Q.S Аш Шура (اَلشُّورَىٰ) - 53 Почеламут-влакын чотышт

حٰمۤ ۚ

Ḥā mīm.

Ха Мим

عۤسۤقۤ ۗ

‘ain sīn qāf.

Айн Син Каф

كَذٰلِكَ يُوْحِيْٓ اِلَيْكَ وَاِلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكَۙ اللّٰهُ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

każālika yūḥī ilaika wa ilal-lażīna min qablik(a), allāhul-‘azīzul-ḥakīm(u).

Тыге Аллах, Чылакертше, Чыла Ушан, тыланда (Мухаммедлан) да тендан деч ончычсо-влаклан почын пуэн.

لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيْمُ

lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa huwal-‘aliyyul-‘aẓīm(u).

Мо пылпомышто уло, мо мландӱмбалне уло – Тудын. А Тудо Эн Кугу, Эн Кугу.

تَكَادُ السَّمٰوٰتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْ فَوْقِهِنَّ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ يُسَبِّحُوْنَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيَسْتَغْفِرُوْنَ لِمَنْ فِى الْاَرْضِۗ اَلَآ اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

takādus-samāwātu yatafaṭṭarna min fauqihinna wal-malā'ikatu yusabbiḥūna biḥamdi rabbihim wa yastagfirūna liman fil-arḍ(i), alā innallāha huwal-gafūrur-raḥīm(u).

Ӱмбалне кава почти пудырген (Аллахын кугу улмыжлан кӧра) да суксо-влак шке Господьыштым моктеныт да мландӱмбалсе калыклан проститлаш йодыныт. Шарнем, чынжымак, Аллах — эн проститлыше, эн чаманыше.

وَالَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَ اللّٰهُ حَفِيْظٌ عَلَيْهِمْۖ وَمَآ اَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيْلٍ

wal-lażīnattakhażū min dūnihī auliyā'allāhu ḥafīẓun ‘alaihim, wa mā anta ‘alaihim biwakīl(in).

А кӧ Аллах деч посна аралтышым налеш, Аллах нунын пашаштым эскера; Тый (Мухаммед) нерген ойлаш гын, нуным эскераш ӱшаныме еҥ отыл.

وَكَذٰلِكَ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لِّتُنْذِرَ اُمَّ الْقُرٰى وَمَنْ حَوْلَهَا وَتُنْذِرَ يَوْمَ الْجَمْعِ لَا رَيْبَ فِيْهِ ۗفَرِيْقٌ فِى الْجَنَّةِ وَفَرِيْقٌ فِى السَّعِيْرِ

wa każālika auḥainā ilaika qur'ānan ‘arabiyyal litunżira ummal-qurā wa man ḥaulahā wa tunżira yaumal-jam‘i lā raiba fīh(i), farīqun fil-jannati wa farīqun fis-sa‘īr(i).

Тыге Ме тыланда Кораным араб йылме дене почын пуэнна, тыге те рӱдолаште (Меккыште) илыше-влакым да тудын йыр улшо (эллаште) илыше-влакым шижтарен кертыда да погынымаш кече нерген шижтарен кертыда, кудыжо, мутат уке, нимогай кокытеланымаш уке. Южышт пылпомышыш каят, а южышт тамыкыш.

وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَجَعَلَهُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةً وَّلٰكِنْ يُّدْخِلُ مَنْ يَّشَاۤءُ فِيْ رَحْمَتِهٖۗ وَالظّٰلِمُوْنَ مَا لَهُمْ مِّنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

wa lau syā'allāhu laja‘alahum ummataw wāḥidataw wa lākiy yudkhilu may yasyā'u fī raḥmatih(ī), waẓ-ẓālimūna mā lahum miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

А Аллах кумылаҥден гын, нуным ик калыкыш савырен ыле, но кӧм кумылаҥден, нуным шке порылыкышкыжо пуртен. А осалым ыштыше-влаклан аралыше але полышкалышыже уке.

اَمِ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَۚ فَاللّٰهُ هُوَ الْوَلِيُّ وَهُوَ يُحْيِ الْمَوْتٰى ۖوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

amittakhażū min dūnihī auliyā'(a), fallāhu huwal-waliyyu wa huwa yuḥyil-mautā, wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Ала нуно Тудын деч моло аралтышым налыныт? А Аллах, Тудо (чын) аралыше. А Тудо колышо-влаклан илышым пуа, чыла ӱмбалне Тудын властьше уло.

وَمَا اخْتَلَفْتُمْ فِيْهِ مِنْ شَيْءٍ فَحُكْمُهٗٓ اِلَى اللّٰهِ ۗذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبِّيْ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُۖ وَاِلَيْهِ اُنِيْبُ

wa makhtalaftum fīhi min syai'in faḥukmuhū ilallāh(i), żālikumullāhu rabbī ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi unīb(u).

А мом те тудын дене иктаж-мо шотышто ӱчашеда, пунчалым (до) Аллах. (Кӧн тыгай качествыже уло) — тиде Аллах, мыйын Господьем. Тудлан мый ӱшанем да Тудын деке пӧртылам.

فَاطِرُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا وَّمِنَ الْاَنْعَامِ اَزْوَاجًاۚ يَذْرَؤُكُمْ فِيْهِۗ لَيْسَ كَمِثْلِهٖ شَيْءٌ ۚوَهُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ

fāṭirus-samāwāti wal-arḍ(i), ja‘ala lakum min anfusikum azwājaw wa minal-an‘āmi azwājā(n), yażra'ukum fīh(i), laisa kamiṡlihī syai'(un), wa huwas-samī‘ul-baṣīr(u).

(Аллах) Пылпомыш ден мландым ыштыше. Тудо тыланда шке тукым гыч йолташым ыштен, а вольык тукым гыч йолташым (тыгак). Тудо тендам тыге шукемдаш таратен. Тудын гай нимо уке. А Тудо чыла колыштшо, чыла ужшо.

لَهٗ مَقَالِيْدُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗاِنَّهٗ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

lahū maqālīdus-samāwāti wal-arḍ(i), yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), innahū bikulli syai'in ‘alīm(un).

Тудын кавасе да мландын поянлыкше; Тудо шке кочкышыжым кумдаҥда да кӧлан ​​шона, тудлан гына чекла. Чынжымак, Тудо чыла пала.

۞ شَرَعَ لَكُمْ مِّنَ الدِّيْنِ مَا وَصّٰى بِهٖ نُوْحًا وَّالَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهٖٓ اِبْرٰهِيْمَ وَمُوْسٰى وَعِيْسٰٓى اَنْ اَقِيْمُوا الدِّيْنَ وَلَا تَتَفَرَّقُوْا فِيْهِۗ كَبُرَ عَلَى الْمُشْرِكِيْنَ مَا تَدْعُوْهُمْ اِلَيْهِۗ اَللّٰهُ يَجْتَبِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ يُّنِيْبُۗ

syara‘a lakum minad-dīni mā waṣṣā bihī nūḥaw wal-lażī auḥainā ilaika wa mā waṣṣā bihī ibrāhīma wa mūsā wa ‘īsā an aqīmud-dīna wa lā tatafarraqū fīh(i), kabura ‘alal-musyrikīna mā tad‘ūhum ilaih(i), allāhu yajtabī ilaihi may yasyā'u wa yahdī ilaihi may yunīb(u).

Тудо Нойлан эрыкым пуэн да мом Ме тыланда (Мухаммедлан) почын пуэнна да мом Ме Авраамлан, Моисейлан да Иисуслан пуэнна, лӱмнержым, шке религийдам (ӱшанымашдам да ӱшанле улмыдам) арален кодыза да тушто ида шеледалт. Тый нунылан ӱжмӧ религийым политеист-влаклан (почаш) пеш неле. Аллах кӧм шона, тудым монотеизм религийыш ойырен налеш да (Тудын деке) пӧртылшӧ-влаклан Шке (религийжылан) вӱдышӧ-влакым пуа.

وَمَا تَفَرَّقُوْٓا اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْيًاۢ بَيْنَهُمْۗ وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى لَّقُضِيَ بَيْنَهُمْۗ وَاِنَّ الَّذِيْنَ اُوْرِثُوا الْكِتٰبَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ مُرِيْبٍ

wa mā tafarraqū illā mim ba‘di mā jā'ahumul-‘ilmu bagyam bainahum, wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika ilā ajalim musammal laquḍiya bainahum, wa innal-lażīna ūriṡul-kitāba mim ba‘dihim lafī syakkim minhu murīb(in).

А нуно (Книган еҥже-влак) шке коклаштышт ӧпкелан кӧра шинчымаш (пророк-влакын каласыме чын) нунын деке толмо деч вара веле шеледалт огытыл. Тендан Господьда деч ончылгоч улшо кӱштымаш огыл гын (наказанийым кусарыме нерген) палемдыме жап марте, нунын наказанийышт, мутат уке, шукталтеш ыле. Да чынжымак, нунын деч вара (Мухаммед жапыште) Книгам (Тора ден Евангелий) наследоватлыше-влак, чынжымак, Книга (Аль-Коран) шотышто кугу шекланымаш дене лийыныт.

فَلِذٰلِكَ فَادْعُ ۚوَاسْتَقِمْ كَمَآ اُمِرْتَۚ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَهُمْۚ وَقُلْ اٰمَنْتُ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنْ كِتٰبٍۚ وَاُمِرْتُ لِاَعْدِلَ بَيْنَكُمْ ۗ اَللّٰهُ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْ ۗ لَنَآ اَعْمَالُنَا وَلَكُمْ اَعْمَالُكُمْ ۗ لَاحُجَّةَ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ ۗ اَللّٰهُ يَجْمَعُ بَيْنَنَا ۚوَاِلَيْهِ الْمَصِيْرُ ۗ

fa liżālika fad‘(u), wastaqim kamā umirt(a), wa lā tattabi‘ ahwā'ahum, wa qul āmantu bimā anzalallāhu min kitāb(in), wa umirtu li'a‘dila bainakum, allāhu rabbunā wa rabbukum, lanā a‘mālunā wa lakum a‘mālukum, lā ḥujjata bainanā wa bainakum, allāhu yajma‘u bainanā,wa ilaihil-maṣīr(u).

Сандене ӱжза (ӱшаныше-влакым) да кодса (ӱшаныше да проповедовать) кузе те (Мухаммед) тыланда кӱштен да нунын кумылышт почеш ида ыште да каласе: "Мый ӱшанем, книга, кудым Аллах почын пуэн да мыланем кӱштен, чын ышташ манын, тендан коклаште. Аллах мемнан Господь да тендан Господь. Мемнан верч мемнан пашана да тендан верч тендан пашада. Мемнан коклаште нимогай ӱчашымаш уке, Аллах да мемнан коклаште поген, Аллах да мемнам поген. Тудым (ме) пӧртылтыза».

وَالَّذِيْنَ يُحَاۤجُّوْنَ فِى اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا اسْتُجِيْبَ لَهٗ حُجَّتُهُمْ دَاحِضَةٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ وَّلَهُمْ عَذَابٌ شَدِيْدٌ

wal-lażīna yuḥājjūna fillāhi mim ba‘di mastujība lahū ḥujjatuhum dāḥiḍatun ‘inda rabbihim wa ‘alaihim gaḍabuw wa lahum ‘ażābun syadīd(un).

А кӧ (тиде религийым) налме деч вара Аллахын (религийже) нерген ӱчаша, нунын ӱчашымашышт Господь ончылно арам. Нуно (Аллахын) шыдыжым налыныт да пеш пеҥгыде наказанийым налыныт.

اَللّٰهُ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ وَالْمِيْزَانَ ۗوَمَا يُدْرِيْكَ لَعَلَّ السَّاعَةَ قَرِيْبٌ

allāhul-lażī anzalal-kitāba bil-ḥaqqi wal-mīzān(a), wa mā yudrīka la‘allas-sā‘ata qarīb(un).

Аллах чын да баланс (чынлык) дене (кондымо) книгам (Аль-Коран) колтен. А те паледа, ала тӱня мучаш лишыл?

يَسْتَعْجِلُ بِهَا الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِهَاۚ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مُشْفِقُوْنَ مِنْهَاۙ وَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهَا الْحَقُّ ۗ اَلَآ اِنَّ الَّذِيْنَ يُمَارُوْنَ فِى السَّاعَةِ لَفِيْ ضَلٰلٍۢ بَعِيْدٍ

yasta‘jilu bihal-lażīna lā yu'minūna bihā, wal-lażīna āmanū musyfiqūna minhā, wa ya‘lamūna annahal-ḥaqq(u), alā innal-lażīna yumārūna fis-sā‘ati lafī ḍalālim ba‘īd(in).

Пытартыш кечын улмыжлан ӱшаныдыме еҥ-влак вашке лийже манын йодыт, а ӱшаныше еҥ-влак тидын деч лӱдыт да нуно Пытартыш кече чын (лиеш) манын ӱшанат. Паледа, чынжымак, Апокалипсис лиймым шылтыше еҥ-влак чынжымак торашке каеныт.

اَللّٰهُ لَطِيْفٌۢ بِعِبَادِهٖ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚوَهُوَ الْقَوِيُّ الْعَزِيْزُ ࣖ

allāhu laṭīfum bi‘ibādihī yarzuqu may yasyā'(u), wa huwal-qawiyyul-‘azīz(u).

Аллах шке тарзыже-влак деке ласка; Тудо кӧлан ​​шона, тудлан кочкышым пуа, да Тудо Чылакертше, Чылакертше.

مَنْ كَانَ يُرِيْدُ حَرْثَ الْاٰخِرَةِ نَزِدْ لَهٗ فِيْ حَرْثِهٖۚ وَمَنْ كَانَ يُرِيْدُ حَرْثَ الدُّنْيَا نُؤْتِهٖ مِنْهَاۙ وَمَا لَهٗ فِى الْاٰخِرَةِ مِنْ نَّصِيْبٍ

man kāna yurīdu ḥarṡal-ākhirati nazid lahū fī ḥarṡih(ī), wa man kāna yurīdu ḥarṡad-dun-yā nu'tihī minhā, wa mā lahū fil-ākhirati min naṣīb(in).

Кӧ вес тӱняште пайдам йодеш, тудлан ме ешарена, а кӧ ты тӱняште пайдам йодеш, тудлан ужашыжым (тӱнясе пайдам) пуэна, а вес илышыште тудын ужашыже ок лий.

اَمْ لَهُمْ شُرَكٰۤؤُا شَرَعُوْا لَهُمْ مِّنَ الدِّيْنِ مَا لَمْ يَأْذَنْۢ بِهِ اللّٰهُ ۗوَلَوْلَا كَلِمَةُ الْفَصْلِ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ ۗوَاِنَّ الظّٰلِمِيْنَ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

am lahum syurakā'u syara‘ū lahum minad-dīni mā lam ya'żam bihillāh(u), wa lau lā kalimatul-faṣli laquḍiya bainahum, wa innaẓ-ẓālimīna lahum ‘ażābun alīm(un).

Нунын Аллах деч моло юмышт уло мо, кудо нунылан религий правилым шында, кӧм Аллах ок пу? А (Аллах деч наказанийым) шуйкалыше указ уке гын, нунын коклаште наказанийым шуктат ыле. Да чынжымак, чын огыл калыклан пеш неле наказаний логалеш.

تَرَى الظّٰلِمِيْنَ مُشْفِقِيْنَ مِمَّا كَسَبُوْا وَهُوَ وَاقِعٌۢ بِهِمْ ۗوَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فِيْ رَوْضَاتِ الْجَنَّاتِۚ لَهُمْ مَّا يَشَاۤءُوْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗذٰلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبِيْرُ

taraẓ-ẓālimīna musyfiqīna mimmā kasabū wa huwa wāqi‘um bihim, wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fī rauḍātil-jannāt(i), lahum mā yasyā'ūna ‘inda rabbihim, żālika huwal-faḍlul-kabīr(u).

Те ужыда: титакан-влак ыштыме (преступленийыштлан) кӧра чот лӱдыт, да (наказаний) нунын ӱмбаке логалын. А ӱшаныше да поро пашам ыштыше-влак пылпомыш садлаште улыт, нуно Юмо деч мом йодыныт, тудым налыт. Тиде пеш кугу пӧлек.

ذٰلِكَ الَّذِيْ يُبَشِّرُ اللّٰهُ عِبَادَهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِۗ قُلْ لَّآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ اَجْرًا اِلَّا الْمَوَدَّةَ فِى الْقُرْبٰىۗ وَمَنْ يَّقْتَرِفْ حَسَنَةً نَّزِدْ لَهٗ فِيْهَا حُسْنًا ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ شَكُوْرٌ

Żālikal-lażī yubasysyirullāhu ‘ibādahul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāt(i), qul lā as'alukum ‘alaihi ajran illal-mawaddata fil-qurbā, wa may yaqtarif ḥasanatan nazid lahū fīhā ḥusnā(n), innallāha gafūrun syakūr(un).

Тиде (пӧлек) Аллах увертара, ӱшаныше да поро пашам ыштыше тарзыже-влакым куандараш манын. Каласе (Мухаммед): «Мый тендан деч еш йӧратымаш деч моло нимомат ом йод». А кӧ порым ышта, Тудлан ме порым ешарена. Чынжымак, Аллах эн проститлыше, эн тауштышо.

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًاۚ فَاِنْ يَّشَاِ اللّٰهُ يَخْتِمْ عَلٰى قَلْبِكَ ۗوَيَمْحُ اللّٰهُ الْبَاطِلَ وَيُحِقُّ الْحَقَّ بِكَلِمٰتِهٖ ۗاِنَّهٗ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ

am yaqūlūnaftarā ‘alallāhi każibā(n), fa'iy yasya'illāhu yakhtim ‘alā qalbik(a), wa yamḥullāhul-bāṭila wa yuḥiqqul-ḥaqqa bikalimātih(ī), innahū ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

Ала нуно ойлат: «Тудо (Мухаммед) Аллах нерген шоякым шонен луктын». Аллах кумылаҥда гын, Тудо тендан шӱмдам петырен шында. А Аллах шоякым кораҥда да чыным Шке шомакше дене (Коран) акла. Чынжымак, Тудо чыла шӱмым палыше.

وَهُوَ الَّذِيْ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهٖ وَيَعْفُوْا عَنِ السَّيِّاٰتِ وَيَعْلَمُ مَا تَفْعَلُوْنَۙ

wa huwal-lażī yaqbalut-taubata ‘an ‘ibādihī wa ya‘fū ‘anis-sayyi'āti wa ya‘lamu mā taf‘alūn(a).

Тудо Шке тарзыже-влак деч ӧкынымым налеш, йоҥылыш-влакым кудалта, мом ыштымым пала.

وَيَسْتَجِيْبُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَيَزِيْدُهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖ ۗوَالْكٰفِرُوْنَ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيْدٌ

wa yastajībul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa yazīduhum min faḍlih(ī), wal-kāfirūna lahum ‘ażābun syadīd(un).

да Тудо ӱшаныше да поро пашам ыштыше-влакын (кумалмашыштым) эрыкым пуа да нунылан Шке порылыкшо гыч (суаплыкым) ешара. Колыштдымо еҥ-влак пеш пеҥгыде наказанийым налыт.

۞ وَلَوْ بَسَطَ اللّٰهُ الرِّزْقَ لِعِبَادِهٖ لَبَغَوْا فِى الْاَرْضِ وَلٰكِنْ يُّنَزِّلُ بِقَدَرٍ مَّا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ بِعِبَادِهٖ خَبِيْرٌۢ بَصِيْرٌ

wa lau basaṭallāhur rizqa li‘ibādihī labagau fil-arḍi wa lākiy yunazzilu biqadarim mā yasyā'(u), innahū bi‘ibādihī khabīrum baṣīr(un).

А Аллах шке служитлышыже-влаклан кочкышым пуэн гын, нуно мланде ӱмбалне шке чекыштым эртеныт ыле, но Тудо тудым шке шонымыж почеш колтен ыле. Чынжымак, Тудо Шке служитлышыже-влакын (состоянийыштым) чыла пала, чыла ужшо.

وَهُوَ الَّذِيْ يُنَزِّلُ الْغَيْثَ مِنْۢ بَعْدِ مَا قَنَطُوْا وَيَنْشُرُ رَحْمَتَهٗ ۗوَهُوَ الْوَلِيُّ الْحَمِيْدُ

wa huwal-lażī yunazzilul-gaiṡa mim ba‘di mā qanaṭū wa yansyuru raḥmatah(ū), wa huwal-waliyyul-ḥamīd(u).

А лач Тудо, кӧ нунын ӱшаным йомдарымеке, йӱрым колта да Шке порылыкшым шаркала. А Тудо Эн Аралыше, Эн Моктымо.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ خَلْقُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَثَّ فِيْهِمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ ۗوَهُوَ عَلٰى جَمْعِهِمْ اِذَا يَشَاۤءُ قَدِيْرٌ ࣖ

wa min āyātihī khalqus-samāwāti wal-arḍi wa mā baṡṡa fīhimā min dābbah(tin), wa huwa ‘alā jam‘ihim iżā yasyā'u qadīr(un).

А Тудын пале-влак коклаште (кугулыкшо) кава ден мландым ыштымаш да нунын ӱмбаке шаркалыме лышташан янлык-влак улыт. А Тудо Чылакертше, кунам Тудо чыла поген кертеш.

وَمَآ اَصَابَكُمْ مِّنْ مُّصِيْبَةٍ فَبِمَا كَسَبَتْ اَيْدِيْكُمْ وَيَعْفُوْا عَنْ كَثِيْرٍۗ

wa mā aṣābakum mim muṣībatin fabimā kasabat aidīkum wa ya‘fū ‘an kaṡīr(in).

А тендан ӱмбаке могай нелылык логалеш, тудо тендан кид дене ыштыме пашада дене кылдалтын, да Аллах шуко (тендан йоҥылышдам) проститла.

وَمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ فِى الْاَرْضِۚ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

wa mā antum bimu‘jizīna fil-arḍ(i), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

А те мландӱмбалне (Аллахын азапше деч) утлен огыда керт, да тендан Аллах деч посна аралышеда але полышкалышыда уке.

وَمِنْ اٰيٰتِهِ الْجَوَارِ فِى الْبَحْرِ كَالْاَعْلَامِ ۗ

wa min āyātihil-jawāri fil-baḥri kal-a‘lām(i).

А Тудын пале-влак коклаште (Тудын кугулыкшо) теҥызыште курык семын коштшо корабль-влак улыт.

اِنْ يَّشَأْ يُسْكِنِ الرِّيْحَ فَيَظْلَلْنَ رَوَاكِدَ عَلٰى ظَهْرِهٖۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍۙ

iy yasya' yuskinir-rīḥa fa yaẓlalna rawākida ‘alā ẓahrih(ī), inna fī żālika la'āyātil likulli ṣabbārin syakūr(in).

Тудо кумылаҥда гын, мардеж-влакым чара, да нуно теҥыз ӱмбалне шыпланат. Чынжымак, тидын дене чытыше да тауштышо-влаклан пале-влак улыт,

اَوْ يُوْبِقْهُنَّ بِمَا كَسَبُوْا وَيَعْفُ عَنْ كَثِيْرٍۙ

au yūbiqhunna bimā kasabū wa ya‘fu ‘an kaṡīr(in).

але нунын ыштымыштлан кӧра корабль-влакым пытара да шукыштым проститла.

وَّيَعْلَمَ الَّذِيْنَ يُجَادِلُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِنَاۗ مَا لَهُمْ مِّنْ مَّحِيْصٍ

wa ya‘lamal-lażīna yujādilūna fī āyātinā, mā lahum mim maḥīṣ(in).

да тыге мемнан пале-влакым шылтыше-влак палат: нунылан (азап деч) лекташ йӧн уке.

فَمَآ اُوْتِيْتُمْ مِّنْ شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚوَمَا عِنْدَ اللّٰهِ خَيْرٌ وَّاَبْقٰى لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَلٰى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُوْنَۚ

famā ūtītum min syai'in fa matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wa mā ‘indallāhi khairuw wa abqā lil-lażīna āmanū wa ‘alā rabbihim yatawakkalūn(a).

Мо (удовольствие) тыланет пуалтеш, тиде тиде тӱняште илышын куанже. А Аллах дене мо (куан) ӱшаныше-влаклан сайрак да курымашлык, да нуно Аллахлан гына ӱшанат,

وَالَّذِيْنَ يَجْتَنِبُوْنَ كَبٰۤىِٕرَ الْاِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ وَاِذَا مَا غَضِبُوْا هُمْ يَغْفِرُوْنَ ۚ

wal-lażīna yajtanibūna kabā'iral-iṡmi wal-fawāḥisya wa iżā mā gaḍibū hum yagfirūn(a).

да тыгак кугу язык деч да осал паша деч утлышо-влаклан, а кунам нуно шыдешкеныт, вигак проститлат,

وَالَّذِيْنَ اسْتَجَابُوْا لِرَبِّهِمْ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَۖ وَاَمْرُهُمْ شُوْرٰى بَيْنَهُمْۖ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ ۚ

wal-lażīnastajābū lirabbihim wa aqāmuṣ-ṣalāta wa amruhum syūrā bainahum, wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).

да (тиде) Юмын ӱжмашыжым налше (колыштшо) да кумалмашым шуктышо-влаклан, а нунын пашашт нунын коклаште каҥашыме дене (решатлалтеш), да нуно Ме пуымо кочкыш гыч ужашыжым кучылтыт,

وَالَّذِيْنَ اِذَآ اَصَابَهُمُ الْبَغْيُ هُمْ يَنْتَصِرُوْنَ

wal-lażīna iżā aṣābahumul-bagyu hum yantaṣirūn(a).

да (тиде) нунылан, кӧмытлан, кунам нуным чын огыл ыштеныт, шкеныштым аралат.

وَجَزٰۤؤُا سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِّثْلُهَا ۚفَمَنْ عَفَا وَاَصْلَحَ فَاَجْرُهٗ عَلَى اللّٰهِ ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الظّٰلِمِيْنَ

wa jazā'u sayyi'atin sayyi'atum miṡluhā, faman ‘afā wa aṣlaḥa fa ajruhū ‘alallāh(i), innahū lā yuḥibbuẓ-ẓālimīn(a).

А осаллан суаплык келшыше осал, но кӧ проститла да порым ышта (осалым ыштыше-влаклан), тунам суаплык Аллах деч лиеш. Чынжымак, Тудо чын огыл еҥ-влакым ок йӧрате.

وَلَمَنِ انْتَصَرَ بَعْدَ ظُلْمِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ مَا عَلَيْهِمْ مِّنْ سَبِيْلٍۗ

wa lamanintaṣara ba‘da ẓulmihī fa ulā'ika mā ‘alaihim min sabīl(in).

Но титаклыме деч вара шкеныштым аралыше еҥ-влакым титаклаш амал уке.

اِنَّمَا السَّبِيْلُ عَلَى الَّذِيْنَ يَظْلِمُوْنَ النَّاسَ وَيَبْغُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innamas-sabīlu ‘alal-lażīna yaẓlimūnan-nāsa wa yabgūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), ulā'ika lahum ‘ażābun alīm(un).

Чынжымак, титак еҥ-влаклан чын огыл ыштыше да чын деч посна мланде ӱмбалне чек деч эртыше-влакын гына улыт. Нуно азапландарымашым налыныт.

وَلَمَنْ صَبَرَ وَغَفَرَ اِنَّ ذٰلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الْاُمُوْرِ ࣖ

wa laman ṣabara wa gafara inna żālika lamin ‘azmil-umūr(i).

Но кӧ чыта да проститла, чынжымак, тиде поро паша.

وَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ وَّلِيٍّ مِّنْۢ بَعْدِهٖ ۗوَتَرَى الظّٰلِمِيْنَ لَمَّا رَاَوُا الْعَذَابَ يَقُوْلُوْنَ هَلْ اِلٰى مَرَدٍّ مِّنْ سَبِيْلٍۚ

wa may yuḍlilillāhu famā lahū miw waliyyim mim ba‘dih(ī), wa taraẓ-ẓālimīna lammā ra'awul-‘ażāba yaqūlūna hal ilā maraddim min sabīl(in).

А кӧлан ​​Аллах йоҥылыш корныш лекташ эрыкым пуа, тунам тудлан тиддеч вара аралыше ок лий. Тый титакдыме-влакым ужыда, кунам нуно азапланымашым ужыт, нуно ойлат: «(Тиде тӱняшке) пӧртылаш йӧн уло мо?»

وَتَرٰىهُمْ يُعْرَضُوْنَ عَلَيْهَا خٰشِعِيْنَ مِنَ الذُّلِّ يَنْظُرُوْنَ مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّۗ وَقَالَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّ الْخٰسِرِيْنَ الَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَاَهْلِيْهِمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ اَلَآ اِنَّ الظّٰلِمِيْنَ فِيْ عَذَابٍ مُّقِيْمٍ

wa tarāhum yu‘raḍūna ‘alaihā khāsyi‘īna minaż żulli yanẓurūna min ṭarfin khafiyy(in), wa qālal-lażīna āmanū innal-khāsirīnal-lażīna khasirū anfusahum wa ahlīhim yaumal-qiyāmah(ti), alā innaẓ-ẓālimīna fī ‘ażābim muqīm(in).

А те нуным тамык ваштареш кумык возын, вет нуно мыскыленыт, нуно нунын ӱмбаке лушкыдо шинчаончалтыш дене ончат. А ӱшаныше-влак ойлат: «Чынак, йомдарыше-влак ылыжме кечын шкаланышт да шке ешыштлан эҥгекым ыштыше-влак улыт». Шарнем, чынжымак, осал ыштыше-влак курымашлык наказанийыште улыт.

وَمَا كَانَ لَهُمْ مِّنْ اَوْلِيَاۤءَ يَنْصُرُوْنَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ سَبِيْلٍ ۗ

wa mā kāna lahum min auliyā'a yanṣurūnahum min dūnillāh(i), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min sabīl(in).

А нунылан Аллах деч посна полшен кертше нимогай аралыше ок лий. Кӧлан Аллах йоҥылыш корныш лекташ эрыкым пуа, тудлан нимогай йӧн ок лий (вӱдышым налаш).

اِسْتَجِيْبُوْا لِرَبِّكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا مَرَدَّ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ ۗمَا لَكُمْ مِّنْ مَّلْجَاٍ يَّوْمَىِٕذٍ وَّمَا لَكُمْ مِّنْ نَّكِيْرٍ

istajībū lirabbikum min qabli ay ya'tiya yaumul lā maradda lahū minallāh(i), mā lakum mim malja'iy yauma'iżiw wa mā lakum min nakīr(in).

Аллах деч тыгай кече толмо деч ончыч, кудым (Аллахын кӱштымыж почеш) отказым пуаш ок лий, Господьын ӱжмашыжым колыштса. Тиде кечын тендан нимогай аралтышда ок лий, ни (ни) шке языкда деч кораҥаш ок лий.

فَاِنْ اَعْرَضُوْا فَمَآ اَرْسَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيْظًا ۗاِنْ عَلَيْكَ اِلَّا الْبَلٰغُ ۗوَاِنَّآ اِذَآ اَذَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنَّا رَحْمَةً فَرِحَ بِهَا ۚوَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ فَاِنَّ الْاِنْسَانَ كَفُوْرٌ

fa in a‘raḍū famā arsalnāka ‘alaihim ḥafīẓā(n), in ‘alaika illal-balāg(u), wa innā iżā ażaqnal-insāna minnā raḥmatan fariḥa bihā, wa in tuṣibhum sayyi'atum bimā qaddamat aidīhim fa'innal-insāna kafūr(un).

Нуно ӧрдыжкӧ савырнат гын, тугеже (шарне) Ме тыйым нунылан надзирательлан колтен огынал. Тендан обязательствыда вес огыл, а (протоколым) колташ. Да чынжымак, кунам Ме айдемылан Мемнан деч чаманымашым шижына, тудо тудым куанен вашлиеш; но шке кид дене ыштыме пашалан кӧра нуно нелылык дене орланат гын (нуно тидым, мутат уке, отрицатлат), чынжымак, айдеме-влак (суапландарымаш деч) пеш отрицатлат.

لِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُ ۗيَهَبُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ اِنَاثًا وَّيَهَبُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ الذُّكُوْرَ ۙ

lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), yakhluqu mā yasyā'(u), yahabu limay yasyā'u ināṡaw wa yahabu limay yasyā'uż-żukūr(a).

Аллахлан пылпомыш ден мланде кугыжаныш; Тудо мом шона, тудым ышта, кӧлан ​​шона, тудлан ӱдырым пуа, кӧлан ​​шона, кӧлан ​​эргым пуа.

اَوْ يُزَوِّجُهُمْ ذُكْرَانًا وَّاِنَاثًا ۚوَيَجْعَلُ مَنْ يَّشَاۤءُ عَقِيْمًا ۗاِنَّهٗ عَلِيْمٌ قَدِيْرٌ

au yuzawwijuhum żukrānaw wa ināṡā(n), wa yaj‘alu may yasyā'u ‘aqīmā(n), innahū ‘alīmun qadīr(un).

але Тудо пӧръеҥ ден ӱдырамаш тукымым пуа, кӧм шона, тудым йочадыме ышта. Тудо Чыла Палыше, Чыла Куатле.

۞ وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ اَنْ يُّكَلِّمَهُ اللّٰهُ اِلَّا وَحْيًا اَوْ مِنْ وَّرَاۤئِ حِجَابٍ اَوْ يُرْسِلَ رَسُوْلًا فَيُوْحِيَ بِاِذْنِهٖ مَا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ عَلِيٌّ حَكِيْمٌ

wa mā kāna libasyarin ay yukallimahullāhu illā waḥyan au miw warā'i ḥijābin au yursila rasūlan fa yūḥiya bi'iżnihī mā yasyā'(u), innahū ‘aliyyun ḥakīm(un).

А айдемылан келшен ок тол, молан манаш гын, Аллах тудын дене почылтмаш гоч але вуаль почеш але колтымо еҥым (суксым) колтен да вара тудлан шке разрешенийже дене мом шонымыжым почын пуа. Чынжымак, Тудо Эн Кӱшнӧ, Эн Ушан.

وَكَذٰلِكَ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ رُوْحًا مِّنْ اَمْرِنَا ۗمَا كُنْتَ تَدْرِيْ مَا الْكِتٰبُ وَلَا الْاِيْمَانُ وَلٰكِنْ جَعَلْنٰهُ نُوْرًا نَّهْدِيْ بِهٖ مَنْ نَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِنَا ۗوَاِنَّكَ لَتَهْدِيْٓ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍۙ

wa każālika auḥainā ilaika rūḥam min amrinā, mā kunta tadrī mal-kitābu wa lal-īmānu wa lākin ja‘alnāhu nūran nahdī bihī man nasyā'u min ‘ibādinā, wa innaka latahdī ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Тыге Ме тыланда (Мухаммедлан) Шке кӱштымашна дене (Коранын) шӱлышыжым почын пуэнна. Ончыч те пален огыдал, мо тиде книга (Аль-Коран) да мо тиде ӱшанымаш, но Ме Кораным волгыдо ыштенна, тудын дене Ме шке тарзына-влак кокла гыч кӧлан ​​кумылаҥынна, тудлан вӱдышӧ лийынна. А чынак, тый чынак (еҥ-влакым) тура корныш виктарет,

صِرَاطِ اللّٰهِ الَّذِيْ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ اَلَآ اِلَى اللّٰهِ تَصِيْرُ الْاُمُوْرُ ࣖ

Ṣirāṭillāhil-lażī lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), alā ilallāhi taṣīrul-umūr(u).

(Тиде) Аллахын корныжо, Тудлан пылпомышто мо уло да мланде ӱмбалне мо уло. Шарнем, чыла йодыш Аллах деке пӧртылеш.