Q.S अन-नजम (اَلنَّجْم) - 62 छंदां री गिणती

وَالنَّجْمِ اِذَا هَوٰىۙ

wan-najmi iżā hawā.

तारां रै द्वारा जद वे डूब जावै है,

مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوٰىۚ

mā ḍalla ṣāḥibukum wa mā gawā.

थारो दोस्त (मुहम्मद) न तो भटक्यो है अर न ही (भी) गलत है,

وَمَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوٰى

wa mā yanṭiqu ‘anil-hawā.

अर बां जो कैयो (कुरान) बां री इच्छा रै मुजब कोनी हो।

اِنْ هُوَ اِلَّا وَحْيٌ يُّوْحٰىۙ

in huwa illā waḥyuy yūḥā.

(कुरान) रै अलावा और कीं नीं है, ओ एक रहस्योद्घाटन है (उण माथै),

عَلَّمَهٗ شَدِيْدُ الْقُوٰىۙ

‘allamahū syadīdul-quwā.

जिणनै उणनै घणो ताकतवर (जिब्रिल) सिखायो हो,

ذُوْ مِرَّةٍۗ فَاسْتَوٰىۙ

Żū mirrah(tin), fastawā.

जिणरै कनै दृढ़ता है; फेर (जिब्रिल) आपरै मूळ रूप मांय प्रकट हुयो (एक आछो अर ताकतवर रूप)

وَهُوَ بِالْاُفُقِ الْاَعْلٰىۗ

wa huwa bil-ufuqil-a‘lā.

जदकै वो ऊंचे क्षितिज माथै है।

ثُمَّ دَنَا فَتَدَلّٰىۙ

Ṡumma danā fa tadallā.

फेर वो मुहम्मद रै नैड़ै आयो, फेर नजीक आयो,

فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ اَوْ اَدْنٰىۚ

fa kāna qāba qausaini au adnā.

ताकि दूरी (करीब) दो तीर या नजदीक (फेर) हो।

فَاَوْحٰىٓ اِلٰى عَبْدِهٖ مَآ اَوْحٰىۗ

fa auḥā ilā ‘abdihī mā auḥā.

फेर उण आपरै सेवक (मुहम्मद) नै वो बतायो जिणनै अल्लाह बतायो हो।

مَا كَذَبَ الْفُؤَادُ مَا رَاٰى

mā każabal-fu'ādu mā ra'ā.

बां रो दिल बां नै नकार नीं सक्यो जिणनै बां देख्यो हो।

اَفَتُمٰرُوْنَهٗ عَلٰى مَا يَرٰى

afa tumārūnahū ‘alā mā yarā.

तो कांई थै (मक्का रा मुशरक) उणरै देख्योड़ा बातां माथै उणरै साथै विवाद करणो चावो हो?

وَلَقَدْ رَاٰهُ نَزْلَةً اُخْرٰىۙ

wa laqad ra'āhu nazlatan ukhrā.

अर साचाणी, उण (मुहम्मद) इणनै (इणरै असली रूप मांय) दूजै बगत देख्यो हो,

عِنْدَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهٰى

‘inda sidratil-muntahā.

(अर्थात) सिद्रतुल मुन्ताहा रै मांय,

عِنْدَهَا جَنَّةُ الْمَأْوٰىۗ

‘indahā jannatul-ma'wā.

जिणरै कनै निवास रा उद्यान है,

اِذْ يَغْشَى السِّدْرَةَ مَا يَغْشٰىۙ

iż yagsyas-sidrata mā yagsyā.

(मुहम्मद जिब्राईल नै देख्यो) जद सिद्रतुल मुन्ताहा नै किणी चीज सूं लिपटायो गयो हो जिणनै उणनै लिपटायो हो,

مَا زَاغَ الْبَصَرُ وَمَا طَغٰى

mā zāgal-baṣaru wa mā ṭagā.

उणरी दृष्टि (मुहम्मद) उणरी देख्योड़ी चीजां सूं नीं हटगी अर नीं ई उणसूं (पार) हुई।

لَقَدْ رَاٰى مِنْ اٰيٰتِ رَبِّهِ الْكُبْرٰى

laqad ra'ā min āyāti rabbihil-kubrā.

साची, उणनै आपरै प्रभु री केई मोटी-मोटी चिन्ह देखी।

اَفَرَءَيْتُمُ اللّٰتَ وَالْعُزّٰى

afa ra'aitumul-lāta wal-‘uzzā.

तो कांई थनै (मुशरवादी) (मूर्तियां) अल-लता अर अल-‘उज्जा नै देखणो चाइजै,

وَمَنٰوةَ الثَّالِثَةَ الْاُخْرٰى

wa manātaṡ-ṡāliṡatal-ukhrā.

अर मनत, तीजी (बाद में) (अल्लाह री बेटियां रै रूप में)।

اَلَكُمُ الذَّكَرُ وَلَهُ الْاُنْثٰى

alakumuż-żakaru wa lahul-unṡā.

कांई ओ थारै वास्तै नर है अर उणरै वास्तै स्त्री है?

تِلْكَ اِذًا قِسْمَةٌ ضِيْزٰى

tilka iżan qismatun ḍīzā.

ओ निश्चित रूप सूं एक अनुचित विभाजन है।

اِنْ هِيَ اِلَّآ اَسْمَاۤءٌ سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ اِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَمَا تَهْوَى الْاَنْفُسُۚ وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ مِّنْ رَّبِّهِمُ الْهُدٰىۗ

in hiya illā asmā'un sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā anzalallāhu bihā min sulṭān(in), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa mā tahwal-anfus(u), wa laqad jā'ahum mir rabbihimul-hudā.

ऐ और कीं कोनी है, पण वै नाम है जिका थै अर थारा पुरखां ईजाद करिया है; अल्लाह बां रै वास्तै कोई सबूत कोनी भेज्यो। वे फगत अनुमान अर वांरी इच्छावां री इच्छावां रो ई पालन करै है। असल म्हं, मार्गदर्शन बां रै प्रभु सूं आयो है।

اَمْ لِلْاِنْسَانِ مَا تَمَنّٰىۖ

am lil-insāni mā tamannā.

या फेर मिनखां नै वो सब कुछ मिल जावैला जिण रा वे सपना देखै है?

فَلِلّٰهِ الْاٰخِرَةُ وَالْاُوْلٰى ࣖ

fa lillāhil-ākhiratu wal-ūlā.

(नीं!) तो अल्लाह री है परलोक री जिंदगी अर दुनिया री जिंदगी।

۞ وَكَمْ مِّنْ مَّلَكٍ فِى السَّمٰوٰتِ لَا تُغْنِيْ شَفَاعَتُهُمْ شَيْـًٔا اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ اَنْ يَّأْذَنَ اللّٰهُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَرْضٰى

wa kam mim malakin fis-samāwāti lā tugnī syafā‘atuhum syai'an illā mim ba‘di ay ya'żanallāhu limay yasyā'u wa yarḍā.

अर आकास रै मांय कित्ता ई फरिश्ता है, बांरी मदत (मदद) रो कोई फायदो कोनी है सिवाय इणरै कै जद अल्लाह इजाजत देवै है (अर फगत) जिणनै वो चावै है अर जिणसूं वो राजी है।

اِنَّ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ لَيُسَمُّوْنَ الْمَلٰۤىِٕكَةَ تَسْمِيَةَ الْاُنْثٰى

innal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati layusammūnal-malā'ikata tasmiyatal-unṡā.

साचाणी, वै लोग जिका परलोक माथै विस्वास नीं करै, साचाणी वै देवदूतां रा नांव लुगायां रै नांव माथै राखै।

وَمَا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍۗ اِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِيْ مِنَ الْحَقِّ شَيْـًٔاۚ

wa mā lahum bihī min ‘ilm(in), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓann(a), wa innaẓ-ẓanna lā yugnī minal-ḥaqqi syai'ā(n).

अर बांनै इण बाबत कोई जाणकारी कोनी है। वे अनुमान लगाबा सूं बेसी कीं कोनी है अर असल मांय आं अनुमानां सूं साच नै जरा भी फायदो कोनी हुवै।

فَاَعْرِضْ عَنْ مَّنْ تَوَلّٰىۙ عَنْ ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ اِلَّا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَاۗ

fa a‘riḍ ‘am man tawallā, ‘an żikrinā wa lam yurid illal-ḥayātad-dun-yā.

तो (मुहम्मद) नै छोड़ दो जो म्हारी चेतावनी सूं मुड़ जावै है, अर वो फगत इण दुनिया री जिंदगी री इच्छा राखै है।

ذٰلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِّنَ الْعِلْمِۗ اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖۙ وَهُوَ اَعْلَمُ بِمَنِ اهْتَدٰى

Żālika mablaguhum minal-‘ilm(i), inna rabbaka huwa a‘lamu biman ḍalla ‘an sabīlih(ī), wa huwa a‘lamu bimanihtadā.

ओ ई बां रै ज्ञान रो स्तर है। साचाणी, थारा प्रभु, वो सबसूं बेसी जाणै है कै कुण उणरै मारग सूं भटक जावै है अर वो भी जाणै है कै कुण मार्गदर्शन करै है।

وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ لِيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اَسَاۤءُوْا بِمَا عَمِلُوْا وَيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا بِالْحُسْنٰىۚ

wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), liyajziyal-lażīna asā'ū bimā ‘amilū wa yajziyal-lażīna aḥsanū bil-ḥusnā.

अर जो भी आकास रै मांय है अर जो भी धरती माथै है वो अल्लाह रो है। (इण भांत) वो बुराई करण आळा नै बां रै करियोड़ा कामां रै मुजब ईनाम देसी अर भलाई करण आळा नै एक भलो इनाम (स्वर्ग) देसी।

اَلَّذِيْنَ يَجْتَنِبُوْنَ كَبٰۤىِٕرَ الْاِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ اِلَّا اللَّمَمَۙ اِنَّ رَبَّكَ وَاسِعُ الْمَغْفِرَةِۗ هُوَ اَعْلَمُ بِكُمْ اِذْ اَنْشَاَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ وَاِذْ اَنْتُمْ اَجِنَّةٌ فِيْ بُطُوْنِ اُمَّهٰتِكُمْۗ فَلَا تُزَكُّوْٓا اَنْفُسَكُمْۗ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقٰى ࣖ

allażīna yajtanibūna kabā'iral-iṡmi wal-fawāḥisya illal-lamam(a), inna rabbaka wāsi‘ul-magfirah(ti), huwa a‘lamu bikum iż ansya'akum minal-arḍi wa iż antum ajinnatun fī buṭūni ummahātikum, falā tuzakkū anfusakum, huwa a‘lamu bimanittaqā.

यानी) वै लोग जका छोटी-छोटी भूलां नै छोड़’र मोटा पापां अर घृणित कामां सूं दूर रैवै। साचाणी, थारा प्रभु आपरी क्षमा रै मांय विशाल है। वो थारै बारै मांय जाणै है, क्यूंकै वो थानै जमीन सूं बणायो हो जद थैं थारी मां रै पेट मांय भ्रूण हो। सो खुद नै पवित्र मत समझो। वो धर्मी लोगां रै बारै मांय जाणै है।

اَفَرَءَيْتَ الَّذِيْ تَوَلّٰىۙ

afa ra'aital-lażī tawallā.

तो कांई थनै लोगां नै कोनी दीखै जका (कुरान सूं) मुड़ जावै है?

وَاَعْطٰى قَلِيْلًا وَّاَكْدٰى

wa a‘ṭā qalīlaw wa akdā.

अर बो थोड़ो-घणो (जिका वादा करियो गयो हो) दियो अर पछै बाकी रो रकम राख लियो।

اَعِنْدَهٗ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَرٰى

a‘indahū ‘ilmul-gaibi fahuwa yarā.

कांई उणनै अदृश्य रो ज्ञान है जिणसूं वो देख सकै?

اَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِيْ صُحُفِ مُوْسٰى

am lam yunabba' bimā fī ṣuḥufi mūsā.

या फेर कांई ओ नीं बतायो गयो है कै (उणनै) कांई है (उण पवित्र किताब रै पन्नां माथै जिणनै मूसा माथै प्रगट करियो गयो हो?

وَاِبْرٰهِيْمَ الَّذِيْ وَفّٰىٓ ۙ

wa ibrāhīmal-lażī waffā.

अर (चादर) अब्राहम जो हमेशा वादा पूरा करै है?

اَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰىۙ

allā taziru wāziratuw wizra ukhrā.

(अर्थात) पाप करण आळा मिनख दूजां रा पाप नीं उठावैला,

وَاَنْ لَّيْسَ لِلْاِنْسَانِ اِلَّا مَا سَعٰىۙ

wa al laisa lil-insāni illā mā sa‘ā.

अर बो आदमी फगत उणी चीज नै पावै जिण रै वास्तै बो काम करियो है।

وَاَنَّ سَعْيَهٗ سَوْفَ يُرٰىۖ

wa anna sa‘yahū saufa yurā.

अर साची में उणरी कोशिशां नै दिखायो जावेला (उणनै),

ثُمَّ يُجْزٰىهُ الْجَزَاۤءَ الْاَوْفٰىۙ

Ṡumma yujzāhul-jazā'al-aufā.

फेर उणनै सबसूं सही जवाब मिलसी,

وَاَنَّ اِلٰى رَبِّكَ الْمُنْتَهٰىۙ

wa anna ilā rabbikal-muntahā.

अर थारै प्रभु रै वास्तै (सगळी चीजां रो अंत) है।

وَاَنَّهٗ هُوَ اَضْحَكَ وَاَبْكٰى

wa annahū huwa aḍḥaka wa abkā.

अर साची में ओ ईज है जको लोगां नै हँसावै अर रोवै है।

وَاَنَّهٗ هُوَ اَمَاتَ وَاَحْيَاۙ

wa annahū huwa amāta wa aḥyā.

अर साचाणी वो ईज है जको मौत अर जीवन रो कारण बणै है।

وَاَنَّهٗ خَلَقَ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْاُنْثٰىۙ

wa annahū khalaqaz-zaujainiż-żakara wal-unṡā.

अर साचाणी ओ ईज है जिण नर अर नारी री जोड़ी बणाई है।

مِنْ نُّطْفَةٍ اِذَا تُمْنٰىۙ

min nuṭfatin iżā tumnā.

वीर्य सूं, जद निकळै है,

وَاَنَّ عَلَيْهِ النَّشْاَةَ الْاُخْرٰىۙ

wa anna ‘alaihin nasy'atal-ukhrā.

अर साचाणी ओ ईज है जको दूजी सृष्टि (मरण रै पछै जी उठणो) तय करै है।

وَاَنَّهٗ هُوَ اَغْنٰى وَاَقْنٰىۙ

wa annahū huwa agnā wa aqnā.

अर साचाणी वो ईज है जको धन अर पर्याप्तता देवै है।

وَاَنَّهٗ هُوَ رَبُّ الشِّعْرٰىۙ

wa annahū huwa rabbusy-syi‘rā.

अर साचाणी वो प्रभु है (जिणरै कनै) तारा शियारा है

وَاَنَّهٗٓ اَهْلَكَ عَادًا ۨالْاُوْلٰىۙ

wa annahū ahlaka ‘ādanil-ūlā.

अर साचाणी ओ ईज हो जिणनै घणी पैली आद रै लोगां नै नास कर दियो हो।

وَثَمُوْدَا۟ فَمَآ اَبْقٰىۙ

wa ṡamūda famā abqā.

अर समुद रा लोग, बो एक भी (जीवित) नीं छोड्यो।

وَقَوْمَ نُوْحٍ مِّنْ قَبْلُۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا هُمْ اَظْلَمَ وَاَطْغٰىۗ

wa qauma nūḥim min qabl(u), innahum kānū hum aẓlama wa aṭgā.

अर (इणरै अलावा) इणसूं पैली नूह रा लोग। साची, वे सबसूं अन्यायी अर सबसूं आज्ञाकारी लोग है।

وَالْمُؤْتَفِكَةَ اَهْوٰىۙ

wal-mu'tafikata ahwā.

अर आंधी लूत रै लोगां री धरती नै तबाह कर दी।

فَغَشّٰىهَا مَا غَشّٰىۚ

fa gasysyāhā mā gasysyā.

फेर जमीन नै (दंड रै रूप मांय) (मलबा) सूं ढेर कर दियो जिको उण माथै पड़्यो।

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكَ تَتَمَارٰى

fa bi'ayyi ālā'i rabbika tatamārā.

तो थनै थारै प्रभु रै किण आशीर्वाद माथै अजै तांई संदेह है?

هٰذَا نَذِيْرٌ مِّنَ النُّذُرِ الْاُوْلٰى

hāżā nażīrum minan-nużuril-ūlā.

यो (मुहम्मद) पैली आवा वाळा चेतावनी देवण आळा मांय सूं एक है।

اَزِفَتِ الْاٰزِفَةُ ۚ

azifatil-āzifah(tu).

नजीक रो दिन (प्रलय) नजीक आ रियो है।

لَيْسَ لَهَا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ كَاشِفَةٌ ۗ

laisa lahā min dūnillāhi kāsyifah(tun).

अल्लाह रै अलावा कोई भी (उण दिन री घटना) नै प्रकट नीं कर सकैला।

اَفَمِنْ هٰذَا الْحَدِيْثِ تَعْجَبُوْنَۙ

afamin hāżal-ḥadīṡi ta‘jabūn(a).

तो कांई थनै आ खबर सुणर हैरानी हुई है?

وَتَضْحَكُوْنَ وَلَا تَبْكُوْنَۙ

wa taḍḥakūna wa lā tabkūn(a).

अर थै हँसो अर रोवो कोनी,

وَاَنْتُمْ سٰمِدُوْنَ

wa antum sāmidūn(a).

जदकै थै लापरवाह हो (उणसूं)।

فَاسْجُدُوْا لِلّٰهِ وَاعْبُدُوْا ࣖ ۩

fasjudū lillāhi wa‘budū.

तो अल्लाह रै साम्हीं प्रणाम करो अर उणरी पूजा करो।