Q.S Ан-Нур (اَلنُّور) - 64 Почеламут-влакын чотышт

سُوْرَةٌ اَنْزَلْنٰهَا وَفَرَضْنٰهَا وَاَنْزَلْنَا فِيْهَآ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍ لَّعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

sūratun anzalnāhā wa faraḍnāhā wa anzalnā fīhā āyātim bayyinātil la‘allakum tażakkarūn(a).

(Тиде) сура, кудым Ме почын пуэнна да тудым (законжым шукташ) обязательный ыштенна, да тушто раш пале-влакым колтенна, те шарныза.

اَلزَّانِيَةُ وَالزَّانِيْ فَاجْلِدُوْا كُلَّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ ۖوَّلَا تَأْخُذْكُمْ بِهِمَا رَأْفَةٌ فِيْ دِيْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۚ وَلْيَشْهَدْ عَذَابَهُمَا طَاۤىِٕفَةٌ مِّنَ الْمُؤْمِنِيْنَ

az-zāniyatu waz-zānī fajlidū kulla wāḥidim minhumā mi'ata jaldah(tan), wa lā ta'khużkum bihimā ra'fatun fī dīnillāhi in kuntum tu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), walyasyhad ‘ażābahumā ṭā'ifatum minal-mu'minīn(a).

Ӱдырамаш ден ӱдырамашым, кажныжым шӱдӧ гана лӱйкалаш, нуным чаманымаш тендам Аллахын религийжым шукташ ынже чаре, гын, те Аллахлан да Пытартыш кечылан ӱшанеда. А ӱшаныше-влакын тӱшкашт нунын наказанийыштым ужын шогыжо.

اَلزَّانِيْ لَا يَنْكِحُ اِلَّا زَانِيَةً اَوْ مُشْرِكَةً ۖوَّالزَّانِيَةُ لَا يَنْكِحُهَآ اِلَّا زَانٍ اَوْ مُشْرِكٌ ۚوَحُرِّمَ ذٰلِكَ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ

az-zānī lā yankiḥu illā zāniyatan au musyrikah(tan), waz-zāniyatu lā yankiḥuhā illā zānin au musyrik(un), wa ḥurrima żālika ‘alal-mu'minīn(a).

Ӱдырамаш ӱдырым налшаш огыл, ӱдырым налше але шуко юмылан ӱшаныше деч моло; а яжарланыше ӱдырамаш яжарланыше але политеист деч моло марлан лекшаш огыл; да тиде ӱшаныше-влаклан чарыме.

وَالَّذِيْنَ يَرْمُوْنَ الْمُحْصَنٰتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوْا بِاَرْبَعَةِ شُهَدَاۤءَ فَاجْلِدُوْهُمْ ثَمٰنِيْنَ جَلْدَةً وَّلَا تَقْبَلُوْا لَهُمْ شَهَادَةً اَبَدًاۚ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ ۙ

wal-lażīna yarmūnal-muḥṣanāti ṡumma lam ya'tū bi'arba‘ati syuhadā'a fajlidūhum ṡamānīna jaldataw wa lā taqbalū lahum syahādatan abadā(n), wa ulā'ika humul-fāsiqūn(a).

А кӧ яндар ӱдырамаш-влакым титакла да ныл таныклым ок ончыкто гын, нуным кандашле кырен пуштеда да нунын таныклымыштым нигунам огыт шотло. Тиде осал еҥ-влак улыт,

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ وَاَصْلَحُوْاۚ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

illal-lażīna tābū mim ba‘di żālika wa aṣlaḥū, fa innallāha gafūrur raḥīm(un).

тидын деч вара ӧкынен да (шкенжым) тӧрлатыше-влак деч посна, чынжымак, Аллах — проститлыше, эн чаманыше.

وَالَّذِيْنَ يَرْمُوْنَ اَزْوَاجَهُمْ وَلَمْ يَكُنْ لَّهُمْ شُهَدَاۤءُ اِلَّآ اَنْفُسُهُمْ فَشَهَادَةُ اَحَدِهِمْ اَرْبَعُ شَهٰدٰتٍۢ بِاللّٰهِ ۙاِنَّهٗ لَمِنَ الصّٰدِقِيْنَ

wal-lażīna yarmūna azwājahum wa lam yakul lahum syuhadā'u illā anfusuhum fa syahādatu aḥadihim arba‘u syahādātim billāh(i), innahū laminaṣ-ṣādiqīn(a).

А кӧ шке ватыжым (пӧръеҥлан) титакла, шке деч моло таныкше уке гынат, кажне еҥын таныклымыже ныл гана (лӱмжӧ дене) Аллах дене товатла, чынжымак тудо чын ойлышо-влак кокла гыч иктыже.

وَالْخَامِسَةُ اَنَّ لَعْنَتَ اللّٰهِ عَلَيْهِ اِنْ كَانَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

wal-khāmisatu anna la‘natallāhi ‘alaihi in kāna minal-kāżibīn(a).

А визымше (присяга) — Аллахын каргымашыже тудын ӱмбаке логалеш, тудо шояче-влак кокла гыч иктыже гын.

وَيَدْرَؤُا عَنْهَا الْعَذَابَ اَنْ تَشْهَدَ اَرْبَعَ شَهٰدٰتٍۢ بِاللّٰهِ اِنَّهٗ لَمِنَ الْكٰذِبِيْنَ ۙ

wa yadra'u ‘anhal-‘ażāba an tasyhada arba‘a syahādātim billāhi innahū laminal-kāżibīn(a).

А ватыже наказаний деч утлен кертеш, кунам тудо Аллахын лӱмжӧ дене ныл гана товатла гын, тудо (тудын пелашыже) чынжымак шояче-влак кокла гыч иктыже улеш,

وَالْخَامِسَةَ اَنَّ غَضَبَ اللّٰهِ عَلَيْهَآ اِنْ كَانَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

wal-khāmisata anna gaḍaballāhi ‘alaihā in kāna minaṣ-ṣādiqīn(a).

а визымше (присяга) Аллахын шыдыже тудын (ватыже) ӱмбаке волен кая, тудо (тудын пӧръеҥже) чын ойлышо-влак кокла гыч иктыже гын.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ وَاَنَّ اللّٰهَ تَوَّابٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū wa annallāha tawwābun ḥakīm(un).

А тендан деке Аллахын порылыкшо да порылыкшо огыл гын (те, мутат уке, нелылык дене тӱкнеда ыле). Чынжымак, Аллах — эн ӧкынымашым налше, эн ушан.

اِنَّ الَّذِيْنَ جَاۤءُوْ بِالْاِفْكِ عُصْبَةٌ مِّنْكُمْۗ لَا تَحْسَبُوْهُ شَرًّا لَّكُمْۗ بَلْ هُوَ خَيْرٌ لَّكُمْۗ لِكُلِّ امْرِئٍ مِّنْهُمْ مَّا اكْتَسَبَ مِنَ الْاِثْمِۚ وَالَّذِيْ تَوَلّٰى كِبْرَهٗ مِنْهُمْ لَهٗ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

innal-lażīna jā'ū bil-ifki ‘uṣbatum minkum, lā taḥsabūhu syarral lakum, bal huwa khairul lakum, likullimri'im minhum maktasaba minal-iṡm(i), wal-lażī tawallā kibrahū minhum lahū ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Чынжымак, шоя уверым кондышо-влак тендан тӱшка гыч улыт (да). Ит шоно, увер тыланда осал, чынжымак тудо тыланда сай. Нунын кокла гыч кажныже шке ыштыме языкше верч ӧкымым налеш. А кӧ нунын кокла гыч эн кугу ужашыжым (ыштыме языкше гыч) налеш, тудо кугу наказанийым налеш.

لَوْلَآ اِذْ سَمِعْتُمُوْهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُوْنَ وَالْمُؤْمِنٰتُ بِاَنْفُسِهِمْ خَيْرًاۙ وَّقَالُوْا هٰذَآ اِفْكٌ مُّبِيْنٌ

lau lā iż sami‘tumūhu ẓannal-mu'minūna wal-mu'minātu bi'anfusihim khairā(n), wa qālū hāżā ifkum mubīn(un).

Молан ӱшаныше да ӱшаныше-влак шкешт нерген поро кумылым огыт шоно, кунам те шоя уверым колында да ойледа: «Тиде (увер) чын шоя».

لَوْلَا جَاۤءُوْ عَلَيْهِ بِاَرْبَعَةِ شُهَدَاۤءَۚ فَاِذْ لَمْ يَأْتُوْا بِالشُّهَدَاۤءِ فَاُولٰۤىِٕكَ عِنْدَ اللّٰهِ هُمُ الْكٰذِبُوْنَ

lau lā jā'ū ‘alaihi bi'arba‘ati syuhadā'(a), fa iż lam ya'tū bisy-syuhadā'i fa ulā'ika ‘indallāhi humul-kāżibūn(a).

Молан нуно (титаклыше-влак) куд свидетель дене толын огытыл? Вет нуно свидетель-влакым конден огытыл, Аллахын ончылно нуно шояче улыт.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ لَمَسَّكُمْ فِيْ مَآ اَفَضْتُمْ فِيْهِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū fid-dun-yā wal-ākhirati lamassakum fīmā afaḍtum fīhi ‘ażābun ‘aẓīm(un).

А тиде тӱняште да вес тӱняште тендан деке Аллахын порылыкшо да порылыкшо огыл гын, те, мутат уке, кугу наказанийым налыда ыле, молан манаш гын, те тидын нерген ойленда (шоя увер).

اِذْ تَلَقَّوْنَهٗ بِاَلْسِنَتِكُمْ وَتَقُوْلُوْنَ بِاَفْوَاهِكُمْ مَّا لَيْسَ لَكُمْ بِهٖ عِلْمٌ وَّتَحْسَبُوْنَهٗ هَيِّنًاۙ وَّهُوَ عِنْدَ اللّٰهِ عَظِيْمٌ ۚ

iż talaqqaunahū bi'alsinatikum wa taqūlūna bi'afwāhikum mā laisa lakum bihī ‘ilmuw wa taḥsabūnahū hayyinā(n), wa huwa ‘indallāhi ‘aẓīm(un).

(Шарнем) кунам те умша гыч умшашке (шоя уверым) налында да умшада дене нимо денат палыдыме мутым ойленда, да тидым тыглайлан шотленда, кеч Аллахын ончылныжо тиде кугу паша лийын.

وَلَوْلَآ اِذْ سَمِعْتُمُوْهُ قُلْتُمْ مَّا يَكُوْنُ لَنَآ اَنْ نَّتَكَلَّمَ بِهٰذَاۖ سُبْحٰنَكَ هٰذَا بُهْتَانٌ عَظِيْمٌ

wa lau lā iż sami‘tumūhu qultum mā yakūnu lanā an natakallama bihāżā, subḥānaka hāżā buhtānun ‘aẓīm(un).

А молан те тидым колмеке огыда ойло: «Мемнан тидын нерген ойлаш ок лий. Тыланет чап, тиде кугу шоя».

يَعِظُكُمُ اللّٰهُ اَنْ تَعُوْدُوْا لِمِثْلِهٖٓ اَبَدًا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ ۚ

ya‘iẓukumullāhu an ta‘ūdū limiṡlihī abadan in kuntum mu'minīn(a).

Аллах тендам тыге курымешлан ит ыште манын шижтара, ӱшаныше улыда гын,

وَيُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa yubayyinullāhu lakumul-āyāt(i), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

да Аллах тыланда (Шке) почеламутшым умылтара. А Аллах чыла палыше, чыла ушан.

اِنَّ الَّذِيْنَ يُحِبُّوْنَ اَنْ تَشِيْعَ الْفَاحِشَةُ فِى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌۙ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

innal-lażīna yuḥibbūna an tasyī‘al-fāḥisyatu fil-lażīna āmanū lahum ‘ażābun alīm(un), fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

Чынжымак, кӧ ӱшаныше-влак коклаште тыгай осал пашам (шоя уверым) шаркалаш шона, тудо тиде тӱняште да вес тӱняште ойган наказанийым чыта. А Аллах пала, а те огыда пале.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ وَاَنَّ اللّٰهَ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū wa annallāha ra'ūfur raḥīm(un).

А тендан деке Аллахын порылыкшо да порылыкшо огыл гын (те, мутат уке, кугу наказанийым налыда ыле). Чынжымак, Аллах эн поро, эн чаманыше.

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ وَمَنْ يَّتَّبِعْ خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِ فَاِنَّهٗ يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِۗ وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ مَا زَكٰى مِنْكُمْ مِّنْ اَحَدٍ اَبَدًاۙ وَّلٰكِنَّ اللّٰهَ يُزَكِّيْ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), wa may yattabi‘ khuṭuwātisy-syaiṭāni fa innahū ya'muru bil-faḥsyā'i wal-munkar(i), wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū mā zakā minkum min aḥadin abadā(n), wa lākinnallāha yuzakkī may yasyā'(u), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

О, ӱшаныше-влак! Сатанан корныж дене ит кай. Кӧ Сатанан корныж дене кая, тунам чынжымак тудо (Сатана) осалым да осал пашам ышташ кӱшта. Аллахын порылыкшо да тендан деке порылыкшо огыл гын, тендан кокла гыч иктат (тиде осал да осал паша деч) курымешлан ару ок лий ыле, но Аллах кӧм шона, тудым эрыкта. А Аллах чыла колыштшо, чыла палыше.

وَلَا يَأْتَلِ اُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ اَنْ يُّؤْتُوْٓا اُولِى الْقُرْبٰى وَالْمَسٰكِيْنَ وَالْمُهٰجِرِيْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۖوَلْيَعْفُوْا وَلْيَصْفَحُوْاۗ اَلَا تُحِبُّوْنَ اَنْ يَّغْفِرَ اللّٰهُ لَكُمْ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa lā ya'tali ulul-faḍli minkum was-sa‘ati ay yu'tū ulil-qurbā wal-masākīna wal-muhājirīna fī sabīlillāh(i), wal ya‘fū wal yaṣfaḥū, alā tuḥibbūna ay yagfirallāhu lakum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).

А тендан кокла гыч кӧн сай да йӧнжӧ уло, нуно шке родо-тукымыштлан, йорло-влаклан да Аллахын корныж дене эмиграцийыш лекше-влаклан полшаш огыт тӱҥал манын товатлен огытыл, тек нуно проститлат да чытыше лийыт. Тый от йӧрате, молан манаш гын, Аллах тыйым проститла? А Аллах — проститлыше, эн чаманыше.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَرْمُوْنَ الْمُحْصَنٰتِ الْغٰفِلٰتِ الْمُؤْمِنٰتِ لُعِنُوْا فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ ۙ

innal-lażīna yarmūnal-muḥṣanātil-gāfilātil-mu'mināti lu‘inū fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa lahum ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Чынжымак, ару, шотдымо да ӱшаныше ӱдырамаш-влакым титаклыше-влак тиде тӱняште да вес тӱняште каргыме улыт, нунылан лӱдыкшӧ наказаний лиеш,

يَّوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ اَلْسِنَتُهُمْ وَاَيْدِيْهِمْ وَاَرْجُلُهُمْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

yauma tasyhadu ‘alaihim alsinatuhum wa aidīhim wa arjuluhum bimā kānū ya‘malūn(a).

тиде кечын, кунам нунын йылмышт, кидышт да йолышт нунын ваштареш мом ыштымышт нерген таныклат.

يَوْمَىِٕذٍ يُّوَفِّيْهِمُ اللّٰهُ دِيْنَهُمُ الْحَقَّ وَيَعْلَمُوْنَ اَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْحَقُّ الْمُبِيْنُ

yauma'iżiy yuwaffīhimullāhu dīnahumul-ḥaqqa wa ya‘lamūna annallāha huwal-ḥaqqul-mubīn(u).

Тиде кечын Аллах нунын чын суаплыкыштым шукта, да нуно палат: Аллах — Чын, Чын-влак кокла гыч эн раш.

اَلْخَبِيْثٰتُ لِلْخَبِيْثِيْنَ وَالْخَبِيْثُوْنَ لِلْخَبِيْثٰتِۚ وَالطَّيِّبٰتُ لِلطَّيِّبِيْنَ وَالطَّيِّبُوْنَ لِلطَّيِّبٰتِۚ اُولٰۤىِٕكَ مُبَرَّءُوْنَ مِمَّا يَقُوْلُوْنَۗ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّرِزْقٌ كَرِيْمٌ ࣖ

al-khabīṡātu lil-khabīṡīna wal-khabīṡūna lil-khabīṡāt(i), waṭ-ṭayyibātu liṭ-ṭayyibīna waṭ-ṭayyibūna liṭ-ṭayyibāt(i), ulā'ika mubarra'ūna mimmā yaqūlūn(a), lahum magfiratuw wa rizqun karīm(un).

Осал ӱдырамаш-влак осал пӧръеҥлан улыт, осал пӧръеҥ-влак осал ӱдырамашлан улыт, а поро ӱдырамаш-влак поро пӧръеҥлан улыт, а поро пӧръеҥ-влак поро ӱдырамашлан улыт. Нуно еҥ-влакын титаклыме деч ару улыт. Нунылан проститлымаш да чапле положений (Рай).

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَدْخُلُوْا بُيُوْتًا غَيْرَ بُيُوْتِكُمْ حَتّٰى تَسْتَأْنِسُوْا وَتُسَلِّمُوْا عَلٰٓى اَهْلِهَاۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tadkhulū buyūtan gaira buyūtikum ḥattā tasta'nisū wa tusallimū ‘alā ahlihā, żālikum khairul lakum la‘allakum tażakkarūn(a).

О, ӱшаныше-влак! Шке пӧрт деч моло пӧртлашке разрешенийым йодын, тушто илыше-влакым саламлен шуктыде, ида пуро. Тиде тыланда сайрак, шарнен кодаш манын.

فَاِنْ لَّمْ تَجِدُوْا فِيْهَآ اَحَدًا فَلَا تَدْخُلُوْهَا حَتّٰى يُؤْذَنَ لَكُمْ وَاِنْ قِيْلَ لَكُمُ ارْجِعُوْا فَارْجِعُوْا هُوَ اَزْكٰى لَكُمْ ۗوَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ عَلِيْمٌ

fa illam tajidū fīhā aḥadan falā tadkhulūhā ḥattā yu'żana lakum wa in qīla lakumurji‘ū farji‘ū huwa azkā lakum, wallāhu bimā ta‘malūna ‘alīm(un).

А кӧргыштӧ еҥым от му гын, разрешенийым налмешке ит пуро. А тыланда «Пӧртылза» маныт гын. Тугеже (йӧ) пӧртылаш. Тиде тыланда арурак, а Аллах тендан мом ыштымыдам чыла пала.

لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَدْخُلُوْا بُيُوْتًا غَيْرَ مَسْكُوْنَةٍ فِيْهَا مَتَاعٌ لَّكُمْۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا تَكْتُمُوْنَ

laisa ‘alaikum junāḥun an tadkhulū buyūtan gaira maskūnatin fīhā matā‘ul lakum, wallāhu ya‘lamu mā tubdūna wa mā taktumūn(a).

Тый еҥ деч посна пӧртыш пурен, кушто тыйын интересет уло, язык уке; Аллах пала, мом те почын пуэда да мом шылтеда.

قُلْ لِّلْمُؤْمِنِيْنَ يَغُضُّوْا مِنْ اَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوْا فُرُوْجَهُمْۗ ذٰلِكَ اَزْكٰى لَهُمْۗ اِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌۢ بِمَا يَصْنَعُوْنَ

qul lil-mu'minīna yaguḍḍū min abṡārihim wa yaḥfaẓū furūjahum, żālika azkā lahum, innallāha khabīrum bimā yaṣna‘ūn(a).

Ӱшаныше пӧръеҥ-влаклан каласе: нуно шинчаштым да шке ӱпым аралышт; тыге нунылан арурак. Чынжымак, Аллах нунын ыштымыштым чыла пала.

وَقُلْ لِّلْمُؤْمِنٰتِ يَغْضُضْنَ مِنْ اَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوْجَهُنَّ وَلَا يُبْدِيْنَ زِيْنَتَهُنَّ اِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلٰى جُيُوْبِهِنَّۖ وَلَا يُبْدِيْنَ زِيْنَتَهُنَّ اِلَّا لِبُعُوْلَتِهِنَّ اَوْ اٰبَاۤىِٕهِنَّ اَوْ اٰبَاۤءِ بُعُوْلَتِهِنَّ اَوْ اَبْنَاۤىِٕهِنَّ اَوْ اَبْنَاۤءِ بُعُوْلَتِهِنَّ اَوْ اِخْوَانِهِنَّ اَوْ بَنِيْٓ اِخْوَانِهِنَّ اَوْ بَنِيْٓ اَخَوٰتِهِنَّ اَوْ نِسَاۤىِٕهِنَّ اَوْ مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُنَّ اَوِ التّٰبِعِيْنَ غَيْرِ اُولِى الْاِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ اَوِ الطِّفْلِ الَّذِيْنَ لَمْ يَظْهَرُوْا عَلٰى عَوْرٰتِ النِّسَاۤءِ ۖوَلَا يَضْرِبْنَ بِاَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِيْنَ مِنْ زِيْنَتِهِنَّۗ وَتُوْبُوْٓا اِلَى اللّٰهِ جَمِيْعًا اَيُّهَ الْمُؤْمِنُوْنَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

wa qul lil-mu'mināti yagḍuḍna min abṡārihinna wa yaḥfaẓna furūjahunna wa lā yubdīna zīnatahunna illā mā ẓahara minhā walyaḍribna bikhumurihinna ‘alā juyūbihinn(a), wa lā yubdīna zīnatahunna illā libu‘ūlatihinna au ābā'ihinna au abnā'ihinna au abnā'i bu‘ūlatihinna au ikhwānihinna au banī ikhwānihinna au nisā'ihinna au mā malakat aimānuhunna awit-tābi‘īna gairi ulil-irbati minar-rijāli awiṭ-ṭiflil-lażīna lam yaẓharū ‘alā ‘aurātin-nisā'(i), wa lā yaḍribna bi'arjulihinna liyu‘lama mā yukhfīna min zīnatihinn(a), wa tūbū ilallāhi jamī‘an ayyuhal-mu'minūna la‘allakum tufliḥūn(a).

Ӱшаныше ӱдырамаш-влаклан каласе: ончалтышыштым ӱлыкӧ волташ да шке койышыштым аралаш, шке сӧрастарыме койышыштым (тыглай) ужмо деч посна ынже ончыкто. Тек нуно шке ӱмбалнышт вуальым пыштышт, шке сӧрастарыме койышыштым (частный ужашыштым) шке пӧръеҥыштлан, але ачаштлан, але пӧръеҥыштын ачаштлан, але нунын эргыштлан, але нунын пӧръеҥыштын эргыштлан, але нунын иза-шольыштлан, але нунын иза-шольыштын эргыштлан, але нунын шӱжарыштлан, але нунын мусульман ӱдырамашыштлан, але нунын кулыштлан, але нунын кулыштлан але нунын деч посна огыт почын пу (кугурак) пӧръеҥ тарзе-влак, кудыштын (ӱдырамаш деке) кумылышт уке, але ӱдырамаш ӱпым умылыдымо йоча-влак. Шке сӧрастарыме вургемыштым шылтымыштым палдараш манын, нуно йолыштым ынышт тӱкалте. Да ӱшаныше-влак, Аллахлан ӧкынен, сеҥымашке шуаш манын. А тендан кокла гыч эше шкет кодшо-влакым, тыгак пӧръеҥ ден ӱдырамаш тарзыда-влаклан марлан лекташ йӧрышӧ-влакым марлан налза. Нуно йорло улыт гын, Аллах нуным шке порылыкшо дене вийым пуа. А Аллах чыла леведышан (Тудын пӧлекше), чыла палыше.

وَاَنْكِحُوا الْاَيَامٰى مِنْكُمْ وَالصّٰلِحِيْنَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَاِمَاۤىِٕكُمْۗ اِنْ يَّكُوْنُوْا فُقَرَاۤءَ يُغْنِهِمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

wa ankiḥul-ayāmā minkum waṣ-ṣāliḥīna min ‘ibādikum wa imā'ikum, iy yakūnū fuqarā'a yugnihimullāhu min faḍlih(ī), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

А кӧ марлан лектын ок керт, тудо шке (шке) арулыкшым арален кодышаш, кунам Аллах нунылан шке порылыкшо дене йӧным пуа. А тендан тарзыда-влак сугыньым (эрыкым) ышташ шонат гын, нунын дене сугыньым ыштыман, нунын коклаште сай улмым паледа гын, да нунылан Аллахын пуымо поянлыкше гыч икмыняржым пуыза. Ӱдырамаш тарзе-влакым яжарланаш ит тарате, а нуно шкештат ару лияш тыршат, вет те тӱнясе пайдам кычалаш шонеда. Кӧ нуным вий дене ышта, тунам чынжымак, Аллах нуным вий дене ыштыме деч вара проститлыше, эн чаманыше (нунылан).

وَلْيَسْتَعْفِفِ الَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ نِكَاحًا حَتّٰى يُغْنِيَهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ ۗوَالَّذِيْنَ يَبْتَغُوْنَ الْكِتٰبَ مِمَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ فَكَاتِبُوْهُمْ اِنْ عَلِمْتُمْ فِيْهِمْ خَيْرًا وَّاٰتُوْهُمْ مِّنْ مَّالِ اللّٰهِ الَّذِيْٓ اٰتٰىكُمْ ۗوَلَا تُكْرِهُوْا فَتَيٰتِكُمْ عَلَى الْبِغَاۤءِ اِنْ اَرَدْنَ تَحَصُّنًا لِّتَبْتَغُوْا عَرَضَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَمَنْ يُّكْرِهْهُّنَّ فَاِنَّ اللّٰهَ مِنْۢ بَعْدِ اِكْرَاهِهِنَّ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

walyasta‘fifil-lażīna lā yajidūna nikāḥan ḥattā yugniyahumullāhu min faḍlih(ī), wal-lażīna yabtagūnal-kitāba mimmā malakat aimānukum fa kātibūhum in ‘alimtum fīhim khairaw wa ātūhum mim mālillāhil-lażī ātākum, wa lā tukrihū fatayātikum ‘alal-bigā'i in aradna taḥaṣṣunal litabtagū ‘araḍal-ḥayātid-dun-yā, wa may yukrihhunna fa innallāha mim ba‘di ikrāhihinna gafūrur raḥīm(un).

Чынжымак, Ме тыланда умылтарымашым пуышо, тендан деч ончыч толшо-влак деч примерым да ӱшанле-влаклан урок семын почеламут-влакым колтенна.

وَلَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكُمْ اٰيٰتٍ مُّبَيِّنٰتٍ وَّمَثَلًا مِّنَ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَ ࣖ

wa laqad anzalnā ilaikum āyātim mubayyinātiw wa maṡalam minal-lażīna khalau min qablikum wa mau‘iẓatal lil-muttaqīn(a).

Аллах кава ден мландылан волгыдым пуышо. Тудын волгыдыжо нерген притче пурен кертдыме омса гай, тудын кӧргыштыжӧ кугу лампе. Лампе стеклотрубаште лийын (да) стеклотруба йӱлышӧ шӱдыр гай лийын, тудым благословенный пушеҥге гыч ӱй дене волгалтареныт, (лӱмынак) оливка пушеҥге, тудо ни эрвелне, ни касвелне кушкын огыл, тудын ӱйжӧ (шкетын) почти волгалтара, кеч тудо тул дене тӱкнен огыл. Волгыдо ӱмбалне волгыдо (слойный), Аллах шке волгыдыжым кӧлан ​​шона, тудлан виктарен шога, а Аллах айдеме-влаклан притче-влакым ышта. А Аллах чыла пала.

۞ اَللّٰهُ نُوْرُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ مَثَلُ نُوْرِهٖ كَمِشْكٰوةٍ فِيْهَا مِصْبَاحٌۗ اَلْمِصْبَاحُ فِيْ زُجَاجَةٍۗ اَلزُّجَاجَةُ كَاَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُّوْقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُّبٰرَكَةٍ زَيْتُوْنَةٍ لَّا شَرْقِيَّةٍ وَّلَا غَرْبِيَّةٍۙ يَّكَادُ زَيْتُهَا يُضِيْۤءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌۗ نُوْرٌ عَلٰى نُوْرٍۗ يَهْدِى اللّٰهُ لِنُوْرِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَيَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ لِلنَّاسِۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ۙ

allāhu nūrus-samāwāti wal-arḍ(i), maṡalu nūrihī kamisykātin fīhā miṣbāḥ(un), al-miṣbāḥu fī zujājah(tin), az-zujājatu ka'annahā kaukabun durriyyuy yūqadu min syajaratim mubārakatin zaitūnatil lā syarqiyyatiw wa lā garbiyyah(tin), yakādu zaituhā yuḍī'u wa lau lam tamsashu nār(un), nūrun ‘alā nūr(in), yahdillāhu linūrihī may yasyā'(u), wa yaḍribullāhul-amṡāla lin-nās(i), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

Аллах кава ден мландылан волгыдым пуышо. Тудын волгыдыжо нерген притче пурен кертдыме омса гай, тудын кӧргыштыжӧ кугу лампе. Лампе стеклотрубаште лийын (да) стеклотруба йӱлышӧ шӱдыр гай лийын, тудым благословенный пушеҥге гыч ӱй дене волгалтареныт, (лӱмынак) оливка пушеҥге, тудо ни эрвелне, ни касвелне кушкын огыл, тудын ӱйжӧ (шкетын) почти волгалтара, кеч тудо тул дене тӱкнен огыл. Волгыдо ӱмбалне волгыдо (слойный), Аллах шке волгыдыжым кӧлан ​​шона, тудлан виктарен шога, а Аллах айдеме-влаклан притче-влакым ышта. А Аллах чыла пала.

فِيْ بُيُوْتٍ اَذِنَ اللّٰهُ اَنْ تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيْهَا اسْمُهٗۙ يُسَبِّحُ لَهٗ فِيْهَا بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ ۙ

fī buyūtin ażinallāhu an turfa‘a wa yużkara fīhasmuh(ū), yusabbiḥu lahū fīhā bil-guduwwi wal-āṣāl(i).

(Тиде волгыдо) пӧртлаште, кушто Аллах шке лӱмжым чапландараш да шарналташ кӱштен, тушто эрдене да кастене Тудын лӱмжым чапландараш (святитлаш),

رِجَالٌ لَّا تُلْهِيْهِمْ تِجَارَةٌ وَّلَا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللّٰهِ وَاِقَامِ الصَّلٰوةِ وَاِيْتَاۤءِ الزَّكٰوةِ ۙيَخَافُوْنَ يَوْمًا تَتَقَلَّبُ فِيْهِ الْقُلُوْبُ وَالْاَبْصَارُ ۙ

rijālul lā tulhīhim tijāratuw wa lā bai‘un ‘an żikrillāhi wa iqāmiṣ-ṣalāti wa ītā'iz-zakāh(ti), yakhāfūna yauman tataqallabu fīhil-qulūbu wal-abṣār(u).

еҥ-влак, кудышт торгайыме да налме-ужалыме деч посна огыт код, Аллахым шарналтыме, кумалмашым эртарыме да закатым тӱлымӧ деч. Шӱм-чонышт корштымо кече деч лӱдыт (Суд кече),

لِيَجْزِيَهُمُ اللّٰهُ اَحْسَنَ مَا عَمِلُوْا وَيَزِيْدَهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۗ وَاللّٰهُ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

liyajziyahumullāhu aḥsana mā ‘amilū wa yazīduhum min faḍlih(ī), wallāhu yarzuqu may yasyā'u bigairi ḥisāb(in).

(нуно тыге ыштеныт) Аллах нуным ыштыме деч сайрак суапландараш манын, да нунын ӱмбаке шке порылыкшым кугемдаш манын. А Аллах кӧм шона, тудлан чек деч посна кочкышым пуа.

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَعْمَالُهُمْ كَسَرَابٍۢ بِقِيْعَةٍ يَّحْسَبُهُ الظَّمْاٰنُ مَاۤءًۗ حَتّٰىٓ اِذَا جَاۤءَهٗ لَمْ يَجِدْهُ شَيْـًٔا وَّوَجَدَ اللّٰهَ عِنْدَهٗ فَوَفّٰىهُ حِسَابَهٗ ۗ وَاللّٰهُ سَرِيْعُ الْحِسَابِ ۙ

wal-lażīna kafarū a‘māluhum kasarābim biqī‘atiy yaḥsabuhuẓ-ẓam'ānu mā'ā(n), ḥattā iżā jā'ahū lam yajidhu syai'aw wa wajadallāha ‘indahū fa waffāhu ḥisābah(ū), wallāhu sarī‘ul-ḥisāb(i).

А ӱшаныдыме-влакын пашашт лап мланде ӱмбалне мираж гай, кудым йӱшӧ-влак вӱдлан шотлат, а тудын деке лишемме годым нимо уке. А тудо тудлан Аллахын кӱштымашыжым муын. Вара Аллах тудлан тичмаш расчётым (пашам) пуэн, да Аллах нуным пеш писын шотлен луктын.

اَوْ كَظُلُمٰتٍ فِيْ بَحْرٍ لُّجِّيٍّ يَّغْشٰىهُ مَوْجٌ مِّنْ فَوْقِهٖ مَوْجٌ مِّنْ فَوْقِهٖ سَحَابٌۗ ظُلُمٰتٌۢ بَعْضُهَا فَوْقَ بَعْضٍۗ اِذَآ اَخْرَجَ يَدَهٗ لَمْ يَكَدْ يَرٰىهَاۗ وَمَنْ لَّمْ يَجْعَلِ اللّٰهُ لَهٗ نُوْرًا فَمَا لَهٗ مِنْ نُّوْرٍ ࣖ

au kaẓulumātin fī baḥril lujjiyyiy yagsyāhu maujum min fauqihī maujum min fauqihī saḥāb(un), ẓulumātum ba‘ḍuhā fauqa ba‘ḍ(in), iżā akhraja yadahū lam yakad yarāhā, wa mal lam yaj‘alillāhu lahū nūran famā lahū min nūr(in).

Але (кафир-влакын состоянийышт) кумда теҥызыште тичмаш пычкемыш гай, тудым толкын почеш толкын леведеш, тудын ӱмбалне (угыч) шем пыл-влак койыт. Тиде — лончышто пычкемыш. Кунам тудо кидшым луктеш, тудо тудым йӧршын ужын ок керт. Кӧлан Аллах волгыдым (вӱдышым) пуэн огыл, тунам тудын эн изи волгыдыжо уке.

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يُسَبِّحُ لَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَالطَّيْرُ صٰۤفّٰتٍۗ كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلَاتَهٗ وَتَسْبِيْحَهٗۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۢ بِمَا يَفْعَلُوْنَ

alam tara annallāha yusabbiḥu lahū man fis-samāwāti wal-arḍi waṭ-ṭairu ṣāffāt(in), kullun qad ‘alima ṣalātahū wa tasbīḥah(ū), wallāhu ‘alīmum bimā yaf‘alūn(a).

Тый (Мухаммед) от пале мо, каваште да мландыште улшо чылажат, тыгак канатыштым шарыше кайык-влакат, Аллахлан улыт. Нунын кокла гыч кажныже чынжымак пала (кузе) кумалаш да чапландараш. Аллах нунын ыштымыштым чыла пала.

وَلِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ وَاِلَى اللّٰهِ الْمَصِيْرُ

wa lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), wa ilallāhil-maṣīr(u).

А Аллахлан пылпомыш ден мланде кугыжаныш, а Аллахлан гына пӧртылеш (чыла янлык).

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يُزْجِيْ سَحَابًا ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهٗ ثُمَّ يَجْعَلُهٗ رُكَامًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلٰلِهٖۚ وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ جِبَالٍ فِيْهَا مِنْۢ بَرَدٍ فَيُصِيْبُ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَصْرِفُهٗ عَنْ مَّنْ يَّشَاۤءُۗ يَكَادُ سَنَا بَرْقِهٖ يَذْهَبُ بِالْاَبْصَارِ ۗ

alam tara annallāha yuzjī saḥāban ṡumma yu'allifu bainahū ṡumma yaj‘aluhū rukāman fa taral-wadqa yakhruju min khilālih(ī), wa yunazzilu minas-samā'i min jibālin fīhā mim baradin fa yuṣību bihī may yasyā'u wa yaṣrifuhū ‘am may yasyā'(u), yakādu sanā barqihī yażhabu bil-abṣār(i).

Те огыда уж мо, мом Аллах пыл-влакым йӱкшен тарвата, вара нуным иктыш чумыра, вара нуным чумыра, вара те ужыда, йӱр йӱрмӧ гыч лектын да Тудо (тыгак) кава гыч (пырче) лумым колта, (тиде) (пыл гай) курыкла гыч, вара Тудо нуным (лум пырчым) опта, кӧ нуным пыл деч арален кода Тудо кумылаҥда. Волгенче волгалтарыме дене ужаш йӧсӧ лийын.

يُقَلِّبُ اللّٰهُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَعِبْرَةً لِّاُولِى الْاَبْصَارِ

yuqallibullāhul-laila wan-nahār(a), inna fī żālika la‘ibratal li'ulil-abṣār(i).

Аллах йӱд ден кечым алмашта. Чынжымак, тидын дене (пӱсӧ) ужшо-влаклан урок лийшаш.

وَاللّٰهُ خَلَقَ كُلَّ دَاۤبَّةٍ مِّنْ مَّاۤءٍۚ فَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰى بَطْنِهٖۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰى رِجْلَيْنِۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰٓى اَرْبَعٍۗ يَخْلُقُ اللّٰهُ مَا يَشَاۤءُۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wallāhu khalaqa kulla dābbatim mim mā'(in), fa minhum may yamsyī ‘alā baṭinih(ī), wa minhum may yamsyī ‘alā rijlain(i), wa minhum may yamsyī ‘alā arba‘(in), yakhluqullāhu mā yasyā'(u), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

А Аллах чыла тӱрлӧ янлыкым вӱд гыч ыштен, сандене южышт мӱшкыр дене коштыт, южышт кок йол дене коштыт, а южышт (весышт) куд йол дене коштыт. Аллах мом ышташ шона, тудым ышта. Чынжымак, Аллах чыла ӱмбалне Чылакертше.

لَقَدْ اَنْزَلْنَآ اٰيٰتٍ مُّبَيِّنٰتٍۗ وَاللّٰهُ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

laqad anzalnā āyātim mubayyināt(in), wallāhu yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Чынжымак, Ме умылтарымашым пуышо почеламут-влакым колтенна. А Аллах кӧм шона, тудым тура корныш луктеш.

وَيَقُوْلُوْنَ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَبِالرَّسُوْلِ وَاَطَعْنَا ثُمَّ يَتَوَلّٰى فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَۗ وَمَآ اُولٰۤىِٕكَ بِالْمُؤْمِنِيْنَ

wa yaqūlūna āmannā billāhi wa bir-rasūli wa aṭa‘nā ṡumma yatawallā farīqum minhum mim ba‘di żālik(a), wa mā ulā'ika bil-mu'minīn(a).

А нуно (лицемер-влак) ойленыт: «Ме Аллахлан да Посланниклан (Мухаммедлан) ӱшаненна, да (коктынат) мутым колыштына». Вара южышт тидын деч вара ӧрдыжкӧ савырненыт. Нуно ӱшаныше огытыл.

وَاِذَا دُعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

wa iżā du‘ū ilallāhi wa rasūlihī liyaḥkuma bainahum iżā farīqum minhum mu‘riḍūn(a).

А кунам нуным Аллах ден Тудын Посланникше деке ӱжыныт, (Посланник) нунын коклаште йодышым решатлаш манын, кенета нунын кокла гыч южышт (толаш) тореш лийыныт.

وَاِنْ يَّكُنْ لَّهُمُ الْحَقُّ يَأْتُوْٓا اِلَيْهِ مُذْعِنِيْنَ

wa iy yakul lahumul-ḥaqqu ya'tū ilaihi muż‘inīn(a).

Но, чын нунын могырыш гын, нуно тудын деке (Посланник) колыштшо толыныт.

اَفِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ اَمِ ارْتَابُوْٓا اَمْ يَخَافُوْنَ اَنْ يَّحِيْفَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ وَرَسُوْلُهٗ ۗبَلْ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ ࣖ

afī qulūbihim maraḍun amirtābū am yakhāfūna ay yaḥīfallāhu ‘alaihim wa rasūluh(ū), bal ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

(Нунын укелыкышт вет) нунын шӱмыштышт чер уло, але (вет) нуно шекланеныт але (вет) нуно лӱдыт, молан манаш гын, Аллах да Тудын Посланникше нунылан чын огыл лийыт? Чынжымак, нуно чын огыл ыштыше улыт.

اِنَّمَا كَانَ قَوْلَ الْمُؤْمِنِيْنَ اِذَا دُعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ اَنْ يَّقُوْلُوْا سَمِعْنَا وَاَطَعْنَاۗ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

innamā kāna qaulal-mu'minīna iżā du‘ū ilallāhi wa rasūlihī liyaḥkuma bainahum ay yaqūlū sami‘nā wa aṭa‘nā, wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

Ӱшаныше-влакын мутышт гына, кунам нуным Аллах деке да Тудын Посланникше деке ӱжыт, нунын коклаште (дела-влакым) пунчалым лукташ манын, нуно ойлат: «Ме колына, да ме колыштына». А нуно пиалан еҥ-влак улыт.

وَمَنْ يُّطِعِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَيَخْشَ اللّٰهَ وَيَتَّقْهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفَاۤىِٕزُوْنَ

wa may yuṭi‘illāha wa rasūlahū wa yakhsyallāha wa yattaqhi fa ulā'ika humul-fā'izūn(a).

А кӧ Аллахым да Тудын колтымо еҥжым колыштеш, Аллах деч лӱдеш да Тудын деке ӱшанле, тудо еҥ-влак сеҥыше лийыт.

۞ وَاَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْ لَىِٕنْ اَمَرْتَهُمْ لَيَخْرُجُنَّۗ قُلْ لَّا تُقْسِمُوْاۚ طَاعَةٌ مَّعْرُوْفَةٌ ۗاِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ

wa aqsamū billāhi jahda aimānihim la'in amartahum layakhrujunn(a), qul lā tuqsimū, ṭā‘atum ma‘rūfah(tun), innallāha khabīrum bimā ta‘malūn(a).

А нуно (лӱмжӧ дене) Аллахын торжественный присягыж дене товатленыт: нунылан кредалаш кӱштеда гын, нуно моткоч каят. Каласе (Мухаммед): «Ит товатле, (вет мо кӱлеш) сай колыштмаш. Чынжымак, Аллах пеш шекланен, мом те ыштеда».

قُلْ اَطِيْعُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَۚ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا عَلَيْهِ مَا حُمِّلَ وَعَلَيْكُمْ مَّا حُمِّلْتُمْۗ وَاِنْ تُطِيْعُوْهُ تَهْتَدُوْاۗ وَمَا عَلَى الرَّسُوْلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

qul aṭī‘ullāha wa aṭī‘ur-rasūl(a), fa in tawallau fa innamā ‘alaihi mā ḥummila wa ‘alaikum mā ḥummiltum, wa in tuṭī‘ūhu tahtadū, wa mā ‘alar rasūli illal-balāgul-mubīn(u).

Каласе: «Аллахлан колыштса да Посланниклан колыштса; те ӧрдыжкӧ савырнеда гын, тунам чынжымак Посланникын (Мухаммедын) обязательствыже тудлан гына шындалтеш, а тендан обязательствыда — тендан ӱмбаке шындыме гына. Те тудым колыштса гын, те, мутат уке, вӱдышӧ лийыда. Посланникын обязательствыже — (Аллахын) серышыжым раш каласкалаш гына».

وَعَدَ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِى الْاَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۖ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِيْنَهُمُ الَّذِى ارْتَضٰى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ خَوْفِهِمْ اَمْنًاۗ يَعْبُدُوْنَنِيْ لَا يُشْرِكُوْنَ بِيْ شَيْـًٔاۗ وَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذٰلِكَ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

wa‘adallāhul-lażīna āmanū minkum wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti layastakhlifannahum fil-arḍi kamastakhlafal-lażīna min qablihim, wa layumakkinanna lahum dīnahumul-lażirtaḍā lahum wa layubaddilannahum mim ba‘di khaufihim amnā(n), ya‘budūnanī lā yusyrikūna bī syai'ā(n), wa man kafara ba‘da żālika fa ulā'ika humul-fāsiqūn(a).

Тендан кокла гыч ӱшаныше да поро пашам ыштыше-влаклан Аллах сӧрен: Тудо нуным мландӱмбалне кугыжалан ышта, кузе нунын деч ончычсо-влакым кугыжалан ыштен, да чынжымак, нунылан Шке йӧратыме религийым ышта. Да Тудо чынжымак нунын (состоянийыштым) вашталтен, лӱдмаш гыч лӱдыкшыдымӧ марте. Нуно (эше) Мый денем нимомат кылден огытыл, Мыланем кумалыт. Но кӧ тиде (сӧрымаш) деч вара ӱшаныдыме кодеш, тунам нуно осал улыт.

وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta wa aṭī‘ur-rasūla la‘allakum turḥamūn(a).

Да кумалтышым ыштыза, закатым тӱлыза, Посланникым (Мухаммедым) колыштса, тыге тыланда чаманымаш лиеш.

لَا تَحْسَبَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مُعْجِزِيْنَ فِى الْاَرْضِۚ وَمَأْوٰىهُمُ النَّارُۗ وَلَبِئْسَ الْمَصِيْرُ ࣖ

lā taḥsabannal-lażīna kafarū mu‘jizīna fil-arḍ(i), wa ma'wāhumun-nār(u), wa labi'sal-maṣīr(u).

Ит шоно, ӱшаныдыме-влак мланде ӱмбалне Аллахын азапше деч утлен кертыт; а нунын пӧртылмӧ верышт (колымо деч варасе илышыште) тамык. А тиде эн уда верыш пӧртылаш.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِيَسْتَأْذِنْكُمُ الَّذِيْنَ مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ وَالَّذِيْنَ لَمْ يَبْلُغُوا الْحُلُمَ مِنْكُمْ ثَلٰثَ مَرّٰتٍۗ مِنْ قَبْلِ صَلٰوةِ الْفَجْرِ وَحِيْنَ تَضَعُوْنَ ثِيَابَكُمْ مِّنَ الظَّهِيْرَةِ وَمِنْۢ بَعْدِ صَلٰوةِ الْعِشَاۤءِۗ ثَلٰثُ عَوْرٰتٍ لَّكُمْۗ لَيْسَ عَلَيْكُمْ وَلَا عَلَيْهِمْ جُنَاحٌۢ بَعْدَهُنَّۗ طَوَّافُوْنَ عَلَيْكُمْ بَعْضُكُمْ عَلٰى بَعْضٍۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū liyasta'żinkumul-lażīna malakat aimānukum wal-lażīna lam yablugul-ḥuluma minkum ṡalāṡa marrāt(in), min qabli ṣalātil-fajri wa ḥīna taḍa‘ūna ṡiyābakum minaẓ-ẓahīrati wa mim ba‘di ṣalātil-‘isyā'(i), ṡalāṡu ‘aurātil lakum, laisa ‘alaikum wa lā ‘alaihim junāḥum ba‘dahunn(a), ṭawwāfūna ‘alaikum ba‘ḍukum ‘alā ba‘ḍ(in), każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāt(i), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

О, ӱшаныше-влак! Пӧръеҥ ден ӱдырамаш кулда-влак, тендан кокла гыч эше ийготыш шудымо-влак тендан деч кум гана разрешенийым йодыт: эр кумалме деч ончыч, кечывал деч вара вургемым кудаш да кас кумалме деч вара. Тиде тыланда кум гана. Тиде кум жап деч посна тендан але нунын ӱмбалне нимогай язык уке: нуно тыланда служитлаш толыт да каят, южышт весылан. Тыге Аллах тыланда пале-влакым умылтара. А Аллах чыла палыше, чыла ушан.

وَاِذَا بَلَغَ الْاَطْفَالُ مِنْكُمُ الْحُلُمَ فَلْيَسْتَأْذِنُوْا كَمَا اسْتَأْذَنَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa iżā balagal-aṭfālu minkumul-ḥuluma falyasta'żinū kamasta'żanal-lażīna min qablihim, każālika yubayyinullāhu lakum āyātih(ī),wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

А кунам тендан икшыве-влак кушкын шуыт, нунылан разрешенийым йодаш пуыза, кузе нунын деч кугурак-влак разрешенийым йодыт. Тыге тыланда Аллах шке пале-влакым умылтара. Аллах чыла палыше, чыла ушан.

وَالْقَوَاعِدُ مِنَ النِّسَاۤءِ الّٰتِيْ لَا يَرْجُوْنَ نِكَاحًا فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُنَاحٌ اَنْ يَّضَعْنَ ثِيَابَهُنَّ غَيْرَ مُتَبَرِّجٰتٍۢ بِزِيْنَةٍۗ وَاَنْ يَّسْتَعْفِفْنَ خَيْرٌ لَّهُنَّۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wal-qawā‘idu minan-nisā'il-lātī lā yarjūna nikāḥan fa laisa ‘alaihinna junāḥun ay yaḍa‘na ṡiyābahunna gaira mutabarrijātim bizīnah(tin), wa ay yasta‘fifna khairul lahunn(a), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

А шоҥго ӱдырамаш-влак, кудышт (менструацийым да мӱшкыран лиймым) чарненыт да марлан каяш огыт шоно, нуно шке сӧрастарыме койышыштым ончыкташ (шонымо деч посна) ӱмбал вургемыштым кудалтат гын, нунын языкышт уке. но нунылан чапым арален кодаш сайрак. Аллах чыла колыштшо, чыла палыше.

لَيْسَ عَلَى الْاَعْمٰى حَرَجٌ وَّلَا عَلَى الْاَعْرَجِ حَرَجٌ وَّلَا عَلَى الْمَرِيْضِ حَرَجٌ وَّلَا عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ اَنْ تَأْكُلُوْا مِنْۢ بُيُوْتِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اٰبَاۤىِٕكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اُمَّهٰتِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اِخْوَانِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اَخَوٰتِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اَعْمَامِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ عَمّٰتِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اَخْوَالِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ خٰلٰتِكُمْ اَوْ مَا مَلَكْتُمْ مَّفَاتِحَهٗٓ اَوْ صَدِيْقِكُمْۗ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَأْكُلُوْا جَمِيْعًا اَوْ اَشْتَاتًاۗ فَاِذَا دَخَلْتُمْ بُيُوْتًا فَسَلِّمُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُبٰرَكَةً طَيِّبَةً ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ ࣖ

laisa ‘alal-a‘mā ḥarajuw wa lā ‘alal-a‘raji ḥarajuw wa lā ‘alal-marīḍi ḥarajuw wa lā ‘alā anfusikum an ta'kulū mim buyūtikum au buyūti ābā'ikum au buyūti ummahātikum au buyūti ikhwānikum au buyūti akhawātikum au buyūti a‘māmikum au buyūti ‘ammātikum au buyūti akhwālikum au buyūti khālātikum au mā malaktum mafātiḥahū au ṣadīqikum, laisa ‘alaikum junāḥun an ta'kulū jamī‘an au asytātā(n), fa iżā dakhaltum buyūtan fa sallimū ‘alā anfusikum taḥiyyatam min ‘indillāhi mubārakatan ṭayyibah(tan), każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum ta‘qilūn(a).

Ни сокырлан, ни сусырлан, ни черлелан, ни тыланда, кочкаш (нунын дене пырля) шке суртыштыда але ачада-влакын суртыштышт, авада-влакын суртыштышт, иза-шольыда-влакын суртыштышт, иза-шольыда-влакын суртыштышт, ача-авада-влакын суртыштышт, ача-авада-влакын суртыштышт, ака-шольыда-влакын суртыштышт, ава иза-шольо-влакын пӧртыштышт, ава шӱжар-влакын пӧртыштышт, (мӧҥгыштӧ) кӧн ключше тыйын уло але (мӧҥгыштӧ) йолташет-влак. Нунын дене але шкетын кочкаш тыланда нимогай чарак уке. Пӧртлашке пурымеке, те шкеат саламлышаш улыда (тушто илыше-влакым, тидыже саламлымашым пуымо манмым ончыкта), Аллах деч суапландарымаш да порылык дене темше саламлымаш дене. Тыге Аллах тыланда (Шке) почеламутшым умылтара, тыге те умыледа.

اِنَّمَا الْمُؤْمِنُوْنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَاِذَا كَانُوْا مَعَهٗ عَلٰٓى اَمْرٍ جَامِعٍ لَّمْ يَذْهَبُوْا حَتّٰى يَسْتَأْذِنُوْهُۗ اِنَّ الَّذِيْنَ يَسْتَأْذِنُوْنَكَ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۚ فَاِذَا اسْتَأْذَنُوْكَ لِبَعْضِ شَأْنِهِمْ فَأْذَنْ لِّمَنْ شِئْتَ مِنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمُ اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innamal-mu'minūnal-lażīna āmanū billāhi wa rasūlihī wa iżā kānū ma‘ahū ‘alā amrin jāmi‘il lam yażhabū ḥattā yasta'żinūh(u), innal-lażīna yasta'żinūnaka ulā'ikal-lażīna yu'minūna billāhi wa rasūlih(ī), fa iżasta'żanūka liba‘ḍi sya'nihim fa'żal liman syi'ta minhum wastagfir lahumullāh(a), innallāha gafūrur raḥīm(un).

(Тыге манме) ӱшаныше-влак — нуно гына улыт, кӧ Аллахлан да Тудын колтымо еҥжылан (Мухаммедлан) ӱшана, а кунам нуно тудын дене (Мухаммед) пырля ик пашаште улыт, нуно (Аллахын колтымо еҥже) деч разрешенийым йодмо деч ончыч огыт кае. Чынжымак, тендан деч (Мухаммед) разрешенийым йодшо-влак — тиде еҥ-влак, кӧ (чынжымак) Аллахлан да Тудын колтымо еҥжылан ӱшана. Сандене нуно тендан деч кӱлешлыклан кӧра разрешенийым йодыт гын, нунын кокла гыч кӧлан ​​кӱлеш, тудлан разрешенийым пуыза да нунылан Аллах деч проститлымашым йодса. Чынжымак, Аллах — проститлыше, эн чаманыше.

لَا تَجْعَلُوْا دُعَاۤءَ الرَّسُوْلِ بَيْنَكُمْ كَدُعَاۤءِ بَعْضِكُمْ بَعْضًاۗ قَدْ يَعْلَمُ اللّٰهُ الَّذِيْنَ يَتَسَلَّلُوْنَ مِنْكُمْ لِوَاذًاۚ فَلْيَحْذَرِ الَّذِيْنَ يُخَالِفُوْنَ عَنْ اَمْرِهٖٓ اَنْ تُصِيْبَهُمْ فِتْنَةٌ اَوْ يُصِيْبَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

lā taj‘alū du‘ā'ar-rasūli bainakum kadu‘ā'i ba‘ḍikum ba‘ḍā(n), qad ya'lamullāhul-lażīna yatasallalūna minkum liwāżā(n), falyaḥżaril-lażīna yukhālifūna ‘an amrihī an tuṣībahum fitnatun au yuṣībahum ‘ażābun alīm(un).

Тендан коклаште Посланникын (Мухаммедын) ӱжмашыжым южыштлан южыштлан ӱжмаш дене иктак ида ыште. Чынжымак, Аллах пала, кӧ тендан кокла гыч тайнышт лектын, шке йолташыже-влак деч аралтышым налын, сандене тек Тудын Посланникшын кӱштымашыжым пудыртышо-влак лӱдыт, нуно судитлалтыт але азартный наказаний дене пернат.

اَلَآ اِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قَدْ يَعْلَمُ مَآ اَنْتُمْ عَلَيْهِۗ وَيَوْمَ يُرْجَعُوْنَ اِلَيْهِ فَيُنَبِّئُهُمْ بِمَا عَمِلُوْاۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

alā inna lillāhi mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), qad ya‘lamu mā antum ‘alaih(i), wa yauma yurja‘ūna ilaihi fa yunabbi'uhum bimā ‘amilū, wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

Паледа, чынжымак, пылпомышто да мланде ӱмбалне мо уло, чылажат Аллахын. Тудо тендан кызытсе ситуацийдам пала. Да (тыгак паледа) кунам (кунам нуно) Тудын деке пӧртылыт, тунам Тудо нунылан мом ыштымыштым умылтара. А Аллах чыла пала.