Revert to Islam, click here
Islam Al-Haq: Koran kple Hadith
(Islam vavã)

Q.S Ali Imran ye nye esia (آلِ عِمْرَان) - 200 Kpukpuiwo ƒe Xexlẽme

(Imran ƒe ƒomea)

Qari

Murottal Audio

1

الۤمّۤ

alif lām mīm.

Alif Lam Mim


2

اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّوْمُۗ

allāhu lā ilāha illā huwal-ḥayyul-qayyūm(u).

Allah, mawu aɖeke meli o negbe Eya ko. Ŋusẽkatãtɔ, Amesi léa be na (Eƒe nuwɔwɔwo) ɣesiaɣi.


3

نَزَّلَ عَلَيْكَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَاَنْزَلَ التَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَۙ

nazzala ‘alaikal-kitāba bil-ḥaqqi muṣaddiqal limā baina yadaihi wa anzalat-taurāta wal-injīl(a).

Eɖo Agbalẽ (Al-Qur’an) ɖe mi (Muhammad) si me nyateƒe la le, ɖo kpe (agbalẽ siwo do ŋgɔ) dzi, eye wòɖe Torah kple Nyanyui la ɖe go, .


4

مِنْ قَبْلُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَاَنْزَلَ الْفُرْقَانَ ەۗ اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيْدٌ ۗوَاللّٰهُ عَزِيْزٌ ذُو انْتِقَامٍۗ

min qablu hudal lin-nāsi wa anzalal-furqān(a), innal-lażīna kafarū bi āyātillāhi lahum ‘ażābun syadīd(un), wallāhu ‘azīzun żuntiqām(in).

do ŋgɔ, abe mɔfianu na ameƒomea ene, eye Wòɖe Al-Furqan ɖe go. Nyateƒee, amesiwo mexɔ Allah ƒe kpukpuiwo dzi se o la axɔ tohehe sesẽ aɖe. Tohehe le Allah, Ŋusẽkatãtɔ la si.


5

اِنَّ اللّٰهَ لَا يَخْفٰى عَلَيْهِ شَيْءٌ فِى الْاَرْضِ وَلَا فِى السَّمَاۤءِ

innallāha lā yakhfā ‘alaihi syai'un fil-arḍi wa lā fis-samā'(i).

Le Allah gome la, naneke meɣla ɖe anyigba kple dziƒo o.


6

هُوَ الَّذِيْ يُصَوِّرُكُمْ فِى الْاَرْحَامِ كَيْفَ يَشَاۤءُ ۗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

huwal-lażī yuṣawwirukum fil-arḥāmi kaifa yasyā'(u), lā ilāha illā huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Eyae wɔ wò le vidzidɔ me le nusi wòdi nu. Mawu aɖeke meli o negbe Eya ko. Ŋusẽkatãtɔ, Nunyala Katãtɔ.


7

هُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتٰبَ مِنْهُ اٰيٰتٌ مُّحْكَمٰتٌ هُنَّ اُمُّ الْكِتٰبِ وَاُخَرُ مُتَشٰبِهٰتٌ ۗ فَاَمَّا الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُوْنَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاۤءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاۤءَ تَأْوِيْلِهٖۚ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيْلَهٗٓ اِلَّا اللّٰهُ ۘوَالرّٰسِخُوْنَ فِى الْعِلْمِ يَقُوْلُوْنَ اٰمَنَّا بِهٖۙ كُلٌّ مِّنْ عِنْدِ رَبِّنَا ۚ وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّآ اُولُوا الْاَلْبَابِ

huwal-lażī anzala ‘alaikal-kitāba minhu āyātum muḥkamātun hunna ummul-kitābi wa ukharu mutasyābihāt(un), fa'ammal-lażīna fī qulūbihim zaigun fayattabi‘ūna mā tasyābaha minhubtigā'al-fitnati wabtigā'a ta'wīlih(ī), wa mā ya‘lamu ta'wīlahū illallāh(u), war-rāsikhūna fil-‘ilmi yaqūlūna āmannā bih(ī), kullum min ‘indi rabbinā, wa mā yażżakkaru illā ulul-albāb(i).

Eyae nye amesi ɖo Agbalẽ (Al-Qur’an) ɖe mi (Muhammad) gbɔ. Wo dometɔ aɖewoe nye kpukpui siwo nye blibodede, siwo nye Agbalẽa (Al-Qur’an) ƒe nya veviwo kple bubu siwo nye mutasyabihat. Le amesiwo le woƒe dzi me dina be yewoatra mɔ gome la, wodzea mutashabihat yome be yewoadi ameŋugblẽnyawo eye yewoadi yewoƒe tawil, togbɔ be ame aɖeke menya yewoƒe tawil o negbe Allah ko hã. Eye amesiwo si sidzedze deto le gblɔna be, "Míexɔ edzi se (Qur'an), nusianu tso míaƒe Aƒetɔ gbɔ." Ame aɖeke mate ŋu asrɔ̃ nu aɖeke o negbe ame siwo sea nu gɔme ko.


8

رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوْبَنَا بَعْدَ اِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِنْ لَّدُنْكَ رَحْمَةً ۚاِنَّكَ اَنْتَ الْوَهَّابُ

rabbanā lā tuzig qulūbanā ba‘da iż hadaitanā wa hab lanā mil ladunka raḥmah(tan), innaka antal-wahhāb(u).

(Wodo gbe ɖa), "Míaƒe Aƒetɔ, mègatsɔ míaƒe dziwo ɖe mɔ gbegblẽ nu le mɔfiafia mí vɔ megbe o, eye nakpɔ nublanui na mí tso gbɔwò, nyateƒee, Wòe nye Nunala."


9

رَبَّنَآ اِنَّكَ جَامِعُ النَّاسِ لِيَوْمٍ لَّا رَيْبَ فِيْهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيْعَادَ ࣖ

rabbanā innaka jāmi‘un-nāsi liyaumil lā raiba fīh(i), innallāha lā yukhliful-mī‘ād(a).

"Míaƒe Aƒetɔ, Wòe ƒoa amegbetɔƒomea nu ƒu le ŋkeke si dzi ɖikeke aɖeke mele o dzi." Nyateƒee, Allah medaa ŋugbedodowo dzi o.


10

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَنْ تُغْنِيَ عَنْهُمْ اَمْوَالُهُمْ وَلَآ اَوْلَادُهُمْ مِّنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمْ وَقُوْدُ النَّارِۗ

innal-lażīna kafarū lan tugniya ‘anhum amwāluhum wa lā aulāduhum minallāhi syai'ā(n), wa ulā'ika hum waqūdun-nār(i).

Nyateƒee, le amesiwo mexɔe se o gome la, woƒe nunɔamesiwo kple viwo maɖe vi aɖeke na Allah ƒe tohehe o. Eye wo (zua) dzomavɔ ƒe dzo.


11

كَدَأْبِ اٰلِ فِرْعَوْنَۙ وَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاَخَذَهُمُ اللّٰهُ بِذُنُوْبِهِمْ ۗ وَاللّٰهُ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

kada'bi āli fir‘aun(a), wal-lażīna min qablihim, każżabū bi'āyātinā, fa'akhażahumullāhu biżunūbihim, wallāhu syadīdul-‘iqāb(i).

(Woƒe nɔnɔme) nɔ abe Farao yomedzelawo kple amesiwo do ŋgɔ na wo ƒe nɔnɔme ene. Woda alakpa na Míaƒe kpukpuiwo, eyata Allah he to na wo ɖe woƒe nuvɔ̃wo ta. Allah sesẽ ŋutɔ le tohehe me.


12

قُلْ لِّلَّذِيْنَ كَفَرُوْا سَتُغْلَبُوْنَ وَتُحْشَرُوْنَ اِلٰى جَهَنَّمَ ۗ وَبِئْسَ الْمِهَادُ

qul lil-lażīna kafarū satuglabūna wa tuḥsyarūna ilā jahannam(a), wa bi'sal-mihād(u).

Gblɔ (O Muhammad) na dzimaxɔsetɔwo be, "Woaɖu mi dzi godoo eye woanya mi ayi Dzomavɔ me. Eye nɔƒe vɔ̃ɖi ka gbegbee nye si wònye."


13

قَدْ كَانَ لَكُمْ اٰيَةٌ فِيْ فِئَتَيْنِ الْتَقَتَا ۗفِئَةٌ تُقَاتِلُ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَاُخْرٰى كَافِرَةٌ يَّرَوْنَهُمْ مِّثْلَيْهِمْ رَأْيَ الْعَيْنِ ۗوَاللّٰهُ يُؤَيِّدُ بِنَصْرِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَعِبْرَةً لِّاُولِى الْاَبْصَارِ

qad kāna lakum āyatun fī fi'atainil taqatā, fi'atun tuqātilu fī sabīlillāhi wa ukhrā kāfiratuy yaraunahum miṡlaihim ra'yal-‘ain(i), wallāhu yu'ayyidu binaṣrihī may yasyā'(u), inna fī żālika la‘ibratal li'ulil-abṣār(i).

Nyateƒee, dzesi aɖe li na wò le ƒuƒoƒo eve siwo dze ŋgɔ wo nɔewo la me. Ƒuƒoƒo ɖeka wɔa avu le Allah ƒe mɔ dzi eye dzimaxɔsetɔwo ƒe ƒuƒoƒo evelia kpɔnɛ kple woawo ŋutɔ ƒe ŋkuwo be yewo (Moslemtɔwo ƒe ƒuƒoƒoa) sesẽ wu yewo zi gbɔ zi eve. Allah doa ŋusẽ ame si wòlɔ̃ to Eƒe kpekpeɖeŋu me. Nyateƒee, le ema me la, nusɔsrɔ̃ aɖe li na amesiwo si nukpɔkpɔ (dzi ƒe ŋkuwo) le.


14

زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوٰتِ مِنَ النِّسَاۤءِ وَالْبَنِيْنَ وَالْقَنَاطِيْرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْاَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ۗ ذٰلِكَ مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَاللّٰهُ عِنْدَهٗ حُسْنُ الْمَاٰبِ

zuyyina lin-nāsi ḥubbusy-syahawāti minan-nisā'i wal-banīna wal-qanāṭīril-muqanṭarati minaż-żahabi wal-fiḍḍati wal-khailil-musawwamati wal-an‘āmi wal-ḥarṡ(i), żālika matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wallāhu ‘indahū ḥusnul-ma'āb(i).

Lɔlɔ̃ na nusi wodi la dzena le ŋutsuwo ŋkume: nyɔnuwo, ɖeviwo, sika kple klosalo gbogbo aɖewo, sɔ nyuiwo, lãhawo, kple agbledeƒewo. Esiawoe nye agbe ƒe vivisesewo le anyigba dzi, eye Allah gbɔe nye teƒe nyuitɔ si woatrɔ ayi.


15

۞ قُلْ اَؤُنَبِّئُكُمْ بِخَيْرٍ مِّنْ ذٰلِكُمْ ۗ لِلَّذِيْنَ اتَّقَوْا عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنّٰتٌ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا وَاَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَّرِضْوَانٌ مِّنَ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِالْعِبَادِۚ

qul a'unabbi'ukum bikhairim min żālikum, lil-lażīnattaqau ‘inda rabbihim jannātun tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā wa azwājum muṭahharatuw wa riḍwānum minallāh(i), wallāhu baṣīrum bil-‘ibād(i).

Gblɔ be, "Mana nànya nu tso nane si nyo wu ema ŋua?" Elabena ame dzɔdzɔewo le woƒe Aƒetɔ gbɔ nye abɔ siwo te tɔsisiwo sina le, afisi woanɔ tegbee, kple srɔ̃tɔ dzadzɛwo kple Allah ƒe dzidzɔkpɔkpɔ. Eye Allah le Eƒe dɔlawo kpɔm.


16

اَلَّذِيْنَ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَآ اِنَّنَآ اٰمَنَّا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوْبَنَا وَقِنَا عَذَابَ النَّارِۚ

allażīna yaqūlūna rabbanā innanā āmannā fagfir lanā żunūbanā wa qinā ‘ażāban-nār(i).

(Eyae nye) amesiwo doa gbe ɖa be, “Míaƒe Aƒetɔ, míexɔe se vavã, eyata tsɔ míaƒe nuvɔ̃wo ke mí eye nàkpɔ mía ta tso dzomavɔ ƒe tohehe me.


17

اَلصّٰبِرِيْنَ وَالصّٰدِقِيْنَ وَالْقٰنِتِيْنَ وَالْمُنْفِقِيْنَ وَالْمُسْتَغْفِرِيْنَ بِالْاَسْحَارِ

aṣ-ṣābirīna waṣ-ṣādiqīna wal-qāniṭīna wal-munfiqīna wal-mustagfirīna bil-asḥār(i).

(Azɔ hã) dzigbɔɖitɔ, ame dzɔdzɔe, toɖola, amesi tsɔ eƒe kesinɔnuwo na, kple amesi biaa tsɔtsɔke hafi ŋu nake.


18

شَهِدَ اللّٰهُ اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۙ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ وَاُولُوا الْعِلْمِ قَاۤىِٕمًاۢ بِالْقِسْطِۗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

syahidallāhu annahū lā ilāha illā huw(a), wal-malā'ikatu wa ulul-‘ilmi qā'imam bil-qisṭ(i), lā ilāha illā huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Allah ɖe gbeƒãe be mawu aɖeke meli o negbe Eya ko; (nenema ke) mawudɔlawo kple sidzedze ame siwo léa dzɔdzɔenyenye me ɖe asi la, mawu aɖeke meli o negbe Eya, Ŋusẽkatãtɔ, nunyala la ko.


19

اِنَّ الدِّيْنَ عِنْدَ اللّٰهِ الْاِسْلَامُ ۗ وَمَا اخْتَلَفَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْيًاۢ بَيْنَهُمْ ۗوَمَنْ يَّكْفُرْ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ فَاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

innad-dīna ‘indallāhil-islām(u), wa makhtalafal-lażīna ūtul-kitāba illā mim ba‘di mā jā'ahumul-‘ilmu bagyam bainahum, wa may yakfur bi'āyātillāhi fa innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).

Nyateƒee, subɔsubɔha si le Allah gbɔ la nye Islam. Ame siwo wona Agbalẽa la meto vovo o negbe le sidzedze xɔxɔ vɔ megbe, le ŋuʋaʋã le wo nɔewo dome ta. Ame sia ame si mexɔ Allah ƒe kpukpuiwo dzi se o la, ekema nyateƒee, Allah wɔa kaba le akɔntabubu me.


20

فَاِنْ حَاۤجُّوْكَ فَقُلْ اَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلّٰهِ وَمَنِ اتَّبَعَنِ ۗوَقُلْ لِّلَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ وَالْاُمِّيّٖنَ ءَاَسْلَمْتُمْ ۗ فَاِنْ اَسْلَمُوْا فَقَدِ اهْتَدَوْا ۚ وَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلٰغُ ۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِالْعِبَادِ ࣖ

fa'in ḥājjūka fa qul aslamtu wajhiya lillāhi wa manittaba‘an(i), wa qul lil-lażīna ūtul-kitāba wal-ummiyyīna a'aslamtum, fa'in aslamū faqadihtadau, wa in tawallau fa'innamā ‘alaikal-balāg(u), wallāhu baṣīrum bil-‘ibād(i).

Emegbe ne woʋli nya kpli wò (Muhammad) gblɔ be, "Mebɔbɔ ɖokuinye ɖe Allah te eye (nema ke) amesiwo dze yonyeme hã. Eye nàgblɔ na amesiwo wona Agbalẽa kple agbalẽmanyalawo be, "Mietrɔ zu Islam?" Ne wotrɔ zu Islam la, efia be woxɔ mɔfiame, gake ne wotrɔ megbe la, ekema wò agbanɔamedzi koe nye be nàgblɔe. Eye Allah nye Eƒe dɔlawo ƒe nukpɔla.


21

اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُوْنَ النَّبِيّٖنَ بِغَيْرِحَقٍّۖ وَّيَقْتُلُوْنَ الَّذِيْنَ يَأْمُرُوْنَ بِالْقِسْطِ مِنَ النَّاسِۙ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍ

innal-lażīna yakfurūna bi'āyātillāhi wa yaqtulūnan nabiyyīna bigairi ḥaqq(in), wa yaqtulūnal-lażīna ya'murūna bil-qisṭi minan-nās(i), fabasysyirhum bi‘ażābin alīm(in).

Nyateƒee, amesiwo gbe Allah ƒe kpukpuiwo eye wowua nyagblɔɖilawo dzɔdzɔenyenye (susu dzɔdzɔe) manɔmee eye wowua ame siwo gblɔna na amewo be woawɔ dzɔdzɔenyenye la, tsɔa nya nyui la naa wo, si nye tohehe si me vevesese le.


22

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۖ وَمَا لَهُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَ

ulā'ikal-lażīna ḥabiṭat a‘māluhum fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa mā lahum min nāṣirīn(a).

Ame siawoe nye ame siwo ƒe dɔwɔwɔ le xexe sia me kple agbenɔnɔ me dzodzro, eye kpeɖeŋutɔ aɖeke mele wo si o.


23

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ اُوْتُوْا نَصِيْبًا مِّنَ الْكِتٰبِ يُدْعَوْنَ اِلٰى كِتٰبِ اللّٰهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ يَتَوَلّٰى فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ وَهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

alam tara ilal-lażīna ūtū naṣībam minal-kitābi yud‘auna ilā kitābillāhi liyaḥkuma bainahum ṡumma yatawallā farīqum minhum wa hum mu‘riḍūn(a).

Ðe miebu amesiwo wona Agbalẽ (Torah) ƒe akpa aɖe ŋu oa? Woyɔ wo va Allah ƒe Agbalẽa me be woadrɔ̃ ʋɔnu le wo dome. Emegbe wo dometɔ aɖe trɔ megbe, eye wogbe (nyateƒea).


24

ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَالُوْا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ اِلَّآ اَيَّامًا مَّعْدُوْدٰتٍ ۖ وَّغَرَّهُمْ فِيْ دِيْنِهِمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ

Żālika bi'annahum qālū lan tamassanan nāru illā ayyāmam ma‘dūdāt(in), wa garrahum fī dīnihim mā kānū yaftarūn(a).

Esia le alea elabena wogblɔ be, “Dzomavɔ ƒe dzo la maka mía ŋu o negbe ŋkeke ʋee aɖewo ko.” Woble wo le woƒe subɔsubɔha me to nusiwo woto vɛ me.


25

فَكَيْفَ اِذَا جَمَعْنٰهُمْ لِيَوْمٍ لَّا رَيْبَ فِيْهِۗ وَوُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

fakaifa iżā jama‘nāhum liyaumil lā raiba fīh(i), wa wuffiyat kullu nafsim mā kasabat wa hum lā yuẓlamūn(a).

Ke ne Míeƒo wo nu ƒu ɖekae le Ŋkeke (Tsitretsitsi) si ƒe vava ɖikeke mele eme o, eye wotsɔ eƒe fetu blibo na luʋɔ ɖesiaɖe ɖe nusi wòkpɔ ta, eye womewɔ nuvɔ̃ ɖe wo ŋu o ɖe?


26

قُلِ اللّٰهُمَّ مٰلِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِى الْمُلْكَ مَنْ تَشَاۤءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشَاۤءُۖ وَتُعِزُّ مَنْ تَشَاۤءُ وَتُذِلُّ مَنْ تَشَاۤءُ ۗ بِيَدِكَ الْخَيْرُ ۗ اِنَّكَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

qulillāhumma mālikal-mulki tu'til-mulka man tasyā'u wa tanzi‘ul-mulka mim man tasyā'(u), wa tu‘izzu man tasyā'u wa tużillu man tasyā'(u), biyadikal-khair(u), innaka ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Gblɔ (Muhammad), "Oo ŋusẽtɔ, Èna ŋusẽ ame sia ame si nèdi, eye nèxɔa ŋusẽ le ame sia ame si nèdi la si. Èdoa ame sia ame si nèdi la ɖe dzi eye nèɖia gbɔ ame sia ame si nèdi. Wò asi mee nyuiwɔwɔ katã le. Nyateƒee, Wòe nye Ŋusẽkatãtɔ ɖe nusianu dzi."


27

تُوْلِجُ الَّيْلَ فِى النَّهَارِ وَتُوْلِجُ النَّهَارَ فِى الَّيْلِ وَتُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَتُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَتَرْزُقُ مَنْ تَشَاۤءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

tūlijul-laila fin-nahāri wa tūlijun-nahāra fil-laili wa tukhrijul-ḥayya minal-mayyiti wa tukhrijul-mayyita minal-ḥayyi wa tarzuqu man tasyā'u bigairi ḥisāb(in).

Ètsɔ zã dea ŋkeke me eye nètsɔa ŋkeke dea zã me. Eye Wòe kplɔa agbagbeawo doa goe tso ame kukuwo dome, eye nèɖea ame kukuwo doa goe tso agbagbeawo me. Eye Wòe naa nuɖuɖu amesi nèdi akɔntabubu manɔmee."


28

لَا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُوْنَ الْكٰفِرِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ الْمُؤْمِنِيْنَۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ فَلَيْسَ مِنَ اللّٰهِ فِيْ شَيْءٍ اِلَّآ اَنْ تَتَّقُوْا مِنْهُمْ تُقٰىةً ۗ وَيُحَذِّرُكُمُ اللّٰهُ نَفْسَهٗ ۗ وَاِلَى اللّٰهِ الْمَصِيْرُ

lā yattakhiżil-mu'minūnal-kāfirīna auliyā'a min dūnil-mu'minīn(a), wa may yaf‘al żālika falaisa minallāhi fī syai'(in), illā an tattaqū minhum tuqāh(tan), wa yuḥażżirukumullāhu nafsah(ū), wa ilallāhil-maṣīr(u).

Migana xɔsetɔwo naxɔ dzimaxɔsetɔwo abe woƒe ŋgɔnɔlawo ene o, ke boŋ woaxɔ xɔsetɔwo. Ame sia ame si awɔ ema la, naneke manɔ esi tso Allah gbɔ o negbe ɖe wònye mɔnu si dzi nàto akpɔ nusi nèvɔ̃na na wo ta. Eye Allah xlɔ̃ nu mi tso eɖokui ŋu, eye Eya gbɔe nye tɔtrɔgbɔ mamlɛtɔ.


29

قُلْ اِنْ تُخْفُوْا مَا فِيْ صُدُوْرِكُمْ اَوْ تُبْدُوْهُ يَعْلَمْهُ اللّٰهُ ۗوَيَعْلَمُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

qul in tukhfū mā fī ṣudūrikum au tubdūhu ya‘lamhullāh(u), wa ya‘lamu mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Gblɔ be, "Ne èɣla nusi le wò dzi me alo ɖee fia la, Allah anyae godoo." Enya nu siwo le dziƒowo kple nu siwo le anyigba dzi. Allah nye Ŋusẽkatãtɔ ɖe nusianu dzi.


30

يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُّحْضَرًا ۛوَمَا عَمِلَتْ مِنْ سُوْۤءٍ ۛ تَوَدُّ لَوْ اَنَّ بَيْنَهَا وَبَيْنَهٗٓ اَمَدًاۢ بَعِيْدًا ۗوَيُحَذِّرُكُمُ اللّٰهُ نَفْسَهٗ ۗوَاللّٰهُ رَءُوْفٌۢ بِالْعِبَادِ ࣖ

yauma tajidu kullu nafsim mā ‘amilat min khairim muḥḍarā(n), wa mā ‘amilat min sū'(in), tawaddu lau anna bainahā wa bainahū amadam ba‘īdā(n), wa yuḥażżirukumullāhu nafsah(ū), wallāhu ra'ūfum bil-‘ibād(i).

(Miɖo ŋku) gbesigbe (si) luʋɔ ɖesiaɖe axɔ (fetu) ɖe dɔ nyui siwo wòwɔ ta, (kple fetu) ɖe vɔ̃ si wòwɔ ta. Enɔ mɔ kpɔm be didime didi aɖe anɔ ye kple (ŋkeke) ma dome. Eye Allah xlɔ̃ nu mi tso Eya ŋutɔ (fuwɔame) ŋu. Allah nye Nublanuikpɔla gãtɔ kekeake na Eƒe dɔlawo.


31

قُلْ اِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّوْنَ اللّٰهَ فَاتَّبِعُوْنِيْ يُحْبِبْكُمُ اللّٰهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوْبَكُمْ ۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

qul in kuntum tuḥibbūnallāha fattabi‘ūnī yuḥbibkumullāhu wa yagfir lakum żunūbakum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Gblɔ (Muhammad), "Ne èlɔ̃ Allah la, dze yonyeme, Allah alɔ̃ wò eye wòatsɔ wò nuvɔ̃wo ake wò." Allah nye Tsɔtsɔkela, Nublanuikpɔla.


32

قُلْ اَطِيْعُوا اللّٰهَ وَالرَّسُوْلَ ۚ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْكٰفِرِيْنَ

qul aṭī‘ullāha war-rasūl(a), fa'in tawallau fa innallāha lā yuḥibbul-kāfirīn(a).

Gblɔ (O Muhammad), "Miɖo to Allah kple Dɔla la. Gake ne mietrɔ megbe la, nyae be Allah melɔ̃a dzimaxɔsetɔwo o."


33

۞ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىٓ اٰدَمَ وَنُوْحًا وَّاٰلَ اِبْرٰهِيْمَ وَاٰلَ عِمْرٰنَ عَلَى الْعٰلَمِيْنَۙ

innallāhaṣṭafā ādama wa nūḥaw wa āla ibrāhīma wa āla ‘imrāna ‘alal-‘ālamīn(a).

Nyateƒee, Allah tia Adam, Nuh, Abraham ƒe ƒomea kple Imran ƒe ƒomea wu ameawo katã (le woƒe ɣeyiɣiwo me), .


34

ذُرِّيَّةً ۢ بَعْضُهَا مِنْۢ بَعْضٍۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌۚ

Żurriyyatam ba‘ḍuhā mim ba‘ḍ(in), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

(abe) dzidzime ɖeka ene la, wo dometɔ aɖewo nye bubuwo ƒe (dzidzimeviwo). Allah nye Nusela, Nusianunyala.


35

اِذْ قَالَتِ امْرَاَتُ عِمْرٰنَ رَبِّ اِنِّيْ نَذَرْتُ لَكَ مَا فِيْ بَطْنِيْ مُحَرَّرًا فَتَقَبَّلْ مِنِّيْ ۚ اِنَّكَ اَنْتَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

iż qālatimra'atu ‘imrāna rabbi innī nażartu laka mā fī baṭnī muḥarraran fataqabbal minnī, innaka antas-samī‘ul-‘alīm(u).

(Ðo ŋku edzi), esi Imran srɔ̃ gblɔ be, "Oo nye Aƒetɔ, nyateƒee, meɖe adzɔgbe na Wò, nusianu (fugboe) si le nye dɔme (eva) ava zu dɔla si subɔa (Wò), ekema xɔ (atam ma) tso gbɔnye. Nyateƒee, Wòe nye Nusela, Nusianunyala."


36

فَلَمَّا وَضَعَتْهَا قَالَتْ رَبِّ اِنِّيْ وَضَعْتُهَآ اُنْثٰىۗ وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا وَضَعَتْۗ وَلَيْسَ الذَّكَرُ كَالْاُنْثٰى ۚ وَاِنِّيْ سَمَّيْتُهَا مَرْيَمَ وَاِنِّيْٓ اُعِيْذُهَا بِكَ وَذُرِّيَّتَهَا مِنَ الشَّيْطٰنِ الرَّجِيْمِ

falammā waḍa‘athā qālat rabbi innī waḍa‘tuhā unṡā, wallāhu a‘lamu bimā waḍa‘at, wa laisaż-żakaru kal-unṡā, wa innī sammaituhā maryama wa innī u‘īżuhā bika wa żurriyyatahā minasy-syaiṭānir-rajīm(i).

Eya ta esi wòdzii la, egblɔ be, “Oo nye Aƒetɔ, medzi nyɔnuvi.” Togbɔ be Allah nya nusi wòdzi nyuie wu, eye ŋutsuwo mesɔ kple nyɔnuwo o hã. "Eye metsɔ ŋkɔ nɛ be Maryam, eye mele biabiam tso Wò takpɔkpɔ nɛ kple viawo kple tɔgbuiyɔviawo tso (nudede) abosam fiƒode la me."


37

فَتَقَبَّلَهَا رَبُّهَا بِقَبُوْلٍ حَسَنٍ وَّاَنْۢبَتَهَا نَبَاتًا حَسَنًاۖ وَّكَفَّلَهَا زَكَرِيَّا ۗ كُلَّمَا دَخَلَ عَلَيْهَا زَكَرِيَّا الْمِحْرَابَۙ وَجَدَ عِنْدَهَا رِزْقًا ۚ قَالَ يٰمَرْيَمُ اَنّٰى لَكِ هٰذَا ۗ قَالَتْ هُوَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

fataqabbalahā rabbuhā biqabūlin ḥasaniw wa ambatahā nabātan ḥasanā(n), wa kaffalahā zakariyyā, kullamā dakhala ‘alaihā zakariyyal-miḥrāba wajada ‘indahā rizqā(n), qāla yā maryama annā laki hāżā, qālat huwa min ‘indillāh(i), innallāha yarzuqu may yasyā'u bigairi ḥisāb(in).

Eyata Eya (Allah) xɔe kple lɔlɔ̃ ɖe edzi nyuie, hee kple tsitsi nyui eye wòtsɔ eƒe beléle de asi na Zakaria. Ɣesiaɣi si Zakaria va kpɔe le mihrab (xɔ tɔxɛ si me wodea ta agu) me la, ekpɔa nuɖuɖu le eƒe axadzi. Egblɔ be, "O Maryam! Afikae nèkpɔ esia tso?" Eya (Maryam) ɖo eŋu be, “Etso Allah gbɔ.” Nyateƒee, Allah naa nuɖuɖu amesi wòlɔ̃ akɔntabubu manɔmee.


38

هُنَالِكَ دَعَا زَكَرِيَّا رَبَّهٗ ۚ قَالَ رَبِّ هَبْ لِيْ مِنْ لَّدُنْكَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً ۚ اِنَّكَ سَمِيْعُ الدُّعَاۤءِ

hunālika da‘ā zakariyyā rabbahū qāla rabbi hab lī mil ladunka żurriyyatan ṭayyibah(tan), innaka samī‘ud-du‘ā'(i).

Afimae Zakaria do gbe ɖa na eƒe Mawu le. Egblɔ be, "Oo nye Aƒetɔ, na dzidzime nyuiwom tso Wò axadzi, nyateƒee, Wòe nye gbedodoɖawo Sela."


39

فَنَادَتْهُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ وَهُوَ قَاۤىِٕمٌ يُّصَلِّيْ فِى الْمِحْرَابِۙ اَنَّ اللّٰهَ يُبَشِّرُكَ بِيَحْيٰى مُصَدِّقًاۢ بِكَلِمَةٍ مِّنَ اللّٰهِ وَسَيِّدًا وَّحَصُوْرًا وَّنَبِيًّا مِّنَ الصّٰلِحِيْنَ

fanādathul-malā'ikatu wa huwa qā'imuy yuṣallī fil-miḥrāb(i), annallāha yubasysyiruka biyaḥyā muṣaddiqam bikalimatim minallāhi wa sayyidaw wa ḥaṣūraw wa nabiyyam minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Emegbe mawudɔlawo yɔe, esi wòtsi tre nɔ gbe dom ɖa le mihrab la me be, "Allah tsɔ nya nyui vɛ na wò kple (dzidzi) Yahya, amesi ɖo kpe nyagbe (nya) aɖe dzi tso Allah gbɔ, kpɔɖeŋuɖola, si ateŋu axe mɔ na eɖokui (tso dzodzro me) kple nyagblɔɖila le mawuvɔ̃lawo dome."


40

قَالَ رَبِّ اَنّٰى يَكُوْنُ لِيْ غُلٰمٌ وَّقَدْ بَلَغَنِيَ الْكِبَرُ وَامْرَاَتِيْ عَاقِرٌ ۗ قَالَ كَذٰلِكَ اللّٰهُ يَفْعَلُ مَا يَشَاۤءُ

qāla rabbi annā yakūnu lī gulāmuw wa qad balaganīyal-kibaru wamra'atī ‘āqir(un), qāla każālikallāhu yaf‘alu mā yasyā'(u).

Eya (Zakaria) gblɔ bena, "Oo nye Aƒetɔ, aleke mawɔ adzi vi esime metsi alea eye srɔ̃nye nye konɔ?" Eya (Allah) gblɔ be, "Ale, Allah wɔa nusi wòlɔ̃."


41

قَالَ رَبِّ اجْعَلْ لِّيْٓ اٰيَةً ۗ قَالَ اٰيَتُكَ اَلَّا تُكَلِّمَ النَّاسَ ثَلٰثَةَ اَيَّامٍ اِلَّا رَمْزًا ۗ وَاذْكُرْ رَّبَّكَ كَثِيْرًا وَّسَبِّحْ بِالْعَشِيِّ وَالْاِبْكَارِ ࣖ

qāla rabbij‘al lī āyah(tan), qāla āyatuka allā tukalliman-nāsa ṡalāṡata ayyāmin illā ramzā(n), ważkur rabbaka kaṡīraw wa sabbiḥ bil-‘asyiyyi wal-ibkār(i).

Eya (Zakaria) gblɔ be, “Oo nye Aƒetɔ, na dzesi aɖem.” Allah gblɔ be, "Dzesi na mi enye be miagaƒo nu na amegbetɔwo ŋkeke etɔ̃ o, negbe dzesiwo ko. Eye miayɔ miaƒe Aƒetɔ ƒe (ŋkɔ) geɖe, eye miado ŋutikɔkɔe (kafui) le fiẽ kple ŋdi me."


42

وَاِذْ قَالَتِ الْمَلٰۤىِٕكَةُ يٰمَرْيَمُ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىكِ وَطَهَّرَكِ وَاصْطَفٰىكِ عَلٰى نِسَاۤءِ الْعٰلَمِيْنَ

wa iż qālatil-malā'ikatu yā maryama innallāhaṣṭafāki wa ṭahharaki waṣṭafāki ‘alā nisā'il-‘ālamīn(a).

Eye (ɖo ŋku edzi) esime mawudɔlawo gblɔ be, "Oo Maryam! Nyateƒee, Allah tia wò, kɔ ŋuwò, eye wòtsɔ wò ɖo nɔƒe gbãtɔ wu nyɔnuwo katã le xexeame katã (ɣemaɣi).


43

يٰمَرْيَمُ اقْنُتِيْ لِرَبِّكِ وَاسْجُدِيْ وَارْكَعِيْ مَعَ الرّٰكِعِيْنَ

yā maryamuqnutī lirabbiki wasjudī warka‘ī ma‘ar-rāki‘īn(a).

Oo Maryam! Ðo to wò Aƒetɔ, bɔbɔ eye nàde ta agu kple amesiwo bɔbɔa ta."


44

ذٰلِكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهِ اِلَيْكَ ۗوَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ يُلْقُوْنَ اَقْلَامَهُمْ اَيُّهُمْ يَكْفُلُ مَرْيَمَۖ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ يَخْتَصِمُوْنَ

Żālika min ambā'il-gaibi nūḥīhi ilaik(a), wa mā kunta ladaihim iż yulqūna aqlāmahum ayyuhum yakfulu maryam(a), wa mā kunta ladaihim iż yakhtaṣimūn(a).

Ema nye nya makpɔmakpɔ aɖewo siwo Míeɖe ɖe go na wò (Muhammad), togbɔ be mènɔ wo gbɔ esime woda woƒe nuŋlɔtiwo (be woada akɔ) ɖe wo dometɔ si alé Maryam ɖe te o hã. Eye mènɔ wo gbɔ esime wonɔ dzre wɔm o.


45

اِذْ قَالَتِ الْمَلٰۤىِٕكَةُ يٰمَرْيَمُ اِنَّ اللّٰهَ يُبَشِّرُكِ بِكَلِمَةٍ مِّنْهُۖ اسْمُهُ الْمَسِيْحُ عِيْسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَجِيْهًا فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ وَمِنَ الْمُقَرَّبِيْنَۙ

iż qālatil-malā'ikatu yā maryama innallāha yubasysyiruki bikalimatim minhusmuhul-masīḥu ‘īsabnu maryama wajīhan fid-dun-yā wal-ākhirati wa minal-muqarrabīn(a).

(Ɖo ŋku edzi), esime mawudɔlawo gblɔ be, “Oo Maria!Allah tsɔ nya nyui aɖe na wò tso Eyama gbɔ, amesi ƒe ŋkɔ anye Mesia, Yesu, Maria vi, si woɖe dzesi le xexe sia kple Agbenɔnɔ me, kple amesiwo wote ɖe (Allah) ŋu la dometɔ ɖeka.


46

وَيُكَلِّمُ النَّاسَ فِى الْمَهْدِ وَكَهْلًا وَّمِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa yukallimun nāsa fil-mahdi wa kahlaw wa minaṣ-ṣāliḥīn(a).

eye wòƒo nu na amewo (esi) le vidzidɔ me kple esi wòtsi, eye wònɔ ame dzɔdzɔewo dome.”


47

قَالَتْ رَبِّ اَنّٰى يَكُوْنُ لِيْ وَلَدٌ وَّلَمْ يَمْسَسْنِيْ بَشَرٌ ۗ قَالَ كَذٰلِكِ اللّٰهُ يَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُ ۗاِذَا قَضٰٓى اَمْرًا فَاِنَّمَا يَقُوْلُ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ

qālat rabbi annā yakūnu lī waladuw wa lam yamsasnī basyar(un), qāla każālikillāhu yakhluqu mā yasyā'(u), iżā qaḍā amran fa'innamā yaqūlu lahū kun fayakūn(u).

Eya (Maryam) gblɔ be, "Oo nye Aƒetɔ, aleke wòate ŋu adzɔ be madzi vi, evɔ ame aɖeke meka asi ŋunye o?" Eya (Allah) gblɔ be, "Eyata Allah wɔa nusi wòlɔ̃. Ne edi be yeaɖo nane la, ɖeko wògblɔna nɛ be, "Nɔ!"Eyata nusi wònye.


48

وَيُعَلِّمُهُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَالتَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَۚ

wa ya‘allimuhul-kitāba wal-ḥikmata wat-taurāta wal-injīl(a).

Eye Eya (Allah) fia Agbalẽ, Nunya, Torah kple Nyanyui lae (Isa).


49

وَرَسُوْلًا اِلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ەۙ اَنِّيْ قَدْ جِئْتُكُمْ بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ ۙاَنِّيْٓ اَخْلُقُ لَكُمْ مِّنَ الطِّيْنِ كَهَيْـَٔةِ الطَّيْرِ فَاَنْفُخُ فِيْهِ فَيَكُوْنُ طَيْرًاۢ بِاِذْنِ اللّٰهِ ۚوَاُبْرِئُ الْاَكْمَهَ وَالْاَبْرَصَ وَاُحْيِ الْمَوْتٰى بِاِذْنِ اللّٰهِ ۚوَاُنَبِّئُكُمْ بِمَا تَأْكُلُوْنَ وَمَا تَدَّخِرُوْنَ ۙفِيْ بُيُوْتِكُمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَۚ

wa rasūlan ilā banī isrā'īl(a), annī qad ji'tukum bi'āyatim mir rabbikum, annī akhluqu lakum minaṭ-ṭīni kahai'atiṭ-ṭairi fa'anfukhu fihi fayakūnu ṭairam bi'iżnillāh(i), wa ubarri'ul-akmaha wal-abraṣa wa uḥyil-mautā bi'iżnillāh(i), wa unabbi'ukum bimā ta'kulūna wa mā taddakhirūna fī buyūtikum, inna fī żālika la'āyatal lakum in kuntum mu'minīn(a).

Eye abe alesi Apostolo na Israel-viwo ene (egblɔ be), "Meva mia gbɔ kple dzesi (nukunu) tso miaƒe Aƒetɔ gbɔ, si nye be, mewɔ (nane) na mi tso anyigba si ƒe nɔnɔme le abe xevi ene, emegbe meku ɖe edzi, eye wòzu xevi kple Allah ƒe mɔɖeɖe. Eye meda gbe le ame ŋkuagbãtɔwo tso wo dziɣi kple ame siwo ŋu anyidɔ le. Eye mena agbe ame kukuwo kple mɔɖeɖe tso." Allah, eye megblɔ nusi mieɖuna kple nusi miedzrana ɖo ɖe miaƒe aƒeme la na mi Nyateƒee le esi Dzesi aɖe li (nye apostolonyenye ƒe nyateƒe) na mi, nenye be mienye xɔsetɔwo.


50

وَمُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْرٰىةِ وَلِاُحِلَّ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِيْ حُرِّمَ عَلَيْكُمْ وَجِئْتُكُمْ بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ

wa muṣaddiqal limā baina yadayya minat-taurāti wa li'uḥilla lakum ba‘ḍal-lażī ḥurrima ‘alaikum wa ji'tukum bi'āyatim mir rabbikum, fattaqullāha wa aṭī‘ūn(i).

Eye abe amesi ɖo kpe Torah si va do ŋgɔ nam dzi ene, eye be mana nusiwo ŋu wode se ɖo na wò la dometɔ aɖewo naɖe mɔ na wò. Eye meva gbɔwò kple dzesi (nukunu) tso wò Aƒetɔ gbɔ. Eyata mivɔ̃ Allah eye miɖo tom.


51

اِنَّ اللّٰهَ رَبِّيْ وَرَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْهُ ۗهٰذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِيْمٌ

innallāha rabbī wa rabbukum fa‘budūh(u), hāżā ṣirāṭum mustaqīm(un).

Nyateƒee, Allah nye nye Aƒetɔ kple miaƒe Aƒetɔ, eyata misubɔe. Esiae nye mɔ dzɔdzɔe la.”


52

۞ فَلَمَّآ اَحَسَّ عِيْسٰى مِنْهُمُ الْكُفْرَ قَالَ مَنْ اَنْصَارِيْٓ اِلَى اللّٰهِ ۗ قَالَ الْحَوَارِيُّوْنَ نَحْنُ اَنْصَارُ اللّٰهِ ۚ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ ۚ وَاشْهَدْ بِاَنَّا مُسْلِمُوْنَ

falammā aḥassa ‘īsā minhumul-kufra qāla man anṣārī ilallāh(i), qālal-ḥawāriyyūna naḥnu anṣārullāh(i), āmannā billāh(i), wasyhad bi'annā muslimūn(a).

Eyata esi Yesu se woƒe (Israel-viwo) ƒe tomaɖomaɖo la, egblɔ be, "Amekae anye kpeɖeŋutɔ na (ɖoɖo anyi) Allah ƒe subɔsubɔha?" Hawariyyun (xɔlɔ̃ wɔnuteƒewo) ɖo eŋu be, "Míenye Allah ƒe (subɔsubɔha) kpeɖeŋutɔwo. Míexɔ Allah dzi se, eye míeɖi ɖase be míenye Moslemtɔwo."


53

رَبَّنَآ اٰمَنَّا بِمَآ اَنْزَلْتَ وَاتَّبَعْنَا الرَّسُوْلَ فَاكْتُبْنَا مَعَ الشّٰهِدِيْنَ

rabbanā āmannā bimā anzalta wattaba‘nar-rasūla faktubnā ma‘asy-syāhidīn(a).

Míaƒe Aƒetɔ, míexɔ nusi nèɖe fia dzi se eye míedze Dɔla la yome, eyata tsɔ mí ɖo amewo ƒe ƒuƒoƒo si ɖia ɖase la dome."


54

وَمَكَرُوْا وَمَكَرَ اللّٰهُ ۗوَاللّٰهُ خَيْرُ الْمٰكِرِيْنَ ࣖ

wa makarū wa makarallāh(u), wallāhu khairul-mākirīn(a).

Eye woawo (dzimaxɔsetɔwo) ble ame, eyata Allah ɖo eteƒe ɖe ameflunya la ŋu. Eye Allah nye amebeble ƒe hlɔ̃biala nyuitɔ kekeake.


55

اِذْ قَالَ اللّٰهُ يٰعِيْسٰٓى اِنِّيْ مُتَوَفِّيْكَ وَرَافِعُكَ اِلَيَّ وَمُطَهِّرُكَ مِنَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَجَاعِلُ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْكَ فَوْقَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ ۚ ثُمَّ اِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَاَحْكُمُ بَيْنَكُمْ فِيْمَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَ

iż qālallāhu yā ‘īsā innī mutawaffīka wa rāfi‘uka ilayya wa muṭahhiruka minal-lażīna kafarū wa jā‘ilul-lażīnattaba‘ūka fauqal-lażīna kafarū ilā yaumil-qiyāmah(ti), ṡumma ilayya marji‘ukum fa aḥkumu bainakum fīmā kuntum fīhi takhtalifūn(a).

(Ðo ŋku edzi), esime Allah gblɔ be, "O Yesu! Mekplɔ wò eye mefɔ wò ɖe tsitre va gbɔnye, eye meklɔ wò tso amesiwo mexɔ se o gbɔ, eye mena amesiwo dze yowòme la wu amesiwo mexɔe se o vaseɖe Tsitretsitsiŋkekea dzi. Emegbe gbɔnye nàtrɔ ava, emegbe mana nyametsotso wò ku ɖe nusi ŋu nèle nya hem le ŋu."


56

فَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَاُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيْدًا فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۖ وَمَا لَهُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَ

fa ammal-lażīna kafarū fa u‘ażżibuhum ‘ażāban syadīdan fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa mā lahum min nāṣirīn(a).

Eyata le amesiwo mexɔe se o la, matsɔ tohehe sesẽ ŋutɔ ahe to na wo le xexe sia me kple le etsɔme, esime kpeɖeŋutɔ aɖeke mele wo si o.


57

وَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فَيُوَفِّيْهِمْ اُجُوْرَهُمْ ۗ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ الظّٰلِمِيْنَ

wa ammal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fa yuwaffīhim ujūrahum, wallāhu lā yuḥibbuẓ-ẓālimīn(a).

Eye le amesiwo xɔe se hewɔa dɔ nyuiwo gome la, aɖo eteƒe na wo bliboe. Eye Allah melɔ̃a nuvɔ̃wɔlawo o.


58

ذٰلِكَ نَتْلُوْهُ عَلَيْكَ مِنَ الْاٰيٰتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيْمِ

Żālika natlūhu ‘alaika minal-āyāti waż-żikril-ḥakīm(i).

Ale Míexlẽ kpukpui kple nuxlɔ̃ame aɖewo siwo yɔ fũ kple nunya na mi (Muhammad).


59

اِنَّ مَثَلَ عِيْسٰى عِنْدَ اللّٰهِ كَمَثَلِ اٰدَمَ ۗ خَلَقَهٗ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ قَالَ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ

inna maṡala ‘īsā ‘indallāhi kamaṡali ādam(a), khalaqahū min turābin ṡumma qāla lahū kun fayakūn(u).

Nyateƒee, Yesu ƒe lododo (nuwɔwɔ) na Allah, le abe (nuwɔwɔ) Adam ene. Ewɔe tso anyigba dzi, emegbe Egblɔ nɛ be, “Nɔ!” Eyata nenemae wòle.


60

اَلْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَلَا تَكُنْ مِّنَ الْمُمْتَرِيْنَ

al-ḥaqqu mir rabbika falā takum minal-mumtarīn(a).

Nyateƒe la tso wò Aƒetɔ gbɔ, eyata mèganɔ ɖikelawo dome o.


61

فَمَنْ حَاۤجَّكَ فِيْهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ اَبْنَاۤءَنَا وَاَبْنَاۤءَكُمْ وَنِسَاۤءَنَا وَنِسَاۤءَكُمْ وَاَنْفُسَنَا وَاَنْفُسَكُمْۗ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَّعْنَتَ اللّٰهِ عَلَى الْكٰذِبِيْنَ

faman ḥājjaka fīhi mim ba‘di mā jā'aka minal-‘ilmi faqul ta‘ālau nad‘u abnā'anā wa abnā'akum wa nisā'anā wa nisā'akum wa anfusanā wa anfusakum, ṡumma nabtahil fanaj‘al la‘natallāhi ‘alal-kāżibīn(a).

Ame sia ame si aʋli nya kpli wò le nya sia me le sidzedze xɔxɔ vɔ megbe la, gblɔ (Muhammad), "Mina míayɔ mía viwo kple mia viwo, mía srɔ̃wo kple mia srɔ̃wo, mía ŋutɔwo kple miawo hã, ekema mina míawɔ tɔtrɔ ale be Allah ƒe fiƒode nadze amesiwo da alakpa dzi."


62

اِنَّ هٰذَا لَهُوَ الْقَصَصُ الْحَقُّ ۚ وَمَا مِنْ اِلٰهٍ اِلَّا اللّٰهُ ۗوَاِنَّ اللّٰهَ لَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

inna hāżā lahuwal-qaṣaṣul-ḥaqq(u), wa mā min ilāhin illallāh(u), wa innallāha lahuwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Nyateƒee, nyateƒenyae nye esia. Mawu aɖeke meli o negbe Allah ko, eye le nyateƒe me la, Allah nye ŋusẽkatãtɔ, nunyala ɖesiaɖe.


63

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِالْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

fa in tawallau fa innallāha ‘alīmum bil-mufsidīn(a).

Ekema ne wotrɔ megbe la, ekema (nyae) be Allah nye Nunyala na amesiwo wɔa nu gbegblẽ.


64

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ تَعَالَوْا اِلٰى كَلِمَةٍ سَوَاۤءٍۢ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ اَلَّا نَعْبُدَ اِلَّا اللّٰهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهٖ شَيْـًٔا وَّلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا اَرْبَابًا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُوْلُوا اشْهَدُوْا بِاَنَّا مُسْلِمُوْنَ

qul yā ahlal-kitābi ta‘ālau ilā kalimatin sawā'im bainanā wa bainakum allā na‘buda illallāha wa lā nusyrika bihī syai'aw wa lā yattakhiża ba‘ḍunā ba‘ḍan arbābam min dūnillāh(i), fa in tawallau fa qūlusyhadū bi'annā muslimūn(a).

Gblɔ (O Muhammad), "Oo Agbalẽa me tɔwo! Miva nya aɖe si bɔ ɖe mía kpli mi dome gbɔ: be míade ta agu na ame aɖeke o negbe Allah ko eye míade ha kplii o, eye be míagaxɔ ame aɖeke abe aƒetɔ ene o negbe Allah ko. Ne wotrɔ megbe la, gblɔ (na wo be), "Miɖi ɖase be míenye Moslemtɔwo."


65

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لِمَ تُحَاۤجُّوْنَ فِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَمَآ اُنْزِلَتِ التَّوْرٰىةُ وَالْاِنْجِيْلُ اِلَّا مِنْۢ بَعْدِهٖۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

yā ahlal-kitābi lima tuḥājjūna fī ibrāhīma wa mā unzilatit-taurātu wal-injīlu illā mim ba‘dih(ī), afalā ta‘qilūn(a).

Oo Agbalẽa ƒe Amewo! Nukatae mieʋlia nya le Abraham ŋu, togbɔ be woɖe Torah kple Nyanyui la ɖe go le eya (Ibrahim) megbe hã? Ðe mèse egɔme oa?


66

هٰٓاَنْتُمْ هٰٓؤُلَاۤءِ حَاجَجْتُمْ فِيْمَا لَكُمْ بِهٖ عِلْمٌ فَلِمَ تُحَاۤجُّوْنَ فِيْمَا لَيْسَ لَكُمْ بِهٖ عِلْمٌ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

hā antum hā'ulā'i ḥājajtum fīmā lakum bihī ‘ilmun falima tuḥājjūna fīmā laisa lakum bihī ‘ilm(un), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

Aleae nèle! Mieʋlia nya le nusi mienya ŋu, gake nukatae mieʋlia nya le nu si mienya o ŋu? Allah nya esime mienya o.


67

مَاكَانَ اِبْرٰهِيْمُ يَهُوْدِيًّا وَّلَا نَصْرَانِيًّا وَّلٰكِنْ كَانَ حَنِيْفًا مُّسْلِمًاۗ وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

wa mā kāna ibrāhīmu yahūdiyyaw wa lā naṣrāniyyaw wa lākin kāna ḥanīfam muslimā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).

Ibrahim menye Yudatɔ alo Kristotɔ o, gake enye ame dzɔdzɔe, Moslemtɔ eye menye mawu geɖe subɔlawo dometɔ ɖeka o.


68

اِنَّ اَوْلَى النَّاسِ بِاِبْرٰهِيْمَ لَلَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُ وَهٰذَا النَّبِيُّ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۗ وَاللّٰهُ وَلِيُّ الْمُؤْمِنِيْنَ

inna aulan-nāsi bi'ibrāhīma lal-lażīnattaba‘ūhu wa hāżan-nabiyyu wal-lażīna āmanū, wallāhu waliyyul-mu'minīn(a).

Ame siwo te ɖe Abraham ŋu wue nye amesiwo dze eyome, kple Nyagblɔɖila sia (Muhammad), kple amesiwo xɔe se. Allah nye ame siwo xɔe se la takpɔla


69

وَدَّتْ طَّاۤىِٕفَةٌ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ لَوْ يُضِلُّوْنَكُمْۗ وَمَا يُضِلُّوْنَ اِلَّآ اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُوْنَ

waddaṭ-ṭā'ifatum min ahlil-kitābi lau yuḍillūnakum, wa mā yuḍillūna illā anfusahum wa mā yasy‘urūn(a).

Agbalẽa me Amewo ƒe ƒuƒoƒo aɖe di be yewoakplɔ wò atra, gake ɖeko wokplɔa wo ɖokui trae, togbɔ be womekpɔnɛ dzea sii o hã.


70

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لِمَ تَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَاَنْتُمْ تَشْهَدُوْنَ

yā ahlal-kitābi lima takfurūna bi'āyātillāhi wa antum tasyhadūn(a).

Oo Agbalẽa ƒe Amewo! Nukatae miegbe Allah ƒe kpukpuiwo, togbɔ be mienya (nyateƒea) hã?


71

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لِمَ تَلْبِسُوْنَ الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُوْنَ الْحَقَّ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ ࣖ

yā ahlal-kitābi lima talbisūnal-ḥaqqa bil-bāṭili wa taktumūnal-ḥaqqa wa antum ta‘lamūn.

Oo Agbalẽa ƒe Amewo! Nukatae nètsaka nyateƒe kple alakpa, eye nèɣlaa nyateƒea, togbɔ be ènya hã?


72

وَقَالَتْ طَّاۤىِٕفَةٌ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ اٰمِنُوْا بِالَّذِيْٓ اُنْزِلَ عَلَى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَجْهَ النَّهَارِ وَاكْفُرُوْٓا اٰخِرَهٗ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَۚ

wa qālaṭ-ṭā'ifatum min ahlil-kitābi āminū bil-lażī unzila ‘alal-lażīna āmanū wajhan-nahāri wakfurū ākhirahū la‘allahum yarji‘ūn(a).

Eye Agbalẽa me tɔwo ƒe ƒuƒoƒo aɖe gblɔ (na wo nɔewo be), “Mixɔ nusi woɖe fia xɔsetɔwo le ŋkekea ƒe gɔmedzedze dzi se eye migbe nu le nuwuwu, ale be woatrɔ (na dzimaxɔse).


73

وَلَا تُؤْمِنُوْٓا اِلَّا لِمَنْ تَبِعَ دِيْنَكُمْ ۗ قُلْ اِنَّ الْهُدٰى هُدَى اللّٰهِ ۙ اَنْ يُّؤْتٰىٓ اَحَدٌ مِّثْلَ مَآ اُوْتِيْتُمْ اَوْ يُحَاۤجُّوْكُمْ عِنْدَ رَبِّكُمْ ۗ قُلْ اِنَّ الْفَضْلَ بِيَدِ اللّٰهِ ۚ يُؤْتِيْهِ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ ۚ

wa lā tu'minū illā liman tabi‘a dīnakum, qul innal-hudā hudallāh(i), ay yu'tā aḥadum miṡla mā ūtītum au yuḥājjūkum ‘inda rabbikum, qul innal-faḍla biyadillāh(i), yu'tīhi may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

Eye mègaxɔ ame bubu dzi se o negbe amesiwo kplɔa wò subɔsubɔ ɖo o." Gblɔ (Muhammad), “Nyateƒee, mɔfiafia nye Allah ƒe mɔfiafia ko. (Mègaxɔe se o) be woatsɔ nusi wotsɔ na wò la ana ame aɖe, alo be woagbe nu le wò Aƒetɔ la ŋkume.” Gblɔ (Muhammad), “Nyateƒee, nunana la le Allah si me, Etsɔe na amesi wòlɔ̃. Allah nye amesi ƒo nusianu ta, amesi nya nu sia nu.”


74

يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيْمِ

yakhtaṣṣu biraḥmatihī may yasyā'(u), wallāhu żul-faḍlil-‘aẓīm(i).

Eɖoa Eƒe nublanuikpɔkpɔ na amesi wòlɔ̃. Eye amenuveve gã aɖe le Allah si.


75

۞ وَمِنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ مَنْ اِنْ تَأْمَنْهُ بِقِنْطَارٍ يُّؤَدِّهٖٓ اِلَيْكَۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ اِنْ تَأْمَنْهُ بِدِيْنَارٍ لَّا يُؤَدِّهٖٓ اِلَيْكَ اِلَّا مَا دُمْتَ عَلَيْهِ قَاۤىِٕمًا ۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَالُوْا لَيْسَ عَلَيْنَا فِى الْاُمِّيّٖنَ سَبِيْلٌۚ وَيَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ

wa min ahlil-kitābi man in ta'manhu bi qinṭārin yu'addīhi ilaik(a), wa minhum man in ta'manhu bidīnāril lā yu'addīhi ilaika illā mā dumta ‘alaihi qā'imā(n), żālika bi'annahum qālū laisa ‘alainā fil-ummiyyīna sabīl(un), wa yaqūlūna ‘alallāhil-każiba wa hum ya‘lamūn(a).

Eye le Agbalẽa me tɔwo dome la, ame aɖe li si ne ètsɔ kesinɔnu geɖe de esi la, atrɔe na wò godoo. Gake (azɔ hã) wo dometɔ aɖewo li siwo ne ètsɔ dinar de asi nɛ la, matrɔe na wò o, negbe ɖe nèxɔe ɣesiaɣi ko hafi. Esia le alea elabena wogblɔna be, "Nuvɔ̃ aɖeke mele mía si ɖe agbalẽmanyalawo ŋu o." Wogblɔa alakpa ɖe Allah ŋu, togbɔ be wonya hã.


76

بَلٰى مَنْ اَوْفٰى بِعَهْدِهٖ وَاتَّقٰى فَاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ

balā man aufā bi‘ahdihī wattaqā fa innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).

Le nyateƒe me la, amesiame si wɔa eƒe ŋugbedodowo dzi eye wònye mawuvɔ̃la la, ekema nyateƒee, Allah lɔ̃a amesiwo nye mawuvɔ̃lawo.


77

اِنَّ الَّذِيْنَ يَشْتَرُوْنَ بِعَهْدِ اللّٰهِ وَاَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيْلًا اُولٰۤىِٕكَ لَا خَلَاقَ لَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللّٰهُ وَلَا يَنْظُرُ اِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَلَا يُزَكِّيْهِمْ ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīna yasytarūna bi‘ahdillāhi wa aimānihim ṡamanan qalīlan ulā'ika lā khalāqa lahum fil-ākhirati wa lā yukallimuhumullāhu wa lā yanẓuru ilaihim yaumal-qiyāmati wa lā yuzakkīhim, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Nyateƒee, amesiwo tsɔa Allah ƒe nubabla kple woƒe atamkakawo dzrana ɖe asi sue aɖe ta la makpɔ gome aɖeke le Agbenɔnɔ me o; Allah maƒo nu na wo o, eye malé ŋku ɖe wo ŋu le Tsitretsitsiŋkekea dzi o, eye makɔ wo ŋu hã o. Le woawo gome la, tohehe si me vevesese le.


78

وَاِنَّ مِنْهُمْ لَفَرِيْقًا يَّلْوٗنَ اَلْسِنَتَهُمْ بِالْكِتٰبِ لِتَحْسَبُوْهُ مِنَ الْكِتٰبِ وَمَا هُوَ مِنَ الْكِتٰبِۚ وَيَقُوْلُوْنَ هُوَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ وَمَا هُوَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ ۚ وَيَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ

wa inna minhum lafarīqay yalwūna alsinatahum bil-kitābi litaḥsabūhu minal-kitābi wa mā huwa minal-kitāb(i), wa yaqūlūna huwa min ‘indillāhi wa mā huwa min ‘indillāh(i), wa yaqūlūna ‘alallāhil-każiba wa hum ya‘lamūn(a).

Eye le nyateƒe me la, akpa aɖe le wo dome si tsɔa woƒe aɖe troa Agbalẽa, ne menye nenema o la, miasusu be enye Agbalẽa ƒe akpa aɖe, gake metso Agbalẽa me o, eye wogblɔna be, "Esia tso Allah gbɔ," gake metso Allah gbɔ o. Wogblɔa alakpa ɖe Allah ŋu, togbɔ be wonya hã.


79

مَا كَانَ لِبَشَرٍ اَنْ يُّؤْتِيَهُ اللّٰهُ الْكِتٰبَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ثُمَّ يَقُوْلَ لِلنَّاسِ كُوْنُوْا عِبَادًا لِّيْ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ كُوْنُوْا رَبَّانِيّٖنَ بِمَا كُنْتُمْ تُعَلِّمُوْنَ الْكِتٰبَ وَبِمَا كُنْتُمْ تَدْرُسُوْنَ ۙ

mā kāna libasyarin ay yu'tiyahullāhul-kitāba wal-ḥukma wan-nubuwwata ṡumma yaqūla lin-nāsi kūnū ‘ibādal lī min dūnillāhi wa lākin kūnū rabbāniyyīna bimā kuntum tu‘allimūnal-kitāba wa bimā kuntum tadrusūn(a).

Manya wɔ be ame si Allah tsɔ Agbalẽa na, tsɔ kpe ɖe nunya kple nyagblɔɖilanyenye ŋu, nagblɔ na amewo be, “Minye tadeagulawo, menye Allah subɔlawo o,” ke boŋ (egblɔ be), “Mizu Allah ƒe dɔlawo, elabena miefiaa Agbalẽa eye le esi miesrɔ̃nɛ ta!”


80

وَلَا يَأْمُرَكُمْ اَنْ تَتَّخِذُوا الْمَلٰۤىِٕكَةَ وَالنَّبِيّٖنَ اَرْبَابًا ۗ اَيَأْمُرُكُمْ بِالْكُفْرِ بَعْدَ اِذْ اَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ ࣖ

wa lā ya'murakum an tattakhiżul-malā'ikata wan-nabiyyīna arbābā(n), aya'murukum bil-kufri ba‘da iż antum muslimūn(a).

eye menye (eye manya wɔ nɛ hã o) be wòade se na wò be nàwɔ mawudɔlawo kple nyagblɔɖilawo Mawu o. Ðe wòsɔ (esɔ) be wòagblɔ na wò be nàzu dzimaxɔsetɔ le esi nèzu Moslemtɔ vɔ megbea?


81

وَاِذْ اَخَذَ اللّٰهُ مِيْثَاقَ النَّبِيّٖنَ لَمَآ اٰتَيْتُكُمْ مِّنْ كِتٰبٍ وَّحِكْمَةٍ ثُمَّ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌ مُّصَدِّقٌ لِّمَا مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهٖ وَلَتَنْصُرُنَّهٗ ۗ قَالَ ءَاَقْرَرْتُمْ وَاَخَذْتُمْ عَلٰى ذٰلِكُمْ اِصْرِيْ ۗ قَالُوْٓا اَقْرَرْنَا ۗ قَالَ فَاشْهَدُوْا وَاَنَا۠ مَعَكُمْ مِّنَ الشّٰهِدِيْنَ

wa iż akhażallāhu mīṡāqan-nabiyyīna lamā ātaitukum min kitābiw wa ḥikmatin ṡumma jā'akum rasūlum muṣaddiqul limā ma‘akum latu'minunna bihī wa latanṣurunnah(ū), qāla a'aqrartum wa akhażtum ‘alā żālikum iṣrī, qālū aqrarnā, qāla fasyhadū wa ana ma‘akum minasy-syāhidīn(a).

Eye (ɖo ŋku edzi), esi Allah xɔ nubabla la le nyagblɔɖilawo si la, "Ne mena agbalẽ kple nunya mi eye emegbe Dɔla aɖe va mia gbɔ si ɖo kpe nusi le mia gbɔ dzi la, miaxɔ edzi ase vavã eye miakpe ɖe eŋu." Allah gblɔ be, "Èlɔ̃ ɖe edzi eye nèlɔ̃ ɖe nubabla si wowɔ kplim ku ɖe ema ŋu la dzia?" Woɖo eŋu be, “Míelɔ̃ ɖe edzi.” Allah gblɔ be, "Ekema mi (nyagblɔɖilawo) miɖi ɖase eye manye ɖasefo kpli mi."


82

فَمَنْ تَوَلّٰى بَعْدَ ذٰلِكَ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

faman tawallā ba‘da żālika fa ulā'ika humul-fāsiqūn(a).

Eya ta ame sia ame si atrɔ le ema megbe la, ekema woawoe nye ame vɔ̃ɖiwo.


83

اَفَغَيْرَ دِيْنِ اللّٰهِ يَبْغُوْنَ وَلَهٗ ٓ اَسْلَمَ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ طَوْعًا وَّكَرْهًا وَّاِلَيْهِ يُرْجَعُوْنَ

afagaira dīnillāhi yabgūna wa lahū aslama man fis-samāwāti wal-arḍi ṭau‘aw wa ilaihi yurja‘ūn(a).

Eyata nukatae wodia subɔsubɔha bubuwo tsɔ kpe ɖe Allah ƒe subɔsubɔ ŋu, esime nusianu si le dziƒowo kple anyigba dzi tsɔ eɖokui na Eyama, (eɖanye) lɔlɔ̃nu alo lɔlɔ̃maɖemaɖee o, eye Eya ɖeɖeko gbɔe wogbugbɔ wo ɖo?


84

قُلْ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَمَآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا وَمَآ اُنْزِلَ عَلٰٓى اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطِ وَمَآ اُوْتِيَ مُوْسٰى وَعِيْسٰى وَالنَّبِيُّوْنَ مِنْ رَّبِّهِمْۖ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْهُمْۖ وَنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ

qul āmannā billāhi wa mā unzila ‘alainā wa mā unzila ‘alā ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭi wa mā ūtiya mūsā wa ‘īsā wan-nabiyyūna mir rabbihim, lā nufarriqu baina aḥadim minhum, wa naḥnu lahū muslimūn(a).

Gblɔ be (Muhammad), "Míexɔ Allah dzi se eye míexɔ nusi woɖe fia mí kple nusi woɖe fia Abraham, Ismael, Isak, Yakob, kple woƒe dzidzimeviwo, kple nusi wotsɔ na Mose, Yesu kple nyagblɔɖilawo tso woƒe Aƒetɔ gbɔ. Míedea vovototo wo dometɔ aɖeke dome o eye Eya ɖeka koe míetsɔa mía ɖokui na."


85

وَمَنْ يَّبْتَغِ غَيْرَ الْاِسْلَامِ دِيْنًا فَلَنْ يُّقْبَلَ مِنْهُۚ وَهُوَ فِى الْاٰخِرَةِ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa may yabtagi gairal-islāmi dīnan falay yuqbala minh(u), wa huwa fil-ākhirati minal khāsirīn(a).

Eye amesiame si di subɔsubɔha bubu si menye Islam o la, womaxɔe o, eye le ku megbe la, anɔ amesiwo bu la dome.


86

كَيْفَ يَهْدِى اللّٰهُ قَوْمًا كَفَرُوْا بَعْدَ اِيْمَانِهِمْ وَشَهِدُوْٓا اَنَّ الرَّسُوْلَ حَقٌّ وَّجَاۤءَهُمُ الْبَيِّنٰتُ ۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ

kaifa yahdillāhu qauman kafarū ba‘da īmānihim wa syahidū annar-rasūla ḥaqquw wa jā'ahumul-bayyināt(u), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Aleke Allah afia mɔ dukɔ si mexɔe se o le woƒe xɔse megbe, eye woalɔ̃ ɖe edzi be Dɔla (Muhammad) nye (rasul) vavã, eye kpeɖodzi si me kɔ la ɖo wo gbɔ? Allah mefiaa mɔ nuvɔ̃wɔlawo o.


87

اُولٰۤىِٕكَ جَزَاۤؤُهُمْ اَنَّ عَلَيْهِمْ لَعْنَةَ اللّٰهِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ وَالنَّاسِ اَجْمَعِيْنَۙ

ulā'ika jazā'uhum anna ‘alaihim la‘natallāhi wal-malā'ikati wan-nāsi ajma‘īn(a).

Le woawo gome la, hlɔ̃biabia lae nye be Allah, mawudɔlawo kple ameƒomea katã ƒe fiƒodewo adze wo dzi.


88

خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۚ لَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَۙ

khālidīna fihā, lā yukhaffafu ‘anhumul-‘ażābu wa lā hum yunẓarūn(a).

woanɔ eme tegbee, woƒe tohehe maɖiɖi o, eye womaɖe mɔ na wo o, .


89

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ وَاَصْلَحُوْاۗ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

illal-lażīna tābū mim ba‘di żālika wa aṣlaḥū, fa'innallāha gafūrur raḥīm(un).

Negbe amesiwo trɔ dzime le ema megbe, eye woɖɔ nuwo ɖo ko la, ekema nyateƒee, Allah nye Kekewɔla, Nublanuikpɔla wu.


90

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بَعْدَ اِيْمَانِهِمْ ثُمَّ ازْدَادُوْا كُفْرًا لَّنْ تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ ۚ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الضَّاۤلُّوْنَ

innal-lażīna kafarū ba‘da īmānihim ṡummazdādū kufral lan tuqbala taubatuhum, wa ulā'ika humuḍ-ḍāllūn(a).

Nyateƒee, amesiwo mexɔe se o le xɔse megbe, eye emegbe wodzi woƒe dzimaxɔse ɖe edzi la, womaxɔ woƒe dzimetɔtrɔ o, eye woawoe tra mɔ.


91

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَمَاتُوْا وَهُمْ كُفَّارٌ فَلَنْ يُّقْبَلَ مِنْ اَحَدِهِمْ مِّلْءُ الْاَرْضِ ذَهَبًا وَّلَوِ افْتَدٰى بِهٖۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ وَّمَا لَهُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَ ࣖ ۔

innal-lażīna kafarū wa mātū wa hum kuffārun falay yuqbala min aḥadihim mil'ul-arḍi żahabaw wa lawiftadā bih(ī), ulā'ika lahum ‘ażābun alīmuw wa mā lahum min nāṣirīn(a).

Nyateƒee, amesiwo mexɔe se o eye woku le dzimaxɔse me la, maxɔ (tafe) tso wo dometɔ ɖeka gbɔ gɔ̃ hã (le) sika ƒe nɔnɔme me le anyigba bliboa dzi o, ne edi be yeatsɔe axɔ na ye ɖokui. Ame siawoe kpea tohehe si me vevesese le eye kpeɖeŋutɔ aɖeke mele wo si o.


92

لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتّٰى تُنْفِقُوْا مِمَّا تُحِبُّوْنَ ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ شَيْءٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ

lan tanālul-birra ḥattā tunfiqū mimmā tuḥibbūn(a), wa mā tunfiqū min syai'in fa innallāha bihī ‘alīm(un).

Nɔnɔme nyui masu asiwò o vaseɖe esime nèzã kesinɔnu siwo nèlɔ̃ la dometɔ aɖewo. Eye nusianu si nàzã, le nya ma ŋu la, Allah nye Nunyala.


93

۞ كُلُّ الطَّعَامِ كَانَ حِلًّا لِّبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اِلَّا مَا حَرَّمَ اِسْرَاۤءِيْلُ عَلٰى نَفْسِهٖ مِنْ قَبْلِ اَنْ تُنَزَّلَ التَّوْرٰىةُ ۗ قُلْ فَأْتُوْا بِالتَّوْرٰىةِ فَاتْلُوْهَآ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

kulluṭ-ṭa‘āmi kāna ḥillal libanī isrā'īla illā mā ḥarrama isrā'īlu ‘alā nafsihī min qabli an tunazzalat-taurāh(tu), qul fa'tū bit-taurāti fatlūhā in kuntum ṣādiqīn(a).

Nuɖuɖuwo katã nye halal na Israel-viwo, negbe nuɖuɖu si Israel (Yakob) de se ɖo hafi woɖe Torah la ɖe go ko. Gblɔ (Muhammad), "Eyata tsɔ Torah la eye nàxlẽe, nenye be nyateƒetɔwoe mienye."


94

فَمَنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

fa maniftarā ‘alallāhil-każiba mim ba‘di żālika fa ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

Eyata amesiame si ato alakpanyawo vɛ ɖe Allah ŋu le ema megbe la, ekema ame mawoe nye nu gbegblẽ wɔlawo.


95

قُلْ صَدَقَ اللّٰهُ ۗ فَاتَّبِعُوْا مِلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًاۗ وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

qul ṣadaqallāh(u), fattabi‘ū millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).

Gblɔ (Muhammad), "Enye nyateƒe (nusianu si) Allah gblɔ." Eyata dze Abraham ƒe mawusubɔsubɔ dzɔdzɔe la yome, eye mele mawusubɔlawo dome o.


96

اِنَّ اَوَّلَ بَيْتٍ وُّضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِيْ بِبَكَّةَ مُبٰرَكًا وَّهُدًى لِّلْعٰلَمِيْنَۚ

inna awwala baitiw wuḍi‘a lin-nāsi lal-lażī bibakkata mubārakaw wa hudal lil-‘ālamīn(a).

Nyateƒee, xɔ gbãtɔ (si nye tadedeagu) si wotu na amegbetɔwo, enye (Baitullah) le Bakkah (Mecca) si woyra eye wòzu mɔfianu na xexeame katã.


97

فِيْهِ اٰيٰتٌۢ بَيِّنٰتٌ مَّقَامُ اِبْرٰهِيْمَ ەۚ وَمَنْ دَخَلَهٗ كَانَ اٰمِنًا ۗ وَلِلّٰهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ اِلَيْهِ سَبِيْلًا ۗ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعٰلَمِيْنَ

fīhi āyātum bayyinātum maqāmu ibrāhīm(a), wa man dakhalahū kāna āminā(n), wa lillāhi ‘alan-nāsi ḥijjul-baiti manistaṭā‘a ilaihi sabīlā(n), wa man kafara fa innallāha ganiyyun ‘anil-‘ālamīn(a).

Dzesi siwo me kɔ le afima, (le wo dome) Ibrahim ƒe ʋudzeƒea. Ame sia ame si age ɖe eme (Baitullah) la anɔ dedie. Eye (le) amegbetɔ ƒe agbanɔamedziwo ɖe Allah ŋu domee nye be woawɔ mɔzɔzɔ yi Baitullah, si nye na amesiwo te ŋu zɔa mɔ yia afima. Ame sia ame si gbe (agbanɔamedzi si nye) Hajj la, ekema nyae be Allah ye nye Kesinɔtɔ Gãtɔ (mehiã naneke o) tso xexeame katã.


98

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لِمَ تَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَاللّٰهُ شَهِيْدٌ عَلٰى مَا تَعْمَلُوْنَ

qul yā ahlal-kitābi lima takfurūna bi'āyātillāh(i), wallāhu syahīdun ‘alā mā ta‘malūn(a).

Gblɔ (Muhammad), "Oo Agbalẽa me tɔwo! Nukatae miegbe Allah ƒe kpukpuiwo, evɔ Allah nye Ðasefo na nusi miewɔna?"


99

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لِمَ تَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ تَبْغُوْنَهَا عِوَجًا وَّاَنْتُمْ شُهَدَاۤءُ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

qul yā ahlal-kitābi lima taṣuddūna ‘an sabīlillāhi man āmana tabgūnahā ‘iwajaw wa antum syuhadā'(u), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Gblɔ (Muhammad), "Oo Agbalẽa me tɔwo! Nukatae miexe mɔ na amesiwo xɔe se tso Allah ƒe mɔ dzi, miedi be (Allah ƒe mɔ) nato vovo, togbɔ be miele ŋku lém ɖe eŋu hã?" Eye Allah menye nusi menya nu tso nusi miewɔna ŋu o.


100

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنْ تُطِيْعُوْا فَرِيْقًا مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ يَرُدُّوْكُمْ بَعْدَ اِيْمَانِكُمْ كٰفِرِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū in tuṭī‘ū farīqam minal-lażīna ūtul-kitāba yaruddūkum ba‘da īmānikum kāfirīn(a).

O mi amesiwo xɔe se! Ne èdze ame siwo wona Agbalẽ la ƒe ha aɖe yome la, woatrɔ wò azu dzimaxɔsetɔwo le esi nèxɔe se vɔ megbe.


101

وَكَيْفَ تَكْفُرُوْنَ وَاَنْتُمْ تُتْلٰى عَلَيْكُمْ اٰيٰتُ اللّٰهِ وَفِيْكُمْ رَسُوْلُهٗ ۗ وَمَنْ يَّعْتَصِمْ بِاللّٰهِ فَقَدْ هُدِيَ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ ࣖ

wa kaifa takfurūna wa antum tutlā ‘alaikum āyātullāhi wa fīkum rasūluh(ū), wa may ya‘taṣim billāhi faqad hudiya ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Eye aleke miewɔ (va) zu dzimaxɔsetɔwo, esime woxlẽ Allah ƒe kpukpuiwo na mi, eye Eƒe dɔla (Muhammad) nɔ mia dome? Ame sia ame si lé (Mawusubɔsubɔ ƒe) Allah me ɖe asi sesĩe la, ekema nyateƒee, woafia mɔe ayi mɔ dzɔdzɔe la dzi.


102

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ حَقَّ تُقٰىتِهٖ وَلَا تَمُوْتُنَّ اِلَّا وَاَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha ḥaqqa tuqātihī wa lā tamūtunna illā wa antum muslimūn(a).

O mi amesiwo xɔe se! Vɔ̃ Allah vavã eye nèvɔ̃e vavã eye mègaku o negbe ɖe nènye Moslemtɔ hafi.


103

وَاعْتَصِمُوْا بِحَبْلِ اللّٰهِ جَمِيْعًا وَّلَا تَفَرَّقُوْا ۖوَاذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ كُنْتُمْ اَعْدَاۤءً فَاَلَّفَ بَيْنَ قُلُوْبِكُمْ فَاَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهٖٓ اِخْوَانًاۚ وَكُنْتُمْ عَلٰى شَفَا حُفْرَةٍ مِّنَ النَّارِ فَاَنْقَذَكُمْ مِّنْهَا ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ

wa‘taṣimū biḥablillāhi jamī‘aw wa lā tafarraqū, ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż kuntum a‘dā'an fa allafa baina qulūbikum fa aṣbaḥtum bi ni‘matihī ikhwānā(n), wa kuntum ‘alā syafā ḥufratim minan-nāri fa anqażakum minhā, każālika yubayyinullāhu lakum āyātihī la‘allakum tahtadūn(a).

Eye milé mi katã ɖe asi sesĩe, mi katã ɖe Allah ƒe ka (subɔsubɔha) la ŋu, eye migaɖe mia ɖokui ɖa o, eye migaɖo ŋku Allah ƒe amenuveve ɖe mia dzi esime mienye futɔwo dzi, emegbe Allah wɔ miaƒe dziwo ɖekae, ale be to eƒe amenuveve me la, miezu nɔviwo, esime (ɣemaɣi) mienɔ dzomavɔ ƒe aʋli la ƒe go kemɛ dzi, emegbe Allah ɖe mi tso afima. Ale, Allah ɖe eƒe kpukpuiwo me na mi ale be woafia mɔ mi.


104

وَلْتَكُنْ مِّنْكُمْ اُمَّةٌ يَّدْعُوْنَ اِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُوْنَ بِالْمَعْرُوْفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ ۗ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

waltakum minkum ummatuy yad‘ūna ilal-khairi wa ya'murūna bil-ma‘rūfi wa yanhauna ‘anil-munkar(i), wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

Eye ameha aɖe nanɔ mia dome si yɔa nyuiwɔwɔ, dea se (wɔ) nu nyui, eye woxea mɔ na nu gbegblẽ. Eye woawoe nye dzɔgbenyuitɔwo.


105

وَلَا تَكُوْنُوْا كَالَّذِيْنَ تَفَرَّقُوْا وَاخْتَلَفُوْا مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَهُمُ الْبَيِّنٰتُ ۗ وَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ ۙ

wa lā takūnū kal-lażīna tafarraqū wakhtalafū mim ba‘di mā jā'ahumul-bayyināt(u), wa ulā'ika lahum ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Eye mèganɔ abe ame mawo siwo klãna hewɔa dzre le nyatakaka siwo me kɔ va ɖo wo gbɔ vɔ megbe ene o. Eye woawoe axɔ tohehe sesẽ, .


106

يَّوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوْهٌ وَّتَسْوَدُّ وُجُوْهٌ ۚ فَاَمَّا الَّذِيْنَ اسْوَدَّتْ وُجُوْهُهُمْۗ اَ كَفَرْتُمْ بَعْدَ اِيْمَانِكُمْ فَذُوْقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُوْنَ

yauma tabyaḍḍu wujūhuw wa taswaddu wujūh(un), fa ammal-lażīnaswaddat wujūhuhum, akafartum ba‘da īmānikum fa żūqul-‘ażāba bimā kuntum takfurūn(a).

Gbemagbe mo ɣi siwo le keklẽm la nɔ anyi, eye mo yibɔ siwo do viviti hã nɔ anyi. Le amesiwo ƒe mo yibɔ dziŋɔwo gome la (wogblɔ na wo be), "Nukatae miexɔe se vɔ megbe? Eyata mise tohehe si le miaƒe dzimaxɔse ta la gɔme."


107

وَاَمَّا الَّذِيْنَ ابْيَضَّتْ وُجُوْهُهُمْ فَفِيْ رَحْمَةِ اللّٰهِ ۗ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wa ammal lażīnabyaḍḍat wujūhuhum fafī raḥmatillāh(i), hum fīhā khālidūn(a).

Eye le amesiwo ƒe mo le ɣie eye wole keklẽm gome la, wole Allah (dziƒo) ƒe amenuveve me; woanɔ eme.


108

تِلْكَ اٰيٰتُ اللّٰهِ نَتْلُوْهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ ۗ وَمَا اللّٰهُ يُرِيْدُ ظُلْمًا لِّلْعٰلَمِيْنَ

tilka āyātullāhi natlūhā ‘alaika bil-ḥaqq(i), wa mallāhu yurīdu ẓulmal lil-‘ālamīn(a).

Esiawo nye Allah ƒe kpukpui siwo Míexlẽ na mi nyuie, eye Allah medi be yeawɔ nu gbegblẽ (ame aɖeke) le xexeame katã o.


109

وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ ۗوَاِلَى اللّٰهِ تُرْجَعُ الْاُمُوْرُ ࣖ

wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa ilallāhi turja‘ul-umūr(u).

Eye nusianu si le dziƒowo kple nusianu si le anyigba dzi la nye Allah tɔ, eye Allah tɔe wogbugbɔ nyawo katã ɖo.


110

كُنْتُمْ خَيْرَ اُمَّةٍ اُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُوْنَ بِالْمَعْرُوْفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَتُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ ۗ وَلَوْ اٰمَنَ اَهْلُ الْكِتٰبِ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ ۗ مِنْهُمُ الْمُؤْمِنُوْنَ وَاَكْثَرُهُمُ الْفٰسِقُوْنَ

kuntum khaira ummatin ukhrijat lin-nāsi ta'murūna bil-ma‘rūfi wa tanhauna ‘anil-munkari wa tu'minūna billāh(i), wa lau āmana ahlul-kitābi lakāna khairal lahum, minhumul-mu'minūna wa akṡaruhumul-fāsiqūn(a).

Mi (Moslemtɔwo) mienye ame nyuitɔ kekeake siwo amegbetɔwo dzi, (elabena mie) dea se (wɔ) nusi nyo, eye miaxe mɔ ɖe nu gbegblẽ nu, eye mixɔ Allah dzi se. Ne ɖe Agbalẽa me tɔwo xɔe se la, anye ne anyo na wo. Xɔsetɔwo hã le wo dome, gake wo dometɔ akpa gãtɔ nye ame vɔ̃ɖiwo.


111

لَنْ يَّضُرُّوْكُمْ اِلَّآ اَذًىۗ وَاِنْ يُّقَاتِلُوْكُمْ يُوَلُّوْكُمُ الْاَدْبَارَۗ ثُمَّ لَا يُنْصَرُوْنَ

lay yaḍurrūkum illā ażā(n), wa iy yuqātilūkum yuwallūkumul-adbār(a), ṡumma lā yunṣarūn(a).

Womawɔ nuvevi wò o negbe le mɔ suewo nu ko, eye ne wowɔ avu kpli wò la, woatrɔ ɖe megbe godoo eye woaɖu wo dzi. Ekema kpekpeɖeŋu aɖeke manɔ wo si o.


112

ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ اَيْنَ مَا ثُقِفُوْٓا اِلَّا بِحَبْلٍ مِّنَ اللّٰهِ وَحَبْلٍ مِّنَ النَّاسِ وَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ مِّنَ اللّٰهِ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الْمَسْكَنَةُ ۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُوْنَ الْاَنْبِۢيَاۤءَ بِغَيْرِ حَقٍّۗ ذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ

Ḍuribat ‘alaihimuż-żillatu aina mā ṡuqifū illā biḥablim minallāhi wa ḥablim minan-nāsi wa bā'ū bigaḍabim minallāhi wa ḍuribat ‘alaihimul-maskanah(tu), żālika bi'annahum kānū yakfurūna bi'āyātillāhi wa yaqtulūnal-ambiyā'a bigairi ḥaqq(in), żālika bimā ‘aṣaw wa kānū ya‘tadūn(a).

Woyɔ fũ kple ŋukpe le afisiafi si wole, negbe ɖe (wolé) Allah ƒe ka (subɔsubɔha) kple ka (nubabla) kple amegbetɔwo. Woxɔ dziku tso Allah gbɔ eye (ɣesiaɣi) yɔ fũ kple nuxaxa. Esia le alea elabena wogbea Allah ƒe kpukpuiwo eye wowua nyagblɔɖilawo, gomenɔamesi (susu nyuitɔ) aɖeke manɔmee. Esia le alea elabena wonye tomaɖolawo eye woda seɖoƒewo dzi.


113

۞ لَيْسُوْا سَوَاۤءً ۗ مِنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ اُمَّةٌ قَاۤىِٕمَةٌ يَّتْلُوْنَ اٰيٰتِ اللّٰهِ اٰنَاۤءَ الَّيْلِ وَهُمْ يَسْجُدُوْنَ

laisū sawā'ā(n), min ahlil-kitābi ummatun qā'imatuy yatlūna āyātillāhi ānā'al-laili wa hum yasjudūn(a).

Womesɔ (keŋkeŋ) o. Le Agbalẽa me tɔwo dome la, ƒuƒoƒo anukwareɖilawo li, woxlẽa Allah ƒe kpukpuiwo le zã me, eye wobɔbɔa (hã) (gbedodoɖa).


114

يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَيَأْمُرُوْنَ بِالْمَعْرُوْفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُسَارِعُوْنَ فِى الْخَيْرٰتِۗ وَاُولٰۤىِٕكَ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ

yu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhiri wa ya'murūna bil-ma‘rūfi wa yanhauna ‘anil-munkari wa yusāri‘ūna fil-khairāt(i), wa ulā'ika minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Woxɔ Allah kple Ŋkeke Mamlɛa dzi se, wodea se (wɔ) nusi nyo, eye woxea mɔ na nu gbegblẽ eye wowɔa kaba wɔa (wɔ) dɔ nyui vovovowo. Wole mawuvɔ̃lawo dome.


115

وَمَا يَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ فَلَنْ يُّكْفَرُوْهُ ۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِالْمُتَّقِيْنَ

wa mā yaf‘alūna min khairin falay yukfarūh(u), wallāhu ‘alīmum bil-muttaqīn(a).

Eye nu nyui ɖesiaɖe si woawɔ la, ame aɖeke megbenɛ o. Eye Allah nye Nunyala na amesiwo nye mawuvɔ̃lawo.


116

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَنْ تُغْنِيَ عَنْهُمْ اَمْوَالُهُمْ وَلَآ اَوْلَادُهُمْ مِّنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا ۗ وَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

innal-lażīna kafarū lan tugniya ‘anhum amwāluhum wa lā aulāduhum minallāhi syai'ā(n), wa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Nyateƒee, amesiwo mexɔe se o, woƒe kesinɔnuwo alo wo viwo hã, mate ŋu atsi tre ɖe Allah ƒe tohehe ŋu kura o. Woawoe nye dzomavɔ me nɔlawo, (eye) woanɔ eme tegbee.


117

مَثَلُ مَا يُنْفِقُوْنَ فِيْ هٰذِهِ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَثَلِ رِيْحٍ فِيْهَا صِرٌّ اَصَابَتْ حَرْثَ قَوْمٍ ظَلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ فَاَهْلَكَتْهُ ۗ وَمَا ظَلَمَهُمُ اللّٰهُ وَلٰكِنْ اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

maṡalu mā yunfiqūna fī hāżihil-ḥayātid-dun-yā kamaṡali rīḥin fihā ṣirrun aṣābat ḥarṡa qaumin ẓalamū anfusahum fa ahlakath(u), wa mā ẓalamahumullāhu wa lākin anfusahum yaẓlimūn(a).

Kesinɔnu siwo wotsɔ dea xexeame ƒe agbenɔnɔ sia me ƒe lododo la le abe ya si me ya fafɛ ŋutɔ le ene, si ƒoa dukɔ aɖe si wɔ nu gbegblẽ le wo ɖokui ŋu ƒe numiemiewo (siwo nye wo tɔ), emegbe ya la tsrɔ̃a wo. Allah mewɔa nu gbegblẽ ɖe wo ŋu o, ke boŋ amesiwo wɔa nu gbegblẽ le wo ɖokui ŋu.


118

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوْا بِطَانَةً مِّنْ دُوْنِكُمْ لَا يَأْلُوْنَكُمْ خَبَالًاۗ وَدُّوْا مَا عَنِتُّمْۚ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَاۤءُ مِنْ اَفْوَاهِهِمْۖ وَمَا تُخْفِيْ صُدُوْرُهُمْ اَكْبَرُ ۗ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْاٰيٰتِ اِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżū biṭānatam min dūnikum lā ya'lūnakum khabālā(n), waddū mā ‘anittum, qad badatil-bagḍā'u min afwāhihim, wa mā tukhfī ṣudūruhum akbar(u), qad bayyannā lakumul-āyāti in kuntum ta‘qilūn(a).

O mi amesiwo xɔe se! Mègatsɔ ame siwo mele wò ha me o (subɔsubɔha ɖeka me tɔ) wò nya ɣaɣlawo abe xɔlɔ̃wo ene o, elabena wohea kuxiwo vɛ na wò ɣesiaɣi. Wole wò tsɔtsrɔ̃ dim. Nyateƒee, fuléle dze le woƒe nu me, eye nusi woƒe dzi ɣla la gavloe wu. Nyateƒee, Míena (Míaƒe) kpukpuiwo me kɔ na mi, ne miese egɔme.


119

هٰٓاَنْتُمْ اُولَاۤءِ تُحِبُّوْنَهُمْ وَلَا يُحِبُّوْنَكُمْ وَتُؤْمِنُوْنَ بِالْكِتٰبِ كُلِّهٖۚ وَاِذَا لَقُوْكُمْ قَالُوْٓا اٰمَنَّاۖ وَاِذَا خَلَوْا عَضُّوْا عَلَيْكُمُ الْاَنَامِلَ مِنَ الْغَيْظِ ۗ قُلْ مُوْتُوْا بِغَيْظِكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ

hā antum ulā'i tuḥibbūnahum wa lā yuḥibbūnakum wa tu'minūna bil-kitābi kullih(ī), wa iżā laqūkum qālū āmannā, wa iżā khalau ‘aḍḍū ‘alaikumul-anāmila minal-gaiẓ(i), qul mūtū bigaiẓikum, innallāha ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

Aleae nèle! Woƒe nu lé dzi na wò, togbɔ be womelɔ̃ wò o hã, eye nèxɔ agbalẽawo katã dzi se. Ne wodo go wò la, wogblɔna be, "Míexɔe se," eye ne woawo ɖeɖe li la, woɖua woƒe asibidɛwo ƒe nugbɔ elabena wodo dziku eye wolé fu wò. Gblɔ be, “Àku le wò dziku ta!” Nyateƒee, Allah nye Dzi me nyawo katã Nyala.


120

اِنْ تَمْسَسْكُمْ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْۖ وَاِنْ تُصِبْكُمْ سَيِّئَةٌ يَّفْرَحُوْا بِهَا ۗ وَاِنْ تَصْبِرُوْا وَتَتَّقُوْا لَا يَضُرُّكُمْ كَيْدُهُمْ شَيْـًٔا ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا يَعْمَلُوْنَ مُحِيْطٌ ࣖ

in tamsaskum ḥasanatun tasu'hum, wa in tuṣibkum sayyi'atuy yafraḥū bihā, wa in taṣbirū wa tattaqū lā yaḍurrukum kaiduhum syai'ā(n), innallāha bimā ya‘malūna muḥīṭ(un).

Ne èkpɔ nyui la, (godoo) woalé blanui, gake ne afɔku aɖe dzɔ ɖe dziwò la, woakpɔ dzidzɔ ɖe eŋu. Ne ègbɔa dzi ɖi hewɔa mawuvɔ̃la la, woƒe ayemɔwo maɖe fu na wò kura o. Nyateƒee, Allah ƒo nusianu ta le nusianu si wowɔna me.


121

وَاِذْ غَدَوْتَ مِنْ اَهْلِكَ تُبَوِّئُ الْمُؤْمِنِيْنَ مَقَاعِدَ لِلْقِتَالِ ۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌۙ

wa iż gadauka min ahlika tubawwi'ul-mu'minīna maqā‘ida lil-qitāl(i), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Eye (ɖo ŋku edzi), esi wò (Muhammad) dzo le ŋdi me la, ègblẽ wò ƒomea ɖi be yeawɔ ɖoɖo ɖe xɔsetɔwo ŋu le aʋawɔƒewo. Allah nye Nusela, Nusianunyala.


122

اِذْ هَمَّتْ طَّۤاىِٕفَتٰنِ مِنْكُمْ اَنْ تَفْشَلَاۙ وَاللّٰهُ وَلِيُّهُمَا ۗ وَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ

iż hammat-ṭā'ifatāni minkum an tafsyalā, wallāhu waliyyuhumā, wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).

Ne mia dome ƒuƒoƒo eve di be yewoaɖe yewo ɖokui ɖa le vɔvɔ̃ ta, esime Allah nye woƒe Kpeɖeŋutɔ la, mina xɔsetɔwo naɖo ŋu ɖe Allah ŋu.


123

وَلَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّٰهُ بِبَدْرٍ وَّاَنْتُمْ اَذِلَّةٌ ۚ فَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

wa laqad naṣarakumullāhu bibadriw wa antum ażillah(tun), fattaqullāha la‘allakum tasykurūn(a).

Eye le nyateƒe me la, Allah kpe ɖe ŋuwò le Badr ƒe aʋawɔwɔ me, togbɔ be ègbɔdzɔ hã. Eyata mivɔ̃ Allah, ale be miate ŋu ada akpe nɛ.


124

اِذْ تَقُوْلُ لِلْمُؤْمِنِيْنَ اَلَنْ يَّكْفِيَكُمْ اَنْ يُّمِدَّكُمْ رَبُّكُمْ بِثَلٰثَةِ اٰلَافٍ مِّنَ الْمَلٰۤىِٕكَةِ مُنْزَلِيْنَۗ

iż taqūlu lil-mu'minīna alay yakfiyakum ay yumiddakum rabbukum biṡalāṡati ālāfim minal-malā'ikati munzalīn(a).

(Miɖo ŋku edzi), esi mi (O Muhammad) gblɔ na xɔsetɔwo be, “Ðe mesɔ gbɔ na mi be Allah nakpe ɖe mia ŋu kple mawudɔla akpe etɔ̃ siwo wodɔ (tso dziƒo) oa?”


125

بَلٰٓى ۙاِنْ تَصْبِرُوْا وَتَتَّقُوْا وَيَأْتُوْكُمْ مِّنْ فَوْرِهِمْ هٰذَا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ اٰلَافٍ مِّنَ الْمَلٰۤىِٕكَةِ مُسَوِّمِيْنَ

balā, in taṣbirū wa tattaqū wa ya'tūkum min faurihim hāżā yumdidkum rabbukum bikhamsati ālāfim minal-malā'ikati musawwimīn(a).

“Ẽ” (esɔ gbɔ). Ne ègbɔ dzi ɖi eye nènye mawuvɔ̃la ne wodze dziwò zi ɖeka la, Allah akpe ɖe ŋuwò godoo kple mawudɔla akpe atɔ̃ siwo do dzesiwo.


126

وَمَا جَعَلَهُ اللّٰهُ اِلَّا بُشْرٰى لَكُمْ وَلِتَطْمَىِٕنَّ قُلُوْبُكُمْ بِهٖ ۗ وَمَا النَّصْرُ اِلَّا مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ الْعَزِيْزِ الْحَكِيْمِۙ

wa mā ja‘alahullāhu illā busyrā lakum wa litaṭma'inna qulūbukum bih(ī), wa man-naṣru illā min ‘indillāhil-‘azīzil-ḥakīm(i).

Eye Allah mewɔe (ŋusẽdodo ƒe ɖoɖo) o negbe ɖe wònye nya nyui na mi, eye be miaƒe dziwo naɖe dzi ɖi to esia me. Eye aʋadziɖuɖu aɖeke meli o negbe ɖe Allah, Ŋusẽkatãtɔ, Nunyala Katãtɔ la gbɔ ko.


127

لِيَقْطَعَ طَرَفًا مِّنَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَوْ يَكْبِتَهُمْ فَيَنْقَلِبُوْا خَاۤىِٕبِيْنَ

liyaqṭa‘a ṭarafam minal-lażīna kafarū au yakbitahum fa yanqalibū khā'ibīn(a).

(Allah kpe ɖe ŋuwò le Badr ƒe aʋawɔwɔ me eye wòna kpekpeɖeŋu) enye be nàtsrɔ̃ dzimaxɔsetɔwo ƒe ƒuƒoƒo aɖe, alo ana woaɖi gbɔ wo, ale be woatrɔ gbɔ naneke makpɔmakpɔ o.


128

لَيْسَ لَكَ مِنَ الْاَمْرِ شَيْءٌ اَوْ يَتُوْبَ عَلَيْهِمْ اَوْ يُعَذِّبَهُمْ فَاِنَّهُمْ ظٰلِمُوْنَ

laisa laka minal-amri syai'un au yatūba ‘alaihim au yu‘ażżibahum fa innahum ẓālimūn(a).

Menye miaƒe (Muhammad) nyae be Allah naxɔ woƒe dzimetɔtrɔ, alo ahe to na wo o, elabena nyateƒee, wonye nuvɔ̃wɔlawo.


129

وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ يَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), yagfiru limay yasyā'u wa yu‘ażżibu may yasyā'(u), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Eye nusianu si le dziƒowo kple nusianu si le anyigba dzi la nye Allah tɔ. Etsɔa ame si wòdi la ke, eye wòhea to na ame si wòlɔ̃. Eye Allah nye Kekewɔla, Nublanuikpɔla.


130

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَأْكُلُوا الرِّبٰوٓا اَضْعَافًا مُّضٰعَفَةً ۖوَّاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَۚ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā ta'kulur-ribā aḍ‘āfam muḍā‘afah(tan), wattaqullāha la‘allakum tufliḥūn(a).

O mi amesiwo xɔe se! Mègaɖu deme zi gbɔ zi eve o eye nàvɔ̃ Allah ale be nàkpɔ dzidzedze.


131

وَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِيْٓ اُعِدَّتْ لِلْكٰفِرِيْنَ ۚ

wattaqun-nāral latī u‘iddat lil-kāfirīn(a).

Eye mikpɔ mia ɖokui ta tso dzomavɔ ƒe dzo si wodzra ɖo na dzimaxɔsetɔwo la me.


132

وَاَطِيْعُوا اللّٰهَ وَالرَّسُوْلَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَۚ

wa aṭī‘ullāha war-rasūla la‘allakum turḥamūn(a).

Eye miɖo to Allah kple dɔla (Muhammad), ale be woakpɔ nublanui na mi.


133

۞ وَسَارِعُوْٓا اِلٰى مَغْفِرَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمٰوٰتُ وَالْاَرْضُۙ اُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِيْنَۙ

wa sāri‘ū ilā magfiratim mir rabbikum wa jannatin ‘arḍuhas-samāwātu wal-arḍ(u), u‘iddat lil-muttaqīn(a).

Eye miwɔ kaba di tsɔtsɔke tso miaƒe Aƒetɔ gbɔ eye miakpɔ paradiso si keke abe dziƒo kple anyigba ene si wodzra ɖo ɖi na mawuvɔ̃lawo, .


134

الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ فِى السَّرَّۤاءِ وَالضَّرَّۤاءِ وَالْكٰظِمِيْنَ الْغَيْظَ وَالْعَافِيْنَ عَنِ النَّاسِۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَۚ

al-lażīna yunfiqūna fis-sarrā'i waḍ-ḍarrā'i wal-kāẓimīnal gaiẓa wal-‘āfīna ‘anin-nās(i), wallāhu yuḥibbul-muḥsinīn(a).

(Eyae nye) amesiwo naa dɔmenyonyo, le ɣeyiɣi siwo me nuwo le bɔbɔe kple nɔnɔme sesẽwo siaa me, kple amesiwo xea mɔ na woƒe dziku eye wotsɔa wo kea amewo. Eye Allah lɔ̃a amesiwo wɔa nyui, .


135

وَالَّذِيْنَ اِذَا فَعَلُوْا فَاحِشَةً اَوْ ظَلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللّٰهَ فَاسْتَغْفَرُوْا لِذُنُوْبِهِمْۗ وَمَنْ يَّغْفِرُ الذُّنُوْبَ اِلَّا اللّٰهُ ۗ وَلَمْ يُصِرُّوْا عَلٰى مَا فَعَلُوْا وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ

wal-lażīna iżā fa‘alū fāḥisyatan au ẓalamū anfusahum żakarullāha fastagfarū liżunūbihim, wa may yagfiruż-żunūba illallāh(u), wa lam yuṣirrū ‘alā mā fa‘alū wa hum ya‘lamūn(a).

eye (azɔ hã) amesiwo, ne wowɔ nu nyɔŋu alo nu gbegblẽ le wo ɖokui si la, (enumake) woɖoa ŋku Allah dzi, emegbe wobiaa tsɔtsɔke ɖe woƒe nuvɔ̃wo ta, eye ameka (ga) ateŋu atsɔ woƒe nuvɔ̃wo ake negbe Allah ko? Eye womeyi edzi le nu vɔ̃ sia me o, esime wonya.


136

اُولٰۤىِٕكَ جَزَاۤؤُهُمْ مَّغْفِرَةٌ مِّنْ رَّبِّهِمْ وَجَنّٰتٌ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۗ وَنِعْمَ اَجْرُ الْعٰمِلِيْنَۗ

ulā'ika jazā'uhum magfiratum mir rabbihim wa jannātun tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, wa ni‘ma ajrul-‘āmilīn(a).

Woƒe fetu anye tsɔtsɔke tso woƒe Aƒetɔ gbɔ kple abɔ siwo te tɔsisiwo sina le, siwo me woanɔ tegbee. Eye (eyae nye) fetu nyuitɔ kekeake na amesiwo wɔa dɔ nyuiwo.


137

قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ سُنَنٌۙ فَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِيْنَ

qad khalat min qablikum sunan(un), fa sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mukażżibīn(a).

Nyateƒee, (Allah) ƒe sunnahwo va do ŋgɔ na mi, eyata mizɔ mɔ yi (anyigba ƒe dzogoewo katã dzi) eye miakpɔ nusi nye amesiwo gbe nu le (dɔlawo) ƒe nuwuwu.


138

هٰذَا بَيَانٌ لِّلنَّاسِ وَهُدًى وَّمَوْعِظَةٌ لِّلْمُتَّقِيْنَ

hāżā bayānul lin-nāsi wa hudaw wa mau‘iẓatul lil-muttaqīn(a).

Esia (Qur’an) nye nyatakaka si me kɔ na ameƒomea katã, eye wònye mɔfianu kple nusɔsrɔ̃ na amesiwo nye mawuvɔ̃lawo.


139

وَلَا تَهِنُوْا وَلَا تَحْزَنُوْا وَاَنْتُمُ الْاَعْلَوْنَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

wa lā tahinū wa lā taḥzanū wa antumul-a‘launa in kuntum mu'minīn(a).

Eye miga (se le wo ɖokui me) be yegbɔdzɔ o, eye migalé blanui (azɔ hã) o, elabena miawoe nye ame kɔkɔtɔwo (le ɖoƒe me), nenye be mienye xɔsetɔwo.


140

اِنْ يَّمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ مِّثْلُهٗ ۗوَتِلْكَ الْاَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ النَّاسِۚ وَلِيَعْلَمَ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَيَتَّخِذَ مِنْكُمْ شُهَدَاۤءَ ۗوَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ الظّٰلِمِيْنَۙ

iy yamsaskum qarḥun faqad massal-qauma qarḥum miṡluh(ū), wa tilkal-ayyāmu nudāwiluhā binan-nās(i), wa liya‘lamallāhul-lażīna āmanū wa yattakhiża minkum syuhadā'(u), wallāhu lā yuḥibbuẓ-ẓālimīn(a).

Ne wò (le Uhud-ʋaa me) xɔ abi la, ekema woawo hã (le Badr-ʋaa me) xɔ abi ma tɔgbe. Eye ɣeyiɣi siawo (dzidzedzekpɔkpɔ kple tsɔtsrɔ̃) Míetrɔna ɖe amewo dome (ale be woafia nu wo), eye be Allah nade vovototo xɔsetɔwo (tso dzimaxɔsetɔwo dome) dome eye be wòana mia dometɔ aɖewo (adze anyi abe) xɔsetakukulawo ene. Eye Allah melɔ̃a nuvɔ̃wɔlawo o.


141

وَلِيُمَحِّصَ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَيَمْحَقَ الْكٰفِرِيْنَ

wa liyumaḥḥiṣallāhul-lażīna āmanū wa yamḥaqal-kāfirīn(a).

eye be Allah nakɔ xɔsetɔwo ŋu (tso woƒe nuvɔ̃wo me) eye wòatsrɔ̃ dzimaxɔsetɔwo.


142

اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَعْلَمِ اللّٰهُ الَّذِيْنَ جَاهَدُوْا مِنْكُمْ وَيَعْلَمَ الصّٰبِرِيْنَ

am ḥasibtum an tadkhulul-jannata wa lammā ya‘lamillāhul-lażīna jāhadū minkum wa ya‘lamaṣ-ṣābirīn(a).

Ðe miesusu be yewoage ɖe Paradiso me esime Allah mekpɔ mi amesiwo dzea agbagba vevie eye wokpɔa dɔnɔa ɖa haɖe oa?


143

وَلَقَدْ كُنْتُمْ تَمَنَّوْنَ الْمَوْتَ مِنْ قَبْلِ اَنْ تَلْقَوْهُۖ فَقَدْ رَاَيْتُمُوْهُ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُوْنَ ࣖ

wa laqad kuntum tamannaunal-mauta min qabli an talqauh(u), faqad ra'aitumūhu wa antum tanẓurūn(a).

Eye ènɔ mɔ kpɔm na ku (xɔsetaku) vavã hafi nèdo goe; eyata (fifia) miekpɔe vavã eye mienye ɖasefowo.


144

وَمَا مُحَمَّدٌ اِلَّا رَسُوْلٌۚ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ ۗ اَفَا۟ىِٕنْ مَّاتَ اَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلٰٓى اَعْقَابِكُمْ ۗ وَمَنْ يَّنْقَلِبْ عَلٰى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَّضُرَّ اللّٰهَ شَيْـًٔا ۗوَسَيَجْزِى اللّٰهُ الشّٰكِرِيْنَ

wa mā muḥammadun illā rasūl(un), qad khalat min qablihir-rusul(u), afa'im māta au qutilanqalabtum ‘alā a‘qābikum, wa may yanqalib ‘alā ‘aqibaihi falay yaḍurrallāha syai'ā(n), wa sayajzillāhusy-syākirīn(a).

Eye Dɔla koe Muhammad nye; Do ŋgɔ la, apostolo geɖewo ku. Ne eku alo wowui la, ɖe nàtrɔ ɖe megbe (xɔsegbela)a? Ame sia ame si atrɔ ɖe megbe la mawɔ nuvevi Allah kura o. Allah aɖo eteƒe na amesiwo da akpe.


145

وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ اَنْ تَمُوْتَ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ كِتٰبًا مُّؤَجَّلًا ۗ وَمَنْ يُّرِدْ ثَوَابَ الدُّنْيَا نُؤْتِهٖ مِنْهَاۚ وَمَنْ يُّرِدْ ثَوَابَ الْاٰخِرَةِ نُؤْتِهٖ مِنْهَا ۗ وَسَنَجْزِى الشّٰكِرِيْنَ

wa mā kāna linafsin an tamūta illā bi'iżnillāhi kitābam mu'ajjalā(n), wa may yurid ṡawābad-dun-yā nu'tihī minhā, wa may yurid ṡawābal-ākhirati nu'tihī minhā, wa sanajzisy-syākirīn(a).

Eye nu gbagbe ɖesiaɖe maku o negbe ɖe Allah ɖe mɔ nɛ, abe ɣeyiɣi si woɖo ɖi ene. Ame sia ame si di xexe sia me fetu la, Míana fetu ma (xexeme) lae godoo, eye ame sia ame si di be yeaxe fetu si le agbe le ku megbe la, Míana (agbe) fetu ma, eye Míaɖo eteƒe na amesiwo da akpe.


146

وَكَاَيِّنْ مِّنْ نَّبِيٍّ قٰتَلَۙ مَعَهٗ رِبِّيُّوْنَ كَثِيْرٌۚ فَمَا وَهَنُوْا لِمَآ اَصَابَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَمَا ضَعُفُوْا وَمَا اسْتَكَانُوْا ۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الصّٰبِرِيْنَ

wa ka'ayyim min nabiyyin qātal(a), ma‘ahū ribbiyyūna kaṡīr(un), famā wahanū limā aṣābahum fī sabīlillāhi wa mā ḍa‘ufū wa mastakānū, wallāhu yuḥibbuṣ-ṣābirīn(a).

Eye aleke gbegbe nyagblɔɖila aɖe wɔ aʋa kple eyomedzela mawuvɔ̃la gbogbo aɖewoe nye esi. Womegbɔdzɔ le dzɔgbevɔ̃e siwo va wo dzi le Allah ƒe mɔ dzi ta o, eye dzi mebu wo o, eye wometsɔ wo ɖokui na (na futɔ la hã o). Eye Allah lɔ̃a dɔnɔ.


147

وَمَا كَانَ قَوْلَهُمْ اِلَّآ اَنْ قَالُوْا رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا ذُنُوْبَنَا وَاِسْرَافَنَا فِيْٓ اَمْرِنَا وَثَبِّتْ اَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ

wa mā kāna qauluhum illā an qālū rabbanagfir lanā żunūbanā wa isrāfanā fī amrinā wa ṡabbit aqdāmanā wanṣurnā ‘alal-qaumil-kāfirīn(a).

Eye woƒe nyawo menye naneke o negbe gbedodoɖa ko be, "Míaƒe Aƒetɔ, tsɔ míaƒe nuvɔ̃wo kple míaƒe nuwɔna siwo gbɔ eme (le) míaƒe nyawo me ke mí eye nàɖo míaƒe tenɔnɔ anyi, eye nàkpe ɖe mía ŋu ɖe dzimaxɔsetɔwo ŋu."


148

فَاٰتٰىهُمُ اللّٰهُ ثَوَابَ الدُّنْيَا وَحُسْنَ ثَوَابِ الْاٰخِرَةِ ۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ ࣖ

fa ātāhumullāhu ṡawābad-dun-yā wa ḥusna ṡawābil-ākhirah(ti), wallāhu yuḥibbul-muḥsinīn(a).

Eyata Allah na fetu wo le xexe sia me eye wòna fetu nyui le agbenɔnɔ le ku megbe. Eye Allah lɔ̃a ame siwo wɔa nyui.


149

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنْ تُطِيْعُوا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يَرُدُّوْكُمْ عَلٰٓى اَعْقَابِكُمْ فَتَنْقَلِبُوْا خٰسِرِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū in tuṭī‘ul-lażīna kafarū yaruddūkum ‘alā a‘qābikum fa tanqalibū khāsirīn(a).

O mi amesiwo xɔe se! Ne èɖo to dzimaxɔsetɔwo la, woatrɔ wò ɖe megbe, eye ànɔ ame siwo bu la dome.


150

بَلِ اللّٰهُ مَوْلٰىكُمْ ۚ وَهُوَ خَيْرُ النّٰصِرِيْنَ

balillāhu maulākum, wa huwa khairun-nāṣirīn(a).

Gake Allah koe nye wò takpɔla, eye Eyae nye kpeɖeŋutɔ nyuitɔ kekeake.


151

سَنُلْقِيْ فِيْ قُلُوْبِ الَّذِيْنَ كَفَرُوا الرُّعْبَ بِمَٓا اَشْرَكُوْا بِاللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهٖ سُلْطٰنًا ۚ وَمَأْوٰىهُمُ النَّارُ ۗ وَبِئْسَ مَثْوَى الظّٰلِمِيْنَ

sanulqī fī qulūbil-lażīna kafarur-ru‘ba bimā asyrakū billāhi mā lam yunazzil bihī sulṭānā(n), wa ma'wāhumun nār(u), wa bi'sa maṡwaẓ-ẓālimīn(a).

Míade vɔvɔ̃ amesiwo mexɔe se o ƒe dzi me, elabena wotsɔa hadɔwɔlawo dea ha kple Allah kple nane si ŋu Allah meɖe nyatakaka aɖeke ɖe go le o. Eye teƒe si wotrɔna yinae nye dzomavɔ. Eye (eyae nye) teƒe vɔ̃ɖitɔ kekeake si woanɔ (na) nuvɔ̃wɔlawo.


152

وَلَقَدْ صَدَقَكُمُ اللّٰهُ وَعْدَهٗٓ اِذْ تَحُسُّوْنَهُمْ بِاِذْنِهٖ ۚ حَتّٰىٓ اِذَا فَشِلْتُمْ وَتَنَازَعْتُمْ فِى الْاَمْرِ وَعَصَيْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَآ اَرٰىكُمْ مَّا تُحِبُّوْنَ ۗ مِنْكُمْ مَّنْ يُّرِيْدُ الدُّنْيَا وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّرِيْدُ الْاٰخِرَةَ ۚ ثُمَّ صَرَفَكُمْ عَنْهُمْ لِيَبْتَلِيَكُمْ ۚ وَلَقَدْ عَفَا عَنْكُمْ ۗ وَاللّٰهُ ذُوْ فَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ

wa laqad ṣadaqakumullāhu wa‘dahū iż taḥussūnahum bi'iżnih(ī), ḥattā iżā fasyiltum wa tanāza‘tum fil-amri wa ‘aṣaitum mim ba‘di mā arākum mā tuḥibbūn(a), minkum may yurīdud-dun-yā wa minkum may yurīdul-ākhirah(ta), ṡumma ṣarafakum ‘anhum liyabtaliyakum, wa laqad ‘afā ‘ankum, wallāhu żū faḍlin ‘alal-mu'minīn(a).

Eye le nyateƒe me la, Allah wɔ eƒe ŋugbedodo na wò dzi, esime nèwu wo kple eƒe mɔɖeɖe vaseɖe esime nègbɔdzɔ eye nèʋli nya le nya la me eye nèŋe aɖaba ƒu Dɔla la ƒe sedede dzi le esi Allah ɖe nusi dze ŋuwò fia wò vɔ megbe. Mia dome la, ame siwo dia xexeame eye le mia dome la, ame siwo dia agbenɔnɔ le ku megbe hã li. Emegbe Allah trɔ mi ɖa le wo ŋu be yeado mi kpɔ, gake etsɔe ke mi vavã. Eye nunanawo le Allah si (wona) xɔsetɔwo.


153

۞ اِذْ تُصْعِدُوْنَ وَلَا تَلْوٗنَ عَلٰٓى اَحَدٍ وَّالرَّسُوْلُ يَدْعُوْكُمْ فِيْٓ اُخْرٰىكُمْ فَاَثَابَكُمْ غَمًّا ۢبِغَمٍّ لِّكَيْلَا تَحْزَنُوْا عَلٰى مَا فَاتَكُمْ وَلَا مَآ اَصَابَكُمْ ۗ وَاللّٰهُ خَبِيْرٌ ۢبِمَا تَعْمَلُوْنَ

iż tuṣ‘idūna wa lā talwūna ‘alā aḥadiw war-rasūlu yad‘ūkum fī ukhrākum fa aṡābakum gammam bigammil likailā taḥzanū ‘alā mā fātakum wa lā mā aṣābakum, wallāhu khabīrum bimā taṣna‘ūn(a).

(Miɖo ŋku edzi) esi mieƒu du eye miekpɔ ame aɖeke o, esime Dɔla (Muhammad) si nɔ mia (xɔlɔ̃wo) bubuawo dome la yɔm mi (ha si si dzo), ekema Allah na mi xaxa ɖe nuxaxa megbe, ale be miagaxa nu (azɔ) ɖe nusi si le mia nu kple nusi dzɔ ɖe mia dzi ta o. Eye Allah nya nu si miewɔna.


154

ثُمَّ اَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ الْغَمِّ اَمَنَةً نُّعَاسًا يَّغْشٰى طَۤاىِٕفَةً مِّنْكُمْ ۙ وَطَۤاىِٕفَةٌ قَدْ اَهَمَّتْهُمْ اَنْفُسُهُمْ يَظُنُّوْنَ بِاللّٰهِ غَيْرَ الْحَقِّ ظَنَّ الْجَاهِلِيَّةِ ۗ يَقُوْلُوْنَ هَلْ لَّنَا مِنَ الْاَمْرِ مِنْ شَيْءٍ ۗ قُلْ اِنَّ الْاَمْرَ كُلَّهٗ لِلّٰهِ ۗ يُخْفُوْنَ فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ مَّا لَا يُبْدُوْنَ لَكَ ۗ يَقُوْلُوْنَ لَوْ كَانَ لَنَا مِنَ الْاَمْرِ شَيْءٌ مَّا قُتِلْنَا هٰهُنَا ۗ قُلْ لَّوْ كُنْتُمْ فِيْ بُيُوْتِكُمْ لَبَرَزَ الَّذِيْنَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلُ اِلٰى مَضَاجِعِهِمْ ۚ وَلِيَبْتَلِيَ اللّٰهُ مَا فِيْ صُدُوْرِكُمْ وَلِيُمَحِّصَ مَا فِيْ قُلُوْبِكُمْ ۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ

Ṡumma anzala ‘alaikum mim ba‘dil-gammi amanatan nu‘āsay yagsyā ṭā'ifatam minkum, wa ṭā'ifatun qad ahammathum anfusuhum yaẓunnūna billāhi gairal-ḥaqqi ẓanal-jāhiliyyah(ti), yaqūlūna hal lanā minal-amri min syai'(in), qul innal-amra kullahū lillāh(i), yukhfūna fī anfusihim mā lā yubdūna lak(a), yaqūlūna lau kāna lanā minal-amri syai'um mā qutilnā hāhunā, qul lau kuntum fī buyūtikum labarazal-lażīna kutiba ‘alaihimul-qatlu ilā maḍāji‘ihim, wa liyabtaliyallāhu mā fī ṣudūrikum wa liyumaḥḥiṣa mā fī qulūbikum, wallāhu ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

Emegbe esi blanuiléle ɖu dziwò vɔ la, Eɖo dedienɔnɔ ƒe seselelãme aɖe ɖe mi (le) alɔ̃dɔdɔ ƒe nɔnɔme si xɔ miaƒe ƒuƒoƒo aɖe, esime ƒuƒoƒo bubu tsi dzi ɖe wo ɖokui ŋu; wosusuna be nusi menye nyateƒe le Allah ŋu o la le abe susu manyamanya ene. Wogblɔ be, “Ðe nane li míate ŋu awɔ tso esia ŋua?” Gblɔ (Muhammad), "Nyateƒee, nyawo katã le Allah si me." Woɣlaa nu siwo womeɖena fiana wò o la ɖe woƒe dzi me. Wogblɔ be, "Ne nane li míate ŋu awɔ le nya sia me la, womawu mí (aɖu) le afisia o." Gblɔ (Muhammad), "Togbɔ be èle wò aƒe me hã la, amesiwo woɖo be woawu la ado go (hã) godoo ayi teƒe si wowu wo le." Allah (wɔa esia) be yeado nusi le wò akɔta kpɔ eye yeaklɔ nusi le wò dzi me. Eye Allah nye dziwo nyanyala.


155

اِنَّ الَّذِيْنَ تَوَلَّوْا مِنْكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعٰنِۙ اِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّيْطٰنُ بِبَعْضِ مَا كَسَبُوْا ۚ وَلَقَدْ عَفَا اللّٰهُ عَنْهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ ࣖ

innal-lażīna tawallau minkum yaumal-taqal-jam‘ān(i), innamastazallahumusy-syaiṭānu biba‘ḍi mā kasabū, wa laqad ‘afallāhu ‘anhum, innallāha gafūrun ḥalīm(un).

Nyateƒee, amesiwo trɔ le mia dome esime kpekpe (aʋa) aɖe nɔ aʋakɔ eveawo dome la, le nyateƒe me la, Satana ɖe wo le mɔ dzi, le vodada (nuvɔ̃) aɖewo siwo wowɔ (va yi) ta, gake Allah tsɔ wo ke vavã. Nyateƒee, Allah nye Kekewɔla, Nublanuikpɔla.


156

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَكُوْنُوْا كَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَقَالُوْا لِاِخْوَانِهِمْ اِذَا ضَرَبُوْا فِى الْاَرْضِ اَوْ كَانُوْا غُزًّى لَّوْ كَانُوْا عِنْدَنَا مَا مَاتُوْا وَمَا قُتِلُوْاۚ لِيَجْعَلَ اللّٰهُ ذٰلِكَ حَسْرَةً فِيْ قُلُوْبِهِمْ ۗ وَاللّٰهُ يُحْيٖ وَيُمِيْتُ ۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā takūnū kal-lażīna kafarū wa qālū li'ikhwānihim iżā ḍarabū fil-arḍi au kānū guzzal lau kānū ‘indanā mā mātū wa mā qutilū, liyaj‘alallāhu żālika ḥasratan fī qulūbihim, wallāhu yuḥyī wa yumīt(u), wallāhu bimā ta‘malūna baṣīr(un).

O mi amesiwo xɔe se! Mèganɔ abe dzimaxɔsetɔ siwo gblɔna na wo nɔviwo ne wole mɔ zɔm le anyigba dzi alo yi aʋa dzi be, “Ne ɖe wotsi mía gbɔ la, anye ne womeku o eye womawu wo o.” (Kple nyawo) nenema, elabena Allah di be yeana vevesese ƒe seselelãme nanɔ woƒe dzi me. Allah naa agbe eye wòhea ku vɛ, eye Allah nye Nusianukpɔla na nusi nèwɔna.


157

وَلَىِٕنْ قُتِلْتُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اَوْ مُتُّمْ لَمَغْفِرَةٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَحْمَةٌ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُوْنَ

wa la'in qutiltum fī sabīlillāhi au muttum lamagfiratum minallāhi wa raḥmatun khairum mimmā yajma‘ūn(a).

Eye nyateƒee, ne èdze anyi ɖe Allah ƒe mɔ dzi alo nèku la, nyateƒee, Allah ƒe tsɔtsɔke kple eƒe nublanuikpɔkpɔ anyo (na wò) wu nusi (aboyonu) si woƒo ƒu.


158

وَلَىِٕنْ مُّتُّمْ اَوْ قُتِلْتُمْ لَاِلَى اللّٰهِ تُحْشَرُوْنَ

wa la'im muttum au qutiltum la'ilallāhi tuḥsyarūn(a).

Eye vavã, ne èku alo dze anyi la, kakaɖedzitɔe la, woaƒo wò nu ƒu ɖe Allah gbɔ.


159

فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللّٰهِ لِنْتَ لَهُمْ ۚ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيْظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوْا مِنْ حَوْلِكَ ۖ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِى الْاَمْرِۚ فَاِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِيْنَ

fabimā raḥmatim minallāhi linta lahum, wa lau kunta faẓẓan galīẓal-qalbi lanfaḍḍū min ḥaulik(a), fa‘fu ‘anhum wastagfir lahum wa syāwirhum fil-amr(i), fa iżā ‘azamta fa tawakkal ‘alallāh(i), innallāha yuḥibbul-mutawakkilīn(a).

Eyata, akpe na Allah ƒe amenuveve la, wò (Muhammad) fa tu ɖe wo ŋu. Ne èwɔa nu sesĩe eye dzi gbãna le asiwò la, woaɖe wo ɖokui ɖa tso amesiwo dome nèle gbɔ godoo. Eya ta, tsɔe ke wo eye nàbia tsɔtsɔke na wo, eye nàdzro nya sia me kpli wo. Emegbe ne ètso nya me vɔ la, ekema tsɔ wò ŋuɖoɖo ɖe Allah ŋu. Nyateƒee, Allah lɔ̃a amesiwo ɖoa ŋu ɖe eŋu.


160

اِنْ يَّنْصُرْكُمُ اللّٰهُ فَلَا غَالِبَ لَكُمْ ۚ وَاِنْ يَّخْذُلْكُمْ فَمَنْ ذَا الَّذِيْ يَنْصُرُكُمْ مِّنْۢ بَعْدِهٖ ۗ وَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ

iy yanṣurkumullāhu falā gāliba lakum, wa iy yakhżulkum faman żal-lażī yanṣurukum mim ba‘dih(ī), wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).

Ne Allah kpe ɖe ŋuwò la, ame aɖeke mate ŋu aɖu dziwò o; gake ne Allah gblẽ mi ɖi la, amekae ate ŋu akpe ɖe mia ŋu le ema megbe? Eyata xɔsetɔwo naɖo ŋu ɖe Allah ɖeɖeko ŋu.


161

وَمَا كَانَ لِنَبِيٍّ اَنْ يَّغُلَّ ۗوَمَنْ يَّغْلُلْ يَأْتِ بِمَا غَلَّ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۚ ثُمَّ تُوَفّٰى كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa mā kāna linabiyyin ay yagull(a), wa may yaglul ya'ti bimā galla yaumal-qiyāmah(ti), ṡumma tuwaffā kullu nafsim mā kasabat wa hum lā yuẓlamūn(a).

Eye manya wɔ be nyagblɔɖila nade ame asi (le aʋawɔwɔ ƒe aboyonunyawo me o). Ame sia ame si ade asi la, kakaɖedzitɔe le Tsitretsitsiŋkekea dzi la, ava kple nu si wòde asi la. Ekema woana teƒeɖoɖo deblibo ame sia ame le nu si wòwɔ nu, eye womawɔ nu gbegblẽ ɖe eŋu o.


162

اَفَمَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَ اللّٰهِ كَمَنْۢ بَاۤءَ بِسَخَطٍ مِّنَ اللّٰهِ وَمَأْوٰىهُ جَهَنَّمُ ۗ وَبِئْسَ الْمَصِيْرُ

afamanittaba‘a riḍwānallāhi kamam bā'a bisakhaṭim minallāhi wa ma'wāhu jahannam(u), wa bi'sal-maṣīr(u),

Eyata ɖe ame aɖe li si kplɔa Allah ƒe dzidzɔkpɔkpɔ ɖo abe alesi ame si trɔna gbɔna be yeahe dziku vɛ tso Allah gbɔ kple eƒe nɔƒe le dzomavɔ me enea? Emae nye teƒe vɔ̃ɖitɔ kekeake si woatrɔ ayi.


163

هُمْ دَرَجٰتٌ عِنْدَ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌ ۢبِمَا يَعْمَلُوْنَ

hum darajātun ‘indallāh(i), wallāhu baṣīrum bimā ya‘malūn(a).

Woƒe (nɔnɔme) le dzidzenuwo nu le Allah ŋkume, eye Allah nye nusianukpɔla na nusi wowɔna.


164

لَقَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ اِذْ بَعَثَ فِيْهِمْ رَسُوْلًا مِّنْ اَنْفُسِهِمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِهٖ وَيُزَكِّيْهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَۚ وَاِنْ كَانُوْا مِنْ قَبْلُ لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

laqad mannallāhu ‘alal-mu'minīna iż ba‘aṡa fīhim rasūlam min anfusihim yatlū ‘alaihim āyātihī wa yuzakkīhim wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmah(ta), wa in kānū min qablu lafī ḍalālim mubīn(in).

Nyateƒee, Allah na amenuveve xɔsetɔwo esime (Allah) dɔ Dɔla (Muhammad) ɖe wo dome tso wo nɔewo dome, amesi xlẽ Eƒe kpukpuiwo na wo, kɔ woƒe (luʋɔwo) ŋu, eye wòfia Agbalẽ (Qur’an) kple Nunya (Sunnah) wo, togbɔ be tsã la, wonɔ vodada si dze ƒã me hã.


165

اَوَلَمَّآ اَصَابَتْكُمْ مُّصِيْبَةٌ قَدْ اَصَبْتُمْ مِّثْلَيْهَاۙ قُلْتُمْ اَنّٰى هٰذَا ۗ قُلْ هُوَ مِنْ عِنْدِ اَنْفُسِكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

awa lammā aṣābatkum muṣībatun qad aṣabtum miṡlaihā, qultum annā hāżā, qul huwa min ‘indi anfusikum, innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Eye nukatae wòwɔa nuku na wò ne afɔku (dziɖuɖu le Uhud) va dze dziwò, evɔ nèhe dzɔgbevɔ̃e si lolo wu wò futɔwo zi gbɔ zi eve le Badr? Ègblɔna be, “Afikae (dziɖuɖu) sia tso?” Gblɔ be, “Etso mia ŋutɔwo gbɔ.” Nyateƒee, ŋusẽ le Allah si ɖe nusianu dzi.


166

وَمَآ اَصَابَكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعٰنِ فَبِاِذْنِ اللّٰهِ وَلِيَعْلَمَ الْمُؤْمِنِيْنَۙ

wa mā aṣābakum yaumal-taqal-jam‘āni fa bi'iżnillāhi wa liya‘lamal-mu'minīn(a).

Eye nusi dzɔ ɖe dziwò esime aʋakɔ eveawo do go la, le Allah ƒe mɔɖeɖe nu, eye be Allah nado amesiwo nye xɔsetɔ vavãwo kpɔ.


167

وَلِيَعْلَمَ الَّذِيْنَ نَافَقُوْا ۖوَقِيْلَ لَهُمْ تَعَالَوْا قَاتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اَوِ ادْفَعُوْا ۗ قَالُوْا لَوْ نَعْلَمُ قِتَالًا لَّاتَّبَعْنٰكُمْ ۗ هُمْ لِلْكُفْرِ يَوْمَىِٕذٍ اَقْرَبُ مِنْهُمْ لِلْاِيْمَانِ ۚ يَقُوْلُوْنَ بِاَفْوَاهِهِمْ مَّا لَيْسَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ ۗ وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا يَكْتُمُوْنَۚ

wa liya‘lamal-lażīna nāfaqū, wa qīla lahum ta‘ālau qātilū fī sabīlillāhi awidfa‘ū, qālū lau na‘lamu qitālal lattaba‘nākum, hum lil-kufri yauma'iżin aqrabu minhum lil-īmān(i), yaqūlūna bi'afwāhihim mā laisa fī qulūbihim, walllāhu a‘lamu bimā yaktumūn(a).

Eye be woado alakpanuwɔlawo kpɔ la, wogblɔ na wo be, "Miva wɔ aʋa le Allah ƒe mɔ dzi alo miʋli (mia ɖokui ta)." Wogblɔ be, "Ne míenya (alesi) míawɔ avu la, anye ne míadze yowòme." Gbe ma gbe la, wogogo dzimaxɔse wu xɔse. Wotsɔa woƒe nu gblɔa nya siwo mewɔ ɖeka kple nusi le woƒe dzi me o. Eye Allah nya nusi woɣla nyuie wu


168

اَلَّذِيْنَ قَالُوْا لِاِخْوَانِهِمْ وَقَعَدُوْا لَوْ اَطَاعُوْنَا مَا قُتِلُوْا ۗ قُلْ فَادْرَءُوْا عَنْ اَنْفُسِكُمُ الْمَوْتَ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

al-lażīna qālū li'ikhwānihim wa qa‘adū lau aṭā‘ūnā mā qutilū, qul fadra'ū ‘an anfusikumul-mauta in kuntum ṣādiqīn(a).

(Wonye) amesiwo gblɔ na wo nɔviwo eye womeyi aʋa o be, "Ne ɖe wodze mía yome la, anye ne womawu wo o." Gblɔ be, “Mixe mɔ na ku le mia ɖokui nu, ne mieto nyateƒe.”


169

وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِيْنَ قُتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اَمْوَاتًا ۗ بَلْ اَحْيَاۤءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُوْنَۙ

wa lā taḥsabannal-lażīna qutilū fī sabīlillāhi amwātā(n), bal aḥyā'un 'inda rabbihim yurzaqūn(a).

Eye migasusu be amesiwo wowu le Allah ƒe mɔ dzi la ku o; ke boŋ wole agbe kple woƒe Aƒetɔ, eye wole nuɖuɖu xɔm.


170

فَرِحِيْنَ بِمَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖۙ وَيَسْتَبْشِرُوْنَ بِالَّذِيْنَ لَمْ يَلْحَقُوْا بِهِمْ مِّنْ خَلْفِهِمْ ۙ اَلَّا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَۘ

fariḥīna bimā ātāhumullāhu min faḍlih(ī), wa yastabsyirūna bil-lażīna lam yalḥaqū bihim min khalfihim, allā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Wokpɔa dzidzɔ ɖe amenuveve si Allah na wo ŋu, eye wokpɔa dzidzɔ ɖe amesiwo tsi megbe eye womewɔ ɖeka kpli wo haɖe o ta, be vɔvɔ̃ aɖeke mele wo ŋu o, eye womaxa nu hã o.


171

۞ يَسْتَبْشِرُوْنَ بِنِعْمَةٍ مِّنَ اللّٰهِ وَفَضْلٍۗ وَاَنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُؤْمِنِيْنَ ࣖ

yastabsyirūna bini‘matim minallāhi wa faḍl(in), wa annallāha lā yuḍī‘u ajral-mu'minīn(a).

Wokpɔa dzidzɔ ɖe Allah ƒe yayrawo kple nunanawo ŋu. Eye le nyateƒe me la, Allah megblẽa xɔsetɔwo ƒe fetu dome o.


172

اَلَّذِيْنَ اسْتَجَابُوْا لِلّٰهِ وَالرَّسُوْلِ مِنْۢ بَعْدِ مَآ اَصَابَهُمُ الْقَرْحُ ۖ لِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا مِنْهُمْ وَاتَّقَوْا اَجْرٌ عَظِيْمٌۚ

al-lażīnastajābū lillāhi war-rasūli mim ba‘di mā aṣābahumul-qarḥ(u), lil-lażīna aḥsanū minhum wattaqau ajrun ‘aẓīm(un).

(Eyae nye) amesiwo ɖoa to Allah kple Dɔla la le woƒe abixɔxɔ vɔ megbe (le Uhud ƒe aʋawɔwɔ me). Ame siwo wɔa nyui eye wonye mawuvɔ̃lawo le wo dome la akpɔ teƒeɖoɖo gã aɖe.


173

اَلَّذِيْنَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ اِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوْا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ اِيْمَانًاۖ وَّقَالُوْا حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَ الْوَكِيْلُ

al-lażīna qāla lahumun-nāsu innan-nāsa qad jama‘ū lakum fakhsyauhum fa zādahum īmānā(n), wa qālū ḥasbunallāhu wa ni‘mal-wakīl(u).

(Eyae nye) Amesiwo (siwo ɖoa to Allah kple dɔla) siwo, ne ameawo gblɔ na wo be, “Amewo (Qurayshtɔwo) ƒo aʋakɔ aɖe nu ƒu ɖe mia ŋu, eyata mivɔ̃ wo,” edzi woƒe xɔse ɖe edzi eye wogblɔna be, “Allah sɔ gbɔ na mí, eye Eyae nye ametakpɔla nyuitɔ.”


174

فَانْقَلَبُوْا بِنِعْمَةٍ مِّنَ اللّٰهِ وَفَضْلٍ لَّمْ يَمْسَسْهُمْ سُوْۤءٌۙ وَّاتَّبَعُوْا رِضْوَانَ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ ذُوْ فَضْلٍ عَظِيْمٍ

fanqalabū bi ni‘matim minallāhi wa faḍlil lam yamsashum sū'(un), wattaba‘ū riḍwānallāh(i), wallahu żū faḍlin ‘aẓīm(in).

Eyata wotrɔ gbɔ kple yayra (gãwo) kple dɔmenyonyo tso Allah gbɔ, afɔku aɖeke medze wo dzi o eye wodze Allah ƒe lɔlɔ̃nu yome. Amenuveve gã aɖe le Mawu si.


175

اِنَّمَا ذٰلِكُمُ الشَّيْطٰنُ يُخَوِّفُ اَوْلِيَاۤءَهٗۖ فَلَا تَخَافُوْهُمْ وَخَافُوْنِ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

innamā żālikumusy-syaiṭānu yukhawwifu auliyā'ah(ū), falā takhāfūhum wa khāfūni in kuntum mu'minīn(a).

Nyateƒee, abosam siwo doa vɔvɔ̃ (mi) kple wo xɔlɔ̃ wɔnuteƒewo koe wonye, eyata migavɔ̃ wo o, ke boŋ mivɔ̃m, nenye be mienye xɔsetɔwo.


176

وَلَا يَحْزُنْكَ الَّذِيْنَ يُسَارِعُوْنَ فِى الْكُفْرِۚ اِنَّهُمْ لَنْ يَّضُرُّوا اللّٰهَ شَيْـًٔا ۗ يُرِيْدُ اللّٰهُ اَلَّا يَجْعَلَ لَهُمْ حَظًّا فِى الْاٰخِرَةِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌۚ

wa lā yaḥzunkal-lażīna yusāri‘ūna fil-kufr(i), innahum lay yaḍurrullāha syai'ā(n), yurīdullāhu allā yaj‘ala lahum ḥaẓẓan fil-ākhirati wa lahum ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Eye migatsi dzi ɖe ame siwo trɔna yia dzimaxɔsetɔwo nyenye me bɔbɔe ŋu o, le nyateƒe me la, womewɔa nuvevi Allah kura o. Allah mana gome (fetu) wo le agbenɔnɔ le ku megbe o, eye woaxɔ tohehe gã aɖe.


177

اِنَّ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الْكُفْرَ بِالْاِيْمَانِ لَنْ يَّضُرُّوا اللّٰهَ شَيْـًٔاۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīnasytarawul-kufra bil-īmāni lay yaḍurrullāha syai'ā(n), wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Nyateƒee, amesiwo ƒlea dzimaxɔse kple xɔse la mawɔ nuvevi Allah kura o, eye woaxɔ tohehe si me vevesese le.


178

وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّمَا نُمْلِيْ لَهُمْ خَيْرٌ لِّاَنْفُسِهِمْ ۗ اِنَّمَا نُمْلِيْ لَهُمْ لِيَزْدَادُوْٓا اِثْمًا ۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ مُّهِيْنٌ

wa lā yaḥsabannal-lażīna kafarū annamā numlī lahum khairul li'anfusihim, innamā numlī lahum liyazdādū iṡmā(n), wa lahum ‘ażābum muhīn(un).

Eye migana dzimaxɔsetɔwo nasusu be ɣeyiɣi si Míena yewo la nyo na yewo o. Nyateƒee, ɣeyiɣi si Míena wo la nye be míadzi woƒe nuvɔ̃wo ɖe edzi ko, eye woaxɔ tohehe si ɖia gbɔ ame.


179

مَا كَانَ اللّٰهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِيْنَ عَلٰى مَآ اَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتّٰى يَمِيْزَ الْخَبِيْثَ مِنَ الطَّيِّبِ ۗ وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَجْتَبِيْ مِنْ رُّسُلِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ ۖ فَاٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرُسُلِهٖ ۚ وَاِنْ تُؤْمِنُوْا وَتَتَّقُوْا فَلَكُمْ اَجْرٌ عَظِيْمٌ

mā kānallāhu liyażaral-mu'minīna ‘alā mā antum ‘alaihi ḥattā yamīzal-khabīṡa minaṭ-ṭayyib(i), wa mā kānallāhu liyuṭli‘akum ‘alal-gaibi wa lākinnallāha yajtabī mir rusulihī may yasyā'(u), fa āminū billāhi wa rusulih(ī), wa in tu'minū wa tattaqū fa lakum ajrun ‘aẓīm(un).

Allah magblẽ xɔsetɔwo ɖi le wò nɔnɔme si me nèle fifia me o, eyata edea vovototo vɔ̃wo kple nyuiwo dome. Allah maɖe nu makpɔmakpɔwo afia mi o, ke boŋ Allah tiaa amesi wòdi tso Eƒe dɔlawo dome. Eyata xɔse nanɔ Allah kple Eƒe dɔlawo dzi. Ne xɔse kple mawuvɔvɔ̃ le asiwò la, ekema àkpɔ teƒeɖoɖo gã aɖe.


180

وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِيْنَ يَبْخَلُوْنَ بِمَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ هُوَ خَيْرًا لَّهُمْ ۗ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَّهُمْ ۗ سَيُطَوَّقُوْنَ مَا بَخِلُوْا بِهٖ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ وَلِلّٰهِ مِيْرَاثُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ ࣖ

wa lā yaḥsabannal-lażīna yabkhalūna bimā ātāhumullāhu min faḍlihī huwa khairal lahum, bal huwa syarrul lahum, sayuṭawwaqūna mā bakhilū bihī yaumal-qiyāmah(ti), wa lillāhi mīrāṡus-samāwāti wal-arḍ(i), wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).

Eye amesiwo nye ŋuklẽlawo ɖe nusi Allah tsɔ na wo tso eƒe amenuveve me ŋu la, mele be woasusu gbeɖe be (nublanuikpɔkpɔ) nyo na yewo o, togbɔ be (nublanuikpɔkpɔ) gblẽ na yewo hã. Nusiwo (kesinɔnuwo) siwo ŋu wobuna la, woahe wo (ɖe woƒe kɔ ŋu) le Tsitretsitsiŋkekea dzi. Allah tɔe domenyinu (nusi li) le dziƒowo kple anyigba dzi. Allah kpɔa nyuie le nusi nèwɔna me.


181

لَقَدْ سَمِعَ اللّٰهُ قَوْلَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ فَقِيْرٌ وَّنَحْنُ اَغْنِيَاۤءُ ۘ سَنَكْتُبُ مَا قَالُوْا وَقَتْلَهُمُ الْاَنْۢبِيَاۤءَ بِغَيْرِ حَقٍّۙ وَّنَقُوْلُ ذُوْقُوْا عَذَابَ الْحَرِيْقِ

laqad sami‘allāhu qaulal-lażīna qālū innallāha faqīruw wa naḥnu agniyā'(u), sanaktubu mā qālū wa qatlahumul-ambiyā'a bigairi ḥaqq(in), wa naqūlu żūqū ‘ażābal-ḥarīq(i).

Nyateƒee, Allah se ameawo (Yudatɔwo) ƒe nyawo siwo gblɔ be, "Nyateƒee, Allah da ahe eye míenye kesinɔtɔwo." Míaŋlɔ woƒe nyawo kple woƒe nuwɔna siwo nye nyagblɔɖilawo wuwu ɖi (susu dzɔdzɔe) manɔmee la ɖi, eye Míagblɔ (na wo be), "Miɖɔ fuwɔame si le bibim la kpɔ!"


182

ذٰلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْكُمْ وَاَنَّ اللّٰهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِّلْعَبِيْدِۚ

Żālika bimā qaddamat aidīkum wa annallāha laisa biẓallāmil lil-‘abīd(i).

Esia tso nusi wò ŋutɔ wò asiwo wɔ ta, eye le nyateƒe me la, Allah mewɔa nu gbegblẽ ɖe Eƒe dɔlawo ŋu o.


183

اَلَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ عَهِدَ اِلَيْنَآ اَلَّا نُؤْمِنَ لِرَسُوْلٍ حَتّٰى يَأْتِيَنَا بِقُرْبَانٍ تَأْكُلُهُ النَّارُ ۗ قُلْ قَدْ جَاۤءَكُمْ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِيْ بِالْبَيِّنٰتِ وَبِالَّذِيْ قُلْتُمْ فَلِمَ قَتَلْتُمُوْهُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

al-lażīna qālū innallāha ‘ahida ilainā allā nu'mina lirasūlin ḥattā ya'tiyanā biqurbānin ta'kuluhun-nār(u), qul qad jā'akum rusulum min qablī bil-bayyināti wa bil-lażī qultum falima qataltumūhum in kuntum ṣādiqīn(a).

(Eyae nye) ame siwo (Yudatɔwo) gblɔna be, "Nyateƒee, Allah de se na mí be, míagaxɔ dɔla aɖeke dzi ase o, vaseɖe esime wòatsɔ vɔsa si dzo fiã la vɛ na mí." Gblɔ (Muhammad), "Nyateƒee, amedɔdɔ geɖewo do ŋgɔ nam va gbɔwò, (kple) kpeɖodzi siwo me kɔ eye wotsɔ nusi nèyɔ vɛ, gake nukatae miewu wo nenye be miawoe nye nyateƒetɔwo."


184

فَاِنْ كَذَّبُوْكَ فَقَدْ كُذِّبَ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِكَ جَاۤءُوْ بِالْبَيِّنٰتِ وَالزُّبُرِ وَالْكِتٰبِ الْمُنِيْرِ

fa in każżabūka faqad kużżiba rusulum min qablika jā'ū bil-bayyināti waz-zuburi wal-kitābil-munīr(i).

Eyata ne woda alakpa na wò (Muhammad), ekema (nyae be) woda alakpa na apostolo siwo do ŋgɔ na wò hã (hã), wotsɔ nukunu ŋutɔŋutɔwo vɛ, Zubur kple Agbalẽ si na numeɖeɖe deblibo.


185

كُلُّ نَفْسٍ ذَاۤىِٕقَةُ الْمَوْتِۗ وَاِنَّمَا تُوَفَّوْنَ اُجُوْرَكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَاُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ ۗ وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا مَتَاعُ الْغُرُوْرِ

kullu nafsin żā'iqatul-maut(i), wa innamā tuwaffauna ujūrakum yaumal-qiyāmah(ti), faman zuḥziḥa ‘anin-nāri wa udkhilal-jannata faqad fāz(a), wa mal-ḥayātud-dun-yā illā matā‘ul-gurūr(i).

Luʋɔ gbagbe ɖesiaɖe aɖɔ ku kpɔ. Eye le Ʋɔnudrɔ̃gbea dzi koe woana wò fetu blibo la wò. Ame sia ame si woɖe ɖa tso dzomavɔ gbɔ eye wotsɔe de dziƒo la, ekpɔa aʋadziɖuɖu vavã. Xexeame ƒe agbenɔnɔ nye vivisese si blea ame ko.


186

۞ لَتُبْلَوُنَّ فِيْٓ اَمْوَالِكُمْ وَاَنْفُسِكُمْۗ وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْٓا اَذًى كَثِيْرًا ۗ وَاِنْ تَصْبِرُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ ذٰلِكَ مِنْ عَزْمِ الْاُمُوْرِ

latublawunna fī amwālikum wa anfusikum, wa latasma‘unna minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wa minal-lażīna asyrakū ażan kaṡīrā(n), wa in taṣbirū wa tattaqū fa inna żālika min ‘azmil-umūr(i).

Woado wò kpɔ godoo kple wò kesinɔnuwo kple ɖokuiwò. Eye kakaɖedzitɔe la, àse nuvevi ame geɖe ŋutɔ tso ame siwo wona Agbalẽa do ŋgɔ na wò kple mawusubɔlawo gbɔ. Ne ègbɔ dzi ɖi eye nènye mawuvɔ̃la la, ekema nyateƒee, nu mawo nye nusiwo (ele be) woatsɔ aɖo nɔƒe gbãtɔ.


187

وَاِذْ اَخَذَ اللّٰهُ مِيْثَاقَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ لَتُبَيِّنُنَّهٗ لِلنَّاسِ وَلَا تَكْتُمُوْنَهٗۖ فَنَبَذُوْهُ وَرَاۤءَ ظُهُوْرِهِمْ وَاشْتَرَوْا بِهٖ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۗ فَبِئْسَ مَا يَشْتَرُوْنَ

wa iż akhażallāhu mīṡāqal-lażīna ūtul-kitāba latubayyinunnahū lin-nāsi wa lā taktumūnah(ū), fa nabażūhu warā'a ẓuhūrihim wasytarau bihī ṡamanan qalīlā(n), fa bi'sa mā yasytarūn(a).

Eye (ɖo ŋku edzi), esi Allah xɔ ŋugbedodo aɖe tso amesiwo wona Agbalẽa (si nye), "Ele be miaɖe eme (Agbalẽa me nyawo) na amewo vavã, eye migaɣlae o," ekema wotsɔ (ŋugbedodoa) ƒu gbe ɖe woƒe megbe eye wodzrae le asi bɔbɔe aɖe nu. Eyata emae nye nuƒle kple nudzadzra ƒomevi vɔ̃ɖitɔ kekeake si wowɔna.


188

لَا تَحْسَبَنَّ الَّذِيْنَ يَفْرَحُوْنَ بِمَآ اَتَوْا وَّيُحِبُّوْنَ اَنْ يُّحْمَدُوْا بِمَا لَمْ يَفْعَلُوْا فَلَا تَحْسَبَنَّهُمْ بِمَفَازَةٍ مِّنَ الْعَذَابِۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

lā taḥsabannal-lażīna yafraḥūna bimā atau wa yuḥibbūna ay yuḥmadū bimā lam yaf‘alū falā taḥsabannahum bimafāzatim minal-‘ażāb(i), wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Mègasusui gbeɖe be amesiwo kpɔa dzidzɔ ɖe nusi yewowɔ ŋu eye wolɔ̃a kafukafu na yewo ɖe nusiwo yewomewɔ o ta la, mesusui gbeɖe be yewoasi le tohehe nu o. Woaxɔ tohehe si me vevesese le.


189

وَلِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

wa lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Eye Allah tɔe nye dziƒowo kple anyigba ƒe fiaɖuƒe; eye Allah nye Ŋusẽkatãtɔ ɖe nusianu dzi.


190

اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى الْاَلْبَابِۙ

inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri la'āyātil li'ulil-albāb(i).

Nyateƒee, le dziƒowo kple anyigba wɔwɔ me, kple zã kple keli ƒe tɔtrɔ me la, dzesiwo li (le Allah ƒe gãnyenye ŋu) na amesiwo se egɔme, .


191

الَّذِيْنَ يَذْكُرُوْنَ اللّٰهَ قِيَامًا وَّقُعُوْدًا وَّعَلٰى جُنُوْبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُوْنَ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هٰذَا بَاطِلًاۚ سُبْحٰنَكَ فَقِنَا عَذَابَ النَّارِ

al-lażīna yażkurūnallāha qiyāmaw wa qu‘ūdaw wa ‘alā junūbihim wa yatafakkarūna fi khalqis-samāwāti wal-arḍ(i), rabbanā mā khalaqta hāżā bāṭilā(n), subḥānaka fa qinā ‘ażāban-nār(i).

(ema nye) ame siwo ɖoa ŋku Allah dzi ne wole tsitrenu, bɔbɔ nɔ anyi alo mlɔ anyi, eye wobua dziƒo kple anyigba wɔwɔ ŋu (wogblɔna be), “Míaƒe Aƒetɔ, menye dzodzroe nèwɔ nusiawo katã o, Ŋutikɔkɔe na Wò, kpɔ mía ta tso dzomavɔ ƒe tohehe me.”


192

رَبَّنَآ اِنَّكَ مَنْ تُدْخِلِ النَّارَ فَقَدْ اَخْزَيْتَهٗ ۗ وَمَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ اَنْصَارٍ

rabbanā innaka man tudkhilin-nāra faqad akhzaitah(ū), wa mā liẓ-ẓālimīna min anṣār(in).

Mía Aƒetɔ, vavã, amesiame si Nètsɔ de dzomavɔ me la, ekema nyateƒee, Èɖi gbɔe, eye kpeɖeŋutɔ aɖeke meli na nuvɔ̃wɔla o.


193

رَبَّنَآ اِنَّنَا سَمِعْنَا مُنَادِيًا يُّنَادِيْ لِلْاِيْمَانِ اَنْ اٰمِنُوْا بِرَبِّكُمْ فَاٰمَنَّا ۖرَبَّنَا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوْبَنَا وَكَفِّرْ عَنَّا سَيِّاٰتِنَا وَتَوَفَّنَا مَعَ الْاَبْرَارِۚ

rabbanā innanā sami‘nā munādiyay yunādī lil-īmāni an āminū birabbikum fa āmannā, rabbanā fagfir lanā żunūbanā wa kaffir ‘annā sayyi'ātinā wa tawaffanā ma‘al-abrār(i).

Oo míaƒe Aƒetɔ, vavã míese amesiwo yɔ xɔse, (si nye), "Xɔ wò Aƒetɔ dzi se," eyata míawo hã míexɔe se. Oo míaƒe Aƒetɔ, tsɔ míaƒe nuvɔ̃wo ke eye nàtutu míaƒe vodadawo ɖa, eye nàwu mí kpe ɖe amesiwo tsɔ wo ɖokui na ŋu.


194

رَبَّنَا وَاٰتِنَا مَا وَعَدْتَّنَا عَلٰى رُسُلِكَ وَلَا تُخْزِنَا يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ اِنَّكَ لَا تُخْلِفُ الْمِيْعَادَ

rabbanā wa ātinā mā wa‘attanā ‘alā rusulika wa lā tukhzinā yaumal-qiyāmah(ti), innaka lā tukhliful-mī‘ād(a).

Oo míaƒe Aƒetɔ, na nusi ŋugbe nèdo na mí to Wò dɔlawo dzi la mí. Eye mègaɖi gbɔ mí le Tsitretsitsiŋkekea dzi o. Nyateƒee, Mèda ŋugbedodo aɖeke dzi gbeɖe o.”


195

فَاسْتَجَابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ اَنِّيْ لَآ اُضِيْعُ عَمَلَ عَامِلٍ مِّنْكُمْ مِّنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنْثٰى ۚ بَعْضُكُمْ مِّنْۢ بَعْضٍ ۚ فَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا وَاُخْرِجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ وَاُوْذُوْا فِيْ سَبِيْلِيْ وَقٰتَلُوْا وَقُتِلُوْا لَاُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّاٰتِهِمْ وَلَاُدْخِلَنَّهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۚ ثَوَابًا مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ عِنْدَهٗ حُسْنُ الثَّوَابِ

fastajāba lahum rabbuhum annī lā uḍī‘u ‘amala ‘āmilim minkum min żakarin au unṡā, ba‘ḍukum mim ba‘ḍ(in), fal-lażīna hājarū wa ukhrijū min diyārihim wa ūżū fī sabīlī wa qātalū wa qutilū la'ukaffiranna ‘anhum sayyi'ātihim wa la udkhilannahum jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), ṡawābam min ‘indillāh(i), wallāhu ‘indahū ḥusnuṡ-ṡawāb(i).

Eyata woƒe Aƒetɔ wɔ ɖe woƒe biabia dzi (to gbɔgblɔ me be), "Nyateƒee, nyemegblẽ mia dometɔ aɖeke si wɔa nu nyui o, eɖanye ŋutsu alo nyɔnu o, (elabena) mia dometɔ aɖewo nye (dzi) tso ame bubuwo me. Eyata amesiwo ʋu, eye wonya wo le woƒe aƒewo me, eye wowɔ nuvevi wo le Nye mɔ dzi, eye wowɔ avu, eye wowu wo la, maŋlɔ woƒe nuwɔna vɔ̃wo ɖa godoo eye maxɔ wo ɖe abɔ siwo le ete me." si tɔsisiwo sina, abe fetu tso Allah gbɔ ene eye teƒeɖoɖo nyui le Allah gbɔ."


196

لَا يَغُرَّنَّكَ تَقَلُّبُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فِى الْبِلَادِۗ

lā yagurrannaka taqallubul-lażīna kafarū fil-bilād(i).

Mègana dzimaxɔsetɔwo (amesiwo ʋuna) ƒe dɔwɔnawo naflu wò gbeɖe le anyigba bliboa dzi o.


197

مَتَاعٌ قَلِيْلٌ ۗ ثُمَّ مَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ ۗوَبِئْسَ الْمِهَادُ

matā‘un qalīl(un), ṡumma ma'wāhum jahannam(u), wa bi'sal-mihād(u).

Ɣeyiɣi kpui aɖe ƒe dzidzɔkpɔkpɔ koe wònye, ekema woƒe tɔtrɔƒe nye dzomavɔ. (Jahanam) gblẽ abe teƒe gbegblẽ si woanɔ ene.


198

لٰكِنِ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ جَنّٰتٌ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا نُزُلًا مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ ۗ وَمَا عِنْدَ اللّٰهِ خَيْرٌ لِّلْاَبْرَارِ

lākinil-lażīnattaqau rabbahum lahum jannātun tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā nuzulam min ‘indillāh(i), wa mā ‘indallāhi khairul lil-abrār(i).

Gake amesiwo vɔ̃a woƒe Aƒetɔ la, woakpɔ paradiso si te tɔsisiwo sina to, woanɔ eme abe nunana tso Allah gbɔ ene. Eye nusi le Allah gbɔ la nyo na amesiwo tsɔ wo ɖokui na.


199

وَاِنَّ مِنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ لَمَنْ يُّؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِمْ خٰشِعِيْنَ لِلّٰهِ ۙ لَا يَشْتَرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

wa inna min ahlil-kitābi lamay yu'minu billāhi wa mā unzila ilaikum wa mā unzila ilaihim khāsyi‘īna lillāh(i), lā yasytarūna bi'āyātillāhi ṡamanan qalīlā(n), ulā'ika lahum ajruhum ‘inda rabbihim, innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).

Eye le nyateƒe me la, le Agbalẽa me tɔwo dome la, ame aɖewo li siwo xɔ Allah dzi se, kple nusi woɖe fia mi, kple nusi woɖe fia wo dzi se, elabena wobɔbɔ wo ɖokui ɖe Allah ŋu, eye wometsɔa Allah ƒe kpukpuiwo dzrana ɖe asi bɔbɔe aɖe nu o. Woaxɔ fetu tso woƒe Aƒetɔ gbɔ. Nyateƒee, Allah wɔa kaba ŋutɔ le Eƒe akɔntabubuwo me.


200

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اصْبِرُوْا وَصَابِرُوْا وَرَابِطُوْاۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ ࣖ

yā ayyuhal-lażīna āmanuṣbirū wa ṣābirū wa rabiṭū, wattaqullāha la‘allakum tufliḥūn(a).

O mi amesiwo xɔe se! Gbɔ dzi ɖi eye nàdo ŋusẽ wò dzigbɔɖi eye nànɔ ŋudzɔ (le wò dukɔa ƒe liƒowo dzi) eye nàvɔ̃ Allah ale be dzɔgbenyui nanɔ ŋuwò.