Q.S Yosef (يُوسُف) - 111 Kpukpuiwo ƒe Xexlẽme

الۤرٰ ۗ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْمُبِيْنِۗ

alif lām rā, tilka āyātul-kitābil-mubīn(i).

Alif Lam Ra. Esiawo nye Agbalẽa (Al Qur’an) ƒe kpukpui siwo me kɔ.

اِنَّآ اَنْزَلْنٰهُ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

innā anzalnāhu qur'ānan ‘arabiyyal la‘allakum ta‘qilūn(a).

Nyateƒee, Míeɖoe ɖe anyi abe Arabgbe me Qur’an ene ale be miase egɔme.

نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ اَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَآ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ هٰذَا الْقُرْاٰنَۖ وَاِنْ كُنْتَ مِنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الْغٰفِلِيْنَ

naḥnu naquṣṣu ‘alaika aḥsanal-qaṣaṣi bimā auḥainā ilaika hāżal-qur'ān(a), wa in kunta min qablihī laminal-gāfilīn(a).

Míegblɔ ŋutinya nyuitɔ kekeake na wò (Muhammad) to Qur’an sia ɖeɖefia na wò me, eye nyateƒee, ènɔ ŋgɔ na amesiwo menya o dometɔ ɖeka.

اِذْ قَالَ يُوْسُفُ لِاَبِيْهِ يٰٓاَبَتِ اِنِّيْ رَاَيْتُ اَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَاَيْتُهُمْ لِيْ سٰجِدِيْنَ

iż qāla yūsufu li'abīhi yā abati innī ra'aitu aḥada ‘asyara kaukabaw wasy-syamsa wal-qamara ra'aituhum lī sājidīn(a).

(Ðo ŋku edzi), esi Yusuf gblɔ na fofoa be, "Oo fofonye! Nyateƒee, (meku drɔ̃e) be makpɔ ɣletivi wuiɖekɛ, ɣe kple ɣleti; mekpɔ wo katã wobɔbɔ ɖe tame nam."

قَالَ يٰبُنَيَّ لَا تَقْصُصْ رُءْيَاكَ عَلٰٓى اِخْوَتِكَ فَيَكِيْدُوْا لَكَ كَيْدًا ۗاِنَّ الشَّيْطٰنَ لِلْاِنْسَانِ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

qāla yā bunayya lā taqṣuṣ ru'yāka ‘alā ikhwatika fa yakīdū laka kaidā(n), innasy-syaiṭāna lil-insāni ‘aduwwum mubīn(un).

Eya (fofoa) gblɔ be, "Oo vinye! Mègagblɔ wò drɔ̃ewo na nɔviwòwo o, woaɖo nugbe (be yewoatsrɔ̃) wò. Nyateƒee, Satana nye futɔ si dze ƒã na amegbetɔwo."

وَكَذٰلِكَ يَجْتَبِيْكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اٰلِ يَعْقُوْبَ كَمَآ اَتَمَّهَا عَلٰٓى اَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَۗ اِنَّ رَبَّكَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa każālika yajtabīka rabbuka wa yu‘allimuka min ta'wīlil-aḥādīṡi wa yutimmu ni‘matahū ‘alaika wa ‘alā āli ya‘qūba kamā atammahā ‘alā abawaika min qablu ibrāhīma wa isḥāq(a), inna rabbaka ‘alīmun ḥakīm(un).

Eye ale, Mawu tia wò (be nàzu Nyagblɔɖila) eye wòfia drɔ̃ewo gɔmeɖeɖe aɖewo wò eye wòde blibo (Eƒe amenuveve) ɖe wò kple Yakob ƒe ƒomea dzi, abe alesi wòde blibo eƒe amenuveve ɖe tɔgbuiwò eve dzi do ŋgɔ na ema ene, (siwo nye) Abraham kple Isak. Nyateƒee, wò Aƒetɔ nye Nunyala, Nunyala.

۞ لَقَدْ كَانَ فِيْ يُوْسُفَ وَاِخْوَتِهٖٓ اٰيٰتٌ لِّلسَّاۤىِٕلِيْنَ

laqad kāna fī yūsufa wa ikhwatihī āyātul lis-sā'ilīn(a).

Nyateƒee, le (ŋutinya si nye) Yosef kple nɔviaŋutsuwo me la, dzesiwo li (le Allah ƒe ŋusẽ ŋu) na amesiwo biaa.

اِذْ قَالُوْا لَيُوْسُفُ وَاَخُوْهُ اَحَبُّ اِلٰٓى اَبِيْنَا مِنَّا وَنَحْنُ عُصْبَةٌ ۗاِنَّ اَبَانَا لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍۙ

iż qālū layūsufu wa akhūhu aḥabbu ilā abīnā minnā wa naḥnu ‘uṣbah(tun), inna abānā lafī ḍalālim mubīn(in).

Esi wogblɔ be, "Nyateƒee, Yusuf kple nɔviaŋutsu (Bunyamin) wo fofo lɔ̃ wo wu mí, togbɔ be míenye ƒuƒoƒo ɖeka (sesẽ) hã. Nyateƒee, mía fofo da vo ŋutɔŋutɔ."

ۨاقْتُلُوْا يُوْسُفَ اَوِ اطْرَحُوْهُ اَرْضًا يَّخْلُ لَكُمْ وَجْهُ اَبِيْكُمْ وَتَكُوْنُوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ قَوْمًا صٰلِحِيْنَ

uqtulū yūsufa awiṭraḥūhu arḍay yakhlu lakum wajhu abīkum wa takūnū mim ba‘dihī qauman ṣāliḥīn(a).

Wu Yusuf alo tsɔe ƒu gbe ɖe teƒe aɖe ale be fofowò ƒe susu nadze dziwò, eye le ema megbe la, àzu ame nyui."

قَالَ قَاۤىِٕلٌ مِّنْهُمْ لَا تَقْتُلُوْا يُوْسُفَ وَاَلْقُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّ يَلْتَقِطْهُ بَعْضُ السَّيَّارَةِ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ

qāla qā'ilum minhum lā taqtulū yūsufa wa alqūhu fī gayābatil-jubbi yaltaqiṭhu ba‘ḍus-sayyārati in kuntum fā‘ilīn(a).

Wo dometɔ ɖeka gblɔ be, “Mègawu Yusuf o, ke boŋ tsɔe ƒu gbe ɖe vudoa gɔme ale be mɔzɔla aɖewo nafɔe, ne èdi be yeafɔe.”

قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأْمَنَّ۫ا عَلٰى يُوْسُفَ وَاِنَّا لَهٗ لَنٰصِحُوْنَ

qālū yā abānā mā laka lā ta'mannā ‘alā yūsufa wa innā lahū lanāṣiḥūn(a).

Wogblɔ be, "Oo mía fofo! Nukata mèka ɖe mía dzi le Yusuf ŋu o, evɔ le nyateƒe me la, mí katã míedi nyui na eyama."

اَرْسِلْهُ مَعَنَا غَدًا يَّرْتَعْ وَيَلْعَبْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ

arsilhu ma‘anā gaday yarta‘ wa yal‘ab wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).

Na wòayi kpli mí etsɔ ŋdi, ale be wòaɖe modzaka ahanɔ fefem, eye míakpɔ edzi godoo.”

قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ

qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).

Eya (Yakob) gblɔ be, “Nyateƒee, wò yiyi kplii (Yosef) wɔ nublanui nam ŋutɔ eye mele vɔvɔ̃m be amegãxiwo aɖui esime mietsɔ ɖeke le eme nɛ o.”

قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ

qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).

Nyateƒee, wogblɔ be, "Ne amegãxi ɖui, togbɔ be míele ƒuƒoƒo (sesẽ) la me hã la, ekema nyateƒee, míawoe abu nu."

فَلَمَّا ذَهَبُوْا بِهٖ وَاَجْمَعُوْٓا اَنْ يَّجْعَلُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّۚ وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِاَمْرِهِمْ هٰذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

falammā żahabū bihī wa ajma‘ū ay yaj‘alūhu fī gayābatil-jubb(i), wa auḥainā ilaihi latunabbi'annahum bi'amrihim hāżā wa hum lā yasy‘urūn(a).

Eyata esi wokplɔe eye wolɔ̃ be yewoatsɔe ade vudoa gɔme la, Míeɖee fiae be, "Àgblɔ nuwɔna sia na wo godoo, esime womenya o."

وَجَاۤءُوْٓ اَبَاهُمْ عِشَاۤءً يَّبْكُوْنَۗ

wa jā'ū abāhum ‘isyā'ay yabkūn(a).

Emegbe wova wo fofo gbɔ le fiẽ me nɔ avi fam.

قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ

qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).

Wogblɔ be, "O mía fofo! Nyateƒee, míeyi duɖimekeke dzi eye míegblẽ Yusuf ɖe míaƒe nunɔamesiwo gbɔ, emegbe amegãxiwo ɖui; eye kakaɖedzitɔe la, màxɔ mía dzi ase o, ne míegblɔ nyateƒe gɔ̃ hã."

وَجَاۤءُوْ عَلٰى قَمِيْصِهٖ بِدَمٍ كَذِبٍۗ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗوَاللّٰهُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ

wa jā'ū ‘alā qamīṣihī bidamin każib(in), qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), wallāhul musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).

Eye wotsɔ eƒe awu ʋlaya (si ƒo ɖi) aʋatso ʋu va. Eya (Yakob) gblɔ be, "Nyateƒee, wò ɖeka koe kpɔa vɔ̃ si le wò nyawo me be enyo; eyata dzigbɔɖi koe nyo wu (na nye). Eye nàdi kpekpeɖeŋu tso Allah ɖeɖeko gbɔ ɖe nusi nèɖɔ ŋu."

وَجَاۤءَتْ سَيَّارَةٌ فَاَرْسَلُوْا وَارِدَهُمْ فَاَدْلٰى دَلْوَهٗ ۗقَالَ يٰبُشْرٰى هٰذَا غُلٰمٌ ۗوَاَسَرُّوْهُ بِضَاعَةً ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِمَا يَعْمَلُوْنَ

wa jā'at sayyāratun fa arsalū wāridahum fa adlā dalwah(ū), qāla yā busyrā hāżā gulām(un), wa asarrūhu biḍā‘ah(tan), wallāhu ‘alīmum bimā ya‘malūn(a).

Eye mɔzɔlawo ƒe ƒuƒoƒo aɖe va eye wodɔ amewo be woayɔ tsidzɔla aɖe vɛ. Emegbe eɖiɖi gazea ɖe anyi. Egblɔ be, “Oo, dzidzɔ kae nye si, ɖekakpui aɖee nye esi!” Emegbe woɣlaae abe asitsanuwo ene. Eye Allah nye Nunyala le nu siwo wowɔna la me.

وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍۢ بَخْسٍ دَرَاهِمَ مَعْدُوْدَةٍ ۚوَكَانُوْا فِيْهِ مِنَ الزّٰهِدِيْنَ ࣖ

wa syarauhu biṡamanim bakhsin darāhima ma‘dūdah(tin), wa kānū fīhi minaz-zāhidīn(a).

Eye wodzrae (Yosef) ɖe asi bɔbɔe aɖe nu, si nye dirham ʋɛ aɖewo ko, elabena wometsɔ ɖeke le eme o.

وَقَالَ الَّذِى اشْتَرٰىهُ مِنْ مِّصْرَ لِامْرَاَتِهٖٓ اَكْرِمِيْ مَثْوٰىهُ عَسٰىٓ اَنْ يَّنْفَعَنَآ اَوْ نَتَّخِذَهٗ وَلَدًا ۗوَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِۖ وَلِنُعَلِّمَهٗ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۗ وَاللّٰهُ غَالِبٌ عَلٰٓى اَمْرِهٖ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa qālal-lażisytarāhu mim miṣra limra'atihī akrimī maṡwāhu ‘asā ay yanfa‘anā au nattakhiżahū waladā(n), wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍ(i), wa linu‘allimahū min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), wallāhu gālibun ‘alā amrihī wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Eye Egiptetɔ si ƒlee la gblɔ na srɔ̃a be, “Na teƒe nyui (kple subɔsubɔdɔ)e, ɖewohĩ aɖe vi na mí alo míaxɔe wòazu viŋutsu.” Eye ale Míena ɖoƒe nyui aɖe Yosef le anyigba (Egipte) dzi, eye be míafia drɔ̃ewo gɔmeɖeɖee. Eye Allah nye ŋusẽkatãtɔ ɖe Eƒe nya la dzi, gake ame akpa gãtɔ mese egɔme o.

وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ

wa lammā balaga asyuddahū ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).

Eye esi wòtsi la Míena ŋusẽ kple sidzedzee. Ale Míeɖoa eteƒe na amesiwo wɔa nyui.

وَرَاوَدَتْهُ الَّتِيْ هُوَ فِيْ بَيْتِهَا عَنْ نَّفْسِهٖ وَغَلَّقَتِ الْاَبْوَابَ وَقَالَتْ هَيْتَ لَكَ ۗقَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اِنَّهٗ رَبِّيْٓ اَحْسَنَ مَثْوَايَۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ

wa rāwadathul-latī huwa fī baitihā ‘an nafsihī wa gallaqatil-abwāba wa qālat haita lak(a), qāla ma‘āżallāhi innahū rabbī aḥsana maṡwāy(a), innahū lā yuflihuẓ-ẓālimūn(a).

Eye nyɔnu si eya (Yusuf) nɔ eƒe aƒeme la blee. Eye wòdo ʋɔawo hegblɔ be, “Te ɖe ŋunye.” Yusuf gblɔ be, "Media sitsoƒe le Allah gbɔ, nyateƒee, nye aƒetɔ wɔ nu ɖe ŋunye nyuie." Nyateƒee, dzɔgbenyui manɔ ame madzɔmadzɔa ŋu o.

وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهٖۙ وَهَمَّ بِهَا ۚ لَوْلَآ اَنْ رَّاٰ بُرْهَانَ رَبِّهٖۗ كَذٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوْۤءَ وَالْفَحْشَاۤءَۗ اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِيْنَ

wa laqad hammat bihī wa hamma bihā lau lā ar ra'ā burhāna rabbih(ī), każālika linaṣrifa ‘anhus-sū'a wal-faḥsyā'(a), innahū min ‘ibādinal-mukhlaṣīn(a).

Eye le nyateƒe me la, nyɔnua do lɔlɔ̃nu nɛ (Yusuf). Eye Yusuf hã di vevie nɛ, ne mekpɔ dzesi aɖeke (tso) eƒe Aƒetɔ gbɔ o. Ale, Míetrɔ vɔ̃ kple ŋunyɔnu la ɖa le eŋu. Nyateƒee, eya (Yusuf) le Míaƒe dɔla tiatiawo dome.

وَاسْتَبَقَا الْبَابَ وَقَدَّتْ قَمِيْصَهٗ مِنْ دُبُرٍ وَّاَلْفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا الْبَابِۗ قَالَتْ مَا جَزَاۤءُ مَنْ اَرَادَ بِاَهْلِكَ سُوْۤءًا اِلَّآ اَنْ يُّسْجَنَ اَوْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wastabaqal-bāba wa qaddat qamīṣahū min duburiw wa alfayā sayyidahā ladal-bāb(i), qālat mā jazā'u man arāda bi'ahlika sū'an illā ay yusjana au ‘ażābun alīm(un).

Eye wo ame evea siaa ƒu du yi ʋɔtrua nu, eye nyɔnua he eƒe (Yusuf ƒe) awudziwui tso megbe vaseɖe esime wòvuvu, eye wo ame evea siaa ke ɖe srɔ̃a ŋu le ʋɔtrua nu. Eya (nyɔnua) gblɔ be, "Nukae nye fetu na amesi ɖoe be yeawɔ nu vɔ̃ ɖe srɔ̃wò ŋu, negbe gaxɔmenɔnɔ alo (tohehe) kple funyafunyawɔwɔ vevesesetɔe ko?"

قَالَ هِيَ رَاوَدَتْنِيْ عَنْ نَّفْسِيْ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْ اَهْلِهَاۚ اِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ قُبُلٍ فَصَدَقَتْ وَهُوَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

qāla hiya rāwadatnī ‘an nafsī wa syahida syāhidum min ahlihā, in kāna qamīṣuhū qudda min qubulin fa ṣadaqat wa huwa minal-kāżibīn(a).

Eya (Yusuf) gblɔ be, “Eyae blem heblem.” Ðasefo aɖe tso nyɔnua ƒe ƒomea me ɖi ɖase be, “Ne eƒe awu ʋlaya vuvu le ŋgɔgbe la, ekema nyɔnua le nyateƒe gblɔm, eye eya (Yusuf) nye aʋatsokalaawo dometɔ ɖeka.

وَاِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ فَكَذَبَتْ وَهُوَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

wa in kāna qamīṣuhū qudda min duburin fa każabat wa huwa minaṣ-ṣādiqīn(a).

Eye ne eƒe awudziwui vuvu le megbe la, ekema nyɔnuae le alakpa dam, eye eya (Yusuf) nye nyateƒetɔawo dometɔ ɖeka.”

فَلَمَّا رَاٰ قَمِيْصَهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ قَالَ اِنَّهٗ مِنْ كَيْدِكُنَّ ۗاِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيْمٌ

falammā ra'ā qamīṣahū qudda min duburin qāla innahū min kaidikunn(a), inna kaidakunna ‘aẓīm(un).

Eyata esi eya (nyɔnua srɔ̃) kpɔ be yeƒe (Yusuf) ƒe awu ʋlaya vuvu le megbe la, egblɔ be, "Nyateƒee, wò ayemɔe nye esia. Wò ayemɔa lolo ŋutɔŋutɔ."

يُوْسُفُ اَعْرِضْ عَنْ هٰذَا وَاسْتَغْفِرِيْ لِذَنْۢبِكِۖ اِنَّكِ كُنْتِ مِنَ الْخٰطِـِٕيْنَ ࣖ

yūsufu a‘riḍ ‘an hāżā wastagfirī liżambik(i), innaki kunti minal-khāṭi'īn(a).

O Yosef! "Ŋlɔ esia be, eye (srɔ̃nye) bia tsɔtsɔke ɖe wò nuvɔ̃wo ta, elabena fɔɖilawo dometɔ ɖekae nènye."

۞ وَقَالَ نِسْوَةٌ فِى الْمَدِيْنَةِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ تُرَاوِدُ فَتٰىهَا عَنْ نَّفْسِهٖۚ قَدْ شَغَفَهَا حُبًّاۗ اِنَّا لَنَرٰىهَا فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

wa qāla niswatun fil-madīnatimra'atul-‘azīzi turāwidu fatāhā ‘an nafsih(ī), qad syagafahā ḥubbā(n), innā lanarāhā fī ḍalālim mubīn(in).

Eye dua me nyɔnuwo gblɔ be, "Al-Aziz srɔ̃ blea eƒe dɔla heblenɛ be wòabɔbɔe ɖe anyi; eƒe dɔla na wòmua lɔlɔ̃ vavã. Míekpɔnɛ le vodada si dze ƒã me godoo."

فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَكْرِهِنَّ اَرْسَلَتْ اِلَيْهِنَّ وَاَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَـاً وَّاٰتَتْ كُلَّ وَاحِدَةٍ مِّنْهُنَّ سِكِّيْنًا وَّقَالَتِ اخْرُجْ عَلَيْهِنَّ ۚ فَلَمَّا رَاَيْنَهٗٓ اَكْبَرْنَهٗ وَقَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّۖ وَقُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا هٰذَا بَشَرًاۗ اِنْ هٰذَآ اِلَّا مَلَكٌ كَرِيْمٌ

falammā sami‘at bimakrihinna arsalat ilaihinna wa a‘tadat lahunna muttaka'aw wa ātat kulla wāḥidim minhunna sikkīnaw wa qālatikhruj ‘alaihinn(a), falammā ra'ainahū akbarnahū wa qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), wa qulna ḥāsya lillāhi mā hāżā illā basyarā(n), in hāżā illā malakun karīm(un).

Eyata esi nyɔnua se woƒe vlododowo la, ekpe nyɔnuawo eye wòdzra zikpui ɖo na wo, eye wo dometɔ ɖesiaɖe tsɔ hɛ na (be woatsɔ atso nuɖuɖua), emegbe egblɔ (na Yusuf be), "Do go (ɖe ɖokuiwò fia) wo." Esi nyɔnuawo kpɔe la, (eƒe tugbedzedze) wɔ nuku na wo, eye wo (le manyamanya me) wode abi woawo ŋutɔ ƒe asiwo ŋu. Esi wònɔ gbɔgblɔm be, "Allah deblibotɔ kekeake, menye amegbetɔe nye esia o. Esia nye mawudɔla bubume vavã."

قَالَتْ فَذٰلِكُنَّ الَّذِيْ لُمْتُنَّنِيْ فِيْهِ ۗوَلَقَدْ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ فَاسْتَعْصَمَ ۗوَلَىِٕنْ لَّمْ يَفْعَلْ مَآ اٰمُرُهٗ لَيُسْجَنَنَّ وَلَيَكُوْنًا مِّنَ الصّٰغِرِيْنَ

qālat fa żālikunnal-lażī lumtunnanī fīh(i), wa laqad rāwattuhū ‘an nafsihī fasta‘ṣam(a), wa la'il lam yaf‘al mā āmuruhū layusjananna wa layakūnam minaṣ-ṣāgirīn(a).

Eya (Al-Aziz srɔ̃) gblɔ be, "Ame mae na nèdo vlom elabena (eƒe nu lé dzi nam), eye le nyateƒe me la, metee kpɔ be wòabɔbɔe ɖe anyi gake egbe. Ne mewɔ nusi mede se nɛ o la, woadee gaxɔ me godoo, eye wòazu ame vlodoame."

قَالَ رَبِّ السِّجْنُ اَحَبُّ اِلَيَّ مِمَّا يَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَيْهِ ۚوَاِلَّا تَصْرِفْ عَنِّيْ كَيْدَهُنَّ اَصْبُ اِلَيْهِنَّ وَاَكُنْ مِّنَ الْجٰهِلِيْنَ

qāla rabbis-sijnu aḥabbu ilayya mimmā yad‘ūnanī ilaih(i), wa illā taṣrif ‘annī kaidahunna aṣbu ilaihinna wa akum minal-jāhilīn(a).

Yusuf gblɔ be, "Oo nye Aƒetɔ! Melɔ̃ gaxɔmenɔnɔ wu woƒe amekpekpea dzi wɔwɔ. Ne ɖe mèkpɔ tanye tso woƒe amebeble me o la, anye ne medi be (mawɔ woƒe didiwo dzi) eye le nyateƒe me la, anye ne menye ame bometsilawo dometɔ ɖeka."

فَاسْتَجَابَ لَهٗ رَبُّهٗ فَصَرَفَ عَنْهُ كَيْدَهُنَّ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

fastajāba lahū rabbuhū fa ṣarafa ‘anhu kaidahunn(a), innahū huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Eyata Mawu xɔ Yosef ƒe gbedodoɖa, eye wòɖe Yosef tso woƒe amebeble me. Eyae nye Nusela, Nusianunyala.

ثُمَّ بَدَا لَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا رَاَوُا الْاٰيٰتِ لَيَسْجُنُنَّهٗ حَتّٰى حِيْنٍ ࣖ

Ṡumma badā lahum mim ba‘di mā ra'awul-āyāti layasjununnahū ḥattā ḥīn(in).

Emegbe eva susu me na wo esi wokpɔ dzesiwo (ɖe Yosef ƒe nyateƒenyenye fia) be woadee gaxɔ me hena ɣeyiɣi aɖe.

وَدَخَلَ مَعَهُ السِّجْنَ فَتَيٰنِ ۗقَالَ اَحَدُهُمَآ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَعْصِرُ خَمْرًا ۚوَقَالَ الْاٰخَرُ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَحْمِلُ فَوْقَ رَأْسِيْ خُبْزًا تَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْهُ ۗنَبِّئْنَا بِتَأْوِيْلِهٖ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa dakhala ma‘ahus-sijna fatayān(i), qāla aḥaduhumā innī arānī a‘ṣiru khamrā(n), wa qālal-ākharu innī arānī aḥmilu fauqa ra'sī khubzan ta'kuluṭ-ṭairu minh(u), nabbi'nā bita'wīlih(ī), innā narāka minal-muḥsinīn(a).

Eye ɖekakpui eve hã yi gaxɔ me kplii. Wo dometɔ ɖeka gblɔ be, "Kakaɖedzitɔe la, meku drɔ̃e be maƒo weintsetsewo," eye bubu gblɔ be, "Meku drɔ̃e be metsɔ abolo ɖe ta, si ƒe ɖewo xeviwo ɖu." Na takwil la mí. Nyateƒee, míebu wò be nèle ame siwo wɔa nyui la dome.

قَالَ لَا يَأْتِيْكُمَا طَعَامٌ تُرْزَقٰنِهٖٓ اِلَّا نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِيْلِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّأْتِيَكُمَا ۗذٰلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِيْ رَبِّيْۗ اِنِّيْ تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كٰفِرُوْنَۙ

qāla lā ya'tīkumā ṭa‘āmun turzaqānihī illā nabba'tukumā bita'wīlihī qabla ay ya'tiyakumā, żālikumā mimmā ‘allamanī rabbī, innī taraktu millata qaumil lā yu'minūna billāhi wa hum bil-ākhirati hum kāfirūn(a).

Eya (Yusuf) gblɔ be, "Nu ka kee woana mi ame evea o, mete ŋu ɖe takwil la me, hafi (nuɖuɖua) naɖo mia gbɔ. Ema nye nusi Mawu fiam la ƒe akpa aɖe. Le nyateƒe me la, meɖe asi le amesiwo mexɔ Allah dzi se o ƒe subɔsubɔ ŋu, le nyateƒe me la, womexɔ agbenɔnɔ dzi se o."

وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ اٰبَاۤءِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ مَا كَانَ لَنَآ اَنْ نُّشْرِكَ بِاللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ ذٰلِكَ مِنْ فَضْلِ اللّٰهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

wattaba‘tu millata ābā'ī ibrāhīma wa isḥāqa wa ya‘qūb(a), mā kāna lanā an nusyrika billāhi min syai'(in), żālika min faḍlillāhi ‘alainā wa ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

Eye mezɔna ɖe tɔgbuinyewo ƒe subɔsubɔ dzi: Abraham, Isak kple Yakob. Mesɔ na mí (nyagblɔɖilawo) be míade ha aɖeke kple Allah o. Etso Allah ƒe amenuveve gbɔ na mí kple amegbetɔwo (katã); gake ame akpa gãtɔ medaa akpe o

يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ ءَاَرْبَابٌ مُّتَفَرِّقُوْنَ خَيْرٌ اَمِ اللّٰهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُۗ

yā ṣāḥibayis-sijni a'arbābum mutafarriqūna khairun amillāhul-wāḥidul-qahhār(u).

Oo gaxɔmenɔla eve! Kae nyo, mawu vovovoawo alo Ŋusẽkatãtɔ, Mawu Ŋusẽkatãtɔ la?

مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلَّآ اَسْمَاۤءً سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗاَمَرَ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّآ اِيَّاهُ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

mā ta‘budūna min dūnihī illā asmā'an sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā anzalallāhu bihā min sulṭān(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), amara allā ta‘budū illā iyyāh(u), żālikad-dīnul-qayyimu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Nusiwo miesubɔna tsɔ kpe ɖe Eyama ŋu la nye ŋkɔ siwo mieto vɛ, mia ŋutɔwo kple mia tɔgbuiwo. Allah meɖo ŋusẽ aɖeke ɖe anyi ku ɖe wo ŋu o. Ʋɔnudɔdrɔ̃a nye Allah ɖeɖeko tɔ. Ede se be miagasubɔ ame aɖeke o negbe Eya ko. Emae nye subɔsubɔha si sɔ, gake ame akpa gãtɔ menya o.

يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ اَمَّآ اَحَدُكُمَا فَيَسْقِيْ رَبَّهٗ خَمْرًا ۗوَاَمَّا الْاٰخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْ رَّأْسِهٖ ۗ قُضِيَ الْاَمْرُ الَّذِيْ فِيْهِ تَسْتَفْتِيٰنِۗ

yā ṣāḥibayis-sijni ammā aḥadukumā fa yasqī rabbahū khamrā(n), wa ammal-ākharu fa yuṣlabu fa ta'kuluṭ-ṭairu mir ra'sih(ī), quḍiyal-amrul-lażī fīhi tastaftiyān(i).

O gaxɔa me gamenɔla eve, "Mia dometɔ ɖeka akpɔ aha nana eƒe aƒetɔ dzi. Ke evelia ya la, woaklãe ɖe ati ŋu, eye xeviwo aɖu eƒe ta ƒe akpa aɖe. Woɖo nya si miebia nye la ŋu."

وَقَالَ لِلَّذِيْ ظَنَّ اَنَّهٗ نَاجٍ مِّنْهُمَا اذْكُرْنِيْ عِنْدَ رَبِّكَۖ فَاَنْسٰىهُ الشَّيْطٰنُ ذِكْرَ رَبِّهٖ فَلَبِثَ فِى السِّجْنِ بِضْعَ سِنِيْنَ ࣖ

wa qāla lil-lażī ẓanna annahū nājim minhumażkurnī ‘inda rabbik(a), fa ansāhusy-syaiṭānu żikra rabbihī fa labiṡa fis-sijni biḍ‘a sinīn(a).

Eye eya (Yusuf) gblɔ na amesi wònya be anɔ dedie le wo ame evea dome be, "Ðe nye nɔnɔmea me na wò aƒetɔ." Eyata Satana na wòŋlɔ be be yeaɖe (Yosef ƒe nɔnɔme) me na yeƒe aƒetɔ. Le esia ta eya (Yusuf) tsi gaxɔ me ƒe geɖe.

وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۗ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ

wa qālal-maliku innī arā sab‘a baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘a sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī ru'yāya in kuntum lir-ru'yā ta‘burūn(a).

Eye fia la gblɔ (na eƒe dukɔ ƒe ŋgɔnɔlawo), "Nyateƒee, meku drɔ̃e be mekpɔ nyi dami adre siwo nyitsu tsɛ adre ɖu; aŋgba adre (si) nye amadede dzẽ eye evelia (si adre) si ƒu. Oo ame ŋkutawo! Miɖe nye drɔ̃e gɔmeɖeɖe me nam ne miate ŋu aɖe drɔ̃ewo gɔme."

قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍ ۚوَمَا نَحْنُ بِتَأْوِيْلِ الْاَحْلَامِ بِعٰلِمِيْنَ

qālū aḍgāṡu aḥlām(in), wa mā naḥnu bita'wīlil-aḥlāmi bi‘ālimīn(a).

Woɖo eŋu be, “(Emawo nye) drɔ̃e ƒuƒluwo eye míete ŋu ɖe wo gɔme o.”

وَقَالَ الَّذِيْ نَجَا مِنْهُمَا وَادَّكَرَ بَعْدَ اُمَّةٍ اَنَا۠ اُنَبِّئُكُمْ بِتَأْوِيْلِهٖ فَاَرْسِلُوْنِ

wa qālal-lażī najā minhumā waddakara ba‘da ummatin ana unabbi'ukum bita'wīlihī fa arsilūn(i).

Eye amesi tsi agbe le wo ame evea dome la gblɔ eye wòɖo ŋku edzi (na Yusuf) le ɣeyiɣi aɖe megbe be, "Magblɔ (ame si bi ɖe) drɔ̃ewo gɔmeɖeɖe me na wò, eyata dɔm ɖa (na egbɔ)."

يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۙ لَّعَلِّيْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ

yūsufu ayyuhaṣ-ṣiddīqu aftinā fī sab‘i baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘i sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), la‘allī arji‘u ilan-nāsi la‘allahum ya‘lamūn(a).

"Yusuf, Oo amesi dzi woate ŋu aka ɖo ŋutɔ! Ðe eme na mí (drɔ̃e la gɔmeɖeɖe) tso nyi dami adre siwo (nyitsu nyitsu) adreawo ɖu, aŋgba dama adre (si nye lu) kple ƒuƒui bubu (si adre) ale be mate ŋu atrɔ ayi ame mawo gbɔ, ale be woanya."

قَالَ تَزْرَعُوْنَ سَبْعَ سِنِيْنَ دَاَبًاۚ فَمَا حَصَدْتُّمْ فَذَرُوْهُ فِيْ سُنْۢبُلِهٖٓ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تَأْكُلُوْنَ

qāla tazra‘ūna sab‘a sinīna da'abā(n), famā ḥaṣattum fa żarūhu fī sumbulihī illā qalīlam mimmā ta'kulūn(a).

Eya (Yosef) gblɔ be, “Mide agble ƒe adre (ɖe wo nɔewo yome) abe alesi nèwɔnɛ ɖaa ene, emegbe nusianu si miaŋe la, miagblẽ ɖe eƒe atikutsetse dzi negbe ɖeko miaɖu vie ko.

ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ سَبْعٌ شِدَادٌ يَّأْكُلْنَ مَا قَدَّمْتُمْ لَهُنَّ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تُحْصِنُوْنَ

Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika sab‘un syidāduy ya'kulna mā qaddamtum lahunna illā qalīlam mimmā tuḥṣinūn(a).

Emegbe le ema megbe la, xaxa gã adre (ƒe) ava, siwo aɖu nusi nèdzra ɖo na wo, negbe nusi nèdzra ɖo la ƒe sue aɖe ko.

ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ عَامٌ فِيْهِ يُغَاثُ النَّاسُ وَفِيْهِ يَعْصِرُوْنَ ࣖ

Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika ‘āmun fīhi yugāṡun-nāsu wa fīhi ya‘ṣirūn(a).

Le ema megbe la, ƒe aɖe ava si me woana tsi nadza amewo (le agbɔsɔsɔ si sɔ me) eye woamimi (weintsetsewo).”

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖ ۚفَلَمَّا جَاۤءَهُ الرَّسُوْلُ قَالَ ارْجِعْ اِلٰى رَبِّكَ فَسْـَٔلْهُ مَا بَالُ النِّسْوَةِ الّٰتِيْ قَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّ ۗاِنَّ رَبِّيْ بِكَيْدِهِنَّ عَلِيْمٌ

wa qālal-maliku'tūnī bih(ī), falammā jā'ahur-rasūlu qālarji‘ ilā rabbika fas'alhu mā bālun-niswatil-lātī qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), inna rabbī bikaidihinna ‘alīm(un).

Eye fia la gblɔ be, “Mikplɔe vɛ nam.” Esi dɔla la va egbɔ la, eya (Yusuf) gblɔ be, "Trɔ yi wò aƒetɔ gbɔ eye nàbiae be nukae dzɔ ɖe nyɔnu siwo xɔ abi eƒe asiwo dzi. Nyateƒee, nye Aƒetɔ la Nya woƒe amebeble."

قَالَ مَا خَطْبُكُنَّ اِذْ رَاوَدْتُّنَّ يُوْسُفَ عَنْ نَّفْسِهٖۗ قُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ مِنْ سُوْۤءٍ ۗقَالَتِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ الْـٰٔنَ حَصْحَصَ الْحَقُّۖ اَنَا۠ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qāla mā khaṭbukunna iż rāwattunna yūsufa ‘an nafsih(ī), qulna ḥāsya lillāhi mā ‘alimnā ‘alaihi min sū'(in), qālatimra'atul-‘azīzil-āna ḥaṣḥaṣal-ḥaqq(u), ana rāwattuhū ‘an nafsihī wa innahū laminaṣ-ṣādiqīn(a).

Eya (fia la) gblɔ (na nyɔnuawo be), “Aleke mienɔ esime miete Yosef kpɔ be wòabɔbɔ ɖe ye te?” Wogblɔ be, “Allah de blibo, míenya nu gbegblẽ aɖeke tso eŋu o.” Al-Aziz srɔ̃ gblɔ be, “Azɔ nyateƒea me kɔ, nyee tee kpɔ heblee, eye le nyateƒe me la, enye nyateƒetɔawo dometɔ ɖeka.”

ذٰلِكَ لِيَعْلَمَ اَنِّيْ لَمْ اَخُنْهُ بِالْغَيْبِ وَاَنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ كَيْدَ الْخَاۤىِٕنِيْنَ ۔

Żālika liya‘lama annī lam akhunhu bil-gaibi wa annallāha lā yahdī kaidal-khā'inīn(a).

(Yusuf said), "That is so that he (Al-Aziz) will know that I really did not betray him when he was not there (at home), and that Allah does not approve of the deception of those who betray

۞ وَمَآ اُبَرِّئُ نَفْسِيْۚ اِنَّ النَّفْسَ لَاَمَّارَةٌ ۢ بِالسُّوْۤءِ اِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّيْۗ اِنَّ رَبِّيْ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa mā ubarri'u nafsī, innan-nafsa la'ammāratum bis-sū'i illā mā raḥima rabbī, inna rabbī gafūrur raḥīm(un).

Eye nyeme (ɖea gbeƒã) ɖokuinye be mevo (tso vodadawo me o), elabena le nyateƒe me la, dzodzro kplɔa ame yia vɔ̃ me ɣesiaɣi, negbe (dzodzro) si ta nye Aƒetɔ kpɔ nublanui ko. Nyateƒee, nye Aƒetɔ nye Tsɔtsɔkela, Nublanuikpɔla.

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖٓ اَسْتَخْلِصْهُ لِنَفْسِيْۚ فَلَمَّا كَلَّمَهٗ قَالَ اِنَّكَ الْيَوْمَ لَدَيْنَا مَكِيْنٌ اَمِيْنٌ

wa qālal-maliku'tūnī bihī astakhliṣhu linafsī, falammā kallamahū qāla innakal-yauma ladainā makīnun amīn(un).

Eye fia la gblɔ be, "Mikplɔ eya (Yusuf) vɛ nam, ale be matia eya (abe ame si te ɖe ŋunye ene)." Esi eya (fia la) ɖo dze kplii vɔ la, egblɔ be, "Nyateƒee, èzu (tso) egbea, èzu ame si le ɖoƒe kɔkɔ aɖe le míaƒe ƒuƒoƒoa me eye nèka ɖe edzi."

قَالَ اجْعَلْنِيْ عَلٰى خَزَاۤىِٕنِ الْاَرْضِۚ اِنِّيْ حَفِيْظٌ عَلِيْمٌ

qālaj‘alnī ‘alā khazā'inil-arḍ(i), innī ḥafīẓun ‘alīm(un).

Eya (Yosef) gblɔ bena, “Na manye gadzikpɔla na anyigba (Egipte) la, elabena sidzedze kple aɖaŋudzelae menye vavã.”

وَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِ يَتَبَوَّاُ مِنْهَا حَيْثُ يَشَاۤءُۗ نُصِيْبُ بِرَحْمَتِنَا مَنْ نَّشَاۤءُ وَلَا نُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍi yatabawwa'u minhā ḥaiṡu yasyā'(u), nuṣību biraḥmatinā man nasyā'u wa lā nuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

Eye ale Míena ɖoƒe Yosef le anyigba sia dzi (Egipte); be wòanɔ afi sia afi si wòdi. Míekpɔa nublanui na amesi Míelɔ̃ eye Míegblẽa fetu na amesiwo wɔa nyui o

وَلَاَجْرُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ ࣖ

wa la'ajrul-ākhirati khairul lil-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

Eye le nyateƒe me la, fetu si woakpɔ le ku megbe la nyo wu na amesiwo xɔe se eye wonye mawusubɔlawo ɣesiaɣi.

وَجَاۤءَ اِخْوَةُ يُوْسُفَ فَدَخَلُوْا عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ

wa jā'a ikhwatu yūsufa fa dakhalū ‘alaihi fa ‘arafahum wa hum lahū munkirūn(a).

Eye Yosef nɔviawo va (le Egipte) eye woge ɖe (eƒe teƒe). Eyata eya (Yusuf) nya wo, esime womegakpɔe dze sii (azɔ o).

وَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ قَالَ ائْتُوْنِيْ بِاَخٍ لَّكُمْ مِّنْ اَبِيْكُمْ ۚ اَلَا تَرَوْنَ اَنِّيْٓ اُوْفِى الْكَيْلَ وَاَنَا۠ خَيْرُ الْمُنْزِلِيْنَ

wa lammā jahhazahum bijahāzihim qāla'tūnī bi'akhil lakum min abīkum, alā tarauna annī ūfil-kaila wa ana khairul-munzilīn(a).

Eye esi eya (Yosef) dzra nuɖuɖu ɖo na wo la, egblɔ be, “Tsɔ nɔviwò, si nye fofo ɖeka kple wò (Benyamin) la va gbɔnye, ɖe mèkpɔe be mena nu blibo, eye menye aʋakɔ nyuitɔ oa?

فَاِنْ لَّمْ تَأْتُوْنِيْ بِهٖ فَلَا كَيْلَ لَكُمْ عِنْدِيْ وَلَا تَقْرَبُوْنِ

fa illam ta'tūnī bihī falā kaila lakum ‘indī wa lā taqrabūn(i).

Eya ta ne mètsɔe vɛ nam o la, ekema màgaxɔ (nuku) aɖeke le gbɔnye o, eye màgate ɖe ŋunye o.”

قَالُوْا سَنُرَاوِدُ عَنْهُ اَبَاهُ وَاِنَّا لَفٰعِلُوْنَ

qālū sanurāwidu ‘anhu abāhu wa innā lafā‘ilūn(a).

Wogblɔ be, “Míaƒoe ɖe fofoa nu (be wòaxɔe) eye míawɔe godoo.”

وَقَالَ لِفِتْيٰنِهِ اجْعَلُوْا بِضَاعَتَهُمْ فِيْ رِحَالِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَعْرِفُوْنَهَآ اِذَا انْقَلَبُوْٓا اِلٰٓى اَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa qāla lifityānihij‘alū biḍā‘atahum fī riḥālihim la‘allahum ya‘rifūnahā iżanqalabū ilā ahlihim la‘allahum yarji‘ūn(a).

Eye eya (Yusuf) gblɔ na eƒe dɔlawo be, "Mitsɔ woƒe (ɖɔli) nunɔamesiwo de woƒe kotokuwo me, ale be woanya be ne yewotrɔ yi yewoƒe ƒomewo gbɔ la, mɔkpɔkpɔ li be yewoagatrɔ ava."

فَلَمَّا رَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْهِمْ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مُنِعَ مِنَّا الْكَيْلُ فَاَرْسِلْ مَعَنَآ اَخَانَا نَكْتَلْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ

falammā raja‘ū ilā abīhim qālū yā abānā muni‘a minnal-kailu fa arsil ma‘anā akhānā naktal wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).

Eyata esi wotrɔ yi wo fofo (Yakob) gbɔ la, wogblɔ be, "Oo mía fofo! Míagakpɔ (nuku) aɖeke azɔ o (negbe ɖe míekplɔ mía nɔvi ɖe asi ko), eyata na mía nɔvi nayi kpli mí ale be míaxɔ ɖe, eye míadzɔe godoo."

قَالَ هَلْ اٰمَنُكُمْ عَلَيْهِ اِلَّا كَمَآ اَمِنْتُكُمْ عَلٰٓى اَخِيْهِ مِنْ قَبْلُۗ فَاللّٰهُ خَيْرٌ حٰفِظًا وَّهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ

qāla hal āmanukum ‘alaihi illā kamā amintukum ‘alā akhīhi min qabl(u), fallāhu khairun ḥāfiẓaw wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).

Eya (Yakob) gblɔ be, "Aleke matsɔ eya (Bunyamin) ade asi na wò, abe alesi metsɔ nɔvia (Yusuf) de asi na wò va yi ene?" Eyata Allah nye dzɔla nyuitɔ kekeake eye Eyae nye Nublanuikpɔla wu le nublanuikpɔlawo dome

وَلَمَّا فَتَحُوْا مَتَاعَهُمْ وَجَدُوْا بِضَاعَتَهُمْ رُدَّتْ اِلَيْهِمْۗ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا نَبْغِيْۗ هٰذِهٖ بِضَاعَتُنَا رُدَّتْ اِلَيْنَا وَنَمِيْرُ اَهْلَنَا وَنَحْفَظُ اَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيْرٍۗ ذٰلِكَ كَيْلٌ يَّسِيْرٌ

wa lammā fataḥū matā‘ahum wajadū biḍā‘atahum ruddat ilaihim, qālū yā abānā mā nabgī, hāżihī biḍā‘atunā ruddat ilainā wa namīru ahlanā wa naḥfaẓu akhānā wa nazdādu kaila ba‘īr(in), żālika kailuy yasīr(un).

Eye esi woʋu woƒe adzɔnuwo la, wokpɔ be woƒe adzɔnuwo (exchange) trɔ gbɔ na yewo. Wogblɔ be, "Oo mía fofo! Nukae míagadi wu. Esiawo nye míaƒe adzɔnu siwo wogbugbɔ na mí, eye míate ŋu akpɔ míaƒe ƒomewo dzi, eye míakpɔ míaƒe ƒometɔwo dzi, eye míakpɔ nuɖuɖu bubu (nuku) si kpekpe abe tedzi ƒe agba ene. Ema nye nu bɔbɔe aɖe (na Egipte-fia)."

قَالَ لَنْ اُرْسِلَهٗ مَعَكُمْ حَتّٰى تُؤْتُوْنِ مَوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ لَتَأْتُنَّنِيْ بِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يُّحَاطَ بِكُمْۚ فَلَمَّآ اٰتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ اللّٰهُ عَلٰى مَا نَقُوْلُ وَكِيْلٌ

qāla lan ursilahū ma‘akum ḥattā tu'tūni mauṡiqam minallāhi lata'tunnanī bihī illā ayyuḥāṭa bikum, falammā ātauhu mauṡiqahum qālallāhu ‘alā mā naqūlu wakīl(un).

Eya (Yakob) gblɔ be, “Nyemadɔe ɖa (dzo) kpli wò o vaseɖe esime nàka atam nam le Allah ta be yeagbugbɔe ava gbɔnye negbe ɖe woƒo xlã wò hafi.” Esi woka atam vɔ la, eya (Yakob) gblɔ be, “Allah nye ɖasefo na nya si míegblɔ.”

وَقَالَ يٰبَنِيَّ لَا تَدْخُلُوْا مِنْۢ بَابٍ وَّاحِدٍ وَّادْخُلُوْا مِنْ اَبْوَابٍ مُّتَفَرِّقَةٍۗ وَمَآ اُغْنِيْ عَنْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗعَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُوْنَ

wa qāla yā baniyya lā tadkhulū mim bābiw wāḥidiw wadkhulū min abwābim mutafarriqah(tin), wa mā ugnī ‘ankum minallāhi min syai'(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), ‘alaihi tawakkaltu wa ‘alaihi falyatawakkalil-mutawakkilūn(a).

Eye eya (Yakob) gblɔ be, "O vinyewo! Migage ɖe agbo ɖeka me o, eye miage ɖe agbo vovovowo me o; ke hã, nyemate ŋu aʋli mi ta vie tso Allah (dzɔgbese) gbɔ o. Nyametsotso ma nye Allah ɖeɖeko tɔ. Eyama mee meɖo ŋu ɖo eye Eyama hã metsɔ amesiwo ɖoa ŋu ɖe eŋu la ɖo."

وَلَمَّا دَخَلُوْا مِنْ حَيْثُ اَمَرَهُمْ اَبُوْهُمْۗ مَا كَانَ يُغْنِيْ عَنْهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا حَاجَةً فِيْ نَفْسِ يَعْقُوْبَ قَضٰىهَاۗ وَاِنَّهٗ لَذُوْ عِلْمٍ لِّمَا عَلَّمْنٰهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lammā dakhalū min ḥaiṡu amarahum abūhum, mā kāna yugnī ‘anhum minallāhi min syai'in illā ḥājatan fī nafsi ya‘qūba qaḍāhā, wa innahū lażū ‘ilmil limā ‘allamnāhu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Eye esi woge ɖe eme le wo fofo ƒe sedede nu la, (woƒe gege ɖe eme) mete ŋu tsi tre ɖe Allah ƒe sededea ŋu kura o, (gake enye) didi aɖe ko le Yakob me si wòɖo. Eye le nyateƒe me la, sidzedze nɔ esi, elabena Míefia nue. Gake ame akpa gãtɔ menya o.

وَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَخَاهُ قَالَ اِنِّيْٓ اَنَا۠ اَخُوْكَ فَلَا تَبْتَىِٕسْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa lammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi akhāhu qāla innī akhūka falā tabta'is bimā kānū ya‘malūn(a).

Eye esi woge ɖe (afisi) Yusuf la, etsɔ nɔviaŋutsu (Bunyamin) ɖo eteƒe, eya (Yusuf) gblɔ be, "Nyateƒee, nyee nye nɔviwò, mègalé blanui le nusi wowɔ ta o."

فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَايَةَ فِيْ رَحْلِ اَخِيْهِ ثُمَّ اَذَّنَ مُؤَذِّنٌ اَيَّتُهَا الْعِيْرُ اِنَّكُمْ لَسٰرِقُوْنَ

falammā jahhazahum bijahāzihim ja‘las-siqāyata fī raḥli akhīhi ṡumma ażżana mu'ażżinun ayyatuhal-‘īru innakum lasāriqūn(a).

Eyata esi woɖa nuɖuɖu na wo vɔ la, eya (Yusuf) tsɔ kplu la de nɔvia ƒe kotoku me. Emegbe ame aɖe do ɣli be, "Oo mɔzɔha! Kakaɖedzitɔe la, fiafitɔwoe mienye."

قَالُوْا وَاَقْبَلُوْا عَلَيْهِمْ مَّاذَا تَفْقِدُوْنَ

qālū wa aqbalū ‘alaihim māżā tafqidūn(a).

Wobia, esime wodze ŋgɔ wo (amesiwo nɔ nutsotsom), “Nukae bu na mi?”

قَالُوْا نَفْقِدُ صُوَاعَ الْمَلِكِ وَلِمَنْ جَاۤءَ بِهٖ حِمْلُ بَعِيْرٍ وَّاَنَا۠ بِهٖ زَعِيْمٌ

qālū nafqidu ṣuwā‘al-maliki wa liman jā'a bihī ḥimlu ba‘īriw wa ana bihī za‘īm(un).

Woɖo eŋu be, “Míebu fia ƒe kplu la, eye amesiame si ate ŋu atrɔe la axɔ (nuɖuɖu siwo kpekpe abe) tedzi ƒe agba, eye meka ɖe edzi be esia.”

قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ عَلِمْتُمْ مَّا جِئْنَا لِنُفْسِدَ فِى الْاَرْضِ وَمَا كُنَّا سٰرِقِيْنَ

qālū tallāhi laqad ‘alimtum mā ji'tanā linufsida fil-arḍi wa mā kunnā sāriqīn(a).

Woawo (Yosef nɔviwo) ɖo eŋu be, "Le Allah me, nyateƒe, mienya be míeva be míawɔ nu gbegblẽ le anyigba sia dzi o eye míenye fiafitɔwo o."

قَالُوْا فَمَا جَزَاۤؤُهٗٓ اِنْ كُنْتُمْ كٰذِبِيْنَ

qālū famā jazā'uhū in kuntum kāżibīn(a).

Wogblɔ be, “Ke tohehe kae nye ne èda alakpa?”

قَالُوْا جَزَاۤؤُهٗ مَنْ وُّجِدَ فِيْ رَحْلِهٖ فَهُوَ جَزَاۤؤُهٗ ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ

qālū jazā'uhū maw wujida fī raḥlihī fa huwa jazā'uh(ū), każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

Woɖo eŋu be, "Tohehea nye na amesiame si akpɔ nusi bu le eƒe kotoku me, eyata eya ŋutɔ axɔ eƒe tohehe. Ale míehea to na nuvɔ̃wɔlawo."

فَبَدَاَ بِاَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاۤءِ اَخِيْهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِّعَاۤءِ اَخِيْهِۗ كَذٰلِكَ كِدْنَا لِيُوْسُفَۗ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ اَخَاهُ فِيْ دِيْنِ الْمَلِكِ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۗنَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِيْ عِلْمٍ عَلِيْمٌ

fa bada'a bi'au‘iyatihim qabla wi‘ā'i akhīhi ṡummastakhrajahā miw wi‘ā'i akhīh(i), każālika kidnā liyūsuf(a), mā kāna liya'khuża akhāhu fī dīnil-maliki illā ay yasyā'allāh(u), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), wa fauqa kulli żī ‘ilmin ‘alīm(un).

Ale wòde asi woƒe kotokuwo me dzrom le nɔvia tɔ ŋkume, eye emegbe wòɖe fia ƒe kplu la le nɔvia ƒe kotoku me. Ale Míewɔ ɖoɖo ɖe Yosef ŋu. Mate ŋu ahe to na nɔvia le fia ƒe se nu o negbe ɖe Allah lɔ̃ hafi. Míedoa amesi Míelɔ̃ ɖe dzi le ɖoƒe; eye ame si nya nu geɖe wu le sidzedze ame sia ame ta.

۞ قَالُوْٓا اِنْ يَّسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ اَخٌ لَّهٗ مِنْ قَبْلُۚ فَاَسَرَّهَا يُوْسُفُ فِيْ نَفْسِهٖ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْۚ قَالَ اَنْتُمْ شَرٌّ مَّكَانًا ۚوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَصِفُوْنَ

qālū iy yasriq faqad saraqa akhul lahū min qabl(u), fa asarrahā yūsufu fī nafsihī wa lam yubdihā lahum, qāla antum syarrum makānā(n), wallāhu a‘lamu bimā taṣifūn(a).

Wogblɔ be: “Ne efi fi la, ekema do ŋgɔ na ema la, nɔvia hã fi fi.” Eyata Yusuf ɣla eɖokui ɖe (dzikudodo) eƒe dzi me eye meɖee fia wo o. Egblɔ (le eƒe dzi me be), "Le nyateƒe me la, wò nɔnɔme vɔ̃ɖi wu. Eye Allah nya nusi nèɖe me nyuie wu."

قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ اِنَّ لَهٗٓ اَبًا شَيْخًا كَبِيْرًا فَخُذْ اَحَدَنَا مَكَانَهٗ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

qālū yā ayyuhal-‘azīzu inna lahū aban syaikhan kabīran fa khuż aḥadanā makānah(ū), innā narāka minal-muḥsinīn(a).

Wogblɔ bena, "O Al-Aziz! Fofo tsitsi le esi, eya ta tsɔ mía dometɔ ɖeka ɖe eteƒe, vavã míekpɔe be ènye ame siwo wɔa nyui la dometɔ ɖeka."

قَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اَنْ نَّأْخُذَ اِلَّا مَنْ وَّجَدْنَا مَتَاعَنَا عِنْدَهٗٓ ۙاِنَّآ اِذًا لَّظٰلِمُوْنَ ࣖ

qāla ma‘āżallāhi an na'khuża illā maw wajadnā matā‘anā ‘indah(ū), innā iżal laẓālimūn(a).

Eya (Yusuf) gblɔ be, "Mebia Allah be wòakpɔ tanye tso (ame aɖeke) léle me, negbe amesi míekpɔ míaƒe nunɔamesiwo kplii ko, ne míewɔe nenema la, efia be míenye nuvɔ̃wɔlawo."

فَلَمَّا اسْتَيْـَٔسُوْا مِنْهُ خَلَصُوْا نَجِيًّاۗ قَالَ كَبِيْرُهُمْ اَلَمْ تَعْلَمُوْٓا اَنَّ اَبَاكُمْ قَدْ اَخَذَ عَلَيْكُمْ مَّوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ وَمِنْ قَبْلُ مَا فَرَّطْتُّمْ فِيْ يُوْسُفَ فَلَنْ اَبْرَحَ الْاَرْضَ حَتّٰى يَأْذَنَ لِيْٓ اَبِيْٓ اَوْ يَحْكُمَ اللّٰهُ لِيْۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ

falammastai'asū minhu khalaṣū najiyyā(n), qāla kabīruhum alam ta‘lamū anna abākum qad akhaża ‘alaikum mauṡiqam minallāhi wa min qablu mā farrattum fī yūsufa falan abraḥal-arḍa ḥattā ya'żana lī abī au yaḥkumallāhu lī, wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

Eyata esi mɔkpɔkpɔ bu ɖe wo le eŋu (Yusuf ƒe nyametsotsoa) la, woɖe wo ɖokui ɖa yi dzeɖoɖo le wo ɖokui si, henɔ nu ƒom le wo nɔewo dome. Wo dometɔ tsitsitɔ gblɔ be, "Ðe mienya be fofowò xɔ nubabla aɖe le mia si le Allah ƒe ŋkɔ me oa, eye do ŋgɔ na ema la, mieŋe aɖaba ƒu Yusuf dzi oa? Eyata nyemadzo le anyigba sia dzi (Egipte) o vaseɖe esime fofonye naɖe mɔm (be matrɔ), alo Allah atso nya me nam. Eye Eyae nye ʋɔnudrɔ̃la nyuitɔ kekeake."

اِرْجِعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْكُمْ فَقُوْلُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّ ابْنَكَ سَرَقَۚ وَمَا شَهِدْنَآ اِلَّا بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حٰفِظِيْنَ

irji‘ū ilā abīkum fa qūlū yā abānā innabnaka saraq(a), wa mā syahidnā illā bimā ‘alimnā wa mā kunnā lil-gaibi ḥāfiẓīn(a).

Trɔ yi fofowò gbɔ eye nàgblɔ be, "Oo mía fofo! Nyateƒee, viwò la fi fi eye nu si míenya koe míekpɔ eye míenya nusi le megbe nɛ o."

وَسْـَٔلِ الْقَرْيَةَ الَّتِيْ كُنَّا فِيْهَا وَالْعِيْرَ الَّتِيْٓ اَقْبَلْنَا فِيْهَاۗ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ

was'alil-qaryatal-latī kunnā fīhā wal-‘īral-latī aqbalnā fīhā, wa innā laṣādiqūn(a).

Eye mibia (ame siwo le) anyigba si dzi míele, kple mɔzɔha si va kpli mí. Eye míenye ame siwo sɔ.”

قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗعَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّأْتِيَنِيْ بِهِمْ جَمِيْعًاۗ اِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), ‘asallāhu ay ya'tiyanī bihim jamī‘ā(n), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).

Eya (Jacob) gblɔ be, "Le nyateƒe me la, wò ɖeka koe kpɔa nya nyui (vɔ̃ɖiwo). Eyata (nye dzigbɔɖi) nye dzigbɔɖi nyui. Míele mɔ kpɔm be Allah akplɔ wo katã vɛ nam. Nyateƒee, Eyae nye Nusianuwɔla, Nunyala Gãtɔ."

وَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰٓاَسَفٰى عَلٰى يُوْسُفَ وَابْيَضَّتْ عَيْنٰهُ مِنَ الْحُزْنِ فَهُوَ كَظِيْمٌ

wa tawallā ‘anhum wa qāla yā asafā ‘alā yūsufa wabyaḍḍat ‘aināhu minal-ḥuzni fa huwa kaẓīm(un).

Eye eya (Yakob) trɔ le wo (viawo) gbɔ hegblɔ bena: Oo, nye nuxaxa le Yosef ta! Eye eƒe ŋkuwo biã le nuxaxa ta. Ezi ɖoɖoe, eye wòxe mɔ na eƒe dziku (ɖe viawo ŋu).

قَالُوْا تَاللّٰهِ تَفْتَؤُا تَذْكُرُ يُوْسُفَ حَتّٰى تَكُوْنَ حَرَضًا اَوْ تَكُوْنَ مِنَ الْهٰلِكِيْنَ

qālū tallāhi tafta'u tażkuru yūsufa ḥattā takūna ḥaraḍan au takūna minal-hālikīn(a).

Wogblɔ be, "Le Allah me la, mèdzudzɔ ŋkuɖoɖo Yusuf dzi o, vaseɖe esime wò (kpe fu le) dɔléle sesẽ aɖe ta alo nànɔ amesiwo atsrɔ̃ dome."

قَالَ اِنَّمَآ اَشْكُوْا بَثِّيْ وَحُزْنِيْٓ اِلَى اللّٰهِ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qāla innamā asykū baṡṡī wa ḥuznī ilallāhi wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Eya (Jacob) gblɔ be, “Nye fuɖename kple nuxaxa koe metoa nyatoƒoe na Allah, eye menya nusi mienya o tso Allah gbɔ.

يٰبَنِيَّ اذْهَبُوْا فَتَحَسَّسُوْا مِنْ يُّوْسُفَ وَاَخِيْهِ وَلَا تَا۟يْـَٔسُوْا مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ ۗاِنَّهٗ لَا يَا۟يْـَٔسُ مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْكٰفِرُوْنَ

yā baniyyażhabū fa taḥassasū miy yūsufa wa akhīhi wa lā tai'asū mir rauḥillāh(i), innahū lā yai'asu mir rauḥillāhi illal-qaumul-kāfirūn(a).

Oo vinyewo! Yi ɖadi (nyadzɔdzɔwo) tso Yusuf kple nɔviaŋutsuwo ŋu eye mɔkpɔkpɔ megabu ɖe Allah ƒe nublanuikpɔkpɔ ta o. Nyateƒee, amesiwo mɔkpɔkpɔ bu ɖe Allah ƒe nublanuikpɔkpɔ la nye amesiwo mexɔe se o ko."

فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلَيْهِ قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ مَسَّنَا وَاَهْلَنَا الضُّرُّ وَجِئْنَا بِبِضَاعَةٍ مُّزْجٰىةٍ فَاَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنَاۗ اِنَّ اللّٰهَ يَجْزِى الْمُتَصَدِّقِيْنَ

falammā dakhalū ‘alaihi qālū yā ayyuhal-‘azīzu massanā wa ahlanaḍ-ḍurru wa ji'nā bibiḍā‘atim muzjātin fa aufi lanal-kaila wa taṣaddaq ‘alainā, innallāha yajzil-mutaṣaddiqīn(a).

Eyata esi woge ɖe (teƒe) Yusuf la, wogblɔ be, "O Al-Aziz! Mía kple míaƒe ƒomea míeɖe fu na mí eye míeva tsɔ nusiwo ŋu viɖe aɖeke mele o vɛ, eyata yɔ míaƒe agbɔsɔsɔme (nuku) me eye nàna dɔmenyonunana mí. Nyateƒee, Allah ɖoa eteƒe na amesiwo naa dɔmenyonunana."

قَالَ هَلْ عَلِمْتُمْ مَّا فَعَلْتُمْ بِيُوْسُفَ وَاَخِيْهِ اِذْ اَنْتُمْ جٰهِلُوْنَ

qāla hal ‘alimtum mā fa‘altum biyūsufa wa akhīhi iż antum jāhilūn(a).

Eya (Yosef) gblɔ be, “Ènya nu si nèwɔ ɖe Yosef kple nɔvia ŋu le esi mèkpɔ nu si ado tso wò nuwɔnawo me dze sii oa?”

قَالُوْٓا ءَاِنَّكَ لَاَنْتَ يُوْسُفُۗ قَالَ اَنَا۠ يُوْسُفُ وَهٰذَآ اَخِيْ قَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَيْنَاۗ اِنَّهٗ مَنْ يَّتَّقِ وَيَصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

qālū a'innaka la'anta yūsuf(u), qāla ana yūsufu wa hāżā akhī qad mannallāhu ‘alainā, innahū may yataqqi wa yaṣbir fa innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

Wogblɔ be, “Wòe nye Yosef vavãa?” Eya (Yusuf) ɖo eŋu be, "Nyee nye Yusuf eye nɔvinyee nye esia. Nyateƒee, Allah tsɔ eƒe amenuveve na mí. Nyateƒee, amesiame si tsɔ eɖokui na eye wògbɔ dzi ɖi la, ekema nyateƒee, Allah megblẽa ame siwo wɔa nyui la ƒe fetu o."

قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ اٰثَرَكَ اللّٰهُ عَلَيْنَا وَاِنْ كُنَّا لَخٰطِـِٕيْنَ

qālū tallāhi laqad āṡarakallāhu ‘alainā wa in kunnā lakhāṭi'īn(a).

Wogblɔ be, "Le Allah me la, Allah tsɔ mi nyo wu mí vavã, eye le nyateƒe me la, míawoe nye amesiwo ɖi fɔ (nuvɔ̃wɔlawo)."

قَالَ لَا تَثْرِيْبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَۗ يَغْفِرُ اللّٰهُ لَكُمْ ۖوَهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ

qāla lā taṡrība ‘alaikumul-yaum(a), wa yagfirullāhu lakum, wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).

Eya (Yusuf) gblɔ be, "Le ŋkeke sia dzi la, ameŋugblẽnya aɖeke mele mia ŋu o, Allah natsɔe ake mi. Eye Eyae nye Nublanuikpɔla le nublanuikpɔlawo dome."

اِذْهَبُوْا بِقَمِيْصِيْ هٰذَا فَاَلْقُوْهُ عَلٰى وَجْهِ اَبِيْ يَأْتِ بَصِيْرًا ۚوَأْتُوْنِيْ بِاَهْلِكُمْ اَجْمَعِيْنَ ࣖ

iżhabū biqamīṣī hāżā fa alqūhu ‘alā wajhi abī ya'ti baṣīrā(n), wa'tūnī bi'ahlikum ajma‘īn(a).

Yi ɖatsɔ nye awu sia, eye nàtutue ɖe fofonye ƒe mo, ne agakpɔe ake; eye nàkplɔ wò ƒome bliboa vɛ nam."

وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ

wa lammā faṣalatil-‘īru qāla abūhum innī la'ajidu rīḥa yūsufa lau lā an tufannidūn(i).

Eye esi mɔzɔha la dzo (tso Egipte-nyigba dzi) la, wo fofo gblɔ bena, "Nyateƒee, mese Yusuf ƒe ʋeʋẽ, ne ɖe mètso nunye be nye susu me gbɔdzɔ o (nyateƒee, anye ne ètso afia nam)."

قَالُوْا تَاللّٰهِ اِنَّكَ لَفِيْ ضَلٰلِكَ الْقَدِيْمِ

qālū tallāhi innaka lafī ḍalālikal-qadīm(i).

Wo (eƒe ƒomea) gblɔ be, "Le Allah me la, miegakpɔtɔ le miaƒe vodada siwo miewɔ va yi la me."

فَلَمَّآ اَنْ جَاۤءَ الْبَشِيْرُ اَلْقٰىهُ عَلٰى وَجْهِهٖ فَارْتَدَّ بَصِيْرًاۗ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْۙ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

falammā an jā'al-basyīru alqāhu ‘alā wajihihī fartadda baṣīrā(n), qāla alam aqul lakum, innī a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Eyata esi nyanyui la tsɔla va la, etutu (awu la) ɖe eƒe mo (Yakob), eye wòkpɔ nu. Eya (Jacob) gblɔ be, "Ðe nyemegblɔ na mi be menya nusi mienya o tso Allah gbɔ oa?"

قَالُوْا يٰٓاَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوْبَنَآ اِنَّا كُنَّا خٰطِـِٕيْنَ

qālū yā abānastagfir lanā żunūbanā innā kunnā khāṭi'īn(a).

Wogblɔ be, "Oo mía fofo! Mibia tsɔtsɔke na mí ɖe míaƒe nuvɔ̃wo ta, vavã míeɖi fɔ (nuvɔ̃wɔlawo)."

قَالَ سَوْفَ اَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّيْ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

qāla saufa astagfiru lakum rabbī, innahū huwal-gafūrur-raḥīm(u).

Eya (Yakob) gblɔ be, "Mabia nye Aƒetɔ ƒe tsɔtsɔke ɖe tawò. Nyateƒee, Eyae nye Kekewɔla, Nublanuikpɔla."

فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَبَوَيْهِ وَقَالَ ادْخُلُوْا مِصْرَ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ اٰمِنِيْنَ ۗ

falammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi abawaihi wa qāladkhulū miṣra in syā'allāhu āminīn(a).

Eyata esi woge ɖe (afisi) Yusuf le la, ekpla asi kɔ (eye wòdzra teƒe ɖo na) edzilawo, hegblɔ be, "Mige ɖe Egipte-nyigba dzi, ne Mawu lɔ̃, le dedie."

وَرَفَعَ اَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَخَرُّوْا لَهٗ سُجَّدًاۚ وَقَالَ يٰٓاَبَتِ هٰذَا تَأْوِيْلُ رُءْيَايَ مِنْ قَبْلُ ۖقَدْ جَعَلَهَا رَبِّيْ حَقًّاۗ وَقَدْ اَحْسَنَ بِيْٓ اِذْ اَخْرَجَنِيْ مِنَ السِّجْنِ وَجَاۤءَ بِكُمْ مِّنَ الْبَدْوِ مِنْۢ بَعْدِ اَنْ نَّزَغَ الشَّيْطٰنُ بَيْنِيْ وَبَيْنَ اِخْوَتِيْۗ اِنَّ رَبِّيْ لَطِيْفٌ لِّمَا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

wa rafa‘a abawaihi ‘alal-‘arsyi wa kharrū lahū sujjadā(n), wa qāla yā abati hāżā ta'wīlu ru'yāya min qabl(u), qad ja‘alahā rabbī ḥaqqā(n), wa qad aḥsana bī iż akhrajanī minas-sijni wa jā'a bikum minal-badwi mim ba‘di an nazagasy-syaiṭānu bainī wa baina ikhwatī, inna rabbī laṭīful limā yasyā'(u), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).

Eye wòhe edzilawo va fiazikpui dzi. Eye wo (katã) de ta agu nɛ (Yusuf). Eye eya (Yusuf) gblɔ bena, "Oo fofonye! Esiae nye nye drɔ̃e si meku va yi la gɔmeɖeɖe. Eye le nyateƒe me la, nye Aƒetɔ na wòzu nu ŋutɔŋutɔ. Nyateƒee, nye Aƒetɔ wɔ nyui nam, esime wòɖem tso gaxɔ me kple esime wòkplɔ wò tso kɔƒea me, le esi Satana gblẽ (ƒomedodowo) le nye kple nɔvinyewo dome vɔ megbe. Nyateƒee, nye Aƒetɔ la fa tu le nusi wòlɔ̃ me. Nyateƒee, Eyae nye amesi Nusianunyala, Nunyala.

۞ رَبِّ قَدْ اٰتَيْتَنِيْ مِنَ الْمُلْكِ وَعَلَّمْتَنِيْ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۚ فَاطِرَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَنْتَ وَلِيّٖ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۚ تَوَفَّنِيْ مُسْلِمًا وَّاَلْحِقْنِيْ بِالصّٰلِحِيْنَ

rabbi qad ātaitanī minal-mulki wa ‘allamtanī min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), fāṭiras-samāwāti wal-arḍ(i), anta waliyyī fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), tawaffanī muslimaw wa alḥiqnī biṣ-ṣāliḥīn(a).

Nye Aƒetɔ, Èna ŋusẽ aɖem eye nèfia drɔ̃ewo gɔmeɖeɖe aɖewom. (O Aƒetɔ) Dziƒowo kple anyigba wɔla, Wòe nye nye takpɔla le xexe sia kple Agbenɔnɔ me, na maku Moslemtɔ eye nàwɔ ɖeka kplim kple ame dzɔdzɔewo.

ذٰلِكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهِ اِلَيْكَۚ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ اَجْمَعُوْٓا اَمْرَهُمْ وَهُمْ يَمْكُرُوْنَ

Żālika min ambā'il-gaibi nūḥīhi ilaik(a), wa mā kunta ladaihim iż ajma‘ū amrahum wa hum yamkurūn(a).

Ema nye nya makpɔmakpɔ aɖewo siwo Míeɖe ɖe go na mi (Muhammad); togbɔ be mènɔ wo xa o hã la, esime wolɔ̃ be yewoawɔ ɖoɖo ɖe ayemɔ aɖe ŋu (be woatsɔ Yosef ade vudoa me).

وَمَآ اَكْثَرُ النَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِيْنَ

wa mā akṡarun-nāsi wa lau ḥaraṣta bimu'minīn(a).

Eye ame akpa gãtɔ maxɔe ase o ne èdi ŋutɔŋutɔ gɔ̃ hã.

وَمَا تَسْـَٔلُهُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعٰلَمِيْنَ ࣖ

wa mā tas'aluhum ‘alaihi min ajr(in), in huwa illā żikrul lil-‘ālamīn(a).

Eye mèbiaa naneke tso wo si ɖe eteƒe (ɖe wò yɔyɔ ta o), elabena ema (yɔyɔ) nye nufiafia na xexeame katã.

وَكَاَيِّنْ مِّنْ اٰيَةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ يَمُرُّوْنَ عَلَيْهَا وَهُمْ عَنْهَا مُعْرِضُوْنَ

wa ka'ayyim min āyatin fis-samāwāti wal-arḍi yamurrūna ‘alaihā wa hum ‘anhā mu‘rḍūn(a).

Eye dzesi (Allah ƒe gãnyenye) nenie woto le dziƒowo kple anyigba dzi, gake wotrɔ megbe le wo ŋu.

وَمَا يُؤْمِنُ اَكْثَرُهُمْ بِاللّٰهِ اِلَّا وَهُمْ مُّشْرِكُوْنَ

wa mā yu'minu akṡaruhum billāhi illā wa hum musyrikūn(a).

Eye wo dometɔ akpa gãtɔ mexɔ Allah dzi se o, le nyateƒe me la, wodea hadɔwɔlawo kplii.

اَفَاَمِنُوْٓا اَنْ تَأْتِيَهُمْ غَاشِيَةٌ مِّنْ عَذَابِ اللّٰهِ اَوْ تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

afa aminū an ta'tiyahum gāsyiyatum min ‘ażābillāhi au ta'tiyahumus-sā‘atu bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

Ðe wosena le wo ɖokui me be yewole dedie tso Allah ƒe tohehe si aƒo xlã yewo ƒe vava me, alo Gaƒoƒo Mamlɛa ƒe vava kpata ɖe yewo dzi, esime womenyae oa?

قُلْ هٰذِهٖ سَبِيْلِيْٓ اَدْعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ ۗعَلٰى بَصِيْرَةٍ اَنَا۠ وَمَنِ اتَّبَعَنِيْ ۗوَسُبْحٰنَ اللّٰهِ وَمَآ اَنَا۠ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

qul hāżihī sabīlī ad‘ū ilallāh(i), ‘alā baṣīratin ana wa manittaba‘anī, wa subḥānallāhi wa mā ana minal-musyrikīn(a).

Gblɔ (O Muhammad), “Nye mɔ enye si: Meyɔa Allah, nye kple amesiwo dze yonyeme kple kakaɖedzi.Ŋutikɔkɔe na Allah, eye nyemenye mawusubɔlawo dometɔ ɖeka o.”

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ مِّنْ اَهْلِ الْقُرٰىۗ اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ وَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اتَّقَوْاۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim min ahlil-qurā, afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, wa ladārul-ākhirati khairul lil-lażīnattaqau, afalā ta‘qilūn(a).

Eye míedɔ (Muhammad) do ŋgɔ na wò o, ke boŋ ŋutsu aɖe si míena ɖeɖefiawo le anyigba la dzi tɔwo dome. Ðe womezɔ mɔ le anyigba dzi kpɔ nusi dzɔ ɖe amesiwo do ŋgɔ na wo (amesiwo da alakpa ɖe apostolo la dzi) dzi oa. Eye le nyateƒe me la, agbenɔnɔ le ku megbe ƒe anyigba nyo na mawuvɔ̃lawo. Ðe mèse egɔme oa?

حَتّٰٓى اِذَا اسْتَيْـَٔسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوْا جَاۤءَهُمْ نَصْرُنَاۙ فَنُجِّيَ مَنْ نَّشَاۤءُ ۗوَلَا يُرَدُّ بَأْسُنَا عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِيْنَ

Ḥattā iżastai'asar-rusulu wa ẓannū annahum qad kużibū jā'ahum naṣrunā, fa nujjiya man nasyā'(u), wa lā yuraddu ba'sunā ‘anil-qaumil-mujrimīn(a).

Eyata ne mɔkpɔkpɔ megale apostoloawo si o (le woƒe amewo ƒe xɔse ŋu) eye woxɔe se be woda alakpa na yewo la, ekema woawo (apostoloawo) va kpena ɖe mía ŋu la, ekema amesi míedi la axɔ na wo. Eye Womate ŋu agbe Míaƒe tohehe tso nuvɔ̃wɔlawo gbɔ o

لَقَدْ كَانَ فِيْ قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّاُولِى الْاَلْبَابِۗ مَا كَانَ حَدِيْثًا يُّفْتَرٰى وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

laqad kāna fī qaṣaṣihim ‘ibratul li'ulil-albāb(i), mā kāna ḥadīṡay yuftarā wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīla kulli syai'iw wa hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).

Nyateƒee, nufiafia le woƒe ŋutinyawo me na amesiwo si susu le. (Qur’an) menye ŋutinya si wowɔ o, ke boŋ eɖo kpe (agbalẽwo) siwo do ŋgɔ dzi, eɖe nusianu me, eye (abe) mɔfiame kple nublanuikpɔkpɔ na amesiwo xɔe se.