Q.S अल-मुमताहनाह (اَلْمُمْتَحَنَة) - 13 छंदां री गिणती

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوْا عَدُوِّيْ وَعَدُوَّكُمْ اَوْلِيَاۤءَ تُلْقُوْنَ اِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَقَدْ كَفَرُوْا بِمَا جَاۤءَكُمْ مِّنَ الْحَقِّۚ يُخْرِجُوْنَ الرَّسُوْلَ وَاِيَّاكُمْ اَنْ تُؤْمِنُوْا بِاللّٰهِ رَبِّكُمْۗ اِنْ كُنْتُمْ خَرَجْتُمْ جِهَادًا فِيْ سَبِيْلِيْ وَابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِيْ تُسِرُّوْنَ اِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَاَنَا۠ اَعْلَمُ بِمَآ اَخْفَيْتُمْ وَمَآ اَعْلَنْتُمْۗ وَمَنْ يَّفْعَلْهُ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżū ‘aduwwī wa ‘aduwwakum auliyā'a tulqūna ilaihim bil-mawaddati wa qad kafarū bimā jā'akum minal-ḥaqq(i), yukhrijūnar-rasūla wa iyyākum an tu'minū billāhi rabbikum, in kuntum kharajtum jihādan fī sabīlī wabtigā'a marḍātī tusirrūna ilaihim bil-mawaddah(ti), wa ana a‘lamu bimā akhfaitum wa mā a‘lantum, wa may yaf‘alhu minkum faqad ḍalla sawā'as-sabīl(i).

हे विस्वास करण आळा! म्हारा दुश्मन अर थारा दुश्मन नै वफादार दोस्त मत बणाओ ताकि थै बांनै (मुहम्मद री खबर) करुणा रै कारण बता सको; भलांई बां थानै बताई गई सांच नै नकार दी है। बां रसूल नै अर थानै खुद नै निकाळ दियो क्यूंकै थै अल्लाह, थारै प्रभु माथै विस्वास करियो हो। जे थैं साची में म्हारै मारग माथै जावण सारू अर म्हारी खुशी री तलाश करण सारू बारै जावोला (अैड़ो मत करो)। थै बांनै (मुहम्मद री खबर) गुप्त रूप सूं, करुणा रै कारण बताओ, अर म्हैं आच्छी तरियां जाणूं कै थै कांई छुपाओ हो अर कांई प्रकट करो हो। अर थारै मांय सूं कोई भी ऐड़ो करै है, तो बो सीधो मारग सूं भटकग्यो है।

اِنْ يَّثْقَفُوْكُمْ يَكُوْنُوْا لَكُمْ اَعْدَاۤءً وَّيَبْسُطُوْٓا اِلَيْكُمْ اَيْدِيَهُمْ وَاَلْسِنَتَهُمْ بِالسُّوْۤءِ وَوَدُّوْا لَوْ تَكْفُرُوْنَۗ

iy yaṡqafūkum yakūnū lakum a‘dā'aw wa yabsuṭū ilaikum aidiyahum wa alsinatahum bis-sū'i wa waddū lau takfurūn(a).

जे वे थानै पकड़ लेवैला तो वे थारै सागै दुश्मन रो काम करैला अर पछै थानै नुकसान पूगाबा रै वास्तै थारै माथै आपरा हाथ अर जीभ घुमावैला अर वे चावैला कै थै अविश्वास रै मांय पाछो जावो।

لَنْ تَنْفَعَكُمْ اَرْحَامُكُمْ وَلَآ اَوْلَادُكُمْ ۛيَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۛيَفْصِلُ بَيْنَكُمْۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

lan tanfa‘akum arḥāmukum wa lā aulādukum yaumal-qiyāmati yafṣilu bainakum, wallāhu bimā ta‘malūna baṣīr(un).

थारा रिश्तेदार अर थारा टाबर कामत रै दिन थानै कोई फायदो कोनी देवैला। वो थानै अलग कर देला। अर अल्लाह थारै काम नै देखबा आळो है।

قَدْ كَانَتْ لَكُمْ اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗۚ اِذْ قَالُوْا لِقَوْمِهِمْ اِنَّا بُرَءٰۤؤُا مِنْكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۖ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغْضَاۤءُ اَبَدًا حَتّٰى تُؤْمِنُوْا بِاللّٰهِ وَحْدَهٗٓ اِلَّا قَوْلَ اِبْرٰهِيْمَ لِاَبِيْهِ لَاَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ وَمَآ اَمْلِكُ لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَاِلَيْكَ اَنَبْنَا وَاِلَيْكَ الْمَصِيْرُ

qad kānat lakum uswatun ḥasanatun fī ibrāhīma wal-lażīna ma‘ah(ū), iż qālū liqaumihim innā bura'ā'u minkum wa mimmā ta‘budūna min dūnillāh(i), kafarnā bikum wa badā bainanā wa bainakumul-‘adāwatu wal-bagḍā'u abadan ḥattā tu'minū billāhi waḥdahū illā qaula ibrāhīma li'abīhi la'astagfiranna laka wa mā amliku laka minallāhi min syai'(in), rabbanā ‘alaika tawakkalnā wa ilaika anabnā wa ilaikal-maṣīr(u).

साची, अब्राहम अर बां रै सागै रैवण आळा लोगां रै मांय थारै वास्तै एक आछो आदर्श हो, जद बां आपरै लोगां नै कैयो, "वास्तव में, म्हे थारै सूं अर अल्लाह रै अलावा जिण चीज री थै पूजा करो हो, उणसूं न्यारा हां, म्हे थारै (कफ्र) नै नकारता हां अर म्हारै अर थारै बीच सदा रै वास्तै दुश्मनी अर नफरत है, जद तांई थै अेकला अल्लाह माथै ई विस्वास नीं करोला," सिवाय इब्राहिम रै आपरै पिता सूं कैयोड़ा सबदां रै, "मैं थानै माफी मांगूंला, पण मैं थानै माफी मांगूंला। मैं थारै खिलाफ अल्लाह री यातना रो सामनो करण में बिल्कुल असमर्थ हूं।" (इब्राहिम कह्यो) "हे म्हारा प्रभु, आपां फगत थारै माथै ई भरोसो करां अर फगत थारै माथै ई पश्चाताप करां अर थारै माथै ई पाछा जावां,

رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِّلَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَاغْفِرْ لَنَا رَبَّنَاۚ اِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

rabbanā lā taj‘alnā fitnatal lil-lażīna kafarū wagfir lanā rabbanā, innaka antal-‘azīzul-ḥakīm(u).

हे म्हारा प्रभु, म्हांनै काफिरां रै वास्तै बदनामी रो निशानो मत बणाओ। अर हे म्हारा प्रभु, म्हानै माफ कर दो। साची, थै सबसूं ताकतवर अर सबसूं ज्ञानी हो।"

لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِيْهِمْ اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَنْ كَانَ يَرْجُوا اللّٰهَ وَالْيَوْمَ الْاٰخِرَۗ وَمَنْ يَّتَوَلَّ فَاِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيْدُ ࣖ

laqad kāna lakum fīhim uswatun ḥasanatul liman kāna yarjullāha wal-yaumal-ākhir(a), wa may yatawalla fa'innallāha huwal-ganiyyul-ḥamīd(u).

साची, बां (इब्राहिम अर बांका लोगां) रै मांय थारै वास्तै आच्छी आदर्श है; (अर्थात) बां लोगां रै वास्तै जका अल्लाह रै इनाम री अर परलोक री सुरक्षा री आस राखै है अर जिको कोई भी मुड़ जावै है, तो निस्चै ही अल्लाह वो सबसूं अमीर अर सबसूं स्तुति जोग है।

۞ عَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّجْعَلَ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ الَّذِيْنَ عَادَيْتُمْ مِّنْهُمْ مَّوَدَّةًۗ وَاللّٰهُ قَدِيْرٌۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

‘asallāhu ay yaj‘ala bainakum wa bainal-lażīna ‘ādaitum minhum mawaddah(tan), wallāhu qadīr(un), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

अल्लाह थारै अर बां लोगां रै बिचाळै दया पैदा करै जिणरै साथै थारै कदैई दुश्मन हा। अल्लाह सर्वशक्तिमान छै। अर अल्लाह माफ करण आळो अर दयालु है।

لَا يَنْهٰىكُمُ اللّٰهُ عَنِ الَّذِيْنَ لَمْ يُقَاتِلُوْكُمْ فِى الدِّيْنِ وَلَمْ يُخْرِجُوْكُمْ مِّنْ دِيَارِكُمْ اَنْ تَبَرُّوْهُمْ وَتُقْسِطُوْٓا اِلَيْهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِيْنَ

lā yanhākumullāhu ‘anil-lażīna lam yuqātilūkum fid-dīni wa lam yukhrijūkum min diyārikum an tabarrūhum wa tuqsiṭū ilaihim, innallāha yuḥibbul-muqsiṭīn(a).

अल्लाह थानै बां लोगां रै सागै भलाई अर निष्पक्षता सूं मना कोनी करै जिका थानै धर्म रै मामलां मांय नीं लड़ै अर थानै थारै गृहनगर सूं नीं काढै। साची, अल्लाह उण लोगां सूं प्यार करै है जका न्याय करै है।

اِنَّمَا يَنْهٰىكُمُ اللّٰهُ عَنِ الَّذِيْنَ قَاتَلُوْكُمْ فِى الدِّيْنِ وَاَخْرَجُوْكُمْ مِّنْ دِيَارِكُمْ وَظَاهَرُوْا عَلٰٓى اِخْرَاجِكُمْ اَنْ تَوَلَّوْهُمْۚ وَمَنْ يَّتَوَلَّهُمْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

innamā yanhākumullāhu ‘anil-lażīna qātalūkum fid-dīni wa akhrajūkum min diyārikum wa ẓāharū ‘alā ikhrājikum an tawallauhum, wa may yatawallahum fa'ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

साची, अल्लाह थानै फगत उण लोगां नै आपरा दोस्त बणाबा सूं मना करै है जका थारै सूं धर्म रै मामलां मांय लड़ै है अर थानै थारै गृहनगर सूं निकाळ देवै है अर थानै निकाळबा रै वास्तै (दूजां नै) मदद करै है। जो भी बांनै दोस्त बणावै है, वै ही गलत काम करण आळा है।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا جَاۤءَكُمُ الْمُؤْمِنٰتُ مُهٰجِرٰتٍ فَامْتَحِنُوْهُنَّۗ اَللّٰهُ اَعْلَمُ بِاِيْمَانِهِنَّ فَاِنْ عَلِمْتُمُوْهُنَّ مُؤْمِنٰتٍ فَلَا تَرْجِعُوْهُنَّ اِلَى الْكُفَّارِۗ لَا هُنَّ حِلٌّ لَّهُمْ وَلَا هُمْ يَحِلُّوْنَ لَهُنَّۗ وَاٰتُوْهُمْ مَّآ اَنْفَقُوْاۗ وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اَنْ تَنْكِحُوْهُنَّ اِذَآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّۗ وَلَا تُمْسِكُوْا بِعِصَمِ الْكَوَافِرِ وَسْـَٔلُوْا مَآ اَنْفَقْتُمْ وَلْيَسْـَٔلُوْا مَآ اَنْفَقُوْاۗ ذٰلِكُمْ حُكْمُ اللّٰهِ ۗيَحْكُمُ بَيْنَكُمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā jā'akumul-mu'minātu muhājirātin famtaḥinūhunn(a), allāhu a‘lamu bi'īmānihinna fa'in ‘alimtumūhunna mu'minātin falā tarji‘ūhunna ilal-kuffār(i), lā hunna ḥillul lahum wa lā hum yaḥillūna lahunn(a), wa ātūhum mā anfaqū, wa lā junāḥa ‘alaikum an tankiḥūhunna iżā ātaitumūhunna ujūrahunn(a), wa lā tumsikū bi‘iṣamil-kawāfiri was'alū mā anfaqū, żālikum ḥukmullāh(i), yaḥkumu bainakum, wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

हे विस्वास करण आळा! जद आस्थावान लुगायां थारै कनै प्रवास करण आवै है, तो थनै बां रो (विश्वास) परखणो पड़सी। अल्लाह बां रै आस्था रै बारै में बेसी जाणै है; जे थनै ठाह है कै वै (साचैई) विस्वास करै है तो बांनै काफिरां रै कनै मत भेजो। वे काफिर करण आळा लोगां रै वास्तै हल कोनी है अर काफिर करण आळा बां रै वास्तै हल कोनी है। अर बां रै दियोड़ा दहेज नै बां रै (पति) नै दे दो। अर जे थै बांनै दहेज चुकाओला तो बांनै ब्याव करण में थारै वास्तै कोई पाप कोनी है। अर अविश्वासी लुगायां रै सागै (ब्याव) रै संबंधां सूं बंध्योड़ा मत रैवो; अर दहेज री मांग करो जिणनै थै पाछो दियो है; अर (अगर बांका पति अविश्वासी रैवै) तो बांनै उण दहेज री मांग करणी चाइजै जिणनै बां पाछो दियो है (आपरी पूर्व लुगायां नै जिका विश्वास कर चुक्या है)। ऐड़ो ही अल्लाह रो नियम है जिणनै उण थारै मांय थरप दियो। अर अल्लाह सर्व जाणै है अर सर्व ज्ञानी है।

وَاِنْ فَاتَكُمْ شَيْءٌ مِّنْ اَزْوَاجِكُمْ اِلَى الْكُفَّارِ فَعَاقَبْتُمْ فَاٰتُوا الَّذِيْنَ ذَهَبَتْ اَزْوَاجُهُمْ مِّثْلَ مَآ اَنْفَقُوْاۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْٓ اَنْتُمْ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ

wa in fātakum syai'um min azwājikum ilal-kuffāri fa‘āqabtum fa'ātul-lażīna żahabat azwājuhum miṡla mā anfaqū, wattaqullāhal-lażī antum bihī mu'minūn(a).

अर जे कोई बात (दहेज पाछी) है जिणनै थै काफिरां रै कनै भागगी आपरी लुगायां सूं पूरी नीं करी है, तो थै बांनै हरा सको हो, फेर (लूट सूं) बां लोगां नै दे सको हो जिणरी लुगायां भागगी ही, उणसूं बेसी दहेज बां दियो है। अर अल्लाह सूं डरो जिण माथै थै विस्वास करो हो।

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ اِذَا جَاۤءَكَ الْمُؤْمِنٰتُ يُبَايِعْنَكَ عَلٰٓى اَنْ لَّا يُشْرِكْنَ بِاللّٰهِ شَيْـًٔا وَّلَا يَسْرِقْنَ وَلَا يَزْنِيْنَ وَلَا يَقْتُلْنَ اَوْلَادَهُنَّ وَلَا يَأْتِيْنَ بِبُهْتَانٍ يَّفْتَرِيْنَهٗ بَيْنَ اَيْدِيْهِنَّ وَاَرْجُلِهِنَّ وَلَا يَعْصِيْنَكَ فِيْ مَعْرُوْفٍ فَبَايِعْهُنَّ وَاسْتَغْفِرْ لَهُنَّ اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

yā ayyuhan-nabiyyu iżā jā'akal-mu'minātu yubāyi‘naka ‘alā allā yusyrikna billāhi syai'aw wa lā yasriqna wa lā yaznīna wa lā yaqtulna aulādahunna wa lā ya'tīna bibuhtāniy yaftarīnahū baina aidīhinna wa arjulihinna wa lā ya‘ṣīnaka fī ma‘rūfin fabāyi‘hunna wastagfir lahunnallāh(a), innallāha gafūrur raḥīm(un).

हे पैगम्बर! जद आस्थावान लुगायां थारै कनै बैअत लेबा नै आवै है, तो वे अल्लाह रै साथै कीं भी नीं जोड़ैला; चोरी नीं करैला, व्यभिचार नीं करैला, आपरा टाबरां नै नीं मारैला, झूठ नीं करैला जिणनै वे आपरै हाथ-पगां रै बिचाळै गढ़ैला अर कोई भली बात मांय थारी आज्ञा नीं मानैला, इण वास्तै बांरी निष्ठा रो वचन स्वीकार करो अर अल्लाह सूं बां रै वास्तै माफी मांगो। साची, अल्लाह माफ करण आळो अर घणो दयालु है।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَوَلَّوْا قَوْمًا غَضِبَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ قَدْ يَىِٕسُوْا مِنَ الْاٰخِرَةِ كَمَا يَىِٕسَ الْكُفَّارُ مِنْ اَصْحٰبِ الْقُبُوْرِ ࣖ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tatawallau qauman gaḍiballāhu ‘alaihim qad ya'isū minal-ākhirati kamā ya'isal-kuffāru min aṣḥābil-qubūr(i).

हे विस्वास करण आळा! जिण लोगां माथै अल्लाह नाराज है, बां नै आपरा मददगार मत बणाओ, साचाणी, वै परलोक सूं निराश हुयग्या है, जियां कै कब्र रै मांय पड़्या काफिर भी निराश हुवै है।