Q.S At-Tawbah ƒe ɣeyiɣia me (اَلتَّوْبَة) - 129 Kpukpuiwo ƒe Xexlẽme

بَرَاۤءَةٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖٓ اِلَى الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَۗ

barā'atum minallāhi wa rasūlihī ilal-lażīna ‘āhattum minal-musyrikīn(a).

(Esiae nye nyagbɔgblɔ) be nàtso ƒomedodowo me tso Allah kple Eƒe dɔla gbɔ na mawusubɔla siwo nèwɔ nubabla kplii (kple wo).

فَسِيْحُوْا فِى الْاَرْضِ اَرْبَعَةَ اَشْهُرٍ وَّاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِى اللّٰهِ ۙوَاَنَّ اللّٰهَ مُخْزِى الْكٰفِرِيْنَ

fasīḥū fil-arḍi arba‘ata asyhuriw wa‘lamū annakum gairu mu‘jizillāh(i), wa anallāha mukhzil-kāfirīn(a).

Eyata mizɔ mɔ to anyigba dzi ɣleti ene eye minyae be miateŋu agbɔdzɔ Allah o, eye be Allah doa vlo dzimaxɔsetɔwo.

وَاَذَانٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖٓ اِلَى النَّاسِ يَوْمَ الْحَجِّ الْاَكْبَرِ اَنَّ اللّٰهَ بَرِيْۤءٌ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ەۙ وَرَسُوْلُهٗ ۗفَاِنْ تُبْتُمْ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْۚ وَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِى اللّٰهِ ۗوَبَشِّرِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِعَذَابٍ اَلِيْمٍۙ

wa ażānum minallāhi wa rasūlihī ilan-nāsi yaumal-ḥajjil akbari annallāha barī'um minal-musyrikīn(a), wa rasūluh(ū), fa in tubtum fa huwa khairul lakum, wa in tawallaitum fa‘lamū annakum gairu mu‘jizillāh(i), wa basysyiril-lażīna kafarū bi‘ażābin alīm(in).

Eye sedede (nyatakaka) tso Allah kple Eƒe dɔla gbɔ na ameƒomea le Hajj gã la ƒe ŋkekea dzi, be nyateƒee, Allah kple Eƒe dɔla vo tso mawusubɔlawo si me. Ekema ne mi (mawunyalawo) mietrɔ dzime la, ekema enyo na mi, eye ne mietrɔ megbe la, ekema minyae be miate ŋu agbɔdzɔ Allah o. Eye na nya nyui na dzimaxɔsetɔwo (be woaxɔ) tohehe veve aɖe, .

اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُصُوْكُمْ شَيْـًٔا وَّلَمْ يُظَاهِرُوْا عَلَيْكُمْ اَحَدًا فَاَتِمُّوْٓا اِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ اِلٰى مُدَّتِهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ

illal-lażīna ‘āhattum minal-musyrikīna ṡumma lam yanquṣūkum syai'aw wa lam yuẓāhirū ‘alaikum aḥadan fa atimmū ilaihim ‘ahdahum ilā muddatihim, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).

negbe mawuvɔ̃la mawo siwo wɔ nubabla kpli wò eye womeɖe (nubabla la me nyawo dzi kpɔtɔ) kura o eye (alo) womekpe ɖe ame aɖeke si tsi tre ɖe ŋuwò ŋu o, emegbe na wo nawɔ woƒe ŋugbedodo dzi vaseɖe ɣeyiɣi si woɖo ɖi la dzi. Nyateƒee, Allah lɔ̃a amesiwo nye mawuvɔ̃lawo.

فَاِذَا انْسَلَخَ الْاَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِيْنَ حَيْثُ وَجَدْتُّمُوْهُمْ وَخُذُوْهُمْ وَاحْصُرُوْهُمْ وَاقْعُدُوْا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍۚ فَاِنْ تَابُوْا وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ فَخَلُّوْا سَبِيْلَهُمْۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

fa iżansalakhal-asyhurul-ḥurumu faqtulul-musyrikīna ḥaiṡu wajattumūhum wa khużūhum waḥṣurūhum waq‘udū lahum kulla marṣad(in), fa in tābū wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātawuz-zakāta fa khallū sabīlahum, innallāha gafūrur raḥīm(un).

Ne haram ɣletiwo wu enu la, ekema wɔ avu kple mawusubɔlawo le afisiafi si nàkpɔ wo le, lé wo eye nàƒo xlã wo, eye nànɔ ŋku lém ɖe wo ŋu le ŋkuléleɖenuŋu me. Ne wotrɔ dzime eye wowɔ gbedodoɖawo eye woxe zakat la, ekema na ablɔɖe wo. Nyateƒee, Allah nye Kekewɔla, Nublanuikpɔla.

وَاِنْ اَحَدٌ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ اسْتَجَارَكَ فَاَجِرْهُ حَتّٰى يَسْمَعَ كَلٰمَ اللّٰهِ ثُمَّ اَبْلِغْهُ مَأْمَنَهٗ ۗذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa in aḥadum minal-musyrikīnastajāraka fa ajirhu ḥattā yasma‘a kalāmallāhi ṡumma ablighu ma'manah(ū), żālika bi'annahum qaumul lā ya‘lamūn(a).

Eye ne mawusubɔlawo dometɔ aɖe di wò takpɔkpɔ la, ekema kpɔ eta ale be wòase Allah ƒe nya, emegbe kplɔe yi dedienɔƒe nɛ. Esia le alea elabena wonye dukɔ si menya o.

كَيْفَ يَكُوْنُ لِلْمُشْرِكِيْنَ عَهْدٌ عِنْدَ اللّٰهِ وَعِنْدَ رَسُوْلِهٖٓ اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِۚ فَمَا اسْتَقَامُوْا لَكُمْ فَاسْتَقِيْمُوْا لَهُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ

kaifa yakūnu lil-musyrikīna ‘ahdun ‘indallāhi wa ‘inda rasūlihī illal-lażīna ‘āhattum ‘indal-masjidil-ḥarām(i), famastaqāmū lakum fastaqīmū lahum, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).

Aleke wòate ŋu adzɔe be nubabla (si le dedie) nanɔ Allah kple Eƒe dɔla kple mawuvɔ̃lawo dome, negbe kple amesiwo nèwɔ nubabla kpli wo (kple wo) le Mosque Gã (Hudaibiyah) gbɔ ko, eyata zi alesi wowɔ nu anukwaretɔe ɖe ŋuwò ko la, ele be nàwɔ nu anukwaretɔe (hã) ɖe wo ŋu. Nyateƒee, Allah lɔ̃a amesiwo nye mawuvɔ̃lawo.

كَيْفَ وَاِنْ يَّظْهَرُوْا عَلَيْكُمْ لَا يَرْقُبُوْا فِيْكُمْ اِلًّا وَّلَا ذِمَّةً ۗيُرْضُوْنَكُمْ بِاَفْوَاهِهِمْ وَتَأْبٰى قُلُوْبُهُمْۚ وَاَكْثَرُهُمْ فٰسِقُوْنَۚ

kaifa wa iy yaẓharū ‘alaikum lā yarqubū fīkum illaw wa lā żimmah(tan), yurḍūnakum bi'afwāhihim wa ta'bā qulūbuhum, wa akṡaruhum fāsiqūn(a).

Aleke wòate ŋu adzɔe (be nubabla ma tɔgbe nanɔ anyi), togbɔ be ne woɖu dziwò la, womalé ƒomedodo kplikplikpli me kpli wò o eye womawɔ (alo aɖo to) nubabla la o hã. Wotsɔa woƒe nu dzea ŋuwò, evɔ woƒe dzi ya gbea wo. Wo dometɔ akpa gãtɔ nye ame vɔ̃ɖiwo (womewɔ ɖe woƒe ŋugbedodowo dzi o).

اِشْتَرَوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ ثَمَنًا قَلِيْلًا فَصَدُّوْا عَنْ سَبِيْلِهٖۗ اِنَّهُمْ سَاۤءَ مَاكَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

isytarau bi'āyātillāhi ṡaman qalīlan fa ṣaddū ‘an sabīlih(ī), innahum sā'a mā kānū ya‘malūn(a).

Wodzraa Allah ƒe kpukpuiwo ɖe asi sue aɖe nu, eye woxea mɔ na (amewo) tso Allah ƒe mɔ dzi. Nyateƒee, nu si wowɔna la nye vɔ̃.

لَا يَرْقُبُوْنَ فِيْ مُؤْمِنٍ اِلًّا وَّلَا ذِمَّةً ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُعْتَدُوْنَ

lā yarqubūna fī mu'minin illaw wa lā żimmah(tan),ulā'ika humul-mu‘tadūn(a)

Womeléa ƒomedodo (ƒomedodo) me ɖe asi kple xɔsetɔwo o eye womewɔa (alo toa) nubablawo hã o. Eye woawoe yia ŋgɔ wu seɖoƒe.

فَاِنْ تَابُوْا وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ فَاِخْوَانُكُمْ فِى الدِّيْنِ ۗوَنُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

fa in tābū wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātawuz-zakāta fa ikhwānukum fid-dīn(i), wa nufaṣṣīlul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

Eye ne wotrɔ dzime, ɖo gbedodoɖa anyi, eye woxe zakat la, ekema (wonye) nɔviwòwo le mawusubɔsubɔ me. Míena kpukpuiawo me kɔ na dukɔ si nyae.

وَاِنْ نَّكَثُوْٓا اَيْمَانَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ فَقَاتِلُوْٓا اَىِٕمَّةَ الْكُفْرِۙ اِنَّهُمْ لَآ اَيْمَانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنْتَهُوْنَ

wa in nakaṡū aimānahum mim ba‘di ‘ahdihim wa ṭa‘anū fī dīnikum fa qātilū a'immatal-kufr(i), innahum lā aimāna lahum la‘allahum yantahūn(a).

Eye ne woda woƒe atamkaka dzi le nubabla la megbe, eye wodo vlo wò subɔsubɔha la, ekema wɔ avu kple kplɔla dzimaxɔsetɔ mawo. Le nyateƒe me la, wonye ame siwo mate ŋu awɔ woƒe ŋugbedodowo dzi o, mɔkpɔkpɔ li be woadzudzɔ.

اَلَا تُقَاتِلُوْنَ قَوْمًا نَّكَثُوْٓا اَيْمَانَهُمْ وَهَمُّوْا بِاِخْرَاجِ الرَّسُوْلِ وَهُمْ بَدَءُوْكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۗ اَتَخْشَوْنَهُمْ ۚفَاللّٰهُ اَحَقُّ اَنْ تَخْشَوْهُ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

alā tuqātilūna qauman nakaṡū aimānahum wa hammū bi'ikhrājir-rasūli wa hum bada'ūkum awwala marrah(tin), atakhsyaunahum, fallāhu aḥaqqu an takhsyauhu in kuntum mu'minīn(a).

Nukatae mèwɔ avu kple amesiwo da woƒe atamkaka (ŋugbedodo) dzi, eye woɖoe be yewoanya Dɔla la ɖa, kple amesiwo wɔ avu kpli wò gbã o? Ðe miele vɔvɔ̃m na wo, evɔ Allah ye wòkpɔ mɔ avɔ̃ wu, nenye be mienye xɔsetɔwoa?

قَاتِلُوْهُمْ يُعَذِّبْهُمُ اللّٰهُ بِاَيْدِيْكُمْ وَيُخْزِهِمْ وَيَنْصُرْكُمْ عَلَيْهِمْ وَيَشْفِ صُدُوْرَ قَوْمٍ مُّؤْمِنِيْنَۙ

qātilūhum yu‘ażżibhumullāhu bi'aidīkum wa yukhzihim wa yanṣurkum ‘alaihim wa yasyfi ṣudūra qaumim mu'minīn(a).

Miwɔ avu kpli wo, kakaɖedzitɔe la, Allah atsɔ wò asi awɔ funyafunya wo eye wòaɖi gbɔ wo eye wòakpe ɖe ŋuwò (kple aʋadziɖuɖu) ɖe wo dzi, eye wòana gbɔdzɔe amesiwo xɔe se ƒe dzi,

وَيُذْهِبْ غَيْظَ قُلُوْبِهِمْۗ وَيَتُوْبُ اللّٰهُ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa yużhib gaiẓa qulūbihim, wa yatūbullāhu ‘alā may yasyā'(u), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

eye Eɖea woƒe dzi (xɔsetɔwo) ƒe dziku ɖa. Eye Allah xɔa ame siwo wòlɔ̃ la ƒe dzimetɔtrɔ. Allah nye Nusianunyala, Nunyala.

اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تُتْرَكُوْا وَلَمَّا يَعْلَمِ اللّٰهُ الَّذِيْنَ جَاهَدُوْا مِنْكُمْ وَلَمْ يَتَّخِذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلَا رَسُوْلِهٖ وَلَا الْمُؤْمِنِيْنَ وَلِيْجَةً ۗوَاللّٰهُ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ ࣖ

am ḥasibtum an tutrakū wa lammā ya‘lamillāhul-lażīna jāhadū minkum wa lam yattakhiżū min dūnillāhi wa lā rasūlihī wa lal-mu'minīna walījah(tan), wallāhu khabīrum bimā ta‘malūn(a).

Miesusu be woagblẽ mi ɖeka ɖi, evɔ Allah mena mia dometɔ siwo dzea agbagba vevie eye womexɔa xɔlɔ̃ wɔnuteƒe aɖeke o negbe Allah, Eƒe dɔla, kple xɔsetɔwo ko la dze sii haɖe oa? Allah nya nu tso nusi nèwɔna ŋu.

مَا كَانَ لِلْمُشْرِكِيْنَ اَنْ يَّعْمُرُوْا مَسٰجِدَ اللّٰهِ شٰهِدِيْنَ عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ بِالْكُفْرِۗ اُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْۚ وَ فِى النَّارِ هُمْ خٰلِدُوْنَ

mā kāna lil-musyrikīna ay ya‘murū masājidallāhi syāhidīna ‘alā anfusihim bil-kufr(i), ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum, wa fin-nāri hum khālidūn(a).

Mesɔ be mawunyalawo nakpɔ dzidzedze le Allah ƒe gbedoxɔ me o, togbɔ be wolɔ̃ ɖe edzi be yewo ŋutɔ yewonye dzimaxɔsetɔwo hã. Woƒe nuwɔnawo gblẽ, eye woanɔ dzomavɔ me tegbee.

اِنَّمَا يَعْمُرُ مَسٰجِدَ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَى الزَّكٰوةَ وَلَمْ يَخْشَ اِلَّا اللّٰهَ ۗفَعَسٰٓى اُولٰۤىِٕكَ اَنْ يَّكُوْنُوْا مِنَ الْمُهْتَدِيْنَ

innamā ya‘muru masājidallāhi man āmana billāhi wal-yaumil-ākhiri wa aqāmaṣ-ṣalāta wa ātaz-zakāta wa lam yakhsya illallāh(a), fa ‘asā ulā'ika ay yakūnū minal-muhtadīn(a).

Nyateƒee, amesiwo kpɔa dzidzedze le Allah ƒe mosque la nye amesiwo xɔ Allah kple Ŋkeke Mamlɛa dzi se, eye (gakpɔtɔ) doa gbe ɖa, xea zakat eye womevɔ̃na (na naneke) o negbe Allah ko. Eyata mɔkpɔkpɔ li be woanɔ amesiwo axɔ mɔfiame dome.

۞ اَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاۤجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ كَمَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَجَاهَدَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ لَا يَسْتَوٗنَ عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَۘ

aja‘altum siqāyatal-ḥājji wa ‘imāratal-masjidil-ḥarāmi kaman āmana billāhi wal-yaumil-ākhiri wa jāhada fī sabīlillāh(i), lā yastawūna ‘indallāh(i), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Ðe nètsɔa amesiwo (amewo) naa aha amesiwo wɔa Hajj eye wokpɔa Mosque Gã la dzi la sɔna kple amesiwo xɔ Allah kple Ŋkeke Mamlɛa dzi se eye wodzea agbagba le Allah ƒe mɔ dzia? Womesɔ le Allah ŋkume o. Allah menaa mɔfiame ame madzɔmadzɔwo o.

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَهَاجَرُوْا وَجَاهَدُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۙ اَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفَاۤىِٕزُوْنَ

allażīna āmanū wa hājarū wa jāhadū fī sabīlillāhi bi'amwālihim wa anfusihim, a‘ẓamu darajatan ‘indallāh(i), wa ulā'ika humul-fā'izūn(a).

Ame siwo xɔe se eye woʋuna eye wodzea agbagba le Allah ƒe mɔ dzi, kple woƒe kesinɔnuwo kple luʋɔwo la, le ɖoƒe kɔkɔ aɖe le Allah ŋkume. Woawoe ɖua dzi.

يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُمْ بِرَحْمَةٍ مِّنْهُ وَرِضْوَانٍ وَّجَنّٰتٍ لَّهُمْ فِيْهَا نَعِيْمٌ مُّقِيْمٌۙ

yubasysyiruhum rabbuhum biraḥmatim minhu wa riḍwāniw wa jannātil lahum fīhā na‘īmum muqīm(un).

Mawu doa dzidzɔ na wo to amenuveve, vivisese kple dziƒo nana me, wokpɔa dzidzɔ mavɔ le eme, .

خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗاِنَّ اللّٰهَ عِنْدَهٗٓ اَجْرٌ عَظِيْمٌ

khālidīna fīhā abadā(n), innallāha ‘indahū ajrun ‘aẓīm(un).

woanɔ eme tegbee. Nyateƒee, teƒeɖoɖo gã aɖe le Allah gbɔ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوْٓا اٰبَاۤءَكُمْ وَاِخْوَانَكُمْ اَوْلِيَاۤءَ اِنِ اسْتَحَبُّوا الْكُفْرَ عَلَى الْاِيْمَانِۗ وَمَنْ يَّتَوَلَّهُمْ مِّنْكُمْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżū ābā'akum wa ikhwānakum auliyā'a inistaḥabbul-kufra ‘alal-īmān(i), wa may yatawallahum minkum fa ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

O mi amesiwo xɔe se! Migawɔ mia fofowo kple nɔviwòwo mia takpɔlawo o, nenye be wolɔ̃a dzimaxɔse wu dzixɔse. Mia dometɔ si axɔ wo abe ametakpɔlawo ene la, ekema ame mawoe nye nu gbegblẽ wɔlawo.

قُلْ اِنْ كَانَ اٰبَاۤؤُكُمْ وَاَبْنَاۤؤُكُمْ وَاِخْوَانُكُمْ وَاَزْوَاجُكُمْ وَعَشِيْرَتُكُمْ وَاَمْوَالُ ِۨاقْتَرَفْتُمُوْهَا وَتِجَارَةٌ تَخْشَوْنَ كَسَادَهَا وَمَسٰكِنُ تَرْضَوْنَهَآ اَحَبَّ اِلَيْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَجِهَادٍ فِيْ سَبِيْلِهٖ فَتَرَبَّصُوْا حَتّٰى يَأْتِيَ اللّٰهُ بِاَمْرِهٖۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

qul in kāna ābā'ukum wa abnā'ukum wa ikhwānukum wa azwājukum wa ‘asyīratukum wa amwāluniqtaraftumūhā wa tijāratun takhsyauna kasādahā wa masākinu tarḍaunahā aḥabba ilaikum minallāhi wa rasūlihī wa jihādin fī sabīlihī fa tarabbaṣū ḥattā ya'tiyallāhu bi'amrih(ī), wallāhu lā yahdil-qaumal-fāsiqīn(a).

Gblɔ be, “Ne mia fofowo, mia viŋutsuwo, mia nɔviwo, mia srɔ̃wo, miaƒe ƒometɔwo, kesinɔnu siwo miekpɔ, asitsatsa si me mievɔ̃na na eƒe toɖeɖe, kple aƒe siwo me miekpɔa dzidzɔ ɖo la, xɔ asi na mi wu Allah kple Eƒe dɔla eye miele agbagba dzem le Eƒe nya la me la, ekema milala vaseɖe esime Allah nawɔ Eƒe nyametsotsoa.” Eye Allah mefiaa mɔ ame tomaɖolawo o.

لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّٰهُ فِيْ مَوَاطِنَ كَثِيْرَةٍۙ وَّيَوْمَ حُنَيْنٍۙ اِذْ اَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ فَلَمْ تُغْنِ عَنْكُمْ شَيْـًٔا وَّضَاقَتْ عَلَيْكُمُ الْاَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ ثُمَّ وَلَّيْتُمْ مُّدْبِرِيْنَۚ

laqad naṣarakumullāhu fī mawāṭina kaṡīrah(tin), wa yauma ḥunain(in), iż a‘jabatkum kaṡratukum falam tugni ‘ankum syai'aw wa ḍāqat ‘alaikumul-arḍu bimā raḥubat ṡumma wallaitum mudbirīn(a).

Nyateƒee, Allah kpe ɖe mia ŋu (xɔsetɔwo) le aʋagbedzi geɖewo me, eye (miɖo ŋku) Hunayn ƒe aʋawɔwɔ dzi, esime miaƒe xexlẽme gbogboawo na mie dada, gake (woƒe xexlẽme gã la) meɖe vi aɖeke na mi kura o, eye anyigba gã la dze abe ɖe wòxaxa na mi ene, eyata mietrɔ ɖe megbe hesi helter-skelter.

ثُمَّ اَنْزَلَ اللّٰهُ سَكِيْنَتَهٗ عَلٰى رَسُوْلِهٖ وَعَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ وَاَنْزَلَ جُنُوْدًا لَّمْ تَرَوْهَا وَعَذَّبَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ وَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ

Ṡumma anzalallāhu sakīnatahū ‘alā rasūlihī wa ‘alal-mu'minīna wa anzala junūdal lam tarauhā wa ‘ażżabal-lażīna kafarū, wa żālika jazā'ul-kāfirīn(a).

Emegbe Allah ɖo ŋutifafa ɖe Eƒe dɔla kple amesiwo xɔe se la gbɔ, eye wòdɔ aʋakɔ (mawudɔlawo) siwo màte ŋu akpɔ o, eye wòhe to na dzimaxɔsetɔwo. Emae nye fetu na dzimaxɔsetɔwo.

ثُمَّ يَتُوْبُ اللّٰهُ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ṡumma yatūbullāhu mim ba‘di żālika ‘alā may yasyā'(u), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Le ema megbe la, Allah xɔa amesiwo wòdi la ƒe dzimetɔtrɔ. Allah nye Tsɔtsɔkela, Nublanuikpɔla.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّمَا الْمُشْرِكُوْنَ نَجَسٌ فَلَا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ بَعْدَ عَامِهِمْ هٰذَا ۚوَاِنْ خِفْتُمْ عَيْلَةً فَسَوْفَ يُغْنِيْكُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖٓ اِنْ شَاۤءَۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū innamal-musyrikūna najasun falā yaqrabul-masjidal-ḥarāma ba‘da ‘āmihim hāżā, wa in khiftum ‘ailatan fa saufa yugnīkumullāhu min faḍlihī in syā'(a), innallāha ‘alīmun ḥakīm(un).

O mi amesiwo xɔe se! Le nyateƒe me la, mawunyalawo nye ame makɔmakɔwo (luʋɔ makɔmakɔwo), eyata mele be woate ɖe Mosque Gã la ŋu le ƒe sia megbe o. Eye ne ètsi dzi ɖe ame dahe nyenye ŋu (elabena dzimaxɔsetɔwo meva o) la, ekema Allah ana kesinɔnuwo wò tso eƒe amenuveve me, ne Elɔ̃. Nyateƒee, Allah nye Nunyala, Nunyala.

قَاتِلُوا الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَلَا يُحَرِّمُوْنَ مَا حَرَّمَ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ وَلَا يَدِيْنُوْنَ دِيْنَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ حَتّٰى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَّدٍ وَّهُمْ صٰغِرُوْنَ ࣖ

qātilul-lażīna lā yu'minūna billāhi wa lā bil-yaumil-ākhiri wa lā yuḥarrimūna mā ḥarramallāhu wa rasūluhū wa lā yadīnūna dīnal-ḥaqqi minal-lażīna ūtul-kitāba ḥattā yu‘ṭul-jizyata ‘ay yadiw wa hum ṣāgirūn(a).

Miwɔ avu kple amesiwo mexɔ Allah kple Ŋkeke Mamlɛa dzi se o, amesiwo mexe mɔ ɖe nusi Allah kple Eƒe dɔla de se o kple amesiwo mexɔ subɔsubɔha vavãtɔ (Allah ƒe subɔsubɔha) dzi se o, (i.e. amewo) siwo wona Agbalẽa, vaseɖe esime woaxe jizyah (adzɔ) la toɖoɖotɔe esime wole ɖokuibɔbɔ ƒe nɔnɔme me.

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ عُزَيْرُ ِۨابْنُ اللّٰهِ وَقَالَتِ النَّصٰرَى الْمَسِيْحُ ابْنُ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ قَوْلُهُمْ بِاَفْوَاهِهِمْۚ يُضَاهِـُٔوْنَ قَوْلَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَبْلُ ۗقَاتَلَهُمُ اللّٰهُ ۚ اَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

wa qālatil-yahūdu ‘uzairunibnullāhi wa qālatin-naṣāral-masīḥubnullāh(i), żālika qauluhum bi'afwāhihim, yuḍāhi'ūna qaulal-lażīna kafarū min qabl(u), qātalahumullāh(u), annā yu'fakūn(a).

Eye Yudatɔwo gblɔ be, “Uzair, Allah vi,” eye Kristotɔwo gblɔ be, “Mesia, Allah vi.” Nya mawoe dona tso woƒe nu me. Wosrɔ̃ dzimaxɔsetɔ siwo nɔ anyi va yi ƒe nyawo. Allah ƒo fi de wo; aleke wowɔ trɔ megbe?

اِتَّخَذُوْٓا اَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ اَرْبَابًا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَالْمَسِيْحَ ابْنَ مَرْيَمَۚ وَمَآ اُمِرُوْٓا اِلَّا لِيَعْبُدُوْٓا اِلٰهًا وَّاحِدًاۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۗ سُبْحٰنَهٗ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

ittakhażū aḥbārahum wa ruhbānahum arbābam min dūnillāhi wal-masīḥabna maryam(a), wa mā umirū illā liya‘budū ilāhaw wāḥidā(n), lā ilāha illā huw(a), subḥānahū ‘ammā yusyrikūn(a).

Wowɔ mawuvɔ̃lawo (Yudatɔwo), kple woƒe saɖagaxɔmenɔlawo (Kristotɔwo) wozu mawuwo tsɔ kpe ɖe Allah ŋu, kple (azɔ hã) Mesia, Maria vi; togbɔ be ɖeko wogblɔ na wo be woade ta agu na Mawu Ŋusẽkatãtɔ la hã; mawu aɖeke meli o negbe Eya ko. Ŋutikɔkɔe nanɔ Eyama tso nusiwo wotsɔ dea ha kple wo nɔewo me.

يُرِيْدُوْنَ اَنْ يُّطْفِـُٔوْا نُوْرَ اللّٰهِ بِاَفْوَاهِهِمْ وَيَأْبَى اللّٰهُ اِلَّآ اَنْ يُّتِمَّ نُوْرَهٗ وَلَوْ كَرِهَ الْكٰفِرُوْنَ

yurīdūna ay yuṭfi'ū nūrallāhi bi'afwāhihim wa ya'ballāhu illā ay yutimma nūrahū wa lau karihal-kāfirūn(a).

Wodi be yewoatsi Allah ƒe kekeli (subɔsubɔha) kple yewoƒe nu (nuƒoƒo), gake Allah gbe, ke boŋ edi be yeana yeƒe kekeli nade blibo, togbɔ be dzimaxɔsetɔwo melɔ̃e o hã.

هُوَ الَّذِيْٓ اَرْسَلَ رَسُوْلَهٗ بِالْهُدٰى وَدِيْنِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهٗ عَلَى الدِّيْنِ كُلِّهٖۙ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُوْنَ

huwal-lażī arsala rasūlahū bil-hudā wa dīnil-ḥaqqi liyuẓhirahū ‘alad-dīni kullih(ī), wa lau karihal-musyrikūn(a).

Eyae nye Amesi dɔ Eƒe Dɔla kple mɔfiame (Qur’an) kple nyateƒe subɔsubɔ be wòade ŋgɔ wu subɔsubɔhawo katã, togbɔ be mawunyalawo melɔ̃nɛ o hã.

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ الْاَحْبَارِ وَالرُّهْبَانِ لَيَأْكُلُوْنَ اَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَيَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗوَالَّذِيْنَ يَكْنِزُوْنَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنْفِقُوْنَهَا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۙفَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍۙ

yā ayyuhal-lażīna āmanū inna kaṡīram minal-aḥbāri war-ruhbāni laya'kulūna amwālan-nāsi bil-bāṭili wa yaṣuddūna ‘an sabīlillāh(i), wal-lażīna yaknizūnaż-żahaba wal-fiḍḍata wa lā yunfiqūnahā fī sabīlillāh(i), fa basysyirhum bi‘ażābin alīm(in).

O mi amesiwo xɔe se! Nyateƒee, mawuvɔ̃la geɖewo kple woƒe saɖagaxɔmenɔlawo ɖua amewo ƒe kesinɔnuwo ŋutɔŋutɔ le alakpamɔ nu, eye (wo) xea mɔ na (amewo) tso Allah ƒe mɔ dzi. Eye amesiwo dzraa sika kple klosalo ɖo eye womezãnɛ ɖe Allah ƒe mɔ dzi o la, ekema na nya nyui wo, (be woaxɔ) tohehe si me vevesese le

يَّوْمَ يُحْمٰى عَلَيْهَا فِيْ نَارِ جَهَنَّمَ فَتُكْوٰى بِهَا جِبَاهُهُمْ وَجُنُوْبُهُمْ وَظُهُوْرُهُمْۗ هٰذَا مَا كَنَزْتُمْ لِاَنْفُسِكُمْ فَذُوْقُوْا مَا كُنْتُمْ تَكْنِزُوْنَ

yauma yuḥmā ‘alaihā fī nāri jahannama fa tukwā bihā jibāhuhum wa junūbuhum wa ẓuhūruhum, hāżā mā kanaztum li'anfusikum fa żūqū mā kuntum taknizūn(a).

(Miɖo ŋku) gbesigbe wodo dzo sika kple klosalo le Dzomavɔ me, emegbe wodo gayibɔ woƒe ŋgonu, axawo kple megbe (esi wole gbɔgblɔm) na wo be, "Esiae nye miaƒe nunɔamesi si miedzra ɖo na mia ɖokui, eyata miɖɔ (emetsonuwo) kpɔ."

اِنَّ عِدَّةَ الشُّهُوْرِ عِنْدَ اللّٰهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِيْ كِتٰبِ اللّٰهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ مِنْهَآ اَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ ەۙ فَلَا تَظْلِمُوْا فِيْهِنَّ اَنْفُسَكُمْ وَقَاتِلُوا الْمُشْرِكِيْنَ كَاۤفَّةً كَمَا يُقَاتِلُوْنَكُمْ كَاۤفَّةً ۗوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ

inna ‘iddatasy-syuhūri ‘indallāhiṡnā ‘asyara syahran fī kitābillāhi yauma khalaqas-samāwāti wal-arḍa minhā arba‘atun ḥurum(un), żālikad-dīnul-qayyim(u), falā taẓlimū fīhinna anfusakum wa qātilul-musyrikīna kāffatan kamā yuqātilūnakum kāffah(tan), wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).

Nyateƒee, ɣletiwo ƒe xexlẽme le Allah ƒe nya nu la nye ɣleti wuieve, (abe alesi) le Allah ƒe sedede nu esime wòwɔ dziƒowo kple anyigba, siwo dometɔ ene nye haram ɣletiwo. Emae nye (sedede si) subɔsubɔha dzɔdzɔe la, eyata migawɔ nu gbegblẽ le mia ɖokui ŋu le (ɣleti enelia) me o, eye miwɔ avu kple mawusubɔlawo katã abe alesi wowɔa avu kple mi katã hã ene. Eye minyae be Allah le mawuvɔ̃lawo gbɔ.

اِنَّمَا النَّسِيْۤءُ زِيَادَةٌ فِى الْكُفْرِ يُضَلُّ بِهِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يُحِلُّوْنَهٗ عَامًا وَّيُحَرِّمُوْنَهٗ عَامًا لِّيُوَاطِـُٔوْا عِدَّةَ مَا حَرَّمَ اللّٰهُ فَيُحِلُّوْا مَا حَرَّمَ اللّٰهُ ۗزُيِّنَ لَهُمْ سُوْۤءُ اَعْمَالِهِمْۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ ࣖ

innaman-nasī'u ziyādatun fil-kufri yuḍallu bihil-lażīna kafarū yuḥillūnahū ‘āmaw wa yuḥarrimūnahū ‘āmal liyuwāṭi'ū ‘iddata mā ḥarramallāhu fa yuḥillū mā ḥarramallāh(u), zuyyina lahum sū'u a‘mālihim, wallāhu lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

Le nyateƒe me la, ɖeko heheɖemegbe (haram ɣleti) dzia dzimaxɔse ɖe edzi. Woflua dzimaxɔsetɔwo to esia (heheɖemegbe) me, wonana wònyea sedzidada le ƒe ɖeka me eye wowɔae sedzidada le ƒe bubu me, ale be woate ŋu awɔ ɖeka kple nusiwo Allah de se ɖo ƒe xexlẽme, eye le ɣeyiɣi ma ke me la, wowɔa nusi Allah de se ɖo la le se nu. (Satana) na woƒe nuwɔna gbegblẽwo dze nu dzeani na wo. Eye Allah mefiaa mɔ amesiwo mexɔe se o.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَا لَكُمْ اِذَا قِيْلَ لَكُمُ انْفِرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اثَّاقَلْتُمْ اِلَى الْاَرْضِۗ اَرَضِيْتُمْ بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَا مِنَ الْاٰخِرَةِۚ فَمَا مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا قَلِيْلٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū mā lakum iżā qīla lakumunfirū fī sabīlillāhiṡ-ṡāqaltum ilal-arḍ(i), araḍītum bil-ḥayātid-dun-yā minal-ākhirah(ti), famā matā‘ul-ḥayātid-dun-yā fil-ākhirati illā qalīl(un).

O mi amesiwo xɔe se! Nukatae ne wogblɔ na wò be, "Yi (yi avuwɔwɔ) le Allah ƒe mɔ dzi" la, ɖe nèsena le ɖokuiwò me be yeƒe kpekpeme le kpekpem eye nèdi be yeanɔ afisi nèle? Ðe nèlɔ̃a xexe sia me nɔnɔ wu agbenɔnɔ le ku megbea? Togbɔ be vivisese le agbe me le xexe sia me (ne wotsɔe sɔ kple agbe) le agbenɔnɔ le ku megbe me le sue hã.

اِلَّا تَنْفِرُوْا يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا اَلِيْمًاۙ وَّيَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْ وَلَا تَضُرُّوْهُ شَيْـًٔاۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

illā tanfirū yu‘ażżibkum ‘ażāban alīmā(n), wa yastabdil qauman gairakum wa lā taḍurrūhu syai'ā(n), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Ne mieyi (aʋawɔwɔ) o la, Allah atsɔ funyafunya vevesese aɖe ahe to na mi godoo eye wòatsɔ dukɔ bubu aɖo mia teƒe, eye miawɔ nuvevii kura o. Eye Allah nye Ŋusẽkatãtɔ ɖe nusianu dzi.

اِلَّا تَنْصُرُوْهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللّٰهُ اِذْ اَخْرَجَهُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا ثَانِيَ اثْنَيْنِ اِذْ هُمَا فِى الْغَارِ اِذْ يَقُوْلُ لِصَاحِبِهٖ لَا تَحْزَنْ اِنَّ اللّٰهَ مَعَنَاۚ فَاَنْزَلَ اللّٰهُ سَكِيْنَتَهٗ عَلَيْهِ وَاَيَّدَهٗ بِجُنُوْدٍ لَّمْ تَرَوْهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِيْنَ كَفَرُوا السُّفْلٰىۗ وَكَلِمَةُ اللّٰهِ هِيَ الْعُلْيَاۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

illā tanṣurūhu faqad naṣarahullāhu iż akhrajahul-lażīna kafarū ṡāniyaṡnaini iż humā fil-gāri iż yaqūlu liṣāḥibihī lā taḥzan innallāha ma‘anā, fa anzalallāhu sakīnatahū ‘alaihi wa ayyadahū bijunūdil lam tarauhā wa ja‘ala kalimatal-lażīna kafarus-suflā, wa kalimatullāhi hiyal-‘ulyā, wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

Ne ɖe miekpe ɖe eŋu (Muhammad) o la, anye ne Allah kpe ɖe eŋu (si nye) esime dzimaxɔsetɔwo nyae (tso Mecca); esime wònye ame eve dometɔ ɖeka esime wo ame evea siaa nɔ agadoa me la, ɣemaɣi la, egblɔ na exɔlɔ̃a be, "Mègalé blanui o, nyateƒee, Allah le mía gbɔ." Eyata Allah ɖo ŋutifafa ɖe egbɔ (Muhammad) eye wòkpe asi ɖe aʋakɔ (mawudɔlawo) si miekpɔ o ŋu, eye wòna dzimaxɔsetɔwo ƒe yɔyɔ bɔbɔ. Eye Allah ƒe nyae nye esi kɔkɔ. Allah nye ŋusẽkatãtɔ, nunyala ɖesiaɖe.

اِنْفِرُوْا خِفَافًا وَّثِقَالًا وَّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِكُمْ وَاَنْفُسِكُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

infirū khifāfaw wa ṡiqālaw wa jāhidū bi'amwālikum wa anfusikum fī sabīlillāh(i), żālikum khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

Dzo ne èse le ɖokuiwò me be yele bɔbɔe alo yeƒe kpekpeme le kpekpem o, eye nàdze agbagba kple wò kesinɔnuwo kple luʋɔ le Allah ƒe mɔ dzi. Esia nyo na wò ne ènya.

لَوْ كَانَ عَرَضًا قَرِيْبًا وَّسَفَرًا قَاصِدًا لَّاتَّبَعُوْكَ وَلٰكِنْۢ بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُۗ وَسَيَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ لَوِ اسْتَطَعْنَا لَخَرَجْنَا مَعَكُمْۚ يُهْلِكُوْنَ اَنْفُسَهُمْۚ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ ࣖ

lau kāna ‘araḍan qarībaw wa safaran qāṣidal lattaba‘ūka wa lākim ba‘udat ‘alaihimusy-syuqqah(tu), wa sayaḥlifūna billāhi lawistaṭa‘nā lakharajnā ma‘akum, yuhlikūna anfusahum, wallāhu ya‘lamu innahum lakāżibūn(a).

Ne (nusi nèyɔ na wo) viɖe bɔbɔe aɖewo li siwo woakpɔ eye mɔzɔzɔa medidi akpa o la, woakplɔ wò ɖo godoo, gake edze abe teƒe si yim nèle la didi ŋutɔ ene. Woaka atam na (ŋkɔ) Allah be, "Ne míete ŋui la, míayi kpli wò godoo." Wotsrɔ̃ wo ɖokui eye Allah nya be alakpatɔwoe yewonye vavã.

عَفَا اللّٰهُ عَنْكَۚ لِمَ اَذِنْتَ لَهُمْ حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا وَتَعْلَمَ الْكٰذِبِيْنَ

‘afallāhu ‘ank(a), lima ażinta lahum ḥattā yatabayyana lakal-lażīna ṣadaqū wa ta‘lamal-kāżibīn(a).

Allah tsɔe ke wò (O Muhammad). Nukatae nèna mɔ wo (be woagayi aʋa o) vaseɖe esime wòva dze ƒã na wò be amesiwo woxe mɔ na (woxe mɔ na) vavã eye hafi nènya amesiwo nye alakpatɔwo?

لَا يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ اَنْ يُّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۢ بِالْمُتَّقِيْنَ

lā yasta'żinukal-lażīna yu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhiri ay yujāhidū bi'amwālihim wa anfusihim, wallāhu ‘alīmum bil-muttaqīn(a).

Ame siwo xɔ Allah kple Ŋkeke Mamlɛa dzi se la mabia mɔ tso asiwò (magawɔ ɖeka kplii o) be nàtsɔ woƒe kesinɔnuwo kple luʋɔ awɔ jihad o. Allah nya amesiwo nye mawuvɔ̃lawo

اِنَّمَا يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَارْتَابَتْ قُلُوْبُهُمْ فَهُمْ فِيْ رَيْبِهِمْ يَتَرَدَّدُوْنَ

innamā yasta'żinukal-lażīna lā yu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhiri wartābat qulūbuhum fahum fī raibihim yataraddadūn(a).

Nyateƒee, amesiwo abia mɔ tso gbɔwò (Muhammad), nye amesiwo mexɔ Allah kple Ŋkeke Mamlɛa dzi se o ko, eye woƒe dziwo ɖia ɖase, eyata woʋuʋuna ɣesiaɣi le ɖikeke me.

۞ وَلَوْ اَرَادُوا الْخُرُوْجَ لَاَعَدُّوْا لَهٗ عُدَّةً وَّلٰكِنْ كَرِهَ اللّٰهُ انْۢبِعَاثَهُمْ فَثَبَّطَهُمْ وَقِيْلَ اقْعُدُوْا مَعَ الْقٰعِدِيْنَ

wa lau arādul-khurūja la'a‘addū lahū ‘uddataw wa lākin karihallāhumbi‘āṡahum fa ṡabbaṭahum wa qīlaq‘udū ma‘al-qā‘idīn(a).

Eye ne ɖe woɖoe be yewoadzo la, anye ne woawɔ dzadzraɖo ɖe eŋu, gake Allah melɔ̃ woƒe dzodzo o, eyata ena woƒe didia gbɔdzɔ, eye wogblɔ (na wo be), “Minɔ amesiwo tsi megbe la gbɔ.”

لَوْ خَرَجُوْا فِيْكُمْ مَّا زَادُوْكُمْ اِلَّا خَبَالًا وَّلَاَوْضَعُوْا خِلٰلَكُمْ يَبْغُوْنَكُمُ الْفِتْنَةَۚ وَفِيْكُمْ سَمّٰعُوْنَ لَهُمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۢ بِالظّٰلِمِيْنَ

wa lau kharajū fīkum mā zādūkum illā khabālaw wa la'auḍa‘ū khilālakum yabgūnakumul-fitnah(ta), wa fīkum sammā‘ūna lahum, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).

Ne (woyi kpli wò) la, womadzi wò (ŋusẽ) ɖe edzi godoo o, ke boŋ ɖeko woahe zitɔtɔ vɛ, eye woaƒu du ayi ŋgɔ godoo le dometsotso siwo le wò fliwo me me atsɔ ahe zitɔtɔ vɛ (le wò hatsotsowo me); esime le mia dome la, ame aɖewo li siwo lɔ̃a woƒe (nyawo) sese ŋutɔŋutɔ. Allah nya nuvɔ̃wɔlawo.

لَقَدِ ابْتَغَوُا الْفِتْنَةَ مِنْ قَبْلُ وَقَلَّبُوْا لَكَ الْاُمُوْرَ حَتّٰى جَاۤءَ الْحَقُّ وَظَهَرَ اَمْرُ اللّٰهِ وَهُمْ كٰرِهُوْنَ

laqadibtagawul-fitnata min qablu wa qallabū lakal-umūra ḥattā jā'al-ḥaqqu wa ẓahara amrullāhi wa hum kārihūn(a).

Nyateƒee, do ŋgɔ na ema la, wodze agbagba xoxo be yewoahe zitɔtɔ vɛ eye yewoawɔ ɖoɖo ɖe ayemɔ vovovowo ŋu na wò (atrɔ nuwo), vaseɖe esime nyateƒea (Allah ƒe kpekpeɖeŋu) va, eye Allah ƒe (mawusubɔsubɔ) nyawo ɖu dzi, togbɔ be medzɔ dzi na wo o hã.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ ائْذَنْ لِّيْ وَلَا تَفْتِنِّيْۗ اَلَا فِى الْفِتْنَةِ سَقَطُوْاۗ وَاِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيْطَةٌ ۢ بِالْكٰفِرِيْنَ

wa minhum may yaqūlu'żal lī wa lā taftinnī, alā fil-fitnati saqaṭū, wa inna jahannama lamuḥīṭatum bil-kāfirīn(a).

Eye wo dometɔ ɖekae nye amesi gblɔ be, "Na mɔm (megayi aʋa o) eye mègana madze tetekpɔ me o."

اِنْ تُصِبْكَ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْۚ وَاِنْ تُصِبْكَ مُصِيْبَةٌ يَّقُوْلُوْا قَدْ اَخَذْنَآ اَمْرَنَا مِنْ قَبْلُ وَيَتَوَلَّوْا وَّهُمْ فَرِحُوْنَ

in tuṣibka ḥasanatun tasu'hum, wa in tuṣibka muṣībatuy yaqūlū qad akhażnā min qablu wa yatawallau wa hum fariḥūn(a).

Ne wò (Muhammad) xɔ nyui la, womekpɔa dzidzɔ o; gake ne afɔku aɖe dzɔ ɖe dziwò la, wogblɔna be, "Nyateƒee, tso gɔmedzedzea me ke la, míeɖɔ ŋu ɖo (be míagayi aʋa o)," eye wotrɔna kple dzidzɔ (sese le wo ɖokui me).

قُلْ لَّنْ يُّصِيْبَنَآ اِلَّا مَا كَتَبَ اللّٰهُ لَنَاۚ هُوَ مَوْلٰىنَا وَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ

qul lay yuṣībanā illā mā kataballāhu lanā, huwa maulānā wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).

Gblɔ (Muhammad), "Naneke madzɔ ɖe mía dzi o negbe nusi Allah ɖo na mí ko. Eyae nye míaƒe takpɔla, eye Allah ɖeɖeko dzie xɔsetɔwo ɖoa ŋu ɖo."

قُلْ هَلْ تَرَبَّصُوْنَ بِنَآ اِلَّآ اِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِۗ وَنَحْنُ نَتَرَبَّصُ بِكُمْ اَنْ يُّصِيْبَكُمُ اللّٰهُ بِعَذَابٍ مِّنْ عِنْدِهٖٓ اَوْ بِاَيْدِيْنَاۖ فَتَرَبَّصُوْٓا اِنَّا مَعَكُمْ مُّتَرَبِّصُوْنَ

qul hal tarabbaṣūna binā illā iḥdal-ḥusnayain(i), wa naḥnu natarabbaṣu bikum ay yuṣībakumullāhu bi‘ażābim min ‘indihī au bi'aidīnā, fa tarabbaṣū innā ma‘akum mutarabbiṣūn(a).

Gblɔ (O Muhammad), "Mèlala naneke o negbe nu nyui eve dometɔ ɖeka ko (aʋadziɖuɖu alo xɔsetaku). Eye míele mɔ kpɔm na wò be Allah natsɔ tohehe tso Eya ŋutɔ gbɔ, alo to míaƒe asiwo me awɔ fu mi. Eyata lala; nyateƒee, míele lalam kpli wò."

قُلْ اَنْفِقُوْا طَوْعًا اَوْ كَرْهًا لَّنْ يُّتَقَبَّلَ مِنْكُمْ ۗاِنَّكُمْ كُنْتُمْ قَوْمًا فٰسِقِيْنَ

qul anfiqū ṭau‘an au karhal lay yutaqabbala minkum, innakum kuntum qauman fāsiqīn(a).

Gblɔ (Muhammad), "Mitsɔ miaƒe kesinɔnuwo na le lɔlɔ̃nu me alo le lɔlɔ̃nu faa me, gake womaxɔ (wò nudzɔdzɔwo) o. Nyateƒee, ame vɔ̃ɖiwoe mienye."

وَمَا مَنَعَهُمْ اَنْ تُقْبَلَ مِنْهُمْ نَفَقٰتُهُمْ اِلَّآ اَنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَبِرَسُوْلِهٖ وَلَا يَأْتُوْنَ الصَّلٰوةَ اِلَّا وَهُمْ كُسَالٰى وَلَا يُنْفِقُوْنَ اِلَّا وَهُمْ كٰرِهُوْنَ

wa mā mana‘ahum an tuqbala minhum nafaqātuhum illā annahum kafarū billāhi wa birasūlihī wa lā ya'tūnaṣ-ṣalāta illā wa hum kusālā wa lā yunfiqūna illā wa hum kārihūn(a).

Eye nusi xea mɔ na woƒe nudzɔdzɔwo be woagaxɔ wo o enye be womexɔ Allah kple Eƒe dɔla dzi se o (womexɔe se o) eye womewɔa gbedodoɖawo o, ke boŋ wonye kuviatɔwo eye womezãa woƒe (kesinɔnuwo hã) o, gake womelɔ̃na o (wozi wo dzi).

فَلَا تُعْجِبْكَ اَمْوَالُهُمْ وَلَآ اَوْلَادُهُمْ ۗاِنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ لِيُعَذِّبَهُمْ بِهَا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ اَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كٰفِرُوْنَ

falā tu‘jibka amwāluhum wa lā aulāduhum, innamā yurīdullāhu liyu‘ażżibahum bihā fil-ḥayātid-dun-yā wa tazhaqa anfusuhum wa hum kāfirūn(a).

Eyata mègana woƒe kesinɔnuwo kple viwo nawɔ dɔ ɖe dziwò o. Nyateƒee, Allah ƒe tameɖoɖo enye be yeahe to na wo le xexeame ƒe agbenɔnɔ sia me, eye woaku abe dzimaxɔsetɔwo ene.

وَيَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ اِنَّهُمْ لَمِنْكُمْۗ وَمَا هُمْ مِّنْكُمْ وَلٰكِنَّهُمْ قَوْمٌ يَّفْرَقُوْنَ

wa yaḥlifūna billāhi innahum laminkum, wa mā hum minkum wa lākinnahum qaumuy yafraqūn(a).

Eye woawo (alakpanuwɔlawo) ka atam na Allah be yewonye mia tɔ, gake wometso mia gbɔ o, ke boŋ wonye ame siwo vɔ̃a mi.

لَوْ يَجِدُوْنَ مَلْجَاً اَوْ مَغٰرٰتٍ اَوْ مُدَّخَلًا لَّوَلَّوْا اِلَيْهِ وَهُمْ يَجْمَحُوْنَ

lau yajidūna malja'an au magārātin au muddakhalal lawallau ilaihi wa hum yajmaḥūn(a).

Ne wokpɔ bebeƒe, agado alo do (le anyigba me) la, woayi (asi) afima kaba ale si woate ŋui.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّلْمِزُكَ فِى الصَّدَقٰتِۚ فَاِنْ اُعْطُوْا مِنْهَا رَضُوْا وَاِنْ لَّمْ يُعْطَوْا مِنْهَآ اِذَا هُمْ يَسْخَطُوْنَ

wa minhum may yalmizuka fiṣ-ṣadaqāt(i), fa in u‘ṭū minhā raḍū wa illam yu‘ṭau minhā iżā hum yaskhaṭūn(a).

Eye wo dometɔ aɖewoe nye amesiwo ɖea ɖeklemi mi le dɔmenyonunana (zakat) (mama) ŋu; ne wona gome wo la, edzɔa dzi na wo, gake ne wometsɔ gome na wo o la, wodoa dziku.

وَلَوْ اَنَّهُمْ رَضُوْا مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗۙ وَقَالُوْا حَسْبُنَا اللّٰهُ سَيُؤْتِيْنَا اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ وَرَسُوْلُهٗٓ اِنَّآ اِلَى اللّٰهِ رٰغِبُوْنَ ࣖ

wa lau annahum raḍū mā ātāhumullāhu wa rasūluh(ū), wa qālū ḥasbunallāhu sayu'tīnallāhu min faḍlihī wa rasūluhū innā ilallāhi rāgibūn(a).

Eye nenye be nusi Allah kple Eƒe dɔla tsɔ na wo la dze wo ŋu vavã, eye wogblɔ be, "Allah sɔ gbɔ na mí la, Allah kple Eƒe dɔla ana Eƒe dɔmenyonyo aɖewo mí. Nyateƒee, míenye amesiwo le mɔ kpɔm na Allah."

۞ اِنَّمَا الصَّدَقٰتُ لِلْفُقَرَاۤءِ وَالْمَسٰكِيْنِ وَالْعٰمِلِيْنَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوْبُهُمْ وَفِى الرِّقَابِ وَالْغٰرِمِيْنَ وَفِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَابْنِ السَّبِيْلِۗ فَرِيْضَةً مِّنَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

innamaṣ-ṣadaqātu lil-fuqarā'i wal-masākīni wal-‘āmilīna ‘alaihā wal-mu'allafati qulūbuhum wa fir-riqābi wal-gārimīna wa fī sabīlillāhi wabnis-sabīl(i), farīḍatam minallāh(i), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Nyateƒee, zakat nye na ame dahewo, hiãtɔwo, zakat nudzɔlawo, amesiwo ƒe dzi fa (trɔ dzime), be (ana ablɔɖe) kluviwo, na (ablɔɖe) amesiwo nyi fe, le Allah ƒe nya ta kple na amesiwo le mɔzɔzɔ me, abe agbanɔamedzi tso Allah gbɔ ene. Allah nye Nusianunyala, Nunyala.

وَمِنْهُمُ الَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ النَّبِيَّ وَيَقُوْلُوْنَ هُوَ اُذُنٌ ۗقُلْ اُذُنُ خَيْرٍ لَّكُمْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِيْنَ وَرَحْمَةٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْۗ وَالَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ رَسُوْلَ اللّٰهِ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa minhumul-lażīna yu'żūnan nabiyya wa yaqūlūna huwa użun(un), qul użunu khairil lakum yu'minu billāhi wa yu'minu lil-mu'minīna wa raḥmatul lil-lażīna āmanū minkum, wal-lażīna yu'żūna rasūlallāhi lahum ‘ażābun alīm(un).

Eye le wo dome (alakpanuwɔlawo) dometɔ aɖewo li siwo do dziku na Nyagblɔɖila (Muhammad) eye wogblɔ be, "Nyagblɔɖila la xɔ nusianu si wòse dzi se." Gblɔ be, "Exɔ nu siwo katã nyo na mi la dzi se, exɔ Allah dzi se, exɔ xɔsetɔwo dzi se, eye wònye nublanuikpɔkpɔ na xɔsetɔ siwo le mia dome." Eye amesiwo wɔ nuvevi Allah ƒe dɔla la akpɔ tohehe sesẽ aɖe.

يَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ لَكُمْ لِيُرْضُوْكُمْ وَاللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗٓ اَحَقُّ اَنْ يُّرْضُوْهُ اِنْ كَانُوْا مُؤْمِنِيْنَ

yaḥlifūna billāhi lakum liyurḍūkum wallāhu wa rasūluhū aḥaqqu ay yurḍūhu in kānū mu'minīn(a).

Woka atam na wò le (ŋkɔ) Allah me be wòadze ŋuwò, evɔ asɔ wu be Allah kple Eƒe dɔla nadi eƒe ŋudzedzekpɔkpɔ nenye be wonye xɔsetɔwo.

اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّهٗ مَنْ يُّحَادِدِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ فَاَنَّ لَهٗ نَارَ جَهَنَّمَ خَالِدًا فِيْهَاۗ ذٰلِكَ الْخِزْيُ الْعَظِيْمُ

alam ya‘lamū annahū may yuḥādidillāha wa rasūlahū fa anna lahū nāru jahannama khālidan fīhā, żālikal khizyul-‘aẓīm(u).

Ðe wo (alakpanuwɔlawo) menya be amesiame si atsi tre ɖe Allah kple Eƒe dɔla ŋu o la, ekema dzomavɔ nye dzomavɔ nɛ vavã la, anɔ eme tegbee. Ema nye vlododo gã aɖe.

يَحْذَرُ الْمُنٰفِقُوْنَ اَنْ تُنَزَّلَ عَلَيْهِمْ سُوْرَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِمَا فِيْ قُلُوْبِهِمْۗ قُلِ اسْتَهْزِءُوْاۚ اِنَّ اللّٰهَ مُخْرِجٌ مَّا تَحْذَرُوْنَ

yaḥżarul-munāfiqūna an tunazzala ‘alaihim sūratun tunabbi'uhum bimā fī qulūbihim, qulistahzi'ū, innallāha mukhrijum mā taḥżarūn(a).

Alakpanuwɔla siawo le vɔvɔ̃m be woaɖe surah aɖe si aɖe nusi ɣla ɖe yewoƒe dzi me la me. Gblɔ (na wo be), "Miyi edzi miaɖu fewu le (Allah kple Eƒe dɔla) ŋu." Nyateƒee, Allah aɖe nusi nèvɔ̃na na la afia.

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ لَيَقُوْلُنَّ اِنَّمَا كُنَّا نَخُوْضُ وَنَلْعَبُۗ قُلْ اَبِاللّٰهِ وَاٰيٰتِهٖ وَرَسُوْلِهٖ كُنْتُمْ تَسْتَهْزِءُوْنَ

wa la'in sa'altahum layaqūlunna innamā kunnā nakhūḍū wa nal‘ab(u), qul abillāhi wa āyātihī wa rasūlihī kuntum tastahzi'ūn(a).

Eye ne èbia wo la, woaɖo eŋu godoo be, "Le nyateƒe me la, fefewɔwɔ kple fefe koe míenɔ." Gblɔ be, "Nukatae mieɖua fewu le Allah, kple Eƒe kpukpuiwo kple Eƒe dɔla ŋu ɣesiaɣi?"

لَا تَعْتَذِرُوْا قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدَ اِيْمَانِكُمْ ۗ اِنْ نَّعْفُ عَنْ طَاۤىِٕفَةٍ مِّنْكُمْ نُعَذِّبْ طَاۤىِٕفَةً ۢ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا مُجْرِمِيْنَ ࣖ

lā ta‘tażirū qad kafartum ba‘da īmānikum, in na‘fu ‘an ṭā'ifatim minkum nu‘ażżib ṭā'ifatam bi'annahum kānū mujrimīn(a).

Mehiã be nàbia tsɔtsɔke o, elabena èxɔe se vɔ megbe. Ne Míetsɔe ke mia dometɔ aɖewo (elabena wotrɔ dzime) la, míahe to na ƒuƒoƒo kemɛa godoo elabena wonye nuvɔ̃wɔlawo vavã.

اَلْمُنٰفِقُوْنَ وَالْمُنٰفِقٰتُ بَعْضُهُمْ مِّنْۢ بَعْضٍۘ يَأْمُرُوْنَ بِالْمُنْكَرِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوْفِ وَيَقْبِضُوْنَ اَيْدِيَهُمْۗ نَسُوا اللّٰهَ فَنَسِيَهُمْ ۗ اِنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

al-munāfiqūna wal-munāfiqātu ba‘ḍuhum mim ba‘ḍ(in), ya'murūna bil-munkari wa yanhauna ‘anil-ma‘rūfi wa yaqbiḍūna aidiyahum, nasullāha fa nasiyahum, innal-munāfiqīna humul-fāsiqūn(a).

Alakpanuwɔlawo, ŋutsuwo kple nyɔnuwo, le (ɖeka) kple wo nɔewo, wodea se (wɔa) nu gbegblẽ eye woxea mɔ na (wɔa) nyui eye woblaa woƒe asiwo (nukutɔe). Woŋlɔ Allah be, eyata Allah ŋlɔ wo be (wo hã). Nyateƒee, alakpanuwɔlawoe nye ame vɔ̃ɖiwo.

وَعَدَ اللّٰهُ الْمُنٰفِقِيْنَ وَالْمُنٰفِقٰتِ وَالْكُفَّارَ نَارَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ هِيَ حَسْبُهُمْ ۚوَلَعَنَهُمُ اللّٰهُ ۚوَلَهُمْ عَذَابٌ مُّقِيْمٌۙ

wa‘adallāhul-munāfiqīna wal-munāfiqāti wal-kuffāra nāra jahannama khālidīna fīhā, hiya ḥasbuhum, wa la‘anahumullāh(u), wa lahum ‘ażābum muqīm(un).

Allah do ŋugbe (do ŋɔdzi na) ŋutsu kple nyɔnu alakpanuwɔlawo kple dzimaxɔsetɔwo kple dzomavɔ. Wokpɔtɔ le eme. Ema (dzomavɔ) sɔ gbɔ na wo. Allah ƒo fi de wo, eye woaxɔ tohehe mavɔ, .

كَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ كَانُوْٓا اَشَدَّ مِنْكُمْ قُوَّةً وَّاَكْثَرَ اَمْوَالًا وَّاَوْلَادًاۗ فَاسْتَمْتَعُوْا بِخَلَاقِهِمْ فَاسْتَمْتَعْتُمْ بِخَلَاقِكُمْ كَمَا اسْتَمْتَعَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ بِخَلَاقِهِمْ وَخُضْتُمْ كَالَّذِيْ خَاضُوْاۗ اُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

kal-lażīna min qablikum kānū asyadda minkum quwwataw wa akṡara amwālaw wa aulādā(n), fastamta‘ū bikhalāqihim fastamta‘tum bikhalāqikum kamastamta‘al-lażīna min qablikum bikhalāqihim wa khuḍtum kal-lażī khāḍū, ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), ulā'ika humul-khāsirūn(a).

(nɔnɔme si mi alakpanuwɔlawo kple mawu geɖe subɔlawo) le abe amesiwo do ŋgɔ na mi ene, wosẽ ŋu wu mi, eye kesinɔnuwo kple vi geɖe le wo si. Eyata wokpɔ dzidzɔ ɖe woƒe gomekpɔkpɔ ŋu, eye wò hã èse vivi na wò gome abe amesiwo do ŋgɔ na wò ene se vivi na woƒe gome, eye nèƒoa nu tso (aʋatsonuwo) ŋu esime wole nu ƒom tso wo ŋu. Woƒe nuwɔnawo le xexe sia me kple agbemeŋkekewo me gblẽna. Woawoe bu.

اَلَمْ يَأْتِهِمْ نَبَاُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ ەۙ وَقَوْمِ اِبْرٰهِيْمَ وَاَصْحٰبِ مَدْيَنَ وَالْمُؤْتَفِكٰتِۗ اَتَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

alam ya'tihim naba'ul-lażīna min qablihim qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūd(a), wa qaumi ibrāhīma wa aṣḥābi madyana wal-mu'tafikāt(i), atathum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Ðe nyadzɔdzɔ meɖo wo gbɔ (ku ɖe) amesiwo nɔ anyi do ŋgɔ na wo, (siwo nye) Noa ƒe dukɔmeviwo, ‘Ad, Samud, Abraham ƒe dukɔmeviwo, Madyantɔwo, kple (ame siwo nɔ) dukɔ siwo tsrɔ̃ la ŋu oa? Amedɔdɔwo va wo gbɔ tsɔ kpeɖodzi siwo me kɔ vɛ; Allah mewɔ nu gbegblẽ ɖe wo ŋu o, ke boŋ wowɔ nu gbegblẽ le wo ɖokui ŋu.

وَالْمُؤْمِنُوْنَ وَالْمُؤْمِنٰتُ بَعْضُهُمْ اَوْلِيَاۤءُ بَعْضٍۘ يَأْمُرُوْنَ بِالْمَعْرُوْفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَيُطِيْعُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۗاُولٰۤىِٕكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللّٰهُ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

wal-mu'minūna wal-mu'minātu ba‘ḍuhum auliyā'u ba‘ḍ(in), ya'murūna bil-ma‘rūfi wa yanhauna ‘anil-munkari wa yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa yu'tūnaz-zakāta wa yuṭī‘ūnallāha wa rasūlah(ū), ulā'ika sayarḥamuhumullāh(u), innallāha ‘azīzun ḥakīm(un).

Eye ame siwo xɔe se, ŋutsuwo kple nyɔnuwo, wo dometɔ aɖewo va zua kpeɖeŋutɔ na ame bubuwo. Wodea se (wɔ) nusi nyo, eye woxea mɔ ɖe nu gbegblẽ nu, wodoa gbe ɖa, xea zakat, eye woɖoa to Allah kple Eƒe dɔla. Woakpɔ nublanui na wo tso Allah gbɔ. Nyateƒee, Allah nye ŋusẽkatãtɔ, nunyala ɖesiaɖe.

وَعَدَ اللّٰهُ الْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنٰتِ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا وَمَسٰكِنَ طَيِّبَةً فِيْ جَنّٰتِ عَدْنٍ ۗوَرِضْوَانٌ مِّنَ اللّٰهِ اَكْبَرُ ۗذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ ࣖ

wa‘adallāhul-mu'minīna wal-mu'mināti jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā wa masākina ṭayyibatan fī jannāti ‘adn(in), wa riḍwānum minallāhi akbar(u), żālika huwal-fauzul-‘aẓīm(u).

Allah do ŋugbe na xɔsetɔwo, ŋutsuwo kple nyɔnuwo, (axɔ) paradiso si te tɔsisiwo sina to, woanɔ eme tegbee, eye (woakpɔ) teƒe nyui aɖe le paradiso me 'Adn. Eye Allah ƒe dzidzɔkpɔkpɔ lolo wu. Ema nye aʋadziɖuɖu gã aɖe

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ جَاهِدِ الْكُفَّارَ وَالْمُنٰفِقِيْنَ وَاغْلُظْ عَلَيْهِمْ ۗوَمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيْرُ

yā ayyuhan-nabiyyu jāhidil-kuffāra wal-munāfiqīna wagluẓ ‘alaihim, wa ma'wāhum jahannamu wa bi'sal-maṣīr(u).

Oo Nyagblɔɖila! Miwɔ avu (tsi tre ɖe) dzimaxɔsetɔwo kple alakpanuwɔlawo ŋu, eye miwɔ nu sesẽ ɖe wo ŋu. Woƒe teƒee nye dzomavɔ. Eye afimae nye teƒe vɔ̃ɖitɔ kekeake si woatrɔ ayi

يَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ مَا قَالُوْا ۗوَلَقَدْ قَالُوْا كَلِمَةَ الْكُفْرِ وَكَفَرُوْا بَعْدَ اِسْلَامِهِمْ وَهَمُّوْا بِمَا لَمْ يَنَالُوْاۚ وَمَا نَقَمُوْٓا اِلَّآ اَنْ اَغْنٰىهُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ مِنْ فَضْلِهٖ ۚفَاِنْ يَّتُوْبُوْا يَكُ خَيْرًا لَّهُمْ ۚوَاِنْ يَّتَوَلَّوْا يُعَذِّبْهُمُ اللّٰهُ عَذَابًا اَلِيْمًا فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚوَمَا لَهُمْ فِى الْاَرْضِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

yaḥlifūna billāhi mā qālū, wa laqad qālū kalimatal-kufri wa kafarū ba‘da islāmihim wa hammū bimā lam yanālū, wa mā naqamū illā an agnāhumullāhu wa rasūluhū min faḍlih(ī), fa iy yatūbū yaku khairal lahum, wa iy yatawallau yu‘ażżibhumullāhu ‘ażāban alīman fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa mā lahum fil-arḍi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Wo (alakpanuwɔlawo) ka atam na (ŋkɔ) Allah, be yewomagblɔ (nya aɖeke si ave Muhammad o). Nyateƒee, wogblɔ nuteƒemawɔmawɔnyawo, eye wozu dzimaxɔsetɔwo le Islam megbe, eye wodina nusi gbɔ womateŋu aɖo o, eye womado vlo (Allah kple Eƒe dɔla), ne ɖe Allah kple Eƒe dɔla tsɔ Eƒe amenuveve na wo o. Eyata ne wotrɔ dzime la, enyo na wo, eye ne wotrɔ megbe la, Allah atsɔ tohehe vevesesetɔe ahe to na wo godoo le xexe sia me kple etsɔme, eye ametakpɔla alo kpeɖeŋutɔ aɖeke manɔ wo si le anyigba dzi o.

۞ وَمِنْهُمْ مَّنْ عٰهَدَ اللّٰهَ لَىِٕنْ اٰتٰىنَا مِنْ فَضْلِهٖ لَنَصَّدَّقَنَّ وَلَنَكُوْنَنَّ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa minhum man ‘āhadallāha la'in ātānā min faḍlihī lanaṣṣaddaqanna wa lanakūnanna minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Eye wo dometɔ aɖewo do ŋugbe na Allah be, “Ne Allah tsɔ eƒe dɔmenyonyo na mí la, míana dɔmenyonyo godoo eye míanɔ ame dzɔdzɔewo dome.”

فَلَمَّآ اٰتٰىهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖ بَخِلُوْا بِهٖ وَتَوَلَّوْا وَّهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

falammā ātāhum min faḍlihī bakhilū bihī wa tawallau wa hum mu‘riḍūn(a).

Esi Allah tsɔ Eƒe dɔmenyonyo na wo la, wozu ŋuklẽlawo eye wotrɔ megbe, eye wotsi tre ɖe (nyateƒea) ŋu ɣesiaɣi.

فَاَعْقَبَهُمْ نِفَاقًا فِيْ قُلُوْبِهِمْ اِلٰى يَوْمِ يَلْقَوْنَهٗ بِمَآ اَخْلَفُوا اللّٰهَ مَا وَعَدُوْهُ وَبِمَا كَانُوْا يَكْذِبُوْنَ

fa a‘qabahum nifāqan fī qulūbihim ilā yaumi yalqaunahū bimā akhlafullāha mā wa‘adūhu wa bimā kānū yakżibūn(a).

Eyata Allah do alakpanuwɔwɔ ɖe woƒe dziwo me vaseɖe gbesigbe wodo goe, elabena woda ŋugbe si wodo nɛ dzi eye le esi wodaa alakpa tsã ta.

اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ سِرَّهُمْ وَنَجْوٰىهُمْ وَاَنَّ اللّٰهَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

alam ya‘lamū annallāha ya‘lamu sirrahum wa najwāhum wa annallāha ‘allāmul-guyūb(i).

Ðe womenya be Allah nya yewoƒe nya ɣaɣlawo kple yewoƒe ɣlidodowo, eye be Allah nya nusiwo katã womekpɔna oa?

اَلَّذِيْنَ يَلْمِزُوْنَ الْمُطَّوِّعِيْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ فِى الصَّدَقٰتِ وَالَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ اِلَّا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُوْنَ مِنْهُمْ ۗسَخِرَ اللّٰهُ مِنْهُمْ ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

allażīna yalmizūnal-muṭṭawwi‘īna minal-mu'minīna fiṣ-ṣadaqāti wal-lażīna lā yajidūna illā juhdahum fa yaskharūna minhum, sakhirallāhu minhum, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

(Alakpanuwɔlawo) nye amesiwo ɖea ɖeklemi xɔsetɔ siwo naa dɔmenyonunana lɔlɔ̃nu faa eye (do vlo) ame siwo xɔa nusi woate ŋu aƒle ko (be woana dɔmenyonunana), emegbe alakpanuwɔla mawo doa vlo wo. Allah abia hlɔ̃ woƒe vlododo, eye woaxɔ tohehe si me vevesese le.

اِسْتَغْفِرْ لَهُمْ اَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْۗ اِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِيْنَ مَرَّةً فَلَنْ يَّغْفِرَ اللّٰهُ لَهُمْ ۗذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

istagfir lahum au lā tastagfir lahum, in tastagfir lahum sab‘īna marratan falay yagfirallāhu lahum, żālika bi'annahum kafarū billāhi wa rasūlih(ī), wallāhu lā yahdil-qaumal-fāsiqīn(a).

(Ele nenema ke) wò (Muhammad) biaa tsɔtsɔke na wo alo mèbia tsɔtsɔke na wo o. Ne èbia tsɔtsɔke na wo zi blaadre hã la, Allah matsɔe ake wo o. Esia le alea elabena womexɔ Allah kple Eƒe dɔla dzi se o (womexɔe se o). Eye Allah mefiaa mɔ ame vɔ̃ɖiwo o.

فَرِحَ الْمُخَلَّفُوْنَ بِمَقْعَدِهِمْ خِلٰفَ رَسُوْلِ اللّٰهِ وَكَرِهُوْٓا اَنْ يُّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَقَالُوْا لَا تَنْفِرُوْا فِى الْحَرِّۗ قُلْ نَارُ جَهَنَّمَ اَشَدُّ حَرًّاۗ لَوْ كَانُوْا يَفْقَهُوْنَ

fariḥal-mukhallafūna bimaq‘adihim khilāfa rasūlillāhi wa karihū ay yujāhidū bi'amwālihim wa anfusihim fī sabīlillāhi wa qālū lā tanfirū fil-ḥarr(i), qul nāru jahannama asyaddu ḥarrā(n), lau kānū yafqahūn(a).

Ame siwo wogblẽ ɖi (womekpɔ gome le aʋawɔwɔa me o) la kpɔa dzidzɔ be yewoanɔ anyi kpoo le Allah ƒe dɔla (ŋutifafa nanɔ edzi) yome. Womelɔ̃a jihad kple woƒe kesinɔnuwo kple woƒe agbe le Allah ƒe mɔ dzi o, eye wogblɔ be, "Mègadze mɔ (be yeawɔ aʋa) le dzoxɔxɔ sia me o." Gblɔ (O Muhammad), "Dzomavɔ ƒe dzo la xɔ dzo wu," ne ɖe wonya ko.

فَلْيَضْحَكُوْا قَلِيْلًا وَّلْيَبْكُوْا كَثِيْرًاۚ جَزَاۤءًۢ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

falyaḍḥakū qalīlaw walyabkū kaṡīrā(n), jazā'am bimā kānū yaksibūn(a).

Eyata na woako nu vie eye woafa avi geɖe, le nusi wowɔna ɣesiaɣi la ŋuɖoɖo me.

فَاِنْ رَّجَعَكَ اللّٰهُ اِلٰى طَاۤىِٕفَةٍ مِّنْهُمْ فَاسْتَأْذَنُوْكَ لِلْخُرُوْجِ فَقُلْ لَّنْ تَخْرُجُوْا مَعِيَ اَبَدًا وَّلَنْ تُقَاتِلُوْا مَعِيَ عَدُوًّاۗ اِنَّكُمْ رَضِيْتُمْ بِالْقُعُوْدِ اَوَّلَ مَرَّةٍۗ فَاقْعُدُوْا مَعَ الْخٰلِفِيْنَ

fa ir raja‘akallāhu ilā ṭā'ifatim minhum fasta'żanūka lil-khurūji faqul lan takhrujū ma‘iya abadaw wa lan tuqātilū ma‘iya ‘aduwwā(n), innakum raḍītum bil-qu‘ūdi awwala marrah(tin), faq‘udū ma‘al-khālifīn(a).

Eyata ne Allah trɔ wò (Muhammad) ɖe wo (alakpanuwɔlawo) ƒe ƒuƒoƒo aɖe gbɔ la, ekema wobiaa mɔ tso asiwò be nàdo go (awɔ aʋa), emegbe wogblɔna be, "Màte ŋu ado go kplim tegbee o eye màte ŋu awɔ avu kple futɔ kplim o. Nyateƒee, èlɔ̃ be yemayi (awɔ aʋa) tso gɔmedzedzea me o. Eyata nɔ anyi (nɔ anyi) kple amesiwo meyi (awɔ aʋa) o."

وَلَا تُصَلِّ عَلٰٓى اَحَدٍ مِّنْهُمْ مَّاتَ اَبَدًا وَّلَا تَقُمْ عَلٰى قَبْرِهٖۗ اِنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَمَاتُوْا وَهُمْ فٰسِقُوْنَ

wa lā tuṣalli ‘alā aḥadim minhum māta abadaw wa lā taqum ‘alā qabrih(ī), innahum kafarū billāhi wa rasūlihī wa mātū wa hum fāsiqūn(a).

Eye miga (Muhammad) do gbe ɖa ɖe ame aɖe si ku le wo dome (alakpanuwɔlawo), gbeɖe o eye mègatsi tre (do gbe ɖa) ɖe eƒe yɔdo dzi o. Nyateƒee, womexɔ Allah kple Eƒe dɔla dzi se o eye woku le vɔ̃ɖinyenye ƒe nɔnɔme me

وَلَا تُعْجِبْكَ اَمْوَالُهُمْ وَاَوْلَادُهُمْۗ اِنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّعَذِّبَهُمْ بِهَا فِى الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ اَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كٰفِرُوْنَ

wa lā tu‘jibka amwāluhum wa lā aulāduhum, innamā yurīdullāhu ay yu‘ażżibahum bihā fid-dun-yā wa tazhaqa anfusuhum wa hum kāfirūn(a).

Eye ɖe woƒe kesinɔnuwo kple viwo nawɔ nuku na wò (Muhammad) o. Nyateƒee, kple esia Allah di be yeawɔ fu wo le xexe sia me eye ale be woƒe agbe nabu, esime wole dzimaxɔse ƒe nɔnɔme me.

وَاِذَآ اُنْزِلَتْ سُوْرَةٌ اَنْ اٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَجَاهِدُوْا مَعَ رَسُوْلِهِ اسْتَأْذَنَكَ اُولُوا الطَّوْلِ مِنْهُمْ وَقَالُوْا ذَرْنَا نَكُنْ مَّعَ الْقٰعِدِيْنَ

wa iżā unzilat sūratun an āminū billāhi wa jāhidū ma‘a rasūlihista'żanaka uluṭ-ṭauli minhum wa qālū żarnā nakum ma‘al-qā‘idīn(a).

Eye ne woɖo surah aɖe ɖe anyi (si de se na alakpanuwɔlawo), "Mixɔ Allah dzi se eye miawɔ avu kple Eƒe dɔla" la, kakaɖedzitɔe la, kesinɔtɔwo kple ŋusẽtɔwo le wo dome abia mɔɖeɖe tso mia gbɔ (menye be miagawɔ avu o) eye woagblɔ be, "Mina míanɔ amesiwo bɔbɔ nɔ anyi (anɔ aƒeme) gbɔ."

رَضُوْا بِاَنْ يَّكُوْنُوْا مَعَ الْخَوَالِفِ وَطُبِعَ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَفْقَهُوْنَ

raḍū bi'ay yakūnū ma‘al-khawālifi wa ṭubi‘a ‘alā qulūbihim fahum lā yafqahūn(a).

Wolɔ̃na faa be yewoanɔ ame siwo meyia aʋa o gbɔ, eye woƒe dziwo tu, eyata womesea egɔme o (xɔse kple jihad ƒe dzidzɔ).

لٰكِنِ الرَّسُوْلُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ جَاهَدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۗ وَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ الْخَيْرٰتُ ۖوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

lākinir-rasūlu wal-lażīna āmanū ma‘ahū jāhadū bi'amwālihim wa anfusihim, wa ulā'ika lahumul-khairāt(u), wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

Gake Dɔla la kple amesiwo xɔe se kplii la, (wo) tsɔ woƒe kesinɔnuwo kple agbe wɔ jihad. Wokpɔ nyuiwɔwɔ. Woawoe nye dzɔgbenyuitɔwo.

اَعَدَّ اللّٰهُ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ ذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ ࣖ

a‘addallāhu lahum jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

Allah dzra abɔwo ɖo na wo siwo te tɔsisiwo sina le, woanɔ eme tegbee. Ema nye aʋadziɖuɖu gã aɖe.

وَجَاۤءَ الْمُعَذِّرُوْنَ مِنَ الْاَعْرَابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ وَقَعَدَ الَّذِيْنَ كَذَبُوا اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۗسَيُصِيْبُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa jā'al-mu‘ażżirūna minal-a‘rābi liyu'żana lahum wa qa‘adal-lażīna każabullāha wa rasūlah(ū), sayuṣībul-lażīna kafarū minhum ‘ażābun alīm(un).

Eye le Bedouin Arabtɔwo dome la, wova (Nyagblɔɖila gbɔ) tsɔ susuwo gblɔm, be woana mɔ wo (be woagayi aʋa o), esime amesiwo da alakpa na Allah kple Eƒe dɔla, nɔ anyi kpoo. Le etsɔme la, ame siwo mexɔe se o le wo dome la axɔ tohehe si me vevesese le.

لَيْسَ عَلَى الضُّعَفَاۤءِ وَلَا عَلَى الْمَرْضٰى وَلَا عَلَى الَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ مَا يُنْفِقُوْنَ حَرَجٌ اِذَا نَصَحُوْا لِلّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۗ مَا عَلَى الْمُحْسِنِيْنَ مِنْ سَبِيْلٍ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌۙ

laisa ‘alaḍ-ḍu‘afā'i wa lā ‘alal-marḍā wa lā ‘alal-lażīna lā yajidūna mā yunfiqūna ḥarajun iżā naṣaḥū lillāhi wa rasūlih(ī), mā ‘alal-muḥsinīna min sabīl(in), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Nuvɔ̃ aɖeke meli (le aʋawɔwɔ mawɔmawɔ ta) na gbɔdzɔgbɔdzɔtɔwo, dɔnɔwo kple amesiwo mekpɔa nusi woazã o, nenye be woɖi anukware na Allah kple Eƒe dɔla o. Susu aɖeke meli si ta woabu fɔ ame siwo wɔa nyui o. Eye Allah nye Kekewɔla, Nublanuikpɔla, .

وَّلَا عَلَى الَّذِيْنَ اِذَا مَآ اَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لَآ اَجِدُ مَآ اَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ ۖتَوَلَّوْا وَّاَعْيُنُهُمْ تَفِيْضُ مِنَ الدَّمْعِ حَزَنًا اَلَّا يَجِدُوْا مَا يُنْفِقُوْنَۗ

wa lā ‘alal-lażīna iżā mā atauka litaḥmilahum qulta lā ajidu mā aḥmilukum ‘alaih(i), tawallau wa a‘yunuhum tafīḍu minad dam‘i ḥazanan allā yajidū mā yunfiqūn(a).

eye (alo nuvɔ̃) aɖeke mele amesiwo va gbɔwò (Muhammad) ŋu o, ale be nètsɔ ʋu na wo, emegbe nègblɔ be, "Nyemexɔ ʋu aɖeke be wòakplɔ wò o," emegbe wotrɔna, esime woƒe ŋkuwo le sisim kple aɖatsi elabena wolé blanui, elabena womekpɔ nusi woazã (be woayi aʋa) o.

۞ اِنَّمَا السَّبِيْلُ عَلَى الَّذِيْنَ يَسْتَأْذِنُوْنَكَ وَهُمْ اَغْنِيَاۤءُۚ رَضُوْا بِاَنْ يَّكُوْنُوْا مَعَ الْخَوَالِفِۙ وَطَبَعَ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ۔

innamas-sabīlu ‘alal-lażīna yasta'żinūnaka wa hum agniyā'(u), raḍū bi'ay yakūnū ma‘al-khawālif(i), wa ṭaba‘allāhu ‘alā qulūbihim fahum lā ya‘lamūn(a).

Le nyateƒe me la, amesiwo bia mɔɖeɖe tso asiwò (be woagayi aʋa o), togbɔ be kesinɔtɔwoe wonye hã. Wolɔ̃na faa be yewoanɔ ame siwo mele avu wɔm o gbɔ eye Allah xe woƒe dziwo, eyata womenya (woƒe nuwɔnawo me tsonuwo o).

يَعْتَذِرُوْنَ اِلَيْكُمْ اِذَا رَجَعْتُمْ اِلَيْهِمْ ۗ قُلْ لَّا تَعْتَذِرُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ لَكُمْ قَدْ نَبَّاَنَا اللّٰهُ مِنْ اَخْبَارِكُمْ وَسَيَرَى اللّٰهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُوْلُهٗ ثُمَّ تُرَدُّوْنَ اِلٰى عٰلِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

ya‘tażirūna ilaikum iżā raja‘tum ilaihim, qul lā ta‘tażirū lan nu'mina lakum qad nabba'anallāhu min akhbārikum wa sayarallāhu ‘amalakum wa rasūluhū ṡumma turaddūna ilā ‘ālimil-gaibi wasy-syahādati fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Woawo (alakpanuwɔla siwo mekpɔ gome le aʋa la me o) aɖe susuawo me na wò ne ètrɔ gbɔ va wo gbɔ. Gblɔ (Muhammad), "Mègatsɔ taflatsɛdodowo o; míegaxɔ wò dzi se o, nyateƒee, Allah na nyanya mí tso wò nyadzɔdzɔwo ŋu. Eye Allah akpɔ wò dɔwɔwɔ, (abe alesi wòdi ene) Eƒe dɔla, emegbe woatrɔ wò ayi na (Allah) Numakpɔmakpɔ kple nu ŋutɔŋutɔwo katã Nyala, emegbe Agblɔ nusi nèwɔ la na wò."

سَيَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ لَكُمْ اِذَا انْقَلَبْتُمْ اِلَيْهِمْ لِتُعْرِضُوْا عَنْهُمْ ۗ فَاَعْرِضُوْا عَنْهُمْ ۗ اِنَّهُمْ رِجْسٌۙ وَّمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ جَزَاۤءً ۢبِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

sayaḥlifūna billāhi lakum iżanqalabtum ilaihim litu‘riḍū ‘anhum, fa a‘riḍū ‘anhum, innahum rijs(un), wa ma'wāhum jahannamu jazā'am bimā kānū yaksibūn(a).

Woaka atam na wò le Allah ƒe ŋkɔ me, ne ètrɔ gbɔ va wo gbɔ la, be nàtrɔ le wo gbɔ. Eya ta trɔ ɖa le wo ŋu; elabena le nyateƒe me la, luʋɔ ƒoɖiwo le wo si eye woƒe nɔƒe nye dzomavɔ, abe fetu ene ɖe nusi wowɔ ta.

يَحْلِفُوْنَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ ۚفَاِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يَرْضٰى عَنِ الْقَوْمِ الْفٰسِقِيْنَ

yaḥlifūna lakum litarḍau ‘anhum, fa in tarḍau ‘anhum fa innallāha lā yarḍā ‘anil-qaumil-fāsiqīn(a).

Woaka atam na wò ale be nàxɔ wo. Gake ne èxɔ wo hã la, Allah madze ame vɔ̃ɖiwo ŋu o.

اَلْاَعْرَابُ اَشَدُّ كُفْرًا وَّنِفَاقًا وَّاَجْدَرُ اَلَّا يَعْلَمُوْا حُدُوْدَ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ عَلٰى رَسُوْلِهٖ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

al-a‘rābu asyaddu kufraw wa nifāqaw wa ajdaru allā ya‘lamū ḥudūda mā anzalallāhu ‘alā rasūlih(ī), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Bedouin Arabtɔwo sẽ ŋu wu le woƒe dzimaxɔse kple alakpanuwɔwɔ me, eye ele dzɔdzɔme nu be womenya se siwo Allah ɖe ɖe go na Eƒe dɔla o. Allah nye Nusianunyala, Nunyala.

وَمِنَ الْاَعْرَابِ مَنْ يَّتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ مَغْرَمًا وَّيَتَرَبَّصُ بِكُمُ الدَّوَاۤىِٕرَ ۗعَلَيْهِمْ دَاۤىِٕرَةُ السَّوْءِ ۗوَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa minal-a‘rābi may yattakhiżu mā yunfiqu magramaw wa yatarabbaṣu bikumud-dawā'ir(a), ‘alaihim dā'iratus-sau'(i), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Eye le Bedouin Arabtɔwo dome la, ame aɖewo li siwo bua nusi wozãna (le Allah ƒe mɔ dzi) be enye nusi bu; ele lalam be afɔku nava dziwò, woawoe afɔku aƒo. Allah nye Nusela, Nusianunyala.

وَمِنَ الْاَعْرَابِ مَنْ يُّؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَيَتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ قُرُبٰتٍ عِنْدَ اللّٰهِ وَصَلَوٰتِ الرَّسُوْلِ ۗ اَلَآ اِنَّهَا قُرْبَةٌ لَّهُمْ ۗ سَيُدْخِلُهُمُ اللّٰهُ فِيْ رَحْمَتِهٖ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wa minal-a‘rābi may yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhiri wa yattakhiżu mā yunfiqu qurubātin ‘indallāhi wa ṣalawātir-rasūl(i), alā innahā qurbatul lahum, sayudkhiluhumullāhu fī raḥmatih(ī), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Eye le Bedouin Arabtɔwo dome la, ame aɖewo li siwo xɔ Allah kple Ŋkeke Mamlɛa dzi se, eye wokpɔa nusi wozãna (le Allah ƒe mɔ dzi) be enye mɔnu si dzi woato ate ɖe Allah ŋu eye abe mɔnu si dzi woato (axɔ) Dɔla ƒe gbedodoɖa ene. Nyae, nyateƒee, nunana nye mɔ si dzi woato ate ɖe (Allah) ŋu. Emegbe Allah age ɖe wo me ɖe Eƒe nublanuikpɔkpɔ (dziƒo) me; Nyateƒee, Allah nye Kekewɔla, Nublanuikpɔla.

وَالسّٰبِقُوْنَ الْاَوَّلُوْنَ مِنَ الْمُهٰجِرِيْنَ وَالْاَنْصَارِ وَالَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُمْ بِاِحْسَانٍۙ رَّضِيَ اللّٰهُ عَنْهُمْ وَرَضُوْا عَنْهُ وَاَعَدَّ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ تَحْتَهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

was-sābiqūnal-awwalūna minal-muhājirīna wal-anṣāri wal-lażīnattaba‘ūhum bi'iḥsān(in), raḍiyallāhu ‘anhum wa raḍū ‘anhu wa a‘adda lahum jannātin tajrī taḥtahal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

Eye amesiwo nye ame gbãtɔ siwo (trɔ dzime na Islam) le Muhajirin kple Ansar dome kple amesiwo dze wo yome nyuie la, Allah kpɔ dzidzɔ ɖe wo ŋu eye woƒe nu dze Allah ŋu. Allah dzra abɔ siwo me tɔsisiwo sina le la ɖo na wo. Woanɔ eme tegbee. Ema nye aʋadziɖuɖu gã aɖe.

وَمِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِّنَ الْاَعْرَابِ مُنٰفِقُوْنَ ۗوَمِنْ اَهْلِ الْمَدِيْنَةِ مَرَدُوْا عَلَى النِّفَاقِۗ لَا تَعْلَمُهُمْۗ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْۗ سَنُعَذِّبُهُمْ مَّرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّوْنَ اِلٰى عَذَابٍ عَظِيْمٍ ۚ

wa mimman ḥaulakum minal-a‘rābi munāfiqūn(a),wa min ahlil-madīnati maradū ‘alan nifāq(i), lā ta‘lamuhum, naḥnu na‘lamuhum, sanu‘ażżibuhum marrataini ṡumma yuraddūna ilā ‘ażābin ‘aẓīm(in).

Eye alakpanuwɔlawo le Bedouintɔ siwo ƒo xlã wò dome. Eye alakpanuwɔlawo le Medinatɔwo dome, wogbɔa eme le woƒe alakpanuwɔwɔ me. Wò (O Muhammad) mènya wo o, gake Míawo ya míenya wo. Míahe to na wo zi eve, emegbe woatrɔ wo ayi funyafunya gã aɖe me.

وَاٰخَرُوْنَ اعْتَرَفُوْا بِذُنُوْبِهِمْ خَلَطُوْا عَمَلًا صَالِحًا وَّاٰخَرَ سَيِّئًاۗ عَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّتُوْبَ عَلَيْهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa ākharūna‘tarafū biżunūbihim khalaṭū ‘amalan ṣāliḥaw wa ākhara sayyi'ā(n), ‘asallāhu ay yatūba ‘alaihim, innallāha gafūrur raḥīm(un).

Eye (azɔ hã) ame bubu siwo lɔ̃na ɖe woƒe nuvɔ̃wo dzi, wotsaka dɔ nyui kple dɔ gbegblẽ bubuwo. Míele mɔ kpɔm be Allah axɔ woƒe dzimetɔtrɔ. Nyateƒee, Allah nye Kekewɔla, Nublanuikpɔla.

خُذْ مِنْ اَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيْهِمْ بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْۗ اِنَّ صَلٰوتَكَ سَكَنٌ لَّهُمْۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

khuż min amwālihim ṣadaqatan tuṭahhiruhum wa tuzakkīhim bihā wa ṣalli ‘alaihim, inna ṣalātaka sakanul lahum, wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Mixɔ zakat tso woƒe kesinɔnuwo me, be nàkɔ wo ŋu ahakɔ wo ŋu, eye nàdo gbe ɖa ɖe wo ta. Nyateƒee, wò gbedodoɖa (tsina) susu ƒe akɔdzeanyi ɖe wo ta. Allah nye Nusela, Nusianunyala.

اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهٖ وَيَأْخُذُ الصَّدَقٰتِ وَاَنَّ اللّٰهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

alam ya‘lamū annallāha huwa yaqbalut-taubata ‘an ‘ibādihī wa ya'khużuṣ-ṣadaqāti wa annallāha huwat-tawwābur-raḥīm(u).

Ðe womenya be Allah xɔa Eƒe dɔlawo ƒe dzimetɔtrɔ eye wòxɔa woƒe dɔmenyonunana, eye be Allah nye dzimetɔtrɔ Xɔla, Nublanuikpɔla oa?

وَقُلِ اعْمَلُوْا فَسَيَرَى اللّٰهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُوْلُهٗ وَالْمُؤْمِنُوْنَۗ وَسَتُرَدُّوْنَ اِلٰى عٰلِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَۚ

wa quli‘malū fa sayarallāhu ‘amalakum wa rasūluhū wal-mu'minūn(a), wa saturaddūna ilā ‘ālimil-gaibi wasy-syahādati fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Eye nàgblɔ be, “Dɔ, eye Allah akpɔ wò dɔwɔwɔ, eye nenema kee eƒe dɔla kple xɔsetɔwo hã akpɔe.

وَاٰخَرُوْنَ مُرْجَوْنَ لِاَمْرِ اللّٰهِ اِمَّا يُعَذِّبُهُمْ وَاِمَّا يَتُوْبُ عَلَيْهِمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa ākharūna murjaunal li'amrillāhi immā yu‘ażżibuhum wa immā yatūbu ‘alaihim, wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Eye (azɔ hã) ame bubuwo li siwo wodzudzɔ vaseɖe esime Allah tso nya me; ɖewohĩ Allah ahe to na wo eye ɖewohĩ Allah axɔ woƒe dzimetɔtrɔ. Allah nye Nusianunyala, Nunyala.

وَالَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مَسْجِدًا ضِرَارًا وَّكُفْرًا وَّتَفْرِيْقًاۢ بَيْنَ الْمُؤْمِنِيْنَ وَاِرْصَادًا لِّمَنْ حَارَبَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ مِنْ قَبْلُ ۗوَلَيَحْلِفُنَّ اِنْ اَرَدْنَآ اِلَّا الْحُسْنٰىۗ وَاللّٰهُ يَشْهَدُ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ

wal-lażīnattakhażū masjidan ḍirāraw wa kufraw wa tafrīqam bainal-mu'minīna wa irṣādal liman ḥāraballāha wa rasūlahū min qabl(u), wa layaḥlifunna in aradnā illal-ḥusnā, wallāhu yasyhadu innahum lakāżibūn(a).

Eye (le alakpanuwɔlawo dome) ame aɖewo li siwo tua mosquewo be woatsɔ awɔ nuvevi (na xɔsetɔwo), hena dzimaxɔse eye be woahe mama vɛ le xɔsetɔwo dome, eye be woalala amesiwo wɔ aʋa kple Allah kple Eƒe dɔla ɣeyiɣi didi aɖee nye sia la ƒe vava. Woka atam godoo be, "Nu nyui koe míeɖo be míawɔ." Eye Allah ɖi ɖase be alakpatɔwoe wonye (le woƒe atamkakawo me).

لَا تَقُمْ فِيْهِ اَبَدًاۗ لَمَسْجِدٌ اُسِّسَ عَلَى التَّقْوٰى مِنْ اَوَّلِ يَوْمٍ اَحَقُّ اَنْ تَقُوْمَ فِيْهِۗ فِيْهِ رِجَالٌ يُّحِبُّوْنَ اَنْ يَّتَطَهَّرُوْاۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِيْنَ

lā taqum fīhi abadā(n), lamasjidun ussisa ‘alat-taqwā min awwali yaumin aḥaqqu an taqūma fīh(i), fīhi rijāluy yuḥibbūna ay yataṭahharū, wallāhu yuḥibbul-muṭṭahhirīn(a).

Mègado gbe ɖa le gbedoxɔa me tegbee o. Nyateƒee, gbedoxɔ si wotu ɖe mawuvɔvɔ̃ dzi, tso ŋkeke gbãtɔ dzi la, esɔ wu be nàdo gbe ɖa le eme. Ame siwo di be yewoakɔ yewo ɖokui ŋu la le ememe. Allah lɔ̃a ame dzadzɛwo.

اَفَمَنْ اَسَّسَ بُنْيَانَهٗ عَلٰى تَقْوٰى مِنَ اللّٰهِ وَرِضْوَانٍ خَيْرٌ اَمْ مَّنْ اَسَّسَ بُنْيَانَهٗ عَلٰى شَفَا جُرُفٍ هَارٍ فَانْهَارَ بِهٖ فِيْ نَارِ جَهَنَّمَۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ

afaman assasa bun-yānahū ‘alā taqwā minallāhi wa riḍwānin khairun am man assasa bun-yānahū ‘alā syafā jurufin hārin fanhāra bihī fī nāri jahannam(a), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Eyata ɖe amesiwo tua xɔwo (mosque) le ɖokuitsɔtsɔna Allah kple (Eƒe) dzidzɔkpɔkpɔ ta la nyo wua, alo ɖe amesiwo tua woƒe xɔwo ɖe bali aɖe si mu, emegbe (xɔa) mu kpe ɖe wo ŋu yi Dzomavɔ me la ƒe go kemɛ dzia? Allah mefiaa mɔ ame madzɔmadzɔwo o

لَا يَزَالُ بُنْيَانُهُمُ الَّذِيْ بَنَوْا رِيْبَةً فِيْ قُلُوْبِهِمْ اِلَّآ اَنْ تَقَطَّعَ قُلُوْبُهُمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ

lā yazālu bun-yānuhumul-lażī banau rībatan fī qulūbihim illā an taqaṭṭa‘a qulūbuhum, wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Xɔ si wotu la nyea ɖikeke le woƒe dzi me ɣesiaɣi, vaseɖe esime woƒe dzi gbã. Eye Allah nye Nunyala, Nunyala.

۞ اِنَّ اللّٰهَ اشْتَرٰى مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ اَنْفُسَهُمْ وَاَمْوَالَهُمْ بِاَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَۗ يُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَيَقْتُلُوْنَ وَيُقْتَلُوْنَ وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِى التَّوْرٰىةِ وَالْاِنْجِيْلِ وَالْقُرْاٰنِۗ وَمَنْ اَوْفٰى بِعَهْدِهٖ مِنَ اللّٰهِ فَاسْتَبْشِرُوْا بِبَيْعِكُمُ الَّذِيْ بَايَعْتُمْ بِهٖۗ وَذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

innallāhasytarā minal-mu'minīna anfusahum wa amwālahum bi'anna lahumul-jannah(ta), yuqātilūna fī sabīlillāhi fa yaqtulūna wa yuqtalūna wa‘dan ‘alaihi ḥaqqan fit-taurāti wal-injīli wal-qur'ān(i), wa man aufā bi‘ahdihī minallāhi fastabsyirū bibai‘ikumul-lażī bāya‘tum bih(ī), wa żālika huwal-fauzul-‘aẓīm(u).

Nyateƒee, Allah ƒle woƒe agbe kple woƒe kesinɔnuwo siaa tso xɔsetɔwo gbɔ to paradiso nana wo me. Wowɔa avu le Allah ƒe mɔ dzi; ale be woawu wo alo woawu wo, (abe) ŋugbedodo vavãtɔ tso Allah gbɔ le Torah, Nyanyui kple Koran me. Eye amekae wɔa eƒe ŋugbedodowo dzi nyuie wu Allah? Eyata kpɔ dzidzɔ ɖe nuƒle kple nudzadzra si nèwɔ ŋu, eye emae nye aʋadziɖuɖu gã la.

اَلتَّاۤىِٕبُوْنَ الْعٰبِدُوْنَ الْحٰمِدُوْنَ السَّاۤىِٕحُوْنَ الرّٰكِعُوْنَ السّٰجِدُوْنَ الْاٰمِرُوْنَ بِالْمَعْرُوْفِ وَالنَّاهُوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَالْحٰفِظُوْنَ لِحُدُوْدِ اللّٰهِ ۗوَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ

at tā'ibūnal-‘ābidul-ḥāmidūnas-sā'iḥūnar-rāki‘ūnas-sājidūnal-āmirūna bil-ma‘rūfi wan-nāhūna ‘anil-munkari wal-ḥāfiẓūna liḥudūdillāh(i), wa basysyiril-mu'minīn(a).

Woawoe nye amesiwo trɔa dzime, dea ta agu, kafua (Allah), tsaglãla (le sidzedze kple mawusubɔsubɔ ta), bɔbɔa ta, bɔbɔa wo ɖokui, dea se na nu nyui eye woxea mɔ na vɔ̃ eye wowɔa Allah ƒe sewo dzi. Eye nàna amesiwo xɔe se la nakpɔ dzidzɔ.

مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ يَّسْتَغْفِرُوْا لِلْمُشْرِكِيْنَ وَلَوْ كَانُوْٓا اُولِيْ قُرْبٰى مِنْۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ اَنَّهُمْ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ

mā kāna lin-nabiyyi wal-lażīna āmanū ay yastagfirū lil-musyrikīna wa lau kānū ulī qurbā mim ba‘di mā tabayyana lahum annahum aṣḥābul-jaḥīm(i).

Mesɔ be Nyagblɔɖila kple xɔsetɔwo nabia tsɔtsɔke (tso Allah gbɔ) na mawusubɔlawo o, nenye be wonye woƒe ƒometɔwo gɔ̃ hã, le esi wòva dze ƒã na wo be mawusubɔlawo nye Dzomavɔ nɔlawo vɔ megbe.

وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ اِبْرٰهِيْمَ لِاَبِيْهِ اِلَّا عَنْ مَّوْعِدَةٍ وَّعَدَهَآ اِيَّاهُۚ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗٓ اَنَّهٗ عَدُوٌّ لِّلّٰهِ تَبَرَّاَ مِنْهُۗ اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ لَاَوَّاهٌ حَلِيْمٌ

wa mā kānastigfāru ibrāhīma li'abīhi illā ‘am mau‘idatiw wa‘adahā iyyāh(u), falammā tabayyana lahū annahū ‘aduwwul lillāhi tabarra'a minh(u), inna ibrāhīma la'awwāhun ḥalīm(un).

Le Ibrahim ƒe tsɔtsɔke biabia (na Allah) ɖe fofoa ta la, menye bubu aɖekee wònye o negbe le ŋugbedodo aɖe si wòdo na fofoa ta. Eyata esi wòva dze ƒã na Abraham be fofoa nye Allah ƒe futɔ la, Abraham klã tso egbɔ. Nyateƒee, Ibrahim nye ame fatu kple dɔmenyotɔ ŋutɔ

وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُضِلَّ قَوْمًاۢ بَعْدَ اِذْ هَدٰىهُمْ حَتّٰى يُبَيِّنَ لَهُمْ مَّا يَتَّقُوْنَۗ اِنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

wa mā kānallāhu liyuḍilla qaumam ba‘da iż hadāhum ḥattā yubayyina lahum mā yattaqūn(a), innallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

Eye Allah makplɔ dukɔ aɖeke atrae gbeɖe o, ne ena mɔfiame wo vɔ, ale be woate ŋu ana nusi wòle be woaƒo asa na la me nakɔ na wo. Nyateƒee, Allah nye nusianu Nyala.

اِنَّ اللّٰهَ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۗ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

innallāha lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), yuḥyī wa yumīt(u), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Nyateƒee, Allah tɔe dziƒo kple anyigba ƒe ŋusẽ le. Enaa agbe eye wòhea ku vɛ. Ametakpɔla alo kpeɖeŋutɔ aɖeke mele asiwò o negbe Allah ko.

لَقَدْ تَّابَ اللّٰهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهٰجِرِيْنَ وَالْاَنْصَارِ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُ فِيْ سَاعَةِ الْعُسْرَةِ مِنْۢ بَعْدِ مَا كَادَ يَزِيْغُ قُلُوْبُ فَرِيْقٍ مِّنْهُمْ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْۗ اِنَّهٗ بِهِمْ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ ۙ

laqat tāballāhu ‘alan-nabiyyi wal-muhājirīna wal-anṣāril-lażīnattaba‘ūhu fī sā‘atil-‘usrati mim ba‘di mā kāda yazīgu qulūbu farīqim minhum ṡumma tāba ‘alaihim, innahū bihim ra'ūfur raḥīm(un).

Nyateƒee, Allah xɔ Nyagblɔɖila, Muhajirin kple Ansar ƒe dzimetɔtrɔ, amesiwo dze Nyagblɔɖila la yome le ɣeyiɣi sesẽwo me, le esi woƒe ƒuƒoƒo aɖe ƒe dzi trɔ megbe kloe vɔ megbe la, emegbe Allah xɔ woƒe dzimetɔtrɔ. Nyateƒee, Allah nye Amenuvela, Nublanuikpɔla na wo, .

وَّعَلَى الثَّلٰثَةِ الَّذِيْنَ خُلِّفُوْاۗ حَتّٰٓى اِذَا ضَاقَتْ عَلَيْهِمُ الْاَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ وَضَاقَتْ عَلَيْهِمْ اَنْفُسُهُمْ وَظَنُّوْٓا اَنْ لَّا مَلْجَاَ مِنَ اللّٰهِ اِلَّآ اِلَيْهِۗ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ لِيَتُوْبُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ ࣖ

wa ‘alaṡ-ṡalāṡatil-lażīna khullifū, ḥattā iżā ḍāqat ‘alaihimul-arḍu bimā raḥubat wa ḍāqat ‘alaihim anfusuhum wa ẓannū allā malja'a minallāhi illā ilaih(i), ṡumma tāba ‘alaihim liyatūbū, innallāha huwat-tawwābur-raḥīm(u).

kple ame etɔ̃ siwo wogblẽ ɖi la. Vaseɖe esime anyigba la dze abe ɖe wòxaxa na wo ene, togbɔ be ekeke hã, eye woƒe luʋɔwo va xaxa na wo, eye wokpɔe be sitsoƒe aɖeke meli tso Allah gbɔ o negbe le Eyama me ko la, ekema Allah xɔ woƒe dzimetɔtrɔ ale be woanɔ woƒe dzimetɔtrɔ me. Nyateƒee, Allah nye Dzimetɔtrɔ Xɔla, Nublanuikpɔla.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَكُوْنُوْا مَعَ الصّٰدِقِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa kūnū ma‘aṣ-ṣādiqīn(a).

O mi amesiwo xɔe se! Vɔ̃ Allah, eye nànɔ ame dzɔdzɔewo gbɔ.

مَا كَانَ لِاَهْلِ الْمَدِيْنَةِ وَمَنْ حَوْلَهُمْ مِّنَ الْاَعْرَابِ اَنْ يَّتَخَلَّفُوْا عَنْ رَّسُوْلِ اللّٰهِ وَلَا يَرْغَبُوْا بِاَنْفُسِهِمْ عَنْ نَّفْسِهٖۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ لَا يُصِيْبُهُمْ ظَمَاٌ وَّلَا نَصَبٌ وَّلَا مَخْمَصَةٌ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا يَطَـُٔوْنَ مَوْطِئًا يَّغِيْظُ الْكُفَّارَ وَلَا يَنَالُوْنَ مِنْ عَدُوٍّ نَّيْلًا اِلَّا كُتِبَ لَهُمْ بِهٖ عَمَلٌ صَالِحٌۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

mā kāna li'ahlil-madīnati wa man ḥaulahum minal-a‘rābi ay yatakhallafū ‘ar rasūlillāhi wa lā yargabū bi'anfusihim ‘an nafsih(ī), żālika bi'annahum lā yuṣībuhum ẓama'uw wa lā naṣabuw wa lā makhmaṣatun fī sabīlillāhi wa lā yaṭa'ūna mauṭi'ay yagīẓul-kuffāra wa lā yanālūna min ‘aduwwin nailan illā kutiba lahum bihī ‘amalun ṣāliḥ(un), innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

Mesɔ na Medinatɔwo kple Bedouintɔ siwo le wo gbɔ be woagakplɔ Allah ƒe dɔla ɖo (le aʋagbedzi o), eye mesɔ hã be woalɔ̃ wo ɖokui wu Allah ƒe dɔla o. Esia le alea elabena tsikɔwuame, ɖeɖiteameŋu, alo dɔwuame meɖea fu na wo le Allah ƒe mɔ dzi o, eye womeɖea afɔ ɖe teƒe si nyɔa dzimaxɔsetɔwo ƒe dziku hã o, eye womewɔa nuvevi futɔ aɖeke hã o, negbe ɖe woaŋlɔe ɖi na wo be enye dɔ nyui aɖe. Nyateƒee, Allah megblẽa ame siwo wɔa nyui la ƒe fetu o.

وَلَا يُنْفِقُوْنَ نَفَقَةً صَغِيْرَةً وَّلَا كَبِيْرَةً وَّلَا يَقْطَعُوْنَ وَادِيًا اِلَّا كُتِبَ لَهُمْ لِيَجْزِيَهُمُ اللّٰهُ اَحْسَنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa lā yunfiqūna nafaqatan ṣagīrataw wa lā kabīrataw wa lā yaqṭa‘ūna wādiyan illā kutiba lahum liyajziyahumullāhu aḥsana mā kānū ya‘malūn(a).

Eye womewɔa dɔmenyonyo o, eɖanye sue alo gã o, eye wometsoa bali aɖeke hã o (le jihad me), negbe ɖe woŋlɔe ɖi na wo (abe dɔ nyui ene), be Allah natsɔ nane si nyo wu nusi wowɔna tsã aɖo eteƒe na wo.

۞ وَمَا كَانَ الْمُؤْمِنُوْنَ لِيَنْفِرُوْا كَاۤفَّةًۗ فَلَوْلَا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِّنْهُمْ طَاۤىِٕفَةٌ لِّيَتَفَقَّهُوْا فِى الدِّيْنِ وَلِيُنْذِرُوْا قَوْمَهُمْ اِذَا رَجَعُوْٓا اِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُوْنَ ࣖ

wa mā kānal-mu'minūna liyanfirū kāffah(tan), falau lā nafara min kulli firqatim minhum ṭā'ifatul liyatafaqqahū fid-dīni wa liyunżirū qaumahum iżā raja‘ū ilaihim la‘allahum yaḥżarūn(a).

Eye mesɔ be xɔsetɔwo katã nayi (aʋagbedzi o). Nukatae woƒe ƒuƒoƒo ɖesiaɖe me tɔ aɖewo meyia woƒe mawusubɔsubɔ ŋuti sidzedze de to eye woxlɔ̃ nu woƒe amewo ne wotrɔ gbɔ o, ale be woate ŋu akpɔ wo ɖokui ta o.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَاتِلُوا الَّذِيْنَ يَلُوْنَكُمْ مِّنَ الْكُفَّارِ وَلْيَجِدُوْا فِيْكُمْ غِلْظَةًۗ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū qātilul-lażīna yalūnakum minal-kuffāri wal-yajidū fīkum gilẓah(tan), wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).

Oo xɔsetɔwo! Wɔ avu kple dzimaxɔsetɔ siwo ƒo xlã wò, eye nàna woase wò sesẽ, eye woanya be Allah le mawuvɔ̃lawo gbɔ.

وَاِذَا مَآ اُنْزِلَتْ سُوْرَةٌ فَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ اَيُّكُمْ زَادَتْهُ هٰذِهٖٓ اِيْمَانًاۚ فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَزَادَتْهُمْ اِيْمَانًا وَّهُمْ يَسْتَبْشِرُوْنَ

wa iżā mā unzilat sūratun fa minhum may yaqūlu ayyukum zādathu hāżihī īmānā(n), fa ammal-lażīna āmanū fa zādathum īmānaw wa hum yastabsyirūn(a).

Eye ne woɖe surah aɖe ɖe go la, ekema le wo dome (alakpanuwɔlawo) la, ame aɖewo nɔ anyi siwo gblɔ be, "Mia dometɔ kae dzi xɔse ɖe edzi to (ɖeɖefia) sia me?" Le amesiwo xɔe se gome la, surah sia dzia woƒe xɔse ɖe edzi, eye wokpɔa dzidzɔ.

وَاَمَّا الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ فَزَادَتْهُمْ رِجْسًا اِلٰى رِجْسِهِمْ وَمَاتُوْا وَهُمْ كٰفِرُوْنَ

wa ammal-lażīna fī qulūbihim maraḍun fa zādathum rijsan ilā rijsihim wa mātū wa hum kāfirūn(a).

Eye le amesiwo ƒe dzi me dɔléle le gome la, ekema (kple surah sia) woƒe dzimaxɔse si li xoxo la adzi ɖe edzi eye woaku abe dzimaxɔsetɔwo ene.

اَوَلَا يَرَوْنَ اَنَّهُمْ يُفْتَنُوْنَ فِيْ كُلِّ عَامٍ مَّرَّةً اَوْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ لَا يَتُوْبُوْنَ وَلَا هُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

awalā yarauna annahum yuftanūna fī kulli ‘āmim marrataini ṡumma lā yatūbūna wa lā hum yażżakkarūn(a).

Eye ɖe womekpɔnɛ be wodoa yewo kpɔ zi ɖeka alo zi eve ƒe sia ƒe, evɔ wometrɔna o, eye wometsɔa ɖeke le eme oa?

وَاِذَا مَآ اُنْزِلَتْ سُوْرَةٌ نَّظَرَ بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضٍۗ هَلْ يَرٰىكُمْ مِّنْ اَحَدٍ ثُمَّ انْصَرَفُوْاۗ صَرَفَ اللّٰهُ قُلُوْبَهُمْ بِاَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ

wa iżā mā unzilat sūratun naẓara ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍ(in), hal yarākum min aḥadin ṡummanṣarafū, ṣarafallāhu qulūbahum bi'annahum qaumul lā yafqahūn(a).

Eye esi woɖe surah aɖe ɖe go la, wokpɔ wo nɔewo (esi wole gbɔgblɔm be), "Ðe ame aɖe li (tso Moslemtɔwo gbɔ) si kpɔ mia?" Le ema megbe la, wodzo. Allah trɔ woƒe dziwo ɖa elabena wonye dukɔ si mesea nu gɔme o.

لَقَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ عَزِيْزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيْصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِيْنَ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

laqad jā'akum rasūlum min anfusikum ‘azīzun ‘alaihi mā ‘anittum ḥarīṣun ‘alaikum bil-mu'minīna ra'ūfur raḥīm(un).

Nyateƒee, dɔla aɖe tso wò ŋutɔ wò dukɔ me va gbɔwò, fukpekpe si me tom nèle la le kpekpem, (e)di (xɔse kple ɖeɖekpɔkpɔ) na wò ŋutɔŋutɔ, enyoa dɔme eye wòkpɔa nublanui na amesiwo xɔe se.

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۗ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ ࣖ

fa in tawallau faqul ḥasbiyallāhu lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa huwa rabbul-‘arsyil-‘aẓīm(i).

Eyata ne wotrɔ megbe (tso xɔse gbɔ) la, ekema gblɔ (O Muhammad), "Allah sɔ gbɔ nam; mawu aɖeke meli o negbe Eya ko. Eyama dzie meɖo ŋu ɖo, eye Eyae nye Fiazikpui Gã la ƒe Aƒetɔ."