Q.S Ан-Ниса (اَلنِّسَاء) - 176 Стихъяс лыд .

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوْا رَبَّكُمُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ وَّخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيْرًا وَّنِسَاۤءً ۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْ تَسَاۤءَلُوْنَ بِهٖ وَالْاَرْحَامَ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيْبًا

yā ayyuhan-nāsuttaqū rabbakumul-lażī khalaqakum min nafsiw wāḥidatiw wa khalaqa minhā zaujahā wa baṡṡa minhumā rijālan kaṡīraw wa nisā'ā(n), wattaqullāhal-lażī tasā'alūna bihī wal-arḥām(a), innallāha kāna ‘alaikum raqībā(n).

О йӧз! Полӧй асланыд Господьысь, коді лӧсьӧдіс тіянӧс ӧти мортысь (Адамысь), а (Аллах) лӧсьӧдіс ассьыс ёртсӧ (Еваӧс) (ассяньыс); и кыкнаннысысь Аллах чужтіс уна мужичӧйӧс да нывбабаӧс. Полӧй Аллахысь, Кодлӧн нимсянь ті юаланныд ӧта-мӧднытӧ, да (дорйӧй) семьяын йитӧдъяс. Збыльысь, Аллах пыр видзӧ да видзӧдӧ тіян вылӧ.

وَاٰتُوا الْيَتٰمٰىٓ اَمْوَالَهُمْ وَلَا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيْثَ بِالطَّيِّبِ ۖ وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَهُمْ اِلٰٓى اَمْوَالِكُمْ ۗ اِنَّهٗ كَانَ حُوْبًا كَبِيْرًا

wa ātul-yatāmā amwālahum wa lā tatabaddalul-khabīṡa biṭ-ṭayyib(i), wa lā ta'kulū amwālahum ilā amwālikum, innahū kāna ḥūban kabīrā(n).

И сетöй сирöтаяслы (кодъяс верстьö йöз) налысь озырлунсö, энö вежöй бурсö лёк вылö, энö сёйöй налысь озырлунсö асланыдкöд тшöтш. Збыльысь, (вежласьӧм да сёйӧм) — ыджыд мыж.

وَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا تُقْسِطُوْا فِى الْيَتٰمٰى فَانْكِحُوْا مَا طَابَ لَكُمْ مِّنَ النِّسَاۤءِ مَثْنٰى وَثُلٰثَ وَرُبٰعَ ۚ فَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا تَعْدِلُوْا فَوَاحِدَةً اَوْ مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۗ ذٰلِكَ اَدْنٰٓى اَلَّا تَعُوْلُوْاۗ

wa in khiftum allā tuqsiṭū fil-yatāmā fankiḥū mā ṭāba lakum minan-nisā'i maṡnā wa ṡulāṡa wa rubā‘(a), fa in khiftum allā ta‘dilū fa wāḥidatan au mā malakat aimānukum, żālika adnā allā ta‘ūlū.

А ті кӧ тӧждысянныд, мый ті онӧ вермӧй лӧсьӧдны справедливость (правояс) сирота нывбабаяслы (ті кӧ гӧтрасянныд на вылӧ), сэки гӧтрасьӧй (мукӧд) нывбабаяс вылӧ, кодъяс тіянлы кажитчӧны: кык, куим либӧ нёль. Но ті кӧ тӧждысянныд, мый ті онӧ вермӧй лӧсьӧдны справедливость, сэки (гӧтрасьны) сӧмын ӧти морт вылӧ, либӧ нывбаба раб вылӧ, коді тіян эм. Тайӧ матынджык, медым ті энӧ лӧсьӧдӧй несправедливость.

وَاٰتُوا النِّسَاۤءَ صَدُقٰتِهِنَّ نِحْلَةً ۗ فَاِنْ طِبْنَ لَكُمْ عَنْ شَيْءٍ مِّنْهُ نَفْسًا فَكُلُوْهُ هَنِيْۤـًٔا مَّرِيْۤـًٔا

wa ātun-nisā'a ṣaduqātihinna niḥlah(tan), fa in ṭibna lakum ‘an syai'im minhu nafsan fa kulūhu hanī'am marī'ā(n).

А нывъяслы (кодъясӧс тэ гӧтрасянныд) сетны приданое (приданое) козин пыдди окотапырысь. Сэсся, окотапырысь кӧ сетасны тэныд кутшӧмкӧ юкӧн, сэки примит да нимкодясь.

وَلَا تُؤْتُوا السُّفَهَاۤءَ اَمْوَالَكُمُ الَّتِيْ جَعَلَ اللّٰهُ لَكُمْ قِيٰمًا وَّارْزُقُوْهُمْ فِيْهَا وَاكْسُوْهُمْ وَقُوْلُوْا لَهُمْ قَوْلًا مَّعْرُوْفًا

wa lā tu'tus-sufahā'a amwālakumul-latī ja‘alallāhu lakum qiyāmaw warzuqūhum fīhā waksūhum wa qūlū lahum qaulam ma‘rūfā(n).

И эн сет налы, кодъяслӧн абу на тыр-бур сьӧлӧм, ассьыд озырлунтӧ (налы, кодъяс тэнад вынъясын), кодъясӧс Аллах лӧсьӧдіс олӧм перйысьӧн. Сетны налы вузасьӧм да паськӧм (озырлунысь шедӧдӧм сьӧмысь) да сёрнитны накӧд бур кывъясӧн.

وَابْتَلُوا الْيَتٰمٰى حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَۚ فَاِنْ اٰنَسْتُمْ مِّنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوْٓا اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ ۚ وَلَا تَأْكُلُوْهَآ اِسْرَافًا وَّبِدَارًا اَنْ يَّكْبَرُوْا ۗ وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ ۚ وَمَنْ كَانَ فَقِيْرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ فَاِذَا دَفَعْتُمْ اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ فَاَشْهِدُوْا عَلَيْهِمْ ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ حَسِيْبًا

wabtalul-yatāmā ḥattā iżā balagun-nikāḥ(a), fa in ānastum minhum rusydan fadfa‘ū ilaihim amwālahum, wa lā ta'kulūhā isrāfaw wa bidāran ay yakbarū, wa man kāna ganiyyan falyasta‘fif, wa man kāna faqīran falya'kul bil-ma‘rūf(i), fa iżā dafa‘tum ilaihim amwālahum fa asyhidū ‘alaihim, wa kafā billāhi ḥasībā(n).

И видлыны сиротаясӧс, кытчӧдз найӧ оз тырмыны гӧтрасьны. Сэсся, тіян думысь кӧ найӧ вежӧраӧсь (бура видзӧдӧны озырлун бӧрся), сэки сетӧй налы ассьыныд озырлуннытӧ. И эн сёй (сиротаяслысь эмбурсӧ) лӧсялана лимитысь ылӧджык да (эн) тэрмась (сет сійӧс) быдмӧм бӧрын. Коді (опекунъяс пӧвстын) вермас, сэки мед сійӧ кутчысяс (сироталысь озырлунсӧ сёйӧмысь) да коді гӧль, сэки вермас сёйны эмбурсӧ лӧсялана ногӧн. Сэсся, кор тэ сетан налы эмбур, колӧ вайӧдны свидетельясӧс. А Аллах тырмымӧн кыдзи надзиратель.

لِلرِّجَالِ نَصِيْبٌ مِّمَّا تَرَكَ الْوَالِدٰنِ وَالْاَقْرَبُوْنَۖ وَلِلنِّسَاۤءِ نَصِيْبٌ مِّمَّا تَرَكَ الْوَالِدٰنِ وَالْاَقْرَبُوْنَ مِمَّا قَلَّ مِنْهُ اَوْ كَثُرَ ۗ نَصِيْبًا مَّفْرُوْضًا

lir-rijāli naṣībum mimmā tarakal-wālidāni wal-aqrabūn(a), wa lin-nisā'i naṣībum mimmā tarakal-wālidāni wal-aqrabūna mimmā qalla minhu au kaṡur(a), naṣībam mafrūḍā(n).

Мужичӧйяслы эм право юксьыны бать-мамсянь да рӧдвужсянь наследуйтӧм эмбурӧн, а нывбабаяслы эм право юксьыны (сідзжӧ) бать-мамсянь да рӧдвужсянь наследуйтӧм эмбурӧн, этша либӧ уна пай серти, кодӧс урчитӧма.

وَاِذَا حَضَرَ الْقِسْمَةَ اُولُوا الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنُ فَارْزُقُوْهُمْ مِّنْهُ وَقُوْلُوْا لَهُمْ قَوْلًا مَّعْرُوْفًا

wa iżā ḥaḍaral-qismata ulul-qurbā wal-yatāmā wal-masākīnu farzuqūhum minhu wa qūlū lahum qaulam ma‘rūfā(n).

А юкöм дырйи кö эмöсь кутшöмкö рöдвуж, сирöтаяс да гöль йöз, сэки сетöй налы (сöмын этша) эмбурысь да шуöй налы бур кывъяс.

وَلْيَخْشَ الَّذِيْنَ لَوْ تَرَكُوْا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعٰفًا خَافُوْا عَلَيْهِمْۖ فَلْيَتَّقُوا اللّٰهَ وَلْيَقُوْلُوْا قَوْلًا سَدِيْدًا

walyakhsyal-lażīna lau tarakū min khalfihim żurriyyatan ḍi‘āfan khāfū ‘alaihim, falyattaqullāha walyaqūlū qaulan sadīdā(n).

И повзьӧй (Аллахысь) наысь, кодъяслы колӧ кольны ас бӧрсяыс слаб потомство, кодъяслӧн (бурлунысь) найӧ повзьӧны. Сідзкӧ, мед повзьӧны Аллахысь, мед сёрнитӧны колана кывъясӧн.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَأْكُلُوْنَ اَمْوَالَ الْيَتٰمٰى ظُلْمًا اِنَّمَا يَأْكُلُوْنَ فِيْ بُطُوْنِهِمْ نَارًا ۗ وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيْرًا ࣖ

innal-lażīna ya'kulūna amwālal-yatāmā ẓulman innamā ya'kulūna fī buṭūnihim nārā(n), wa sayaṣlauna sa‘īrā(n).

Збыльысь, найӧ, кодъяс лӧсявтӧмӧн сёйӧны сиротаяслысь озырлунсӧ, збыльысь найӧ жугӧдӧны кынӧмъясас би да найӧ пырасны сотчысь биӧ (адӧ).

يُوْصِيْكُمُ اللّٰهُ فِيْٓ اَوْلَادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْاُنْثَيَيْنِ ۚ فَاِنْ كُنَّ نِسَاۤءً فَوْقَ اثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثَا مَا تَرَكَ ۚ وَاِنْ كَانَتْ وَاحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ ۗ وَلِاَبَوَيْهِ لِكُلِّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا السُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ اِنْ كَانَ لَهٗ وَلَدٌ ۚ فَاِنْ لَّمْ يَكُنْ لَّهٗ وَلَدٌ وَّوَرِثَهٗٓ اَبَوٰهُ فَلِاُمِّهِ الثُّلُثُ ۚ فَاِنْ كَانَ لَهٗٓ اِخْوَةٌ فَلِاُمِّهِ السُّدُسُ مِنْۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُّوْصِيْ بِهَآ اَوْ دَيْنٍ ۗ اٰبَاۤؤُكُمْ وَاَبْنَاۤؤُكُمْۚ لَا تَدْرُوْنَ اَيُّهُمْ اَقْرَبُ لَكُمْ نَفْعًا ۗ فَرِيْضَةً مِّنَ اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

yūṣīkumullāhu fī aulādikum liż-żakari miṡlu ḥaẓẓil-unṡayain(i), fa in kunna nisā'an fauqaṡnataini fa lahunna ṡuluṡā mā tarak(a), wa in kānat wāḥidatan fa lahan-niṣf(u), wa li abawaihi likulli wāḥidim minhumas-sudusu mimmā taraka in kāna lahū walad(un), fa illam yakul lahū waladuw wa wariṡahū abawāhu fa li'ummihiṡ-ṡuluṡ(u), fa in kāna lahū ikhwatun fa li'ummihis-sudusu mim ba‘di waṣiyyatiy yūṣī bihā au dain(in), ābā'ukum wa abnā'ukum, lā tadrūna ayyuhum aqrabu lakum naf‘ā(n), farīḍatam minallāh(i), innallāha kāna ‘alīman ḥakīmā(n).

Аллах тшӧктіс тіянлы челядьлӧн наследство йылысь: пилӧн пайыс кык нывлӧн пайкӧд ӧткодь. Ставныс кӧ нывъяс, кыкысь унджык, сэки налӧн пайыс — имуществоысь кык коймӧд пай. Сӧмын кӧ ӧти ныв, сідзкӧ, сылы джынйыс лоӧ. А бать-мамлы быдӧнлы лоӧ имуществоысь ӧти коймӧд пай, челядьыс кӧ эмӧсь. Челядьыс кӧ абу да бать-мамыс сӧмын наследуйтӧны, сэки мамыслы лоӧ коймӧд пайыс. Сылӧн кӧ эмӧсь чой-вок, сідзкӧ, мамыслы лоӧ ӧти коймӧд пай. (Тайö юкöнъясыс) сылысь завещаниесö (тырмöдöм) бöрын либö (да мынтысьöмсö) мынтысьöм бöрын. (Кыдзи) бать-мамыд да челядьыд, тэ он тӧд, коді на пиысь тэныд ыджыдджык пӧльза. Тайӧ Аллахлӧн тшӧктӧм. Збыльысь, Аллах ставсӧ тӧдысь, ставсӧ гӧгӧрвоысь.

۞ وَلَكُمْ نِصْفُ مَا تَرَكَ اَزْوَاجُكُمْ اِنْ لَّمْ يَكُنْ لَّهُنَّ وَلَدٌ ۚ فَاِنْ كَانَ لَهُنَّ وَلَدٌ فَلَكُمُ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ مِنْۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُّوْصِيْنَ بِهَآ اَوْ دَيْنٍ ۗ وَلَهُنَّ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ اِنْ لَّمْ يَكُنْ لَّكُمْ وَلَدٌ ۚ فَاِنْ كَانَ لَكُمْ وَلَدٌ فَلَهُنَّ الثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ تُوْصُوْنَ بِهَآ اَوْ دَيْنٍ ۗ وَاِنْ كَانَ رَجُلٌ يُّوْرَثُ كَلٰلَةً اَوِ امْرَاَةٌ وَّلَهٗٓ اَخٌ اَوْ اُخْتٌ فَلِكُلِّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا السُّدُسُۚ فَاِنْ كَانُوْٓا اَكْثَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَهُمْ شُرَكَاۤءُ فِى الثُّلُثِ مِنْۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُّوْصٰى بِهَآ اَوْ دَيْنٍۙ غَيْرَ مُضَاۤرٍّ ۚ وَصِيَّةً مِّنَ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَلِيْمٌۗ

wa lakum niṣfu mā taraka azwājukum illam yakul lahunna walad(un), fa in kāna lahunna waladun fa lakumur-rubu‘u mimmā tarakna mim ba‘di waṣiyyatiy yūṣīna bihā au dain(in), wa lahunnar-rubu‘u mimmā taraktum illam yakul lakum walad(un), fa in kāna lakum waladun fa lahunnaṡ-ṡumunu mimmā taraktum mim ba‘di waṣiyyatiy tūṣūna bihā au dain(in), wa in kāna rajuluy yūraṡu kalālatan awimra'atuw wa lahū akhun au ukhtun fa likulli wāḥidatim minhumas-sudus(u), fa in kānū akṡara min żālika fa hum syurakā'u fiṡ-ṡuluṡi mim ba‘di waṣiyyatiy yūṣā bihā au dain(in), gaira muḍārr(in), waṣiyyatam minallāh(i), wallāhu ‘alīmun ḥalīm(un).

А тэнад пайыд (верӧсъясыд) – гӧтыръясыдлӧн кольӧм эмбурысь джынйыс, налӧн кӧ абу челядь. Налӧн кӧ (тіян гӧтыръяслӧн) эмӧсь челядь, сэки ті босьтанныд нёльӧд пай активысь, кодӧс найӧ колясны налӧн лӧсьӧдӧм завещание (выполнитӧм) бӧрын либӧ (да мынтӧм бӧрын) мынтысьӧмъяс бӧрын. Гӧтыръяслы лоӧ нёльӧд пай тіян кольӧм эмбурысь, челядьныд кӧ абуӧсь. Тіян кӧ эмӧсь челядь, сэки тіян гӧтыръяслы сетӧны тіян кольӧм эмбурысь ӧти ӧкмысӧд пай (тыртӧм бӧрын) тіянӧн лӧсьӧдӧм завещание либӧ (да мынтӧм бӧрын) тіянлысь мынтысьӧмъяснытӧ. Морт кӧ кувсьӧ, мужичӧй либӧ нывбаба, коді эз коль батьсӧ да челядьсӧ эз коль, но эм вок (сейбу) либӧ чой (сейбу), сэки быд кык сикас чой-воклы эмбурысь ӧти коймӧд пай. Но эм кӧ ӧтиысь унджык нывъёрт, сэки коймӧд пайсӧ юклӧны ӧтлаын, сыӧн лӧсьӧдӧм (завещание збыльмӧдӧм бӧрын) либӧ (да мынтӧм бӧрын) сьӧмсӧ некутшӧм неудобствотӧг (наследникъяслы). Татшӧмӧсь Енлӧн сёян-юаныс. Аллах ставсӧ тӧдысь, медся прӧститысь.

تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ ۗ وَمَنْ يُّطِعِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ يُدْخِلْهُ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۗ وَذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

tilka ḥudūdullāh(i), wa may yuṭi‘illāha wa rasūlahū yudkhilhu jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, wa żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

Тайӧ границаяс (закон) Аллахлӧн. Кодi кывзысяс Аллахлысь да Сылысь Посланниклысь кывзысьöмсö, Сiйö пыртас найöс садъясö, кодъяс улын юяс юяс, найö сэнi овны кутасны нэм кежлö. И тайö ыджыд вермöм.

وَمَنْ يَّعْصِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَيَتَعَدَّ حُدُوْدَهٗ يُدْخِلْهُ نَارًا خَالِدًا فِيْهَاۖ وَلَهٗ عَذَابٌ مُّهِيْنٌ ࣖ

wa may ya‘ṣillāha wa rasūlahū wa yata‘adda ḥudūdahū yudkhilhu nāran khālidan fīhā, wa lahū ‘ażābum muhīn(un).

А коді оз кывзысь Аллахӧс да Сылысь Посланниксӧ да торкӧ Сылысь оланпаслысь границаяссӧ, Аллах дерт пуктас сійӧс адӧ, сійӧ кольӧ сэтчӧ нэм кежлӧ да сылы сетасны унизительнӧй наказание.

وَالّٰتِيْ يَأْتِيْنَ الْفَاحِشَةَ مِنْ نِّسَاۤىِٕكُمْ فَاسْتَشْهِدُوْا عَلَيْهِنَّ اَرْبَعَةً مِّنْكُمْ ۚ فَاِنْ شَهِدُوْا فَاَمْسِكُوْهُنَّ فِى الْبُيُوْتِ حَتّٰى يَتَوَفّٰىهُنَّ الْمَوْتُ اَوْ يَجْعَلَ اللّٰهُ لَهُنَّ سَبِيْلًا

wal-lātī ya'tīnal-fāḥisyata min nisā'ikum fastasyhidū ‘alaihinna arba‘atam minkum, fa in syahidū fa amsikūhunna fil-buyūti ḥattā yatawaffāhunnal-mautu au yaj‘alallāhu lahunna sabīlā(n).

А тіян нывбабаяс пиысь, кодъяс омӧля овлӧны, мед тіян пӧвстын нёль свидетель, налы паныд. Кор найӧ свидетельствуйтасны, сэки дзебӧй найӧс гортаныс, кытчӧдз найӧ оз кувны, либӧ кытчӧдз Аллах оз лӧсьӧд налы туй.

وَالَّذٰنِ يَأْتِيٰنِهَا مِنْكُمْ فَاٰذُوْهُمَا ۚ فَاِنْ تَابَا وَاَصْلَحَا فَاَعْرِضُوْا عَنْهُمَا ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ تَوَّابًا رَّحِيْمًا

wal-lażāni ya'tiyānihā minkum fa āżūhumā, fa in tābā wa aṣlaḥā fa a‘riḍū ‘anhumā, innallāha kāna tawwābar raḥīmā(n).

А тiян пиысь кыкöнöс, кодъяс вöчöны лёктор, мыждöй найöс кыкнаннысö. Найӧ кӧ каитчасны да бурмӧдасны, сэки лэдзӧй найӧс ӧтнасӧн. Збыльысь, Аллах – каитчӧм примитысь, бур сьӧлӧма.

اِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللّٰهِ لِلَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ السُّوْۤءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ يَتُوْبُوْنَ مِنْ قَرِيْبٍ فَاُولٰۤىِٕكَ يَتُوْبُ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

innamat-taubatu ‘alallāhi lil-lażīna ya‘malūnas-sū'a bijahālatin ṡumma yatūbūna min qarībin fa ulā'ika yatūbullāhu ‘alaihim, wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).

Збыльысь, каитчӧм Аллах дорӧ сӧмын налы, кодъяс лёксӧ тӧдтӧг нуӧдӧны, сэсся тэрмасьӧны каитчыны. Налысь каитчӧмсӧ примитӧ Аллах. Аллах ставсӧ тӧдысь, ставсӧ гӧгӧрвоысь.

وَلَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ السَّيِّاٰتِۚ حَتّٰىٓ اِذَا حَضَرَ اَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ اِنِّيْ تُبْتُ الْـٰٔنَ وَلَا الَّذِيْنَ يَمُوْتُوْنَ وَهُمْ كُفَّارٌ ۗ اُولٰۤىِٕكَ اَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا

wa laisatit-taubatu lil-lażīna ya‘malūnas-sayyi'āt(i), ḥattā iżā ḥaḍara aḥadahumul-mautu qāla innī tubtul-āna wa lal-lażīna yamūtūna wa hum kuffār(un), ulā'ika a‘tadnā lahum ‘ażāban alīmā(n).

А лёк вöчысьяслöн каитчöмыс оз ло, кытчöдз, кор кулöмыс локтас öтиыслы, сiйö оз шу: «Ме öнi каитча». Нӧшта сійӧ абу насянь, кодъяс кувсьӧны, кор найӧ эновтчӧны. Татшöм йöзлы Ми дасьтiм сьöкыд мыждöм.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا يَحِلُّ لَكُمْ اَنْ تَرِثُوا النِّسَاۤءَ كَرْهًا ۗ وَلَا تَعْضُلُوْهُنَّ لِتَذْهَبُوْا بِبَعْضِ مَآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ اِلَّآ اَنْ يَّأْتِيْنَ بِفَاحِشَةٍ مُّبَيِّنَةٍ ۚ وَعَاشِرُوْهُنَّ بِالْمَعْرُوْفِ ۚ فَاِنْ كَرِهْتُمُوْهُنَّ فَعَسٰٓى اَنْ تَكْرَهُوْا شَيْـًٔا وَّيَجْعَلَ اللّٰهُ فِيْهِ خَيْرًا كَثِيْرًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā yaḥillu lakum an tariṡun-nisā'a karhā(n), wa lā ta‘ḍulūhunna litażhabū biba‘ḍi mā ātaitumūhunna illā ay ya'tīna bifāḥisyatim mubayyinah(tin), wa ‘āsyirūhunna bil-ma‘rūf(i), fa in karihtumūhunna fa ‘asā an takrahū syai'aw wa yaj‘alallāhu fīhi khairan kaṡīrā(n).

О, эскысьяс! Тіянлы абу позь наследуйтны нывбабаясӧс вынӧн да энӧ сетӧй налы сьӧкыдлунъяс сыысь, мый найӧ кӧсйӧны босьтны бӧр юкӧнсӧ сыысь, мый ті сетанныд налы, ӧд найӧ збыльысь омӧль уджсӧ нуӧдӧны. И ёртасьны накӧд лӧсялана ногӧн. Ті кӧ найӧс онӧ радейтӧй, (сэки терпитӧй) сы понда, мый вермас лоны, мый тіянлы мыйкӧ оз кажитчы, кӧть эськӧ и Аллах уна бурсӧ лӧсьӧдіс.

وَاِنْ اَرَدْتُّمُ اسْتِبْدَالَ زَوْجٍ مَّكَانَ زَوْجٍۙ وَّاٰتَيْتُمْ اِحْدٰىهُنَّ قِنْطَارًا فَلَا تَأْخُذُوْا مِنْهُ شَيْـًٔا ۗ اَتَأْخُذُوْنَهٗ بُهْتَانًا وَّاِثْمًا مُّبِيْنًا

wa in arattumustibdāla zaujim makāna zauj(in), wa ātaitum iḥdāhunna qinṭāran falā ta'khużū minhu syai'ā(n), ata'khużūnahū buhtānaw wa iṡmam mubīnā(n).

А кӧсъян кӧ ӧти гӧтыртӧ вежны мӧдӧн, а тэ сетін ӧтилы ыджыд озырлун, нинӧм эн босьт сыысь бӧр. Босьтанныд-ӧ ті сійӧс бӧр ылӧдчӧмӧн да (нуӧдӧмӧн) тыдалана мыжӧн?

وَكَيْفَ تَأْخُذُوْنَهٗ وَقَدْ اَفْضٰى بَعْضُكُمْ اِلٰى بَعْضٍ وَّاَخَذْنَ مِنْكُمْ مِّيْثَاقًا غَلِيْظًا

wa kaifa ta'khużūnahū wa qad afḍā ba‘ḍukum ilā ba‘ḍiw wa akhażna minkum mīṡāqan galīẓā(n).

А кыдзи тэ верман босьтны сійӧс бӧр, кор тэ ӧта-мӧдыдкӧд ӧтвылысь лоин (кыдзи верӧс да гӧтыр). А найӧ (тіян гӧтыръясныд) босьтісны тіянсянь крепыд сёрнитчӧм (гӧтрасьӧм йылысь).

وَلَا تَنْكِحُوْا مَا نَكَحَ اٰبَاۤؤُكُمْ مِّنَ النِّسَاۤءِ اِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۗ اِنَّهٗ كَانَ فَاحِشَةً وَّمَقْتًاۗ وَسَاۤءَ سَبِيْلًا ࣖ

wa lā tankiḥū mā nakaḥa ābā'ukum minan-nisā'i illā mā qad salaf(a), innahū kāna fāḥisyataw wa maqtā(n), wa sā'a sabīlā(n).

И эн гӧтрась нывъяс вылӧ, кодъясӧс гӧтрасисны тэнад батьясыд, сӧмын (важӧн лоӧмторысь). Збыльысь, тайӧ омӧль удж да омӧль (Аллахсянь) да лёк туй (ковмас мунны).

حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ اُمَّهٰتُكُمْ وَبَنٰتُكُمْ وَاَخَوٰتُكُمْ وَعَمّٰتُكُمْ وَخٰلٰتُكُمْ وَبَنٰتُ الْاَخِ وَبَنٰتُ الْاُخْتِ وَاُمَّهٰتُكُمُ الّٰتِيْٓ اَرْضَعْنَكُمْ وَاَخَوٰتُكُمْ مِّنَ الرَّضَاعَةِ وَاُمَّهٰتُ نِسَاۤىِٕكُمْ وَرَبَاۤىِٕبُكُمُ الّٰتِيْ فِيْ حُجُوْرِكُمْ مِّنْ نِّسَاۤىِٕكُمُ الّٰتِيْ دَخَلْتُمْ بِهِنَّۖ فَاِنْ لَّمْ تَكُوْنُوْا دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ ۖ وَحَلَاۤىِٕلُ اَبْنَاۤىِٕكُمُ الَّذِيْنَ مِنْ اَصْلَابِكُمْۙ وَاَنْ تَجْمَعُوْا بَيْنَ الْاُخْتَيْنِ اِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ۔

Ḥurrimat ‘alaikum ummahātukum wa banātukum wa akhawātukum wa ‘ammātukum wa khālātukum wa banātul-akhi wa banātul-ukhti wa ummahātukumul-lātī arḍa‘nakum wa akhawātukum minar-raḍā‘ati wa ummahātu nisā'ikum wa rabā'ibukumul-lātī fī ḥujūrikum min nisā'ikumul-lātī dakhaltum bihinn(a), fa illam takūnū dakhaltum bihinna falā junāḥa ‘alaikum, wa ḥalā'ilu abnā'ikumul-lażīna min aṣlābikum, wa an tajma‘ū bainal-ukhtaini illā mā qad salaf(a), innallāha kāna gafūrar raḥīmā(n).

Запретитöны тэныд (гöтрасьны) тэнад мамъясыд, нывъясыд, чойясыд, батьыдлöн чойясыд, мамыдлöн чойясыд, вокъясыдлöн нывъясыд, чойясыдлöн нывъясыд, мамъясыд, кодъяс тэнö няньöн няньöдiсны, тэнад чойясыд няньöн вердöм пыр, тэнад гöтыръясыдлöн мамъясыд (свекровьясыд), тэнад гöтыръясыдлöн мамъясныд (свекровьясыд), тэнад гöтыръясыдлöн мамъясныд (свекровьясыд). гӧтыръяс, кодъяскӧд тэ гӧтрасин, но тэ кӧ эн гӧтрась накӧд (да найӧс ӧтдортін), сэки тэнад абу мыж (гӧтрасьӧм на вылӧ), (и тэныд запрещённӧй) лоӧны аслад пиянлӧн (ныв-нывъяслӧн) гӧтыръясӧн, и (запрещённӧй) ӧтувтны (гӧтрасьӧмын) кык чойӧс, кодъяс лоисны пачӧн. Збыльысь, Аллах уна прӧститысь, медся бур .

۞ وَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ النِّسَاۤءِ اِلَّا مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۚ كِتٰبَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ ۚ وَاُحِلَّ لَكُمْ مَّا وَرَاۤءَ ذٰلِكُمْ اَنْ تَبْتَغُوْا بِاَمْوَالِكُمْ مُّحْصِنِيْنَ غَيْرَ مُسٰفِحِيْنَ ۗ فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهٖ مِنْهُنَّ فَاٰتُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّ فَرِيْضَةً ۗوَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْمَا تَرَاضَيْتُمْ بِهٖ مِنْۢ بَعْدِ الْفَرِيْضَةِۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

wal-muḥṣanātu minan-nisā'i illā mā malakat aimānukum, kitāballāhi ‘alaikum, wa uḥilla lakum mā warā'a żālikum an tabtagū bi'amwālikum muḥṣinīna gaira musāfiḥīn(a), famastamta‘tum bihī minhunna fa ātūhunna ujūrahunna farīḍah(tan), wa lā junāḥa ‘alaikum fīmā tarāḍaitum bihī mim ba‘dil-farīḍah(ti), innallāha kāna ‘alīman ḥakīmā(n).

А (тіянлы запрещённӧй) гӧтрасьӧм нывбабаяс, сійӧ нывбаба рабъясысь (войнаса пленъясысь) кындзи, кодъяс тіян эмӧсь, кыдзи тіян вылӧ Аллахлӧн тшӧктӧм. А озырлуннад кö зiлянныд гöтрасьны накöд öтдор мукöд нывъясöс, энö гозъялöй. Сідзкӧ, ті насянь босьтӧм нимкодьлунысь сетӧй налы приданоеяссӧ обязанность пыдди. Но лёкыс абу, тэ кӧ лоан на пӧвстын вольнӧйӧн решитӧм бӧрын. Збыльысь, Аллах ставсӧ тӧдысь, ставсӧ гӧгӧрвоысь.

وَمَنْ لَّمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ طَوْلًا اَنْ يَّنْكِحَ الْمُحْصَنٰتِ الْمُؤْمِنٰتِ فَمِنْ مَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ مِّنْ فَتَيٰتِكُمُ الْمُؤْمِنٰتِۗ وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِاِيْمَانِكُمْ ۗ بَعْضُكُمْ مِّنْۢ بَعْضٍۚ فَانْكِحُوْهُنَّ بِاِذْنِ اَهْلِهِنَّ وَاٰتُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّ بِالْمَعْرُوْفِ مُحْصَنٰتٍ غَيْرَ مُسٰفِحٰتٍ وَّلَا مُتَّخِذٰتِ اَخْدَانٍ ۚ فَاِذَآ اُحْصِنَّ فَاِنْ اَتَيْنَ بِفَاحِشَةٍ فَعَلَيْهِنَّ نِصْفُ مَا عَلَى الْمُحْصَنٰتِ مِنَ الْعَذَابِۗ ذٰلِكَ لِمَنْ خَشِيَ الْعَنَتَ مِنْكُمْ ۗ وَاَنْ تَصْبِرُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wa mal lam yastaṭi‘ minkum ṭaulan ay yankiḥal-muḥṣanātil-mu'mināti fa mim mā malakat aimānukum min fatayātikumul-mu'mināt(i), wallāhu a‘lamu bi'īmānikum, ba‘ḍukum mim ba‘ḍ(in), fankiḥūhunna bi'iżni ahlihinna wa ātūhunna ujūrahunna bil-ma‘rūfi muḥṣanātin gaira musāfiḥātiw wa lā muttakhiżāti akhdān(in), fa iżā uḥṣinna fa in ataina bifāḥisyatin fa ‘alaihinna niṣfu mā ‘alal-muḥṣanāti minal-‘ażāb(i), żālika limay khasyial-‘anata minkum, wa an taṣbirū khairul lakum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Кодi тiян пиысь оз вермы гöтрасьны эскысь мездысь ныв вылö, гöтрасьны эскысь ныв вылö тiян рабъяс пиысь. Аллах тӧдӧ тіянлысь эскӧмнытӧ. Тіян пиысь кодсюрӧ ӧта-мӧдсьыныс (Адам да Евалӧн ӧткодь потомокъяс), сідзкӧ, гӧтрасьӧй на вылӧ господаяслӧн лэдзӧмӧн да сетӧй налы лӧсялана приданое, ӧд найӧ асьнысӧ видзысь нывбабаяс, а абу гӧтрасьысьяс, ни (сідзжӧ) нывбабаяс, кодъяс босьтӧны асланыс гортса пемӧсъясӧн мукӧд мужичӧйясӧс. Найӧ кӧ гӧтрасьӧмаӧсь нин (гӧтрасьӧмаӧсь), но нуӧдӧны омӧль удж (зина), сэки (наказаниеыс) налы джынйыс сыысь, мый (наказаниеыс) лоӧ вольнӧй нывбабаяслы (кодъяс абу гӧтрасьӧмаӧсь). (Служанка вылӧ гӧтрасьны позянлун) йӧзлы, кодъяс повзьӧны сьӧкыдлунъясысь асьнысӧ дорйӧмысь (гӧтрасьӧмысь). Но терпитанныд кö, тiянлы бурджык. Аллах прӧститысь, медся бур сьӧлӧма.

يُرِيْدُ اللّٰهُ لِيُبَيِّنَ لَكُمْ وَيَهْدِيَكُمْ سُنَنَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَيَتُوْبَ عَلَيْكُمْ ۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

yurīdullāhu liyubayyina lakum wa yahdiyakum sunanal-lażīna min qablikum wa yatūba ‘alaikum, wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Аллах кӧсйӧ гӧгӧрвоӧдны тіянлы (Ассьыс оланпассӧ), да петкӧдлыны тіянлы тіян водзын олысьяслӧн (пророкъяслӧн да енлы эскысь йӧзлӧн) туйяс (олӧм) да Сійӧ примитас тіянлысь каитчӧмнытӧ. Аллах ставсӧ тӧдысь, ставсӧ гӧгӧрвоысь.

وَاللّٰهُ يُرِيْدُ اَنْ يَّتُوْبَ عَلَيْكُمْ ۗ وَيُرِيْدُ الَّذِيْنَ يَتَّبِعُوْنَ الشَّهَوٰتِ اَنْ تَمِيْلُوْا مَيْلًا عَظِيْمًا

wallāhu yurīdu ay yatūba ‘alaikum, wa yurīdul-lażīna yattabi‘ūnasy-syahawāti an tamīlū mailan ‘aẓīmā(n).

И Аллах примитас тэнсьыд каитчӧмтӧ, а найӧ, кодъяс мунӧны налӧн кӧсйӧмъяс серти, кӧсйӧны, медым тэ бергӧдчин кыдз позьӧ ылӧджык (збыльысь).

يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّخَفِّفَ عَنْكُمْ ۚ وَخُلِقَ الْاِنْسَانُ ضَعِيْفًا

yurīdullāhu ay yukhaffifa ‘ankum, wa khuliqal-insānu ḍa‘īfā(n).

Аллах кӧсйӧ сетны тіянлы кокньӧд, сы понда мый мортӧс лӧсьӧдӧма (природа) слабӧн.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِّنْكُمْ ۗ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيْمًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili illā an takūna tijāratan ‘an tarāḍim minkum, wa lā taqtulū anfusakum, innallāha kāna bikum raḥīmā(n).

О, эскысьяс! Энӧ ӧта-мӧдныдлысь озырлунсӧ сёйӧй ылӧдчӧмӧн, вузасьӧмысь кындзи, коді подуласьӧ тіян костын ӧта-мӧдныдлӧн сӧгласитчӧм вылӧ. И эн асьтӧ ви. Збыльысь, Аллах тэныд медся бур.

وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ عُدْوَانًا وَّظُلْمًا فَسَوْفَ نُصْلِيْهِ نَارًا ۗوَكَانَ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرًا

wa may yaf‘al żālika ‘udwānaw wa ẓulman fa saufa nuṣlīhi nārā(n), wa kāna żālika ‘alallāhi yasīrā(n).

А кодi тайöс вöчас оланпас торкалöмöн да лёкöн, Ми пуктам сiйöс адö. Тайӧ кокни Аллахлы .

اِنْ تَجْتَنِبُوْا كَبَاۤىِٕرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّاٰتِكُمْ وَنُدْخِلْكُمْ مُّدْخَلًا كَرِيْمًا

in tajtanibū kabā'ira mā tunhauna ‘anhu nukaffir ‘ankum sayyi'ātikum wa nudkhilkum mudkhalan karīmā(n).

Ті кӧ эновтчанныд ыджыд мыжъясысь, кодъясӧс тіянлы тшӧктӧны вӧдитчыны, Ми тіянысь мынтам мыжъяснытӧ да пыртам тіянӧс бур оланінӧ (Райӧ).

وَلَا تَتَمَنَّوْا مَا فَضَّلَ اللّٰهُ بِهٖ بَعْضَكُمْ عَلٰى بَعْضٍ ۗ لِلرِّجَالِ نَصِيْبٌ مِّمَّا اكْتَسَبُوْا ۗ وَلِلنِّسَاۤءِ نَصِيْبٌ مِّمَّا اكْتَسَبْنَ ۗوَسْـَٔلُوا اللّٰهَ مِنْ فَضْلِهٖ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمًا

wa lā tatamannau mā faḍḍalallāhu bihī ba‘ḍakum ‘alā ba‘ḍ(in), lir-rijāli naṣībum mimmaktasabū, wa lin-nisā'i naṣībum mimmaktasabn(a), was'alullāha min faḍlih(ī), innallāha kāna bikulli syai'in ‘alīmā(n).

Энӧ жалитӧй бурлунсӧ, кодӧс Аллах сетӧма тіян пиысь кодсюрӧлы мукӧдысь вылӧджык. Мужичöйяслы – пай, мый найö вöчисны, а нывбабаяслы – пай, мый найö вöчисны. Корӧй Аллахлысь кутшӧмкӧ бурлунсӧ. Збыльысь, Аллах ставсӧ тӧдӧ.

وَلِكُلٍّ جَعَلْنَا مَوَالِيَ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدٰنِ وَالْاَقْرَبُوْنَ ۗ وَالَّذِيْنَ عَقَدَتْ اَيْمَانُكُمْ فَاٰتُوْهُمْ نَصِيْبَهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدًا ࣖ

wa likullin ja‘alnā mawāliya mimmā tarakal-wālidāni wal-aqrabūn(a), wal-lażīna ‘aqadat aimānukum fa ātūhum naṣībahum, innallāha kāna ‘alā kulli syai'in syahīdā(n).

А быдӧнлы (мужичӧйлы да нывбабалы) Ми пуктім наследникъясӧс сыысь, мый колисны сылӧн бать-мамыс да рӧдвужыс. А налы, кодъяслы тэ сетін кыв, сет налы ассьыд пай. Збыльысь, Аллах ставыс вылын свидетель.

اَلرِّجَالُ قَوَّامُوْنَ عَلَى النِّسَاۤءِ بِمَا فَضَّلَ اللّٰهُ بَعْضَهُمْ عَلٰى بَعْضٍ وَّبِمَآ اَنْفَقُوْا مِنْ اَمْوَالِهِمْ ۗ فَالصّٰلِحٰتُ قٰنِتٰتٌ حٰفِظٰتٌ لِّلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللّٰهُ ۗوَالّٰتِيْ تَخَافُوْنَ نُشُوْزَهُنَّ فَعِظُوْهُنَّ وَاهْجُرُوْهُنَّ فِى الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوْهُنَّ ۚ فَاِنْ اَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوْا عَلَيْهِنَّ سَبِيْلًا ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيْرًا

ar-rijālu qawwāmūna ‘alan-nisā'i bimā faḍḍalallāhu ba‘ḍahum ‘alā ba‘ḍiw wa bimā anfaqū min amwālihim, faṣ-ṣāliḥātu qānitātun ḥāfiẓātul lil-gaibi bimā ḥafiẓallāh(u), wal-lātī takhāfūna nusyūzahunna fa ‘iẓūhunna wahjurūhunna fil-maḍāji‘i waḍribūhunn(a), fa in aṭa‘nakum falā tabgū ‘alaihinna sabīlā(n), innallāha kāna ‘aliyyan kabīrā(n).

Мужичӧйяс (верӧсъяс) нывбабаясӧс (гӧтыръясӧс) дорйысьяс, сы понда мый Аллах ёнджыка радейтіс на пиысь кодсюрӧс (мужичӧйясӧс) мукӧдъясысь (нывбабаяс), а сідзжӧ сы понда, мый найӧ (мужичӧйяс) могмӧдісны асланыс озырлунысь отсӧгӧн. Сідзкӧ, енлы эскысь нывбабаяс — тайӧ сійӧ, коді кывзысьӧ (Аллахлысь) да тӧждысьӧ ас йывсьыс, кор (верӧсъясыс) абуӧсь гӧгӧр, сы понда мый Аллах тӧждысьӧ (на йылысь). Нывбабаяслы, кодъясӧс ті тӧждысянныд нусюзъясысь, колӧ сетны сӧвет, кольны найӧс крӧватьын (торъя крӧватьын), а (ковмас кӧ) лыйны. Но кывзысьöны кö тэнсьыд, сэки эн корсь помкаяс, медым найöс гажтöмтны. Збыльысь, Аллах – Медвылыс, Медся Ыджыд.

وَاِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَيْنِهِمَا فَابْعَثُوْا حَكَمًا مِّنْ اَهْلِهٖ وَحَكَمًا مِّنْ اَهْلِهَا ۚ اِنْ يُّرِيْدَآ اِصْلَاحًا يُّوَفِّقِ اللّٰهُ بَيْنَهُمَا ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيْمًا خَبِيْرًا

wa in khiftum syiqāqa bainihimā fab‘aṡū ḥakamam min ahlihī wa ḥakamam min ahlihā, iy yurīdā iṣlāḥay yuwaffiqillāhu bainahumā, innallāha kāna ‘alīman khabīrā(n).

А ті кӧ повзьӧны на костын вензьӧмысь, сэки ыстӧй мужичӧй рӧдысь миритчысьӧс да нывбаба рӧдысь миритчысьӧс. Кыкнанныс кӧ кӧсйӧны миритчыны, Аллах дерт сетас налы вермӧмъяс. Збыльысь, Аллах ставсӧ тӧдысь, ставсӧ тӧдысь.

۞ وَاعْبُدُوا اللّٰهَ وَلَا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّبِذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَالْجَارِ ذِى الْقُرْبٰى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْۢبِ وَابْنِ السَّبِيْلِۙ وَمَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ مُخْتَالًا فَخُوْرًاۙ

wa‘budullāha wa lā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānaw wa biżil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wal-jāri żil-qurbā wal-jāril-junubi waṣ-ṣāḥibi bil-jambi wabnis-sabīl(i), wa mā malakat aimānukum, innallāha lā yuḥibbu man kāna mukhtālan fakhūrā(n).

И юрбитӧй Аллахлы да нинӧм энӧ ӧтувтӧй Сыкӧд. И ло бурӧн бать-мамкӧд, матысса рӧдвужкӧд, сиротаяскӧд, гӧльяскӧд, матысса да ылысса суседъяскӧд, уджъёртъяскӧд, Ибн Сабилкӧд да кутшӧмкӧ служанкаяскӧд, кодъяс эмӧсь тэнад. Збыльысь, Аллах оз радейт йӧзӧс, кодъяс ыджыд сьӧлӧмаӧсь да асьнысӧ гӧрдитчӧны, .

ۨالَّذِيْنَ يَبْخَلُوْنَ وَيَأْمُرُوْنَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ وَيَكْتُمُوْنَ مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖۗ وَاَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابًا مُّهِيْنًاۚ

al-lażīna yabkhalūna wa ya'murūnan-nāsa bil-bukhli wa yaktumūna mā ātāhumullāhu min faḍlih(ī), wa a‘tadnā lil-kāfirīna ‘ażābam muhīnā(n).

(сідзкӧ) морт, коді скӧр, и тшӧктӧ мукӧдлы скӧрмыны, да дзебӧ козинсӧ, кодӧс сылы сетӧма Аллах. Ми дасьтiм кафиръяслы унизительнöй мыждöм.

وَالَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ رِئَاۤءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ ۗ وَمَنْ يَّكُنِ الشَّيْطٰنُ لَهٗ قَرِيْنًا فَسَاۤءَ قَرِيْنًا

wal-lażīna yunfiqūna amwālahum ri'ā'an-nasi wa lā yu'minūna billāhi wa lā bil-yaumil ākhir(i), wa may yakunisy-syaiṭānu lahū qarīnan fasā'a qarīnā(n).

И (сідзжӧ) найӧ, кодъяс ассьыныс озырлунсӧ мынтӧны гаж вылӧ да мукӧд йӧз вылӧ (кӧсйӧны, медым найӧс аддзылісны да ошкисны), и найӧ, кодъяс оз эскыны Аллахлы да Бӧръя лунлы. Коді омӧльӧс аслас ёртӧн лоӧ, сідзкӧ (тӧд) сійӧ (омӧльыс) зэв лёк ёрт.

وَمَاذَا عَلَيْهِمْ لَوْ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقَهُمُ اللّٰهُ ۗوَكَانَ اللّٰهُ بِهِمْ عَلِيْمًا

wa māżā ‘alaihim lau āmanū billāhi wal-yaumil-ākhiri wa anfaqū mimmā razaqahumullāh(u), wa kānallāhu bihim ‘alīmā(n).

А кутшӧм (возражение) налӧн лоӧ, эскасны кӧ Аллахлы да Бӧръя лунлы да мынтасны кутшӧмкӧ сёян-юан, кодӧс налы сетӧма Аллах? А Аллах ставсӧ тӧдӧ налысь ситуациясӧ.

اِنَّ اللّٰهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ ۚوَاِنْ تَكُ حَسَنَةً يُّضٰعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَّدُنْهُ اَجْرًا عَظِيْمًا

innallāha lā yaẓlimu miṡqāla żarrah(tin), wa in taku ḥasanatay yuḍā‘ifhā wa yu'ti mil ladunhu ajran ‘aẓīmā(n).

Збыльысь, Аллах оз лёкмӧд кодкӧӧс нӧшта дзарра кодь ыджыдӧн, а эм кӧ бурлун (дзарра кодь ичӧт), дерт, Аллах уна пӧв содтас сійӧс да сетас Ас боксяньыс ыджыд награда.

فَكَيْفَ اِذَا جِئْنَا مِنْ كُلِّ اُمَّةٍۢ بِشَهِيْدٍ وَّجِئْنَا بِكَ عَلٰى هٰٓؤُلَاۤءِ شَهِيْدًاۗ

fa kaifa iżā ji'nā min kulli ummatim bisyahīdiw wa ji'nā bika ‘alā hā'ulā'i syahīdā(n).

А мый лоӧ (кафиръяслӧн состояниеыс), Ми кӧ вайим быд войтырысь свидетельӧс (Расульӧс) да вайим тэнӧ (Мухаммадӧс) на вылӧ свидетельӧн?

يَوْمَىِٕذٍ يَّوَدُّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَعَصَوُا الرَّسُوْلَ لَوْ تُسَوّٰى بِهِمُ الْاَرْضُۗ وَلَا يَكْتُمُوْنَ اللّٰهَ حَدِيْثًا ࣖ

yauma'iżiy yawaddul-lażīna kafarū wa ‘aṣawur-rasūla lau tusawwā bihimul-arḍ(u), wa lā yaktumūnallāha ḥadīṡā(n).

Тайӧ лунӧ найӧс, кодъяс оз эскыны да найӧс, кодъяс оз кывзысьны Посланниклысь (Мухаммадлысь), надейтчӧны, мый найӧс жугӧдасны му вылӧ (дзебасны либӧ жугӧдасны му вылӧ), кӧть эськӧ оз вермыны дзебны некутшӧм лоӧмтор Аллахсянь.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَقْرَبُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْتُمْ سُكٰرٰى حَتّٰى تَعْلَمُوْا مَا تَقُوْلُوْنَ وَلَا جُنُبًا اِلَّا عَابِرِيْ سَبِيْلٍ حَتّٰى تَغْتَسِلُوْا ۗوَاِنْ كُنْتُمْ مَّرْضٰٓى اَوْ عَلٰى سَفَرٍ اَوْ جَاۤءَ اَحَدٌ مِّنْكُمْ مِّنَ الْغَاۤىِٕطِ اَوْ لٰمَسْتُمُ النِّسَاۤءَ فَلَمْ تَجِدُوْا مَاۤءً فَتَيَمَّمُوْا صَعِيْدًا طَيِّبًا فَامْسَحُوْا بِوُجُوْهِكُمْ وَاَيْدِيْكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَفُوًّا غَفُوْرًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā taqrabuṣ-ṣalāta wa antum sukārā ḥattā ta‘lamū mā taqūlūna wa lā junuban illā ‘ābirī sabīlin ḥattā tagtasilū, wa in kuntum marḍā au ‘alā safarin au jā'a aḥadum minkum minal-gā'iṭi au lāmastumun-nisā'a falam tajidū mā'an fa tayammamū ṣa‘īdan ṭayyiban famsaḥū biwujūhikum wa aidīkum, innnallāha kāna ‘afuwwan gafūrā(n).

О, эскысьяс! Эн матыстчы молитва дорӧ, кор тэ юан, кытчӧдз он тӧд, мый тэ шуан, да эн (тэ матыстчан мечеть дорӧ, кор тэ) джунуб состояниеын, сӧмын туй кузя мунӧмысь кындзи, купайтчӧм бӧрын (ванна джунуб). А мыйта кӧ тэ висьӧ либӧ ветлан либӧ дефекация бӧрын либӧ тэ нывбабаӧс нӧйтін, а тэнад абу ва, сэки бур (чистӧй) пывсянӧн тайаммум нуӧд; нюжӧдны чужӧмтӧ да киястӧ сыӧн (пывсян). Збыльысь, Аллах медся прӧститысь, медся прӧститысь.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ اُوْتُوْا نَصِيْبًا مِّنَ الْكِتٰبِ يَشْتَرُوْنَ الضَّلٰلَةَ وَيُرِيْدُوْنَ اَنْ تَضِلُّوا السَّبِيْلَۗ

alam tara ilal-lażīna ūtū naṣībam minal-kitābi yasytarūnaḍ-ḍalālata wa yurīdūna an taḍillus-sabīl(a).

Эз-ӧ ті видлыны найӧс, кодъяслы сетісны Небӧгысь (Тораысь) юкӧн? Найӧ ньӧбӧны ӧшыбка да кӧсйӧны, медым тэ мунін (веськыд) туйысь.

وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِاَعْدَاۤىِٕكُمْ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ وَلِيًّا ۙوَّكَفٰى بِاللّٰهِ نَصِيْرًا

wallāhu a‘lamu bi'a‘dā'ikum, wa kafā billāhi waliyyaw wa kafā billāhi naṣīrā(n).

А Аллах медбура тӧдӧ тэнсьыд врагъястӧ. Стӧч Аллах кыдзи дорйысь да тырмымӧн Аллах кыдзи отсасьысь.

مِنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ عَنْ مَّوَاضِعِهٖ وَيَقُوْلُوْنَ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَاسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍ وَّرَاعِنَا لَيًّاۢ بِاَلْسِنَتِهِمْ وَطَعْنًا فِى الدِّيْنِۗ وَلَوْ اَنَّهُمْ قَالُوْا سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا وَاسْمَعْ وَانْظُرْنَا لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ وَاَقْوَمَۙ وَلٰكِنْ لَّعَنَهُمُ اللّٰهُ بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوْنَ اِلَّا قَلِيْلًا

minal-lażīna hādū yuḥarrifūnal-kalima ‘am mawāḍi‘ihī wa yaqūlūna sami‘nā wa ‘aṣainā wasma‘ gaira musmi‘iw wa rā‘inā layyam bi'alsinatihim wa ṭa‘nan fid-dīn(i), wa lau annahum qālū sami‘nā wa aṭa‘nā wasma‘ wanẓurnā lakāna khairal lahum wa aqwam(a), wa lākil la‘anahumullāhu bikufrihim falā yu'minūna illā qalīlā(n).

(Сідзкӧ) юдейяс пӧвстын, кодъяс вежлалӧны кывъяссӧ асланыс местаысь. Найö шуисны: «Ми кывлiм, но огö кывзысьöй». А (найö тшöтш шуисны), «Кылöй», пока (тэ Мухаммад збыльысь) нинöм эн кыв. А (шуӧны), «Рааина» кывсӧ скручивайтӧ да дінмусӧ лёкысь видлӧ. Найӧ кӧ эськӧ шуисны: «Ми кывзам да кывзысям, кывзам да миян вылӧ видзӧдам», тайӧ эськӧ налы бурджыка да правильнӧйджыка, но Аллах ругайтіс найӧс, налӧн эскытӧмлунысь. Найӧ оз эскыны зэв этшаысь кындзи.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ اٰمِنُوْا بِمَا نَزَّلْنَا مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ نَّطْمِسَ وُجُوْهًا فَنَرُدَّهَا عَلٰٓى اَدْبَارِهَآ اَوْ نَلْعَنَهُمْ كَمَا لَعَنَّآ اَصْحٰبَ السَّبْتِ ۗ وَكَانَ اَمْرُ اللّٰهِ مَفْعُوْلًا

yā ayyuhal-lażīna ūtul-kitāba āminū bimā nazzalnā muṣaddiqal limā ma‘akum min qabli an naṭmisa wujūhan fa naruddahā ‘alā adbārihā au nal‘anahum kamā la‘annā aṣḥābas-sabt(i), wa kāna amrullāhi maf‘ūlā(n).

О йӧз, кодъяслы сетӧма Небӧг! Эскӧй сылы, мый Ми ыстім (Коранлы), коді подтверждайтчӧ Небӧгӧн, коді эм тіянкӧд, водзджык Ми вежам (тіянлысь) чужӧмнытӧ, сэсся Ми бергӧдам найӧс бӧр либӧ Ми лёкмӧдам найӧс, кыдзи Ми лёкмӧдам найӧс (кодъяс нуӧдӧны омӧльлун) шойччан лунӧ (субботаӧ). А Енлӧн тшӧктӧмыс ӧдйӧджык лоас.

اِنَّ اللّٰهَ لَا يَغْفِرُ اَنْ يُّشْرَكَ بِهٖ وَيَغْفِرُ مَا دُوْنَ ذٰلِكَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۚ وَمَنْ يُّشْرِكْ بِاللّٰهِ فَقَدِ افْتَرٰٓى اِثْمًا عَظِيْمًا

innallāha lā yagfiru ay yusyraka bihī wa yagfiru mā dūna żālika limay yasyā'(u), wa may yusyrik billāhi fa qadiftarā iṡman ‘aẓīmā(n).

Збыльысь, Аллах оз прӧстит (мыжсӧ) Сыкӧд ӧтувъя уджысь (ширк), и Сійӧ прӧститӧ сійӧ, мый (мыж) абу (ширк), кодлы Сійӧ кӧсйӧ. Коді ӧтувтӧ Аллахкӧд ёртъясӧс, сідзкӧ, збыльысь, сійӧ ыджыд мыж вӧчӧма.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ يُزَكُّوْنَ اَنْفُسَهُمْ ۗ بَلِ اللّٰهُ يُزَكِّيْ مَنْ يَّشَاۤءُ وَلَا يُظْلَمُوْنَ فَتِيْلًا

alam tara ilal-lażīna yuzakkūna anfusahum, balillāhu yuzakkī may yasyā'u wa lā yuẓlamūna fatīlā(n).

Ті энӧ видлӧй йӧзӧс, кодъяс асьнысӧ лыддьӧны вежаӧн (еврейяс да христианъяс)? Збыльысь, Аллах сӧстӧммӧдӧ, кодӧс кӧсйӧ да налы нинӧм абу лёк.

اُنْظُرْ كَيْفَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ وَكَفٰى بِهٖٓ اِثْمًا مُّبِيْنًا ࣖ

unẓur kaifa yaftarūna ‘alallāhil-każib(a), wa kafā bihī iṡmam mubīnā(n).

Видзӧдлӧй, кыдзи найӧ мӧвпалӧны Енлы паныд ылӧдчӧмъяс! И тырмас, медым сійӧ действиеыс лоис збыль мыжӧн (налы).

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ اُوْتُوْا نَصِيْبًا مِّنَ الْكِتٰبِ يُؤْمِنُوْنَ بِالْجِبْتِ وَالطَّاغُوْتِ وَيَقُوْلُوْنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا هٰٓؤُلَاۤءِ اَهْدٰى مِنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا سَبِيْلًا

alam tara ilal-lażīna ūtū naṣībam minal-kitābi yu'minūna bil-jibti waṭ-ṭāgūti wa yaqūlūna lil-lażīna kafarū hā'ulā'i ahdā minal-lażīna āmanū sabīlā(n).

Эз-ӧ ті казявны найӧс, кодъяслы сетісны Небӧглысь (Торалысь) юкӧнсӧ? Найӧ эскисны Джибтлы да тагхутлы, висьталісны кафиръяслы (Меккаса мушрикъяслы), мый найӧ асланыс туй вылын правильнӧйджыкӧсь эскысьяс дорысь.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَعَنَهُمُ اللّٰهُ ۗوَمَنْ يَّلْعَنِ اللّٰهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهٗ نَصِيْرًا

ulā'ikal-lażīna la‘anahumullāh(u), wa may yal‘anillāhu falan tajida lahū naṣīrā(n).

Тайӧ йӧзыс, кодъясӧс Аллах лёкысь лёкмӧдіс. А кодӧс лёкысь лёкмӧдӧма Аллах, тэнад сылы отсасьысьыд, дерт, оз ло.

اَمْ لَهُمْ نَصِيْبٌ مِّنَ الْمُلْكِ فَاِذًا لَّا يُؤْتُوْنَ النَّاسَ نَقِيْرًاۙ

am lahum naṣībum minal-mulki fa iżal lā yu'tūnan-nāsa naqīrā(n).

Али налӧн эм царствоысь (власьтысь) юкӧн, кӧть эськӧ найӧ оз сетны мортлы ичӧтджык (бурлун), .

اَمْ يَحْسُدُوْنَ النَّاسَ عَلٰى مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖۚ فَقَدْ اٰتَيْنَآ اٰلَ اِبْرٰهِيْمَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَاٰتَيْنٰهُمْ مُّلْكًا عَظِيْمًا

am yaḥsudūnan-nāsa ‘alā mā ātāhumullāhu min faḍlih(ī), faqad ātainā āla ibrāhīmal-kitāba wal-ḥikmata wa ātaināhum mulkan ‘aẓīmā(n).

Али найӧ завидьтӧны мортлы (Мухаммадлы) сыысь, мый сылы сетӧма Аллах? Збыльысь, Ми сетім небӧг да мывкыдлун Ӧвраам рӧдлы, сетім налы ыджыд царство (вын).

فَمِنْهُمْ مَّنْ اٰمَنَ بِهٖ وَمِنْهُمْ مَّنْ صَدَّ عَنْهُ ۗ وَكَفٰى بِجَهَنَّمَ سَعِيْرًا

fa minhum man āmana bihī wa minhum man ṣadda ‘anh(u), wa kafā bijahannama sa‘īrā(n).

Сідзкӧ на пӧвстын (кодъяс завидьтӧны), эмӧсь сылы эскысьяс да эмӧсь и сэтшӧмъяс, кодъяс торкӧны (йӧзӧс эскыны) сылы. Стӧч (налы) Ад, кодлӧн биыс сотчӧ.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِنَا سَوْفَ نُصْلِيْهِمْ نَارًاۗ كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُوْدُهُمْ بَدَّلْنٰهُمْ جُلُوْدًا غَيْرَهَا لِيَذُوْقُوا الْعَذَابَۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَزِيْزًا حَكِيْمًا

innal-lażīna kafarū bi'āyātinā sanuṣlīhim nārā(n), kullamā naḍijat julūduhum baddalnāhum julūdan gairahā liyażūqul-‘ażāb(a), innallāha kāna ‘azīzan ḥakīmā(n).

Збыльысь, кодъяс оз эскыны Миян стихъяслы, Ми пуктам найӧс адӧ. Быд пӧрйӧ налӧн лыыс сотчӧ, Ми сійӧс вежам мӧд лыӧн, мед налы татшӧм мыжыс. Збыльысь, Аллах став вына, став вежӧра.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًاۗ لَهُمْ فِيْهَآ اَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ ۙ وَّنُدْخِلُهُمْ ظِلًّا ظَلِيْلًا

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti sanudkhiluhum jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), lahum fīhā azwājum muṭahharah(tun), wa nudkhiluhum ẓillan ẓalīlā(n).

А найöс, кодъяс эскöны да вöчöны бур уджъяс, Ми пыртам найöс садъясö, кодъяс улын визувтöны юяс, кöнi найö кутасны овны нэм кежлö. Сэні налӧн сӧстӧм партнеръяс, и Ми пуктім найӧс шоныд да лӧсьыд местаӧ.

۞ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تُؤَدُّوا الْاَمٰنٰتِ اِلٰٓى اَهْلِهَاۙ وَاِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ اَنْ تَحْكُمُوْا بِالْعَدْلِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ نِعِمَّا يَعِظُكُمْ بِهٖ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ سَمِيْعًاۢ بَصِيْرًا

innallāha ya'murukum an tu'addul-amānāti ilā ahlihā, wa iżā ḥakamtum bainan-nāsi an taḥkumū bil-‘adl(i), innallāha ni‘immā ya‘iẓukum bih(ī), innallāha kāna samī‘am baṣīrā(n).

Збыльысь, Аллах тшӧктӧ тіянлы вайӧдны юӧр налы, кодъяслы колӧ сійӧс босьтны, а кор ті лӧсьӧданныд йӧз костын оланпас, тіянлы колӧ лӧсьӧдны сійӧс веськыда. Збыльысь, Аллах медбур, коді велӧдіс тіянӧс. Збыльысь, Аллах ставсӧ кывзысь, ставсӧ аддзысь.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَطِيْعُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَ وَاُولِى الْاَمْرِ مِنْكُمْۚ فَاِنْ تَنَازَعْتُمْ فِيْ شَيْءٍ فَرُدُّوْهُ اِلَى اللّٰهِ وَالرَّسُوْلِ اِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ ذٰلِكَ خَيْرٌ وَّاَحْسَنُ تَأْوِيْلًا ࣖ

yā ayyuhal-lażīna āmanū aṭī‘ullāha wa aṭī‘ur-rasūla wa ulil-amri minkum, fa in tanāza‘tum fī syai'in fa rudd­hu ilallāhi war-rasūli in kuntum tu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), żālika khairuw wa aḥsanu ta'wīlā(n).

О, эскысьяс! Кылöй Аллахлысь да кывзысьöй Посланниклысь (Мухаммадлысь), а Улил Амрилысь (власьтлысь) тіян пöвстын. Сэсся, ті кӧ мыйкӧ йылысь мӧвпъясӧн торъяланныд, сэки бергӧдӧй сійӧс Аллахлы (Коранлы) да Посланниклы (Сылöн Сунналы), эсканныд кö Аллахлы да Бöръя лунлы. Тайӧ коланаджык (тіянлы) да последствиеясыс бурджыкӧсь.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ يَزْعُمُوْنَ اَنَّهُمْ اٰمَنُوْا بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ يُرِيْدُوْنَ اَنْ يَّتَحَاكَمُوْٓا اِلَى الطَّاغُوْتِ وَقَدْ اُمِرُوْٓا اَنْ يَّكْفُرُوْا بِهٖ ۗوَيُرِيْدُ الشَّيْطٰنُ اَنْ يُّضِلَّهُمْ ضَلٰلًا ۢ بَعِيْدًا

alam tara ilal-lażīna yaz‘umūna annahum āmanū bimā unzila ilaika wa mā unzila min qablika yurīdūna ay yataḥākamū ilaṭ-ṭāgūti wa qad umirū ay yakfurū bih(ī), wa yurīdusy-syaiṭānu ay yuḍillahum ḍalālam ba‘īdā(n).

Эз-ӧ тэ (Мухаммад) видлы найӧс, кодъяс шуӧны, мый найӧ эскӧны тэныд лэдзӧмторлы да тэнад водзын лэдзӧмторлы? Но найӧ ӧні на кӧсйӧны юридическӧй положениеяс тагӧд йылысь, кӧть и налы тшӧктӧмаӧсь ӧткажитчыны тагӧдысь. А Сатана кӧсйӧ найӧс (сійӧ) ылӧдлыны, кыдзи позьӧ ылӧджык.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ تَعَالَوْا اِلٰى مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَاِلَى الرَّسُوْلِ رَاَيْتَ الْمُنٰفِقِيْنَ يَصُدُّوْنَ عَنْكَ صُدُوْدًاۚ

wa iżā qīla lahum ta‘ālau ilā mā anzalallāhu wa ilar-rasūli ra'aital-munāfiqīna yaṣuddūna ‘anka ṣudūdā(n).

А кор налы шуасны: «Локтӧй (кывзысьӧй) сійӧ, мый лэдзис Аллах да (кывзысьӧй) Посланниклысь», (несомненнӧ) ті (Мухаммад) аддзанныд, кыдзи лицемеръяс тіянӧс ёна торкӧны.

فَكَيْفَ اِذَآ اَصَابَتْهُمْ مُّصِيْبَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ ثُمَّ جَاۤءُوْكَ يَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ ۖاِنْ اَرَدْنَآ اِلَّآ اِحْسَانًا وَّتَوْفِيْقًا

fa kaifa iżā aṣābathum muṣībatum bimā qaddamat aidīhim ṡumma jā'ūka yaḥlifūna billāh(i), in aradnā illā iḥsānaw wa taufīqā(n).

Сідзкӧ, мый лоӧ, лоас кӧ (водзӧ вылӧ) катастрофа на вылӧ (лицемеръяслы) ас киӧн действиеяс помысь, сэки найӧ локтӧны тіян дорӧ (Мухаммад дорӧ) клятваӧн: «Аллахӧн, ми некор ог кӧсйӧй нинӧм мӧдтор, бурлун да мирысь кындзи».

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ يَعْلَمُ اللّٰهُ مَا فِيْ قُلُوْبِهِمْ فَاَعْرِضْ عَنْهُمْ وَعِظْهُمْ وَقُلْ لَّهُمْ فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ قَوْلًا ۢ بَلِيْغًا

ulā'ikal-lażīna ya‘lamullāhu mā fī qulūbihim fa a‘riḍ ‘anhum wa ‘iẓhum wa qul lahum fī anfusihim qaulam balīgā(n).

Найӧ йӧз, кодъяс (збыльысь) Аллах тӧдӧ, мый налӧн сьӧлӧмъясын. Сідзкӧ, бергӧдчӧй на дорӧ бӧжнытӧ, сетӧй налы сӧветъяс, висьталӧй налы кывъяс, кодъяс шензьӧдасны налысь ловъяссӧ.

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا لِيُطَاعَ بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَلَوْ اَنَّهُمْ اِذْ ظَّلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ جَاۤءُوْكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللّٰهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُوْلُ لَوَجَدُوا اللّٰهَ تَوَّابًا رَّحِيْمًا

wa mā arsalnā mir rasūlin illā liyuṭā‘a bi'iżnillāh(i), wa lau annahum iẓ ẓalamū anfusahum jā'ūka fastagfarullāha wastagfara lahumur-rasūlu lawajadullāha tawwābar raḥīmā(n).

Ми эг ыстöй йöзöс, медым сiйöс кывзысьны Аллахлöн лэдзöмöн. И збыльысь, найö кö, асьнысö лёк вöчöм бöрын, локтасны тэ дорö (Мухаммадö), да корасны Аллахлысь прöститöм, а Посланник тшöтш корас найöс прöститöм, найö, дерт, аддзасны Аллахöс Медся примитысьöс каитчöмысь, Медся Милосердöйöн.

فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُوْنَ حَتّٰى يُحَكِّمُوْكَ فِيْمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوْا تَسْلِيْمًا

falā wa rabbika lā yu'minūna ḥattā yuḥakkimūka fīmā syajara bainahum ṡumma lā yajidū fī anfusihim ḥarajam mimmā qaḍaita wa yusallimū taslīmā(n).

Сідзкӧ, тэнад Господьӧн шуӧмӧн, найӧ оз эскыны, кытчӧдз оз лоны тэнӧ (Мухаммадӧн) судьяӧн сійӧ делӧас, код йылысь найӧ вензьӧны, (медым) сэсся налӧн сьӧлӧмъясын оз ло вочавидзӧм тэнад сетӧм решение вылӧ, и найӧ примитасны сійӧс тырвыйӧ.

وَلَوْ اَنَّا كَتَبْنَا عَلَيْهِمْ اَنِ اقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْ اَوِ اخْرُجُوْا مِنْ دِيَارِكُمْ مَّا فَعَلُوْهُ اِلَّا قَلِيْلٌ مِّنْهُمْ ۗوَلَوْ اَنَّهُمْ فَعَلُوْا مَا يُوْعَظُوْنَ بِهٖ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ وَاَشَدَّ تَثْبِيْتًاۙ

wa lau annā katabnā ‘alaihim aniqtulū anfusakum awikhrujū min diyārikum mā fa‘alūhu illā qalīlum minhum, wa lau annahum fa‘alū mā yū‘aẓūna bihī lakāna khairal lahum wa asyadda taṡbītā(n).

И кöть эськö Ми тшöктiм налы: «Виöй асьнытö либö петöй гортъясысь», найö эськö эз вöчны тайöс, этша лыдысь кындзи». А збыльысь кö найö збыльмöдiсны сетöм тшöктöмъяссö, налы эськö бурджыка вöлi да ёнмöдiс эськö (веритöмсö), .

وَّاِذًا لَّاٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ لَّدُنَّآ اَجْرًا عَظِيْمًاۙ

wa iżal la'ātaināhum mil ladunnā ajran ‘aẓīmā(n).

и сідзкӧ, Ми налы сетам Ассянь ыджыд награда, .

وَّلَهَدَيْنٰهُمْ صِرَاطًا مُّسْتَقِيْمًا

wa lahadaināhum ṣirāṭam mustaqīmā(n).

и Ми, дерт, петкӧдлам налы веськыд туй».

وَمَنْ يُّطِعِ اللّٰهَ وَالرَّسُوْلَ فَاُولٰۤىِٕكَ مَعَ الَّذِيْنَ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ مِّنَ النَّبِيّٖنَ وَالصِّدِّيْقِيْنَ وَالشُّهَدَاۤءِ وَالصّٰلِحِيْنَ ۚ وَحَسُنَ اُولٰۤىِٕكَ رَفِيْقًا

wa may yuṭi‘illāha war-rasūla fa ulā'ika ma‘al-lażīna an‘amallāhu ‘alaihim minan-nabiyyīna waṣ-ṣiddīqīna wasy-syuhadā'i waṣ-ṣāliḥīn(a), wa ḥasuna ulā'ika rafīqā(n).

А коді кывзысяс Аллахлысь да Посланниклысь (Мухаммадлысь), сэки лоас накӧд, кодъяслы Аллах сетіс бурлун, (сідзкӧ) пророкъяскӧд, збыльсӧ радейтысьяскӧд, мученикъяскӧд да енлы эскысьяскӧд. Найӧ медся бур ёртъяс.

ذٰلِكَ الْفَضْلُ مِنَ اللّٰهِ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ عَلِيْمًا ࣖ

Żālikal-faḍlu minallāh(i), wa kafā billāhi ‘alīmā(n).

Тайӧ Аллахсянь козин, и тырмас ставсӧ тӧдысь Аллах.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا خُذُوْا حِذْرَكُمْ فَانْفِرُوْا ثُبَاتٍ اَوِ انْفِرُوْا جَمِيْعًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū khużū ḥiżrakum fanfirū ṡubātin awinfirū jamī‘ā(n).

О, эскысьяс! Дасьтысьöй, и водзö мунöй (бой вылö) группаясöн, либö водзö мунöй öтлаын (öтпырйö).

وَاِنَّ مِنْكُمْ لَمَنْ لَّيُبَطِّئَنَّۚ فَاِنْ اَصَابَتْكُمْ مُّصِيْبَةٌ قَالَ قَدْ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيَّ اِذْ لَمْ اَكُنْ مَّعَهُمْ شَهِيْدًا

wa inna minkum lamal layubaṭṭi'ann(a), fa in aṣābatkum muṣībatun qāla qad an‘amallāhu ‘alayya iż lam akum ma‘ahum syahīdā(n).

И збыльысь тіян пӧвстын колӧны йӧз, кодъяс зэв ӧткажитчӧны (мунны тыш вылӧ). Сэсся тэныд кӧ лоас лёктор, сійӧ шуас: «Збыльысь, Аллах сетіс меным бурлун сыысь, мый ме эг тышкась накӧд».

وَلَىِٕنْ اَصَابَكُمْ فَضْلٌ مِّنَ اللّٰهِ لَيَقُوْلَنَّ كَاَنْ لَّمْ تَكُنْۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهٗ مَوَدَّةٌ يّٰلَيْتَنِيْ كُنْتُ مَعَهُمْ فَاَفُوْزَ فَوْزًا عَظِيْمًا

wa la'in aṣābakum faḍlum minallāhi layaqūlanna ka'allam takum bainakum wa bainahū mawaddattuy yā laitanī kuntu ma‘ahum fa afūza fauzan ‘aẓīmā(n).

И збыльысь, ті кӧ босьтанныд милӧсть (победа) Аллахсянь, дерт, сійӧ шуас, быттьӧ тіян да сы костын некор эз вӧв радейтчӧм йитӧд: «О, ме кӧ эськӧ накӧд, ме эськӧ дерт жӧ шедӧдлі ыджыд вермӧм (тшӧтш)».

۞ فَلْيُقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ الَّذِيْنَ يَشْرُوْنَ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا بِالْاٰخِرَةِ ۗ وَمَنْ يُّقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَيُقْتَلْ اَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيْهِ اَجْرًا عَظِيْمًا

falyuqātil fī sabīlillāhil-lażīna yasytarūnal-ḥayātad-dun-yā bil-ākhirah(ti), wa may yuqātil fī sabīlillāhi fa yuqtal au yaglib fa saufa nu'tīhi ajran ‘aẓīmā(n).

Сідзкӧ, мед найӧс, кодъяс вузавлӧны ассьыныс мирскӧй олӧмсӧ мӧд олӧм вылӧ, тышкасьӧны Аллах туй вылын. А коді тышкасьӧ Аллах туй вылын, усьӧ либӧ вермас, Ми сылы сетам ыджыд награда.

وَمَا لَكُمْ لَا تُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَالْمُسْتَضْعَفِيْنَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاۤءِ وَالْوِلْدَانِ الَّذِيْنَ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَآ اَخْرِجْنَا مِنْ هٰذِهِ الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ اَهْلُهَاۚ وَاجْعَلْ لَّنَا مِنْ لَّدُنْكَ وَلِيًّاۚ وَاجْعَلْ لَّنَا مِنْ لَّدُنْكَ نَصِيْرًا

wa mā lakum lā tuqātilūna fī sabīlillāhi wal-mustaḍ‘afīna minar-rijāli wan-nisā'i wal-wildānil-lażīna yaqūlūna rabbanā akhrijnā min hāżihil-qaryatiẓ-ẓālimi ahluhā, waj‘al lanā mil ladunka waliyyā(n), waj‘al lanā mil ladunka naṣīrā(n).

А мыйла ті онӧ кӧсйӧй тышкасьны Аллах туй вылын да (дорйыны) слабъясӧс, либӧ мужичӧйясӧс, нывбабаясӧс либӧ челядьӧс, кодъяс кевмысьлӧны: "Миян Господь, босьт миянӧс тайӧ муысь (Меккаысь), кӧні олысьясыс лёкӧсь. Сет миянлы Ас боксянь дорйысьӧс, сет миянлы Ас боксянь отсасьысьӧс".

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا يُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۚ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا يُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ الطَّاغُوْتِ فَقَاتِلُوْٓا اَوْلِيَاۤءَ الشَّيْطٰنِ ۚ اِنَّ كَيْدَ الشَّيْطٰنِ كَانَ ضَعِيْفًا ۚ ࣖ

al-lażīna āmanū yuqātilūna fī sabīlillāh(i), wal-lażīna kafarū yuqātilūna fī sabīliṭ-ṭāgūti fa qātilū auliyā'asy-syaiṭān(i), inna kaidasy-syaiṭāni kāna ḍa‘īfā(n).

Найӧ, кодъяс эскӧны, тышкасьӧны Аллах туй вылын, а кодъяс оз эскыны, тышкасьӧны тагут туй вылын, сідзкӧ, тышкасьӧй енэжвывса ёртъяскӧд, (ӧд) збыльысь енэжвывса трюкъясыс слабӧсь.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ قِيْلَ لَهُمْ كُفُّوْٓا اَيْدِيَكُمْ وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۚ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللّٰهِ اَوْ اَشَدَّ خَشْيَةً ۚ وَقَالُوْا رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتَالَۚ لَوْلَآ اَخَّرْتَنَآ اِلٰٓى اَجَلٍ قَرِيْبٍۗ قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيْلٌۚ وَالْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّمَنِ اتَّقٰىۗ وَلَا تُظْلَمُوْنَ فَتِيْلًا

alam tara ilal-lażīna qīla lahum kuffū aidiyakum wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāt(a), fa lammā kutiba ‘alaihimul-qitālu iżā farīqum minhum yakhsyaunan-nāsa kakhasy-yatillāhi au asyadda khasy-yah(tan), wa qālū rabbanā lima katabta ‘alainal-qitāl(a), lau lā akhkhartanā ilā ajalin qarīb(in), qul matā‘ud-dun-yā qalīl(un), wal-ākhiratu khairul limanittaqā, wa lā tuẓlamūna fatīlā(n).

Энӧ ті тӧждысьӧй йӧз вылӧ, кодъяслы налы шуӧны: «Керӧй кияснытӧ (тышкасьӧмысь), нуӧдӧй молитва да мынтӧй закат!» Кор налы ковмис тышкасьны, здук мысти кодсюрӧ на пиысь (лицемеръяс) повзьӧны мортысь (врагъясысь), кыдзи найӧ повзьӧны Аллахысь, нӧшта на ёнджыка повзьӧны (таысь). Найӧ шуисны: "Миян Господь, мыйла Тэ тшӧктін миянлы тышкасьны? Мыйла Тэ эн нюжӧд (обязанностьсӧ тышкасьны) миянӧс кутшӧмкӧ кад кежлӧ?" Шу: «Тайö му вылын гажыс этша да мöд олöмыс бурджыка лоö найöс, кодъяс енбиаöсь (воюйтöмысь наградаяс босьтöны) да тэныд ичöт лёкыс оз ло».

اَيْنَ مَا تَكُوْنُوْا يُدْرِكْكُّمُ الْمَوْتُ وَلَوْ كُنْتُمْ فِيْ بُرُوْجٍ مُّشَيَّدَةٍ ۗ وَاِنْ تُصِبْهُمْ حَسَنَةٌ يَّقُوْلُوْا هٰذِهٖ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ ۚ وَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَّقُوْلُوْا هٰذِهٖ مِنْ عِنْدِكَ ۗ قُلْ كُلٌّ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ ۗ فَمَالِ هٰٓؤُلَاۤءِ الْقَوْمِ لَا يَكَادُوْنَ يَفْقَهُوْنَ حَدِيْثًا

aina mā takūnū yudrikkumul-mautu wa lau kuntum fī burūjim musyayyadah(tin), wa in tuṣibhum ḥasanatuy yaqūlū hāżihī min ‘indillāh(i), wa in tuṣibhum sayyi'atuy yaqūlū hāżihī min ‘indik(a), qul kullum min ‘indillāh(i), famā lihā'ulā'il-qaumi lā yakādūna yafqahūna ḥadīṡā(n).

Кӧні он ло, кулӧмыд тэнӧ шедӧдас, кӧть тэ джуджыд да ён крепостьын. Бурсӧ кӧ босьтӧны, шуӧны: «Тайӧ Аллахсянь», а мыйкӧ лёкыс кӧ лоӧ накӧд, шуӧны: «Тайӧ тэсянь (Мухам-мад)». Шу: «Ставыс (локтӧ) Аллахсянь». Сідзкӧ, мыйла сійӧ йӧзыс (лицемеръяс) сьӧкыда гӧгӧрвоӧны сёрнисӧ (неуна)?»

مَآ اَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللّٰهِ ۖ وَمَآ اَصَابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَّفْسِكَ ۗ وَاَرْسَلْنٰكَ لِلنَّاسِ رَسُوْلًا ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًا

mā aṣābaka min ḥasanatin fa minallāh(i), wa mā aṣābaka min sayyi'atin fa min nafsik(a), wa arsalnāka lin-nāsi rasūlā(n), wa kafā billāhi syahīdā(n).

Кутшӧм бур тэ босьтан, сійӧ Аллахсянь, а кутшӧм лёк тэныд лоӧ, сійӧ тэнад аслад (винаысь). Ми ыстім тэнӧ (Мухаммадӧс) кыдзи Посланникӧс (став) мортлы. А Аллах тырмас свидетельӧн.

مَنْ يُّطِعِ الرَّسُوْلَ فَقَدْ اَطَاعَ اللّٰهَ ۚ وَمَنْ تَوَلّٰى فَمَآ اَرْسَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيْظًا ۗ

may yuṭi‘ir-rasūla faqad aṭā‘allāh(a), wa man tawallā famā arsalnāka ‘alaihim ḥafīẓā(n).

Кодi кывзысьö Посланниклысь (Мухаммадлысь), сiйö збыльысь кывзысьö Аллахлысь. А коді бергӧдчас (сійӧ кывзысьӧмысь), сэки (тӧд) Ми эг ыстылӧй тэнӧ (Мухаммадӧс) лоны налы видзысьӧн .

وَيَقُوْلُوْنَ طَاعَةٌ ۖ فَاِذَا بَرَزُوْا مِنْ عِنْدِكَ بَيَّتَ طَاۤىِٕفَةٌ مِّنْهُمْ غَيْرَ الَّذِيْ تَقُوْلُ ۗ وَاللّٰهُ يَكْتُبُ مَا يُبَيِّتُوْنَ ۚ فَاَعْرِضْ عَنْهُمْ وَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا

wa yaqūlūna ṭā‘ah(tun), fa iżā barazū min ‘indika bayyata ṭā'ifatum minhum gairal-lażī taqūl(u), wallāhu yaktubu mā yubayyitūn(a), fa a‘riḍ ‘anhum wa tawakkal ‘alallāh(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).

А найö (лицемеръяс) шуöны: «(Миян обязанностьыс сöмын) кывзысьны». Но кор найö мунiсны тэнад боксянь (Мухаммад), кодсюрö войнас планируйтiсны стратегияяс (примитiсны решениеяс) мöд ногöн, мый водзджык висьталiсны. Аллах гижӧ стратегияяс, кодъясӧс найӧ лӧсьӧдісны сійӧ войнас, та понда бергӧдчӧй наысь да пуктӧй ассьыныд лача Аллах вылӧ. Аллах тырмымӧн дорйысьӧн.

اَفَلَا يَتَدَبَّرُوْنَ الْقُرْاٰنَ ۗ وَلَوْ كَانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللّٰهِ لَوَجَدُوْا فِيْهِ اخْتِلَافًا كَثِيْرًا

afalā yatadabbarūnal-qur'ān(a), wa lau kāna min ‘indi gairillāhi lawajadū fīhikhtilāfan kaṡīrā(n).

Сідзкӧ, оз-ӧ найӧ донъявны (велӧдны) Коран? Эз кӧ (Коран) ло Аллахсянь, найӧ, дерт, аддзисны сыысь уна паныдасьлысьтор.

وَاِذَا جَاۤءَهُمْ اَمْرٌ مِّنَ الْاَمْنِ اَوِ الْخَوْفِ اَذَاعُوْا بِهٖ ۗ وَلَوْ رَدُّوْهُ اِلَى الرَّسُوْلِ وَاِلٰٓى اُولِى الْاَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِيْنَ يَسْتَنْۢبِطُوْنَهٗ مِنْهُمْ ۗ وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطٰنَ اِلَّا قَلِيْلًا

wa iżā jā'ahum amrum minal-amni awil-khaufi ażā‘ū bih(ī), wa lau ruddūhu ilar-rasūli wa ilā ulil-amri minhum la‘alimahul-lażīna yastambiṭūnahū minhum, wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū lattaba‘tumusy-syaiṭāna illā qalīlā(n).

А на дорӧ кӧ воас юӧр безопасносьт либӧ повзьӧм йылысь, найӧ (дзик жӧ) йӧзӧдӧны сійӧс. (Збыльысь) сетасны кӧ сійӧс ас пӧвстын Расуллы да Улил Амрилы, дерт, йӧз, кодъяс кӧсйисны тӧдмавны збыльсӧ (вермасны) тӧдмавны (официальнӧя) насянь (Расул да Улил Амри). Эз кӧ ло тіян вылӧ Аллахлӧн бурлуныс да бурлуныс, ті эськӧ мунінныд Сатана бӧрся, этша лыдысь кындзи (тіян пӧвстын).

فَقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۚ لَا تُكَلَّفُ اِلَّا نَفْسَكَ وَحَرِّضِ الْمُؤْمِنِيْنَ ۚ عَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّكُفَّ بَأْسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا ۗوَاللّٰهُ اَشَدُّ بَأْسًا وَّاَشَدُّ تَنْكِيْلًا

faqātil fī sabīlillāh(i), lā tukallafu illā nafsaka wa ḥarriḍil-mu'minīn(a), ‘asallāhu ay yakuffa ba'sal lażīna kafarū, wallāhu asyaddu ba'saw wa asyaddu tankīlā(n).

Сідзкӧ, тышкасьӧй тіянкӧд (Мухаммадкӧд) Аллах туй вылын, тіянлы абу сьӧкыд, а ас выланыд. Воспаление (дух) верующих (бороться). Эска, мый Аллах эновтас (бырӧдас) найӧс, кодъяс оз эскыны. Аллах (Сылöн) вын зэв ыджыд да (Сылöн) мыждöмыс зэв чорыд.

مَنْ يَّشْفَعْ شَفَاعَةً حَسَنَةً يَّكُنْ لَّهٗ نَصِيْبٌ مِّنْهَا ۚ وَمَنْ يَّشْفَعْ شَفَاعَةً سَيِّئَةً يَّكُنْ لَّهٗ كِفْلٌ مِّنْهَا ۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ مُّقِيْتًا

may yasyfa‘ syafā‘atan ḥasanatay yakul lahū naṣībum minhā, wa may yasyfa‘ syafā‘atan sayyi'atay yakul lahū kiflum minhā, wa kānallāhu ‘alā kulli syai'im muqītā(n).

Коді бур отсӧгӧн сетас отсӧг, дерт, сылы лоас пай (награда). А коді лёк отсӧгӧн сетас отсӧг, сійӧ, дерт, нуас ассьыс пайсӧ (мыжысь). Аллах ставыс вылын вын-эбӧс кутысь.

وَاِذَا حُيِّيْتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوْا بِاَحْسَنَ مِنْهَآ اَوْ رُدُّوْهَا ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ حَسِيْبًا

wa iżā ḥuyyītum bitaḥiyyatin fa ḥayyū bi'aḥsana minhā au ruddūhā, innallāha kāna ‘alā kulli syai'in ḥasībā(n).

А тэнӧ кӧ нимӧдӧны (чолӧмалӧмӧн) пыдди пуктӧмӧн, сэки пыдди пуктӧмсӧ бергӧд бурджыка, либӧ бергӧд (пыдди пуктӧмсӧ, коді соразмернӧй) сыкӧд. Збыльысь, Аллах ставсӧ босьтӧ тӧд вылӧ.

اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۗ لَيَجْمَعَنَّكُمْ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ لَا رَيْبَ فِيْهِ ۗ وَمَنْ اَصْدَقُ مِنَ اللّٰهِ حَدِيْثًا ࣖ

allāhu lā ilāha illā huw(a), layajma‘annakum ilā yaumil-qiyāmati lā raiba fīh(i), wa man aṣdaqu minallāhi ḥadīṡā(n).

Аллах, Сыысь кындзи ен абу. Сійӧ тіянӧс ӧдйӧджык чукӧртас Суд лунӧ, код йылысь абу сомневайтчыны. Коді аслас кывъясын збыльджык, чем Аллах?

۞ فَمَا لَكُمْ فِى الْمُنٰفِقِيْنَ فِئَتَيْنِ وَاللّٰهُ اَرْكَسَهُمْ بِمَا كَسَبُوْا ۗ اَتُرِيْدُوْنَ اَنْ تَهْدُوْا مَنْ اَضَلَّ اللّٰهُ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهٗ سَبِيْلًا

famā lakum fil-munāfiqīna fi'ataini wallāhu arkasahum bimā kasabū, aturīdūna an tahdū man aḍallallāh(u), wa may yuḍlilillāhu falan tajida lahū sabīlā(n).

Сідзкӧ, мыйла ті (юксянныд) кык группа вылӧ лицемеръяскӧд (водзын) овны, кӧть и Аллах найӧс бергӧдіс (невериеӧ), асланыс зільӧмысь? Кӧсъянныд-ӧ ті сетны веськӧдлӧм йӧзлы, кодъясӧс Аллах лэдзис ылӧдчыны? Кодӧс Аллах лэдзас ылӧдлыны, тэ он аддзы сылы туй (веськӧдлыны).

وَدُّوْا لَوْ تَكْفُرُوْنَ كَمَا كَفَرُوْا فَتَكُوْنُوْنَ سَوَاۤءً فَلَا تَتَّخِذُوْا مِنْهُمْ اَوْلِيَاۤءَ حَتّٰى يُهَاجِرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَخُذُوْهُمْ وَاقْتُلُوْهُمْ حَيْثُ وَجَدْتُّمُوْهُمْ ۖ وَلَا تَتَّخِذُوْا مِنْهُمْ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًاۙ

waddū lau takfurūna kamā kafarū fa takūnūna sawā'an falā tattakhiżū minhum auliyā'a ḥattā yuhājirū fī sabīlillāh(i), fa in tawallau fa khużūhum waqtulūhum ḥaiṡu wajattumūhum, wa lā tattakhiżū minhum waliyyaw wa lā naṣīrā(n).

Найӧ кӧсйӧны, медым ті лоинныд кафиръясӧн, кыдзи найӧ лоисны кафиръясӧн, медым ті лоинныд сідз жӧ (накӧд). Эн сет некодӧс на пиысь аслад ёртӧн, кытчӧдз найӧ оз бергӧдчыны Аллах туй вылӧ. Найӧ кӧ бергӧдчӧны, босьт найӧс пленӧ да ви найӧс кытысь аддзан, некодӧс эн лӧсьӧд на пиысь эскана ёртӧн либӧ отсасьысьӧн.

اِلَّا الَّذِيْنَ يَصِلُوْنَ اِلٰى قَوْمٍۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِّيْثَاقٌ اَوْ جَاۤءُوْكُمْ حَصِرَتْ صُدُوْرُهُمْ اَنْ يُّقَاتِلُوْكُمْ اَوْ يُقَاتِلُوْا قَوْمَهُمْ ۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْ فَلَقَاتَلُوْكُمْ ۚ فَاِنِ اعْتَزَلُوْكُمْ فَلَمْ يُقَاتِلُوْكُمْ وَاَلْقَوْا اِلَيْكُمُ السَّلَمَ ۙ فَمَا جَعَلَ اللّٰهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيْلًا

illal lażīna yaṣilūna ilā qaumim bainakum wa bainahum mīṡāqun au jā'ūkum ḥaṣirat ṣudūruhum ay yuqātilūkum au yuqātilū qaumahum, wa lau syā'allāhu lasallaṭahum ‘alaikum fa laqātalūkum, fa ini‘tazalūkum falam yuqātilūkum wa alqau ilaikumus-salam(a), famā ja‘alallāhu lakum ‘alaihim sabīlā(n).

ӧтдор наысь, кодъяс корӧны дорйыны тіян костын кутшӧмкӧ войтырсянь да сійӧ йӧзыскӧд сэні лоӧма сёрнитчӧм (мир) либӧ йӧз, кодъяс локтӧны тіян дорӧ да налӧн сьӧлӧмъясыс лоӧны ӧткажитчӧмӧн тышкасьны тіянкӧд либӧ тышкасьны асланыс войтыркӧд. Кӧсйис кӧ Аллах, Сійӧ эськӧ сетісны налы вын паныд сувтны тіянкӧд, сідзкӧ, найӧ эськӧ тышкасисны тіянкӧд. Но кольӧны кӧ тэнӧ ӧтнадӧн, а оз тышкасьны тэкӧд да оз сетны тэныд мир (сдача), сідзкӧ, Аллах эз сет тэныд туй (пленӧ босьтны да вины) найӧс.

سَتَجِدُوْنَ اٰخَرِيْنَ يُرِيْدُوْنَ اَنْ يَّأْمَنُوْكُمْ وَيَأْمَنُوْا قَوْمَهُمْ ۗ كُلَّ مَا رُدُّوْٓا اِلَى الْفِتْنَةِ اُرْكِسُوْا فِيْهَا ۚ فَاِنْ لَّمْ يَعْتَزِلُوْكُمْ وَيُلْقُوْٓا اِلَيْكُمُ السَّلَمَ وَيَكُفُّوْٓا اَيْدِيَهُمْ فَخُذُوْهُمْ وَاقْتُلُوْهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوْهُمْ ۗ وَاُولٰۤىِٕكُمْ جَعَلْنَا لَكُمْ عَلَيْهِمْ سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا ࣖ

satajidūna akharīna yurīdūna ay ya'manūkum wa ya'manū qaumahum, kullamā ruddū ilal-fitnati urkisū fīhā, fa illam ya‘tazilūkum wa yulqū ilaikumus-salama wa yakuffū aidiyahum fa khużūhum waqtulūhum ḥaiṡu ṡaqiftumūhum, wa ulā'ikum ja‘alnā lakum ‘alaihim sulṭānam mubīnā(n).

Водзӧ вылӧ ті аддзанныд мукӧд (группаясӧс), кодъяс кӧсйӧны, медым найӧ олісны тіянкӧд да дзоньвидзаӧн (тшӧтш) асланыс йӧзкӧд. Быдысь, кор найӧс корӧны бӧр бергӧдчыны клеветаӧ (ширк), найӧ нырччӧны сэтчӧ. Сідзкӧ, оз кӧ жалитны тіянӧс да оз кӧсйыны тіянлы сетны мир, оз кутны кияссӧ (тіянкӧд тышкасьӧмысь), сэки босьтӧй найӧс пленӧ да виӧй найӧс, кытысь ті аддзанныд найӧс, и найӧ сійӧ, кодъяслы Ми сетім тіянлы гӧгӧрвоана помка (тышкасьны, босьтны да вины) найӧс.

وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ اَنْ يَّقْتُلَ مُؤْمِنًا اِلَّا خَطَـًٔا ۚ وَمَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَـًٔا فَتَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ وَّدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ اِلٰٓى اَهْلِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يَّصَّدَّقُوْا ۗ فَاِنْ كَانَ مِنْ قَوْمٍ عَدُوٍّ لَّكُمْ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَتَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۗوَاِنْ كَانَ مِنْ قَوْمٍۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِّيْثَاقٌ فَدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ اِلٰٓى اَهْلِهٖ وَتَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۚ فَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِۖ تَوْبَةً مِّنَ اللّٰهِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

wa mā kāna limu'minin ay yaqtula mu'minan illā khaṭa'ā(n), wa man qatala mu'minan khaṭa'an fa taḥrīru raqabatim mu'minatiw wa diyatum musallamatun ilā ahlihī illā ay yaṣṣaddaqū, fa in kāna min qaumim bainakum wa bainahum mīṡāqun fa diyatum musallamatun ilā ahlihī wa taḥrīru raqabatim mu'minah(tin), famal lam yajid fa ṣiyāmu syahraini mutatābi‘aini taubatam minallāh(i), wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).

И оз лӧсяв эскысьлы вины эскысьӧс (мӧдӧс), сӧмын сыысь, мый сійӧ мыжа (случайнӧ). Коді виас эскысьӧс сыысь, мый сійӧ мыжа (лэдзас) мездыны эскысь рабӧс да (мынтыны) сылӧн (виӧм мортлӧн) семьялы сетӧм выкуп, оз кӧ найӧ (виӧм мортлӧн семьяыс) эновтны мынтысьӧмсӧ. Сійӧ кӧ (виӧм мортыс) тіянкӧд паныд сувтысь войтырысь, кӧть и эскысь, сэки (мед виысьыс) мездысь ассьыс эскысь служитысьяссӧ. А сійӧ кӧ (виӧм) войтырысь (кафиръясысь), кодъяскӧд эм сёрнитчӧм (мир йылысь) налӧн да тіян костын, сэки (мед виысь) мынтас аслас (виӧм) семьялы сетӧм выкупсӧ да мездас ассьыс эскысь служанкаяссӧ. Коді оз аддзы (ассьыс рабсӧ), мед сійӧ (морт виысь) кык тӧлысь подряд пост кутіс, кыдзи каитчӧм Аллах дорӧ. А Аллах ставсӧ тӧдысь, ставсӧ гӧгӧрвоысь .

وَمَنْ يَّقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَاۤؤُهٗ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيْهَا وَغَضِبَ اللّٰهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهٗ وَاَعَدَّ لَهٗ عَذَابًا عَظِيْمًا

wa may yaqtul mu'minam muta‘ammidan fa jazā'uhū jahannamu khālidan fīhā wa gaḍiballāhu ‘alaihi wa la‘anahū wa a‘adda lahū ‘ażāban ‘aẓīmā(n).

А кодi мöвпыштöмöн виас эскысьöс, наградаыс лоö Адöн, кöнi сiйö кольö помтöг. Аллах скӧрмис сы вылӧ, ругайтіс сійӧс да дасьтіс сы вылӧ ыджыд мыж.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا ضَرَبْتُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَتَبَيَّنُوْا وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَنْ اَلْقٰىٓ اِلَيْكُمُ السَّلٰمَ لَسْتَ مُؤْمِنًاۚ تَبْتَغُوْنَ عَرَضَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۖفَعِنْدَ اللّٰهِ مَغَانِمُ كَثِيْرَةٌ ۗ كَذٰلِكَ كُنْتُمْ مِّنْ قَبْلُ فَمَنَّ اللّٰهُ عَلَيْكُمْ فَتَبَيَّنُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā ḍarabtum fī sabīlillāhi fa tabayyanū wa lā taqūlū liman alqā ilaikumus-salāma lasta mu'minā(n), tabtagūna ‘araḍal-ḥayātid-dun-yā, fa ‘indallāhi magānimu kaṡīrah(tun), każālika kuntum min qablu fa mannallāhu ‘alaikum fa tabayyanū, innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).

О, эскысьяс! Кор тэ мунан (тышкасьны) Аллах туйӧд, сэки ло тӧждысьӧн (корсьны юӧр) да эн шу мортлы, коді шуӧ тэныд «привет», «Тэ абу эскысь», (сэки тэ сійӧс виан), мирскӧй олӧмлысь озырлунсӧ корсьны кӧсйӧмӧн, кӧть эськӧ Аллахкӧд уна озырлун. Тадзи ті водзын, сэсся Аллах сетіс тіянлы Ассьыс бурлунсӧ, сідзкӧ, лоӧй тӧждысьӧмӧн. Збыльысь, Аллах зэв ёна видзӧдӧ сы вылӧ, мый ті вӧдитчанныд.

لَا يَسْتَوِى الْقٰعِدُوْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ غَيْرُ اُولِى الضَّرَرِ وَالْمُجٰهِدُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۗ فَضَّلَ اللّٰهُ الْمُجٰهِدِيْنَ بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ عَلَى الْقٰعِدِيْنَ دَرَجَةً ۗ وَكُلًّا وَّعَدَ اللّٰهُ الْحُسْنٰىۗ وَفَضَّلَ اللّٰهُ الْمُجٰهِدِيْنَ عَلَى الْقٰعِدِيْنَ اَجْرًا عَظِيْمًاۙ

lā yastawil-qā‘idūna minal-mu'minīna gairu uliḍ-ḍarari wal-mujāhidūna fī sabīlillāhi bi'amwālihim wa anfusihim, faḍḍalallāhul-mujāhidīna bi amwālihim wa anfusihim ‘alal-qā‘idīna darajah(tan), wa kullaw wa‘adallāhul-ḥusnā, wa faḍḍalallāhul-mujāhidīna ‘alal-qā‘idīna ajran ‘aẓīmā(n).

Абу ӧткодь эскысь костын, коді пукалӧ (коді оз пырӧдчы тышкасьӧмӧ) некутшӧм помкатӧг (мешайтчӧмтӧг) да морт костын, коді аслас озырлунӧн да олӧмӧн зільӧ Аллах туй вылын джихад вылӧ. Аллах лэптіс озырлунӧн да ловнас джихад вылӧ тышкасьысьяслысь статуссӧ пукалысьяс дорысь (не торкалӧмтӧг тышкасьны оз пырӧдчыны). Быдӧнлы Аллах кӧсйӧ бур (награда) (рай) да Аллах бурмӧдӧма найӧс, кодъяс зільӧны джихад вылӧ, ыджыд наградаӧн пукалысьяс дорысь, .

دَرَجٰتٍ مِّنْهُ وَمَغْفِرَةً وَّرَحْمَةً ۗوَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ࣖ

darajātim minhu wa magfirataw wa raḥmah(tan), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

(сідзкö) некымын градусöн Сыысь вылöджык, а сiдзжö прöститöм да бурлун. Аллах прӧститысь, медся бур сьӧлӧма.

اِنَّ الَّذِيْنَ تَوَفّٰىهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ ظَالِمِيْٓ اَنْفُسِهِمْ قَالُوْا فِيْمَ كُنْتُمْ ۗ قَالُوْا كُنَّا مُسْتَضْعَفِيْنَ فِى الْاَرْضِۗ قَالُوْٓا اَلَمْ تَكُنْ اَرْضُ اللّٰهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوْا فِيْهَا ۗ فَاُولٰۤىِٕكَ مَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ ۗ وَسَاۤءَتْ مَصِيْرًاۙ

innal-lażīna tawaffāhumul-malā'ikatu ẓālimī anfusihim qālū fīma kuntum, qālū kunnā mustaḍ‘afīna fil-arḍ(i), qālū alam takun arḍullāhi wāsi‘atan fa tuhājirū fīhā, fa ulā'ika ma'wāhum jahannam(u), wa sā'at maṣīrā(n).

Збыльысь, налысь олӧмсӧ анделъяс босьтісны ас выланыс тирания состояниеын, найӧ (анделъяс) юалісны: «Кыдзи ті?» Найӧ вочавидзисны: «Ми — му вылын (Мекка вылын) дзескыдінса йӧз». Найӧ (анделъяс) юалісны: «Абу-ӧ Аллахлӧн муыс паськыд, медым ті верминныд эмигрируйтны (гӧгӧр ветлыны) сы вылын?» Сідзкӧ, сійӧ йӧзыс Адын, а сійӧ (Джаханам) медся лёк места, кытчӧ колӧ бергӧдчыны, .

اِلَّا الْمُسْتَضْعَفِيْنَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاۤءِ وَالْوِلْدَانِ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ حِيْلَةً وَّلَا يَهْتَدُوْنَ سَبِيْلًاۙ

illal-mustaḍ‘afīna minar-rijāli wan-nisā'i wal-wildāni lā yastaṭī‘ūna ḥīlataw wa lā yahtadūna sabīlā(n).

дзескыдінысь кындзи, мужичӧйяс либӧ нывбабаяс да челядь, кодъяс беспомощнӧйӧсь да оз тӧдны туй (эмигрируйтны), .

فَاُولٰۤىِٕكَ عَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّعْفُوَ عَنْهُمْ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَفُوًّا غَفُوْرًا

fa ulā'ika ‘asallāhu ay ya‘fuwa ‘anhum, wa kānallāhu ‘afuwwan gafūrā(n).

сэсся найö, надейнö, Аллах прöститас найöс. Аллах прӧститысь, медся прӧститысь.

۞ وَمَنْ يُّهَاجِرْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ يَجِدْ فِى الْاَرْضِ مُرٰغَمًا كَثِيْرًا وَّسَعَةً ۗوَمَنْ يَّخْرُجْ مِنْۢ بَيْتِهٖ مُهَاجِرًا اِلَى اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ اَجْرُهٗ عَلَى اللّٰهِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ࣖ

wa may yuhājir fī sabīlillāhi yajid fil-arḍi murāgaman kaṡīraw wa sa‘ah(tan), wa may yakhruj mim baitihī muhājiran ilallāhi wa rasūlihī ṡumma yudrik-hul-mautu faqad waqa‘a ajruhū ‘alallāh(i), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

А коді овмӧдчас Аллах туйӧд, сійӧ, дерт, аддзас тайӧ му вылас паськыд овмӧдчӧм вылӧ места да уна (сёян). Коді лэччӧ аслас керкаысь эмиграция кӧсйӧмӧн Аллах да Сылӧн Ыджыд Ыджыдлун ради, сэки кулӧм лоӧ сылы (сійӧ локтӧм бӧрын), сэки збыльысь, сылӧн наградаыс лӧсьӧдӧма Аллах водзын. А Аллах прӧститысь, медся бур сьӧлӧма.

وَاِذَا ضَرَبْتُمْ فِى الْاَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَقْصُرُوْا مِنَ الصَّلٰوةِ ۖ اِنْ خِفْتُمْ اَنْ يَّفْتِنَكُمُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ اِنَّ الْكٰفِرِيْنَ كَانُوْا لَكُمْ عَدُوًّا مُّبِيْنًا

wa iżā ḍarabtum fil-arḍi fa laisa ‘alaikum junāḥun an taqṣurū minaṣ-ṣalāh(ti), in khiftum ay yaftinakumul-lażīna kafarū, innal-kāfirīna kānū lakum ‘aduwwam mubīnā(n).

А кор тэ ветлан му вылын, тэныд абу мыж касар молитваяс нуӧдӧм, тэ кӧ повзьӧдан, мый тэнӧ уськӧдасны кафиръяс. Збыльысь, кафиръяс тэнад збыль врагъясыд.

وَاِذَا كُنْتَ فِيْهِمْ فَاَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلٰوةَ فَلْتَقُمْ طَاۤىِٕفَةٌ مِّنْهُمْ مَّعَكَ وَلْيَأْخُذُوْٓا اَسْلِحَتَهُمْ ۗ فَاِذَا سَجَدُوْا فَلْيَكُوْنُوْا مِنْ وَّرَاۤىِٕكُمْۖ وَلْتَأْتِ طَاۤىِٕفَةٌ اُخْرٰى لَمْ يُصَلُّوْا فَلْيُصَلُّوْا مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوْا حِذْرَهُمْ وَاَسْلِحَتَهُمْ ۚ وَدَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْ تَغْفُلُوْنَ عَنْ اَسْلِحَتِكُمْ وَاَمْتِعَتِكُمْ فَيَمِيْلُوْنَ عَلَيْكُمْ مَّيْلَةً وَّاحِدَةً ۗوَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِنْ كَانَ بِكُمْ اَذًى مِّنْ مَّطَرٍ اَوْ كُنْتُمْ مَّرْضٰٓى اَنْ تَضَعُوْٓا اَسْلِحَتَكُمْ وَخُذُوْا حِذْرَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ اَعَدَّ لِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابًا مُّهِيْنًا

wa iżā kunta fīhim fa aqamta lahumuṣ-ṣalāta faltaqum ṭā'ifatum minhum ma‘aka walya'khużū asliḥatahum, fa iżā sajadū falyakūnū miw warā'ikum, walta'ti ṭā'ifatun ukhrā lam yuṣallū falyuṣallū ma‘aka walya'khużū ḥiżrahum wa asliḥatahum, waddal-lażīna kafarū lau tagfulūna ‘an asliḥatakum wa amti‘atikum, fa yamīlūna ‘alaikum mailataw wāḥidah(tan), wa lā junāḥa ‘alaikum in kāna bikum ażam mim maṭarin au kuntum marḍā an taḍa‘ū asliḥatakum wa khużū ḥiżrakum, innallāha a‘adda lil-kāfirīna ‘ażābam muhīnā(n).

А тэ кӧ (Мухаммад) на пӧвстын (тэнад ёртъясыдкӧд) да кӧсъян накӧд ӧтлаын кевмысьны, сэки мед на пиысь ӧти группа сулалас (кевмысьны) тэкӧд да нуас ассьыс оружиесӧ, сэсся кор найӧ (кодъяс тэкӧд кевмысьлӧны) копыртчасны (помалісны ӧти ракат), сэки медым найӧ мӧдӧдчисны тэ бӧрся (врагкӧд паныд сувтны) и мед найӧ оз кевмысьны тэкӧд, мед найö дасьтысьöны. бдительнӧй да кобураӧ пуктісны ассьыныс оружиесӧ. Кафиръяс кӧсйисны, медым ті лоинныд тӧждысьтӧмӧн асланыд оружие да эмбур дорӧ, та понда ставныд ӧтпырйӧ уськӧдчисны тіян вылӧ. А тіянлы лӧсьыд пуктыны оружие, тіянлы кӧ лоӧ сьӧкыд зэрысь либӧ висьӧмысь, да лоӧй дасьӧн. Збыльысь, Аллах дасьтіс унизительнӧй наказание налы, кодъяс оз эскыны.

فَاِذَا قَضَيْتُمُ الصَّلٰوةَ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ قِيَامًا وَّقُعُوْدًا وَّعَلٰى جُنُوْبِكُمْ ۚ فَاِذَا اطْمَأْنَنْتُمْ فَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ ۚ اِنَّ الصَّلٰوةَ كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ كِتٰبًا مَّوْقُوْتًا

fa iżā qaḍaitumuṣ-ṣalāta fażkurullāha qiyāmaw wa qu‘ūdaw wa ‘alā junūbikum, fa iżaṭma'nantum fa aqīmuṣ-ṣalāh(ta), innaṣ-ṣalāta kānat ‘alal-mu'minīna kitābam mauqūtā(n).

Нӧшта, кор тэ помалан (ассьыд) молитватӧ, казьтышт Аллахӧс, кор тэ сулалан, кор тэ пукалан да кор тэ куйлан. Сэсся, кор асьнытӧ казяланныд дзоньвидзаӧн, сэсся нуӧдӧй молитва (кыдзи и пыр). Збыльысь, кевмысьöм – эскысьяслы кадöн урчитöм обязанность.

وَلَا تَهِنُوْا فِى ابْتِغَاۤءِ الْقَوْمِ ۗ اِنْ تَكُوْنُوْا تَأْلَمُوْنَ فَاِنَّهُمْ يَأْلَمُوْنَ كَمَا تَأْلَمُوْنَ ۚوَتَرْجُوْنَ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا يَرْجُوْنَ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا ࣖ

wa lā tahinū fibtigā'il-qaum(i), in takūnū ta'lamūna fa innahum ya'lamūna kamā ta'lamūn(a), wa tarjūna minallāhi mā lā yarjūn(a), wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).

И эн ло слаб сьӧлӧмӧн найӧс (врагъястӧ) бӧрся мунігӧн. Ті кӧ доймаланныд, сэки тӧдӧй, мый найӧ тшӧтш доймалӧны (тшӧтш), кыдзи ті, а ті верманныд нӧшта виччысьны Аллахсянь сійӧ, мый найӧ оз вермыны виччысьны. Аллах ставсӧ тӧдысь, ставсӧ гӧгӧрвоысь.

اِنَّآ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِمَآ اَرٰىكَ اللّٰهُ ۗوَلَا تَكُنْ لِّلْخَاۤىِٕنِيْنَ خَصِيْمًا ۙ

innā anzalnā ilaikal-kitāba bil-ḥaqqi litaḥkuma bainan-nāsi bimā arākallāh(u), wa lā takun lil-khā'inīna khaṣīmā(n).

Збыльысь, Ми ыстім тэныд (Мухаммадлы) збыльсӧ вайысь Небӧг (Коран), медым тэ йӧз костын судитін сы серти, мый тэнӧ велӧдіс Аллах, да эн ло (мыжтӧм мортлы) паныд сувтысьӧн, сы понда мый (дорйысь) мортӧс, коді вузасьлӧ, .

وَّاسْتَغْفِرِ اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًاۚ

wastagfirillāh(a), innallāha kāna gafūrar raḥīmā(n).

да корны Аллахлысь прӧститчӧм. Збыльысь, Аллах прӧститысь, медся бур сьӧлӧма.

وَلَا تُجَادِلْ عَنِ الَّذِيْنَ يَخْتَانُوْنَ اَنْفُسَهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ خَوَّانًا اَثِيْمًاۙ

wa lā tujādil ‘anil-lażīna yakhtānūna anfusahum, innallāha lā yuḥibbu man kāna khawwānan aṡīmā(n).

И эн спорит (дорйыны) асьнысӧ вузасьысьясӧс. Збыльысь, Аллах оз радейт йӧзӧс, кодъяс пыр вузасьлӧны да мыжын валяйтчӧны, .

يَّسْتَخْفُوْنَ مِنَ النَّاسِ وَلَا يَسْتَخْفُوْنَ مِنَ اللّٰهِ وَهُوَ مَعَهُمْ اِذْ يُبَيِّتُوْنَ مَا لَا يَرْضٰى مِنَ الْقَوْلِ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ بِمَا يَعْمَلُوْنَ مُحِيْطًا

yastakhfūna minan-nāsi wa lā yastakhfūna minallāhi wa huwa ma‘ahum iż yubayyitūna mā lā yarḍā minal-qaul(i), wa kānallāhu bimā ya‘malūna muḥīṭā(n).

найӧ вермасны дзебсьыны йӧзысь, но оз вермыны дзебсьыны Аллахсянь, сы понда мый Аллах накӧд, кор ӧти войӧн найӧ примитісны тайнӧй решение, кодӧс Сійӧ эз лӧсяв. А став вын-эбӧс кутысь Аллах дзебсьӧ, мый найӧ керӧны.

هٰٓاَنْتُمْ هٰٓؤُلَاۤءِ جَادَلْتُمْ عَنْهُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ فَمَنْ يُّجَادِلُ اللّٰهَ عَنْهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ اَمْ مَّنْ يَّكُوْنُ عَلَيْهِمْ وَكِيْلًا

hā'antum hā'ulā'i jādaltum ‘anhum fil-ḥayātid-dun-yā, famay yujādilullāha ‘anhum yaumal-qiyāmati am may yakūnu ‘alaihim wakīlā(n).

Тайӧ тэ! Ті вензьанныд (дорйыны) найӧс тайӧ мирскӧй олӧмын, но коді паныд сувтас Аллахлы (дорйыны) найӧс ловзьӧм лунӧ? Али коді лоас налы дорйысьӧн (Аллахлӧн мыждӧмысь)?

وَمَنْ يَّعْمَلْ سُوْۤءًا اَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهٗ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللّٰهَ يَجِدِ اللّٰهَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

wa may ya‘mal sū'an au yaẓlim nafsahū ṡumma yastagfirillāha yajidillāha gafūrar raḥīmā(n).

А коді мыждас да аслыс лёксӧ вӧчас, сэсся корас Аллахлысь прӧститчӧм, сійӧ, дерт, аддзас Аллахӧс Медся Прӧститысьӧн, Медся Милӧститысьӧн.

وَمَنْ يَّكْسِبْ اِثْمًا فَاِنَّمَا يَكْسِبُهٗ عَلٰى نَفْسِهٖ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

wa may yaksib iṡman fa innamā yaksibuhū ‘alā nafsih(ī),wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).

А кодi вöчö мыжсö, сiйö вöчö сöмын ас радиыс. А Аллах ставсӧ тӧдысь, ставсӧ гӧгӧрвоысь.

وَمَنْ يَّكْسِبْ خَطِيْۤـَٔةً اَوْ اِثْمًا ثُمَّ يَرْمِ بِهٖ بَرِيْۤـًٔا فَقَدِ احْتَمَلَ بُهْتَانًا وَّاِثْمًا مُّبِيْنًا ࣖ

wa may yaksib khaṭī'atan au iṡman ṡumma yarmi bihī barī'an fa qadiḥtamala buhtānaw wa iṡmam mubīnā(n).

А коді ӧшыбка либӧ мыж лӧсьӧдӧ, сэсся мыжалӧ мыжтӧм мортӧс, сэки збыльысь, сійӧ нуис ылӧдчӧм да тыдалана мыж.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكَ وَرَحْمَتُهٗ لَهَمَّتْ طَّاۤىِٕفَةٌ مِّنْهُمْ اَنْ يُّضِلُّوْكَۗ وَمَا يُضِلُّوْنَ اِلَّآ اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَضُرُّوْنَكَ مِنْ شَيْءٍ ۗ وَاَنْزَلَ اللّٰهُ عَلَيْكَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَكَ مَا لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُۗ وَكَانَ فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكَ عَظِيْمًا

wa lau lā faḍlullāhi ‘alaika wa raḥmatuhū lahammaṭ-ṭā'ifatum minhum ay yuḍillūk(a), wa mā yuḍillūna illā anfusahum wa mā yaḍurrūnaka min syai'(in), wa anzalallāhu ‘alaikal-kitāba wal-ḥikmata wa ‘allamaka mā lam takun ta‘lam(u), wa kāna faḍlullāhi ‘alaika ‘aẓīmā(n).

А эз кӧ ло Аллахлӧн бурлуныс да Сылӧн бурлуныс тэныд (о Мухаммад), на пиысь ӧти котыр, дерт, корсисны тэнӧ ылӧдлыны. Но найö ылöдлöны сöмын асьнысö, тiянлы лёксö оз вöчны. И (сідзжӧ сыысь, мый) Аллах тэныд лэдзис небӧг (Коран) да мывкыдлун (сунна), велӧдіс тэнӧ сійӧ, мый тэ эн тӧдлы. Аллахлӧн бурлуныс тіян вылӧ ыджыд.

۞ لَا خَيْرَ فِيْ كَثِيْرٍ مِّنْ نَّجْوٰىهُمْ اِلَّا مَنْ اَمَرَ بِصَدَقَةٍ اَوْ مَعْرُوْفٍ اَوْ اِصْلَاحٍۢ بَيْنَ النَّاسِۗ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ ابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ فَسَوْفَ نُؤْتِيْهِ اَجْرًا عَظِيْمًا

lā khaira fī kaṡīrim min najwāhum illā man amara biṣadaqatin au ma‘rūfin au iṣlāḥim bainan-nās(i), wa may yaf‘al żālikabtigā'a marḍātillāhi fa saufa nu'tīhi ajran ‘aẓīmā(n).

Налӧн уна тайнӧй сёрниын бурыс абу, сійӧлӧн тайнӧй сёрниысь кындзи, коді тшӧктӧ (йӧзлы) сетны благотворительность, либӧ бурсӧ вӧдитчыны, либӧ лӧсьӧдны йӧз костын мир. Коді тайöс вöчас Аллахлысь нимкодьлунсö корсьöмöн, Ми регыд сетам сылы ыджыд награда.

وَمَنْ يُّشَاقِقِ الرَّسُوْلَ مِنْۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدٰى وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيْلِ الْمُؤْمِنِيْنَ نُوَلِّهٖ مَا تَوَلّٰى وَنُصْلِهٖ جَهَنَّمَۗ وَسَاۤءَتْ مَصِيْرًا ࣖ

wa may yusyāqiqir-rasūla mim ba‘di mā tabayyana lahul-hudā wa yattabi‘ gaira sabīlil-mu'minīna nuwallihī mā tawallā wa nuṣlihī jahannam(a), wa sā'at maṣīrā(n).

А коді паныд сувтас Посланниклы (Мухаммадлы) збыльыс сылы тыдовтчӧм бӧрын, да мунӧ сэтшӧм туйӧд, коді абу эскысьяслӧн туй, Ми кольам сійӧс сійӧ ӧшыбкаас, кодӧс сійӧ нуӧдіс, да Ми сетім сійӧс адӧ, и тайӧ медся лёк места, кытчӧ колӧ бӧр бергӧдчыны.

اِنَّ اللّٰهَ لَا يَغْفِرُ اَنْ يُّشْرَكَ بِهٖ وَيَغْفِرُ مَا دُوْنَ ذٰلِكَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَمَنْ يُّشْرِكْ بِاللّٰهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلٰلًا ۢ بَعِيْدًا

innallāha lā yagfiru ay yusyraka bihī wa yagfiru mā dūna żālika limay yasyā'(u), wa may yusyrik billāhi faqad ḍalla ḍalālam ba‘īdā(n).

Аллах оз прӧстит ширк мыжсӧ (Аллахкӧд ёртъясӧс нинӧмӧн ӧтувтӧмын), а Сійӧ прӧститӧ мыжъясысь мукӧд мыжъяс, кодъяслы Сійӧ кӧсйӧ. А коді ӧтувтӧ (мыйкӧ) Аллахкӧд, сідзкӧ, збыльысь, сійӧ зэв ылӧ мунӧма.

اِنْ يَّدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلَّآ اِنٰثًاۚ وَاِنْ يَّدْعُوْنَ اِلَّا شَيْطٰنًا مَّرِيْدًاۙ

iy yad‘ūna min dūnihī illā ināṡā(n), wa iy yad‘ūna illā syaiṭānam marīdā(n).

Мыйлы найӧ юрбитӧны Аллахысь кындзи, сійӧ нинӧм абу, сӧмын (идолъяс), и найӧ нинӧм оз юрбитны, сӧмын кывзысьтӧм Сатаналы .

لَّعَنَهُ اللّٰهُ ۘ وَقَالَ لَاَتَّخِذَنَّ مِنْ عِبَادِكَ نَصِيْبًا مَّفْرُوْضًاۙ

la‘anahullāh(u), wa qāla la'attakhiżanna min ‘ibādika naṣībam mafrūḍā(n).

кодӧс Аллах ругайтіс, и (чӧрт) шуис: «Ме обязательнӧ босьта Тэнад служитысьяссянь кутшӧмкӧ пай, .

وَّلَاُضِلَّنَّهُمْ وَلَاُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ اٰذَانَ الْاَنْعَامِ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللّٰهِ ۗوَمَنْ يَّتَّخِذِ الشَّيْطٰنَ وَلِيًّا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِيْنًا

wa la'uḍillannahum wa la'umanniyannahum wa la'āmurannahum fa layubattikunna āżānal-an‘āmi wa la'āmurannahum fa layugayyirunna khalqallāh(i), wa may yattakhiżisy-syaiṭāna waliyyam min dūnillāhi faqad khasira khusrānam mubīnā(n).

и Ме дерт нуӧда найӧс ылӧдлӧмӧн, и ме кыпӧда наын пуста синваяс да ме тшӧкта налы лэдзны скӧтлысь юръяссӧ, (сэки найӧ збыльысь лэдзасны найӧс), и ме тшӧкта налы вежны Аллахлысь лӧсьӧдӧмторсӧ, (сэки найӧ збыльысь вежасны сійӧс)». Коді босьтас Сатанаӧс дорйысьӧн, Аллахысь кындзи, сэки збыльысь, сійӧ нуӧ збыльысь жугалӧм.

يَعِدُهُمْ وَيُمَنِّيْهِمْۗ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطٰنُ اِلَّا غُرُوْرًا

ya‘iduhum wa yumannīhim, wa mā ya‘iduhumusy-syaiṭānu illā gurūrā(n).

(Чӧрт) сетіс налы кывкӧртӧдъяс да кыпӧдіс на пытшкын пуста синваяс, кӧть эськӧ чӧрт сӧмын ылӧдчӧмсӧ кӧсйис.

اُولٰۤىِٕكَ مَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُۖ وَلَا يَجِدُوْنَ عَنْهَا مَحِيْصًا

ulā'ika ma'wāhum jahannam(u), wa lā yajidūna ‘anhā maḥīṣā(n).

Найӧ (кодъясӧс ылӧдлӧны) пырӧны адӧ да налы оз ло места (мукӧд) пышйыны сыысь.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًاۗ وَعْدَ اللّٰهِ حَقًّا ۗوَمَنْ اَصْدَقُ مِنَ اللّٰهِ قِيْلًا

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti sanudkhiluhum jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), wa‘dallāhi ḥaqqā(n), wa man aṣdaqu minallāhi qīlā(n).

А кодъяс эскӧны да бур уджъяс вӧчӧны, Ми пырам райӧ, код улын юясыс лэччӧны, найӧ сэні овны кутасны нэм кежлӧ». И Енлöн кöсйысьöмыс збыль. Коді аслас кывъясын збыльджык, чем Аллах?

لَيْسَ بِاَمَانِيِّكُمْ وَلَآ اَمَانِيِّ اَهْلِ الْكِتٰبِ ۗ مَنْ يَّعْمَلْ سُوْۤءًا يُّجْزَ بِهٖۙ وَلَا يَجِدْ لَهٗ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًا

laisa bi'amāniyyikum wa lā amāniyyi ahlil-kitāb(i), may ya‘mal sū'ay yujza bih(ī), wa lā yajid lahū min dūnillāhi waliyyaw wa lā naṣīrā(n).

(Аллахсянь награда) абу тэнад кӧсйӧмыд да абу (ни) Небӧг йӧзлӧн кӧсйӧмыд. Кодi лёк вöчö, сылы, дерт, мынтасны тайö лёкыс серти, и сылы оз ло дорйысь ни отсасьысь, Аллахысь кындзи.

وَمَنْ يَّعْمَلْ مِنَ الصّٰلِحٰتِ مِنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنْثٰى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَاُولٰۤىِٕكَ يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ وَلَا يُظْلَمُوْنَ نَقِيْرًا

wa may ya‘mal minaṣ-ṣāliḥāti min żakarin au unṡā wa huwa mu'minun fa ulā'ika yadkhulūnal-jannata wa lā yuẓlamūna naqīrā(n).

А кодi бур уджъяс вöчö, мужичöй либö нывбаба, кор сiйö эскö, сiйö пырас райӧ да найöс ичöт лёкöдöм оз ло.

وَمَنْ اَحْسَنُ دِيْنًا مِّمَّنْ اَسْلَمَ وَجْهَهٗ لِلّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ وَّاتَّبَعَ مِلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًا ۗوَاتَّخَذَ اللّٰهُ اِبْرٰهِيْمَ خَلِيْلًا

wa man aḥsanu dīnam mimman aslama wajhahū lillāhi wa huwa muḥsinuw wattaba‘a millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wattakhażallāhu ibrāhīma khalīlā(n).

А кодлӧн эм бурджыка дінму, сійӧ мортысь, коді сьӧлӧмсяньыс сетчӧ асьсӧ Аллахлы, бур уджъяс нуӧдігӧн, да мунӧ Авраамлӧн веськыд дінму серти? А Аллах бӧрйис Авраамӧс (Сылысь) мусаӧн.

وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَكَانَ اللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ مُّحِيْطًا ࣖ

wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kānallāhu bikulli syai'im muḥīṭā(n).

А Аллахлӧн ставыс, мый эм енэжын да мый эм му вылын, а Аллахлӧн (тӧдӧмлуныс) пыртӧ ставсӧ.

وَيَسْتَفْتُوْنَكَ فِى النِّسَاۤءِۗ قُلِ اللّٰهُ يُفْتِيْكُمْ فِيْهِنَّ ۙوَمَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ فِى الْكِتٰبِ فِيْ يَتٰمَى النِّسَاۤءِ الّٰتِيْ لَا تُؤْتُوْنَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُوْنَ اَنْ تَنْكِحُوْهُنَّ وَالْمُسْتَضْعَفِيْنَ مِنَ الْوِلْدَانِۙ وَاَنْ تَقُوْمُوْا لِلْيَتٰمٰى بِالْقِسْطِ ۗوَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِهٖ عَلِيْمًا

wa yastaftūnaka fin-nisā'(i), qulillāhu yuftīkum fīhinn(a), wa mā yutlā ‘alaikum fil-kitābi fī yatāman-nisā'il-lātī lā tu'tūnahunna mā kutiba lahunna wa targabūna an tankiḥūhunna wal-mustaḍ‘afīna minal-wildān(i), wa an taqūmū lil-yatāmā bil-qisṭ(i), wa mā taf‘alū min khairin fa innallāha kāna bihī ‘alīmā(n).

А корӧны тэнсьыд нывбабаяс йылысь фетва. Шу: "Аллах сетіс тэныд фетва на йылысь, и мый тэныд лыддьӧма Коранын (сідзжӧ фетва) сирота нывбабаяс йылысь, кодъяслы тэ эн могмӧд налы урчитӧм (приданое), а тэ кӧсйин гӧтрасьны на вылӧ да (о) челядь йылысь, кодъясӧс нӧшта на лыддьылісны слабӧн. вöчöй, збыльысь, Аллах ставсö тöдысь».

وَاِنِ امْرَاَةٌ خَافَتْ مِنْۢ بَعْلِهَا نُشُوْزًا اَوْ اِعْرَاضًا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَآ اَنْ يُّصْلِحَا بَيْنَهُمَا صُلْحًا ۗوَالصُّلْحُ خَيْرٌ ۗوَاُحْضِرَتِ الْاَنْفُسُ الشُّحَّۗ وَاِنْ تُحْسِنُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا

wa inimra'atun khāfat mim ba‘lihā nusyūzan au i‘rāḍan falā junāḥa ‘alaihimā ay yuṣliḥā bainahumā ṣulḥā(n), waṣ-ṣulḥu khair(un), wa uḥḍiratil-anfususy-syuḥḥ(a), wa in tuḥsinū wa tattaqū fa innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).

А нывбаба кӧ тӧждысьӧ, мый верӧсыс лоас омӧльӧн либӧ равнодушнӧйӧн, сэки кыкнанныс вермасны лӧсьӧдны збыльысь мир, и тайӧ мирыс бурджыка (налы) кӧть и мужичӧйыс аслас природа серти скромнӧй. А тэ кӧ бурмӧдан (гӧтырыдкӧд йитӧдъястӧ) да дорйин асьтӧ (нусюзысь да равнодушиеысь), сэки збыльысь, Аллах тӧждысьӧ сы йылысь, мый тэ тэчан.

وَلَنْ تَسْتَطِيْعُوْٓا اَنْ تَعْدِلُوْا بَيْنَ النِّسَاۤءِ وَلَوْ حَرَصْتُمْ فَلَا تَمِيْلُوْا كُلَّ الْمَيْلِ فَتَذَرُوْهَا كَالْمُعَلَّقَةِ ۗوَاِنْ تُصْلِحُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

wa lan tastaṭī‘ū an ta‘dilū bainan-nisā'i wa lau ḥaraṣtum falā tamīlū kullal-maili fa tażarūhā kal-mu‘allaqah(ti), wa in tuṣliḥū wa tattaqū fa innallāha kāna gafūrar raḥīmā(n).

А ті онӧ вермӧй гӧтыръясныд костын справедливостьсӧ нуӧдны, кӧть эськӧ ёна кӧсъянныд, сідзкӧ, энӧ ёна склоняйтчӧй (радейтана морт дорӧ), медым мӧдӧс кольны висьӧмӧн. А ті кӧ бурмӧданныд да видзанныд асьнытӧ (лёк уджысь), сэки збыльысь, Аллах уна прӧститысь, медся бур сьӧлӧма.

وَاِنْ يَّتَفَرَّقَا يُغْنِ اللّٰهُ كُلًّا مِّنْ سَعَتِهٖۗ وَكَانَ اللّٰهُ وَاسِعًا حَكِيْمًا

wa iy yatafarraqā yugnillāhu kullam min sa‘atih(ī), wa kānallāhu wāsi‘an ḥakīmā(n).

А торъяласны кӧ, сэки Аллах быдӧнлы тырмас Аслас бурлунысь. А Аллах ставсӧ гӧгӧрвоысь, ставсӧ тӧдысь.

وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَلَقَدْ وَصَّيْنَا الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَاِيَّاكُمْ اَنِ اتَّقُوا اللّٰهَ ۗوَاِنْ تَكْفُرُوْا فَاِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَكَانَ اللّٰهُ غَنِيًّا حَمِيْدًا

wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa laqad waṣṣainal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wa iyyākum anittaqullāh(a), wa in takfurū fa inna lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kānallāhu ganiyyan ḥamīdā(n).

И Аллахлӧн ставыс, мый эм енэжын да мый эм му вылын, и збыльысь, Ми тшӧктім налы, кодъяслы тіян водзын сетісны вежа небӧг да (тшӧтш) тіянлы повны Аллахысь. Но ті кӧ эновтанныд, сэки (тӧдӧй), мый енэжын да му вылын ставыс Аллахлӧн, и Аллах медся озыр, медся ошкана.

وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا

wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).

А Аллахлӧн ставыс, мый эм енэжын, мый эм му вылын. Аллах тырмымӧн сылӧн видзысьӧн.

اِنْ يَّشَأْ يُذْهِبْكُمْ اَيُّهَا النَّاسُ وَيَأْتِ بِاٰخَرِيْنَۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى ذٰلِكَ قَدِيْرًا

iy yasya' yużhibkum ayyuhan-nāsu wa ya'ti bi'ākharīn(a), wa kānallāhu ‘alā żālika qadīrā(n).

Кӧсйис кӧ Аллах, ставнытӧ эськӧ бырӧдіс тіянӧс, йӧзӧс! Сэсся Сійӧ вайӧдіс мӧдӧс (йӧзӧс) (тэнад вежысьӧн). И став вын-эбӧс кутысь Аллах сідз жӧ лоис.

مَنْ كَانَ يُرِيْدُ ثَوَابَ الدُّنْيَا فَعِنْدَ اللّٰهِ ثَوَابُ الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ سَمِيْعًاۢ بَصِيْرًا ࣖ

man kāna yurīdu ṡawābad-dun-yā fa ‘indallāhi ṡawābud-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa kānallāhu samī‘am baṣīrā(n).

Коді кӧсйӧ награда тайӧ му вылын, сэки тӧд, мый Аллах дорӧ эм награда тайӧ му вылын да мӧд муын. А Аллах ставсӧ кывзысь, ставсӧ аддзысь.

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُوْنُوْا قَوَّامِيْنَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاۤءَ لِلّٰهِ وَلَوْ عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ اَوِ الْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ ۚ اِنْ يَّكُنْ غَنِيًّا اَوْ فَقِيْرًا فَاللّٰهُ اَوْلٰى بِهِمَاۗ فَلَا تَتَّبِعُوا الْهَوٰٓى اَنْ تَعْدِلُوْا ۚ وَاِنْ تَلْوٗٓا اَوْ تُعْرِضُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū kūnū qawwāmīna bil-qisṭi syuhadā'a lillāhi wa lau ‘alā anfusikum awil-wālidaini wal-aqrabīn(a), iy yakun ganiyyan au faqīran fallāhu aulā bihimā, falā tattabi‘ul-hawā an ta‘dilū, wa in talwū au tu‘riḍū fa innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).

О, эскысьяс! Лоöй веськыдлун дорйысьясöн, лоöй Аллахлы свидетельясöн, кöть и аслыд паныд либö бать-мамлы да рöдвужлы паныд. Сійӧ кӧ (ответчикыс) озыр либӧ гӧль, сэки Аллах медбура тӧдӧ сылысь пӧльзасӧ (бурлунсӧ). Сідзкӧ, эн мун аслад кӧсйӧмъяс бӧрся, сы понда мый кӧсъян ӧтдортчыны збыльысь. А ті кӧ жугӧданныд (кывъяс) либӧ ӧткажитчанныд лоны свидетельясӧн, сэки тӧдӧй, мый Аллах Медся Веськыд быдторйын, мый ті вӧдитчанныд.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَالْكِتٰبِ الَّذِيْ نَزَّلَ عَلٰى رَسُوْلِهٖ وَالْكِتٰبِ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ مِنْ قَبْلُ ۗوَمَنْ يَّكْفُرْ بِاللّٰهِ وَمَلٰۤىِٕكَتِهٖ وَكُتُبِهٖ وَرُسُلِهٖ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلٰلًا ۢ بَعِيْدًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū āminū billāhi wa rasūlihī wal-kitābil-lażī nazzala ‘alā rasūlihī wal-kitābil-lażī anzala min qabl(u), wa may yakfur billāhi wa malā'ikatihī wa kutubihī wa rusulihī wal-yaumil-ākhiri faqad ḍalla ḍalālam ba‘īdā(n).

О, эскысьяс! Водзӧ эскыны Аллахлы да Сылӧн Ыджыдлунлы (Мухаммадлы) да Небӧглы (Аль-Коранлы), коді лэдзӧма Сылӧн Ыджыдлунлы, а сідзжӧ небӧгъяслы, кодъяс лэдзӧмаӧсь водзджык. Коді оз эскы Аллахлы, Сылӧн ангелъяслы, Сылӧн небӧгъяслы, Сылӧн ыстӧмъяслы да Бӧръя лунлы, сідзкӧ, збыльысь, сійӧ мортыс мунӧма зэв ылӧ.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ثُمَّ كَفَرُوْا ثُمَّ اٰمَنُوْا ثُمَّ كَفَرُوْا ثُمَّ ازْدَادُوْا كُفْرًا لَّمْ يَكُنِ اللّٰهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلَا لِيَهْدِيَهُمْ سَبِيْلًاۗ

innal-lażīna āmanū ṡumma kafarū ṡumma āmanū ṡumma kafarū ṡummazdādū kufral lam yakunillāhu liyagfira lahum wa lā liyahdiyahum sabīlā(n).

Збыльысь, найӧ, кодъяс эскӧны, а сэсся эновтӧны, сэсся эскӧны (бӧр), сэсся бара эновтӧны, сэсся содтӧны эновтӧмсӧ, сэки Аллах оз прӧстит найӧс, ни (ни) оз петкӧдлы налы (веськыд) туй.

بَشِّرِ الْمُنٰفِقِيْنَ بِاَنَّ لَهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًاۙ

basysyiril-munāfiqīna bi'anna lahum ‘ażāban alīmā(n).

Висьтав лицемеръяслы, мый налы лоас сьӧкыд мученньӧ .

ۨالَّذِيْنَ يَتَّخِذُوْنَ الْكٰفِرِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ الْمُؤْمِنِيْنَ ۗ اَيَبْتَغُوْنَ عِنْدَهُمُ الْعِزَّةَ فَاِنَّ الْعِزَّةَ لِلّٰهِ جَمِيْعًاۗ

al-lażīna yattakhiżūnal-kāfirīna auliyā'a min dūnil-mu'minīn(a), ayabtagūna ‘indahumul-‘izzata fa innal-‘izzata lillāhi jamī‘ā(n).

(сідзкö) найö, кодъяс эскысьясöс кольöмöн юрнуöдысьясöн вöчöны кафиръясöс. Корсьӧны-ӧ найӧ власьт сійӧ кафиръяс боксянь? Тӧдӧй, мый став выныс Аллахлӧн.

وَقَدْ نَزَّلَ عَلَيْكُمْ فِى الْكِتٰبِ اَنْ اِذَا سَمِعْتُمْ اٰيٰتِ اللّٰهِ يُكْفَرُ بِهَا وَيُسْتَهْزَاُ بِهَا فَلَا تَقْعُدُوْا مَعَهُمْ حَتّٰى يَخُوْضُوْا فِيْ حَدِيْثٍ غَيْرِهٖٓ ۖ اِنَّكُمْ اِذًا مِّثْلُهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ جَامِعُ الْمُنٰفِقِيْنَ وَالْكٰفِرِيْنَ فِيْ جَهَنَّمَ جَمِيْعًاۙ

wa qad nazzala ‘alaikum fil-kitābi an iżā sami‘tum āyātillāhi yukfaru bihā wa yustahza'u bihā falā taq‘udū ma‘ahum ḥattā yakhūḍū fī ḥadīṡin gairih(ī), innakum iżam miṡlahum, innallāha jāmi‘ul-munāfiqīna wal-kāfirīna fī jahannama jamī‘ā(n).

И збыльысь, Аллах ыстіс тіянлы (правилӧяс) Небӧгын (Коранын), мый ті кӧ кывланныд, мый Аллахлысь стихъяссӧ ӧткажитчӧны да нимкодясьлӧны (кафиръясӧн), сэки энӧ пукалӧй накӧд, мӧд сёрниӧ пырӧм бӧрын. Сы вöсна мый (водзö кö пукаланныд накöд), дерт, лоанныд накöд öткодьöсь. Збыльысь, Аллах чукӧртас став лицемеръясӧс да кафиръясӧс адӧ, .

ۨالَّذِيْنَ يَتَرَبَّصُوْنَ بِكُمْۗ فَاِنْ كَانَ لَكُمْ فَتْحٌ مِّنَ اللّٰهِ قَالُوْٓا اَلَمْ نَكُنْ مَّعَكُمْ ۖ وَاِنْ كَانَ لِلْكٰفِرِيْنَ نَصِيْبٌ قَالُوْٓا اَلَمْ نَسْتَحْوِذْ عَلَيْكُمْ وَنَمْنَعْكُمْ مِّنَ الْمُؤْمِنِيْنَ ۗ فَاللّٰهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ وَلَنْ يَّجْعَلَ اللّٰهُ لِلْكٰفِرِيْنَ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ سَبِيْلًا ࣖ

al-lażīna yatarabbaṣūna bikum, fa in kāna lakum fatḥum minallāhi qālū alam nakum ma‘akum, wa in kāna lil-kāfirīna naṣībun qālū alam nastaḥwiż ‘alaikum wa namna‘kum minal-mu'minīn(a), fallāhu yaḥkumu bainakum yaumal-qiyāmah(ti), wa lay yaj‘alallāhu lil-kāfirīna ‘alal-mu'minīna sabīlā(n).

(Именно) найӧс, кодъяс виччысьӧны (событиеяс), кодъяс лоасны тіянкӧд. Кор ті босьтанныд вермӧм Аллахсянь, найӧ шуӧны: «Эз-ӧ ми тіянкӧд лоны?» А кафиръяслӧн кӧ эм пай, найӧ шуӧны: «Эз-ӧ ми вӧвны тіянкӧд, дорйим тіянӧс эскысьясысь?» Сідзкӧ, Аллах тіян костын судитчас ловзьӧм лунӧ. Аллах оз сет кафиръяслы туй, медым вермыны эскысьясӧс.

اِنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ يُخٰدِعُوْنَ اللّٰهَ وَهُوَ خَادِعُهُمْۚ وَاِذَا قَامُوْٓا اِلَى الصَّلٰوةِ قَامُوْا كُسَالٰىۙ يُرَاۤءُوْنَ النَّاسَ وَلَا يَذْكُرُوْنَ اللّٰهَ اِلَّا قَلِيْلًاۖ

innal-munāfiqīna yukhādi‘ūnallāha wa huwa khādi‘uhum, wa iżā qāmū ilaṣ-ṣalāti qāmū kusālā, yurā'ūnan-nāsa wa lā yażkurūnallāha illā qalīlā(n).

Збыльысь, лицемеръяс корсьӧны ылӧдлыны Аллахӧс, но найӧс ылӧдлӧ сӧмын Аллах. Кор найӧ сувтӧны молитва вылӧ, сідзсӧ ляпкыдикӧн. Найӧ корсьӧны йӧз водзын асьнысӧ петкӧдлыны (ошкыны). А найö казьтылöны Аллахöс сöмын этша.

مُّذَبْذَبِيْنَ بَيْنَ ذٰلِكَۖ لَآ اِلٰى هٰٓؤُلَاۤءِ وَلَآ اِلٰى هٰٓؤُلَاۤءِ ۗ وَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهٗ سَبِيْلًا

mużabżabīna baina żālik(a), lā ilā ha'ulā'i wa lā ilā ha'ulā'(i), wa may yuḍlilillāhu falan tajida lahū sabīlā(n).

Найӧ двоечникъяс костын татшӧм (веритӧм либӧ эскытӧм), ни тайӧ группаысь (веритысьяслӧн), ни сійӧ группаысь (вериттӧмъяслӧн). Кодӧс Аллах кольӧ ылӧдчӧмӧн, тэ он аддзы сылы туй (веськӧдлыны).

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الْكٰفِرِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ الْمُؤْمِنِيْنَ ۚ اَتُرِيْدُوْنَ اَنْ تَجْعَلُوْا لِلّٰهِ عَلَيْكُمْ سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-kāfirīna auliyā'a min dūnil-mu'minīn(a), aturīdūna an taj‘alū lillāhi ‘alaikum sulṭānam mubīnā(n).

О, эскысьяс! Энö босьтöй асланыд веськöдлысьясöн эскысьясысь кындзи эскытöмъясöс. Кӧсъянныд-ӧ сетны Аллахлы гӧгӧрвоана помка (медым мыждыны тіянӧс)?

اِنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ فِى الدَّرْكِ الْاَسْفَلِ مِنَ النَّارِۚ وَلَنْ تَجِدَ لَهُمْ نَصِيْرًاۙ

innal-munāfiqīna fid-darkil-asfali minan-nār(i), wa lan tajida lahum naṣīrā(n).

Збыльысь, лицемеръяс лоасны Адлӧн медся гырысь пытшкӧсъясын. И некутшӧм отсасьысьӧс налы он аддзы.

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا وَاَصْلَحُوْا وَاعْتَصَمُوْا بِاللّٰهِ وَاَخْلَصُوْا دِيْنَهُمْ لِلّٰهِ فَاُولٰۤىِٕكَ مَعَ الْمُؤْمِنِيْنَۗ وَسَوْفَ يُؤْتِ اللّٰهُ الْمُؤْمِنِيْنَ اَجْرًا عَظِيْمًا

illal-lażīna tābū wa aṣlaḥū wa‘taṣamū billāhi wa akhlaṣū dīnahum lillāhi fa ulā'ika ma‘al-mu'minīn(a), wa saufa yu'tillāhul mu'minīna ajran ‘aẓīmā(n).

Сӧмын наысь, кодъяс каитчӧны да бурмӧдӧны асьнысӧ да ёна кутчысьӧны Аллах дорӧ да сьӧлӧмсяньыс нуӧдӧны ассьыныс дінмусӧ Аллахлы. Сідзкӧ, найӧ лоасны эскысьяскӧд, и Аллах регыд сетас эскысьяслы ыджыд награда.

مَا يَفْعَلُ اللّٰهُ بِعَذَابِكُمْ اِنْ شَكَرْتُمْ وَاٰمَنْتُمْۗ وَكَانَ اللّٰهُ شَاكِرًا عَلِيْمًا ۔

mā yaf‘alullāhu bi‘ażābikum in syakartum wa āmantum, wa kānallāhu syākiran ‘alīmā(n).

Аллах оз мыжды тэнӧ, тэ кӧ аттьӧалан да эскан. А Аллах ставсӧ аттьӧалӧ, ставсӧ тӧдӧ.

۞ لَا يُحِبُّ اللّٰهُ الْجَهْرَ بِالسُّوْۤءِ مِنَ الْقَوْلِ اِلَّا مَنْ ظُلِمَ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ سَمِيْعًا عَلِيْمًا

lā yuḥibbullāhul-jahra bis-sū'i minal-qauli illā man ẓulim(a), wa kānallāhu samī‘an ‘alīmā(n).

Аллах оз радейт восьсӧн висьталӧм лёксӧ, сӧмын сійӧ, кодлы лёксӧ вӧчисны. А Аллах ставсӧ кывзысь, ставсӧ тӧдысь.

اِنْ تُبْدُوْا خَيْرًا اَوْ تُخْفُوْهُ اَوْ تَعْفُوْا عَنْ سُوْۤءٍ فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَفُوًّا قَدِيْرًا

in tubdū khairan au tukhfūhu au ta‘fū ‘an sū'in fa innallāha kāna ‘afuwwan qadīrā(n).

Ті кӧ восьтанныд бур удж, либӧ дзебанныд сійӧс, либӧ прӧститанныд мыж, сідзкӧ, збыльысь, Аллах ставсӧ прӧститысь, став вынӧн вермысь.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْفُرُوْنَ بِاللّٰهِ وَرُسُلِهٖ وَيُرِيْدُوْنَ اَنْ يُّفَرِّقُوْا بَيْنَ اللّٰهِ وَرُسُلِهٖ وَيَقُوْلُوْنَ نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَّنَكْفُرُ بِبَعْضٍۙ وَّيُرِيْدُوْنَ اَنْ يَّتَّخِذُوْا بَيْنَ ذٰلِكَ سَبِيْلًاۙ

innal-lażīna yakfurūna billāhi wa rusulihī wa yurīdūna ay yufarriqū bainallāhi wa rusulihī wa yaqūlūna nu'minu biba‘ḍin wa nakfuru biba‘ḍ(in), wa yurīdūna ay yattakhiżū baina żālika sabīlā(n).

Збыльысь, найӧ, кодъяс оз эскыны Аллахлы да Сылӧн ыстӧмъяслы, да кӧсйӧны торйӧдны (веритӧм) Аллахӧс да Сылысь ыстӧмъяссӧ, шуӧны: «Ми эскам ӧтияслы, а мӧдъяслы эскам», да кӧсйӧны босьтны шӧр туй (веритӧм либӧ эскытӧмлун), .

اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْكٰفِرُوْنَ حَقًّا ۚوَاَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابًا مُّهِيْنًا

ulā'ika humul-kāfirūna ḥaqqā(n), wa a‘tadnā lil-kāfirīna ‘ażābam muhīnā(n).

найӧ збыльысь эскытӧмъяс. А Ми дасьтім кафитысьяслы омӧль мыждӧм.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَرُسُلِهٖ وَلَمْ يُفَرِّقُوْا بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْهُمْ اُولٰۤىِٕكَ سَوْفَ يُؤْتِيْهِمْ اُجُوْرَهُمْ ۗوَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ࣖ

wal-lażīna āmanū billāhi wa rusulihī wa lam yufarriqū baina aḥadim minhum ulā'ika saufa nu'tīhim ujūrahum, wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

А мый найӧ эскӧны Аллахлы да Сылӧн ыстӧмъяслы да оз торйӧдны найӧс (ыстӧмъясӧс), водзӧ вылӧ Аллах мынтас налы. Аллах прӧститысь, медся бур сьӧлӧма.

يَسْـَٔلُكَ اَهْلُ الْكِتٰبِ اَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتٰبًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَقَدْ سَاَلُوْا مُوْسٰٓى اَكْبَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَقَالُوْٓا اَرِنَا اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْۚ ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ فَعَفَوْنَا عَنْ ذٰلِكَ ۚ وَاٰتَيْنَا مُوْسٰى سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا

yas'aluka ahlul-kitābi an tunazzila ‘alaihim kitābam minas-samā'i faqad sa'alū mūsā akbara min żālika fa qālū arinallāha jahratan fa akhażathumuṣ-ṣā‘iqatu bi ẓulmihim, ṡummattakhażul-‘ijla mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu fa ‘afaunā ‘an żālik(a), wa ātainā mūsā sulṭānam mubīnā(n).

(Йӧз) Небӧг йӧз корӧны Тэнӧ (Мухаммадӧс), медым тэ лэдзин налы енэжсянь небӧг. Збыльысь, найö корисны Моисейöс мыйкö ыджыдджыкöс. Найӧ шуисны: «Петкӧдлы миянлы збыльысь Аллахӧс». Сідзкӧ, найӧс тиранияысь лыйис лымйыс. Сэсся найö юрбитiсны кагалы, тыдалана доказательствояс аддзöм бöрын, öд Ми прöститiм найöс, и Ми сетiм Моисейлы збыльысь власьт.

وَرَفَعْنَا فَوْقَهُمُ الطُّوْرَ بِمِيْثَاقِهِمْ وَقُلْنَا لَهُمُ ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَّقُلْنَا لَهُمْ لَا تَعْدُوْا فِى السَّبْتِ وَاَخَذْنَا مِنْهُمْ مِّيْثَاقًا غَلِيْظًا

wa rafa‘nā fauqahumuṭ ṭūra bimīṡāqihim wa qulnā lahumudkhulul-bāba sujjadaw wa qulnā lahum lā ta‘dū fis-sabti wa akhażnā minhum mīṡāqan galīẓā(n).

Ми кыпӧдім на вылӧ керӧс (Синай), медым (ёнмӧдны) налысь сёрнитчӧмсӧ. Ми тшӧктім налы: «Пырӧй ӧшиньӧд (Байтульмакдис) копыртчӧмӧн», Ми тшӧктім налы: «Энӧ торкӧй шойччан лун йылысь тшӧктӧмъяс». И Ми босьтім налысь крепыд йитöд.

فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِّيْثَاقَهُمْ وَكُفْرِهِمْ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَقَتْلِهِمُ الْاَنْۢبِيَاۤءَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَّقَوْلِهِمْ قُلُوْبُنَا غُلْفٌ ۗ بَلْ طَبَعَ اللّٰهُ عَلَيْهَا بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوْنَ اِلَّا قَلِيْلًاۖ

fabimā naqḍihim mīṡāqahum wa kufrihim bi'āyātillāhi wa qatlihimul-ambiyā'a bigairi ḥaqqiw wa qaulihim qulūbunā gulf(un), bal ṭaba‘allāhu ‘alaihā bikufrihim falā yu'minūna illā qalīlā(n).

Сідзкӧ (Ми мыждім найӧс), сыысь, мый найӧ торкисны сёрнитчӧмсӧ, сыысь, мый найӧ эз эскыны Аллахлӧн воськовъяслы, и сыысь, мый найӧ виисны пророкъясӧс правотӧг (справедливӧй причинатӧг) да сыысь, мый найӧ шуисны: «Миян сьӧлӧмъясным дзебсьӧмаӧсь». Збыльысь, Аллах дзебис налысь сьӧлӧмъяссӧ эскытӧмлунысь, та понда на пиысь сӧмын неыджыд пай эскӧ, .

وَّبِكُفْرِهِمْ وَقَوْلِهِمْ عَلٰى مَرْيَمَ بُهْتَانًا عَظِيْمًاۙ

wa bikufrihim wa qaulihim ‘alā maryama buhtānan ‘aẓīmā(n).

и (Ми тшӧтш мыждім) налӧн эскытӧмлунысь (Исуслы паныд), Марьямӧс зэв лёка мыждӧмысь, .

وَّقَوْلِهِمْ اِنَّا قَتَلْنَا الْمَسِيْحَ عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ رَسُوْلَ اللّٰهِۚ وَمَا قَتَلُوْهُ وَمَا صَلَبُوْهُ وَلٰكِنْ شُبِّهَ لَهُمْ ۗوَاِنَّ الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِيْهِ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ ۗمَا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍ اِلَّا اتِّبَاعَ الظَّنِّ وَمَا قَتَلُوْهُ يَقِيْنًاۢ ۙ

wa qaulihim innā qatalnal-masīḥa ‘īsabna maryama rasūlallāh(i), wa mā qatalūhu wa mā ṣalabūhu wa lākin syubbiha lahum, wa innal-lażīnakhtalafū fīhi lafī syakkim minh(u), mā lahum bihī min ‘ilmin illattibā‘aẓ-ẓanni wa mā qatalūhu yaqīnā(n).

и (Ми тшӧтш мыждім) сыысь, мый найӧ шуисны: «Збыльысь, ми виим Мессияӧс, Исусӧс, Мария пиӧс, Аллахлысь Апостолсӧ», кӧть эськӧ эз вины сійӧс ни (ни) эз лыйны сійӧс крест вылӧ, а (мый найӧ виисны) мортӧс, кодӧс ӧткодялiсны Исускӧд. Збыльысь, найö, кодъяс öтвылысь шуöны Исусöс (виöм йылысь), пыр шензьöны, кодöс виöмаöсь. Найӧ збыльысь эз тӧдны (кодӧс дзик жӧ виисны), а подуласисны сӧмын догадкаяс вылӧ, та понда эз ёна эскыны, мый виисны сійӧс.

بَلْ رَّفَعَهُ اللّٰهُ اِلَيْهِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَزِيْزًا حَكِيْمًا

bar rafa‘ahullāhu ilaih(i), wa kānallāhu ‘azīzan ḥakīmā(n).

Но Аллах ловзьӧдіс Исусӧс Ас дінӧ. Аллах став вына, став вежӧра.

وَاِنْ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ اِلَّا لَيُؤْمِنَنَّ بِهٖ قَبْلَ مَوْتِهٖ ۚوَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ يَكُوْنُ عَلَيْهِمْ شَهِيْدًاۚ

wa im min ahlil-kitābi illā layu'minanna bihī qabla mautih(ī), wa yaumal-qiyāmati yakūnu ‘alaihim syahīdā(n).

Небӧг йӧз пӧвстын эз вӧв некод, коді эськӧ эз эскы сылы (Исалы) кулӧм бӧрын. А ловзьöм лунö сiйö (Иса) лоас налы свидетельöн.

فَبِظُلْمٍ مِّنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ طَيِّبٰتٍ اُحِلَّتْ لَهُمْ وَبِصَدِّهِمْ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ كَثِيْرًاۙ

fa biẓulmim minal-lażīna hādū ḥarramnā ‘alaihim ṭayyibātin uḥillat lahum wa biṣaddihim ‘an sabīlillāhi kaṡīrā(n).

Юдейяслӧн лёклунысь Ми налы лӧсьӧдім бур сёян, коді (водзджык) халал; и сы вöсна, мый найö тшöкыда торкöны (мукöдöс) Аллах туйысь, .

وَّاَخْذِهِمُ الرِّبٰوا وَقَدْ نُهُوْا عَنْهُ وَاَكْلِهِمْ اَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ ۗوَاَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ مِنْهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا

wa akhżihimur-ribā wa qad nuhū ‘anhu wa aklihim amwālan-nāsi bil-bāṭil(i), wa a‘tadnā lil-kāfirīna minhum ‘ażāban alīmā(n).

и сыысь, мый найӧ ростовщичествоӧн вӧдитчӧны, кӧть эськӧ налы збыльысь тшӧктӧмаӧсь таысь, и сыысь, мый найӧ йӧзлысь озырлунсӧ сёйӧны незаконнӧя (батиль). И Ми дасьтiм на пöвстысь эскытöмъяслы сьöкыд мыждöм.

لٰكِنِ الرّٰسِخُوْنَ فِى الْعِلْمِ مِنْهُمْ وَالْمُؤْمِنُوْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَالْمُقِيْمِيْنَ الصَّلٰوةَ وَالْمُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَالْمُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ اُولٰۤىِٕكَ سَنُؤْتِيْهِمْ اَجْرًا عَظِيْمًا ࣖ

lākinir-rāsikhūna fil-‘ilmi minhum wal-mu'minūna yu'minūna bimā unzila ilaika wa mā unzila min qablika wal-muqīmīnaṣ-ṣalāta wal-mu'tūnaz-zakāta wal-mu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), ulā'ika sanu'tīhim ajran ‘aẓīmā(n).

Но на пиысь, кодъяслӧн эм пыді тӧдӧмлун, да кодъяс эскӧны, найӧ эскӧны (Коранлы), кодӧс лэдзисны тэныд (Мухаммадлы), да (небӧгъяслы), кодъяс лэдзисны тэ водзын, а сідзжӧ найӧ, кодъяс нуӧдӧны молитваяс да мынтӧны закат да эскӧны Аллахлы да Бӧръя лунлы. Ми сетам налы ыджыд награда.

۞ اِنَّآ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ كَمَآ اَوْحَيْنَآ اِلٰى نُوْحٍ وَّالنَّبِيّٖنَ مِنْۢ بَعْدِهٖۚ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰٓى اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطِ وَعِيْسٰى وَاَيُّوْبَ وَيُوْنُسَ وَهٰرُوْنَ وَسُلَيْمٰنَ ۚوَاٰتَيْنَا دَاوٗدَ زَبُوْرًاۚ

innā auḥainā ilaika kamā auḥainā ilā nūḥiw wan-nabiyyīna mim ba‘dih(ī), wa auḥainā ilā ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭi wa ‘īsā wa ayyūba wa yūnusa wa hārūna wa sulaimān(a), wa ātainā dāwūda zabūrā(n).

Збыльысь, Ми лэдзим тэныд (Мухаммадлы), кыдзи лэдзим Нойлы да сы бӧрын пророкъяслы, лэдзим сійӧс (тшӧтш) Авраамлы, Исмаиллы, Исааклы, Яковлы да налӧн потомстволы; Исус, Аюб, Ёна, Харун да Соломон. И Ми сетім Даудлы Псалтырь небӧг.

وَرُسُلًا قَدْ قَصَصْنٰهُمْ عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ وَرُسُلًا لَّمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَيْكَ ۗوَكَلَّمَ اللّٰهُ مُوْسٰى تَكْلِيْمًاۚ

wa rusulan qad qaṣaṣnāhum ‘alaika wa rusulal lam naqṣuṣhum ‘alaik(a), wa kallamallāhu mūsā taklīmā(n).

И эмӧсь кутшӧмкӧ ыстӧм йӧз, кодъяс йылысь Ми тіянлы водзджык висьталім да эмӧсь кутшӧмкӧ ыстӧм йӧз (мукӧдъяс), кодъяс йылысь Ми тіянлы эг висьталӧй. А Моисейлы Енмыс веськыда сёрнитіс.

رُسُلًا مُّبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَ لِئَلَّا يَكُوْنَ لِلنَّاسِ عَلَى اللّٰهِ حُجَّةٌ ۢ بَعْدَ الرُّسُلِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَزِيْزًا حَكِيْمًا

rusulam mubasysyirīna wa munżirīna li'allā yakūna lin-nāsi ‘alallāhi ḥujjatum ba‘dar-rusul(i), wa kānallāhu ‘azīzan ḥakīmā(n).

Апостолъяс вöлiны бур юöр нуöдысьясöн да öлöдысьясöн, медым апостолъясöс мöдöдöм бöрын мортлы эз ло помка вензьыны Аллахкöд. Аллах став вына, став вежӧра.

لٰكِنِ اللّٰهُ يَشْهَدُ بِمَآ اَنْزَلَ اِلَيْكَ اَنْزَلَهٗ بِعِلْمِهٖ ۚوَالْمَلٰۤىِٕكَةُ يَشْهَدُوْنَ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۗ

lākinillāhu yasyhadu bimā anzala ilaika anzalahū bi‘ilmih(ī), wal-malā'ikatu yasyhadūn(a), wa kafā billāhi syahīdā(n).

Но Аллах – свидетель (Коран) йылысь, кодӧс Сійӧ лэдзис тэныд (Мухаммадлы). Сійӧ ыстіс сійӧс Аслас тӧдӧмлунъясӧн, и анделъяс аддзылісны та йылысь. А Аллах тырмас свидетельӧн.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَصَدُّوْا عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ قَدْ ضَلُّوْا ضَلٰلًا ۢ بَعِيْدًا

innal-lażīna kafarū wa ṣaddū ‘an sabīlillāhi qad ḍallū ḍalālam ba‘īdā(n).

Збыльысь, найö, кодъяс оз эскыны да торкöны (мукöдöс) Аллах туйысь, збыльысь ылöдчöмаöсь ёна ылöдчöмö.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَظَلَمُوْا لَمْ يَكُنِ اللّٰهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلَا لِيَهْدِيَهُمْ طَرِيْقًاۙ

innal-lażīna kafarū wa ẓalamū lam yakunillāhu liyagfira lahum wa lā liyahdiyahum ṭarīqā(n).

Збыльысь, кодъяс эскӧны да лёксӧ нуӧдӧны, Аллах оз прӧстит найӧс, оз (ни) петкӧдлы налы (веськыд) туй.

اِلَّا طَرِيْقَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗوَكَانَ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرًا

illā ṭarīqa jahannama khālidīna fīhā abadā(n), wa kāna żālika ‘alallāhi yasīrā(n).

адӧ мунысь туйысь кындзи; найӧ сэні овны кутасны нэм кежлӧ. И тайö (ёна) кокни Аллахлы.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَكُمُ الرَّسُوْلُ بِالْحَقِّ مِنْ رَّبِّكُمْ فَاٰمِنُوْا خَيْرًا لَّكُمْ ۗوَاِنْ تَكْفُرُوْا فَاِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

yā ayyuhan-nāsu qad jā'akumur-rasūlu bil-ḥaqqi mir rabbikum fa āminū khairal lakum, wa in takfurū fa inna lillāhi mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).

О йӧз! Збыльысь, локтіс тіян дорӧ Ыджыд Ыджыд (Мухаммад) тіян Господьсянь збыльсӧ (вайӧмӧн), сідзкӧ, эскӧй (сылы), тіянлы бурджыка. А ті кӧ эновтанныд, (тайӧ нинӧмӧн оз лёкмӧд Аллахӧс), сы понда мый збыльысь Аллахлӧн ставыс, мый эм енэжын да му вылын. Аллах ставсӧ тӧдысь, ставсӧ гӧгӧрвоысь.

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لَا تَغْلُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ وَلَا تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّۗ اِنَّمَا الْمَسِيْحُ عِيْسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُوْلُ اللّٰهِ وَكَلِمَتُهٗ ۚ اَلْقٰىهَآ اِلٰى مَرْيَمَ وَرُوْحٌ مِّنْهُ ۖفَاٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرُسُلِهٖۗ وَلَا تَقُوْلُوْا ثَلٰثَةٌ ۗاِنْتَهُوْا خَيْرًا لَّكُمْ ۗ اِنَّمَا اللّٰهُ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ ۗ سُبْحٰنَهٗٓ اَنْ يَّكُوْنَ لَهٗ وَلَدٌ ۘ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا ࣖ

yā ahlal-kitābi lā taglū fī dīnikum wa lā taqūlū ‘alallāhi illal-ḥaqq(a), innamal-masīḥu ‘īsabnu maryama rasūlullāhi wa kalimatuh(ū), alqāhā ilā maryama wa rūḥum minh(u), fa āminū billāhi wa rusulih(ī), wa lā taqūlū ṡalāṡah(tun), inntahū khairal lakum innamallāhu ilāhuw wāḥid(un), subḥānahū ay yakūna lahū walad(un), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).

О небӧг войтыр! Эн мун аслад дінмуын границаясысь ылӧджык, эн шу нинӧм Аллах йылысь, збыльысь кындзи. Збыльысь, Мессия Исус, Марьям пи, вöлi Аллахлöн ыстöмöн да (кодöс вöчисны) Сылöн кывъясöн, кодъясöс Сiйö нуöдiс Марьямлы, да (пырöдöмöн) Сысянь лов. Сідзкӧ, эскӧй Аллахлы да Сылӧн ыстӧмъяслы да энӧ шуӧй: «(Енмыс) куим», дугӧдчӧй (тадзи шуӧмысь). (Тайö) тэныд бурджыка. Збыльысь, Аллах – Став вын-эбӧс кутысь Ен, Шуда Сійӧ (понятиеысь) челядь чужтӧмысь. Сылы ставыс, мый эм енэжын да ставыс, мый эм му вылын. А Аллах тырмымӧн дорйысьӧн.

لَنْ يَّسْتَنْكِفَ الْمَسِيْحُ اَنْ يَّكُوْنَ عَبْدًا لِّلّٰهِ وَلَا الْمَلٰۤىِٕكَةُ الْمُقَرَّبُوْنَۗ وَمَنْ يَّسْتَنْكِفْ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَيَسْتَكْبِرْ فَسَيَحْشُرُهُمْ اِلَيْهِ جَمِيْعًا

lay yastankifal-masīḥu ay yakūna ‘abdal lillāhi wa lal-malā'ikatul-muqarrabūn(a), wa may yastankif ‘an ‘ibādatihī wa yastakbir fa sayaḥsyuruhum ilaihi jamī‘ā(n).

Мессия дзик эз ӧткажитчы лоны Аллахлӧн служитысьӧн, сідзжӧ эз ӧткажитчыны ангелъяс, кодъяс медся матынӧсь (Аллахлы). А коді ӧткажитчӧ Сылы юрбитӧмысь да ошйысьлӧ, Аллах ставнысӧ чукӧртас Сы дорӧ.

فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فَيُوَفِّيْهِمْ اُجُوْرَهُمْ وَيَزِيْدُهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۚ وَاَمَّا الَّذِيْنَ اسْتَنْكَفُوْا وَاسْتَكْبَرُوْا فَيُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًاۙ وَّلَا يَجِدُوْنَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًا

fa ammal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fa yuwaffīhim ujūrahum wa yazīduhum min faḍlih(ī), wa ammal-lażīnastankafū wastakbarū fa yu‘ażżibuhum ‘ażāban alīmā(n), wa lā yajidūna lahum min dūnillāhi waliyyaw wa lā naṣīrā(n).

А налы, кодъяс эскӧны да бур уджъяс нуӧдӧны, Аллах помала налысь наградасӧ да содтас Ассьыс бурлунсӧ. Та дырйи налы, кодъяс ӧткажитчӧны (Аллахлы юрбитны) да гӧрдитчӧны, Аллах мыждас найӧс сьӧкыд мыжӧн. И налӧн оз ло дорйысь ни отсасьысь, Аллахысь кындзи.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَكُمْ بُرْهَانٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَاَنْزَلْنَآ اِلَيْكُمْ نُوْرًا مُّبِيْنًا

yā ayyuhan-nāsu qad jā'akum burhānum mir rabbikum wa anzalnā ilaikum nūram mubīnā(n).

О йӧз! Збыльысь, тіянлы воис доказательство збыльлун йылысь тіян Господьсянь, (Мухаммад аслас чудоясӧн) и Ми лэдзим тіянлы югыд югыд (Коран).

فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَاعْتَصَمُوْا بِهٖ فَسَيُدْخِلُهُمْ فِيْ رَحْمَةٍ مِّنْهُ وَفَضْلٍۙ وَّيَهْدِيْهِمْ اِلَيْهِ صِرَاطًا مُّسْتَقِيْمًاۗ

fa ammal-lażīna āmanū billāhi wa‘taṣamū bihī fa sayudkhiluhum fī raḥmatim minhu wa faḍl(in), wa yahdīhim ilaihi ṣirāṭam mustaqīmā(n).

А налы, кодъяс эскӧны Аллахлы да кутчысьӧны Сы дорӧ, Аллах пыртас налы Сысянь (енэжсянь) бурлунӧ да бурлунӧ, петкӧдлас налы Сы дорӧ веськыд туй.

يَسْتَفْتُوْنَكَۗ قُلِ اللّٰهُ يُفْتِيْكُمْ فِى الْكَلٰلَةِ ۗاِنِ امْرُؤٌا هَلَكَ لَيْسَ لَهٗ وَلَدٌ وَّلَهٗٓ اُخْتٌ فَلَهَا نِصْفُ مَا تَرَكَۚ وَهُوَ يَرِثُهَآ اِنْ لَّمْ يَكُنْ لَّهَا وَلَدٌ ۚ فَاِنْ كَانَتَا اثْنَتَيْنِ فَلَهُمَا الثُّلُثٰنِ مِمَّا تَرَكَ ۗوَاِنْ كَانُوْٓا اِخْوَةً رِّجَالًا وَّنِسَاۤءً فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْاُنْثَيَيْنِۗ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اَنْ تَضِلُّوْا ۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

yastaftūnak(a), qulillāhu yuftīkum fil-kalālah(ti), inimru'un halaka laisa lahū waladuw wa lahū ukhtun fa lahā niṣfu mā tarak(a), wa huwa yariṡuhā illam yakul lahā walad(un), fa in kānataṡnataini fa lahumaṡ-ṡuluṡāni mimmā tarak(a), wa in kānū ikhwatar rijālaw wa nisā'an fa liż-żakari miṡlu ḥaẓẓil-unṡayain(i), yubayyinullāhu lakum an taḍillū, wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

Найӧ корӧны тэнсьыд фетва (калала йылысь). Шуам: «Аллах сетӧ тэныд фетва калала йылысь (сідзкӧ), морт кӧ кувсьӧ да сылӧн абу челядь, но эм чой, сэки сылӧн (сылӧн чойлӧн) пайыс лоӧ джын эмбурысь, кодӧс сійӧ колис, а вокыс наследуйтӧ (став чойлысь эмбурсӧ), эм кӧ сылӧн кыкнанныслӧн эмбурыс. кольӧма бӧрӧ.А найӧ кӧ (наследникъяс артмӧны) вокъясысь да чойясысь, сэки воклӧн пайыс сійӧ жӧ, кутшӧм пай кык чойлӧн гӧгӧрвоӧдӧ тэныд (тайӧ законсӧ), медым тэ эн мун ылӧ.