Q.S Аль-Фуркан (اَلْفُرْقَان) - 77 Почеламут-влакын чотышт

تَبٰرَكَ الَّذِيْ نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلٰى عَبْدِهٖ لِيَكُوْنَ لِلْعٰلَمِيْنَ نَذِيْرًا ۙ

tabārakal-lażī nazzalal-furqāna ‘alā ‘abdihī liyakūna lil-‘ālamīna nażīrā(n).

Аллахлан чап лийже, тудо шке тарзыжлан (Мухаммед) Фуркан (Аль-Коран) колтен, тудо чыла пӱртӱслан (джинн ден айдеме-влаклан) шижтарымаш лийже манын.

ۨالَّذِيْ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَلَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَّلَمْ يَكُنْ لَّهٗ شَرِيْكٌ فِى الْمُلْكِ وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ فَقَدَّرَهٗ تَقْدِيْرًا

allażī lahū mulkus-samāwāti wal-arḍi wa lam yattakhiż waladaw wa lam yakul lahū syarīkun fil-mulki wa khalaqa kulla syai'in fa qaddarahū taqdīrā(n).

Кӧн пылпомыш ден мланде кугыжанышыже уло, тудын икшывыже уке, Тудын (Шке) куатше дене партнержо уке, да Тудо чыла ыштен, вара тудын раш висымашыжым рашемден.

وَاتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةً لَّا يَخْلُقُوْنَ شَيْـًٔا وَّهُمْ يُخْلَقُوْنَ وَلَا يَمْلِكُوْنَ لِاَنْفُسِهِمْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا وَّلَا يَمْلِكُوْنَ مَوْتًا وَّلَا حَيٰوةً وَّلَا نُشُوْرًا

wattakhażū min dūnihī ālihatal lā yakhluqūna syai'aw wa hum yukhlaqūna wa lā yamlikūna li'anfusihim ḍarraw wa lā naf‘aw wa lā yamlikūna mautaw wa lā ḥayātaw wa lā nusyūrā(n).

Но нуно Тудын деч моло юмо-влакым налыныт (кумалмаш), кеч нуно (тиде юмо-влак) нимомат ыштен огытыл, чынжымак нуно шкештат ышталтыныт да шкештлан эҥгекым ышташ (торешланаш) вийышт лийын огыл да пайдам (конден) кертын огытыл да пушташ, илышым пуаш але (тыгак) ылыжташ вийышт лийын огыл.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اِفْكُ ِۨافْتَرٰىهُ وَاَعَانَهٗ عَلَيْهِ قَوْمٌ اٰخَرُوْنَۚ فَقَدْ جَاۤءُوْ ظُلْمًا وَّزُوْرًا ۚ

wa qālal-lażīna kafarū in hāżā illā ifkuniftarāhu wa a‘ānahū ‘alaihi qaumun ākharūn(a), fa qad jā'ū ẓulmaw wa zūrā(n).

А кафир-влак ойленыт: «Тиде (Коран) тудын (Мухаммедын) шонен лукмо шояже, моло еҥ-влакын полшымышт дене гына», Чынжымак, нуно чын огыл ыштымым да кугу шоялыкым ыштеныт.

وَقَالُوْٓا اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ اكْتَتَبَهَا فَهِيَ تُمْلٰى عَلَيْهِ بُكْرَةً وَّاَصِيْلًا

wa qālū asāṭīrul-awwalīnaktatabahā fa hiya tumlā ‘alaihi bukrataw wa aṣīlā(n).

А нуно ойленыт: «(Тиде лач) акрет годсо калыкын йомакше-влак, кудым тудо возен налаш йодын, вара йомак-влакым тудлан кажне эрдене да кастене лудын пуыза».

قُلْ اَنْزَلَهُ الَّذِيْ يَعْلَمُ السِّرَّ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اِنَّهٗ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

qul anzalahul-lażī ya‘lamus-sirra fis-samāwāti wal-arḍ(i), innahū kāna gafūrar raḥīmā(n).

(Мухаммед) каласе: «(Кораным) (Аллах) почын пуэн, тудо кава ден мландын секретшым пала. Чынжымак, Тудо эн проститлыше, эн чаманыше».

وَقَالُوْا مَالِ هٰذَا الرَّسُوْلِ يَأْكُلُ الطَّعَامَ وَيَمْشِيْ فِى الْاَسْوَاقِۗ لَوْلَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مَلَكٌ فَيَكُوْنَ مَعَهٗ نَذِيْرًا ۙ

wa qālū mā lihāżar-rasūli ya'kuluṭ-ṭa‘āma wa yamsyī fil-aswāq(i), lau lā unzila ‘alaihi malakun fa yakūna ma‘ahū nażīrā(n).

А нуно ойленыт: «Молан тиде Посланник (Мухаммед) кочкышым кочкын да пазарлаште коштеш? Молан тудын деке суксо колтымо огыл (суксо тудын дене пырля шижтараш манын,

اَوْ يُلْقٰىٓ اِلَيْهِ كَنْزٌ اَوْ تَكُوْنُ لَهٗ جَنَّةٌ يَّأْكُلُ مِنْهَاۗ وَقَالَ الظّٰلِمُوْنَ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا رَجُلًا مَّسْحُوْرًا

au yulqā ilaihi kanzun au takūnu lahū jannatuy ya'kulu minhā, wa qālaẓ-ẓālimūna in tattabi‘ūna illā rajulam masḥūrā(n).

але (молан тудлан) поянлыкым колташ огыл але (молан тудлан сад-пакчам ышташ огыл), тудо (лектыш гыч) кочкын кертеш манын?» А чын огыл еҥ-влак ойленыт: «Тый лач юарлыме еҥ почеш кает».

اُنْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوْا لَكَ الْاَمْثَالَ فَضَلُّوْا فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ سَبِيْلًا ࣖ

unẓur kaifa ḍarabū lakal-amṡāla fa ḍallū falā yastaṭī‘ūna sabīlā(n).

Теве кузе нуно тендан нерген притче-влакым ойлат, сандене нуно йомыт, нуно тендан апостол улмыда ваштареш шогаш йӧным муын огыт керт.

تَبٰرَكَ الَّذِيْٓ اِنْ شَاۤءَ جَعَلَ لَكَ خَيْرًا مِّنْ ذٰلِكَ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۙ وَيَجْعَلْ لَّكَ قُصُوْرًا

tabārakal-lażī in syā'a ja‘ala laka khairam min żālika jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), wa yaj‘al laka quṣūrā(n).

(Аллахлан) чап лийже, Тудо тыланда тидын деч сайракым ыштен ыле, (лӱмынак) райым, кудыж йымалне эҥер-влак йогат, да тыланда (тыгак) сарай-влакым ыштен ыле.

بَلْ كَذَّبُوْا بِالسَّاعَةِۙ وَاَعْتَدْنَا لِمَنْ كَذَّبَ بِالسَّاعَةِ سَعِيْرًا

bal każżabū bis-sā‘ah(ti), wa a‘tadnā liman każżaba bis-sā‘ati sa‘īrā(n).

Нуно Суд кечымат шылтат. А Ме Суд кече деч кораҥше-влаклан йӱлышӧ тамыкым ямдыленна.

اِذَا رَاَتْهُمْ مِّنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍ سَمِعُوْا لَهَا تَغَيُّظًا وَّزَفِيْرًا

iżā ra'athum mim makānim ba‘īdin sami‘ū lahā tagayyuẓaw wa zafīrā(n).

Тудо (тамык) нуным тора гыч ужеш гын, шыде дене мӱгырен шогымыжым колыт.

وَاِذَآ اُلْقُوْا مِنْهَا مَكَانًا ضَيِّقًا مُّقَرَّنِيْنَ دَعَوْا هُنَالِكَ ثُبُوْرًا ۗ

wa iżā ulqū minhā makānan ḍayyiqam muqarranīna da‘au hunālika ṡubūrā(n).

А кунам нуным шинчыр дене пидын, тамыкыш тар верыш кышкат, нуно тушто пытыме нерген кычкырат.

لَا تَدْعُوا الْيَوْمَ ثُبُوْرًا وَّاحِدًا وَّادْعُوْا ثُبُوْرًا كَثِيْرًا

lā tad‘ul-yauma ṡubūraw wāḥidaw wad‘ū ṡubūran kaṡīrā(n).

(Нунылан тыге ойлат): «Таче ик гана пытарымым ида вучо, а уэш-пачаш пытарымым вучыза».

قُلْ اَذٰلِكَ خَيْرٌ اَمْ جَنَّةُ الْخُلْدِ الَّتِيْ وُعِدَ الْمُتَّقُوْنَۗ كَانَتْ لَهُمْ جَزَاۤءً وَّمَصِيْرًا

qul ażālika khairun am jannatul-khuldil-latī wu‘idal-muttaqūn(a), kānat lahum jazā'aw wa maṣīrā(n).

Каласе (Мухаммед): «Тыгай (наказаний) сай мо, але курымашлык рай, кудым ӱшанле-влаклан суап семын сӧреныт, да нунылан пӧртылмӧ вер?»

لَهُمْ فِيْهَا مَا يَشَاۤءُوْنَ خٰلِدِيْنَۗ كَانَ عَلٰى رَبِّكَ وَعْدًا مَّسْـُٔوْلًا

lahum fīhā mā yasyā'ūna khālidīn(a), kāna ‘alā rabbika wa‘dam mas'ūlā(n).

Нунылан чыла, мом нуно йодыныт, тушто (пылпомышто), нуно курымешлан (тушто) кодыт. Тиде тендан Господьын сӧрымашыже, тудо (Тудын деке) йодаш йӧрышӧ.

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ وَمَا يَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَيَقُوْلُ ءَاَنْتُمْ اَضْلَلْتُمْ عِبَادِيْ هٰٓؤُلَاۤءِ اَمْ هُمْ ضَلُّوا السَّبِيْلَ ۗ

wa yauma yaḥsyuruhum wa mā ya‘budūna min dūnillāhi fa yaqūlu a'antum aḍlaltum ‘ibādī hā'ulā'i am hum ḍallus-sabīl(a).

Да (шарналтыза) кечын (кунам) Аллах нуным Аллах деч посна кумалме дене поген, тунам Тудо каласен (кумалше-влаклан): «Тый Мыйын тарзе-влакым йоҥылыш корныш луктынат, але нуно шкештат (чын) корно гыч кораҥыныт?»

قَالُوْا سُبْحٰنَكَ مَا كَانَ يَنْۢبَغِيْ لَنَآ اَنْ نَّتَّخِذَ مِنْ دُوْنِكَ مِنْ اَوْلِيَاۤءَ وَلٰكِنْ مَّتَّعْتَهُمْ وَاٰبَاۤءَهُمْ حَتّٰى نَسُوا الذِّكْرَۚ وَكَانُوْا قَوْمًاۢ بُوْرًا

qālū subḥānaka mā kāna yambagī lanā an nattakhiża min dūnika min auliyā'a wa lākim matta‘tahum wa ābā'ahum ḥattā nasuż-żikr(a), wa kānū qaumam būrā(n).

Нуно (кӧлан ​​кумалыт) вашештеныт: «Чап Тыланет, Тый деч моло аралтышым налаш мыланна ок келше, а Тый ​​нунылан да нунын кугезыштлан илыш куаным пуэнат, сандене нуно шижтарымашым мондат; а нуно пытыше калык улыт».

فَقَدْ كَذَّبُوْكُمْ بِمَا تَقُوْلُوْنَۙ فَمَا تَسْتَطِيْعُوْنَ صَرْفًا وَّلَا نَصْرًاۚ وَمَنْ يَّظْلِمْ مِّنْكُمْ نُذِقْهُ عَذَابًا كَبِيْرًا

faqad każżabūkum bimā taqūlūn(a), famā tastaṭī‘ūna ṣarfaw wa lā naṣrā(n), wa may yaẓlim minkum nużiqhu ‘ażāban kabīrā(n).

Тугеже, чынжымак, нуно (кӧлан ​​кумалыт) тендан ойлымыда деч кораҥыныт, сандене те (наказанийлан) тореш лийын огыда керт да (шкеланда) полшен огыда керт, а тендан кокла гыч кӧ осалым ышта, Ме тудлан кугу наказанийым ыштена.

وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّآ اِنَّهُمْ لَيَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَيَمْشُوْنَ فِى الْاَسْوَاقِۗ وَجَعَلْنَا بَعْضَكُمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً ۗ اَتَصْبِرُوْنَۚ وَكَانَ رَبُّكَ بَصِيْرًا ࣖ ۔

wa mā arsalnā qablaka minal-mursalīna illā innahum laya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa yamsyūna fil aswāq(i), wa ja‘alnā ba‘ḍakum liba‘ḍin fitnah(tan), ataṣbirūn(a), wa kāna rabbuka baṣīrā(n).

А ме тендан деч ончыч (Мухаммед) еҥ-влакым колтен огынал, нуно кочкышым кочкыныт да пазарлаште коштыныт ыле. А ме тендан кокла гыч южыштлан весыштлан тергымашым ыштенна. Тый чытет мо? А тендан Господьда чыла ужшо.

۞ وَقَالَ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا الْمَلٰۤىِٕكَةُ اَوْ نَرٰى رَبَّنَا ۗ لَقَدِ اسْتَكْبَرُوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ وَعَتَوْ عُتُوًّا كَبِيْرًا

wa qālal-lażīna lā yarjūna liqā'anā lau lā unzila ‘alainal-malā'ikata au narā rabbanā, laqadistakbarū fī anfusihim wa ‘atau ‘utuwwan kabīrā(n).

А кӧ Мемнам вашлияш ок ӱшане, нуно ойлат: «Молан мемнан деке Суксо-влакым огыт колто але (молан) ме Господьнам (огына) уж?» Чынжымак, нуно кугешныше лийыныт да чынжымак чек деч утленыт (чын огыл ыштымыште).

يَوْمَ يَرَوْنَ الْمَلٰۤىِٕكَةَ لَا بُشْرٰى يَوْمَىِٕذٍ لِّلْمُجْرِمِيْنَ وَيَقُوْلُوْنَ حِجْرًا مَّحْجُوْرًا

yauma yaraunal-malā'ikata lā busyrā yauma'iżil lil-mujrimīna wa yaqūlūna ḥijram maḥjūrā(n).

(Шарналтыза) Суксо-влакым ужмо кечым, тиде кечын языкан-влаклан поро увер ок лий, нуно «Хиджран маджура» маныт.

وَقَدِمْنَآ اِلٰى مَا عَمِلُوْا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْنٰهُ هَبَاۤءً مَّنْثُوْرًا

wa qadimnā ilā mā ‘amilū min ‘amalin fa ja‘alnāhu habā'am manṡūrā(n).

А Ме нунылан чыла пашаштым ончыктена, вара нуным шаланыше пыльдырий гай ыштена.

اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ يَوْمَىِٕذٍ خَيْرٌ مُّسْتَقَرًّا وَّاَحْسَنُ مَقِيْلًا

aṣḥābul-jannati yauma'iżin khairum mustaqarraw wa aḥsanu maqīlā(n).

Райыште илыше-влаклан, тиде кечын, эн сай илыме вер да эн сай каныш вер лиеш.

وَيَوْمَ تَشَقَّقُ السَّمَاۤءُ بِالْغَمَامِ وَنُزِّلَ الْمَلٰۤىِٕكَةُ تَنْزِيْلًا

wa yauma tasyaqqaqus-samā'u bil-gamāmi wa nuzzilal-malā'ikatu tanzīlā(n).

А (шарналтыза) кечым, кунам кава ош пыл дене почылтеш да суксо-влакым (толкын дене) волтат.

اَلْمُلْكُ يَوْمَىِٕذِ ِۨالْحَقُّ لِلرَّحْمٰنِۗ وَكَانَ يَوْمًا عَلَى الْكٰفِرِيْنَ عَسِيْرًا

al-mulku yauma'iżinil-ḥaqqu lir-raḥmān(i), wa kāna yauman ‘alal-kāfirīna ‘asīrā(n).

Кугыжаныш, тиде Кече, Эн Поро Юмын. А тиде кафир-влаклан неле кече.

وَيَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلٰى يَدَيْهِ يَقُوْلُ يٰلَيْتَنِى اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُوْلِ سَبِيْلًا

wa yauma ya‘aḍḍuẓ-ẓālimu ‘alā yadaihi yaqūlu yā laitanittakhażtu ma‘ar-rasūli sabīlā(n).

А (шарналте) кечым (кунам) чын огыл еҥ тудын кок парняжым лупшен, (шке ыштымыжлан ӧкынен) «О! Ик гана веле гын, мый Посланник дене корным налынам ыле».

يٰوَيْلَتٰى لَيْتَنِيْ لَمْ اَتَّخِذْ فُلَانًا خَلِيْلًا

yā wailatā laitanī lam attakhiż fulānan khalīlā(n).

Ой, ойго мыйым! (Ожно) мый тыгай-тугай лишыл йолташемлан ом ыште ыле гын,

لَقَدْ اَضَلَّنِيْ عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ اِذْ جَاۤءَنِيْۗ وَكَانَ الشَّيْطٰنُ لِلْاِنْسَانِ خَذُوْلًا

laqad aḍallanī ‘aniż-żikri ba‘da iż jā'anī, wa kānasy-syaiṭānu lil-insāni khażūlā(n).

чынжымак, тудо мыйым (Коран) шижтарымаш деч кораҥден, кунам тудо (Коран) мый декем толын. А Сатана, чынжымак, айдемылан предатель».

وَقَالَ الرَّسُوْلُ يٰرَبِّ اِنَّ قَوْمِى اتَّخَذُوْا هٰذَا الْقُرْاٰنَ مَهْجُوْرًا

wa qālar-rasūlu yā rabbi inna qaumittakhażū hāżal-qur'āna mahjūrā(n).

А Посланник (Мухаммед) каласен: «О, Господьем, чынжымак, мыйын калыкем тиде Кораным ӧрдыжеш коден».

وَكَذٰلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا مِّنَ الْمُجْرِمِيْنَۗ وَكَفٰى بِرَبِّكَ هَادِيًا وَّنَصِيْرًا

wa każālika ja‘alnā likulli nabiyyin ‘aduwwam minal-mujrimīn(a), wa kafā birabbika hādiyaw wa naṣīrā(n).

Тыге, кажне пророклан Ме языкдыме еҥ-влакым тушманым ыштенна. Но тендан Господьда вӱдышӧ да полышкалыше семын сита.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْاٰنُ جُمْلَةً وَّاحِدَةً ۛ كَذٰلِكَ ۛ لِنُثَبِّتَ بِهٖ فُؤَادَكَ وَرَتَّلْنٰهُ تَرْتِيْلًا

wa qālal-lażīna kafarū lau lā nuzzila ‘alaihil-qur'ānu jumlataw wāḥidatan - każālika - linuṡabbita bihī fu'ādaka wa rattalnāhu tartīlā(n).

А кафир-влак ойленыт: «Молан тудлан Коран вигак почылтын огыл?» Тыге, тендан (Мухаммедын) шӱмдам тудын дене пеҥгыдемдаш да тартил (эркын, йӱкшен да чын) лудаш манын.

وَلَا يَأْتُوْنَكَ بِمَثَلٍ اِلَّا جِئْنٰكَ بِالْحَقِّ وَاَحْسَنَ تَفْسِيْرًا ۗ

wa lā ya'tūnaka bimaṡalin illā ji'nāka bil-ḥaqqi wa aḥsana tafsīrā(n).

А нуно (кафир-влак) тендан дек (конден) нимом ӧрыктарен толын огытыл, а Ме тыланда чыным да эн сай умылтарымашым конденна.

اَلَّذِيْنَ يُحْشَرُوْنَ عَلٰى وُجُوْهِهِمْ اِلٰى جَهَنَّمَۙ اُولٰۤىِٕكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضَلُّ سَبِيْلًا ࣖ

allażīna yuḥsyarūna ‘alā wujūhihim ilā jahannam(a), ulā'ika syarrum makānaw wa aḍallu sabīlā(n).

Тамыкыш погымо еҥ-влак, нунын чурийышт дене шупшын, нуно эн осал верыште улыт да шке корнышт дене эн йоҥылыш улыт.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَجَعَلْنَا مَعَهٗٓ اَخَاهُ هٰرُوْنَ وَزِيْرًا ۚ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba wa ja‘alnā ma‘ahū akhāhu hārūna wazīrā(n).

Чынжымак, Ме Моисейлан книгам (Тора) пуэнна да Харуным тудын изаже ыштенна, тудын дене пырля визирь (полышкалыше) лийынна.

فَقُلْنَا اذْهَبَآ اِلَى الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ فَدَمَّرْنٰهُمْ تَدْمِيْرًا ۗ

fa qulnażhabā ilal-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, fa dammarnāhum tadmīrā(n).

Вара ме (коктынат) ойленна: «Мемнан пале-влакым шылтыше калык деке коктынат каеда». Тунам Ме нуным уло вийна дене пытарышна.

وَقَوْمَ نُوْحٍ لَّمَّا كَذَّبُوا الرُّسُلَ اَغْرَقْنٰهُمْ وَجَعَلْنٰهُمْ لِلنَّاسِ اٰيَةًۗ وَاَعْتَدْنَا لِلظّٰلِمِيْنَ عَذَابًا اَلِيْمًا ۚ

wa qauma nūḥil lammā każżabur-rusula agraqnāhum wa ja‘alnāhum lin-nāsi āyah(tan), wa a‘tadnā liẓ-ẓālimīna ‘ażāban alīmā(n).

А (Ме пытаренна) Нойын калыкшым, кунам нуно колтымо-влаклан шоякым ойленыт. Ме нуным вӱдыш пуртенна да нунын (йомакыштым) айдеме тукымлан урокым ыштенна. А Ме титакан-влаклан неле наказанийым ямдыленна.

وَعَادًا وَّثَمُوْدَا۟ وَاَصْحٰبَ الرَّسِّ وَقُرُوْنًاۢ بَيْنَ ذٰلِكَ كَثِيْرًا

wa ‘ādaw wa ṡamūda wa aṣḥābar-rassi wa qurūnam baina żālika kaṡīrā(n).

да (Ме пытаренна) Ад ден Самуд калыкым, Расс калыкым да нунын кокла гыч ятыр (утларак) тукымым.

وَكُلًّا ضَرَبْنَا لَهُ الْاَمْثَالَۖ وَكُلًّا تَبَّرْنَا تَتْبِيْرًا

wa kullan ḍarabnā lahul-amṡāl(a), wa kullan tabbarnā tatbīrā(n).

Ме нунын кокла гыч кажныжлан примерым ыштенна да кажныжым пытаренна.

وَلَقَدْ اَتَوْا عَلَى الْقَرْيَةِ الَّتِيْٓ اُمْطِرَتْ مَطَرَ السَّوْءِۗ اَفَلَمْ يَكُوْنُوْا يَرَوْنَهَاۚ بَلْ كَانُوْا لَا يَرْجُوْنَ نُشُوْرًا

wa laqad atau ‘alal-qaryatil-latī umṭirat maṭaras-sau'(i), afalam yakūnū yaraunahā, bal kānū lā yarjūna nusyūrā(n).

Да чынжымак, нуно (Мекка мушрик-влак) мланде (Содом) гоч эртеныт, кушто (ондак) осал йӱр (кӱ йӱр) йӱлен. Ужын огытыл мо? Чынжымак, нуно чынжымак ылыжме кечым вучен огытыл.

وَاِذَا رَاَوْكَ اِنْ يَّتَّخِذُوْنَكَ اِلَّا هُزُوًاۗ اَهٰذَا الَّذِيْ بَعَثَ اللّٰهُ رَسُوْلًا

wa iżā ra'auka iy yattakhiżūnaka illā huzuwā(n), ahāżal-lażī ba‘aṡallāhu rasūlā(n).

А кунам нуно тыйым (Мухаммедым) ужыт, тыйым мыскылат веле (маныт): «Тиде айдеме, кудым Аллах колтымо семын колтен?

اِنْ كَادَ لَيُضِلُّنَا عَنْ اٰلِهَتِنَا لَوْلَآ اَنْ صَبَرْنَا عَلَيْهَاۗ وَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ حِيْنَ يَرَوْنَ الْعَذَابَ مَنْ اَضَلُّ سَبِيْلًا

in kāda layuḍillunā ‘an ālihatinā lau lā an ṣabarnā ‘alaihā, wa saufa ya‘lamūna ḥīna yaraunal-‘ażāba man aḍallu sabīlā(n).

Чынжымак, тудо мемнам кумалме деч кораҥдаш тӱҥалеш ыле, ме тудлан огына ӱшане гын». А варажым нуно, наказанийым ужмеке, пален налыт, кӧ эн чот йомын.

اَرَءَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ اِلٰهَهٗ هَوٰىهُۗ اَفَاَنْتَ تَكُوْنُ عَلَيْهِ وَكِيْلًا ۙ

ara'aita manittakhaża ilāhahū hawāh(u), afa anta takūnu ‘alaihi wakīlā(n).

Тый (Мухаммед) шке кумылжым шке юмыжо ыштыше айдемым ужын отыл мо? Тый тудын аралтышыже лият мо?

اَمْ تَحْسَبُ اَنَّ اَكْثَرَهُمْ يَسْمَعُوْنَ اَوْ يَعْقِلُوْنَۗ اِنْ هُمْ اِلَّا كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ سَبِيْلًا ࣖ

am taḥsabu anna akṡarahum yasma‘ūna au ya‘qilūn(a), in hum illā kal-an‘āmi bal hum aḍallu sabīlā(n).

Ала нунын кокла гыч шукышт колыт але умылат, шонеда? Нуно вольык гай веле улыт, эшеат йоҥылыш корныш лектыныт.

اَلَمْ تَرَ اِلٰى رَبِّكَ كَيْفَ مَدَّ الظِّلَّۚ وَلَوْ شَاۤءَ لَجَعَلَهٗ سَاكِنًاۚ ثُمَّ جَعَلْنَا الشَّمْسَ عَلَيْهِ دَلِيْلًا ۙ

alam tara ilā rabbika kaifa maddaẓ-ẓill(a), wa lau syā'a laja‘alahū sākinā(n), ṡumma ja‘alnasy-syamsa ‘alaihi dalīlā(n).

Те шке Господьдам (ыштымым) шижын огыдал мо, кузе Тудо ӱмыл-влакым кужемда (да кӱчыкемда); да Тудо кумылаҥден гын, Тудо нуным (пычкемыш-влакым) мӧҥгешла ыштен ыле, вара Ме кечым вӱдышӧ ыштенна,

ثُمَّ قَبَضْنٰهُ اِلَيْنَا قَبْضًا يَّسِيْرًا

Ṡumma qabaḍnā ilainā qabḍay yasīrā(n).

вара Ме тудым (ӱмылым) изиш-изин Шке деке шупшынна.

وَهُوَ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِبَاسًا وَّالنَّوْمَ سُبَاتًا وَّجَعَلَ النَّهَارَ نُشُوْرًا

wa huwal-lażī ja‘ala lakumul-laila libāsaw wan-nauma subātaw wa ja‘alan-nahāra nusyūrā(n).

А лач Тудо тыланда йӱдым вургемым ыштен, канышлан мален колтен, а кечым кынелме верч кучедалаш ыштен.

وَهُوَ الَّذِيْٓ اَرْسَلَ الرِّيَاحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۚ وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً طَهُوْرًا ۙ

wa huwal-lażī arsalar-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), wa anzalnā minas-samā'i mā'an ṭahūrā(n).

А лач Тудо, кӧ шке порылыкшо (йӱр) толмо деч ончыч поро уверым кондышо семын мардежым пуа; да Ме кава гыч пеш яндар вӱдым колтышна,

لِّنُحْيِ َۧ بِهٖ بَلْدَةً مَّيْتًا وَّنُسْقِيَهٗ مِمَّا خَلَقْنَآ اَنْعَامًا وَّاَنَاسِيَّ كَثِيْرًا

linuḥyiya bihī baldatam maitaw wa nusqiyahū mimmā khalaqnā an‘āmaw wa anāsiyya kaṡīrā(n).

тыге (тиде вӱд дене) Ме колышо (йӱштӧ) мландылан илышым пуэна, а Ме ыштыме гыч южыштлан, (в виде) вольыклан да шуко еҥлан йӱаш пуэна.

وَلَقَدْ صَرَّفْنٰهُ بَيْنَهُمْ لِيَذَّكَّرُوْاۖ فَاَبٰىٓ اَكْثَرُ النَّاسِ اِلَّا كُفُوْرًا

wa laqad ṣarrafnāhu bainahum liyażżakkarū, fa abā akṡarun-nāsi illā kufūrā(n).

Чынжымак, Ме нунын коклаште урокым налаш манын, тудым (йӱрым) эртаренна; но шукынжо (таушташ) огыт шоно, нуно (суапландарымаш деч)ат кораҥыт.

وَلَوْ شِئْنَا لَبَعَثْنَا فِيْ كُلِّ قَرْيَةٍ نَّذِيْرًا ۖ

wa lau syi'nā laba‘aṡnā fī kulli qaryatin nażīrā(n).

А Ме кумылаҥына ыле гын, кажне мландышке шижтарышым колтена ыле.

فَلَا تُطِعِ الْكٰفِرِيْنَ وَجَاهِدْهُمْ بِهٖ جِهَادًا كَبِيْرًا

falā tuṭi‘il-kāfirīna wa jāhidhum bihī jihādan kabīrā(n).

Сандене кафир-влакым ит колышт, нунын ваштареш тудын (Коран) дене кугу (шӱлыш) кучедалмаш дене кучедалаш.

۞ وَهُوَ الَّذِيْ مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ هٰذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ وَّهٰذَا مِلْحٌ اُجَاجٌۚ وَجَعَلَ بَيْنَهُمَا بَرْزَخًا وَّحِجْرًا مَّحْجُوْرًا

wa huwal-lażī marajal-baḥraini hāżā ‘ażbun furātuw wa hāżā milḥun ujāj(un), wa ja‘ala bainahumā barzakhaw wa ḥijram maḥjūrā(n).

А лач Тудо кок теҥызлан йогаш пуа (йыжыҥан); тиде йӱштӧ да свежа, а весыже пеш шӧр да шере; да нунын коклаште нигузеат пураш лийдыме пырдыжым да чекшым ыштен.

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ مِنَ الْمَاۤءِ بَشَرًا فَجَعَلَهٗ نَسَبًا وَّصِهْرًاۗ وَكَانَ رَبُّكَ قَدِيْرًا

wa huwal-lażī khalaqa minal-mā'i basyaran fa ja‘alahū nasabaw wa ṣihrā(n), wa kāna rabbuka qadīrā(n).

А Тудо айдемым вӱд гыч ыштен, вара тудым тукымым да поянлыкым ыштен, а тендан Юмыда Чылакертше.

وَيَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُهُمْ وَلَا يَضُرُّهُمْۗ وَكَانَ الْكَافِرُ عَلٰى رَبِّهٖ ظَهِيْرًا

wa ya‘budūna min dūnillāhi mā lā yanfa‘uhum wa lā yaḍurruhum, wa kānal-kāfiru ‘alā rabbihī ẓahīrā(n).

А нуно Аллах деч посна кумалыт, мо нунылан пайдам ок кондо да нунылан эҥгекым ок кондо. Ӱшаныдыме-влак шке Господьыштым (Сатаналан мутым колыштдымо) полшышо улыт.

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا مُبَشِّرًا وَّنَذِيْرًا

wa mā arsalnāka illā mubasysyiraw wa nażīrā(n).

А ме тыйым (Мухаммедым) поро уверым кондышо да шижтарыше семын гына колтенна.

قُلْ مَآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍ اِلَّا مَنْ شَاۤءَ اَنْ يَّتَّخِذَ اِلٰى رَبِّهٖ سَبِيْلًا

qul mā as'alukum ‘alaihi min ajrin illā man syā'a ay yattakhiża ilā rabbihī sabīlā(n).

Каласе: «(Уверым) колтымо годым мый тендан деч нимомат ом йод, но (ӱшанем) еҥ-влак шке Господьышт деке корным налыт».

وَتَوَكَّلْ عَلَى الْحَيِّ الَّذِيْ لَا يَمُوْتُ وَسَبِّحْ بِحَمْدِهٖۗ وَكَفٰى بِهٖ بِذُنُوْبِ عِبَادِهٖ خَبِيْرًا ۚ

wa tawakkal ‘alal-ḥayyil-lażī lā yamūtu wa sabbiḥ biḥamdih(ī), wa kafā bihī biżunūbi ‘ibādihī khabīrā(n).

Илыше, колыдымо Аллахлан ӱшаныза да Тудым моктен чапландарыза. Шке тарзыже-влакын языкыштым Тудо чыла палымыже сита,

اَلَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۚ اَلرَّحْمٰنُ فَسْـَٔلْ بِهٖ خَبِيْرًا

allażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsy(i), ar-raḥmānu fas'al bihī khabīrā(n).

кӧ пылпомыш ден мландым ыштен да нунын коклаште шым курымышто мо уло, вара Тудо Престолыш шинчын, (Тудо) Эн Поро, сандене йодса (Аллах нерген) тудо, кӧ сайрак пала (Мухаммед).

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اسْجُدُوْا لِلرَّحْمٰنِ قَالُوْا وَمَا الرَّحْمٰنُ اَنَسْجُدُ لِمَا تَأْمُرُنَا وَزَادَهُمْ نُفُوْرًا ۩ ࣖ

wa iżā qīla lahumusjudū lir-raḥmāni qālū wa mar-raḥmānu anasjudu limā ta'murunā wa zādahum nufūrā(n).

А кунам нунылан ойлат: «Эн Поро Юмылан кумык возо», нуно вашештат: «Кӧ Эн Поро? Тый (Мухаммед) мыланна кӱштен (Тудын ончылно кумык возаш) Аллахлан кумалына мо?» А нуно умбакыже да умбакыже (чын деч) куржыт.

تَبٰرَكَ الَّذِيْ جَعَلَ فِى السَّمَاۤءِ بُرُوْجًا وَّجَعَلَ فِيْهَا سِرٰجًا وَّقَمَرًا مُّنِيْرًا

tabārakal-lażī ja‘ala fis-samā'i burūjaw wa ja‘ala fīhā sirājaw wa qamaram munīrā(n).

Чап лийже Аллахлан, кудо кавасе шӱдыр-влакым ыштен, тыгак кече ден тылзым волгалтарен.

وَهُوَ الَّذِيْ جَعَلَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ خِلْفَةً لِّمَنْ اَرَادَ اَنْ يَّذَّكَّرَ اَوْ اَرَادَ شُكُوْرًا

wa huwal-lażī ja‘alal-laila wan-nahāra khilfatal liman arāda ay yażżakkara au arāda syukūrā(n).

Да Тудо (тыгак) урокым налаш шонышо але таушташ шонышо еҥ-влаклан йӱдым да кечым алмаштышыже ышта.

وَعِبَادُ الرَّحْمٰنِ الَّذِيْنَ يَمْشُوْنَ عَلَى الْاَرْضِ هَوْنًا وَّاِذَا خَاطَبَهُمُ الْجٰهِلُوْنَ قَالُوْا سَلٰمًا

wa ‘ibādur-raḥmānil-lażīna yamsyūna ‘alal-arḍi haunaw wa iżā khāṭabahumul-jāhilūna qālū salāmā(n).

Эн Поро Юмын служитлышыже-влак нерген ойлаш гын, нуно мланде ӱмбалне ӱҥышӧ койыш дене коштшо-влак улыт да, кунам нуным палыдыме еҥ-влак саламлат (оскорбительный мут дене), нуно «салам» маныт,

وَالَّذِيْنَ يَبِيْتُوْنَ لِرَبِّهِمْ سُجَّدًا وَّقِيَامًا

wal-lażīna yabītūna lirabbihim sujjadaw wa qiyāmā(n).

да нуно, кӧ йӱдым шке Юмыштлан кумалын да шогалын кумалыт.

وَالَّذِيْنَ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذَابَ جَهَنَّمَۖ اِنَّ عَذَابَهَا كَانَ غَرَامًا ۖ

wal-lażīna yaqūlūna rabbanaṣrif ‘annā ‘ażāba jahannam(a), inna ‘ażābahā kāna garāmā(n).

А кӧ ойла: «Мемнан Господьна, тамык орланымашым мемнан деч кораҥде, вет тудын орланымашыже курымашлык пытарымашым конда».

اِنَّهَا سَاۤءَتْ مُسْتَقَرًّا وَّمُقَامًا

innahā sā'at mustaqarraw wa muqāmā(n).

Чынжымак, тамык — илаш да илаш эн уда вер.

وَالَّذِيْنَ اِذَآ اَنْفَقُوْا لَمْ يُسْرِفُوْا وَلَمْ يَقْتُرُوْا وَكَانَ بَيْنَ ذٰلِكَ قَوَامًا

wal-lażīna iżā anfaqū lam yusrifū wa lam yaqturū wa kāna baina żālika qawāmā(n).

А (тидын шотыштак Эн Поро Юмын служитлышыже-влак) нуно, кӧ (поянлыкым) кучылтмо годым чот огыт лий, тыгак нуно (тыгак) шыде огытыл, коктынат уш-акылан улыт,

وَالَّذِيْنَ لَا يَدْعُوْنَ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ وَلَا يَقْتُلُوْنَ النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُوْنَۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ يَلْقَ اَثَامًا ۙ

wal-lażīna lā yad‘ūna ma‘allāhi ilāhan ākhara wa lā yaqtulūnan nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqqi wa lā yaznūn(a), wa may yaf‘al żālika yalqa aṡāmā(n).

да нуно, кӧ Аллах дене вес юмо-влак дене партнер-влакым огыт ушно да чын (акыл) деч посна Аллахын чарыме еҥ-влакым огыт пушт, да ӱдырамашым огыт ыште; а кӧ тидым ышта, тудо моткоч неле наказанийым налеш.

يُّضٰعَفْ لَهُ الْعَذَابُ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَيَخْلُدْ فِيْهٖ مُهَانًا ۙ

yuḍā‘af lahul-‘ażābu yaumal-qiyāmati wa yakhlud fīhī muhānā(n).

(лӱмынак) тудлан Ылыжме кечын наказаний шукемдалтеш да тудо тиде наказанийыште, мыскылтыш состоянийыште кодеш,

اِلَّا مَنْ تَابَ وَاٰمَنَ وَعَمِلَ عَمَلًا صَالِحًا فَاُولٰۤىِٕكَ يُبَدِّلُ اللّٰهُ سَيِّاٰتِهِمْ حَسَنٰتٍۗ وَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

illā man tāba wa āmana wa ‘amila ‘amalan ṣāliḥan fa ulā'ika yubaddilullāhu sayyi'ātihim ḥasanāt(in), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

ӧкынен, ӱшаныше да поро пашам ыштыше-влак деч посна; вара Аллах нунын осалыштым поро дене вашталтен. Аллах — проститлыше, эн чаманыше.

وَمَنْ تَابَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَاِنَّهٗ يَتُوْبُ اِلَى اللّٰهِ مَتَابًا

wa man tāba wa ‘amila ṣāliḥan fa innahū yatūbu ilallāhi matābā(n).

А кӧ ӧкынен да поро пашам ышта, тунам тудо чынжымак ӧкынымаш дене Аллахлан ӧкынен.

وَالَّذِيْنَ لَا يَشْهَدُوْنَ الزُّوْرَۙ وَاِذَا مَرُّوْا بِاللَّغْوِ مَرُّوْا كِرَامًا

wal-lażīna yasyhadūnaz-zūr(a), wa iżā marrū bil-lagwi marrū kirāmā(n).

А кӧ шоя таныклымашым ок пу, пайдадыме пашам ыштыше (еҥ-влакым) вашлиймеке, намысыштым арален коден каят.

وَالَّذِيْنَ اِذَا ذُكِّرُوْا بِاٰيٰتِ رَبِّهِمْ لَمْ يَخِرُّوْا عَلَيْهَا صُمًّا وَّعُمْيَانًا

wal-lażīna iżā żukkirū bi'āyāti rabbihim lam yakhirrū ‘alaihā ṣummaw wa ‘umyānā(n).

да нуно, кӧ, шке Господьшын почеламутшо дене шижтарыме годым, шкеныштым колышо да сокыр еҥ семын огыт кучо,

وَالَّذِيْنَ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ اَزْوَاجِنَا وَذُرِّيّٰتِنَا قُرَّةَ اَعْيُنٍ وَّاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِيْنَ اِمَامًا

wal-lażīna yaqūlūna rabbanā hab lanā min azwājinā wa żurriyyātinā qurrata a‘yuniw waj‘alnā lil-muttaqīna imāmā(n).

А кӧ ойла: «Мемнан Господьна, мемнан пелашнам да тукымнам шӱмыштына куанлан пу, да мемнам юмылан ӱшаныше-влакын вуйлатышышт ыште».

اُولٰۤىِٕكَ يُجْزَوْنَ الْغُرْفَةَ بِمَا صَبَرُوْا وَيُلَقَّوْنَ فِيْهَا تَحِيَّةً وَّسَلٰمًا ۙ

ulā'ika yujzaunal-gurfata bimā ṣabarū wa yulaqqauna fīhā taḥiyyataw wa salāmā(n).

Чытымыштлан кўкшє верым (каваште) суапландарат, тушто чап да саламлымаш дене саламлалтыт.

خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ حَسُنَتْ مُسْتَقَرًّا وَّمُقَامًا

khālidīna fīhā, ḥasunat mustaqarraw wa muqāmā(n).

Нуно тушто кодыт. Пылпомыш — илыме вер да илыме вер семынак.

قُلْ مَا يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبِّيْ لَوْلَا دُعَاۤؤُكُمْۚ فَقَدْ كَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ يَكُوْنُ لِزَامًا ࣖ

qul mā ya‘ba'u bikum rabbī lau lā du‘ā'ukum, faqad każżabtum fa saufa yakūnu lizāmā(n).

Каласе (Мухаммед, мушрик-влаклан): «Мыйын Господьем тыланда ок тӱткышым ойыро, тендан кумалмыда огыл гын. (Но кузе те Тудлан кумалыда), кунам чынжымак, те Тудлан шоякым ойленда? Сандене ончыкыжым (ӱмыр лугыч лиймаш) тендан ӱмбаке логалеш».