūn(a), kamā fu‘ila bi'asy-yā‘ihim min qabl(u), innahum fī syakkim murīb(in).

Ha oñemoĩ peteĩ barrera ijapytépe kuéra ha pe oipotáva, ojejapoháicha umi opensávape haʼekuéra oĩ haguéicha henonderãme. Añetehápe, haʼekuéra oduda pypuku.