Q.S Гафир (غَافِر) - 85 Почеламут-влакын чотышт

حٰمۤ ۚ

Ḥā mīm.

Ха Мим

تَنْزِيْلُ الْكِتٰبِ مِنَ اللّٰهِ الْعَزِيْزِ الْعَلِيْمِۙ

tanzīlul-kitābi minallāhil-‘azīzil-‘alīm(i).

Тиде книга (Коран) Аллах деч лектын, Чылакертше, Чыла палыше,

غَافِرِ الذَّنْۢبِ وَقَابِلِ التَّوْبِ شَدِيْدِ الْعِقَابِ ذِى الطَّوْلِۗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۗاِلَيْهِ الْمَصِيْرُ

gāfiriż-żambi wa qābilit-taubi syadīdil-‘iqābi żiṭ-ṭaul(i), lā ilāha illā huw(a), ilaihil-maṣīr(u).

кӧ языкым кудалта да ӧкынымашым да Тудын пеҥгыде наказанийжым налеш; кӧн пӧлекше уло. Тудын деч моло юмо уке. Лач Тудын деке (чыла пӱрымаш) пӧртыл.

مَا يُجَادِلُ فِيْٓ اٰيٰتِ اللّٰهِ اِلَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَلَا يَغْرُرْكَ تَقَلُّبُهُمْ فِى الْبِلَادِ

mā yujādilu fī āyātillāhi illal-lażīna kafarū falā yagrurka taqallubuhum fil-bilād(i).

Аллахын почеламутшо-влак нерген иктат ок ӱчаше, ӱшаныдыме-влак деч посна. Сандене тыйым (Мухаммедым) эл мучко нунын тыршымышт сеҥымаш дене ит ондале.

كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوْحٍ وَّالْاَحْزَابُ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۖوَهَمَّتْ كُلُّ اُمَّةٍۢ بِرَسُوْلِهِمْ لِيَأْخُذُوْهُ وَجَادَلُوْا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوْا بِهِ الْحَقَّ فَاَخَذْتُهُمْ ۗفَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ

każżabat qablahum qaumu nūḥiw wal-aḥzābu mim ba‘dihim, wa hammat kullu ummatim birasūlihim liya'khużūhu wa jādalū bil-bāṭili liyudḥiḍū bihil-ḥaqqa fa'akhażtuhum, fa kaifa kāna ‘iqāb(i).

Нунын деч ончыч Нойын калыкше да нунын деч варасе союзник-влак шоякым ойленыт (апостолым) да кажне общине шке апостолышт ваштареш тудым арестоватлаш шонен пыштен (ондален) да чынлыкым пытараш манын, шоя амал дене ӱчашеныт; садлан мый нуным пленыш налынам (наказаний дене). Тугеже, Мыйын наказанийем кузе (азапландарыше) лиеш?

وَكَذٰلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّهُمْ اَصْحٰبُ النَّارِۘ

wa każālika ḥaqqat kalimatu rabbika ‘alal-lażīna kafarū annahum aṣḥābun-nār(i).

Тыге тендан Господьын кӱштымашыже, мутат уке, ӱшаныдыме-влак ваштареш вийыш пурен, (лӱмынак) нуно тамыкыште илыше улыт.

اَلَّذِيْنَ يَحْمِلُوْنَ الْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَهٗ يُسَبِّحُوْنَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيُؤْمِنُوْنَ بِهٖ وَيَسْتَغْفِرُوْنَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْاۚ رَبَّنَا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَّحْمَةً وَّعِلْمًا فَاغْفِرْ لِلَّذِيْنَ تَابُوْا وَاتَّبَعُوْا سَبِيْلَكَ وَقِهِمْ عَذَابَ الْجَحِيْمِ

allażīna yaḥmilūnal-‘arsya wa man ḥaulahū yusabbiḥūna biḥamdi rabbihim wa yu'minūna bihī wa yastagfirūna lil-lażīna āmanū, rabbanā wasi‘ta kulla syai'ir raḥmataw wa ‘ilman fagfir lil-lażīna tābū wattaba‘ū sabīlaka wa qihim ‘ażābal-jaḥīm(i).

Престолым нумалше (Суксо-влак) да нунын йыр улшо (Суксо-влак) шкеныштым Господьыштым моктен чапландарат да Тудлан ӱшанат да ӱшаныше-влаклан проститлымашым йодыт (манеш): «Господьна, Тыйын кӧргыштӧ улшо чаманымаш да шинчымаш чыла авалта, сандене ӧкынымашет да Тыйын корныкет (религий) почеш кайыше-влаклан проститлымашым пу да нуным тамык гыч наказаний деч арале».

رَبَّنَا وَاَدْخِلْهُمْ جَنّٰتِ عَدْنِ ِۨالَّتِيْ وَعَدْتَّهُمْ وَمَنْ صَلَحَ مِنْ اٰبَاۤىِٕهِمْ وَاَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيّٰتِهِمْ ۗاِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُۙ

rabbanā wa adkhilhum jannāti ‘adninil-latī wa‘attahum wa man ṣalaḥa min ābā'ihim wa azwājihim wa żurriyyātihim, innaka antal ‘azīzul-ḥakīm(u).

О, мемнан Господьна, нуным Тый нунылан сӧрен 'Адн райыш пурто, да нунын кугезышт, ватышт да тукымышт кокла гыч чын ыштыше-влакым. Чынжымак, Тый Эн Куатле, Эн Ушан улат,

وَقِهِمُ السَّيِّاٰتِۗ وَمَنْ تَقِ السَّيِّاٰتِ يَوْمَىِٕذٍ فَقَدْ رَحِمْتَهٗ ۗوَذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ ࣖ

wa qihimus-sayyi'āt(i), wa man taqis-sayyi'āti yauma'iżin faqad raḥimtah(ū), wa żālika huwal-fauzul-‘aẓīm(u).

да нуным осал (катастрофа) деч аралыза. А кӧм Тый тиде кечын осал деч (катастрофа деч) арален коденат, тунам, чынжымак, нунылан порылыкым пуэнат, да тыгай кугу сеҥымаш».

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يُنَادَوْنَ لَمَقْتُ اللّٰهِ اَكْبَرُ مِنْ مَّقْتِكُمْ اَنْفُسَكُمْ اِذْ تُدْعَوْنَ اِلَى الْاِيْمَانِ فَتَكْفُرُوْنَ

innal-lażīna kafarū yunādauna lamaqtullāhi akbaru mim maqtikum anfusakum iż tad‘ūna ilal-īmāni fatakfurūn(a).

Чынжымак, ӱшаныдыме-влакым (Ылыжме кечын) ӱжыт: «Чынжымак, Аллахын (тендан верч) ужмышудымашыже тендан шке ӱмбаке ужмышудымашда деч ятырлан кугурак, кунам те ӱшанаш ӱжыныт, а вара тудым отказен улыда».

قَالُوْا رَبَّنَآ اَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَاَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ فَاعْتَرَفْنَا بِذُنُوْبِنَا فَهَلْ اِلٰى خُرُوْجٍ مِّنْ سَبِيْلٍ

qālū rabbanā amattanaṡnataini wa aḥyaitanaṡnataini fa‘tarafnā biżunūbinā fa hal ilā khurūjim min sabīl(in).

Нуно вашештеныт: «Мемнан Господьна, Тый мемнам кок гана пуштынат да кок гана ылыжтенат (тыгак), вара ме языкнам касарышна. Тугеже (мемнан) тамык гыч лекташ йӧн уло мо?»

ذٰلِكُمْ بِاَنَّهٗٓ اِذَا دُعِيَ اللّٰهُ وَحْدَهٗ كَفَرْتُمْۚ وَاِنْ يُّشْرَكْ بِهٖ تُؤْمِنُوْا ۗفَالْحُكْمُ لِلّٰهِ الْعَلِيِّ الْكَبِيْرِ

Żālikum bi'annahū iżā du‘iyallāhu waḥdahū kafartum, wa iy yusyrak bihī tu'minū, fal-ḥukmu lillāhil-‘aliyyil-kabīr(i).

Тиде тыге, молан манаш гын, те чынжымак Аллахлан гына кумалаш ӱжмӧ деч кораҥыда. А Аллах тендан дене кылдалтын гын, те ӱшанеда. Тыге пунчалым (кызыт) Аллах дене, Эн Кӱшнӧ, Эн Кугу.

هُوَ الَّذِيْ يُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖ وَيُنَزِّلُ لَكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ رِزْقًا ۗوَمَا يَتَذَكَّرُ اِلَّا مَنْ يُّنِيْبُ

huwal-lażī yurīkum āyātihī wa yunazzilu lakum minas-samā'i rizqā(n), wa mā yatażakkaru illā may yunīb(u).

Лач Тудо тыланда Шке палыжым (куатшым) ончыкта да тыланда кава гыч кочкышым колта. А урокым налше-влак деч моло нигӧат (Аллах деке) пӧртылшӧ-влак огытыл.

فَادْعُوا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ وَلَوْ كَرِهَ الْكٰفِرُوْنَ

fad‘ullāha mukhliṣīna lahud-dīna wa lau karihal-kāfirūn(a).

Сандене шке религийыштыда чын да чын кумыл дене Аллахлан кумалза, кеч кафир-влак (тудым) огыт йӧрате.

رَفِيْعُ الدَّرَجٰتِ ذُو الْعَرْشِۚ يُلْقِى الرُّوْحَ مِنْ اَمْرِهٖ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ لِيُنْذِرَ يَوْمَ التَّلَاقِۙ

rafī‘ud-darajāti żul-‘arsy(i), yulqir-rūḥa min amrihī ‘alā may yasyā'u min ‘ibādihī liyunżira yaumat-talāq(i).

(Тудо) эн кӱшыл радамыште, тудын престолжо уло, тудо шке тарзыже-влак кокла гыч кӧлан ​​шона, тудын кӱштымыж дене почылтмашым колта, вашлийме кече (Ылыжме кече) нерген (айдеме-влакым) шижтараш манын,

يَوْمَ هُمْ بٰرِزُوْنَ ۚ لَا يَخْفٰى عَلَى اللّٰهِ مِنْهُمْ شَيْءٌ ۗلِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ۗ لِلّٰهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ

yauma hum bārizūn(a), lā yakhfā ‘alallāhi minhum syai'(un), limanil-mulkul-yaum(a), lillāhil-wāḥidil-qahhār(i).

(т.е.) нуно (шӱгар гыч) лекме кечын; нунын состоянийыштышт нимоат Аллах деч шылын огыл. (Вара Аллах каласен): «Таче кугыжаныш кӧн?» Аллахын, Чылакертше, Эн Сеҥыше.

اَلْيَوْمَ تُجْزٰى كُلُّ نَفْسٍۢ بِمَا كَسَبَتْ ۗ لَا ظُلْمَ الْيَوْمَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

al-yauma tujzā kullu nafsim bimā kasabat, lā ẓulmal-yaum(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).

Тиде кечын кажне чонлан мом ыштымыж почеш суапым пуат. Таче иктат эҥгекыш логалын огыл. Чынжымак, Аллах шке шотлымо пашаштыже пеш писын.

وَاَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْاٰزِفَةِ اِذِ الْقُلُوْبُ لَدَى الْحَنَاجِرِ كٰظِمِيْنَ ەۗ مَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ حَمِيْمٍ وَّلَا شَفِيْعٍ يُّطَاعُۗ

wa anżirhum yaumal-āzifati iżil-qulūbu ladal-ḥanājiri kāẓimīn(a), mā liẓ-ẓālimīna min ḥamīmiw wa lā syafī‘iy yuṭā‘(u).

Да нунылан лишемше кече нерген шижтарымашым пуыза (Суд кече, тиде) кунам шӱм ойгым кучен шогымо деч умшашке шуэш. Осалым ыштыше еҥлан ӱшанле йолташ уке да тудлан полшышо уке, кӧм приниматленыт (полыш).

يَعْلَمُ خَاۤىِٕنَةَ الْاَعْيُنِ وَمَا تُخْفِى الصُّدُوْرُ

ya‘lamu khā'inatal-a‘yuni wa mā tukhfiṣ-ṣudūr(u).

Тудо шинчаште ондалыме (ончалтышым) да шӱйыштӧ мо тайныштмым пала.

وَاللّٰهُ يَقْضِيْ بِالْحَقِّ ۗوَالَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَقْضُوْنَ بِشَيْءٍ ۗاِنَّ اللّٰهَ هُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ ࣖ

wallāhu yaqḍī bil-ḥaqq(i), wal-lażīna yad‘ūna min dūnihī lā yaqḍūna bisyai'(in), innallāha huwas-samī‘ul-baṣīr(u).

А Аллах чын дене пунчалым луктеш. Тудын деч посна кумалше-влак нимо нергенат пунчалым луктын огыт керт. Чынжымак, Аллах, Тудо чыла колыштшо, чыла ужшо.

۞ اَوَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ كَانُوْا مِنْ قَبْلِهِمْ ۗ كَانُوْا هُمْ اَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَّاٰثَارًا فِى الْاَرْضِ فَاَخَذَهُمُ اللّٰهُ بِذُنُوْبِهِمْ ۗوَمَا كَانَ لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ وَّاقٍ

awalam yasīrū fil-arḍi fayanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna kānū min qablihim, kānū hum asyaddu minhum quwwataw wa āṡāran fil-arḍi fa'akhażahumullāhu biżunūbihim, wa mā kāna lahum minallāhi miw wāq(in).

А нуно мланде ӱмбалне коштын огытыл мо, вара нунын деч ончычсо-влак дене мо лиймым ужын огытыл мо? Тиде еҥ-влакын нунын деч кугурак вийышт лийын да мланде ӱмбалне (шукырак) наследийышт (цивилизацийышт) лийын, но Аллах нуным языкыштлан наказатлен. А нуным Аллахын наказанийже деч аралаш нимо ок лий.

ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانَتْ تَّأْتِيْهِمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَكَفَرُوْا فَاَخَذَهُمُ اللّٰهُ ۗاِنَّهٗ قَوِيٌّ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

Żālika bi'annahum kānat ta'tīhim rusuluhum bil-bayyināti fakafarū fa'akhażahumullāh(u), innahū qawiyyun syadīdul-‘iqāb(i).

Тиде тыге лийын, молан манаш гын, нунын деке чынжымак раш доказательстве дене толшо-влак лийыныт, а вара нуно тидым шӧреныт; вара Аллах нуным наказатлен. Чынжымак, Тудо Эн Куатле, Наказанийыштыже Эн Пеҥгыде.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰيٰتِنَا وَسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍۙ

wa laqad arsalnā mūsā bi'āyātinā wa sulṭānim mubīn(in).

Да чынжымак, ме Моисейым шкенан почеламутна да раш увер дене колтенна,

اِلٰى فِرْعَوْنَ وَهَامٰنَ وَقَارُوْنَ فَقَالُوْا سٰحِرٌ كَذَّابٌ

ilā fir‘auna wa hāmāna wa qārūna faqālū sāḥirun każżāb(un).

фараонлан, Аманлан да Карунлан; вара нуно ойленыт: «(Моисей) юзо да шояче лийын».

فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ بِالْحَقِّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوا اقْتُلُوْٓا اَبْنَاۤءَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ وَاسْتَحْيُوْا نِسَاۤءَهُمْ ۗوَمَا كَيْدُ الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ

falammā jā'ahum bil-ḥaqqi min ‘indinā qāluqtulū abnā'al-lażīna āmanū ma‘ahū wastaḥyū nisā'ahum, wa mā kaidul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).

Сандене, кунам тудо (Моисей) нунын деке Мемнан деч чыным конден толын, нуно ойленыт: «Тудын дене пырля ӱшаныше-влакын эргыштым пуштыза, ӱдырышт-влакын илышыштым арален кодыза». Но кафир-влакын ондалымышт арам лийын.

وَقَالَ فِرْعَوْنُ ذَرُوْنِيْٓ اَقْتُلْ مُوْسٰى وَلْيَدْعُ رَبَّهٗ ۚاِنِّيْٓ اَخَافُ اَنْ يُّبَدِّلَ دِيْنَكُمْ اَوْ اَنْ يُّظْهِرَ فِى الْاَرْضِ الْفَسَادَ

wa qāla fir‘aunu aqtul mūsā walyad‘u rabbah(ū), innī akhāfu ay yubaddila dīnakum au ay yuẓhira fil-arḍil-fasād(a).

А фараон (шке чиновникше-влаклан) каласен: «Моисейым пушташ да тудлан Господь деч йодаш кӱштем. Чынжымак, мый лӱдам, тудо тендан религийдам вашталта але мландылан эҥгекым ышта».

وَقَالَ مُوْسٰىٓ اِنِّيْ عُذْتُ بِرَبِّيْ وَرَبِّكُمْ مِّنْ كُلِّ مُتَكَبِّرٍ لَّا يُؤْمِنُ بِيَوْمِ الْحِسَابِ ࣖ

wa qāla mūsā innī ‘użtu birabbī wa rabbikum min kulli mutakabbiril lā yu'minu biyaumil-ḥisāb(i).

А (Моисей) каласен: «Чынжымак, мый шке Господьем деч да тендан Господьда деч кажне кугешныше еҥ деч, кӧ шотлымо кечылан ок ӱшане, аралтышым кычалам».

وَقَالَ رَجُلٌ مُّؤْمِنٌۖ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ اِيْمَانَهٗٓ اَتَقْتُلُوْنَ رَجُلًا اَنْ يَّقُوْلَ رَبِّيَ اللّٰهُ وَقَدْ جَاۤءَكُمْ بِالْبَيِّنٰتِ مِنْ رَّبِّكُمْ ۗوَاِنْ يَّكُ كَاذِبًا فَعَلَيْهِ كَذِبُهٗ ۚوَاِنْ يَّكُ صَادِقًا يُّصِبْكُمْ بَعْضُ الَّذِيْ يَعِدُكُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ كَذَّابٌ

wa qāla rajulum mu'min(um), min āli fir‘auna yaktumu īmānahū ataqtulūna rajulan ay yaqūla rabbiyallāhu wa qad jā'akum bil-bayyināti mir rabbikum, wa iy yaku kāżiban fa ‘alaihi każibuh(ū), wa iy yaku ṣādiqay yuṣibkum ba‘ḍul-lażī ya‘idukum, innallāha lā yahdī man huwa musrifun każżāb(un).

А фараонын еш кокла гыч ик ӱшаныше, шке ӱшанжым шылтен, каласен: «Тый иктаж-кӧм пушташ шонет, вет тудо каласен: «Мыйын Господьем — Аллах», а чынжымак, тудо тендан деке тендан Господьда деч раш доказательстве дене толын. те, чынжымак, Аллах чек деч кораҥше да шояче-влакым ок виктаре.

يٰقَوْمِ لَكُمُ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ظٰهِرِيْنَ فِى الْاَرْضِۖ فَمَنْ يَّنْصُرُنَا مِنْۢ بَأْسِ اللّٰهِ اِنْ جَاۤءَنَا ۗقَالَ فِرْعَوْنُ مَآ اُرِيْكُمْ اِلَّا مَآ اَرٰى وَمَآ اَهْدِيْكُمْ اِلَّا سَبِيْلَ الرَّشَادِ

yā qaumi lakumul-mulkul-yauma ẓāhirīna fil-arḍ(i), famay yanṣurunā mim ba'sillāhi in jā'anā, qāla fir‘aunu mā urīkum illā mā arā wa mā ahdīkum illā sabīlar-rasyād(i).

О, калыкем! Таче кугыжаныш тендан дене мланде ӱмбалне властьыште, но кӧ мыланна полша Аллахын наказанийже деч гын, (тиде наказаний) мемнан ӱмбаке логалеш?" Фараон каласен: "Мый тыланда лач ойлем, мом мый сайлан шотлем, да мый тыланда чын корным гына ончыктем."

وَقَالَ الَّذِيْٓ اٰمَنَ يٰقَوْمِ اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ مِّثْلَ يَوْمِ الْاَحْزَابِۙ

wa qālal-lażī āmana yā qaumi innī akhāfu ‘alaikum miṡla yaumil-aḥzāb(i).

А ӱшаныше еҥ каласен: «О, калыкем! Чынжымак, мый лӱдам, тендан ӱмбаке (катастрофа) союзник тӱшка-влакым пытарыме кече гай логалеш,

مِثْلَ دَأْبِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ وَالَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۗوَمَا اللّٰهُ يُرِيْدُ ظُلْمًا لِّلْعِبَادِ

miṡla da'bi qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūda wal-lażīna mim ba‘dihim, wa mallāhu yurīdu ẓulmal lil-‘ibād(i).

(лӱмжӧ) Ной калыкын йӱлаже семын, Ад, Самуд да нунын деч вара толшо-влак. Туге гынат, Аллах шке тарзыже-влак ваштареш чын огыл ыштымым ок йӧрате».

وَيٰقَوْمِ اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ يَوْمَ التَّنَادِۙ

wa yā qaumi innī akhāfu ‘alaikum yaumat-tanād(i).

А о, калыкем! Чынак, икте-весылан йыҥгыртыме (азапландарыше) кече нерген тендан верч чынжымак тургыжланенам,

يَوْمَ تُوَلُّوْنَ مُدْبِرِيْنَۚ مَا لَكُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ عَاصِمٍۚ وَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍ

yauma tuwallūna mudbirīn(a), mā lakum minallāhi min ‘āṣim(in), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min hād(in).

(лӱмын) кечын (кунам) те пӧртылза (куржталаш), нигӧ тендам Аллахын (наказанийже деч) утарен ок керт. А кӧлан ​​Аллах йоҥылыш корныш каяш эрыкым пуа, тудлан нимоат виктарен ок керт».

وَلَقَدْ جَاۤءَكُمْ يُوْسُفُ مِنْ قَبْلُ بِالْبَيِّنٰتِ فَمَا زِلْتُمْ فِيْ شَكٍّ مِّمَّا جَاۤءَكُمْ بِهٖ ۗحَتّٰىٓ اِذَا هَلَكَ قُلْتُمْ لَنْ يَّبْعَثَ اللّٰهُ مِنْۢ بَعْدِهٖ رَسُوْلًا ۗ كَذٰلِكَ يُضِلُّ اللّٰهُ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ مُّرْتَابٌۙ

wa laqad jā'akum yūsufu min qablu bil-bayyināti famā ziltum fī syakkim mimmā jā'akum bih(ī), ḥattā iżā halaka qultum lay yab‘aṡallāhu mim ba‘dihī rasūlā(n), każālika yuḍillullāhu man huwa musrifum murtāb(un).

Да чынжымак, тидын деч ончыч Иосиф тендан деке раш доказательстве дене толын, но те эре шекланенда, мом тудо конден, кеч тудо колымеке, те ойленда: «Аллах тудын почеш нимогай еҥым ок колто». Тыге Аллах нунылан, кӧ шке чекше деч кораҥеш да шекланен, йоҥылыш корныш лекташ эрыкым пуа,

ۨالَّذِيْنَ يُجَادِلُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِ اللّٰهِ بِغَيْرِ سُلْطٰنٍ اَتٰىهُمْۗ كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللّٰهِ وَعِنْدَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۗ كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ

allażīna yujādilūna fī āyātillāhi bigairi sulṭānin atāhum, kabura maqtan ‘indallāhi wa ‘indal-lażīna āmanū, każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā kulli qalbi mutakabbirin jabbār(in).

(лӱмынак) нуно, кӧ Аллахын почеламутшым нимогай амал деч посна ӱчашат. Аллахын да ӱшаныше-влакын ончылно нунылан шыде кугу. Тыге Аллах кажне еҥын шӱмжым петырен, кӧ кугешныше да шке кумылын ышта.

وَقَالَ فِرْعَوْنُ يٰهَامٰنُ ابْنِ لِيْ صَرْحًا لَّعَلِّيْٓ اَبْلُغُ الْاَسْبَابَۙ

wa qāla fir‘aunu yā hāmānubni lī ṣarḥal la‘allī ablugul-asbāb(a).

Фараон каласен: «Аман, омса деке миен шуаш мыланем кӱкшӧ пӧртым ыште.

اَسْبَابَ السَّمٰوٰتِ فَاَطَّلِعَ اِلٰٓى اِلٰهِ مُوْسٰى وَاِنِّيْ لَاَظُنُّهٗ كَاذِبًا ۗوَكَذٰلِكَ زُيِّنَ لِفِرْعَوْنَ سُوْۤءُ عَمَلِهٖ وَصُدَّ عَنِ السَّبِيْلِ ۗوَمَا كَيْدُ فِرْعَوْنَ اِلَّا فِيْ تَبَابٍ ࣖ

asbābas-samāwāti fa aṭṭali‘a ilā ilāhi mūsā wa innī la'aẓunnuhū kāżibā(n), wa każālika zuyyina lifir‘auna sū'u ‘amalihī wa ṣudda ‘anis-sabīl(i), wa mā kaidu fir‘auna illā fī tabāb(in).

(лӱмынак) пылпомыш омсам, тыге мый Моисейын Юмыжым ужын кертам, но мый тудым эшеат шояче семын ужнем." Тыге Фираунлан сылне лийын, тудын осал пашаже, да тудо (чын) корно гыч петыралтын, да фараонын ондалымашыже йомдарымаш деч моло нимомат конден огыл.

وَقَالَ الَّذِيْٓ اٰمَنَ يٰقَوْمِ اتَّبِعُوْنِ اَهْدِكُمْ سَبِيْلَ الرَّشَادِۚ

wa qālal-lażī āmana yā qaumittabi‘ūni ahdikum sabīlar-rasyād(i).

А ӱшаныше еҥ каласен: «Эй, калыкем! Мыйын почеш кае, мый тыланет чын корным ончыктем».

يٰقَوْمِ اِنَّمَا هٰذِهِ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا مَتَاعٌ ۖوَّاِنَّ الْاٰخِرَةَ هِيَ دَارُ الْقَرَارِ

yā qaumi innamā hāżihil-ḥayātud-dun-yā matā‘(un), wa innal-ākhirata hiya dārul-qarār(i).

О, калыкем! Чынжымак, тиде тӱняште илыш — тиде (жаплан) куан гына, а чынжымак, колымаш деч варасе илыш — курымашлык мланде.

مَنْ عَمِلَ سَيِّئَةً فَلَا يُجْزٰىٓ اِلَّا مِثْلَهَاۚ وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنْثٰى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَاُولٰۤىِٕكَ يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ يُرْزَقُوْنَ فِيْهَا بِغَيْرِ حِسَابٍ

man ‘amila sayyi'atan falā yujzā illā miṡlahā, wa man ‘amila ṣāliḥam min żakarin au unṡā wa huwa mu'minun fa'ulā'ika yadkhulūnal-jannata yurzaqūna fīhā bigairi ḥisāb(in).

Кӧ осал пашам ышта, тудлан тиде осал дене келшышын суап лиеш. А кӧ поро пашам ышта, пӧръеҥ але ӱдырамаш, тудо ӱшаныше улмыж годым, нуно пылпомышыш пурат, нунылан тушто чекдыме кочкыш пуалтеш.

۞ وَيٰقَوْمِ مَا لِيْٓ اَدْعُوْكُمْ اِلَى النَّجٰوةِ وَتَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَى النَّارِۗ

wa yā qaumi mā lī ad‘ūkum ilan-najāti wa tad‘ūnanī ilan-nār(i).

А о, калыкем! Кузе тиде, мый тыйым утарымашке ӱжам, а тый мыйым тамыкыш ӱжат?

تَدْعُوْنَنِيْ لِاَكْفُرَ بِاللّٰهِ وَاُشْرِكَ بِهٖ مَا لَيْسَ لِيْ بِهٖ عِلْمٌ وَّاَنَا۠ اَدْعُوْكُمْ اِلَى الْعَزِيْزِ الْغَفَّارِ

tad‘ūnanī li'akfura billāhi wa usyrika bihī mā laisa lī bihī ‘ilmuw wa ana ad‘ūkum ilal-‘azīzil-gaffār(i).

(Молан) те мыйым Аллахлан ӱшанаш огыл да Тудын дене партнер-влакым ушнаш ӱжыда, мом мый ом пале, кеч мый тендам (ӱшанаш) Чылакертше, Эн Проститлыше Юмылан ӱжам?

لَا جَرَمَ اَنَّمَا تَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَيْهِ لَيْسَ لَهٗ دَعْوَةٌ فِى الدُّنْيَا وَلَا فِى الْاٰخِرَةِ وَاَنَّ مَرَدَّنَآ اِلَى اللّٰهِ وَاَنَّ الْمُسْرِفِيْنَ هُمْ اَصْحٰبُ النَّارِ

lā jarama annamā tad‘ūnanī ilaihi laisa lahū da‘watun fid-dun-yā wa lā fil-ākhirati wa anna maraddanā ilallāhi wa annal-musrifīna hum aṣḥābun-nār(i).

Мутат уке, мом тый мыйым тудын деке ӱжат, тиде ни тиде тӱняште, ни вес тӱняште пайдале ӱжмаш огыл. Да чынжымак, мемнан пӧртылмашна, мутат уке, Аллах деке, да чынжымак, чек-влакым эртыше-влак тамыкыште илыше лийыт.

فَسَتَذْكُرُوْنَ مَآ اَقُوْلُ لَكُمْۗ وَاُفَوِّضُ اَمْرِيْٓ اِلَى اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ بَصِيْرٌ ۢبِالْعِبَادِ

fa satażkurūna mā aqūlu lakum, wa ufawwiḍu amrī ilallāh(i), innallāha baṣīrum bil-‘ibād(i).

Вара кунам-гынат мыйын ойлымемым шарналтет. А мый шке пашам Аллахлан пуэм. Чынжымак, Аллах шке тарзыже-влакым чыла ужшо».

فَوَقٰىهُ اللّٰهُ سَيِّاٰتِ مَا مَكَرُوْا وَحَاقَ بِاٰلِ فِرْعَوْنَ سُوْۤءُ الْعَذَابِۚ

fa waqāhullāhu sayyi'āti mā makarū wa ḥāqa bi'āli fir‘auna sū'al-‘ażāb(i).

Тыге Аллах тудым нунын ондалыме осал деч арален, а Фираун ден тудын калыкше пеш осал наказаний дене йыр авыралтыныт.

اَلنَّارُ يُعْرَضُوْنَ عَلَيْهَا غُدُوًّا وَّعَشِيًّا ۚوَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ ۗ اَدْخِلُوْٓا اٰلَ فِرْعَوْنَ اَشَدَّ الْعَذَابِ

an-nāru yu‘raḍūna ‘alaihā guduwwaw wa ‘asyiyyā(n), wa yauma taqūmus-sā‘ah(tu), adkhilū āla fir‘auna asyaddal-‘ażāb(i).

Нунылан тамыкым ончыктеныт, эрдене да кастене, да шагат кечын. (Тунам Суксылан кӱштымаш лийын): «Фараоным да тудын калыкшым пеш чот наказатлыза!»

وَاِذْ يَتَحَاۤجُّوْنَ فِى النَّارِ فَيَقُوْلُ الضُّعَفٰۤؤُا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعًا فَهَلْ اَنْتُمْ مُّغْنُوْنَ عَنَّا نَصِيْبًا مِّنَ النَّارِ

wa iż yataḥājjūna fin-nāri fayaqūluḍ-ḍu‘afā'u lil-lażīnastakbarū innā kunnā lakum taba‘an fahal antum mugnūna ‘annā naṣībam minan-nār(i).

А (Шарналтыза), кунам тамыкыште ӱчашат, лушкыдо-влак моктаныше-влаклан ойлат: «Чынжымак, ме тендан почеш кайыше лийынна, сандене мемнан ӱмбаке логалше тулын (наказанийжым) икмыняржым луктын кертыда мо?»

قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا كُلٌّ فِيْهَآ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ حَكَمَ بَيْنَ الْعِبَادِ

qālal-lażīnastakbarū innā kullun fīhā innallāha qad ḥakama bainal-‘ibād(i).

Кугешныше-влак вашештеныт: «Чынжымак, ме чыланат тамыкыште пырля улына, вет Аллах (Шке) тарзыже-влак коклаште пунчалым луктын».

وَقَالَ الَّذِيْنَ فِى النَّارِ لِخَزَنَةِ جَهَنَّمَ ادْعُوْا رَبَّكُمْ يُخَفِّفْ عَنَّا يَوْمًا مِّنَ الْعَذَابِ

wa qālal-lażīna fin-nāri likhazanati jahannamad‘ū rabbakum yukhaffif ‘annā yaumam minal-‘ażāb(i).

А тамыкыште улшо-влак тамыкын оролжо-влаклан ойлат: «Господь деч мемнан азапнам ик кечылан гына куштылемдаш йодса».

قَالُوْٓا اَوَلَمْ تَكُ تَأْتِيْكُمْ رُسُلُكُمْ بِالْبَيِّنٰتِ ۗقَالُوْا بَلٰىۗ قَالُوْا فَادْعُوْا ۚوَمَا دُعٰۤؤُا الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ ࣖ

qālū awalam taku ta'tīkum rusulukum bil-bayyināt(i), qālū balā, qālū fad‘ū, wa mā du‘ā'ul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).

Сандене (тамык орол-влак) ойленыт: «Апостол-влак тендан деке раш доказательстве дене толын огытыл мо?» Нуно вашештеныт: «Да, тудо толын». (Тамыкым аралыше-влак) ойленыт: «Кумалза (шкеда!)» Но кафир-влакын кумалмышт арам лийын.

اِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنَا وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ يَقُوْمُ الْاَشْهَادُۙ

innā lananṣuru rusulanā wal-lażīna āmanū fil-ḥayātid-dun-yā wa yauma yaqūmul-asyhād(u).

Чынжымак, Ме шкенан колтымо еҥна-влаклан да тиде тӱнясе илышлан ӱшаныше-влаклан да танык-влакын лекме кечынышт (Кӱчык) полшена,

يَوْمَ لَا يَنْفَعُ الظّٰلِمِيْنَ مَعْذِرَتُهُمْ وَلَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوْۤءُ الدَّارِ

yauma lā yanfa‘uẓ-ẓālimīna ma‘żiratuhum wa lahumul-la‘natu wa lahum sū'ud-dār(i).

(лӱмынак) кече, кунам титакдыме-влаклан извиненийым йодмаш нимогай пайдам ок пу да нуно каргымашым да осал илыме верым налыт.

وَلَقَدْاٰتَيْنَا مُوْسَى الْهُدٰى وَاَوْرَثْنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْكِتٰبَۙ

wa laqad ātainā mūsal-hudā wa auraṡnā banī isrā'īlal-kitāb(a).

Чынжымак, Ме Моисейлан вӱдышӧ йӧным пуэнна; да Израильын икшывыже-влаклан книгам (Торам) коден,

هُدًى وَّذِكْرٰى لِاُولِى الْاَلْبَابِ

hudaw wa żikrā li'ulil-albāb(i).

таза уш-акылан еҥ-влаклан эҥертыш да шижтарымаш лияш.

فَاصْبِرْ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّاسْتَغْفِرْ لِذَنْۢبِكَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ بِالْعَشِيِّ وَالْاِبْكَارِ

faṣbir inna wa‘dallāhi ḥaqquw wastagfir liżambika wa sabbiḥ biḥamdi rabbika bil-‘asyiyyi wal-ibkār(i).

Сандене чытыза, чынжымак, Аллахын сӧрымашыже чын, да шке языкда верч проститлымашым йодса да кастене да эрдене Господьдам моктен, шке чапдам ончыктыза.

اِنَّ الَّذِيْنَ يُجَادِلُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِ اللّٰهِ بِغَيْرِ سُلْطٰنٍ اَتٰىهُمْ ۙاِنْ فِيْ صُدُوْرِهِمْ اِلَّا كِبْرٌ مَّا هُمْ بِبَالِغِيْهِۚ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ

innal-lażīna yujādilūna fī āyātillāhi bigairi sulṭānin atāhum, in fī ṣudūrihim illā kibrum mā hum bibāligīh(i), fasta‘iż billāh(i), innahū huwas-samī‘ul-baṣīr(u).

Чынжымак, кӧ Аллахын почеламутшо-влакым амал деч посна (доказательстве) ӱчаша, нунын шӱмыштышт чылажат (кумылан) кугулык, кудым нуно огыт шукто, тунам Аллах деч аралыме нерген йодыт. Чынжымак, Тудо чыла колыштшо, чыла ужшо.

لَخَلْقُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ اَكْبَرُ مِنْ خَلْقِ النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

lakhalqus-samāwāti wal-arḍi akbaru min khalqin-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Чынжымак, кава ден мландым ыштымаш айдемым ыштыме деч кугурак, но шукыжо айдеме-влак огыт пале.

وَمَا يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُ ەۙ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَلَا الْمُسِيْۤئُ ۗقَلِيْلًا مَّا تَتَذَكَّرُوْنَ

wa mā yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa lal-musī'(u), qalīlam mā tatażakkarūn(a).

А сокыр-влак ужшо-влак дене иктак огытыл, тыгак ӱшаныше да поро пашам ыштыше-влак осалым ыштыше-влак дене иктак огытыл. Тый пеш шагал гына тунемат.

اِنَّ السَّاعَةَ لَاٰتِيَةٌ لَّا رَيْبَ فِيْهَا ۖوَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُوْنَ

innas-sā‘ata la'ātiyatul lā raiba fīhā, wa lākinna akṡaran-nāsi lā yu'minūn(a).

Чынжымак, Суд кече обязательно толеш, тидлан мутат уке, но шукынжо огыт ӱшане.

وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُوْنِيْٓ اَسْتَجِبْ لَكُمْ ۗاِنَّ الَّذِيْنَ يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِيْ سَيَدْخُلُوْنَ جَهَنَّمَ دَاخِرِيْنَ ࣖ

wa qāla rabbukumud‘ūnī astajib lakum, innal-lażīna yastakbirūna ‘an ‘ibādatī sayadkhulūna jahannama dākhirīn(a).

А тендан Господьда каласен: «Мылам кумалза, Мый тыланда тидым пуэм. Чынжымак, кӧ кугешна да Мыланем кумалме деч кораҥеш, нуно Тамыкыш мыскынь состоянийыште пурат».

اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

allāhul-lażī ja‘ala lakumul-laila litaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), innallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

Аллах тыланда йӱдым ыштен, тушто те канышда лийже манын; (да ышташ) кечым волгыдо. Чынжымак, Аллах чынжымак айдеме-влаклан пӧлекым пуэн, но шукыжо айдеме-влак таум ыштыдыме улыт.

ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍۘ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۖفَاَنّٰى تُؤْفَكُوْنَ

Żālikumullāhu rabbukum khāliqu kulli syai'(in), lā ilāha illā huw(a), fa'annā tu'fakūn(a).

Тыге Аллах, тендан Господьда, чыла ыштыше, Тудын деч моло юмо уке; вара кузе тыйым ӧрдыжкӧ савыраш лиеш?

كَذٰلِكَ يُؤْفَكُ الَّذِيْنَ كَانُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ يَجْحَدُوْنَ

każālika yu'fakul-lażīna kānū bi'āyātillāhi yajḥadūn(a).

Тыге еҥ-влак, кудышт эре Аллахын почеламутшым отрицатлат, ӧрдыжкӧ савырнат.

اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً وَّصَوَّرَكُمْ فَاَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ ۗذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ ۚ فَتَبٰرَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ

allāhul-lażī ja‘ala lakumul-arḍa qarāraw was-samā'a binā'aw wa ṣawwarakum fa'aḥsana ṣuwarakum wa razaqakum minaṭ-ṭayyibāt(i), żālikumullāhu rabbukum, fatabārakallāhu rabbul-‘ālamīn(a).

Лач Аллах тыланда мландым илыме вер семын, кавам леведыш семын ыштен, тендам ыштен, койышдам сылнештарен, пиалым пуэн. Тыгай Аллах, тендан Господьда, Чап лийже Аллахлан, чыла тӱнян Господьшо.

هُوَ الْحَيُّ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ فَادْعُوْهُ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ۗ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

huwal-ḥayyu lā ilāha illā huwa fad‘ūhu mukhliṣīna lahud-dīn(a), al-ḥamdu lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).

Тудо курымеш илыше, Тудын деч моло юмо уке; вара Тудлан шке религийыштыда чын да чын кумыл дене кумалза. Аллахлан, чыла тӱнян Господьшылан, моктымо лийже.

۞ قُلْ اِنِّيْ نُهِيْتُ اَنْ اَعْبُدَ الَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ لَمَّا جَاۤءَنِيَ الْبَيِّنٰتُ مِنْ رَّبِّيْ وَاُمِرْتُ اَنْ اُسْلِمَ لِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qul innī nuhītu an a‘budal-lażīna tad‘ūna min dūnillāhi lammā jā'aniyal-bayyinātu mir rabbī wa umirtu an uslima lirabbil-‘ālamīn(a).

Каласе (Мухаммед): «Чынжымак, Господь деч увер толмеке, Аллах деч моло юмылан кумалме деч мый чарыме; да мыланем чыла тӱнян Господьшылан шкемым пуаш кӱштымӧ».

هُوَ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوْٓا اَشُدَّكُمْ ثُمَّ لِتَكُوْنُوْا شُيُوْخًا ۚوَمِنْكُمْ مَّنْ يُّتَوَفّٰى مِنْ قَبْلُ وَلِتَبْلُغُوْٓا اَجَلًا مُّسَمًّى وَّلَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

huwal-lażī khalaqakum min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma min ‘alaqatin ṡumma yukhrijukum ṭiflan ṡumma litablugū asyuddakum ṡumma litakūnū syuyūkhā(n), wa minkum may yutawaffā min qablu wa litablugū ajalam musammaw wa la‘allakum ta‘qilūn(a).

Лач Тудо тыйым лавыра гыч, вара ӱй гыч, вара вӱр тромб гыч ыштен, вара тый йоча семын шочынат, вара кушкаш коденат, вара шоҥгемынат. Но тендан кокла гыч южышт тидын деч ончыч ӧрдыжкӧ лектыныт. (Тидым ме ыштенна) палемдыме жап марте шу манын, умыледа манын.

هُوَ الَّذِيْ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۚ فَاِذَا قَضٰىٓ اَمْرًا فَاِنَّمَا يَقُوْلُ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ ࣖ

huwal-lażī yuḥyī wa yumīt(u), fa'iżā qaḍā amran fa'innamā yaqūlu lahū kun fa yakūn(u).

Тудо тудым чӱкта да йӧрта. Сандене кунам Тудо иктаж-мом рашемдаш шона, Тудо тудлан «Лий!» Тугеже тиде тыгай.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ يُجَادِلُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِ اللّٰهِ ۗاَنّٰى يُصْرَفُوْنَۚ

alam tara ilal-lażīna yujādilūna fī āyātillāh(i), annā yuṣrafūn(a).

Тый тыгай еҥ-влакым ужын отыл мо, кудышт (эре) Аллахын почеламутшым ӱчашат? Кузе нуным кораҥдаш лиеш?

اَلَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِالْكِتٰبِ وَبِمَآ اَرْسَلْنَا بِهٖ رُسُلَنَا ۗفَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَۙ

allażīna każżabū bil kitābi wa bimā arsalnā bihī rusulanā, fasaufa ya‘lamūn(a).

(Лӱмынак) нуно, кӧ книгам (Аль-Кораным) да Мемнан колтымо колтымо еҥна-влакын кондымо почылтмашыштым отрицатлат. Вашке нуно пален налыт,

اِذِ الْاَغْلٰلُ فِيْٓ اَعْنَاقِهِمْ وَالسَّلٰسِلُۗ يُسْحَبُوْنَۙ

iżil-aglālu fī a‘nāqihim was-salāsil(u), yusḥabūn(a).

кунам нунын нерышкышт шинчыр ден шинчыр-влакым пыштеныт, кузе нуным шупшыныт,

فِى الْحَمِيْمِ ەۙ ثُمَّ فِى النَّارِ يُسْجَرُوْنَۚ

fil-ḥamīm(i), ṡumma fin-nāri yusjarūn(a).

пеш шокшо вӱдыш пуртат, вара нуным тулышто йӱлат,

ثُمَّ قِيْلَ لَهُمْ اَيْنَ مَا كُنْتُمْ تُشْرِكُوْنَۙ

Ṡumma qīla lahum aina mā kuntum tusyrikūn(a).

Тунам нунылан ойленыт: «Те эре могай юмо-влак дене кылым кучеда?

مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗقَالُوْا ضَلُّوْا عَنَّا بَلْ لَّمْ نَكُنْ نَّدْعُوْا مِنْ قَبْلُ شَيْـًٔاۗ كَذٰلِكَ يُضِلُّ اللّٰهُ الْكٰفِرِيْنَ

min dūnillāh(i), qālū ḍallū ‘annā bal lam nakun nad‘ū min qablu syai'ā(n), każālika yuḍillullāhul-kāfirīn(a).

(кӧлан ​​те кумалында) Аллах деч посна?» Нуно вашештеныт: «Нуно мемнан деч йомыныт, чынжымак ме нигунамат нимолан кумалме огыл».

ذٰلِكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَفْرَحُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنْتُمْ تَمْرَحُوْنَ

Żālikum bimā kuntum tafraḥūna fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa bimā kuntum tamraḥūn(a).

Тиде тыге, молан манаш гын, те мланде ӱмбалне чыным колыштде куанеда да эре куанеда (колыштдымо).

اُدْخُلُوْٓا اَبْوَابَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۚفَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِيْنَ

udkhlulū abwāba jahannama khālidīna fīhā, fabi'sa maṡwal-mutakabūbirīn(a).

(Нунылан ойленыт): «Тамык капкашке пурыза, тушто курымешлан лийыда. Тыгеже, кугешныше-влаклан тиде эн осал вер».

فَاصْبِرْ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ ۚفَاِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِيْ نَعِدُهُمْ اَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَاِلَيْنَا يُرْجَعُوْنَ

faṣbir inna wa‘dallāhi ḥaqq(un), fa'immā nuriyannaka ba‘ḍal-lażī na‘iduhum au natawaffayannaka fa'ilainā yurja‘ūn(a).

Сандене чытыза, те (Мухаммед), чынжымак, Аллахын сӧрымашыже чын. Ме тыланда лӱдыктымӧ наказаний-влак кокла гыч южыштым ончыктенна гынат, але тендам пуштынна гынат (нунын деке колымаш логалме деч ончыч), нуно Мыланна пӧртылталтыт.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلًا مِّنْ قَبْلِكَ مِنْهُمْ مَّنْ قَصَصْنَا عَلَيْكَ وَمِنْهُمْ مَّنْ لَّمْ نَقْصُصْ عَلَيْكَ ۗوَمَا كَانَ لِرَسُوْلٍ اَنْ يَّأْتِيَ بِاٰيَةٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۚفَاِذَا جَاۤءَ اَمْرُ اللّٰهِ قُضِيَ بِالْحَقِّ وَخَسِرَ هُنَالِكَ الْمُبْطِلُوْنَ ࣖ

wa laqad arsalnā rusulam min qablika minhum man qaṣaṣnā ‘alaika wa minhum mal lam naqṣuṣ ‘alaik(a), wa mā kāna lirasūlin ay ya'tiya bi'āyatin illā bi'iżnillāh(i), fa'iżā jā'a amrullāhi quḍiya bil-ḥaqqi wa khasira hunālikal-mubṭilūn(a).

Чынжымак, ме тендан деч ончыч (Мухаммед) икмыняр еҥым колтенна, нунын кокла гыч южышт нерген тыланда ойленна, а южышт нерген тыланда ойлен огынал. Нимогай апостол чудым конден огыл, Аллахын разрешенийже деч посна. Сандене, кунам Аллахын кӱштымашыже толеш, (чыла йодыш) чын дене решатлалтеш. А вара шоя деке пижше-влак йомыт.

اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَنْعَامَ لِتَرْكَبُوْا مِنْهَا وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَۖ

allāhul-lażī ja‘ala lakumul-an‘āma litarkabū minhā wa minhā ta'kulūn(a).

Аллах тыланда вольыкым ыштен, южыштым тыланда мунчалташ, южыштым кочкаш.

وَلَكُمْ فِيْهَا مَنَافِعُ وَلِتَبْلُغُوْا عَلَيْهَا حَاجَةً فِيْ صُدُوْرِكُمْ وَعَلَيْهَا وَعَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُوْنَۗ

wa lakum fīhā manāfi‘u wa litablugū ‘alaihā ḥājatan fī ṣudūrikum wa ‘alaihā wa ‘alal-fulki tuḥmalūn(a).

А нунын тыланда эше пайдашт уло, да те шке шӱмыштыда улшо цель-влакым (нуным мунчалтен) шуктен кертыда. А нуным нунын ӱмбалне мунчалтат, да нуным корабль дене нумалыт.

وَيُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖۖ فَاَيَّ اٰيٰتِ اللّٰهِ تُنْكِرُوْنَ

wa yurīkum āyātih(ī), fa ayya āyātillāhi tunkirūn(a).

А Тудо тыланда (Шке кугулыкшын) пале-влакым ончыкта. Вара те Аллахын могай пале-влакым (кугулыкшым) отказеда?

اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۗ كَانُوْٓا اَكْثَرَ مِنْهُمْ وَاَشَدَّ قُوَّةً وَّاٰثَارًا فِى الْاَرْضِ فَمَآ اَغْنٰى عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, kānū akṡara minhum wa asyadda quwwataw wa āṡāran fil-arḍi famā agnā ‘anhum mā kānū yaksibūn(a).

Тугеже, нуно мландӱмбалне коштыныт да вара шке деч ончычсо-влак дене мо лиймым ужын огытыл мо? Нуно шукырак улыт да мланде ӱмбалне шке цивилизацийыштын вийышт кугурак да (шукырак) кодын, сандене мом ышташ тыршат, нунылан полшен ок керт.

فَلَمَّا جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَرِحُوْا بِمَا عِنْدَهُمْ مِّنَ الْعِلْمِ وَحَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

falammā jā'athum rusuluhum bil-bayyināti fariḥū bimā ‘indahum minal-‘ilmi wa ḥāqa bihim mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Сандене, кунам апостол-влак нунын деке раш доказательстве дене толыныт, нуно шке шинчымашышт дене куаненыт да нуным (наказаний) дене локтылыныт, кудым нуно ончыч мыскарам ыштеныт.

فَلَمَّا رَاَوْا بَأْسَنَاۗ قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَحْدَهٗ وَكَفَرْنَا بِمَا كُنَّا بِهٖ مُشْرِكِيْنَ

falammā ra'au ba'sanā qālū āmannā billāhi waḥdahū wa kafarnā bimā kunnā bihī musyrikīn(a).

Сандене, кунам нуно Мемнан азапнам ужыныт, нуно ойленыт: «Ме Аллахлан гына ӱшанена да Аллах дене кылдалтше кумалмашлан огына ӱшане».

فَلَمْ يَكُ يَنْفَعُهُمْ اِيْمَانُهُمْ لَمَّا رَاَوْا بَأْسَنَا ۗسُنَّتَ اللّٰهِ الَّتِيْ قَدْ خَلَتْ فِيْ عِبَادِهٖۚ وَخَسِرَ هُنَالِكَ الْكٰفِرُوْنَ ࣖ

falam yaku yanfa‘uhum īmānuhum lammā ra'au ba'sanā, sunnatallāhil latī qad khalat fī ‘ibādih(ī), wa khasira hunālikal-kāfirūn(a).

Сандене нунын ӱшанымашышт, кунам нуно Мемнан наказанийым ужыныт, нунылан нимолан пайдале лийын огыл. Тиде (положений) Аллахын, тудо Тудын служитлышыже-влаклан эҥертен. А кунам тыге лиеш, кафир-влак йомдарат.