Q.S Аль-Бакара (اَلْبَقَرَة) - 286 Стихъяс лыд .

الۤمّۤ ۚ

alif lām mīm.

Алиф Лам Мим.

ذٰلِكَ الْكِتٰبُ لَا رَيْبَ ۛ فِيْهِ ۛ هُدًى لِّلْمُتَّقِيْنَۙ

Żālikal-kitābu lā raiba fīh(i), hudal lil-muttaqīn(a).

Тайӧ небӧгыс (Коран) таын абу сомневайтчӧма; веськӧдлӧм налы, кодъяс енлы эскӧны

الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ ۙ

al-lażīna yu'minūna bil-gaibi wa yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).

(сідзкӧ) найӧ, кодъяс эскӧны тыдавтӧмторъяслы, нуӧдӧны молитваяс да мынтӧны юкӧнсӧ сёянысь, кодӧс Ми налы сетім .

وَالَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ ۚ وَبِالْاٰخِرَةِ هُمْ يُوْقِنُوْنَۗ

wal-lażīna yu'minūna bimā unzila ilaika wa mā unzila min qablik(a), wabil-ākhirati hum yūqinūn(a).

и найӧ, кодъяс эскӧны (Коранлы), кодӧс тэныд лэдзисны (Мухаммадлы) да (небӧгъяслы), кодъясӧс тэ водзын лэдзисны, и найӧ эскӧны мӧд олӧмлӧн эмлунлы .

اُولٰۤىِٕكَ عَلٰى هُدًى مِّنْ رَّبِّهِمْ ۙ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

ulā'ika ‘alā hudam mir rabbihim wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

Найӧ сійӧ, кодъяс босьтӧны асланыс Господьсянь веськӧдлӧм, и найӧ шудаӧсь .

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا سَوَاۤءٌ عَلَيْهِمْ ءَاَنْذَرْتَهُمْ اَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

innal-lażīna kafarū sawā'un ‘alaihim a'anżartahum am lam tunżirhum lā yu'minūn(a).

Збыльысь, кодъяс оз эскыны, налы öткодь, тэ (Мухаммад) тэнö öлöдiн либö он öлöд найöс, найö оз эскыны.

خَتَمَ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ وَعَلٰى سَمْعِهِمْ ۗ وَعَلٰٓى اَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَّلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ ࣖ

khatamallāhu ‘alā qulūbihim wa ‘alā sam‘ihim wa ‘alā abṣārihim gisyāwatuw wa lahum ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Аллах дзебис налысь сьӧлӧмъяссӧ да кывъяссӧ, синъяссӧ дзебис, и налы лоас сьӧкыд мыж .

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّقُوْلُ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَبِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنِيْنَۘ

wa minan-nāsi may yaqūlu āmannā billāhi wa bil-yaumil-ākhiri wa mā hum bimu'minīn(a).

А йӧз пӧвстын эмӧсь сэтшӧмъяс, кодъяс шуӧны: «Ми эскам Аллахлы да Бӧръя лунлы», а збыльвылас найӧ абу эскысьяс .

يُخٰدِعُوْنَ اللّٰهَ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۚ وَمَا يَخْدَعُوْنَ اِلَّآ اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُوْنَۗ

yukhādi‘ūnallāha wal-lażīna āmanū wa mā yakhda‘ūna illā anfusahum wa mā yasy‘urūn(a).

Найӧ ылӧдлӧны Аллахӧс да эскысьясӧс, но асьнысӧ сӧмын ылӧдлӧны, асьнысӧ гӧгӧрвотӧг .

فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌۙ فَزَادَهُمُ اللّٰهُ مَرَضًاۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ ۢ ەۙ بِمَا كَانُوْا يَكْذِبُوْنَ

fī qulūbihim maraḍun fa zādahumullāhu maraḍā(n), wa lahum ‘ażābun alīmum bimā kānū yakżibūn(a).

Налӧн сьӧлӧмын лои висьӧм, сэсся Аллах содтіс висьӧм вылӧ, и налы лои сьӧкыд мыж, сыысь, мый найӧ ылӧдчисны.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ لَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِۙ قَالُوْٓا اِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُوْنَ

wa iżā qīla lahum lā tufsidū fil-arḍ(i), qālū innamā naḥnu muṣliḥūn(a).

А кор налы шуасны: «Энö лёк вöчöй му вылö!» Найӧ вочавидзисны: «Збыльысь, ми ӧд бурмӧдам».

اَلَآ اِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُوْنَ وَلٰكِنْ لَّا يَشْعُرُوْنَ

alā innahum humul-mufsidūna wa lākil lā yasy‘urūn(a).

Помнита, збыльысь найӧ жӧ лёкторсӧ вайӧны, но оз гӧгӧрвоны .

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اٰمِنُوْا كَمَآ اٰمَنَ النَّاسُ قَالُوْٓا اَنُؤْمِنُ كَمَآ اٰمَنَ السُّفَهَاۤءُ ۗ اَلَآ اِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهَاۤءُ وَلٰكِنْ لَّا يَعْلَمُوْنَ

wa iżā qīla lahum āminū kamā āmanan nāsu qālū anu'minu kamā āmanas-sufahā'(u), alā innahum humus-sufahā'u wa lākil lā ya‘lamūn(a).

А кор налы шуасны: «Эскöй, кыдзи эскисны мукöдъяс!» Найö вочавидзисны: «Эскам-ö миянлы, кыдзи эскöны гöгöрвотöмъяс?» Помнита, збыльысь найӧ сійӧ, кодъяслы тырмымӧн гӧгӧрвоӧм, но оз тӧдны.

وَاِذَا لَقُوا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَالُوْٓا اٰمَنَّا ۚ وَاِذَا خَلَوْا اِلٰى شَيٰطِيْنِهِمْ ۙ قَالُوْٓا اِنَّا مَعَكُمْ ۙاِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِءُوْنَ

wa iżā laqul-lażīna āmanū qālū āmannā, wa iżā khalau ilā syayāṭīnihim qālū innā ma‘akum, innamā naḥnu mustahzi'ūn(a).

А кор паныдасьлӧны эскысь йӧзкӧд, шуӧны: «Ми эскам». Но кор найӧ бӧр локтісны асланыс шайтанъяс дорӧ (веськӧдлысьяс дорӧ), найӧ шуисны: «Збыльысь, ми тіянкӧд, ми сӧмын гажӧдчам».

اَللّٰهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَيَمُدُّهُمْ فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

allāhu yastahzi'u bihim wa yamudduhum fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

Аллах найӧс нимкодясьлас да лэдзас найӧс дрейфуйтны ылӧдчӧмӧ.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الضَّلٰلَةَ بِالْهُدٰىۖ فَمَا رَبِحَتْ تِّجَارَتُهُمْ وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ

ulā'ikal-lażīnasytarawuḍ-ḍalālata bil-hudā, famā rabiḥat tijāratuhum wa mā kānū muhtadīn(a).

Найӧ жӧ ньӧбисны ӧшыбкасӧ веськӧдлӧмӧн. Сідзкӧ налӧн вузасьӧмыс лоис неудачнӧйӧн да налы эз ковмы веськӧдлыны.

مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِى اسْتَوْقَدَ نَارًا ۚ فَلَمَّآ اَضَاۤءَتْ مَا حَوْلَهٗ ذَهَبَ اللّٰهُ بِنُوْرِهِمْ وَتَرَكَهُمْ فِيْ ظُلُمٰتٍ لَّا يُبْصِرُوْنَ

maṡaluhum kamaṡalil-lażistauqada nārā(n), falammā aḍā'at mā ḥaulahūū żahaballāhu binūrihim wa tarakahum fī ẓulumātil lā yubṣirūn(a).

Налӧн примерыс сійӧ жӧ, мый би ӧзтӧны, но сійӧ югзьӧдӧм бӧрын гӧгӧртассӧ югзьӧдӧм бӧрын Аллах босьтӧ налысь югыдсӧ да кольӧ найӧс пемыдінӧ, аддзыны вермытӧмӧн.

صُمٌّ ۢ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَرْجِعُوْنَۙ

Ṣummum bukmun ‘umyun fahum lā yarji‘ūn(a).

Найӧ гӧльӧсь, гӧльӧсь да синтӧмӧсь, та понда бӧр бергӧдчыны оз вермыны.

اَوْ كَصَيِّبٍ مِّنَ السَّمَاۤءِ فِيْهِ ظُلُمٰتٌ وَّرَعْدٌ وَّبَرْقٌۚ يَجْعَلُوْنَ اَصَابِعَهُمْ فِيْٓ اٰذَانِهِمْ مِّنَ الصَّوَاعِقِ حَذَرَ الْمَوْتِۗ وَاللّٰهُ مُحِيْطٌۢ بِالْكٰفِرِيْنَ

au kaṣayyibim minas-samā'i fīhi ẓulumātuw wa ra‘duw wa barq(un), yaj‘alūna aṣābi‘ahum fī āżānihim minaṣ-ṣawā‘iqi ḥażaral-maut(i), wallāhu muḥīṭum bil- kāfirīn(a).

Либӧ быттьӧ (морт, кодӧс уськӧдӧ) енэжсянь ыджыд зэр, ӧтлаын пемыдлун, зэр да зэр. Найӧ ӧшӧдӧны пельяссӧ пельпомъясӧн, (мездӧны) гырысь шыясысь сыысь, мый повзьӧны кулӧмысь. Аллах пыртӧ найӧс, кодъяс оз эскыны.

يَكَادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ اَبْصَارَهُمْ ۗ كُلَّمَآ اَضَاۤءَ لَهُمْ مَّشَوْا فِيْهِ ۙ وَاِذَآ اَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قَامُوْا ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَاَبْصَارِهِمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

yakādul-barqu yakhṭafu abṣārahum, kullamā aḍā'a lahum masyau fīh(i), wa iżā aẓlama ‘alaihim qāmū, wa lau syā'allāhu lażahaba bisam‘ihim wa abṣārihim, innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Молния пӧшти найӧс син вылас казяліс. Кор (молния) югзьӧ, найӧ ветлӧны сы улын, а кор на вылӧ пемыд лоӧ, сувтӧны. Кӧсйис кӧ Аллах, сійӧ эськӧ босьтіс налысь кывъяссӧ да синъяссӧ. Збыльысь, Аллах ставыс вылын вын-эбӧс кутысь.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوْا رَبَّكُمُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ وَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَۙ

yā ayyuhan-nāsu‘budū rabbakumul-lażī khalaqakum wal-lażīna min qablikum la‘allakum tattaqūn(a).

О йӧз! Кевмысь аслад Господьлы, коді лӧсьӧдіс тэнӧ да тэнад водзын олысьясӧс, медым тэ шедӧдін енлы эскӧм.

الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ فِرَاشًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً ۖوَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚ فَلَا تَجْعَلُوْا لِلّٰهِ اَنْدَادًا وَّاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

allażī ja‘ala lakumul-arḍa firāsyaw was-samā'a binā'ā(n), wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, falā taj‘alū lillāhi andādaw wa antum ta‘lamūn(a).

(Сійӧ) лӧсьӧдіс мусӧ тіянлы койкаӧн, енэжсӧ крышаӧн, и Сійӧ лэдзис енэжсянь ва (зэр), сэсся Сійӧ вайӧдіс сыӧн (зэр) тіянлы сёян пыдди град выв пуктасъяс. Сідзкӧ, эн сет соперникъясӧс Аллахлы, кор тэ тӧдан.

وَاِنْ كُنْتُمْ فِيْ رَيْبٍ مِّمَّا نَزَّلْنَا عَلٰى عَبْدِنَا فَأْتُوْا بِسُوْرَةٍ مِّنْ مِّثْلِهٖ ۖ وَادْعُوْا شُهَدَاۤءَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa in kuntum fī raibim mimmā nazzalnā ‘alā ‘abdinā fa'tū bisūratim mim miṡlih(ī), wad‘ū syuhadā'akum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).

А ті кӧ сомневайтчанныд (Коранын), мый Ми лэдзим Асланым служанкалы (Мухаммадлы), сэки лӧсьӧдӧй сы кодь сура да корӧй ассьыныд отсасьысьтӧ Аллахысь кындзи, ті кӧ збыльысь шуанныд.

فَاِنْ لَّمْ تَفْعَلُوْا وَلَنْ تَفْعَلُوْا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِيْ وَقُوْدُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ ۖ اُعِدَّتْ لِلْكٰفِرِيْنَ

fa'illam taf‘alū wa lan taf‘alū fattaqun-nāral-latī waqūduhan-nāsu wal-ḥijārah(tu), u‘iddat lil-kāfirīn(a).

Ті кӧ онӧ вермӧй сійӧс лӧсьӧдны, и (дерт) онӧ вермӧй, сэки повзьӧй адса биысь, кодлӧн топливӧыс — йӧз да изъяс, кодӧс дасьтӧма кафиръяслы.

وَبَشِّرِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ ۗ كُلَّمَا رُزِقُوْا مِنْهَا مِنْ ثَمَرَةٍ رِّزْقًا ۙ قَالُوْا هٰذَا الَّذِيْ رُزِقْنَا مِنْ قَبْلُ وَاُتُوْا بِهٖ مُتَشَابِهًا ۗوَلَهُمْ فِيْهَآ اَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَّهُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wa basysyiril-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti anna lahum jannātin tajrī min taḥtihal- anhār(u), kullamā ruziqū minhā min ṡamaratir rizqā(n), qālū hāżal-lażī ruziqnā min qablu wa utū bihī mutasyābihā(n), wa lahum fīhā azwājum muṭahharatuw wa hum fīhā khālidūn(a).

И вайöд бур юöр эскысьяслы да бур уджъяс вöчысьяслы, мый налы (лöсьöдöмаöсь) садъяс, кодъяс улын юясыс лэччöны. Кор налы сетöны Енэжсянь сёян-юан пыдди, найö шуöны: «Тайö миянлы сетiсны водзджык». Налы сетöмаöсь öткодь (плодъяс). А сэні найӧ (босьтны) сӧстӧм супругъясӧс. Найӧ кольӧны сэтчӧ.

۞ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَسْتَحْيٖٓ اَنْ يَّضْرِبَ مَثَلًا مَّا بَعُوْضَةً فَمَا فَوْقَهَا ۗ فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّهِمْ ۚ وَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَيَقُوْلُوْنَ مَاذَآ اَرَادَ اللّٰهُ بِهٰذَا مَثَلًا ۘ يُضِلُّ بِهٖ كَثِيْرًا وَّيَهْدِيْ بِهٖ كَثِيْرًا ۗ وَمَا يُضِلُّ بِهٖٓ اِلَّا الْفٰسِقِيْنَۙ

innallāha lā yastaḥyī ay yaḍriba maṡalam mā ba‘ūḍatan famā fauqahā, fa'ammal- lażīna āmanū faya‘lamūna annahul-ḥaqqu mir rabbihim, wa ammal-lażīna kafarū fayaqūlūna māżā arādallāhu bihāżā maṡalā(n), yuḍillu bihī kaṡīraw wa yahdī bihī kaṡīrā(n), wa mā yuḍillu bihī illal-fāsiqīn(a).

Збыльысь, Аллах оз повзьы лӧсьӧдны пример мӧс либӧ мыйкӧ ичӧтджык сыысь. А эскысьяс тöдöны, мый тайö Енсянь збыльыс. Но эскытысьяс шуӧны: «Мый кӧсйис шуны Аллах тайӧ притчанас?» Тайӧ (притчанас) сійӧ лэдзис уна йӧзӧс ылӧ, а сійӧ (тшӧтш) уна йӧзлы сетіс веськӧдлӧм. Но Сiйö некодöс оз ылöдлы тайö (притчаöн) лёк йöзöс кындзи.

الَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖۖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

allażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqih(ī), wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika humul-khāsirūn(a).

(сідзкӧ) найӧс, кодъяс торкӧны Аллахлысь сёрнитчӧмсӧ (сёрнитчӧм) ёнмӧдӧм бӧрын, да торкӧны сійӧ, мый Аллах тшӧктіс йитны да вайӧдӧны му вылын лёктор. Найӧ ӧд найӧс бырӧдӧны.

كَيْفَ تَكْفُرُوْنَ بِاللّٰهِ وَكُنْتُمْ اَمْوَاتًا فَاَحْيَاكُمْۚ ثُمَّ يُمِيْتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيْكُمْ ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

kaifa takfurūna billāhi wa kuntum amwātan fa'aḥyākum, ṡumma yumītukum ṡumma yuḥyīkum ṡumma ilaihi turja‘ūn(a).

Кыдзи тэ верман эновтны Аллахӧс, кор тэ (вӧлін) кулӧм, сэсся Сійӧ сетіс тэныд олӧм, сэсся Сійӧ пуктіс тэнӧ кулӧм вылӧ, сэсся Сійӧ тэнӧ ловзьӧдіс. Сэки Сы дiнö тi бергöдчанныд.

هُوَ الَّذِيْ خَلَقَ لَكُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا ثُمَّ اسْتَوٰٓى اِلَى السَّمَاۤءِ فَسَوّٰىهُنَّ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ ۗ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

huwal-lażī khalaqa lakum mā fil-arḍi jamī‘ā(n), ṡummastawā ilas-samā'i fasawwāhunna sab‘a samāwāt(in), wa huwa bikulli syai'in ‘alīm(un).

Сійӧ (Аллах) лӧсьӧдіс ставсӧ му вылын тіянлы, сэсся Сійӧ муніс енэжӧ, сэсся Сійӧ тырвыйӧ лӧсьӧдіс найӧс сизим енэжӧ. И Сiйö ставсö тöдысь.

وَاِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اِنِّيْ جَاعِلٌ فِى الْاَرْضِ خَلِيْفَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَجْعَلُ فِيْهَا مَنْ يُّفْسِدُ فِيْهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاۤءَۚ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ ۗ قَالَ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iż qāla rabbuka lil-malā'ikati innī jā‘ilun fil-arḍi khalīfah(tan), qālū ataj‘alu fīhā may yufsidu fīhā wa yasfikud-dimā'(a), wa naḥnu nusabbiḥu biḥamdika wa nuqaddisu lak(a), qāla innī a‘lamu mā lā ta‘lamūn(a).

И (казьтышт), кор тэнад Господьыд шуис ангелъяслы: «Ме лӧсьӧда му вылын халифӧс». Найӧ шуисны: «Тэ пуктан сэтчӧ мортӧс, коді лоас лёкӧн да кисьтас вир, а ми ошкам Тэнӧ да вежаӧдам Тэнсьыд нимтӧ?» Сiйö шуис: «Збыльысь, Ме тöда, мый тi онö тöдöй».

وَعَلَّمَ اٰدَمَ الْاَسْمَاۤءَ كُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلٰۤىِٕكَةِ فَقَالَ اَنْۢبِـُٔوْنِيْ بِاَسْمَاۤءِ هٰٓؤُلَاۤءِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa ‘allama ādamal-asmā'a kullahā ṡumma ‘araḍahum ‘alal-malā'ikati faqāla ambi'ūnī bi'asmā'i hā'ulā'i in kuntum ṣādiqīn(a).

И Сiйö велöдiс Адамöс ставныслысь нимъяссö (торъяссö), сэсся петкöдлiс анделъяслы, шуис: «Висьталöй Меным ставыслысь нимъяссö, ті кö збыльысь висьталанныд!»

قَالُوْا سُبْحٰنَكَ لَا عِلْمَ لَنَآ اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا ۗاِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

qālū subḥānaka lā ‘ilma lanā illā mā ‘allamtanā, innaka antal-‘alīmul-ḥakīm(u).

Найӧ вочавидзисны: "Слава Тэныд, ми нинӧм ог тӧдӧй, сӧмын сійӧ, мый Тэ миянӧс велӧдін. Збыльысь, Тэ ставсӧ тӧдысь, ставсӧ гӧгӧрвоысь".

قَالَ يٰٓاٰدَمُ اَنْۢبِئْهُمْ بِاَسْمَاۤىِٕهِمْ ۚ فَلَمَّآ اَنْۢبَاَهُمْ بِاَسْمَاۤىِٕهِمْۙ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ غَيْبَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۙ وَاَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا كُنْتُمْ تَكْتُمُوْنَ

qāla yā ādamu ambi'hum bi'asmā'ihim, falammā amba'ahum bi'asmā'ihim, qāla alam aqul lakum innī a‘lamu gaibas-samāwāti wal-arḍ(i), wa a‘lamu mā tubdūna wa mā kuntum taktumūn(a).

Сійӧ (Аллах) шуис: "О Адам! Висьтав налы нимъяссӧ!" Сійӧ (Адам) шуӧм бӧрын ассьыс нимсӧ шуис: «Эг-ӧ Ме тэныд висьтав, мый Ме тӧда енэжлысь да мулысь тайнаяссӧ, тӧда, мый тэ восьтан да мый дзебан?»

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اَبٰى وَاسْتَكْبَرَۖ وَكَانَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li ādama fasajadū illā iblīs(a), abā wastakbara wa kāna minal-kāfirīn(a).

И (казьтыштӧй), кор Ми шуим анделъяслы: «Копкысьӧй Адамлы!» Сідзкӧ, найӧ копыртчисны Сатанаысь кындзи. Сійӧ ӧткажитчӧ да ошйысьлӧ, а сійӧ пырӧ кафиръяслӧн котырӧ.

وَقُلْنَا يٰٓاٰدَمُ اسْكُنْ اَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَكُلَا مِنْهَا رَغَدًا حَيْثُ شِئْتُمَاۖ وَلَا تَقْرَبَا هٰذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُوْنَا مِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa qulnā yā ādamuskun anta wa zaujukal-jannata wa kulā minhā ragadan ḥaiṡu syi'tumā, wa lā taqrabā hāżihisy-syajarata fa takūnā minaẓ-ẓālimīn(a).

Ми шуим: "О Адам! Олӧй тэ да гӧтырыд райын, сёйӧй сыысь, кыдзи тіянлы кажитчӧ. Но эн матыстчы тайӧ пу дорӧ, медым тэ эн ло лёк йӧз лыдын!"

فَاَزَلَّهُمَا الشَّيْطٰنُ عَنْهَا فَاَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيْهِ ۖ وَقُلْنَا اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚ وَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

fa'azallahumasy-syaiṭānu ‘anhā fa akhrajahumā mimmā kānā fīh(i), wa qulnahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).

Сэсся Сатана ылӧдліс найӧс кыкнаннысӧ енэжсянь, медым кыкнаннысӧ ӧтдортісны (став гажъясысь), кор найӧ сэні (енэжын). Ми шуим: "Лунӧй! Тіян пиысь кодсюрӧ мукӧдыслы врагъяс. А тіянлы му вылын эм оланін да гажӧдчӧм урчитӧм кадӧдз".

فَتَلَقّٰٓى اٰدَمُ مِنْ رَّبِّهٖ كَلِمٰتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّهٗ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

fatalaqqā ādamu mir rabbihī kalimātin fatāba ‘alaih(i), innahū huwat-tawwābur- raḥīm(u).

Сэсся Адамлы сетіс некымын приговор аслас Господьсянь, сэсся Сійӧ примитіс сылысь каитчӧмсӧ. Збыльысь, Аллах – каитчӧмсӧ медся ёна примитысь, медся бур сьӧлӧма.

قُلْنَا اهْبِطُوْا مِنْهَا جَمِيْعًا ۚ فَاِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِّنِّيْ هُدًى فَمَنْ تَبِعَ هُدَايَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

qulnahbiṭū minhā jamī‘ā(n), fa'immā ya'tiyannakum minnī hudan faman tabi‘a hudāya falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Ми шуим: "Лэччӧй, ставныд, енэжсянь! Сэки Менам веськӧдлӧмыс кӧ збыльысь воас тіян дорӧ, сэки, коді мунӧ Менам веськӧдлӧм бӧрся, налы оз ло повзьӧм да оз шогсьыны".

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ ࣖ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

А найö, кодъяс оз эскыны да омöльтöны Миян пасъяснымöс, найö адын олысьяс. Найӧ кольӧны сэтчӧ.

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَوْفُوْا بِعَهْدِيْٓ اُوْفِ بِعَهْدِكُمْۚ وَاِيَّايَ فَارْهَبُوْنِ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa aufū bi‘ahdī ūfi bi‘ahdikum, wa iyyāya farhabūn(i).

Израильса челядь! Казьтыштӧй Менсьым бурлунъясӧс, кодъясӧс Ме сеті тіянлы. И збыльмӧд Меным кыв, Ме збыльмӧда тэныд Ассьым кыв, и пов сӧмын Менсьым.

وَاٰمِنُوْا بِمَآ اَنْزَلْتُ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَكُمْ وَلَا تَكُوْنُوْٓا اَوَّلَ كَافِرٍۢ بِهٖ ۖ وَلَا تَشْتَرُوْا بِاٰيٰتِيْ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۖوَّاِيَّايَ فَاتَّقُوْنِ

wa āminū bimā anzaltu muṣaddiqal limā ma‘akum wa lā takūnū awwala kāfirim bih(ī), wa lā tasytarū bi'āyātī ṡamanan qalīlā(n), wa iyyāya fattaqūn(i).

И эскӧй сылы, мый (Коранлы), мый Ме лэдзи, коді подтверждайтчӧ сылы, мый (Тора) эм тіянкӧд, да энӧ лоӧй медводдзаӧн, коді эновтчӧ сылы. Эн вузав Менсьым стихъясӧс ичӧт донысь, а пов сӧмын Менсьым.

وَلَا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُوا الْحَقَّ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa lā talbisul-ḥaqqa bil-bāṭili wa taktumul-ḥaqqa wa antum ta‘lamūn(a).

И эн ӧтлаась збыльсӧ ылӧдчӧмкӧд да (эн) дзеб збыльсӧ, кор тэ сійӧс тӧдан.

وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَارْكَعُوْا مَعَ الرّٰكِعِيْنَ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta warka‘ū ma‘ar-rāki‘īn(a).

И вöчöй молитва, мынтöй закат, копыртчысьяскöд копыртчöй.

۞ اَتَأْمُرُوْنَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنْسَوْنَ اَنْفُسَكُمْ وَاَنْتُمْ تَتْلُوْنَ الْكِتٰبَ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

ata'murūnan-nāsa bil-birri wa tansauna anfusakum wa antum tatlūnal-kitāb(a), afalā ta‘qilūn(a).

Мыйла тэ тшӧктан мукӧдлы (вӧчны) бурлун, а тэ вунӧдан ассьыд асьтӧ, кӧть и лыддян Небӧг (Тора)? Тэ он гӧгӧрво?

وَاسْتَعِيْنُوْا بِالصَّبْرِ وَالصَّلٰوةِ ۗ وَاِنَّهَا لَكَبِيْرَةٌ اِلَّا عَلَى الْخٰشِعِيْنَۙ

wasta‘īnū biṣ-ṣabri waṣ-ṣalāh(ti), wa innahā lakabīratun illā ‘alal-khāsyi‘īn(a).

И корны отсӧг (Аллахсянь) терпенньӧӧн да кевмысьӧмӧн. А (молитва) збыльысь сьӧкыд, енлы эскысьяслы кындзи .

الَّذِيْنَ يَظُنُّوْنَ اَنَّهُمْ مُّلٰقُوْا رَبِّهِمْ وَاَنَّهُمْ اِلَيْهِ رٰجِعُوْنَ ࣖ

allażīna yaẓunnūna annahum mulāqū rabbihim wa annahum ilaihi rāji‘ūn(a).

(сідзкӧ) найӧ, кодъяс эскӧны, мый найӧ аддзысьласны асланыс Господькӧд, и мый найӧ бергӧдчасны Сы дорӧ.

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَنِّيْ فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa annī faḍḍaltukum ‘alal- ‘ālamīn(a).

Израильса челядь! Казьтышт Менсьым бурлунъясӧс, кодъясӧс Ме сеті тэныд, и Ме тэнӧ бурмӧді став мукӧд йӧз дорысь тайӧ му вылын (сійӧ кадӧ).

وَاتَّقُوْا يَوْمًا لَّا تَجْزِيْ نَفْسٌ عَنْ نَّفْسٍ شَيْـًٔا وَّلَا يُقْبَلُ مِنْهَا شَفَاعَةٌ وَّلَا يُؤْخَذُ مِنْهَا عَدْلٌ وَّلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

wattaqū yaumal lā tajzī nafsun ‘an nafsin syai'aw wa lā yuqbalu minhā syafā‘atuw wa lā yu'khażu minhā ‘adluw wa lā hum yunṣarūn(a).

И повны лунысь, (кор) некод оз вермы дорйыны мӧдӧс ичӧтджыка. Та дырйи насянь кутшӧмкӧ заступничество да выкуп оз примитны да налы оз отсавны.

وَاِذْ نَجَّيْنٰكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِ يُذَبِّحُوْنَ اَبْنَاۤءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَاۤءَكُمْ ۗ وَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَاۤءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ

wa iż najjainākum min āli fir‘auna yasūmūnakum sū'al-‘ażābi yużabbiḥūna abnā'akum wa yastaḥyūna nisā'akum, wa fī żālikum balā'um mir rabbikum ‘aẓīm(un).

И (казьтышт), кор Ми мездім тэнӧ (Фараонысь да) Фараон бӧрся мунысьясысь. Найӧ сьӧкыда доймалісны тіянлы. Найӧ тэнсьыд пиянтӧ лыйӧны, нывъясыдлысь олӧмсӧ жалитӧны. А сійӧ случайын сійӧ ыджыд испытание тэнад Господьсянь.

وَاِذْ فَرَقْنَا بِكُمُ الْبَحْرَ فَاَنْجَيْنٰكُمْ وَاَغْرَقْنَآ اٰلَ فِرْعَوْنَ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُوْنَ

wa iż faraqnā bikumul-baḥra fa'anjainākum wa agraqnā āla fir‘auna wa antum tanẓurūn(a).

И (казьтышт), кор Ми юклім тіянлы саридз, медым Ми вермим мездыны тіянӧс да Ми увтыртім (Фараонӧс да) Фараонлысь юрнуӧдысьяссӧ, а ті видзӧдінныд.

وَاِذْ وٰعَدْنَا مُوْسٰىٓ اَرْبَعِيْنَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِهٖ وَاَنْتُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa iż wā‘adnā mūsā arba‘īna lailatan ṡummattakhażtumul-‘ijla mim ba‘dihī wa antum ẓālimūn(a).

И (казьтышт), кор Ми кöсйысим Моисейлы нелямын вой. Сэсся ті (Израиль пиян) лӧсьӧдінныд (статуя) каньпилысь (приношение пыдди) сылӧн (мунӧм бӧрын), и ті (лоинныд) лёк йӧзӧн.

ثُمَّ عَفَوْنَا عَنْكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

Ṡumma ‘afaunā ‘ankum mim ba‘di żālika la‘allakum tasykurūn(a).

Сэсся Ми прӧститім тіянӧс та бӧрын, медым ті лоинныд аттьӧаланаӧн.

وَاِذْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَالْفُرْقَانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ

wa iż ātainā mūsal-kitāba wal-furqāna la‘allakum tahtadūn(a).

И (казьтышт), кор Ми сетім Мусалы Небӧг да Фуркан, медым тэ лоин веськыда.

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ اَنْفُسَكُمْ بِاتِّخَاذِكُمُ الْعِجْلَ فَتُوْبُوْٓا اِلٰى بَارِىِٕكُمْ فَاقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ عِنْدَ بَارِىِٕكُمْۗ فَتَابَ عَلَيْكُمْ ۗ اِنَّهٗ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

wa iż qāla mūsā liqaumihī yā qaumi innakum ẓalamtum anfusakum bittikhāżikumul- ‘ijla fatūbū ilā bāri'ikum faqtulū anfusakum, żālikum khairul lakum ‘inda bāri'ikum, fatāba ‘alaikum, innahū huwat-tawwābur-raḥīm(u).

И (казьтыштам), кор Муса шуис аслас войтырлы: "О менам войтыр! Ті збыльысь лёксӧ вӧчинныд аслыныд, лӧсьӧдінныд (образ) каньӧс (кыдзи жертва), та понда каитчӧй ассьыныд Вӧчысьӧс да виӧй асьнытӧ. Тіянлы бурджыка ассьыныд Вӧчыськӧд. Сійӧ примитас тіянлысь каитчӧмнытӧ. Збыльысь, Сійӧ медся жалитысь, каитчӧмсӧ примитысь".

وَاِذْ قُلْتُمْ يٰمُوْسٰى لَنْ نُّؤْمِنَ لَكَ حَتّٰى نَرَى اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْكُمُ الصّٰعِقَةُ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُوْنَ

wa iż qultum yā mūsā lan nu'mina laka ḥattā narallāha jahratan fa'akhażatkumuṣ-ṣā‘iqatu wa antum tanẓurūn(a).

А (казьтышт), кор тэ шуин: «О Муса! Ми тэныд ог эскӧй, кытчӧдз ми ог аддзӧй Аллахӧс гӧгӧрвоана», сэки тэнӧ лыйис шонді, кор тэ видзӧдін.

ثُمَّ بَعَثْنٰكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَوْتِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

Ṡumma ba‘aṡnākum mim ba‘di mautikum la‘allakum tasykurūn(a).

Сэсся, Ми ловзьӧдім тэнӧ кулӧм бӧрын, медым тэ лоин аттьӧаланаӧн.

وَظَلَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْغَمَامَ وَاَنْزَلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰى ۗ كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْ ۗ وَمَا ظَلَمُوْنَا وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

wa ẓallalnā ‘alaikumul-gamāma wa anzalnā ‘alaikumul-manna was-salwā, kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa mā ẓalamūnā wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Ми тэнӧ дзебим кымӧръясӧн, лэдзим тэныд манн да салва. Сёй бур (сёян) сійӧ сёянысь, кодӧс Ми тэныд сетім. Найö эз лёкöдны миянöс, а вöчисны асьнысö.

وَاِذْ قُلْنَا ادْخُلُوْا هٰذِهِ الْقَرْيَةَ فَكُلُوْا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ رَغَدًا وَّادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَّقُوْلُوْا حِطَّةٌ نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطٰيٰكُمْ ۗ وَسَنَزِيْدُ الْمُحْسِنِيْنَ

wa iż qulnadkhulū hāżihil-qaryata fakulū minhā ḥaiṡu syi'tum ragadaw wadkhulul- bāba sujjadaw wa qūlū ḥiṭṭatun nagfir lakum khaṭāyākum, wa sanazīdul-muḥsinīn(a).

И (помнита), кор Ми шуим: "Пырӧй тайӧ муӧ (Байтульмакдис), сэсся чӧскыда сёйӧй (уна сикас сёянъясысь), кодъяс эмӧсь сэтчӧ, кыдзи тіянлы кажитчӧ. И пырӧй сылӧн ӧдзӧсас копыртчӧмӧн, да шуӧй: "Мездӧй миянӧс (миян мыжъясысь)", дерт, Ми прӧститам тіянлысь ӧшыбкаяснытӧ. И Ми содтам (бурлунсӧ) налы".

فَبَدَّلَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا قَوْلًا غَيْرَ الَّذِيْ قِيْلَ لَهُمْ فَاَنْزَلْنَا عَلَى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا رِجْزًا مِّنَ السَّمَاۤءِ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ ࣖ

fabaddalal-lażīna ẓalamū qaulan gairal-lażī qīla lahum fa anzalnā ‘alal-lażīna ẓalamū rijzam minas-samā'i bimā kānū yafsuqūn(a).

Сэсся несправедливӧй йӧз вежисны тшӧктӧмсӧ (мӧд тшӧктӧмӧн), кодӧс налы эз тшӧктыны. Сідзкӧ, Ми лэдзим енэжсянь лёк йӧз вылӧ лёктор, сы понда мый найӧ (век) лёкторъяс вӧчисны.

۞ وَاِذِ اسْتَسْقٰى مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۗ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا ۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْ ۗ كُلُوْا وَاشْرَبُوْا مِنْ رِّزْقِ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

wa iżistasqā mūsā liqaumihī faqulnaḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fanfajarat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, kulū wasyrabū mir rizqillāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

А (казьтыштам) кор Моисей корис аслас войтырлы ва, Ми шуим: «Уськöдчы из вылö лыаöн!» Сідз сыысь петіс дас кык источник. Быд племя тӧдӧ ассьыс (соответствующӧй) юанінсӧ. Сёйӧй да юӧй Аллахлӧн сёянысь (сетӧм), энӧ лёксӧ вӧчӧй му вылын лёктор вайӧмӧн.

وَاِذْ قُلْتُمْ يٰمُوْسٰى لَنْ نَّصْبِرَ عَلٰى طَعَامٍ وَّاحِدٍ فَادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنْۢبِتُ الْاَرْضُ مِنْۢ بَقْلِهَا وَقِثَّاۤىِٕهَا وَفُوْمِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا ۗ قَالَ اَتَسْتَبْدِلُوْنَ الَّذِيْ هُوَ اَدْنٰى بِالَّذِيْ هُوَ خَيْرٌ ۗ اِهْبِطُوْا مِصْرًا فَاِنَّ لَكُمْ مَّا سَاَلْتُمْ ۗ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْكَنَةُ وَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ مِّنَ اللّٰهِ ۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُوْنَ النَّبِيّٖنَ بِغَيْرِ الْحَقِّ ۗ ذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ ࣖ

wa iż qultum yā mūsā lan naṣbira ‘alā ṭa‘āmiw wāḥidin fad‘u lanā rabbaka yukhrij lanā mimmā tumbitul-arḍu mim baqlihā wa qiṡṡā'ihā wa fūmihā wa ‘adasihā wa baṣalihā, qāla atastabdilūnal-lażī huwa adnā bil-lażī huwa khair(un), ihbiṭū miṣran fa inna lakum mā sa'altum, wa ḍuribat ‘alaihimuż-żillatu wal-maskanatu wa bā'ū bigaḍabim minallāh(i), żālika bi'annahum kānū yakfurūna bi'āyātillāhi wa yaqtulūnan- nabiyyīna bi gairil-ḥaqq(i), żālika bimā ‘aṣaw wa kānū ya‘tadūn(a).

И (казьтышт), кор тэ шуин: «О Моисей! Сiйö (Моисей) шуис: «Коранныд-ö лёктор бурысь? Мунöй карö, сiйö, мый коранныд, тіянлы лоас». Сэсся найӧс лыйис омӧльлун да гӧльлун, и найӧ (бӧръяысь) шедӧдіс скӧрлун Аллахсянь. Тайӧ (лоис) сыысь, мый найӧ ӧткажитчисны Аллахлӧн пасъясысь да виисны пророкъясӧс правотӧг. Тайӧ лои сыысь, мый найӧ кывзысьтӧмӧсь да торкалӧмаӧсь.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَادُوْا وَالنَّصٰرٰى وَالصَّابِــِٕيْنَ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hādū wan-naṣārā waṣ-ṣābi'īna man āmana billāhi wal- yaumil-ākhiri wa ‘amila ṣāliḥan fa lahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Збыльысь, эскысьяслы, юдейяслы, христианъяслы да сабеянъяслы, коді (на пӧвстын) эскӧ Аллахлы да Бӧръя лунлы, да бур уджъяс нуӧдӧ, налы лоас мынтӧма асланыс Господьсянь, наысь повзьӧм абу, и найӧ оз шогсьыны.

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّوْرَۗ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqakum wa rafa‘nā fauqakumuṭ-ṭūr(a), khużū mā ātainākum biquwwatiw ważkurū mā fīhi la‘allakum tattaqūn(a).

И (казьтышт), кор Ми босьтім тэнсьыд кывкӧртӧдтӧ да кыпӧдім тэнад вылӧ гӧра (Синай) (шуигӧн): «Кутшӧмкӧ сійӧ, мый Ми тэныд сетім, да казьтышт, мый эм сыын, медым тэ шедӧдін енлы эскӧм».

ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ فَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ لَكُنْتُمْ مِّنَ الْخٰسِرِيْنَ

Ṡumma tawallaitum mim ba‘di żālika falau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū lakuntum minal-khāsirīn(a).

Сэсся та бöрын тэ бергöдчин. Сідзкӧ, эз кӧ ло Аллахлӧн бурлуныс да Сылӧн тэныд бурлуныс, тэ, дерт, лоин жугалысьяс лыдын.

وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِيْنَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِى السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ

wa laqad ‘alimtumul-lażīna‘tadau minkum fis-sabti faqulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).

И збыльысь, ті тӧдмалінныд найӧс, кодъяс тіян пӧвстын мыждісны шойччан лунӧ, та понда Ми шуим налы: «Лӧсьӧдӧй ті омӧль обезьянаясӧс!»

فَجَعَلْنٰهَا نَكَالًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهَا وَمَا خَلْفَهَا وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَ

faja‘alnāhā nakālal limā baina yadaihā wa mā khalfahā wa mau‘iẓatal lil-muttaqīn(a).

Сідзкӧ, Ми лӧсьӧдім (татшӧм) сійӧ кадся йӧзлы да сы бӧрын локтысьяслы ӧлӧдӧм, енлы эскысьяслы урок.

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖٓ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تَذْبَحُوْا بَقَرَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَتَّخِذُنَا هُزُوًا ۗ قَالَ اَعُوْذُ بِاللّٰهِ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ

wa iż qāla mūsā liqaumihī innallāha ya'murukum an tażbaḥū baqarah(tan), qālū atattakhiżunā huzuwā(n), qāla a‘ūżu billāhi an akūna minal-jāhilīn(a).

И (казьтыштам), кор Муса шуис аслас войтырлы: «Аллах тшӧктӧ тіянлы лыйны мӧсӧс». Юалісны: «Ті мӧданныд миянӧс нимкодясьны?» Сійӧ (Моисей) вочавидзис: «Ме корся дзебсясьӧм Аллахсянь, медым эг ло гӧльяс лыдын».

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَ ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا فَارِضٌ وَّلَا بِكْرٌۗ عَوَانٌۢ بَيْنَ ذٰلِكَ ۗ فَافْعَلُوْا مَا تُؤْمَرُوْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā fāriḍuw wa lā bikr(un), ‘awānum baina żālik(a), faf‘alū mā tu'marūn(a).

Найӧ шуисны: «Кор ассьыд Господьтӧ, медым ми гӧгӧрвоӧдіс миянлы та йылысь (ныв мӧс)». Сійӧ (Моисей) вочавидзис: "Сійӧ (Аллах) шуис, мый нывбабаыс абу ни пӧрысь, ни том, (но) ӧтувъя. Сідзкӧ, вӧдитчӧй, мый тіянлы тшӧктӧма".

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا لَوْنُهَا ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاۤءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا تَسُرُّ النّٰظِرِيْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā launuhā, qāla innahū yaqūlu innahā baqaratun ṣafrā'u fāqi‘ul launuhā tasurrun-nāẓirīn(a).

Найӧ шуисны: «Кор ассьыд Господьтӧ, медым ми гӧгӧрвоӧдіс миянлы, кутшӧм сылӧн рӧмыс». Сійӧ (Моисей) вочавидзис: «Сійӧ (Аллах) шуис, мый (мӧс) нывбаба мӧс, кодлӧн рӧмыс сьӧд еджыд, мый нимкодьӧдӧ найӧс, кодъяс видзӧдӧны (сы вылӧ)».

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَۙ اِنَّ الْبَقَرَ تَشٰبَهَ عَلَيْنَاۗ وَاِنَّآ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَمُهْتَدُوْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), innal-baqara tasyābaha ‘alainā, wa innā in syā'allāhu lamuhtadūn(a).

Найӧ шуисны: "Корӧй ассьыныд Господьлысь, медым ми гӧгӧрвоӧдіс миянлы та йылысь (нывбаба мӧс).

قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا ذَلُوْلٌ تُثِيْرُ الْاَرْضَ وَلَا تَسْقِى الْحَرْثَۚ مُسَلَّمَةٌ لَّاشِيَةَ فِيْهَا ۗ قَالُوا الْـٰٔنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ فَذَبَحُوْهَا وَمَا كَادُوْا يَفْعَلُوْنَ ࣖ

qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā żalūlun tuṡīrul-arḍa wa lā tasqil-ḥarṡ(a), musallamatul lā syiyata fīhā, qālul-'āna ji'ta bil-ḥaqqi fażabaḥūhā wa mā kādū yaf‘alūn(a).

Сійӧ (Моисей) вочавидзис: «Сійӧ (Аллах) шуис, (мӧс) — ныв мӧс, кодӧс некор эз вӧдитчыны му лэптӧм вылӧ да эз (сідзжӧ) град выв пуктасъяс шонтыны, дзоньвидзаӧн да пятнотӧг». Найӧ шуисны: «Ӧні сідзкӧ тэ гӧгӧрвоӧд збыльсӧ (торъяссӧ)». Сэсся сійӧс лыйисны, и найӧ дзик нин збыльмӧдісны (приказсӧ).

وَاِذْ قَتَلْتُمْ نَفْسًا فَادّٰرَءْتُمْ فِيْهَا ۗ وَاللّٰهُ مُخْرِجٌ مَّا كُنْتُمْ تَكْتُمُوْنَ ۚ

wa iż qultum nafsan faddāra'tum fīhā, wallāhu mukhrijum mā kuntum taktumūn(a).

И (казьтыштам) кор ті виинныд мортӧс да мыжалінныд ӧта-мӧднытӧ таысь, но Аллах восьтіс, мый ті дзебинныд.

فَقُلْنَا اضْرِبُوْهُ بِبَعْضِهَاۗ كَذٰلِكَ يُحْيِ اللّٰهُ الْمَوْتٰى وَيُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

faqulnaḍribūhu biba‘ḍihā, każālika yuḥyillāhul-mautā wa yurīkum āyātihī la‘allakum ta‘qilūn(a).

Сэсся Ми шуим: «Уськöдöй (трупöс) (вöв) юкöнöн!» Сідз Аллах сетӧ олӧм (йӧзлы), кодъяс кулісны, и Сійӧ петкӧдлӧ тіянлы (Аслас вынлысь) пасъяс, медым ті гӧгӧрвоинныд.

ثُمَّ قَسَتْ قُلُوْبُكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ فَهِيَ كَالْحِجَارَةِ اَوْ اَشَدُّ قَسْوَةً ۗ وَاِنَّ مِنَ الْحِجَارَةِ لَمَا يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الْاَنْهٰرُ ۗ وَاِنَّ مِنْهَا لَمَا يَشَّقَّقُ فَيَخْرُجُ مِنْهُ الْمَاۤءُ ۗوَاِنَّ مِنْهَا لَمَا يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللّٰهِ ۗوَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

Ṡumma qasat qulūbukum mim ba‘di żālika fahiya kal-ḥijārati au asyaddu qaswah(tan), wa inna minal-ḥijārati lamā yatafajjaru minhul-anhār(u), wa inna minhā lamā yasysyaqqaqu fayakhruju minhul-mā'(u), wa inna minhā lamā yahbiṭu min khasy-yatillāh(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Сэсся та бöрын сьöлöмыд лоис сьöкыд, сiдзкö, (сьöлöмыд) вöлi из кодь, нöшта на сьöкыдджык. Збыльысь, тайӧ изъясысь колӧ лоны юяс (ва) наысь лэччысь. Эмӧсь и сэтшӧмъяс, кодъяс юксьӧны да наысь петӧны пружинаяс. А эмӧсь и сэтшӧмъяс, кодъяс лэччӧны улӧ, сы понда мый повзьӧны Аллахысь. А Аллах абу тӧдтӧм, мый ті вӧдитчанныд.

۞ اَفَتَطْمَعُوْنَ اَنْ يُّؤْمِنُوْا لَكُمْ وَقَدْ كَانَ فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ يَسْمَعُوْنَ كَلَامَ اللّٰهِ ثُمَّ يُحَرِّفُوْنَهٗ مِنْۢ بَعْدِ مَا عَقَلُوْهُ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ

afa taṭma‘ūna ay yu'minū lakum wa qad kāna farīqum minhum yasma‘ūna kalāmallāhi ṡumma yuḥarrifūnahū mim ba‘di mā ‘aqalūhu wa hum ya‘lamūn(a).

Сідзкӧ, ті (мусульманъяс) збыльысь надейтчанныд, мый найӧ эскасны тіянлы, а на пиысь ӧти группа кывлӧ Аллахлысь кывсӧ, сэсся гӧгӧрвоӧм бӧрын вежлалӧны сійӧс, кӧть и тӧдӧны?

وَاِذَا لَقُوا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَالُوْٓا اٰمَنَّاۚ وَاِذَا خَلَا بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضٍ قَالُوْٓا اَتُحَدِّثُوْنَهُمْ بِمَا فَتَحَ اللّٰهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَاۤجُّوْكُمْ بِهٖ عِنْدَ رَبِّكُمْ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa iżā laqul-lażīna āmanū qālū āmannā, wa iżā khalā ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍin qālū atuḥaddiṡūnahum bimā fataḥallāhu ‘alaikum liyuḥājjūkum bihī ‘inda rabbikum, afalā ta‘qilūn(a).

А кор паныдасьласны эскысьяскӧд, найӧ шуӧны: «Ми эскам». Но кор найӧ бергӧдчисны ӧта-мӧд дорӧ, юалісны: "Ті висьталанныд налы, мый тіянлы гӧгӧрвоӧдіс Аллах, медым найӧ вермисны омӧльтны тіянӧс тіян Господь водзын? Ті онӧ гӧгӧрвоӧй?"

اَوَلَا يَعْلَمُوْنَ اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَ

awalā ya‘lamūna annallāha ya‘lamu mā yusirrūna wa mā yu‘linūn(a).

А оз-ӧ найӧ тӧдны, мый Аллах тӧдӧ, мый найӧ дзебӧны, мый найӧ восьтӧны?

وَمِنْهُمْ اُمِّيُّوْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ الْكِتٰبَ اِلَّآ اَمَانِيَّ وَاِنْ هُمْ اِلَّا يَظُنُّوْنَ

wa minhum umiyyūna lā ya‘lamūnal-kitāba illā amāniyya wa in hum illā yaẓunnūn(a).

А на пӧвстын эмӧсь неграмотнӧйяс, кодъяс гӧгӧрвоӧны оз Небӧгсӧ (Торасӧ), сӧмын мӧвпалӧмӧн да догадкаӧн.

فَوَيْلٌ لِّلَّذِيْنَ يَكْتُبُوْنَ الْكِتٰبَ بِاَيْدِيْهِمْ ثُمَّ يَقُوْلُوْنَ هٰذَا مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ لِيَشْتَرُوْا بِهٖ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۗفَوَيْلٌ لَّهُمْ مِّمَّا كَتَبَتْ اَيْدِيْهِمْ وَوَيْلٌ لَّهُمْ مِّمَّا يَكْسِبُوْنَ

fawailul lil-lażīna yaktubūnal-kitāba bi'aidīhim ṡumma yaqūlūna hāżā min ‘indillāhi liyasytarū bihī ṡamanan qalīlā(n), fawailul lahum mimmā katabat aidīhim wa wailul lahum mimmā yaksibūn(a).

Сідзкӧ, дой налы, кодъяс ас киӧн гижӧны Небӧгсӧ, сэсся шуӧны: «Тайӧ Аллахсянь», (медым) вузавны сійӧс ичӧт донысь. Сідзкӧ, горш налы сыысь, мый киӧн гижисны, а горш налы сыысь, мый найӧ заработайтісны.

وَقَالُوْا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ اِلَّآ اَيَّامًا مَّعْدُوْدَةً ۗ قُلْ اَتَّخَذْتُمْ عِنْدَ اللّٰهِ عَهْدًا فَلَنْ يُّخْلِفَ اللّٰهُ عَهْدَهٗٓ اَمْ تَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa qālū lan tamassanan-nāru illā ayyāmam ma‘dūdah (tan), qul attakhażtum ‘indallāhi ‘ahdan falay yukhlifallāhu ‘ahdahū am taqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

А найӧ шуисны: «Ад миянӧс оз кут, некымын лун кежлӧ». Шу: «Ті босьтінныд Аллахсянь кыв, медым Аллах эз торк Ассьыс кывсӧ, либӧ ті шуанныд Аллах йылысь сійӧ, мый ті онӧ тӧдӧй?»

بَلٰى مَنْ كَسَبَ سَيِّئَةً وَّاَحَاطَتْ بِهٖ خَطِيْۤـَٔتُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

balā man kasaba sayyi'ataw wa aḥāṭat bihī khaṭī'atuhū fa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Тайӧ абу сідз! Коді лёк уджъяс вöчö да мыжъясыс сiйöс дзебöны, сiдзкö, найö адса олысьяс. Найӧ кольӧны сэтчӧ.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ ࣖ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ulā'ika aṣḥābul-jannah(ti), hum fīhā khālidūn(a).

А коді эскӧ да вӧчӧ бур уджъяс, сійӧ енэжын олысьяс. Найӧ кольӧны сэтчӧ.

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ لَا تَعْبُدُوْنَ اِلَّا اللّٰهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَقُوْلُوْا لِلنَّاسِ حُسْنًا وَّاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۗ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْكُمْ وَاَنْتُمْ مُّعْرِضُوْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqa banī isrā'īla lā ta‘budūna illallāha wa bil-wālidaini iḥsānaw wa żil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wa qūlū lin-nāsi ḥusnaw wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāh(ta), ṡumma tawallaitum illā qalīlam minkum wa antum mu‘riḍūn(a).

И (казьтыштам), кор Ми босьтім Израиль пиянсянь кывкӧртӧд: "Эн юрбитӧй Аллахысь кындзи мӧдлы, лоӧй бурӧн бать-мамлы, рӧдвужлы, сиротаяслы да гӧльяслы. И шуӧй бур кывъяс йӧзкӧд, нуӧдӧй молитваяс да мынтӧй закат". Но сэсся ті бергӧдчинныд (отрицайтінныд), асланыд неыджыд пайысь кындзи, и ті (ӧні на) диссидентъяс.

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ لَا تَسْفِكُوْنَ دِمَاۤءَكُمْ وَلَا تُخْرِجُوْنَ اَنْفُسَكُمْ مِّنْ دِيَارِكُمْ ۖ ثُمَّ اَقْرَرْتُمْ وَاَنْتُمْ تَشْهَدُوْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqakum lā tasfikūna dimā'akum wa lā tukhrijūna anfusakum min diyārikum ṡumma aqrartum wa antum tasyhadūn(a).

И (казьтыштӧй), кор Ми босьтім тіянлысь сёрнитчӧм: «Энӧ кисьтӧй ассьыныд вирнытӧ (некодӧс виӧй), энӧ лэдзӧй асьнытӧ (асланыд землякъяснытӧ) асланыд керкаясысь». Сэсся тэ кыв сетiн да висьталiн.

ثُمَّ اَنْتُمْ هٰٓؤُلَاۤءِ تَقْتُلُوْنَ اَنْفُسَكُمْ وَتُخْرِجُوْنَ فَرِيْقًا مِّنْكُمْ مِّنْ دِيَارِهِمْۖ تَظٰهَرُوْنَ عَلَيْهِمْ بِالْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِۗ وَاِنْ يَّأْتُوْكُمْ اُسٰرٰى تُفٰدُوْهُمْ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ اِخْرَاجُهُمْ ۗ اَفَتُؤْمِنُوْنَ بِبَعْضِ الْكِتٰبِ وَتَكْفُرُوْنَ بِبَعْضٍۚ فَمَا جَزَاۤءُ مَنْ يَّفْعَلُ ذٰلِكَ مِنْكُمْ اِلَّا خِزْيٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚوَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ يُرَدُّوْنَ اِلٰٓى اَشَدِّ الْعَذَابِۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

Ṡumma antum hā'ulā'i taqtulūna anfusakum wa tukhrijūna farīqam minkum min diyārihim taẓāharūna ‘alaihim bil-iṡmi wal-‘udwān(i), wa iy ya'tūkum usārā tufādūhum wa huwa muḥarramun ‘alaikum ikhrājuhum, afa tu'minūna biba‘ḍil-kitābi wa takfurūna bi ba‘ḍ(in), famā jazā'u may yaf‘alu żālika minkum illā khizyun fil-ḥayātid-dun-yā, wa yaumal-qiyāmati yuraddūna ilā asyaddil-‘ażāb(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Сэсся ті (Израиль пиян) асьнытӧ (суседъяснытӧ) виинныд, тіян пиысь ӧти котырӧс чужан муясысь лэдзинныд. Ті отсаланныд ӧта-мӧдныдлы (лицо) налы лёк да враглун. А локтасны кӧ тіян дорӧ пленын, ті найӧс мынтанныд, кӧть эськӧ тіянлы тшӧктӧмаӧсь найӧс лэдзны. Ті эсканныд кутшӧмкӧ Небӧглы (Торалы) да эновтанныд кутшӧмкӧ (мукӧдлы)? Сідзкӧ, тіян пиысь тадзи овысьяслы абу (лӧсялана) награда, тайӧ мирса олӧмын омӧльлунысь кындзи, а ловзьӧм лунӧ найӧс бергӧдасны медся чорыд мыждӧм вылӧ. А Аллах абу тӧдтӧм, мый ті вӧдитчанныд.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا بِالْاٰخِرَةِ ۖ فَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ ࣖ

ulā'ikal-lażīnasytarawul-ḥayātad-dun-yā bil-ākhirah(ti), falā yukhaffafu ‘anhumul-‘ażābu wa lā hum yunṣarūn(a).

Тайӧ йӧзыс, кодъяс ньӧбисны тайӧ мирса олӧмсӧ (олӧмӧн) мӧд олӧмӧн. Сэки налысь мыждӧмсӧ оз кокньӧдны да налы оз отсавны.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَقَفَّيْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ بِالرُّسُلِ ۖ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ اَفَكُلَّمَا جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌۢ بِمَا لَا تَهْوٰىٓ اَنْفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ ۚ فَفَرِيْقًا كَذَّبْتُمْ وَفَرِيْقًا تَقْتُلُوْنَ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba wa qaffainā mim ba‘dihī bir-rusul(i), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), afakullamā jā'akum rasūlum bimā lā tahwā anfusukumustakbartum, fafarīqan każżabtum wa farīqan taqtulūn(a).

И збыльысь, Ми сетім Небӧг (Тора) Моисейлы, и Ми мунім сы бӧрся апостолъяскӧд, и Ми сетім Мария пилы Исуслы збыльлун доказательствояс да Ми ёнмӧдім сійӧс Вежа Ловӧн (Джибрилӧн). Мыйла нӧ быдысь, кор тіян дорӧ локтӧ ыстӧм морт (вайӧ) мыйкӧ (урок), мый тіянлы оз ков, ті ошйысьланныд сыӧн, сэсся ылӧдланныд кутшӧмкӧ юкӧнсӧ да кутшӧмкӧ юкӧнсӧ вианныд?

وَقَالُوْا قُلُوْبُنَا غُلْفٌ ۗ بَلْ لَّعَنَهُمُ اللّٰهُ بِكُفْرِهِمْ فَقَلِيْلًا مَّا يُؤْمِنُوْنَ

wa qālū qulūbunā gulf(un), bal la‘anahumullāhu bikufrihim faqalīlam mā yu'minūn(a).

А найö шуисны: «Миян сьöлöмъясным öзйöны». Абу! Аллах лёкысь лёкöдiс найöс кывзысьтöмлунысь, но зэв этшаöн на пиысь эскöны.

وَلَمَّا جَاۤءَهُمْ كِتٰبٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْۙ وَكَانُوْا مِنْ قَبْلُ يَسْتَفْتِحُوْنَ عَلَى الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۚ فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ مَّا عَرَفُوْا كَفَرُوْا بِهٖ ۖ فَلَعْنَةُ اللّٰهِ عَلَى الْكٰفِرِيْنَ

wa lammā jā'akum kitābum min ‘indillāhi muṣaddiqul limā ma‘ahum, wa kānū min qablu yastaftiḥūna ‘alal-lażīna kafarū, falammā jā'ahum mā ‘arafū kafarū bih(ī), fala‘natullāhi ‘alal-kāfirīn(a).

А бӧрын, кор налы воис Аллахсянь Небӧг (Коран), коді подтвердитіс, мый налӧн эм, а водзджык найӧ корисны вермӧм кафиръяс вылын, артмис, мый кор на дорӧ воис сійӧ, мый найӧ тӧдмалісны, найӧ ӧткажитчисны сыысь. Сідзкӧ, Аллахлӧн проклятиеыс на вылӧ, кодъяс оз эскыны.

بِئْسَمَا اشْتَرَوْا بِهٖٓ اَنْفُسَهُمْ اَنْ يَّكْفُرُوْا بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بَغْيًا اَنْ يُّنَزِّلَ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ ۚ فَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ عَلٰى غَضَبٍۗ وَلِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابٌ مُّهِيْنٌ

bi'samasytarau bihī anfusahum ay yakfurū bimā anzalallāhu bagyan ay yunazzilallāhu min faḍlihī ‘alā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), fabā'ū bigaḍabin ‘alā gaḍab(in), wa lil-kāfirīna ‘ażābum muhīn(un).

Зэв лёк (действие) налы асьнысӧ вузавны, ӧткажитчыны сыысь, мый восьтіс Аллах, сы понда мый найӧ ёна радейтӧны, мый Аллах ыстіс Ассьыс бурлунсӧ, кодлы Сійӧ кӧсйӧ Аслас служитысьяс пӧвстын. Та вöсна найö терпитiсны скöрлун бöрся скöрлун. А на вылӧ, кодъяс оз эскыны (лоас) унизительнӧй наказание.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اٰمِنُوْا بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ قَالُوْا نُؤْمِنُ بِمَآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا وَيَكْفُرُوْنَ بِمَا وَرَاۤءَهٗ وَهُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَهُمْ ۗ قُلْ فَلِمَ تَقْتُلُوْنَ اَنْۢبِيَاۤءَ اللّٰهِ مِنْ قَبْلُ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

wa iżā qīla lahum āminū bimā anzalallāhu qālū nu'minu bimā unzila ‘alainā wa yakfurūna bimā warā'ah(ū), wa huwal-ḥaqqu muṣaddiqal limā ma‘ahum, qul falima taqtulūna ambiyā'allāhi min qablu in kuntum mu'minīn(a).

А кор налы шуӧны: «Эскӧй сылы, мый лэдзис Аллах (Коран)», найӧ вочавидзӧны: «Ми эскам сылы, мый миянлы лэдзис». И найӧ ӧткажитчӧны сыысь, мый лоӧ сы бӧрын, кӧть эськӧ (Коран) — збыль, коді гӧгӧрвоӧдӧ сійӧ, мый эм накӧд. Шу (Мухаммад): «Мыйла ті водзджык виинныд Аллахлысь пророкъяссӧ, ті кӧ эскысьяс?»

۞ وَلَقَدْ جَاۤءَكُمْ مُّوْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِهٖ وَاَنْتُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa laqad jā'akum mūsā bil-bayyināti ṡummattakhażtumul-‘ijla mim ba‘dihī wa antum ẓālimūn(a).

И збыльысь, Моисей локтіс тіян дорӧ збыльлун доказательствоясӧн, сэсся ті босьтінныд (ӧбразсӧ) каньпиӧс (пыртӧм пыдди) сылӧн (мунӧм бӧрын), и ті (лоинныд) лёк йӧзӧн.

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّوْرَۗ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاسْمَعُوْا ۗ قَالُوْا سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَاُشْرِبُوْا فِيْ قُلُوْبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ ۗ قُلْ بِئْسَمَا يَأْمُرُكُمْ بِهٖٓ اِيْمَانُكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqakum wa rafa‘nā fauqakumuṭ-ṭūr(a), khużū mā ātainākum biquwwatiw wasma‘ū, qālū sami‘nā wa ‘aṣainā, wa usyribū fī qulūbihimul-‘ijla bikufrihim, qul bi'samā ya'murukum bihī īmānukum in kuntum mu'minīn(a).

И (казьтышт), кор Ми босьтім тэнсьыд кывкӧртӧдтӧ да кыпӧдім тэнад вылӧ керӧс (Синай) (шуигӧн): «Кутшӧмкӧ сійӧ, мый Ми тэныд сетім, да кывзы!» Найö вочавидзисны: «Ми кывзiм, но эгö кывзысьöй». А телегаыс пырис налӧн сьӧлӧмъясӧ (статуяяслы юрбитӧм радейтӧм) налӧн эскытӧмлунысь. Шу: «Зэв лёк, мый тэнад эскӧмыд тшӧктӧ тэныд, тэ кӧ эскысьяс!»

قُلْ اِنْ كَانَتْ لَكُمُ الدَّارُ الْاٰخِرَةُ عِنْدَ اللّٰهِ خَالِصَةً مِّنْ دُوْنِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

qul in kānat lakumud-dārul-ākhiratu ‘indallāhi khāliṣatam min dūnin-nāsi fatamannawul-mauta in kuntum ṣādiqīn(a).

Шу (Мухаммадлы): «Му кӧ мӧд олӧмыс Аллахкӧд, торйӧн тэныд, а абу некодлы, сэки кор кулӧм, тэ кӧ веськыд морт».

وَلَنْ يَّتَمَنَّوْهُ اَبَدًاۢ بِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ ۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢ بِالظّٰلِمِيْنَ

wa lay yatamannauhu abadam bima qaddamat aidīhim, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).

Но найö дзикöдз оз кöсйыны тайö кулöмсö, асланыс кияс вöчöм мыжъясысь. А Аллах ставсӧ тӧдӧ лёк йӧзӧс.

وَلَتَجِدَنَّهُمْ اَحْرَصَ النَّاسِ عَلٰى حَيٰوةٍ ۛوَمِنَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا ۛيَوَدُّ اَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ اَلْفَ سَنَةٍۚ وَمَا هُوَ بِمُزَحْزِحِهٖ مِنَ الْعَذَابِ اَنْ يُّعَمَّرَۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِمَا يَعْمَلُوْنَ ࣖ

wa latajidannahum aḥraṣan-nāsi ‘alā ḥayāh(tin), wa minal-lażīna asyrakū, yawaddu aḥaduhum lau yu‘ammaru alfa sanah(tin), wa mā huwa bi muzaḥziḥihī minal-‘ażābi ay yu‘ammar(a), wallāhu baṣīrum bimā ya‘malūn(a).

И збыльысь, тэ (Мухаммад) аддзан найӧс (еврейясӧс), йӧзӧс, кодъяс медся ёна жаднӧйӧсь олӧм вылӧ (мир вылӧ), нӧшта (ёнджыка жаднӧйӧсь) политеистъясысь. Быдӧн на пиысь кӧсйӧ, медым сылы сетісны сюрс вося олӧм, кӧть эськӧ сійӧ кузь олӧмыс оз кут найӧс кулӧмысь. А Аллах ставсӧ аддзӧ, мый найӧ керӧны.

قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِّجِبْرِيْلَ فَاِنَّهٗ نَزَّلَهٗ عَلٰى قَلْبِكَ بِاِذْنِ اللّٰهِ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَّبُشْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ

qul man kāna ‘aduwwal lijibrīla fa'innahū nazzalahū ‘alā qalbika bi iżnillāhi muṣaddiqal limā baina yadaihi wa hudaw wa busyrā lil-mu'minīn(a).

Шу (Мухаммад): «Коді лоас Гаврииллы врагӧн, сэки (тӧд), мый сійӧ лэдзис тіян сьӧлӧмъясӧ (Коран) Аллахлӧн лэдзӧмӧн, подтверждайтӧмӧн, мый (небӧгъясыс) водзджык, да лоӧ веськӧдланінӧн да бур юӧрӧн эскысьяслы».

مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِّلّٰهِ وَمَلٰۤىِٕكَتِهٖ وَرُسُلِهٖ وَجِبْرِيْلَ وَمِيْكٰىلَ فَاِنَّ اللّٰهَ عَدُوٌّ لِّلْكٰفِرِيْنَ

man kāna ‘aduwwal lillāhi wa malā'ikatihī wa rusulihī wa jibrīla wa mīkāla fa innallāha ‘aduwwul lil-kāfirīn(a).

Коді лоӧ врагӧн Аллахлы, Сылӧн ангелъяслы, Сылӧн ыстӧмъяслы, Джаврииллы да Михаиллы, сідзкӧ, збыльысь Аллах лоӧ кафиръяслы врагӧн.

وَلَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍۚ وَمَا يَكْفُرُ بِهَآ اِلَّا الْفٰسِقُوْنَ

wa laqad anzalnā ilaika āyātim bayyināt(in), wa mā yakfuru bihā illal-fāsiqūn(a).

И збыльысь, Ми тэныд (Мухаммадлы) лэдзим гӧгӧрвоана стихъяс, и некод оз ӧткажит найӧс лёк йӧзысь кындзи.

اَوَكُلَّمَا عٰهَدُوْا عَهْدًا نَّبَذَهٗ فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ ۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

awa kullamā ‘āhadū ‘ahdan nabażahū farīqum minhum, bal akṡaruhum lā yu'minūn(a).

А мыйла нӧ быдысь, кор найӧ сетӧны кыв, ӧти группа торкӧ сійӧс? Пока унджыкыс на пиысь оз эскыны.

وَلَمَّا جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْ نَبَذَ فَرِيْقٌ مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَۙ كِتٰبَ اللّٰهِ وَرَاۤءَ ظُهُوْرِهِمْ كَاَنَّهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَۖ

wa lammā jā'ahum rasūlum min ‘indillāhi muṣaddiqul limā ma‘ahum nabaża farīqum minal-lażīna ūtul-kitāb(a), kitāballāhi warā'a ẓuhūrihim ka'annahum lā ya‘lamūn(a).

И сы бӧрын, кор локтіс на дорӧ Аллахсянь Ыджыд Ыджыдлун (Мухаммад), коді подтвердитіс, мый накӧд, кодсюрӧ на пиысь, кодъяслы сетісны Небӧг (Тора), шыбитісны Аллахлысь Небӧгсӧ морӧс дорӧ, быттьӧ эз тӧдны.

وَاتَّبَعُوْا مَا تَتْلُوا الشَّيٰطِيْنُ عَلٰى مُلْكِ سُلَيْمٰنَ ۚ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمٰنُ وَلٰكِنَّ الشَّيٰطِيْنَ كَفَرُوْا يُعَلِّمُوْنَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَآ اُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوْتَ وَمَارُوْتَ ۗ وَمَا يُعَلِّمٰنِ مِنْ اَحَدٍ حَتّٰى يَقُوْلَآ اِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلَا تَكْفُرْ ۗ فَيَتَعَلَّمُوْنَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُوْنَ بِهٖ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهٖ ۗ وَمَا هُمْ بِضَاۤرِّيْنَ بِهٖ مِنْ اَحَدٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗ وَيَتَعَلَّمُوْنَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ ۗ وَلَقَدْ عَلِمُوْا لَمَنِ اشْتَرٰىهُ مَا لَهٗ فِى الْاٰخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ ۗ وَلَبِئْسَ مَاشَرَوْا بِهٖٓ اَنْفُسَهُمْ ۗ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

wattaba‘ū mā tatlusy-syayāṭīnu ‘alā mulki sulaimān(a), wa mā kafara sulaimānu wa lākinnnasy-syayāṭīna kafarū yu‘allimūnan-nāsas siḥr(a), wa mā unzila ‘alal-malakaini bibābila hārūta wa mārūt(a), wa mā yu‘allimāni min aḥadin ḥattā yaqūlā innamā naḥnu fitnatun falā takfur, fayata‘allamūna minhumā mā yufarriqūna bihī bainal-mar'i wa zaujih(ī), wa mā hum biḍarrīna bihī min aḥadin illā bi'iżnillāh(i), wa yata‘allamūna mā yaḍurruhum wa lā yanfa‘uhum, wa laqad ‘alimū lamanisytarāhu mā lahū fil-ākhirati min khalāq(in), wa labi'sa mā syarau bihī anfusahum, lau kānū ya‘lamūn(a).

И найö мунiсны сы серти, мый лыддьылiсны енъяс Соломон дырйи. Соломон эз вöв кафирöн но дзик енъяс вöлiны кафирöн, найö велöдiсны магияö мортöс да мый восьтiсны Вавилон муын кык анделлы, сiдзкö, Харутлы да Марутлы. Кӧть эськӧ ни ӧтиыс некодӧс нинӧм эз велӧдлы, водзджык шуис: «Збыльысь, ми сӧмын испытание (тіянлы), сідзкӧ, энӧ эскӧй». Сідзкӧ, найӧ кыкнан (анделсянь) тӧдмалісны, мый (вермас) торйӧдны (верӧсӧс) гӧтырыссянь. Найӧ оз вермыны некодлы лёксӧ вӧчны асланыс магияӧн, сӧмын Аллахлӧн лэдзӧмӧн. Найӧ велӧдчӧны мыйкӧ сэтшӧмӧ, мый налы лёк, а бурсӧ оз вай. И збыльысь, тӧдӧны нин, коді ньӧбас (магияӧн вӧдитчас), сійӧ мӧд олӧмын дерт оз босьт некутшӧм прибыль. И збыльысь, магияӧн асьсӧ вузасьысьяслӧн делӧясыс зэв лёкӧсь, тӧдісны кӧ эськӧ.

وَلَوْ اَنَّهُمْ اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَمَثُوْبَةٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ خَيْرٌ ۗ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lau annahum āmanū wattaqau lamaṡūbatum min ‘indillāhi khair(un), lau kānū ya‘lamūn(a).

А налӧн кӧ эм эскӧм да енлы эскысь, Аллахсянь наградаыс эськӧ бурджыка, тӧдісны кӧ сӧмын.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَقُوْلُوْا رَاعِنَا وَقُوْلُوا انْظُرْنَا وَاسْمَعُوْا وَلِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā taqūlū rā‘inā wa qūlunẓurnā wasma‘ū wa lil-kāfirīna ‘ażābun alīm(un).

О, эскысьяс! Эн шу, раа'инаа, а шу, «Унжурнаа» да кывзы. А кодъяс оз эскыны, найö босьтасны сьöкыд мыж.

مَا يَوَدُّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ وَلَا الْمُشْرِكِيْنَ اَنْ يُّنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِّنْ خَيْرٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيْمِ

mā yawaddul-lażīna kafarū min ahlil-kitābi wa lal-musyrikīna ay yunazzila ‘alaikum min khairim mir rabbikum, wallāhu yakhtaṣṣu biraḥmatihī may yasyā'(u), wallāhu żul faḍlil-‘aẓīm(i).

Небӧг олысьяс да мушрикъяс пӧвстысь кафиръяс оз кӧсйыны, медым тэныд лэччис тэнад Господьсянь кутшӧмкӧ буртор. Но Аллах торйӧн сетӧ Ассьыс бурлунсӧ налы, кодъясӧс Сійӧ кӧсйӧ. А Аллах ыджыд бурлунлӧн кӧзяин.

۞ مَا نَنْسَخْ مِنْ اٰيَةٍ اَوْ نُنْسِهَا نَأْتِ بِخَيْرٍ مِّنْهَآ اَوْ مِثْلِهَا ۗ اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

mā nansakh min āyatin au nunsihā na'ti bi khairim minhā au miṡlihā, alam ta‘lam annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Стихъяс, кодъясӧс Ми бырӧдам либӧ бырӧдам паметьысь, Ми обязательнӧ вежам бурджыка либӧ накӧд ӧткодьӧн. Ті энӧ тӧдӧй, мый Аллах ставыс вылӧ вын-эбӧс кутысь?

اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ ۗ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

alam ta‘lam annallāha lahū mulkus-samāwāti wal arḍ(i), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Ті энӧ тӧдӧй, мый енэжвывса да мувывса царствоыс Аллахлӧн? А тэнад абу дорйысь ни отсасьысь, Аллахысь кындзи.

اَمْ تُرِيْدُوْنَ اَنْ تَسْـَٔلُوْا رَسُوْلَكُمْ كَمَا سُىِٕلَ مُوْسٰى مِنْ قَبْلُ ۗوَمَنْ يَّتَبَدَّلِ الْكُفْرَ بِالْاِيْمَانِ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ

am turīdūna an tas'alū rasūlakum kamā su'ila mūsā min qabl(u), wa may yatabaddalil-kufra bil-īmāni faqad ḍalla sawā'as-sabīl(i).

Али ті кӧсъянныд юавны ассьыныд Посланниклысь (Мухаммадлысь), кыдзи водзджык юаліс Моисей (Израиль пиян)? Коді вежас эскӧмсӧ эскытӧмлунӧн, сідзкӧ, збыльысь, сійӧ ылӧдчӧма веськыд туйысь.

وَدَّ كَثِيْرٌ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ لَوْ يَرُدُّوْنَكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ اِيْمَانِكُمْ كُفَّارًاۚ حَسَدًا مِّنْ عِنْدِ اَنْفُسِهِمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ ۚ فَاعْفُوْا وَاصْفَحُوْا حَتّٰى يَأْتِيَ اللّٰهُ بِاَمْرِهٖ ۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wadda kaṡīrum min ahlil-kitābi lau yaruddūnakum mim ba‘di īmānikum kuffārā(n), ḥasadam min ‘indi anfusihim mim ba‘di mā tabayyana lahumul-ḥaqq(u), fa‘fū waṣfaḥū ḥattā ya'tiyallāhu bi amrih(ī), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Небӧг йӧз пиысь унаӧн кӧсйӧны, медым тіян эскӧм бӧрын вермисны бергӧдны тіянӧс бӧр, медым ті бара лоинныд эскытӧмӧн, ас пытшкын зависть помысь, збыльыс налы тыдовтчӧм бӧрын. Сідзкӧ, прӧститӧй да терпитӧй, кытчӧдз Аллах оз сет Ассьыс тшӧктӧмсӧ. Збыльысь, Аллах ставыс вылын вын-эбӧс кутысь.

وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ ۗ وَمَا تُقَدِّمُوْا لِاَنْفُسِكُمْ مِّنْ خَيْرٍ تَجِدُوْهُ عِنْدَ اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāh(ta), wa mā tuqaddimū li'anfusikum min khairin tajidūhu ‘indallāh(i), innallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).

И вöчны молитваяс да мынтыны закат. А мый бур тэ аслыд вöчан, тэ босьтан сійöс (награда) Аллахсянь. Збыльысь, Аллах ставсӧ аддзӧ, мый ті вӧдитчанныд.

وَقَالُوْا لَنْ يَّدْخُلَ الْجَنَّةَ اِلَّا مَنْ كَانَ هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى ۗ تِلْكَ اَمَانِيُّهُمْ ۗ قُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa qālū lay yadkhulal-jannata illā man kāna hūdan au naṣārā, tilka amāniyyuhum, qul hātū burhānakum in kuntum ṣādiqīn(a).

А найö (евдейяс да христианъяс) шуисны: «Енэжö некод оз пыр, юдейяс либö христианъяс кындзи». Тайӧ (сӧмын) налӧн кӧсйӧм. Шу: «Петкӧдлы меным ассьыд збыльлунтӧ доказательствояс, тэ кӧ збыльысь».

بَلٰى مَنْ اَسْلَمَ وَجْهَهٗ لِلّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهٗٓ اَجْرُهٗ عِنْدَ رَبِّهٖۖ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ ࣖ

balā man aslama wajhahū lillāhi wa huwa muḥsinun falahū ajruhū ‘inda rabbih(i), wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Абу! Коді ставнас сетас асьсӧ Аллахлы, и сійӧ бурсӧ керӧ, сылы лоас наградаыс аслас Господь дорӧ да наысь повзьӧм абу да найӧ оз шогсьыны.

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ لَيْسَتِ النَّصٰرٰى عَلٰى شَيْءٍۖ وَّقَالَتِ النَّصٰرٰى لَيْسَتِ الْيَهُوْدُ عَلٰى شَيْءٍۙ وَّهُمْ يَتْلُوْنَ الْكِتٰبَۗ كَذٰلِكَ قَالَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ مِثْلَ قَوْلِهِمْ ۚ فَاللّٰهُ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

wa qālatil-yahūdu laisatin-naṣārā ‘alā syai'(in), wa qālatin-naṣārā laisatil-yahūdu ‘alā syai'(in), wa hum yatlūnal-kitāb(a), każālika qālal-lażīna lā ya‘lamūna miṡla qaulihim, fallāhu yaḥkumu bainahum yaumal-qiyāmati fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).

А юдейяс шуӧны: «Христианъяслӧн нинӧм абу», а христианъяс (тшӧтш) шуӧны: «Юдейяслӧн нинӧм абу», кӧть и лыддьӧны Небӧгсӧ. Сідз жӧ йӧз, кодъяслӧн абу тӧдӧмлун, шуӧны, мый шуӧны. Сідзкӧ, Аллах найӧс мыждас ловзьӧм лунӧ, сы йылысь, мый найӧ вензисны.

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ مَّنَعَ مَسٰجِدَ اللّٰهِ اَنْ يُّذْكَرَ فِيْهَا اسْمُهٗ وَسَعٰى فِيْ خَرَابِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ مَا كَانَ لَهُمْ اَنْ يَّدْخُلُوْهَآ اِلَّا خَاۤىِٕفِيْنَ ەۗ لَهُمْ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ وَّلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

wa man aẓlamu mim mam mana‘a masājidallāhi ay yużkara fīhasmuhū wa sa‘ā fī kharābihā, ulā'ika mā kāna lahum ay yadkhulūhā illā khā'ifīn(a), lahum fid-dun-yā khizyuw wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

А коді ёнджыка лёк мортысь, коді тшӧктӧ казьтыштны Сылысь нимсӧ Аллахлӧн мечетьясын, да зільӧ найӧс жугӧдны? Найӧ оз вермыны пырны сэтчӧ, сӧмын (Аллахысь) повзьӧмӧн. Найӧ лоасны омӧльтӧмаӧсь тайӧ мир вылын да мӧд олӧмын сьӧкыд мыж.

وَلِلّٰهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ فَاَيْنَمَا تُوَلُّوْا فَثَمَّ وَجْهُ اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

wa lillāhil-masyriqu wal-magrib(u), fa'ainamā tuwallū faṡamma wajhullāh(i), innallāha wāsi‘un ‘alīm(un).

А лунвыв да рытыввыв — Аллахлӧн. Кытчӧ тэ бергӧдчан, сэні тыдовтчӧ Аллахлӧн чужӧмыс. Збыльысь, Аллах ставсӧ гӧгӧрвоысь, ставсӧ тӧдысь.

وَقَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًا ۙسُبْحٰنَهٗ ۗ بَلْ لَّهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ كُلٌّ لَّهٗ قٰنِتُوْنَ

wa qāluttakhażallāhu waladan subḥānah(ū), bal lahū mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), kullul lahū qānitūn(a).

А найö шуисны: «Аллахлöн эм пи». Слава Аллахлы, нӧшта Сылӧн ставыс енэжын да му вылын. Ставыс Сылы подчиняйтчӧны.

بَدِيْعُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَاِذَا قَضٰٓى اَمْرًا فَاِنَّمَا يَقُوْلُ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ

badī‘us-samāwāti wal-arḍ(i), wa iżā qaḍā amran fa'innamā yaqūlu lahū kun fayakūn(u).

(Аллах) енэж да му лӧсьӧдысь. Кор Сійӧ кӧсйӧ мыйкӧ тшӧктыны, Сійӧ прӧста шуӧ сылы: «Быд!» Сідзкӧ, тайӧ сійӧ.

وَقَالَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ لَوْلَا يُكَلِّمُنَا اللّٰهُ اَوْ تَأْتِيْنَآ اٰيَةٌ ۗ كَذٰلِكَ قَالَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّثْلَ قَوْلِهِمْ ۗ تَشَابَهَتْ قُلُوْبُهُمْ ۗ قَدْ بَيَّنَّا الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يُّوْقِنُوْنَ

wa qālal-lażīna lā ya‘lamūna lau lā yukallimunallāhu au ta'tīnā āyah(tun), każālika qālal-lażīna min qablihim miṡla qaulihim, tasyābahat qulūbuhum, qad bayyannal-āyāti liqaumiy yūqinūn(a).

А найö, кодъяс оз тöдны, шуöны: «Мыйла Аллах оз сёрнит миянкöд ни оз вайöд миян дорö приметаяс?» Сідз жӧ на водзын олысьяс шуисны, мый найӧ шуисны. Налöн сьöлöмъясыс öткодьöсь. Збыльысь, Ми гӧгӧрвоӧдім (Миян вынлысь) пасъяссӧ эскысьяслы.

اِنَّآ اَرْسَلْنٰكَ بِالْحَقِّ بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًاۙ وَّلَا تُسْـَٔلُ عَنْ اَصْحٰبِ الْجَحِيْمِ

innā arsalnāka bil-ḥaqqi basyīraw wa nażīrā(n), wa lā tus'alu ‘an aṣḥābil-jaḥīm(i).

Збыльысь, Ми ыстім тэнӧ (Мухаммадӧс) збыльторйӧн, кыдзи бур юӧр нуӧдысьӧс да ӧлӧдысьӧс. А тіянӧс оз юасьны (ответственнӧя) адын олысьяс йылысь.

وَلَنْ تَرْضٰى عَنْكَ الْيَهُوْدُ وَلَا النَّصٰرٰى حَتّٰى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ ۗ قُلْ اِنَّ هُدَى اللّٰهِ هُوَ الْهُدٰى ۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ بَعْدَ الَّذِيْ جَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِ ۙ مَا لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

wa lan tarḍā ‘ankal-yahūdu wa lan-naṣārā ḥattā tattabi‘a millatahum, qul inna hudallāhi huwal-hudā, wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum ba‘dal-lażī jā'aka minal-‘ilm(i), mā laka minallāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

А юдейяс да христианъяс оз примитны тэнӧ (Мухаммадӧс), кытчӧдз тэ он мун налӧн дінӧ. Шу: «Збыльысь, Аллахлӧн веськӧдлӧмыс — (збыль) веськӧдлӧмыс». А ті кӧ ветланныд налӧн кӧсйӧмъяс серти тӧдӧмлун (правда) тіян дорӧ воӧм бӧрын, тіянлы оз ло дорйысь ни отсасьысь Аллахсянь.

اَلَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَتْلُوْنَهٗ حَقَّ تِلَاوَتِهٖۗ اُولٰۤىِٕكَ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ ۗ وَمَنْ يَّكْفُرْ بِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ

allażīna ātaināhumul-kitāba yatlūnahū ḥaqqa tilāwatih(ī), ulā'ika yu'minūna bih(ī), wa may yakfur bihī fa ulā'ika humul-khāsirūn(a).

Найӧ, кодъяслы Ми сетім Небӧгсӧ, найӧ лыддьӧны сійӧс, кыдзи колӧ, найӧ жӧ эскӧны сылы. А коді сылы оз эскы, сійӧ жӧ лоӧ бырӧдӧма.

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَنِّيْ فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa annī faḍḍaltukum ‘alal-‘ālamīn(a).

Израильса челядь! Казьтышт Менсьым бурлунъясӧс, кодъясӧс Ме сеті тэныд да Ме тэнӧ бурмӧді став мукӧд йӧз дорысь тайӧ му вылын (сійӧ кадӧ).

وَاتَّقُوْا يَوْمًا لَّا تَجْزِيْ نَفْسٌ عَنْ نَّفْسٍ شَيْـًٔا وَّلَا يُقْبَلُ مِنْهَا عَدْلٌ وَّلَا تَنْفَعُهَا شَفَاعَةٌ وَّلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

wattaqū yaumal lā tajzī nafsun ‘an nafsin syai'aw wa lā yuqbalu minhā ‘adluw wa lā tanfa‘uhā syafā‘atuw wa lā hum yunṣarūn(a).

И повны лунысь, (кор) некод оз вермы ичӧтторйӧн вежны (дорйыны) мӧдӧс, некутшӧм выкуп оз примитны, отсӧгыс сылы нинӧмӧн оз ков, и налы оз отсавны.

۞ وَاِذِ ابْتَلٰٓى اِبْرٰهٖمَ رَبُّهٗ بِكَلِمٰتٍ فَاَتَمَّهُنَّ ۗ قَالَ اِنِّيْ جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ اِمَامًا ۗ قَالَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِيْ ۗ قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِى الظّٰلِمِيْنَ

wa iżibtalā ibrāhīma rabbuhū bikalimātin fa atammahunn(a), qāla innī jā‘iluka lin-nāsi imāmā(n), qāla wa min żurriyyatī, qāla lā yanālu ‘ahdiẓ-ẓālimīn(a).

И (казьтыштам), кор Авраамӧс аслас Господь видліс некымын сёрникузяӧн, сэки сійӧ найӧс тырвыйӧ збыльмӧдіс. Сійӧ (Аллах) шуис: «Збыльысь, Ме тэнӧ пукта став йӧзлы веськӧдлысьӧн». Сійӧ (Ибрагим) шуис: «А (тшӧтш) менам челядьсянь да внукъяссянь?» Аллах шуӧ: «(Збыль, но) Менам кывкӧртӧдӧй оз ков лёк йӧзлы».

وَاِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثَابَةً لِّلنَّاسِ وَاَمْنًاۗ وَاتَّخِذُوْا مِنْ مَّقَامِ اِبْرٰهٖمَ مُصَلًّىۗ وَعَهِدْنَآ اِلٰٓى اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ اَنْ طَهِّرَا بَيْتِيَ لِلطَّاۤىِٕفِيْنَ وَالْعٰكِفِيْنَ وَالرُّكَّعِ السُّجُوْدِ

wa iż ja‘alnal-baita maṡābatal lin-nāsi wa amnā(n), wattakhiżū mim maqāmi ibrāhīma muṣallā(n), wa ‘ahidnā ilā ibrāhīma wa ismā‘īla an ṭahhirā baitiya liṭ-ṭā'ifīna wal-‘ākifīna war-rukka‘is-sujūd(i).

И (казьтыштӧй), кор Ми лӧсьӧдім керкасӧ (Кааба) йӧз чукӧртчанінӧн да лӧсьыд местаӧн. И лӧсьӧдны Ибрагимлысь макамсӧ молитва местаӧн. А Ми тшӧктім Авраамлы да Исмаиллы: «Сӧстӧммӧдӧй Менсьым керкаӧс тавафъясысь, иктикафъясысь, копыртчысьясысь да копыртчысьясысь!»

وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّ اجْعَلْ هٰذَا بَلَدًا اٰمِنًا وَّارْزُقْ اَهْلَهٗ مِنَ الثَّمَرٰتِ مَنْ اٰمَنَ مِنْهُمْ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ قَالَ وَمَنْ كَفَرَ فَاُمَتِّعُهٗ قَلِيْلًا ثُمَّ اَضْطَرُّهٗٓ اِلٰى عَذَابِ النَّارِ ۗ وَبِئْسَ الْمَصِيْرُ

wa iż qāla ibrāhīmu rabbij‘al hāżā baladan āminaw warzuq ahlahū minaṡ-ṡamarāti man āmana minhum billāhi wal-yaumil-ākhir(i), qāla wa man kafara fa umatti‘uhū qalīlan ṡumma aḍṭarruhū ilā ‘ażābin-nār(i), wa bi'sal-maṣīr(u).

И (помнита) кор Авраам кевмысис: «О, менам Господь, лӧсьӧд тайӧ (Мекка мусӧ) безопаснӧй муӧн да сет сёян-юан формаын плодъясӧн сэні олысьяслы, сідзкӧ, на пӧвстын, кодъяс эскӧны Аллахлы да Бӧръя лунлы», Сійӧ (Аллах) шуис: «И кафирлы Ме сета сылы кад кежлӧ радлунсӧ, медым сійӧ лоис наказаниеӧн. медся лёк местаӧ бӧр бергӧдчыны».

وَاِذْ يَرْفَعُ اِبْرٰهٖمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَاِسْمٰعِيْلُۗ رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا ۗ اِنَّكَ اَنْتَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa iż yarfa‘u ibrāhīmul-qawā‘ida minal-baiti wa ismā‘īl(u), rabbanā taqabbal minnā, innaka antas-samī‘ul-‘alīm(u).

И (казьтыштам) кор Ибрагим кыпӧдіс Храмлысь подувъяссӧ Исмаилкӧд, (кевмысьӧм дырйи), "Миян Господь, примит миянсянь (благотворительность). Збыльысь, Тэ ставсӧ кывысь, ставсӧ тӧдысь".

رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِنَآ اُمَّةً مُّسْلِمَةً لَّكَۖ وَاَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَا ۚ اِنَّكَ اَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

rabbanā waj‘alnā muslimaini laka wa min żurriyyatinā ummatam muslimatal lak(a), wa arinā manāsikanā wa tub ‘alainā, innaka antat-tawwābur-raḥīm(u).

О миян Господь, лӧсьӧд миянӧс йӧзӧн, кодъяс овлӧны Тэныд, а миян челядьӧс да внукъясӧс (тшӧтш) йӧзӧн, кодъяс овлӧны Тэныд да петкӧдлӧ миянлы юрбитӧм (хадж) нуӧдӧмлысь туйяс, да примит миянлысь каитчӧмнымӧс. Збыльысь, Тэ каитчӧмсӧ медся примитысь, медся бур сьӧлӧма.

رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيْهِمْ رَسُوْلًا مِّنْهُمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيْهِمْ ۗ اِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ࣖ

rabbanā wab‘aṡ fīhim rasūlam minhum yatlū ‘alaihim āyātika wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmata wa yuzakkīhim, innaka antal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Миян Господь, ыст на пӧвстӧ ас пытшкысь ыстӧм мортӧс, коді лыддяс налы Тэнсьыд стихъястӧ да велӧдас найӧс Небӧгӧ да Вежӧрлунӧ, сӧстӧммӧдас найӧс. Збыльысь, Тэ медся вына, медся вежӧра».

وَمَنْ يَّرْغَبُ عَنْ مِّلَّةِ اِبْرٰهٖمَ اِلَّا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهٗ ۗوَلَقَدِ اصْطَفَيْنٰهُ فِى الدُّنْيَا ۚوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa may yargabu ‘an millati ibrāhīma illā man safiha nafsah(ū), wa laqad-iṣṭafaināhu fid-dun-yā, wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

А йӧз, кодъяс омӧля радейтӧны Авраамлысь дінмусӧ, сӧмын йӧз, кодъяс асьнысӧ дурӧдӧны. И збыльысь, Ми бӧрйим сійӧс (Ибрагимӧс) тайӧ мир вылас. И збыльысь мӧд олӧмын сійӧ лоас енлы эскысь йӧз пӧвстын.

اِذْ قَالَ لَهٗ رَبُّهٗٓ اَسْلِمْۙ قَالَ اَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

iż qāla lahū rabbuhū aslim, qāla aslamtu lirabbil-‘ālamīn(a).

(Помнита) кор Енмыс шуис сылы (Ибрагимлы): «Сдайтчы!» Сійӧ вочавидзис: «Ме сетча став миръяслӧн Господьлы».

وَوَصّٰى بِهَآ اِبْرٰهٖمُ بَنِيْهِ وَيَعْقُوْبُۗ يٰبَنِيَّ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰى لَكُمُ الدِّيْنَ فَلَا تَمُوْتُنَّ اِلَّا وَاَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ ۗ

wa waṣṣā bihā ibrāhīmu banīhi wa ya‘qūb(u), yā baniyya innallāhaṣṭafā lakumud-dīna falā tamūtunna illā wa antum muslimūn(a).

И Ӧвраам кольӧма тайӧ (кывсӧ) аслас пиянлы, кыдзи и Яковлы. — О менам челядь!.. Збыльысь, Аллах бӧрйис тіянлы тайӧ дінмусӧ, сідзкӧ, энӧ кулӧй, ті кӧ абу мусульманъяс».

اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ حَضَرَ يَعْقُوْبَ الْمَوْتُۙ اِذْ قَالَ لِبَنِيْهِ مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْۢ بَعْدِيْۗ قَالُوْا نَعْبُدُ اِلٰهَكَ وَاِلٰهَ اٰبَاۤىِٕكَ اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ اِلٰهًا وَّاحِدًاۚ وَنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ

am kuntum syuhadā'a iż ḥaḍara ya‘qūbal-maut(u), iż qāla libanīhi mā ta‘budūna mim ba‘dī, qālū na‘budu ilāhaka wa ilāha ābā'ika ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa ilāhaw wāḥidā(n), wa naḥnu lahū muslimūn(a).

Тi вöлiнныд свидетельясöн, кор Яковлы воис кулöм, кор сiйö шуис пияныслы: «Мыйлы тi юрбитанныд Ме кувсьöм бöрын?» Найӧ вочавидзисны: «Ми юрбитам тэнад Енлы да тэнад пӧль-пӧчьяслӧн Енлы, сідзкӧ, Авраамлы, Измаиллы да Исааклы, (сідзкӧ) Став вын-эбӧс кутысь Енлы да ми (сӧмын) сетчам Сылы».

تِلْكَ اُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَّا كَسَبْتُمْ ۚ وَلَا تُسْـَٔلُوْنَ عَمَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

tilka ummatun qad khalat, lahā mā kasabat wa lakum mā kasabtum, wa lā tus'alūna ‘ammā kānū ya‘malūn(a).

Тайӧ важ йӧз. Сылы сійӧ, мый найӧ заработайтісны, а тіянлы — мый ті заработайтінныд. А тіянлысь оз юасьны (ответственнӧй) сыысь, мый найӧ важӧн вӧдитчисны.

وَقَالُوْا كُوْنُوْا هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى تَهْتَدُوْا ۗ قُلْ بَلْ مِلَّةَ اِبْرٰهٖمَ حَنِيْفًا ۗوَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

wa qālū kūnū hūdan au naṣārā tahtadū, qul bal millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).

Найö шуисны: «Быдмöй тi (веритысьяс) юдейясöн либö христианъясöн, ті öдйö лоанныд веськöдлöмаöсь». Шу: «(Ог!) Но (ми нуӧдам) Авраамлысь веськыд дінмусӧ да сійӧ абу на лыдын, кодъяс ӧтувтӧны Енкӧд ёртъясӧс».

قُوْلُوْٓا اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَمَآ اُنْزِلَ اِلٰٓى اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطِ وَمَآ اُوْتِيَ مُوْسٰى وَعِيْسٰى وَمَآ اُوْتِيَ النَّبِيُّوْنَ مِنْ رَّبِّهِمْۚ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْهُمْۖ وَنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ

qūlū āmannā billāhi wa mā unzila ilainā wa mā unzila ilā ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭi wa mā ūtiya mūsā wa ‘īsā wa mā ūtiyan-nabiyyūna mir rabbihim, lā nufarriqu baina aḥadim minhum wa naḥnu lahū muslimūn(a).

Шу: "Ми эскам Аллахлы да сылы, мый миянлы лэдзӧма, да сылы, мый лэдзӧма Авраамлы, Измаиллы, Исааклы, Яковлы да налӧн потомстволы, да сылы, мый сетӧма Моисейлы да Исуслы, да сылы, мый сетӧма пророкъяслы налӧн Господьсянь. Ми ог торъялӧй некодӧс на пиысь, и ми сетчам Сылы".

فَاِنْ اٰمَنُوْا بِمِثْلِ مَآ اٰمَنْتُمْ بِهٖ فَقَدِ اهْتَدَوْا ۚوَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا هُمْ فِيْ شِقَاقٍۚ فَسَيَكْفِيْكَهُمُ اللّٰهُ ۚوَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ ۗ

fa'in āmanū bimiṡli mā āmantum bihī faqadihtadau, wa in tawallau fa'innamā hum fī syiqāq(in), fasayakfīkahumullāh(u), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Сідзкӧ, найӧ кӧ эскисны, кыдзи ті эсканныд, збыльысь, найӧ эськӧ веськӧдлісны. Но найö кö бергöдчасны, збыльысь найö врагöсь (тiянкöд), сэки Аллах тырмас тэныд (Мухаммадлы) налы (Аслас отсöгöн). А Сiйö ставсö кывзысь, ставсö тöдысь.

صِبْغَةَ اللّٰهِ ۚ وَمَنْ اَحْسَنُ مِنَ اللّٰهِ صِبْغَةً ۖ وَّنَحْنُ لَهٗ عٰبِدُوْنَ

Ṣibgatallāh(i), wa man aḥsanu minallāhi ṣibgataw wa naḥnu lahū ‘ābidūn(a).

Ен мед бурӧн видзас тэнӧ." Коді бурджыка Аллахысь? И Сылы ми юрбитам.

قُلْ اَتُحَاۤجُّوْنَنَا فِى اللّٰهِ وَهُوَ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْۚ وَلَنَآ اَعْمَالُنَا وَلَكُمْ اَعْمَالُكُمْۚ وَنَحْنُ لَهٗ مُخْلِصُوْنَ ۙ

qul atuḥājjūnanā fillāhi wa huwa rabbunā wa rabbukum, wa lanā a‘mālunā wa lakum a‘mālukum, wa naḥnu lahū mukhliṣūn(a).

Шу (Мухаммадлы): "Кӧсъянныд-ӧ ті миянкӧд споритчыны Аллах йылысь, кор Сійӧ миян Господь да тіян Господь. Миянлы миян уджъяс, тіянлы тіян уджъяс, и сӧмын Сылы ми сьӧлӧмсянь сиам асьнымӧс".

اَمْ تَقُوْلُوْنَ اِنَّ اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطَ كَانُوْا هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى ۗ قُلْ ءَاَنْتُمْ اَعْلَمُ اَمِ اللّٰهُ ۗ وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهَادَةً عِنْدَهٗ مِنَ اللّٰهِ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

am taqūlūna inna ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭa kānū hūdan au naṣārā, qul a'antum a‘lamu amillāh(u), wa man aẓlamu mimman katama syahādatan ‘indahū minallāh(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Али ті (еврейяс да христианъяс) шуанныд, мый Авраам, Измаил, Исаак, Яков да налӧн потомокъясыс юдейяс либӧ христианъяс? Шу: «Ті бурджыка тӧданныд либӧ Аллахӧс, коді ёнджыка лёкмӧдӧ мортӧс, коді дзебӧ ассьыс Аллахсянь висьталӧмсӧ?» Аллах абу тӧдтӧм, мый ті вӧдитчанныд.

تِلْكَ اُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَّا كَسَبْتُمْ ۚ وَلَا تُسْـَٔلُوْنَ عَمَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ࣖ ۔

tilka ummatun qad khalat, lahā mā kasabat wa lakum mā kasabtum, wa lā tus'alūna ‘ammā kānū ya‘malūn(a).

Тайӧ важ йӧз. Сылы сійӧ, мый найӧ заработайтісны, а тіянлы — мый ті заработайтінныд. А тіянлысь оз юасьны (ответственнӧй) сыысь, мый найӧ важӧн вӧдитчисны.

۞ سَيَقُوْلُ السُّفَهَاۤءُ مِنَ النَّاسِ مَا وَلّٰىهُمْ عَنْ قِبْلَتِهِمُ الَّتِيْ كَانُوْا عَلَيْهَا ۗ قُلْ لِّلّٰهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُۗ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

sayāqūlus-sufahā'u minan-nāsi mā wallāhum ‘an qiblatihimul-latī kānū ‘alaihā, qul lillāhil-masyriqu wal-magrib(u), yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Найӧ, кодъяслӧн абу гӧгӧрвоӧм морт пӧвстын, шуасны: «Мый найӧс (мусульманъясӧс) ӧтдортіс киблаысь, кытчӧ найӧ водзджык (ориентируйтчисны) асьнысӧ?» Шу (Мухаммад): «Аллахлӧн асыввыв да рытыввыв, Сійӧ нуӧдӧ веськыд туй вылӧ, кодӧс кӧсйӧ».

وَكَذٰلِكَ جَعَلْنٰكُمْ اُمَّةً وَّسَطًا لِّتَكُوْنُوْا شُهَدَاۤءَ عَلَى النَّاسِ وَيَكُوْنَ الرَّسُوْلُ عَلَيْكُمْ شَهِيْدًا ۗ وَمَا جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِيْ كُنْتَ عَلَيْهَآ اِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يَّتَّبِعُ الرَّسُوْلَ مِمَّنْ يَّنْقَلِبُ عَلٰى عَقِبَيْهِۗ وَاِنْ كَانَتْ لَكَبِيْرَةً اِلَّا عَلَى الَّذِيْنَ هَدَى اللّٰهُ ۗوَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُضِيْعَ اِيْمَانَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

wa każālika ja‘alnākum ummataw wasaṭal litakūnū syuhadā'a ‘alan-nāsi wa yakūnar-rasūlu ‘alaikum syahīdā(n), wa mā ja‘alnal-qiblatal-latī kunta ‘alaihā illā lina‘lama may yattabi‘ur-rasūla mimmay yanqalibu ‘alā ‘aqibaih(i), wa in kānat lakabīratan illā ‘alal-lażīna hadallāh(u), wa mā kānallāhu liyuḍī‘a īmānakum, innallāha bin-nāsi lara'ūfur raḥīm(un).

И сідз жӧ, Ми тіянӧс (мусульманъясӧс) лӧсьӧдім «шӧркодь йӧзӧн», медым ті лоинныд морт (делӧяс) свидетельясӧн да медым Ыджыд (Мухаммад) лоис тіян (делӧяс) свидетельӧн. Ми эгӧ лӧсьӧдӧй сійӧс киблаӧн, кытчӧ ті (водзджык) бергӧдчинныд, а медым Ми тӧдмалім, коді мунӧ Посланник бӧрся, а коді бергӧдчӧ бӧрӧ. Збыльысь, (кибла вуджӧдӧм) зэв сьӧкыд, налы кындзи, кодъясӧс веськӧдлӧма Аллах. А Аллах оз бырӧд тіянлысь эскӧмнытӧ. Збыльысь, Аллах медся бур, медся бур мортлы.

قَدْ نَرٰى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِى السَّمَاۤءِۚ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضٰىهَا ۖ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ شَطْرَهٗ ۗ وَاِنَّ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ لَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّهِمْ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُوْنَ

qad narā taqallubaka wajhika fis-samā'(i), fa lanuwalliyannaka qiblatan tarḍāhā, fawalli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa ḥaiṡumā kuntum fawallū wujūhakum syaṭrah(ū), wa innal-lażīna ūtul-kitāba laya‘lamūna annahul-ḥaqqu mir rabbihim, wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ya‘malūn(a).

Ми аддзам тэнсьыд чужӧмтӧ (Мухаммадӧс) тшӧкыда енэжлань видзӧдӧмӧн, та понда Ми тэнӧ бергӧдам сійӧ кибла дорӧ, коді тэныд кажитчӧ. Сідзкӧ, бергӧдӧй чужӧмнытӧ Ыджыд мечеть дорӧ. А кӧні тэ лоан, синъястӧ бергӧд сы дорӧ. И збыльысь найö, кодъяслы сетöма Небöг (Тора да Евангелльö), тöдöны, мый (кибла вуджöдöм) – тайö збыльыс асланыс Господьсянь. А Аллах абу тӧдтӧм, мый найӧ керӧны.

وَلَىِٕنْ اَتَيْتَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ بِكُلِّ اٰيَةٍ مَّا تَبِعُوْا قِبْلَتَكَ ۚ وَمَآ اَنْتَ بِتَابِعٍ قِبْلَتَهُمْ ۚ وَمَا بَعْضُهُمْ بِتَابِعٍ قِبْلَةَ بَعْضٍۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَاجَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِ ۙ اِنَّكَ اِذًا لَّمِنَ الظّٰلِمِيْنَ ۘ

wa la'in ataital-lażīna ūtul-kitāba bikulli āyatim mā tabi‘ū qiblatak(a), wa mā anta bitābi‘in qiblatahum, wa mā ba‘ḍuhum bitābi‘in qiblata ba‘ḍ(in), wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum mim ba‘di mā jā'aka minal-‘ilm(i), innaka iżal laminaẓ-ẓālimīn(a).

И кӧть эськӧ тэ (Мухаммад) сетін став стихъяссӧ (информациясӧ) налы, кодъяслы сетісны небӧг, найӧ эз мунны тэнад кибла бӧрся, а тэ он мун налӧн кибла бӧрся. Кодсюрӧ на пиысь оз мунны мукӧдлӧн кибла серти. А тэ кӧ тӧдӧмлун воӧм бӧрын налӧн кӧсйӧм серти мунін, тэ, дерт, лоан лёк йӧз лыдын.

اَلَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَعْرِفُوْنَهٗ كَمَا يَعْرِفُوْنَ اَبْنَاۤءَهُمْ ۗ وَاِنَّ فَرِيْقًا مِّنْهُمْ لَيَكْتُمُوْنَ الْحَقَّ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ

allażīna ātaināhumul-kitāba ya‘rifūnahū kamā ya‘rifūna abnā'ahum, wa inna farīqam minhum layaktumūnal-ḥaqqa wa hum ya‘lamūn(a).

Найӧ, кодъяслы Ми сетім Небӧг (Тора да Евангелльӧ), тӧдӧны Сійӧс (Мухаммадӧс), кыдзи тӧдӧны ассьыныс челядьсӧ. Збыльысь, кодсюрӧ на пиысь дерт дзебасны збыльсӧ, кӧть и тӧдӧны (сійӧс) .

اَلْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِيْنَ ࣖ

al-ḥaqqu mir rabbika falā takūnanna minal-mumtarīn(a).

Збыльыс тэнад Господьсянь, сідзкӧ, тэныд (Мухаммадлы) некор эн ло двоечникъяс лыдын.

وَلِكُلٍّ وِّجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيْهَا فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرٰتِۗ اَيْنَ مَا تَكُوْنُوْا يَأْتِ بِكُمُ اللّٰهُ جَمِيْعًا ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wa likulliw wijhatun huwa muwallīhā fastabiqul-khairāt(i), aina mā takūnū ya'ti bikumullāhu jamī‘ā(n), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

А быд уммалӧн эм кибла, кодкӧд сійӧ паныдасьлӧ. Сідзкӧ бурлунӧн соревнуйтчӧй. Кӧні ті лоанныд, Аллах тіянӧс ставнытӧ дерт чукӧртас. Збыльысь, Аллах ставыс вылын вын-эбӧс кутысь.

وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَاِنَّهٗ لَلْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

wa min ḥaiṡu kharajta fawalli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa innahū lal-ḥaqqu mir rabbik(a), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

А кытысь тэ (Мухаммад) петан, бергӧд синтӧ Ыджыд мечеть дорӧ, збыльысь тайӧ збыльысь тэнад Господьлӧн тшӧктӧм. Аллах абу тӧдтӧм, мый ті вӧдитчанныд.

وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ شَطْرَهٗ ۙ لِئَلَّا يَكُوْنَ لِلنَّاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ اِلَّا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِيْ وَلِاُتِمَّ نِعْمَتِيْ عَلَيْكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَۙ

wa min ḥaiṡu kharajta fa walli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa ḥaiṡumā kuntum fawallū wujūhakum syaṭrah(ū), li'allā yakūna lin-nāsi ‘alaikum ḥujjatun illal-lażīna ẓalamū minhum, falā takhsyauhum wakhsyaunī, wa li'utimma ni‘matī ‘alaikum wa la‘allakum tahtadūn(a).

А кытысь тэ (Мухаммад) петан, бергӧд синтӧ Ыджыд мечеть дорӧ. И кӧні тэ лоан, бергӧд синтӧ сы дорӧ, медым мортлы (тэныд паныд сувтны) эз ло помка, на пӧвстын лёк йӧзысь кындзи. Эн повзьы наысь, а повзьы Менсьым, медым Ме помала Ассьым бурсиöмöс тэныд, медым тэ лоин веськöдлöмöн.

كَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْكُمْ رَسُوْلًا مِّنْكُمْ يَتْلُوْا عَلَيْكُمْ اٰيٰتِنَا وَيُزَكِّيْكُمْ وَيُعَلِّمُكُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَيُعَلِّمُكُمْ مَّا لَمْ تَكُوْنُوْا تَعْلَمُوْنَۗ

kamā arsalnā fīkum rasūlam minkum yatlū ‘alaikum āyātinā wa yuzakkīkum wa yu‘allimukumul-kitāba wal-ḥikmata wa yu‘allimukum mā lam takūnū ta‘lamūn(a).

Сідз жӧ, кыдзи Ми ыстім тіян дорӧ (Мухаммадӧс), коді лыддьӧ Миянлысь стихъяснымӧс, сӧстӧммӧдӧ тіянӧс, велӧдіс тіянӧс Небӧгӧ (Коранӧ) да Мывкыдлунӧ (Суннаӧ), велӧдіс тіянӧс сійӧ, мый ті онӧ тӧдӧй.

فَاذْكُرُوْنِيْٓ اَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوْا لِيْ وَلَا تَكْفُرُوْنِ ࣖ

fażkurūnī ażkurkum wasykurū lī wa lā takfurūn(i).

Сідзкӧ, помнита Менӧ, Ме тэнӧ казьтыла. Аттьӧалӧй Менӧ, энӧ эскӧй Меным.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اسْتَعِيْنُوْا بِالصَّبْرِ وَالصَّلٰوةِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ مَعَ الصّٰبِرِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanusta‘īnū biṣ-ṣabri waṣ-ṣalāh(ti), innallāha ma‘aṣ-ṣābirīn(a).

О, эскысьяс! Корӧй отсӧг (Аллахсянь) терпенньӧӧн да кевмысьӧмӧн. Збыльысь, Аллах терпитысьяскӧд.

وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَنْ يُّقْتَلُ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اَمْوَاتٌ ۗ بَلْ اَحْيَاۤءٌ وَّلٰكِنْ لَّا تَشْعُرُوْنَ

wa lā taqūlū limay yuqtalu fī sabīlillāhi amwāt(un), bal aḥyā'uw wa lākil lā tasy‘urūn(a).

И эн шуӧй, мый найӧс, кодъясӧс виӧны Аллах туй вылын (найӧ), кулӧмны. Збыльысь (найӧ) ловъяӧсь, но тэ он гӧгӧрво.

وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوْفِ وَالْجُوْعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الْاَمْوَالِ وَالْاَنْفُسِ وَالثَّمَرٰتِۗ وَبَشِّرِ الصّٰبِرِيْنَ

wa lanabluwannakum bisyai'im minal-khaufi wal-jū‘i wa naqaṣim minal-amwāli wal-anfusi waṡ-ṡamarāt(i), wa basysyiriṣ-ṣābirīn(a).

И Ми тіянӧс дерт жӧ видлам кутшӧмкӧ повзьӧмӧн, тшыглунӧн, озырлунӧн, ловъясӧн да плодъясӧн. И бур юӧр вайӧдны терпитысьяслы .

اَلَّذِيْنَ اِذَآ اَصَابَتْهُمْ مُّصِيْبَةٌ ۗ قَالُوْٓا اِنَّا لِلّٰهِ وَاِنَّآ اِلَيْهِ رٰجِعُوْنَۗ

allażīna iżā aṣābathum muṣībah(tun), qālū innā lillāhi wa innā ilaihi rāji‘ūn(a).

(сідзкӧ) найӧс, кодъяс, кор лоӧ лёктор, шуӧны «Инна лиллахи ва инна илайхи раджиун» (збыльысь, ми лоам Аллахлӧн да Сы дорӧ ми бергӧдчам).

اُولٰۤىِٕكَ عَلَيْهِمْ صَلَوٰتٌ مِّنْ رَّبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُهْتَدُوْنَ

ulā'ika ‘alaihim ṣalawātum mir rabbihim wa raḥmah(tun), wa ulā'ika humul-muhtadūn(a).

Найӧ жӧ босьтӧны асланыс Господьсянь прӧститӧм да бурлун, и найӧ жӧ босьтӧны веськӧдлӧм.

۞ اِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَاۤىِٕرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ اَوِ اعْتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ اَنْ يَّطَّوَّفَ بِهِمَا ۗ وَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًاۙ فَاِنَّ اللّٰهَ شَاكِرٌ عَلِيْمٌ

innaṣ-ṣafā wal-marwata min sya‘ā'irillāh(i), faman ḥajjal-baita awi‘tamara falā junāḥa ‘alaihi ay yaṭṭawwafa bihimā, wa man taṭawwa‘a khairan fa innallāha syākirun ‘alīm(un).

Збыльысь, Сафа да Марва пырӧны Аллахлӧн сиарӧ (дінмуӧ). Сідзкӧ, коді нуӧдас хадж Аллах керкаӧ либӧ нуӧдас умра, сылы абу мыж, нуӧдас Саиӧс кыкнанныс костын. А коді окотапырысь вöчö бур уджъяс, Аллах ставсö аттьöалысь, ставсö тöдысь.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْتُمُوْنَ مَآ اَنْزَلْنَا مِنَ الْبَيِّنٰتِ وَالْهُدٰى مِنْۢ بَعْدِ مَا بَيَّنّٰهُ لِلنَّاسِ فِى الْكِتٰبِۙ اُولٰۤىِٕكَ يَلْعَنُهُمُ اللّٰهُ وَيَلْعَنُهُمُ اللّٰعِنُوْنَۙ

innal-lażīna yaktumūna mā anzalnā minal-bayyināti wal-hudā mim ba‘di mā bayyannāhu lin-nāsi fil-kitāb(i), ulā'ika yal‘anuhumullāhu wa yal‘anuhumul-lā‘inūn(a).

Збыльысь, найö, кодъяс дзебöны сiйöс, мый Ми лэдзим юöр да веськöдлан формаын, Ми гöгöрвоöдöм бöрын мортлы Небöгын (Коранын), найöс лёкöдöма Аллах да лёкöдöма (тшöтш) лёкöдысьясöс, .

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا وَاَصْلَحُوْا وَبَيَّنُوْا فَاُولٰۤىِٕكَ اَتُوْبُ عَلَيْهِمْ ۚ وَاَنَا التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

illal-lażīna tābū wa aṣlaḥū wa bayyanū fa'ulā'ika atūbu ‘alaihim, wa anat-tawwābur-raḥīm(u).

найöс кындзи, кодъяс каитчисны, бурмöдiсны да гöгöрвоöдiсны (сiйöс), найö, кодъяслысь каитчöмсö Ме примитi да Ме каитчöмысь Медся Примитысь, Медся Милосердиеа.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَمَاتُوْا وَهُمْ كُفَّارٌ اُولٰۤىِٕكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللّٰهِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ وَالنَّاسِ اَجْمَعِيْنَۙ

innal-lażīna kafarū wa mātū wa hum kuffārun ulā'ika ‘alaihim la‘natullāhi wal-malā'ikati wan-nāsi ajma‘īn(a).

Збыльысь, кодъяс эскӧны да кулӧны эскытӧмӧн, найӧс лёкысь лёкмӧдас Аллах, ангелъяс да став мортыс, .

خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۚ لَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

khālidīna fīhā, lā yukhaffafu ‘anhumul-‘ażābu wa lā hum yunẓarūn(a).

найӧ кольӧны сэтчӧ помтӧг (проклятие), налысь мыждӧмсӧ оз кокньӧдны, налы оз сетны отсрочка.

وَاِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ لَآاِلٰهَ اِلَّا هُوَ الرَّحْمٰنُ الرَّحِيْمُ ࣖ

wa ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), lā ilāha illā huwar-raḥmānur-raḥīm(u).

А тэнад Енмыс – Став вын-эбӧс кутысь Ен, Сыысь кындзи ен абу, Медся бур, Медся бур.

اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

Збыльысь, енэж да му лӧсьӧдӧм дырйи, вой да лун чередуйтчӧмын, саридз вылын ветлысь судноясӧн (грузӧн), мый колӧ мортлы, мый Аллах ыстіс енэжсянь ва формаын, сэсся Сійӧ ловзьӧдіс мусӧ кулӧм бӧрын (сухой), и Сійӧ шызьӧдіс сэтчӧ пемӧсъясӧс, юкліс уна сикас контроль клоудъяс костын. енэж да му, (ставыс тайӧ) збыльысь пасъяс (Аллахлӧн ыджыдлун йылысь) гӧгӧрвоысьяслы.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّتَّخِذُ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَنْدَادًا يُّحِبُّوْنَهُمْ كَحُبِّ اللّٰهِ ۗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَشَدُّ حُبًّا لِّلّٰهِ ۙوَلَوْ يَرَى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْٓا اِذْ يَرَوْنَ الْعَذَابَۙ اَنَّ الْقُوَّةَ لِلّٰهِ جَمِيْعًا ۙوَّاَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعَذَابِ

wa minan-nāsi may yattakhiżu min dūnillāhi andāday yuḥibbūnahum kaḥubbillāh(i), wal-lażīna āmanū asyaddu ḥubbal lillāh(i), wa lau yaral-lażīna ẓalamū iż yaraunal-‘ażāb(a), annal-quwwata lillāhi jamī‘ā(n), wa annallāha syadīdul-‘ażāb(i).

А морт пӧвстын эмӧсь сэтшӧмъяс, кодъяс юрбитӧны Аллахысь кындзи мукӧд енъяслы соперникъясӧн, кодъясӧс найӧ радейтӧны, кыдзи радейтӧны Аллахӧс. А эскысьяс йылысь кӧ шуны, налӧн Аллах дорӧ муслуныс зэв ыджыд. Сӧмын кӧ лёксӧ вӧдитчысьяс аддзасны, кор аддзасны мыждӧмсӧ (кулӧм лунӧ), мый став выныс Аллахлӧн да мый Аллах сьӧкыд мыждӧмӧн (найӧ, дерт, жалитісны).

اِذْ تَبَرَّاَ الَّذِيْنَ اتُّبِعُوْا مِنَ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْا وَرَاَوُا الْعَذَابَ وَتَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْاَسْبَابُ

iż tabarra'al-lażīnattubi‘ū minal-lażīnattaba‘ū wa ra'awul-‘ażāba wa taqaṭṭa‘at bihimul-asbāb(u).

(Тайö) кор бöрся мунысьяс кольöны бöрся мунысьяс киысь, и найö аддзöны мыждöмсö, и (кор) на костын став йитöдыс бырö.

وَقَالَ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْا لَوْ اَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَتَبَرَّاَ مِنْهُمْ ۗ كَمَا تَبَرَّءُوْا مِنَّا ۗ كَذٰلِكَ يُرِيْهِمُ اللّٰهُ اَعْمَالَهُمْ حَسَرٰتٍ عَلَيْهِمْ ۗ وَمَا هُمْ بِخٰرِجِيْنَ مِنَ النَّارِ ࣖ

wa qālal-lażīnattaba‘ū lau anna lanā karratan fa natabarra'a minhum, kamā tabarra'ū minnā, każālika yurīhimullāhu a‘mālahum ḥasarātin ‘alaihim, wa mā hum bikhārijīna minan-nār(i).

А найö, кодъяс мунiсны сы бöрын, шуисны: «Миянлы кö вöлi позянлун (бöр локны мирö), дерт, ми лэдзам найöс, кыдзи найö лэдзисны миянöс». Тадзи Аллах петкӧдлӧ налы уджъяссӧ, кодъясысь найӧ жалитлӧны. И найö оз петны адса биысь.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ كُلُوْا مِمَّا فِى الْاَرْضِ حَلٰلًا طَيِّبًا ۖوَّلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

yā ayyuhan-nāsu kulū mimmā fil-arḍi ḥalālan ṭayyibā(n), wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).

О йӧз! Сёй му вылын аддзӧм халяль да бур (сёянысь), эн мун енэжвывса туйяс бӧрся. Збыльысь, Сатана тэныд збыльысь враг.

اِنَّمَا يَأْمُرُكُمْ بِالسُّوْۤءِ وَالْفَحْشَاۤءِ وَاَنْ تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

innamā ya'murukum bis-sū'i wal-faḥsyā'i wa an taqūlū ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Збыльысь, (Сатана) сӧмын тшӧктӧ тіянлы лёк да омӧль уджъяс, шуны сійӧ, мый ті онӧ тӧдӧй Аллах йылысь.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اتَّبِعُوْا مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ قَالُوْا بَلْ نَتَّبِعُ مَآ اَلْفَيْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا ۗ اَوَلَوْ كَانَ اٰبَاۤؤُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ شَيْـًٔا وَّلَا يَهْتَدُوْنَ

wa iżā qīla lahumuttabi‘ū mā anzalallāhu qālū bal nattabi‘u mā alfainā ‘alaihi ābā'anā, awalau kāna ābā'uhum lā ya‘qilūna syai'aw wa lā yahtadūn(a).

А кор налы шуасны: «Вӧчӧй сійӧ, мый лэдзис Аллах». Найӧ вочавидзисны: «(Ог!) Ми ветлам сы бӧрся, мый аддзим ассьыным пӧль-пӧчьясӧс (керны)». Збыльысь, налӧн пӧль-пӧчьяс нинӧм эз тӧдны, и веськӧдланіныс эз вӧв.

وَمَثَلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا كَمَثَلِ الَّذِيْ يَنْعِقُ بِمَا لَا يَسْمَعُ اِلَّا دُعَاۤءً وَّنِدَاۤءً ۗ صُمٌّ ۢ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ

wa maṡalul-lażīna kafarū kamaṡalil-lażī yan‘iqu bimā lā yasma‘u illā du‘ā'aw wa nidā'ā(n), ṣummum bukmun ‘umyun fahum lā ya‘qilūn(a).

А каверъяслы (звӧнитысьяслы) притчаыс быттьӧ (пастух), коді горзӧ (пемӧсъяс вылӧ), кодъяс нинӧм оз кывны, сӧмын звӧнитӧмъяс да горзӧмъяс. (Найö) гöлöсöсь, гöльöсь да синтöмöсь, сiдзкö, оз гöгöрвоны.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْ وَاشْكُرُوْا لِلّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum wasykurū lillāhi in kuntum iyyāhu ta‘budūn(a).

О, эскысьяс! Сёйӧй бур сёянысь, кодӧс Ми тіянлы могмӧдім, да аттьӧалӧй Аллахӧс, ті кӧ сӧмын юрбитанныд Сылы.

اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ بِهٖ لِغَيْرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla bihī ligairillāh(i), fa maniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Збыльысь, Сійӧ сӧмын тшӧктӧма тіянлы сёйны яй, вир, порсь яй да (яй) пемӧсъясысь, кодъясӧс лыйӧмаӧсь (нимъясӧн) Аллахысь кындзи. Но кодӧс тшӧктӧны (сёйны сійӧс), абу сыысь, мый кӧсйӧ да абу (тшӧтш) границаысь ылӧджык, сэки сылӧн мыжыс абу. Збыльысь, Аллах прӧститысь, медся бур сьӧлӧма.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْتُمُوْنَ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ الْكِتٰبِ وَيَشْتَرُوْنَ بِهٖ ثَمَنًا قَلِيْلًاۙ اُولٰۤىِٕكَ مَا يَأْكُلُوْنَ فِيْ بُطُوْنِهِمْ اِلَّا النَّارَ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللّٰهُ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَلَا يُزَكِّيْهِمْ ۚوَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīna yaktumūna mā anzalallāhu minal-kitābi wa yasytarūna bihī ṡamanan qalīlā(n), ulā'ika mā ya'kulūna fī buṭūnihim illan-nāra wa lā yukallimuhumullāhu yaumal-qiyāmati wa lā yuzakkīhim, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Збыльысь, найӧ, кодъяс дзебӧны сійӧ, мый лэдзис Аллах, сідзкӧ, Небӧгсӧ, да вузалӧны сійӧс ичӧт донысь, найӧ сӧмын жугӧдӧны адлысь бисӧ асланыс кынӧмъясӧ, и Аллах оз чолӧмав найӧс ловзьӧм лунӧ, оз сӧстӧммӧд найӧс. Налы лоас зэв сьöкыд мыждöм.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الضَّلٰلَةَ بِالْهُدٰى وَالْعَذَابَ بِالْمَغْفِرَةِ ۚ فَمَآ اَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ

ulā'ikal-lażīnasytarawuḍ-ḍalālata bil-hudā wal-‘ażāba bil-magfirah(ti), famā aṣbarahum ‘alan-nār(i).

Найӧ сійӧ, кодъяс ньӧбӧны ӧшыбкасӧ веськӧдлӧмӧн, а мыждӧмсӧ прӧститӧмӧн. Сідзкӧ, кутшӧм смелӧсь найӧ паныд сувтны адса билы!

ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ نَزَّلَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ ۗ وَاِنَّ الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِى الْكِتٰبِ لَفِيْ شِقَاقٍۢ بَعِيْدٍ ࣖ

Żālika bi'annallāha nazzalal-kitāba bil-ḥaqq(i), wa innal-lażīnakhtalafū fil-kitābi lafī syiqāqim ba‘īd(in).

Тайӧ сыысь, мый Аллах ыстіс Небӧгсӧ (Коран) збыльлунӧн (вайӧмӧн), и збыльысь найӧ, кодъяс ӧтсӧгласӧн абуӧсь Небӧг (збыльлун йылысь), найӧ пыді торъялӧмын.

۞ لَيْسَ الْبِرَّاَنْ تُوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ وَالْكِتٰبِ وَالنَّبِيّٖنَ ۚ وَاٰتَى الْمَالَ عَلٰى حُبِّهٖ ذَوِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِۙ وَالسَّاۤىِٕلِيْنَ وَفىِ الرِّقَابِۚ وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَى الزَّكٰوةَ ۚ وَالْمُوْفُوْنَ بِعَهْدِهِمْ اِذَا عَاهَدُوْا ۚ وَالصّٰبِرِيْنَ فِى الْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ وَحِيْنَ الْبَأْسِۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُتَّقُوْنَ

laisal-birra an tuwallū wujūhakum qibalal-masyriqi wal-magribi wa lākinnal-birra man āmana billāhi wal-yaumil ākhiri wal-malā'ikati wal-kitābi wan-nabiyyīn(a), wa ātal-māla ‘alā ḥubbihī żawil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīna wabnas-sabīl(i), was-sā'ilīna wa fir-riqāb(i), wa aqāmaṣ-ṣalāta wa ātaz-zakāh(ta), wal mūfūna bi‘ahdihim iżā ‘āhadū, waṣ-ṣābirīna fil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i wa ḥīnal-ba's(i), ulā'ikal-lażīna ṣadaqū, wa ulā'ika humul-muttaqūn(a).

Доброта — тайӧ абу ассьыд чужӧмтӧ асыввыв да рытыввылӧ бергӧдӧм, а доброта — тайӧ (доброта) найӧ, кодъяс эскӧны Аллахлы, Бӧръя лунлы, ангелъяслы, небӧгъяслы, пророкъяслы да сетӧны радейтана озырлунсӧ рӧдвужлы, сиротаяслы, гӧльяслы, йӧзлы, кодъяс мунӧны путешествие вылын закатъяслы (мусафиръяслы), нищебродъяслы, кодъяс мынтысьӧны асланыс йӧзлы, кодъяс мынтӧны ассьыныс йӧзсӧ. сӧгласитчӧ кор сӧгласитчӧ, а йӧз, кодъяс терпитӧны гӧльлун, сьӧкыдлун да война кадӧ. Найӧ збыльысь йӧз, а найӧ енлы эскысьяс.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِى الْقَتْلٰىۗ اَلْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالْاُنْثٰى بِالْاُنْثٰىۗ فَمَنْ عُفِيَ لَهٗ مِنْ اَخِيْهِ شَيْءٌ فَاتِّبَاعٌ ۢبِالْمَعْرُوْفِ وَاَدَاۤءٌ اِلَيْهِ بِاِحْسَانٍ ۗ ذٰلِكَ تَخْفِيْفٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ ۗفَمَنِ اعْتَدٰى بَعْدَ ذٰلِكَ فَلَهٗ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kutiba ‘alaikumul-qiṣāṣu fil-qatlā, al-ḥurru bil-ḥurri wal-‘abdu bil-‘abdi wal-unṡā bil-unṡā, faman ‘ufiya lahū min akhīhi syai'un fattibā‘um bil-ma‘rūfi wa adā'un ilaihi bi iḥsān(in), żālika takhfīfum mir rabbikum wa raḥmah(tun), fa mani‘tadā ba‘da żālika fa lahū ‘ażābun alīm(un).

О, эскысьяс! Тіян вылӧ обязательнӧ (нуӧдны) кисаяс морт дорӧ, кодӧс виисны. Вольнӧй йӧз вольнӧй йӧзкӧд, рабъяс рабъяскӧд, нывбабаяс нывбабаяскӧд. Но коді босьтас воксяньыс прӧститӧм, мед бура нуӧдас сы бӧрся, бура мынтас сылы диат (выкуп) (тшӧтш). Тайӧ тэнад Господьсянь кокньӧд да бурлун. Кодi та бöрын лимитысь вуджö, сылы лоö зэв сьöкыд мыж.

وَلَكُمْ فِى الْقِصَاصِ حَيٰوةٌ يّٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ

wa lakum fil-qiṣāṣi ḥayātuy yā ulil-albābi la‘allakum tattaqūn(a).

А кисас эм (гарантия) олӧм тіянлы, гӧгӧрвоана йӧз, медым ті лоинныд енлы эскысьӧн.

كُتِبَ عَلَيْكُمْ اِذَا حَضَرَ اَحَدَكُمُ الْمَوْتُ اِنْ تَرَكَ خَيْرًا ۖ ۨالْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ بِالْمَعْرُوْفِۚ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِيْنَ ۗ

kutiba ‘alaikum iżā ḥaḍara aḥadakumul-mautu in taraka kahirā(n), al-waṣiyyatu lil-wālidaini wal-aqrabīna bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muttaqīn(a).

Тіянлы обязан, тіян пиысь кодкӧ кӧ локтас кулӧм вылӧ, сійӧ кӧ кольӧ озырлун, бур ногӧн лӧсьӧдны завещание бать-мамыслы да матысса рӧдвужыслы, (кыдзи) обязанность налы, кодъяс енлы эскӧны.

فَمَنْۢ بَدَّلَهٗ بَعْدَمَا سَمِعَهٗ فَاِنَّمَآ اِثْمُهٗ عَلَى الَّذِيْنَ يُبَدِّلُوْنَهٗ ۗ اِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ ۗ

famam baddalahū ba‘da mā sami‘ahū fa innamā iṡmuhū ‘alal-lażīna yubaddilūnah(ū), innallāha samī‘un ‘alīm(un).

Кодi сiйöс (волясö) воштас, сiйöс кывлöм бöрын мыжыс лоö сöмын сылы, кодi сiйöс воштö. Збыльысь, Аллах ставсӧ кывзысь, ставсӧ тӧдысь.

فَمَنْ خَافَ مِنْ مُّوْصٍ جَنَفًا اَوْ اِثْمًا فَاَصْلَحَ بَيْنَهُمْ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

faman khāfa mim mūṣin janafan au iṡman fa aṣlaḥa bainahum falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Но коді повзьӧ, мый завещание сетысьыс (лоӧ) ӧтдортчӧма либӧ мыйкӧ лёксӧ вӧчӧма, а сэсся миритчӧ на костын, сэки сійӧ абу мыждӧма. Збыльысь, Аллах прӧститысь, медся бур сьӧлӧма.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَۙ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kutiba ‘alaikumuṣ-ṣiyāmu kamā kutiba ‘alal-lażīna min qablikum la‘allakum tattaqūn(a).

О, эскысьяс! Тіянлы тшӧктӧма пост кутны, кыдзи тшӧктӧма тіян водзын олысьяслы, медым ті лоинныд бурӧн,

اَيَّامًا مَّعْدُوْدٰتٍۗ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ عَلٰى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ اَيَّامٍ اُخَرَ ۗوَعَلَى الَّذِيْنَ يُطِيْقُوْنَهٗ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِيْنٍۗ فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَهُوَ خَيْرٌ لَّهٗ ۗوَاَنْ تَصُوْمُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

ayyāmam ma‘dūdāt(in), faman kāna minkum marīḍan au ‘alā safarin fa ‘iddatum min ayyāmin ukhar(a), wa ‘alal-lażīna yuṭīqūnahū fidyatun ṭa‘āmu miskīn(in), faman taṭawwa‘a khairan fahuwa khairul lah(ū), wa an taṣūmū khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

(Именно) кутшӧмкӧ лунъяс. Сідзкӧ, коді тіян пиысь висьӧ либӧ ветлӧ (а оз пост кут), сэки (ковмас вежны) лун лыдсӧ (кодъяс вылын сійӧ эз пост кут) мукӧд лунъясӧн. А йӧзлы, кодъяслы сьӧкыд сійӧс нуӧдны, налы колӧ мынтыны фидья, сідзкӧ, гӧль мортӧс вердны. Но кодi бурсö вöчö сьöлöмсяньыс, сылы бурджыка, а тiянлы бурджыка пост, тöдiнныд кö сöмын.

شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ فِيْهِ الْقُرْاٰنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنٰتٍ مِّنَ الْهُدٰى وَالْفُرْقَانِۚ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ ۗوَمَنْ كَانَ مَرِيْضًا اَوْ عَلٰى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ اَيَّامٍ اُخَرَ ۗيُرِيْدُ اللّٰهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيْدُ بِكُمُ الْعُسْرَ ۖوَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللّٰهَ عَلٰى مَا هَدٰىكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

syahru ramaḍānal-lażī unzila fīhil-qur'ānu hudal lin-nāsi wa bayyinātim minal-hudā wal-furqān(i), faman syahida minkumusy-syahra falyaṣumh(u) wa man kāna marīḍan au ‘alā safarin fa ‘iddatum min ayyāmin ukhar(a), yurīdullāhu bikumul-yusra wa lā yurīdu bikumul-‘usr(a), wa litukmilul-‘iddata wa litukabbirullāha ‘alā mā hadākum wa la‘allakum tasykurūn(a).

Рамадан тӧлысь — тайӧ (тӧлысь), кор лэдзӧма Коран, кыдзи мортлы веськӧдлӧм да гӧгӧрвоӧдӧм тайӧ веськӧдлӧм йылысь да торъялӧм (мый збыль да мый ылӧдлӧм костын). Сідзкӧ, коді тіян пиысь тайӧ тӧлысьнас, мед сійӧ постсӧ кутас кутны. А коді висьӧ либӧ ветлӧ (сійӧ оз пасьтась), сэки (ковмас тыртны), сы мында лун, мыйта кольӧма, мукӧд лунъясӧ. Аллах кӧсйӧ тіянлы кокньыдлун, а оз кӧсйы тіянлы сьӧкыдлун. Тіянлы колӧ тыртны лыдпассӧ да славитны Аллахӧс Сійӧ тіянлы сетӧм веськӧдлӧмысь, медым ті лоинныд аттьӧаланаӧн.

وَاِذَا سَاَلَكَ عِبَادِيْ عَنِّيْ فَاِنِّيْ قَرِيْبٌ ۗ اُجِيْبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ اِذَا دَعَانِۙ فَلْيَسْتَجِيْبُوْا لِيْ وَلْيُؤْمِنُوْا بِيْ لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُوْنَ

wa iżā sa'alaka ‘ibādī ‘annī fa innī qarīb(un), ujību da‘watad-dā‘i iżā da‘ān(i), falyastajībū lī walyu'minū bī la‘allahum yarsyudūn(a).

А кор Менам служитысьяс юаласны тэнсьыд (Мухаммадлысь) Ме йылысь, сэки збыльысь Ме матын. Ме сета кöсйöмъяссö найöс, кодъяс кевмысьöны, кор найö кевмысьöны Меным. Мед найö збыльмöдасны Менсьым (тшöктöмъясöс) да эскасны Меным, медым найö шедöдiсны збыльсö.

اُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ اِلٰى نِسَاۤىِٕكُمْ ۗ هُنَّ لِبَاسٌ لَّكُمْ وَاَنْتُمْ لِبَاسٌ لَّهُنَّ ۗ عَلِمَ اللّٰهُ اَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُوْنَ اَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنْكُمْ ۚ فَالْـٰٔنَ بَاشِرُوْهُنَّ وَابْتَغُوْا مَا كَتَبَ اللّٰهُ لَكُمْ ۗ وَكُلُوْا وَاشْرَبُوْا حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْاَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْاَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِۖ ثُمَّ اَتِمُّوا الصِّيَامَ اِلَى الَّيْلِۚ وَلَا تُبَاشِرُوْهُنَّ وَاَنْتُمْ عٰكِفُوْنَۙ فِى الْمَسٰجِدِ ۗ تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ فَلَا تَقْرَبُوْهَاۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ اٰيٰتِهٖ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

uḥilla lakum lailataṣ-ṣiyāmir-rafaṡu ilā nisā'ikum, hunna libāsul lakum wa antum libāsul lahunn(a), ‘alimallāhu annakum kuntum takhtānūna anfusakum fatāba ‘alaikum wa ‘afā ‘ankum, fal-āna bāsyirūhunna wabtagū mā kataballāhu lakum, wa kulū wasyrabū ḥattā yatabayyana lakumul-khaiṭul-abyaḍu minal-khaiṭil-aswadi minal-fajr(i), ṡumma atimmuṣ-ṣiyāma ilal-lail(i), wa lā tubāsyirūhunna wa antum ‘ākifūna fil-masājid(i) tilka ḥudūdullāhi falā taqrabūhā, każālika yubayyinullāhu āyātihī lin-nāsi la‘allahum yattaqūn(a).

Тіянлы позьӧ ӧтлаын войнас гӧтырыдкӧд пост кутны. Найӧ тэныд паськӧм, а тэ налы паськӧм. Аллах тӧдӧ, мый ті онӧ вермӧй кутчысьны асьнытӧ, но Сійӧ примитӧ тіянлысь каитчӧмнытӧ да прӧститӧ тіянӧс. Сідзкӧ, ӧні пырӧдчӧй накӧд да корсьӧй, мый тіянлы тшӧктіс Аллах. Сёй да ю, кытчӧдз тэныд оз тыдав (торъялӧмыс) еджыд нитш да сьӧд нитш костын, сідзкӧ, асыв. Сэсся помавны постсӧ (локтӧ) рытӧдз. Но энӧ мешайтчӧй налы, кор ті нуӧданныд икаф мечетьын. Тайӧ Аллахлӧн тшӧктӧм, сідзкӧ, эн матыстчы сы дорӧ. Тадзи Аллах гӧгӧрвоӧдӧ Ассьыс стихъяссӧ йӧзлы, медым найӧ шедӧдіс енбилун.

وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوْا بِهَآ اِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوْا فَرِيْقًا مِّنْ اَمْوَالِ النَّاسِ بِالْاِثْمِ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili wa tudlū bihā ilal-ḥukkāmi lita'kulū farīqam min amwālin-nāsi bil-iṡmi wa antum ta‘lamūn(a).

И энӧ сёйӧй ас костын озырлунсӧ ылӧдчӧмӧн, и (энӧ) ті взяточничайтӧй судьяясӧс тайӧ озырлуннас, сы могысь, медым ті верминныд сёйны кутшӧмкӧ мукӧд йӧзлысь озырлунсӧ мыжӧн, кӧть эськӧ ті тӧданныд.

۞ يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْاَهِلَّةِ ۗ قُلْ هِيَ مَوَاقِيْتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ ۗ وَلَيْسَ الْبِرُّ بِاَنْ تَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ ظُهُوْرِهَا وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقٰىۚ وَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ اَبْوَابِهَا ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

yas'alūnaka ‘anil-ahillah(ti), qul hiya mawāqītu lin-nāsi wal-ḥajj(i), wa laisal-birru bi'an ta'tul-buyūta min ẓuhūrihā wa lākinnal-birra manittaqā, wa'tul-buyūta min abwābihā, wattaqullāha la‘allakum tufliḥūn(a).

Юасьӧны тэнсьыд (Мухаммадлысь) лунвывса тӧлысь йылысь. Шу: «Тайö (показатель) мортлы кад да (паломничество) хадж». И керкаӧ сы вылӧ пырны абу бур, а бурлуныс (бурлуныс) налӧн, кодъяс енлы эскӧны. Пырӧй керкаясӧ налӧн ӧдзӧсъяссяньыс, повзьӧй Аллахысь, медым тіянлы артмис.

وَقَاتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ الَّذِيْنَ يُقَاتِلُوْنَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوْا ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَ

wa qātilū fī sabīlillāhil-lażīna yuqātilūnakum wa lā ta‘tadū, innallāha lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

И тышкасьӧй Аллах туй вылын тіянкӧд тышкасьысьяскӧд, но энӧ вуджӧй границаяс. Збыльысь, Аллах оз радейт йӧзӧс, кодъяс вуджӧны границаяс.

وَاقْتُلُوْهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوْهُمْ وَاَخْرِجُوْهُمْ مِّنْ حَيْثُ اَخْرَجُوْكُمْ وَالْفِتْنَةُ اَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ ۚ وَلَا تُقٰتِلُوْهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ حَتّٰى يُقٰتِلُوْكُمْ فِيْهِۚ فَاِنْ قٰتَلُوْكُمْ فَاقْتُلُوْهُمْۗ كَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ

waqtulūhum ḥaiṡu ṡaqiftumūhum wa akhrijūhum min ḥaiṡu akhrajūkum wal-fitnatu asyaddu minal-qatl(i), wa lā tuqātilūhum ‘indal-masjidil-ḥarāmi ḥattā yuqātilūkum fīh(i), fa'in qātalūkum faqtulūhum, każālika jazā'ul-kāfirīn(a).

И виӧй найӧс сэтысь, кытысь аддзанныд, и лэдзӧй найӧс сэтысь, кытысь тіянӧс лэдзисны. А клевета лёкджык морт виӧмысь. И эн тышкась накöд Священнöй мечеть дорын, öд найö тышкасьöны тэныд сэнi. Тіянкӧд кӧ тышкасьӧны, сідзкӧ, тышкасьӧй накӧд. Татшӧм наградаыс кафиръяслы.

فَاِنِ انْتَهَوْا فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

fa'inintahau fa'innallāha gafūrur raḥīm(un).

Но дугдасны кӧ, сідзкӧ, збыльысь, Аллах прӧститысь, медся бур сьӧлӧма.

وَقٰتِلُوْهُمْ حَتّٰى لَا تَكُوْنَ فِتْنَةٌ وَّيَكُوْنَ الدِّيْنُ لِلّٰهِ ۗ فَاِنِ انْتَهَوْا فَلَا عُدْوَانَ اِلَّا عَلَى الظّٰلِمِيْنَ

wa qātilūhum ḥattā lā takūna fitnatuw wa yakūnad-dīnu lillāh(i), fa inintahau falā ‘udwāna illā ‘alaẓ-ẓālimīn(a).

И тышкасьӧй накӧд сэтчӧдз, кытчӧдз оз нин ло лёк кывйӧн, а дінмуыс сӧмын Аллахлӧн. Найӧ кӧ дугдасны, сэки нинӧм (ӧні) оз ло врагӧн, лёк йӧзлы паныд кындзи.

اَلشَّهْرُ الْحَرَامُ بِالشَّهْرِ الْحَرَامِ وَالْحُرُمٰتُ قِصَاصٌۗ فَمَنِ اعْتَدٰى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوْا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدٰى عَلَيْكُمْ ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ

asy-syahrul-ḥarāmu bisy-syahril-ḥarāmi wal-ḥurumātu qiṣāṣ(un), famani‘tadā ‘alaikum fa‘tadū ‘alaihi bimiṡli ma‘tadā ‘alaikum, wattaqullāha wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).

Харам тӧлысьяс харам тӧлысьясӧн, а (против) мыйкӧ, мый пыдди пуктӧны, применяйтчӧ (закон) кисас. Сiдзкö, кодi тiян вылö уськöдчö, уськöдчöй сiйöс тiян вылö уськöдчöм серти. Полöй Аллахысь да тöдöй, мый Аллах найöкöд, кодъяс повзьöны Аллахысь.

وَاَنْفِقُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا تُلْقُوْا بِاَيْدِيْكُمْ اِلَى التَّهْلُكَةِ ۛ وَاَحْسِنُوْا ۛ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ

wa anfiqū fī sabīlillāhi wa lā tulqū bi'aidīkum ilat-tahlukah(ti), wa aḥsinū, innallāha yuḥibbul-muḥsinīn(a).

И мынтӧй (ассьыныд озырлуннытӧ) Аллах туй вылын, энӧ шыбитӧй (асьнытӧ) бырӧдӧмӧ асланыд киӧн, да бурсӧ вӧдитчӧй. Збыльысь, Аллах радейтӧ бурсӧ вӧчысьясӧс.

وَاَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلّٰهِ ۗ فَاِنْ اُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ وَلَا تَحْلِقُوْا رُءُوْسَكُمْ حَتّٰى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهٗ ۗ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ بِهٖٓ اَذًى مِّنْ رَّأْسِهٖ فَفِدْيَةٌ مِّنْ صِيَامٍ اَوْ صَدَقَةٍ اَوْ نُسُكٍ ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ ۗ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ اِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ فَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلٰثَةِ اَيَّامٍ فِى الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ اِذَا رَجَعْتُمْ ۗ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ۗذٰلِكَ لِمَنْ لَّمْ يَكُنْ اَهْلُهٗ حَاضِرِى الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ ࣖ

wa atimmul-ḥajja wal-‘umrata lillāh(i), fa'in uḥṣirtum famastaisara minal-hady(i), wa lā taḥliqū ru'ūsakum ḥattā yablugal-hadyu maḥillah(ū), faman kāna minkum marīḍan au bihī ażam mir ra'sihī fafidyatum min ṣiyāmin au ṣadaqatin au nusuk(in), fa'iżā amintum, faman tamatta‘a bil-‘umrati ilal-ḥajji famastaisara minal-hady(i), famal lam yajid faṣiyāmu ṡalāṡati ayyāmin fil-ḥajji wa sab‘atin iżā raja‘tum, tilka ‘asyaratun kāmilah(tun), żālika limal lam yakun ahluhū ḥāḍiril-masjidil-ḥarām(i), wattaqullāha wa‘lamū annallāha syadīdul-‘iqāb(i).

И помавны хадж да умра Аллах ради. Но тіянӧс кӧ гӧгӧрвоӧдӧны (врагъяс), сэки (вины) кокниа шедӧдӧм хадюсӧ, а юрнытӧ эн бритӧй, хадюыс воӧм бӧрын лыйӧм местаӧ. Тіян пиысь кӧ кодкӧ висьӧ либӧ юр весьтын эм мытшӧд (а сійӧ бритчӧ), сэки сылы колӧ нуӧдны фидья, сідзкӧ, пост, милостыня сетӧм либӧ жертва вайӧм. Ті кӧ дзоньвидзаӧсь, сэки коді нуӧдӧ умрасӧ хадж бӧрын, сылы (ковмас лыйны) хадюӧс, коді кокниа шедӧдчӧ. Но оз кӧ сійӧ босьт, сэки сылы (ковмас) пост кутны куим лун хадж (сезон) дырйи да сизим (лун) тэ бӧр воӧм бӧрын. Тайӧ ставнас дас (лун). Сідз жӧ йӧзлы, кодъяслӧн семьяясыс оз овны Ыджыд мечеть дорын. Полӧй Аллахысь да тӧдӧй, мый Аллах зэв чорыд мыждӧмӧн.

اَلْحَجُّ اَشْهُرٌ مَّعْلُوْمٰتٌ ۚ فَمَنْ فَرَضَ فِيْهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوْقَ وَلَا جِدَالَ فِى الْحَجِّ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ يَّعْلَمْهُ اللّٰهُ ۗ وَتَزَوَّدُوْا فَاِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوْنِ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ

al-ḥajju asyhurum ma‘lūmāt(un), faman faraḍa fīhinnal-ḥajja falā rafaṡa wa lā fusūqa wa lā jidāla fil-ḥajj(i), wa mā taf‘alū min khairiy ya‘lamhullāh(u), wa tazawwadū fa'inna khairaz-zādit-taqwā, wattaqūni yā ulil-albāb(i).

Хадж (сезон) — тайӧ (в) тӧлысьяс, кодъясӧс лӧсьӧдӧма. Кодi тайö (тöлысьяснас) нуöдö хадж, мед оз сёрнит грязнöй кывъяс (рафатъяс), оз вöч омöльлун либö вензьöм хадж дырйи. Кутшӧм бур ті энӧ вӧчӧй, тӧдӧ Аллах. Вайӧй провизия, ӧд збыльвылас медбур провизия — благочестие. И повзьöй Менсьым, дзоньвидза вежöра йöз!

لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَبْتَغُوْا فَضْلًا مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗ فَاِذَآ اَفَضْتُمْ مِّنْ عَرَفٰتٍ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ ۖ وَاذْكُرُوْهُ كَمَا هَدٰىكُمْ ۚ وَاِنْ كُنْتُمْ مِّنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الضَّاۤلِّيْنَ

laisa ‘alaikum junāḥun an tabtagū faḍlam mir rabbikum, fa'iżā afaḍtum min ‘arafātin fażkurullāha ‘indal-masy‘aril-ḥarām(i), ważkurūhu kamā hadākum, wa in kuntum min qablihī laminaḍ-ḍāllīn(a).

Тіянлы абу мыж корсьны бурлун асланыд Господьсянь. Сідзкӧ, кор тэ петан Арафаысь, казьтышт Аллахӧс Машарилхарамын. И казьтыштӧй Сійӧс, кыдзи Сійӧ веськӧдліс тіянӧс, кӧть эськӧ ті водзджык лоинныд тӧдысьяс лыдын.

ثُمَّ اَفِيْضُوْا مِنْ حَيْثُ اَفَاضَ النَّاسُ وَاسْتَغْفِرُوا اللّٰهَ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ṡumma afīḍū min ḥaiṡu afāḍan-nāsu wastagfirullāh(a), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Сэсся мун уна йӧз мунӧм местаысь (Арафа) да кор Аллахлысь прӧститчӧм. Збыльысь, Аллах прӧститысь, медся бур сьӧлӧма.

فَاِذَا قَضَيْتُمْ مَّنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَذِكْرِكُمْ اٰبَاۤءَكُمْ اَوْ اَشَدَّ ذِكْرًا ۗ فَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّقُوْلُ رَبَّنَآ اٰتِنَا فِى الدُّنْيَا وَمَا لَهٗ فِى الْاٰخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ

fa iżā qaḍaitum manāsikakum fażkurullāha każikrikum ābā'akum au asyadda żikrā(n), faminan-nāsi may yaqūlu rabbanā ātinā fid-dun-yā wa mā lahū fil-ākhirati min khalāq(in).

Кор тэ помалан хадж, сэки лыддьы Аллахлысь зикр, кыдзи тэ казьтыштін ассьыд пӧль-пӧчьястӧ, и нӧшта зикр сыысь унджык. Сідзкӧ йӧз пӧвстын эм кодкӧ, коді кевмысьлӧ: «Миян Господь, сет миянлы (бурсӧ) тайӧ му вылас», а мӧд олӧмын сылӧн нинӧм абу.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ رَبَّنَآ اٰتِنَا فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً وَّفِى الْاٰخِرَةِ حَسَنَةً وَّقِنَا عَذَابَ النَّارِ

wa minhum may yaqūlu rabbanā ātinā fid-dun-yā ḥasanataw wa fil-ākhirati ḥasanataw wa qinā ‘ażāban-nār(i).

И на пӧвстын эмӧсь сэтшӧмъяс, кодъяс кевмысьӧны: «Господьӧй, сет миянлы бурсӧ тайӧ муюгыдас да бурсӧ мӧд олӧмын, видз миянӧс адса мыждӧмысь».

اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ نَصِيْبٌ مِّمَّا كَسَبُوْا ۗ وَاللّٰهُ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

ulā'ika lahum naṣībum mimmā kasabū, wallāhu sarī‘ul-ḥisāb(i).

Найӧ жӧ босьтӧны пай, мый найӧ лӧсьӧдісны, а Аллах ӧдйӧ лыддьӧ.

۞ وَاذْكُرُوا اللّٰهَ فِيْٓ اَيَّامٍ مَّعْدُوْدٰتٍ ۗ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِيْ يَوْمَيْنِ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۚوَمَنْ تَاَخَّرَ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِۙ لِمَنِ اتَّقٰىۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ

ważkurullāha fī ayyāmim ma‘dūdāt(in), faman ta‘ajjala fī yaumaini falā iṡma ‘alaih(i), wa man ta'akhkhara falā iṡma ‘alaihi limanittaqā, wattaqullāha wa‘lamū annakum ilaihi tuḥsyarūn(a).

И вöчны зикр Аллахсянь урчитöм лун лыдöн. Кодi тэрмасьö (лэдзö Минаöс) кык лун мысти, сы вылын мыж абу. А коді помалас сійӧс, сылӧн мыжыс абу (ни) сыысь, (сідзкӧ) енлы эскысьяслы. И повзьӧй Аллахысь, тӧдӧй, мый Сійӧ чукӧртас тіянӧс.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُّعْجِبُكَ قَوْلُهٗ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَيُشْهِدُ اللّٰهَ عَلٰى مَا فِيْ قَلْبِهٖ ۙ وَهُوَ اَلَدُّ الْخِصَامِ

wa minan-nāsi may yu‘jibuka qauluhū fil-ḥayātid-dun-yā wa yusyhidullāha ‘alā mā fī qalbih(ī), wa huwa aladdul-khiṣām(i).

А йӧз пӧвстын эм сэтшӧм, кодлӧн мирскӧй олӧм йылысь сёрниыс шензьӧдӧ тэнӧ (Мухаммадӧс), и сійӧ висьталӧ Аллахлы сы йылысь, мый эм сылӧн сьӧлӧмын, кӧть и сійӧ медся ёна паныд сувтӧ.

وَاِذَا تَوَلّٰى سَعٰى فِى الْاَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيْهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ ۗ وَ اللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْفَسَادَ

wa iżā tawallā sa‘ā fil-arḍi liyufsida fīhā wa yuhlikal-ḥarṡa wan-nasl(a), wallāhu lā yuḥibbul-fasād(a).

А кор сійӧ бергӧдчас (тіянсянь), сійӧ корсьӧ му вылын лёктор, бырӧдӧ град выв пуктасъяс да скӧт, а Аллах оз радейт лёктор.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُ اتَّقِ اللّٰهَ اَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْاِثْمِ فَحَسْبُهٗ جَهَنَّمُ ۗ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ

wa iżā qīla lahuttaqillāha akhażathul-‘izzatu bil-iṡmi faḥasbuhū jahannam(u), wa labi'sal-mihād(u).

А кор сылы шуисны: «Повзьы Аллахысь», сылӧн гордлуныс кыпӧдчис мыж вӧчӧмысь. Сідзкӧ адыс сылӧн ад, и збыльысь (сійӧ Адыс) медся лёк оланін.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّشْرِيْ نَفْسَهُ ابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ رَءُوْفٌۢ بِالْعِبَادِ

wa minan-nāsi may yasyrī nafsahubtigā'a marḍātillāh(i), wallāhu ra'ūfum bil-‘ibād(i).

А морт пӧвстын эмӧсь сэтшӧмъяс, кодъяс асьнысӧ сетлӧны жертваӧ, медым корсьны Аллахлысь бурлунсӧ. А Аллах медся бур Аслас служитысьяслы.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا ادْخُلُوْا فِى السِّلْمِ كَاۤفَّةً ۖوَّلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanudkhulū fis-silmi kāffah(tan), wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).

О, эскысьяс! Пырӧй исламӧ дзоньнас, энӧ мунӧй сатаналӧн туйӧд. Збыльысь, сійӧ тэныд збыльысь враг.

فَاِنْ زَلَلْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْكُمُ الْبَيِّنٰتُ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

fa'in zalaltum mim ba‘di mā jā'atkumul-bayyinātu fa‘lamū annallāha ‘azīzun ḥakīm(un).

Но ті кӧ лэччанныд гӧгӧрвоана доказательствояс тіян дорӧ воӧм бӧрын, тӧдӧй, мый Аллах став вын-эбӧс кутысь, став вежӧра.

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّآ اَنْ يَّأْتِيَهُمُ اللّٰهُ فِيْ ظُلَلٍ مِّنَ الْغَمَامِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ وَقُضِيَ الْاَمْرُ ۗ وَاِلَى اللّٰهِ تُرْجَعُ الْاُمُوْرُ ࣖ

hal yanẓurūna illā ay ya'tiyahumullāhu fī ẓulalim minal-gamāmi wal-malā'ikatu wa quḍiyal-amr(u), wa ilallāhi turja‘ul-umūr(u).

Нинӧм найӧ оз виччысьны, сӧмын кымӧръяс улын ангелъяскӧд Аллахлӧн локтӧмысь (наказаниеысь), кор (налӧн) делӧыс решитчӧма. И Аллахлы ставыс бергӧдчӧ.

سَلْ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ كَمْ اٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ اٰيَةٍ ۢ بَيِّنَةٍ ۗ وَمَنْ يُّبَدِّلْ نِعْمَةَ اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُ فَاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

sal banī isrā'īla kam ātaināhum min āyatim bayyinah(tin), wa may yubaddil ni‘matallāhi mim ba‘di mā jā'athu fa innallāha syadīdul-‘iqāb(i).

Юалӧй Израиль пиянлысь, кымын гӧгӧрвоана доказательство Ми сетім налы. Коді вежас Аллахлысь бурлунсӧ (сійӧ бурлунъясыс) сылы воӧм бӧрын, сэки збыльысь, Аллах зэв чорыд мыждӧмӧн.

زُيِّنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَيَسْخَرُوْنَ مِنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۘ وَالَّذِيْنَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ وَاللّٰهُ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

zuyyina lil-lażīna kafarul-ḥayātud-dun-yā wa yaskharūna minal-lażīna āmanū, wal-lażīnattaqau fauqahum yaumal-qiyāmah(ti), wallāhu yarzuqu may yasyā'u bigairi ḥisāb(in).

Мирскӧй олӧмсӧ лӧсьӧдӧма мичаӧн эскытӧмъяслы, а найӧ омӧльтӧны эскысьясӧс. Кӧть эськӧ енлы эскысьяс лоасны наысь вылӧ ловзьӧм лунӧ. А Аллах сетӧ сёянсӧ, кодъясӧс Сійӧ кӧсйӧ, лыддьысьтӧг.

كَانَ النَّاسُ اُمَّةً وَّاحِدَةً ۗ فَبَعَثَ اللّٰهُ النَّبِيّٖنَ مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَ ۖ وَاَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيْمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ ۗ وَمَا اخْتَلَفَ فِيْهِ اِلَّا الَّذِيْنَ اُوْتُوْهُ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ بَغْيًا ۢ بَيْنَهُمْ ۚ فَهَدَى اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ مِنَ الْحَقِّ بِاِذْنِهٖ ۗ وَاللّٰهُ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

kānan-nāsu ummataw wāḥidah(tan), fa ba‘aṡallāhun-nabiyyīna mubasysyirīna wa munżirīn(a), wa anzala ma‘ahumul-kitāba bil-ḥaqqi liyaḥkuma bainan-nāsi fīmakhtalafū fīh(i), wa makhtalafa fīhi illal-lażīna ūtūhu mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu bagyam bainahum, fahadallāhul-lażīna āmanū limakhtalafū fīhi minal-ḥaqqi bi'iżnih(ī), wallāhu yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Морт вöлi (водзджык) öти войтырöн. Сэсся Аллах ыстіс пророкъясӧс (медым) вайӧдны бур юӧръяс да ӧлӧдӧмъяс. Сiйö мöдöдiс накöд небöг, кöнi вöлi збыльыс, медым йöз костын видлавны вензьöмъяс йылысь. А торъялысьясыс сӧмын найӧ, кодъяслы сетӧма (Небӧг), гӧгӧрвоана доказательствояс воӧм бӧрын, ас костаныс завистьысь. Сідзкӧ, Аслас кӧсйӧм серти Аллах веськӧдлӧ найӧс, кодъяс эскӧны збыльлун йылысь, код йылысь найӧ вензьӧны. Аллах нуӧдӧ веськыд туй вылӧ, кодӧс кӧсйӧ.

اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَّثَلُ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ ۗ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاۤءُ وَالضَّرَّاۤءُ وَزُلْزِلُوْا حَتّٰى يَقُوْلَ الرَّسُوْلُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ مَتٰى نَصْرُ اللّٰهِ ۗ اَلَآ اِنَّ نَصْرَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ

am ḥasibtum an tadkhulul-jannata wa lammā ya'tikum maṡalul-lażīna khalau min qablikum, massathumul-ba'sā'u waḍ-ḍarrā'u wa zulzilū ḥattā yaqūlar-rasūlu wal-lażīna āmanū ma‘ahū matā naṣrullāh(i), alā inna naṣrallāhi qarīb(un).

Али тэ чайтан, мый тэ пыран енэжӧ, кӧть эськӧ (испытаниеяс) эз на локны тэныд, кыдзи (переживайтісны) тэ водзын локтысьяс? Найӧс дзебис гӧльлун, сьӧкыдлун да жугӧдіс (уна сикас сьӧкыдлунъяс), сідзкӧ, Ыджыд Ыджыдлун да сыкӧд ӧттшӧтш эскысьяс шуисны: «Кор локтас Аллахлӧн отсӧгыс?» Казьтыштам, збыльысь, Аллахлӧн отсӧгыс матын.

يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ۗ قُلْ مَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَابْنِ السَّبِيْلِ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ

yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qul mā anfaqtum min khairin falil-wālidaini wal-aqrabīna wal-yatāmā wal-masākīni wabnis-sabīl(i), wa mā taf‘alū min khairin fa innallāha bihī ‘alīm(un).

Юалӧны тэнсьыд (Мухаммадлысь) сы йылысь, мый налы колӧ мынтыны. Шу: «Кутшӧм озырлун тэ сетан, колӧ лӧсьӧдны бать-мамлы, рӧдвужлы, сиротаяслы, гӧльяслы да ветлысь-мунысь йӧзлы». А мый бурсӧ ті энӧ вӧчӧй, збыльысь, Аллах ставсӧ тӧдысь.

كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَّكُمْ ۚ وَعَسٰٓى اَنْ تَكْرَهُوْا شَيْـًٔا وَّهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۚ وَعَسٰٓى اَنْ تُحِبُّوْا شَيْـًٔا وَّهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ ࣖ

kutiba ‘alaikumul-qitālu wa huwa kurhul lakum, wa ‘asā an takrahū syai'aw wa huwa khairul lakum, wa ‘asā an tuḥibbū syai'aw wa huwa syarrul lakum, wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

Тіянлы обязательнӧ тышкасьны, кӧть и тіянлы абу нимкодь. Но вермас лоны, мый тэныд мыйкӧ оз кажитчы, кӧть и тэныд бур, а вермас лоны, мый тэныд мыйкӧ кажитчӧ, кӧть и абу бур. Аллах тӧдӧ, а ті онӧ тӧдӧй.

يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِيْهِۗ قُلْ قِتَالٌ فِيْهِ كَبِيْرٌ ۗ وَصَدٌّ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَكُفْرٌۢ بِهٖ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَاِخْرَاجُ اَهْلِهٖ مِنْهُ اَكْبَرُ عِنْدَ اللّٰهِ ۚ وَالْفِتْنَةُ اَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ ۗ وَلَا يَزَالُوْنَ يُقَاتِلُوْنَكُمْ حَتّٰى يَرُدُّوْكُمْ عَنْ دِيْنِكُمْ اِنِ اسْتَطَاعُوْا ۗ وَمَنْ يَّرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِيْنِهٖ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَاُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚ وَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

yas'alūnaka ‘anisy-syahril-ḥarāmi qitālin fīh(i), qul qitālun fīhi kabīr(un), wa ṣaddun ‘an sabīlillāhi wa kufrum bihī wal-masjidil-ḥarām(i), wa ikhrāju ahlihī minhu akbaru ‘indallāh(i), wal-fitnatu akbaru minal-qatl(i), wa lā yazālūna yuqātilūnakum ḥattā yaruddūkum ‘an dīnikum inistaṭā‘ū, wa may yartadid minkum ‘an dīnihī fa yamut wa huwa kāfirun fa ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Юалісны тэнсьыд (Мухаммадлысь) запрещённӧй тӧлысьын тышкасьӧм йылысь. Шу: "Сійӧ тӧлысьнас тышкасьны — ыджыд (мыж). Но (йӧзӧс) Аллах туйысь торкӧм, Сылысь кывзысьтӧмлунсӧ, (йӧзӧс пырӧмысь торкӧм) Ыджыд мечетьӧ, йӧзӧс сылӧн гӧгӧртасысь лэдзӧм — тайӧ ыджыдджык (грех) Аллах водзын. Пока клевета жестокӧйджык, чем тышкасьны тэнӧ виӧмысь. дінмуын, вермасны кӧ тіян пиысь ӧтдортчыны аслас дінмуысь, а сэсся кулас эскытӧмӧн, сэки найӧ налӧн уджъясыс гӧльӧсь тайӧ му вылын да мӧд муын, а найӧ адса олысьяс, найӧ кольӧны сэтчӧ нэм кежлӧ».

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا وَجَاهَدُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۙ اُولٰۤىِٕكَ يَرْجُوْنَ رَحْمَتَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hājarū wa jāhadū fī sabīlillāh(i), ulā'ika yarjūna raḥmatallāh(i), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Збыльысь, найö, кодъяс эскöны, и найö, кодъяс эмигрируйтöны да тышкасьöны Аллах туй вылын, найö надейтчöны Аллахлöн бурлун вылö. Аллах прӧститысь, медся бур сьӧлӧма.

۞ يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِۗ قُلْ فِيْهِمَآ اِثْمٌ كَبِيْرٌ وَّمَنَافِعُ لِلنَّاسِۖ وَاِثْمُهُمَآ اَكْبَرُ مِنْ نَّفْعِهِمَاۗ وَيَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ەۗ قُلِ الْعَفْوَۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُوْنَۙ

yas'alūnaka ‘anil-khamri wal-maisir(i), qul fīhimā iṡmun kabīrw wa manāfi‘u lin nās(i), wa iṡmuhumā akbaru min naf‘ihimā, wa yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qulil-‘afw(a), każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum tatafakkarūn(a).

Юалісны тэнсьыд (Мухаммадлысь) спирт да азартнӧй ворсӧм йылысь. Шу: "Кыкнанныслӧн эм ыджыд мыж да кутшӧмкӧ пӧльза мортлы. Но мыжыс ыджыдджык пӧльзаысь". А юасьӧны тэнсьыд (мый йылысь), мый налы (ковмас) мынтыны. Шуам: «Лишнӧй (мый колӧ)». Тадзи Аллах гӧгӧрвоӧдӧ тіянлы Ассьыс стихъяссӧ, медым ті мӧвпаланныд, .

فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۗ وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْيَتٰمٰىۗ قُلْ اِصْلَاحٌ لَّهُمْ خَيْرٌ ۗ وَاِنْ تُخَالِطُوْهُمْ فَاِخْوَانُكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ ۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَاَعْنَتَكُمْ اِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa yas'alūnaka ‘anil-yatāmā, qul iṣlāḥul lahum khair(un), wa in tukhāliṭūhum fa'ikhwānukum, wallāhu ya‘lamul-mufsida minal-muṣliḥ(i), wa lau syā'allāhu la'a‘natakum innallāha ‘azizun ḥakīm(un).

Мир да мӧд олӧм йылысь. Юалӧны тэнсьыд (Мухаммадлысь) сиротаяс йылысь. Шуӧй: «Найӧс олӧмсӧ бурмӧдӧм — бур!» А тэ кӧ ёртасян накӧд, сідзкӧ, найӧ тэнад вокъясыд. Аллах тӧдӧ лёксӧ вӧчысьясӧс да бурсӧ вӧчысьясӧс. А Аллах кӧ кӧсйӧ, Сійӧ тіянлы сьӧкыдлунъяс ваяс. Збыльысь, Аллах став вына, став вежӧра.

وَلَا تَنْكِحُوا الْمُشْرِكٰتِ حَتّٰى يُؤْمِنَّ ۗ وَلَاَمَةٌ مُّؤْمِنَةٌ خَيْرٌ مِّنْ مُّشْرِكَةٍ وَّلَوْ اَعْجَبَتْكُمْ ۚ وَلَا تُنْكِحُوا الْمُشْرِكِيْنَ حَتّٰى يُؤْمِنُوْا ۗ وَلَعَبْدٌ مُّؤْمِنٌ خَيْرٌ مِّنْ مُّشْرِكٍ وَّلَوْ اَعْجَبَكُمْ ۗ اُولٰۤىِٕكَ يَدْعُوْنَ اِلَى النَّارِ ۖ وَاللّٰهُ يَدْعُوْٓا اِلَى الْجَنَّةِ وَالْمَغْفِرَةِ بِاِذْنِهٖۚ وَيُبَيِّنُ اٰيٰتِهٖ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ ࣖ

wa lā tankiḥul-musyrikāti ḥattā yu'minn(a), wa la'amatum mu'minatun khairum mim musyrikatiw wa lau a‘jabatkum, wa lā tunkiḥul-musyrikīna ḥattā yu'minū, wa la‘abdum mu'minun khairum mim musyrikiw wa lau a‘jabakum, ulā'ika yad‘ūna ilan-nār(i), wallāhu yad‘ū ilal-jannati wal-magfirati bi'iżnih(ī), wa yubayyinu āyātihī lin-nāsi la‘allahum yatażakkarūn(a).

И эн гӧтрасьӧй мушрик нывбабаяс вылӧ, кытчӧдз найӧ оз эскыны. Збыльысь, эскысь служанка бурджыка идоллы юрбитысь нывбабаысь, кӧть эськӧ сійӧ кыскӧ тэнсьыд сьӧлӧмтӧ. И эн гӧтрасьӧй мушрикъяс вылӧ (мужичӧйяс вылӧ) (веритысь нывбабаяс вылӧ) найӧ эскӧм бӧрын. Збыльысь, эскана мужичӧй служанка бурджыка политеист мужичӧй рабысь, кӧть эськӧ сійӧ кыскас тэнсьыд сьӧлӧмтӧ. Найӧ корӧны найӧс адӧ, а Аллах корӧ найӧс енэжӧ да прӧститӧм вылӧ Аслас лэдзӧмӧн. (Аллах) гӧгӧрвоӧдӧ Ассьыс стихъяссӧ йӧзлы, медым найӧ босьтісны урок.

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْمَحِيْضِ ۗ قُلْ هُوَ اَذًىۙ فَاعْتَزِلُوا النِّسَاۤءَ فِى الْمَحِيْضِۙ وَلَا تَقْرَبُوْهُنَّ حَتّٰى يَطْهُرْنَ ۚ فَاِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوْهُنَّ مِنْ حَيْثُ اَمَرَكُمُ اللّٰهُ ۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ التَّوَّابِيْنَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِيْنَ

wa yas'alūnaka ‘anil-maḥīḍ(i), qul huwa ażā(n), fa‘tazilun-nisā'a fil-maḥīḍ(i), wa lā taqrabūhunna ḥattā yaṭhurn(a), fa'iżā taṭahharna fa'tūhunna min ḥaiṡu amarakumullāh(u), innallāha yuḥibbut-tawwābīna wa yuḥibbul-mutaṭahhirīn(a).

А юасьӧны тэнсьыд (Мухаммадлысь) менструация йылысь. Шу: «Тайö мыйкö грязнöй». Сідзкӧ, менструация дырйи ов гӧтырыдсянь ылын; да эн матыстчы на ​​дорӧ, кытчӧдз найӧ оз лоны сӧстӧмӧсь. Кор найӧ сӧстӧмӧсь, пырӧдчӧй накӧд (провизияяс) серти, кутшӧмъясӧс тшӧктіс тіянлы Аллах. Збыльысь, Аллах радейтӧ найӧс, кодъяс каитчӧны, радейтӧ найӧс, кодъяс асьнысӧ сӧстӧммӧдӧны.

نِسَاۤؤُكُمْ حَرْثٌ لَّكُمْ ۖ فَأْتُوْا حَرْثَكُمْ اَنّٰى شِئْتُمْ ۖ وَقَدِّمُوْا لِاَنْفُسِكُمْ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ مُّلٰقُوْهُ ۗ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ

nisā'ukum ḥarṡul lakum, fa'tū ḥarṡakum annā syi'tum, wa qaddimū li anfusikum, wattaqullāha wa‘lamū annakum mulāqūh(u), wa basysyiril-mu'minīn(a).

Гӧтыръясыд тэныд — ывла, сідзкӧ, лок тэнад ывлаӧ, кор да сідз, кыдзи тэныд кажитчӧ. И приоритетнӧй (мый бур) аслыд. Полӧй Аллахысь да тӧдӧй, мый ті (коркӧ) аддзысьланныд Сыкӧд. И бур юӧр вайӧд эскысьяслы.

وَلَا تَجْعَلُوا اللّٰهَ عُرْضَةً لِّاَيْمَانِكُمْ اَنْ تَبَرُّوْا وَتَتَّقُوْا وَتُصْلِحُوْا بَيْنَ النَّاسِۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa lā taj‘alullāha ‘urḍatal li'aimānikum an tabarrū wa tattaqū wa tuṣliḥū bainan-nās(i), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

И эн сетöй асланыд клятваын Аллахлысь (нимсö) бур уджъяс вöчöмлы, енбиа лоöмлы да йöз костын мир лöсьöдöмлы помкаöн. Аллах ставсӧ кывӧ, ставсӧ тӧдӧ.

لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللّٰهُ بِاللَّغْوِ فِيْٓ اَيْمَانِكُمْ وَلٰكِنْ يُّؤَاخِذُكُمْ بِمَا كَسَبَتْ قُلُوْبُكُمْ ۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ

lā yu'ākhiżukumullāhu bil-lagwi fī aimānikum wa lākiy yu'ākhiżukum bimā kasabat qulūbukum, wallāhu gafūrun ḥalīm(un).

Аллах оз мыжды тэнӧ тэнад мӧвпышттӧм клятваысь, а мыждӧ тэнӧ сьӧлӧмын тырӧм кӧсйӧмъясысь. Аллах – медся прӧститысь, медся бур сьӧлӧма.

لِلَّذِيْنَ يُؤْلُوْنَ مِنْ نِّسَاۤىِٕهِمْ تَرَبُّصُ اَرْبَعَةِ اَشْهُرٍۚ فَاِنْ فَاۤءُوْ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

lil-lażīna yu'lūna min nisā'ihim tarabbuṣu arba‘ati asyhur(in), fa'in fā'ū fa'innalāha gafūrur raḥīm(un).

Гӧтыръяссӧ ылӧдлысь йӧзлы ковмӧ виччысьны нёль тӧлысь. Сэсся найö кö бергöдчасны (асланыс гöтыръяс дорö), то збыльысь, Аллах прöститысь, медся бур.

وَاِنْ عَزَمُوا الطَّلَاقَ فَاِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa in ‘azamuṭ-ṭalāqa fa innallāha samī‘un ‘alīm(un).

А найö кö мöвпалöны вензьыны, то збыльысь, Аллах ставсö кывзысь, ставсö тöдысь.

وَالْمُطَلَّقٰتُ يَتَرَبَّصْنَ بِاَنْفُسِهِنَّ ثَلٰثَةَ قُرُوْۤءٍۗ وَلَا يَحِلُّ لَهُنَّ اَنْ يَّكْتُمْنَ مَا خَلَقَ اللّٰهُ فِيْٓ اَرْحَامِهِنَّ اِنْ كُنَّ يُؤْمِنَّ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ وَبُعُوْلَتُهُنَّ اَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِيْ ذٰلِكَ اِنْ اَرَادُوْٓا اِصْلَاحًا ۗوَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِيْ عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوْفِۖ وَلِلرِّجَالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ ۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wal-muṭallaqātu yatarabbaṣna bi anfusihinna ṡalāṡata qurū'(in), wa lā yaḥillu lahunna ay yaktumna mā khalaqallāhu fī arḥāmihinna in kunna yu'minna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), wa bu‘ūlatuhunna aḥaqqu biraddiūhinna fī żālika in arādū iṣlāḥā(n), wa lahunna miṡlul-lażī ‘alaihinna bil-ma‘rūf(i), wa lir-rijāli ‘alaihinna darajah(tun), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

А разӧдчӧм гӧтыръяслы (ковмас) асьнысӧ кутны (виччысьны) куимысь куру'. Налы оз позь дзебны, мый Аллах лӧсьӧдіс налӧн кынӧмъясын, эскӧны кӧ Аллахлы да Бӧръя лунлы. А верӧсъяслӧн эм унджык право сійӧ кадколастас бӧр бергӧдчыны на дорӧ, кӧсйӧны кӧ реформа. А налӧн (нывбабаяслӧн) эмӧсь лӧсялана ногӧн асланыс обязанностьяскӧд ӧткодь правояс. Но верӧсъяслӧн эм на дорысь преимущество. Аллах став вын-эбӧс кутысь, став тӧдысь.

اَلطَّلَاقُ مَرَّتٰنِ ۖ فَاِمْسَاكٌۢ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ تَسْرِيْحٌۢ بِاِحْسَانٍ ۗ وَلَا يَحِلُّ لَكُمْ اَنْ تَأْخُذُوْا مِمَّآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ شَيْـًٔا اِلَّآ اَنْ يَّخَافَآ اَلَّا يُقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۗ فَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا يُقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۙ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا فِيْمَا افْتَدَتْ بِهٖ ۗ تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ فَلَا تَعْتَدُوْهَا ۚوَمَنْ يَّتَعَدَّ حُدُوْدَ اللّٰهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

aṭ-ṭalāqu marratān(i), fa imsākum bima‘rūfin au tasrīḥum bi'iḥsān(in), wa lā yaḥillu lakum an ta'khużū mimmā ātaitumūhunna syai'an illā ay yakhāfā allā yuqīmā ḥudūdullāh(i), fa in khiftum allā yuqīmā ḥudūdullāh(i) falā junāḥa ‘alaihimā fīmaftadat bih(ī), tilka ḥudūdullāhi falā ta‘tadūhā, wa may yata‘adda ḥudūdullāhi fa'ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

Развод (код вылӧ позьӧ шыӧдчыны) — кык пӧв. (Тайö бöрын верöс вермас) бурöн кутны сiйöс, либö бурöн лэдзны мунны. Тіянлы оз позь босьтны бӧр нинӧм, мый ті налы сетанныд, ӧд кыкнанныс (верӧс да гӧтыр) оз повны, мый оз вермыны нуӧдны Аллахлысь границаяссӧ. Ті кӧ (опекунъяс) повзьӧны, мый найӧ оз вермыны нуӧдны Аллахлысь границаяссӧ, сэки ни ӧти на пиысь абу мыжа донысь, кодӧс (колӧ) сетны (гӧтырсянь) асьсӧ мездӧм могысь. Тайӧ Аллахлӧн границаяс, сідзкӧ, эн вудж найӧс. Коді вуджӧ Аллахлысь границаяссӧ, сійӧ лоӧ лёк йӧзӧн.

فَاِنْ طَلَّقَهَا فَلَا تَحِلُّ لَهٗ مِنْۢ بَعْدُ حَتّٰى تَنْكِحَ زَوْجًا غَيْرَهٗ ۗ فَاِنْ طَلَّقَهَا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَآ اَنْ يَّتَرَاجَعَآ اِنْ ظَنَّآ اَنْ يُّقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۗ وَتِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ يُبَيِّنُهَا لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

fa'in ṭallaqahā falā taḥillu lahū mim ba‘du ḥattā tankiḥa zaujan gairah(ū), fa'in ṭallaqahā falā junāḥa ‘alaihimā ay yatarāja‘ā in ẓannā ay yuqīmā ḥudūdullāh(i), tilka ḥudūdullāhi yubayyinuhā liqaumiy ya‘lamūn(a).

Сэсся сійӧ кӧ ӧтдортас сійӧс (мӧдысь ӧтдортчӧм бӧрын), сэки сійӧ сылы абу нин законнӧй, кытчӧдз оз гӧтрась мӧд верӧс вылӧ. Сэсся мӧд верӧсыс кӧ ӧтдортас сійӧс, сэки нинӧм абу мыжыс на пиысь (первой верӧсыслӧн да воддза гӧтырыслӧн) мӧдысь кӧ гӧтрасьӧны, кыкнанныс кӧ эскӧны, мый вермасны збыльмӧдны Аллахлысь оланпасъяссӧ. Тайӧ Аллахлӧн границаяс, кодъясӧс Сійӧ гӧгӧрвоӧдӧ тӧдӧмлунъяса йӧзлы.

وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَاَمْسِكُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ سَرِّحُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍۗ وَلَا تُمْسِكُوْهُنَّ ضِرَارًا لِّتَعْتَدُوْا ۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهٗ ۗ وَلَا تَتَّخِذُوْٓا اٰيٰتِ اللّٰهِ هُزُوًا وَّاذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَمَآ اَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِّنَ الْكِتٰبِ وَالْحِكْمَةِ يَعِظُكُمْ بِهٖ ۗوَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

wa iżā ṭallaqtumun-nisā'a fabalagna ajalahunna fa'amsikūhunna bima‘rūfin au sarriḥūhunna bima‘rūf(in), wa lā tumsikūhunna ḍirāral lita‘tadū, wa may yaf‘al żālika faqad ẓalama nafasah(ū), wa lā tattakhiżū āyātillāhi huzuwaw ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum wa mā anzala ‘alaikum minal-kitābi wal-ḥikmati ya‘iẓukum bih(ī), wattaqullāha wa‘lamū annallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

А ті кӧ ӧтдортанныд (ассьыныд) гӧтыръяснытӧ, сэки (помасьтӧдз) налӧн молитваӧдз, сэки бур ногӧн ӧлӧдӧй найӧс, либӧ ӧтдортӧй найӧс бур ногӧн (тшӧтш). И эн кутӧй найӧс лёк кӧсйӧмӧн тиранизируйтны. Кодi тадзи вöчö, сiйö аслыс лёк вöчис. И энö вöдитчöй Аллахлöн стихъясöн кыдзи нимкодьлунöн. Казьтыштӧй Аллахлысь тіян вылӧ бурлунсӧ, и мый тіянлы лэдзис Аллах, сійӧ жӧ Небӧг (Аль-Коран) да Мывкыдлун (Сунна), медым велӧдны тіянӧс. И повзьöй Аллахысь да тöдöй, мый Аллах ставсö тöдö.

وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَلَا تَعْضُلُوْهُنَّ اَنْ يَّنْكِحْنَ اَزْوَاجَهُنَّ اِذَا تَرَاضَوْا بَيْنَهُمْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ ذٰلِكَ يُوْعَظُ بِهٖ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ ۗ ذٰلِكُمْ اَزْكٰى لَكُمْ وَاَطْهَرُ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iżā ṭallaqtumun-nisā'a fabalagna ajalahunna falā ta‘ḍulūhunna ay yankiḥna azwājahunna iżā tarāḍau bainahum bil-ma‘rūf(i), żālika yū‘aẓu bihī man kāna minkum yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), żālikum azkā lakum wa aṭhar(u), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

А ті кӧ ӧтдортанныд (асланыд) гӧтыръяснытӧ, сідзкӧ, найӧ воисны асланыс сӧглас дорӧ, сэки эн торкӧй налы гӧтрасьны (бӧръяысь) асланыс водзӧ вылӧ верӧсъяс вылӧ, совместимость кӧ лӧсьӧдӧма на костын бур ногӧн. Тадзи сӧветуйтӧны тіян пиысь налы, кодъяс эскӧны Аллахлы да Бӧръя лунлы. Сійӧ тэныд сӧстӧмджык да сӧстӧмджык. А Аллах тӧдӧ, а ті онӧ тӧдӧй.

۞ وَالْوٰلِدٰتُ يُرْضِعْنَ اَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ اَرَادَ اَنْ يُّتِمَّ الرَّضَاعَةَ ۗ وَعَلَى الْمَوْلُوْدِ لَهٗ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوْفِۗ لَا تُكَلَّفُ نَفْسٌ اِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَا تُضَاۤرَّ وَالِدَةٌ ۢبِوَلَدِهَا وَلَا مَوْلُوْدٌ لَّهٗ بِوَلَدِهٖ وَعَلَى الْوَارِثِ مِثْلُ ذٰلِكَ ۚ فَاِنْ اَرَادَا فِصَالًا عَنْ تَرَاضٍ مِّنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا ۗوَاِنْ اَرَدْتُّمْ اَنْ تَسْتَرْضِعُوْٓا اَوْلَادَكُمْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِذَا سَلَّمْتُمْ مَّآ اٰتَيْتُمْ بِالْمَعْرُوْفِۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wal-wālidātu yurḍi‘na aulādahunna ḥaulaini kāmilaini liman arāda ay yutimmar-raḍā‘ah(ta), wa ‘alal-maulūdi lahū rizquhunna wa kiswatuhunna bil-ma‘rūf(i), lā tukallafu nafsun illā wus‘ahā, lā tuḍārra wālidatum biwaladihā wa lā maulūdul lahū biwaladihī wa ‘alal-wāriṡi miṡlu żālik(a), fa'in arādā fiṣālan ‘an tarāḍim minhumā wa tasyāwurin falā junāḥa ‘alaihimā, wa in arattum an tastarḍi‘ū aulādakum falā junāḥa ‘alaikum iżā sallamtum mā ātaitum bil-ma‘rūf(i), wattaqullāha wa‘lamū annallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).

А мамъяслы колö вердны челядьсö кык тыр во, налы, кодъяс кöсйöны тырвыйö вердны. А батьлӧн могыс — найӧс могмӧдны да лӧсялана ногӧн паськӧдны. Мортлы оз сьӧкыдджык, мый вермас нуны. Мед мам эз страдайт кагаыс вöсна да мед бать эз (страдайт) аслас кага вöсна. Наследникъяс тшӧтш (обязательнӧйӧсь) сідз жӧ. Кыкнанныс кӧ кӧсйӧны ӧтсӧгласӧн да мӧвпалӧмӧн ӧтдортчыны ас костаныс, сэки ни ӧтиыслӧн мыжыс абу. А кӧсъян кӧ кагатӧ йӧвӧн вердны кодкӧлы, сэки тэнад мыжыс абу лӧсялана ногӧн мынтысьӧмсӧ сетӧмысь. Полӧй Аллахысь да тӧдӧй, мый Аллах ставсӧ аддзӧ, мый ті вӧдитчанныд.

وَالَّذِيْنَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُوْنَ اَزْوَاجًا يَّتَرَبَّصْنَ بِاَنْفُسِهِنَّ اَرْبَعَةَ اَشْهُرٍ وَّعَشْرًا ۚ فَاِذَا بَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْمَا فَعَلْنَ فِيْٓ اَنْفُسِهِنَّ بِالْمَعْرُوْفِۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ

wal-lażīna yutawaffauna minkum wa yażarūna azwājay yatarabbaṣna bi'anfusihinna arba‘ata asyhuriw wa ‘asyrā(n), fa'iżā balagna ajalahunna falā junāḥa ‘alaikum fīmā fa‘alna fī anfusihinna bil-ma‘rūf(i),wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).

А кодъяс тiян пöвстысь кувсьöны да кольöны гöтыръясöс, мед виччысьöны (гöтыръяс) нёль тöлысь дас лун. Сэсся кор найӧ воасны (помӧдз) асланыс молитва дорӧ, сэки тэныд абу мыж сы йылысь, мый найӧ аслыныс лӧсялана ногӧн нуӧдӧны. А Аллах ставсӧ тӧдӧ, мый ті вӧдитчанныд.

وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْمَا عَرَّضْتُمْ بِهٖ مِنْ خِطْبَةِ النِّسَاۤءِ اَوْ اَكْنَنْتُمْ فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ ۗ عَلِمَ اللّٰهُ اَنَّكُمْ سَتَذْكُرُوْنَهُنَّ وَلٰكِنْ لَّا تُوَاعِدُوْهُنَّ سِرًّا اِلَّآ اَنْ تَقُوْلُوْا قَوْلًا مَّعْرُوْفًا ەۗ وَلَا تَعْزِمُوْا عُقْدَةَ النِّكَاحِ حَتّٰى يَبْلُغَ الْكِتٰبُ اَجَلَهٗ ۗوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ فَاحْذَرُوْهُ ۚوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ ࣖ

wa lā junāḥa ‘alaikum fīmā ‘arraḍtum bihī min khiṭbatin-nisā'i au aknantum fī anfusikum, ‘alimallāhu annakum satażkurūnahunna wa lākil lā tuwā‘idūhunna sirran illā an taqūlū qaulam ma‘rūfā(n), wa lā ta‘zimū ‘uqdatan-nikāḥi ḥattā yablugal-kitābu ajalah(ū), wa‘lamū annallāha ya‘lamu mā fī anfusikum faḥżarūh(u), wa‘lamū annallāha gafūrun ḥalīm(un).

И тэнад мыж абу, тэ кӧ налы инсинуируйтан ногӧн предложитін либӧ дзебин (ассьыд кӧсйӧмтӧ) аслад сьӧлӧмын. Аллах тӧдӧ, мый ті казьтыштанныд налы. Но эн лӧсьӧд сёрнитчӧм (гӧтрасьӧм вылӧ) накӧд дзебсьӧмӧн, сӧмын бур кывйӧн сёрнит. И эн лӧсьӧдӧй гӧтрасьӧм йылысь сёрнитчӧмсӧ идда кадколаст помасьтӧдз. Тöдöй, мый Аллах тöдö, мый тіян сьöлöмъясын, сiдзкö, повзьöй Сыысь. Тöдöй, мый Аллах унаысь прöститысь, медся терпитысь.

لَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِنْ طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ مَا لَمْ تَمَسُّوْهُنَّ اَوْ تَفْرِضُوْا لَهُنَّ فَرِيْضَةً ۖ وَّمَتِّعُوْهُنَّ عَلَى الْمُوْسِعِ قَدَرُهٗ وَعَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهٗ ۚ مَتَاعًا ۢبِالْمَعْرُوْفِۚ حَقًّا عَلَى الْمُحْسِنِيْنَ

lā junāḥa ‘alaikum in ṭallaqtumun-nisā'a mā lam tamassūhunna au tafriḍū lahunna farīḍah(tan), wa matti‘ūhunna ‘alal-mūsi‘i qadaruhū wa ‘alal-muqtiri qadaruhū matā‘am bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muḥsinīn(a).

Тіян вылын мыж абу, ті кӧ гӧтыръяснытӧ ӧтдортанныд, ӧд ті найӧс энӧ кутӧй либӧ энӧ урчитӧй налысь приданоесӧ. И сетны налы мута, налы, кодъяс вермасны мынтыны асланыс позянлунъяс серти да налы, кодъяс оз вермыны мынтыны асланыс позянлунъяс серти, мӧд ногӧн кӧ, сетны налы колана ногӧн, мый лоӧ обязанностьӧн бур вӧчысьяс вылӧ.

وَاِنْ طَلَّقْتُمُوْهُنَّ مِنْ قَبْلِ اَنْ تَمَسُّوْهُنَّ وَقَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيْضَةً فَنِصْفُ مَا فَرَضْتُمْ اِلَّآ اَنْ يَّعْفُوْنَ اَوْ يَعْفُوَا الَّذِيْ بِيَدِهٖ عُقْدَةُ النِّكَاحِ ۗ وَاَنْ تَعْفُوْٓا اَقْرَبُ لِلتَّقْوٰىۗ وَلَا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa in ṭallaqtumūhunna min qabli an tamassūhunna wa qad faraḍtum lahunna farīḍatan faniṣfu mā faraḍtum illā ay ya‘fūna au ya‘fuwal-lażī biyadihī ‘uqdatun-nikāḥ(i), wa an ta‘fū aqrabu lit-taqwā, wa lā tansawul-faḍla bainakum, innallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).

А тэ кӧ найӧс торйӧдін тэ дорӧ шыбитчӧм бӧрын (мешайтчыны), кӧть эськӧ тэ нин урчитін Махарсӧ, сэки (мынты) джынсӧ сыысь, мый тэ урчитін, ӧд найӧ (вольнӧя) либӧ мездысьӧны мортӧн, кодлӧн гӧтрасьӧм йылысь сёрнитчӧмыс налӧн киын. Мездмӧм матынджык благочестие дорӧ. И эн вунöдöй ас костын бурлунсö. Збыльысь, Аллах ставсӧ аддзӧ, мый ті вӧдитчанныд.

حَافِظُوْا عَلَى الصَّلَوٰتِ وَالصَّلٰوةِ الْوُسْطٰى وَقُوْمُوْا لِلّٰهِ قٰنِتِيْنَ

Ḥāfiẓū ‘alaṣ-ṣalawāti waṣ-ṣalātil-wusṭā, wa qūmū lillāhi qānitīn(a).

Став молитваяссӧ да вустха молитваяссӧ видзны. И торжественнӧя нуӧдӧй (молитва) Аллахлы.

فَاِنْ خِفْتُمْ فَرِجَالًا اَوْ رُكْبَانًا ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَمَا عَلَّمَكُمْ مَّا لَمْ تَكُوْنُوْا تَعْلَمُوْنَ

fa'in khiftum farijālan au rukbānā(n), fa'iżā amintum fażkurullāha kamā ‘allamakum mā lam takūnū ta‘lamūn(a).

Поланныд кӧ (ӧпасносьтысь), юрбитӧй ветлігӧн либӧ машинаӧн ветлігӧн. Сэсся кор лоас дзоньвидза, сэки казьтыштӧй Аллахӧс (кевмысьӧй), кыдзи Сійӧ велӧдіс тіянӧс сійӧ, мый ті энӧ тӧдӧй.

وَالَّذِيْنَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُوْنَ اَزْوَاجًاۖ وَّصِيَّةً لِّاَزْوَاجِهِمْ مَّتَاعًا اِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ اِخْرَاجٍ ۚ فَاِنْ خَرَجْنَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْ مَا فَعَلْنَ فِيْٓ اَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَّعْرُوْفٍۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

wal-lażīna yutawaffauna minkum wa yażarūna azwājā(n), waṣiyyatal li'azwājihim matā‘an ilal-ḥauli gaira ikhrāj(in), fa'in kharajna falā junāḥa ‘alaikum fī mā fa‘alna fī anfusihinna mim ma‘rūf(in), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

А кодъяс тіян пиысь куласны да кольӧны гӧтыръяссӧ, мед гӧтыръясыслы завещание лӧсьӧдасны, (сідзкӧ) во кежлӧ алимент, найӧс (керкаысь) лэдзтӧг. Но петасны кӧ (ас выланыс), сэки тіян вылын абу мыж (мый йылысь) найӧ аслыныс бурторъясӧн вӧдитчӧны. Аллах став вына, став вежӧра.

وَلِلْمُطَلَّقٰتِ مَتَاعٌ ۢبِالْمَعْرُوْفِۗ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِيْنَ

wa lil-muṭallaqāti matā‘um bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muttaqīn(a).

А нывбабаяслы, кодъяс ӧтдортчӧны, колӧ сетны мута лӧсялана ногӧн, кыдзи обязанность енлы эскысь мортлы.

كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ ࣖ

każālika yubayyinullāhu lakum āyātihī la‘allakum ta‘qilūn(a).

Тадзи Аллах гӧгӧрвоӧдӧ тіянлы Ассьыс стихъяссӧ, медым ті гӧгӧрвоинныд.

۞ اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ خَرَجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ وَهُمْ اُلُوْفٌ حَذَرَ الْمَوْتِۖ فَقَالَ لَهُمُ اللّٰهُ مُوْتُوْا ۗ ثُمَّ اَحْيَاهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

alam tara ilal-lażīna kharajū min diyārihim wa hum ulūfun ḥażaral-maut(i), faqāla lahumullāhu mūtū, ṡumma aḥyāhum, inallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

Эз-ӧ ті казявны уна сюрс йӧзӧс, кодъяс кулӧмысь повзьӧмысь мунӧмаӧсь чужан каръясысь? Сэсся Аллах шуис налы: «Кулӧй!» Сэсся Аллах сетіс налы олӧм. Збыльысь, Аллах сетӧ мортлы козинъяс, но унджык йӧзыс оз аттьӧавны.

وَقَاتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa qātilū fī sabīlillāhi wa‘lamū annallāha samī‘un ‘alīm(un).

И тышкасьӧй Аллах туй вылын, тӧдӧй, мый Аллах ставсӧ кывзысь, ставсӧ тӧдысь.

مَنْ ذَا الَّذِيْ يُقْرِضُ اللّٰهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضٰعِفَهٗ لَهٗٓ اَضْعَافًا كَثِيْرَةً ۗوَاللّٰهُ يَقْبِضُ وَيَبْصُۣطُۖ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

man żal-lażī yuqriḍullāha qarḍan ḥasanan fayuḍā‘ifahū lahū aḍ‘āfan kaṡīrah(tan), wallāhu yaqbiḍu wa yabsuṭ(u), wa ilaihi turja‘ūn(a).

Коді сетас Аллахлы бур кредит, Аллах ёна уна пӧв содтас сылысь компенсациясӧ. Аллах дзебö да паськöдö (ризык) да Сы дiнö ті бергöдчанныд.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الْمَلَاِ مِنْۢ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ مِنْۢ بَعْدِ مُوْسٰىۘ اِذْ قَالُوْا لِنَبِيٍّ لَّهُمُ ابْعَثْ لَنَا مَلِكًا نُّقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ قَالَ هَلْ عَسَيْتُمْ اِنْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ اَلَّا تُقَاتِلُوْا ۗ قَالُوْا وَمَا لَنَآ اَلَّا نُقَاتِلَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَقَدْاُخْرِجْنَا مِنْ دِيَارِنَا وَاَبْنَاۤىِٕنَا ۗ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ تَوَلَّوْا اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِالظّٰلِمِيْنَ

alam tara ilal-mala'i mim banī isrā'īla mim ba‘di mūsā, iż qālū linabiyyil lahumub‘aṡ lanā malikan nuqātil fī sabīlillāh(i), qāla hal ‘asaitum in kutiba ‘alaikumul-qitālu allā tuqātilū, qālū wa mā lanā allā nuqātila fī sabīlillāhi wa qad ukhrijnā min diyārinā wa abnā'inā, falammā kutiba ‘alaihimul-qitālu tawallau illā qalīlam minhum, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).

Эз-ӧ ті казявны Израиль пиянлысь веськӧдлысьяссӧ Моисей кувсьӧм бӧрын, кор найӧ шуисны асланыс пророклы: «Пуктӧй миянлы царӧс, ми дерт тышкасяным Аллах туй вылын». Налӧн Пророк вочавидзис: «Гашкӧ, тіянлы кӧ обязан тышкасьны, ті тшӧтш онӧ тышкасьӧй?» Найӧ вочавидзисны: «Мыйла ми ог тышкасьӧй Аллах туй вылын, кор миянӧс лэдзӧмаӧсь чужан каръясысь да (торйӧдӧмаӧсь) челядьнымӧс?» Но кор на вылӧ пуктісны война, найӧ бергӧдчисны, этша лыдысь кындзи. А Аллах ставсӧ тӧдӧ лёк йӧзӧс.

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوْتَ مَلِكًا ۗ قَالُوْٓا اَنّٰى يَكُوْنُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ اَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِّنَ الْمَالِۗ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهٗ بَسْطَةً فِى الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ ۗ وَاللّٰهُ يُؤْتِيْ مُلْكَهٗ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

wa qāla lahum nabiyyuhum innallāha qad ba‘aṡa lakum ṭālūta malikā(n), qālū annā yakūnu lahul-mulku ‘alainā wa naḥnu aḥaqqu bil-mulki minhu wa lam yu'ta sa‘atam minal-māl(i), qāla innallāhaṣṭafāhu ‘alaikum wa zādahū basṭatan fil-‘ilmi wal-jism(i), wallāhu yu'tī mulkahū may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

Налӧн пророкыс шуис налы: «Збыльысь, Аллах пуктіс Талутӧс тіян сарӧн». Найӧ вочавидзисны: «Кыдзи Талут босьтіс миян вылын царство, кор миянлы царство вылӧ правоыс сыысь унджык, а сылы эз сетны уна озырлун?» (Пророк) вочавидзис: «Аллах бӧрйис сійӧс (царӧн) тэныд да сетіс тэныд вылысджык тӧдӧмлунъяс да вир-яй позянлунъяс». Аллах сетӧ Ассьыс царствосӧ сылы, кодлы кӧсйӧ, а Аллах ставсӧ гӧгӧрвоысь, ставсӧ тӧдысь.

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اٰيَةَ مُلْكِهٖٓ اَنْ يَّأْتِيَكُمُ التَّابُوْتُ فِيْهِ سَكِيْنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَبَقِيَّةٌ مِّمَّا تَرَكَ اٰلُ مُوْسٰى وَاٰلُ هٰرُوْنَ تَحْمِلُهُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ ۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ ࣖ

wa qāla lahum nabiyyuhum inna āyata mulkihī ay ya'tiyakumut-tābūtu fīhi sakīnatum mir rabbikum wa baqiyyatum mimmā taraka ālu mūsā wa ālu hārūna taḥmiluhul-malā'ikah(tu), inna fī żālika la āyatal lakum in kuntum mu'minīn(a).

И налӧн пророк шуис налы: "Збыльысь, Сылӧн царстволӧн пасыс – тіян дорӧ локтӧм ковчег, кӧні эм мир тіян Господьсянь да Моисей да Аарон семьялӧн колькъяс, кодъясӧс вайисны ангелъяс. Збыльысь, тайӧ пас (Аллахлӧн ыджыдлун йылысь) тіянлы, ті кӧ эскысьяс".

فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوْتُ بِالْجُنُوْدِ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ مُبْتَلِيْكُمْ بِنَهَرٍۚ فَمَنْ شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّيْۚ وَمَنْ لَّمْ يَطْعَمْهُ فَاِنَّهٗ مِنِّيْٓ اِلَّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً ۢبِيَدِهٖ ۚ فَشَرِبُوْا مِنْهُ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۗ فَلَمَّا جَاوَزَهٗ هُوَ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗۙ قَالُوْا لَا طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوْتَ وَجُنُوْدِهٖ ۗ قَالَ الَّذِيْنَ يَظُنُّوْنَ اَنَّهُمْ مُّلٰقُوا اللّٰهِ ۙ كَمْ مِّنْ فِئَةٍ قَلِيْلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيْرَةً ۢبِاِذْنِ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ مَعَ الصّٰبِرِيْنَ

falammā faṣala ṭālūtu bil-junūd(i), qāla innallāha mubtalīkum binahar(in), faman syariba minhu falaisa minnī, wa mal lam yaṭ‘amhu fa innahū minnī illā manigtarafa gurfatam biyadih(ī), fa syaribū minhu illā qalīlam minhum, falammā jāwazahū huwa wal-lażīna āmanū ma‘ah(ū), qālū lā ṭāqata lanal-yauma bijālūta wa junūdih(ī), qālal-lażīna yaẓunnūna annahum mulāqullāh(i), kam min fi'atin qalīlatin galabat fi'atan kaṡīratam bi'iżnillāh(i), wallāhu ma‘aṣ-ṣābirīn(a).

Сідзкӧ, кор Талут вайӧдіс ассьыс армиясӧ, сійӧ шуис: "Аллах тэнӧ видлас юӧн. Сідзкӧ, коді юас (сылысь васӧ), сійӧ абу менам следователь. А коді оз ю, сэки сійӧ менам следователь, если сійӧ оз совков неуна кинас". Но юисны сійӧс некымынысь кындзи. Кор сiйö (Талут) да сыкöд эскысьяс вуджисны ю кузя, шуисны: «Ми талун огö нин вынаöсь Джалутлы да сылöн армиялы паныд». Найӧ, кодъяс эскӧны, мый аддзысьласны Аллахкӧд, шуӧны: «Кутшӧм ичӧт котыръяс вермисны ыджыд котыръясӧс Аллахлӧн лэдзӧмӧн». А Аллах терпитысьяскӧд.

وَلَمَّا بَرَزُوْا لِجَالُوْتَ وَجُنُوْدِهٖ قَالُوْا رَبَّنَآ اَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَّثَبِّتْ اَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ ۗ

wa lammā barazū lijālūta wa junūdihī qālū rabbanā afrig ‘alainā ṣabraw wa ṡabbit aqdāmanā wanṣurnā ‘alal-qaumil-kāfirīn(a).

А кор найö мунiсны Джалутлы да сылöн войскалы паныд, найö кевмысьлісны: «Миян Господь, сет миянлы терпенньö, ёнмöд воськовъяснымöс да отсав миянлы паныд сувтны кафиръяслы».

فَهَزَمُوْهُمْ بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَقَتَلَ دَاوٗدُ جَالُوْتَ وَاٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهٗ مِمَّا يَشَاۤءُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ اللّٰهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الْاَرْضُ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ ذُوْ فَضْلٍ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

fahazamūhum bi'iżnillāh(i), wa qatala dāwūdu jālūta wa ātāhullāhul-mulka wal-ḥikmata wa ‘allamahū mimmā yasyā'(u), wa lau lā daf‘ullāhin-nāsa ba‘ḍahum biba‘ḍil lafasadatil-arḍu wa lākinnallāha żū faḍlin ‘alal-‘ālamīn(a).

Сідзкӧ, найӧ вермисны сійӧс Аллахлӧн лэдзӧмӧн, а Дауд виис Джалутӧс. Сэсся Аллах сетіс сылы (Даудлы) царство, и мывкыдлун, велӧдіс сійӧс, мый Сійӧ кӧсйӧ. А Аллах кӧ оз дорйы кутшӧмкӧ мортӧс мукӧдъяскӧд, тайӧ муыс дзик пыр бырӧ. Но Аллахлӧн эм милӧсть (кодӧс Сійӧ сетӧма) став природа вылӧ.

تِلْكَ اٰيٰتُ اللّٰهِ نَتْلُوْهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ ۗ وَاِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِيْنَ ۔

tilka āyātullāhi natlūhā ‘alaika bil-ḥaqq(i), wa innaka laminal-mursalīn(a).

Тайӧ Аллахлӧн аятъяс, Ми лыддям найӧс тэныд лӧсялана ногӧн да тэ (Мухаммад) збыльысь ыстӧм морт.

۞ تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلٰى بَعْضٍۘ مِنْهُمْ مَّنْ كَلَّمَ اللّٰهُ وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجٰتٍۗ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلَ الَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ وَلٰكِنِ اخْتَلَفُوْا فَمِنْهُمْ مَّنْ اٰمَنَ وَمِنْهُمْ مَّنْ كَفَرَ ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلُوْاۗ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيْدُ ࣖ

tilkar-rusulu faḍḍalnā ba‘ḍahum ‘alā ba‘ḍ(in), minhum man kallamallāhu wa rafa‘a ba‘ḍahum darajāt(in), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), wa lau syā'allāhu maqtatalal-lażīna mim ba‘dihim mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu wa lākinikhtalafū fa minhum man āmana wa minhum man kafar(a), wa lau syā'allāhu maqtatalū, wa lākinnallāha yaf‘alu mā yurīd(u).

Ми ёнджыка радейтім ӧти ыстысьясӧс мукӧдъясысь. На пӧвстын эмӧсь сэтшӧмъяс, кодъяскӧд Аллах (веськыда) сёрнитӧ да эмӧсь мукӧдъяс, кодъясӧс Сійӧ кыпӧдӧ некымын степеня. И Ми сетім Мария пилы Исуслы некымын чудо да ёнмӧдім сійӧс Вежа Ловӧн. Кӧсйис кӧ Аллах, йӧзыс на бӧрын эз эськӧ лоны морт виӧмӧн, доказательствояс воӧм бӧрын на дорӧ. Но найö торъялiсны, сiдзкö, кодсюрö эскисны, а кодсюрö эз эскыны. Аллах кӧ кӧсйис, найӧс эськӧ эз вины. Но Енмыс вöчö Аслас кöсйöм серти.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْفِقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا بَيْعٌ فِيْهِ وَلَا خُلَّةٌ وَّلَا شَفَاعَةٌ ۗوَالْكٰفِرُوْنَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū anfiqū mimmā razaqnākum min qabli ay ya'tiya yaumul lā bai‘un fīhi wa lā khullatuw wa lā syafā‘ah(tun), wal-kāfirūna humuẓ-ẓālimūn(a).

О, эскысьяс! Инвестируйтӧй ӧти юкӧн сёян-юанысь, кодӧс Ми тіянлы сетім, воӧм бӧрын лун, кор лоас нинӧм ньӧбӧм-вузасьӧм, нинӧм ёртасьӧм да нинӧм заступничество. Найӧ, кодъяс оз эскыны, — лёк йӧз.

اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ اَلْحَيُّ الْقَيُّوْمُ ەۚ لَا تَأْخُذُهٗ سِنَةٌ وَّلَا نَوْمٌۗ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ مَنْ ذَا الَّذِيْ يَشْفَعُ عِنْدَهٗٓ اِلَّا بِاِذْنِهٖۗ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْۚ وَلَا يُحِيْطُوْنَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهٖٓ اِلَّا بِمَا شَاۤءَۚ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَۚ وَلَا يَـُٔوْدُهٗ حِفْظُهُمَاۚ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيْمُ

allāhu lā ilāha illā huw(a), al-ḥayyul-qayyūm(u), lā ta'khużuhū sinatuw wa lā naum(un), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), man żal-lażī yasyfa‘u ‘indahū illā bi'iżnih(ī), ya‘lamu mā baina aidīhim wa mā khalfahum, wa lā yuḥīṭūna bisyai'im min ‘ilmihī illā bimā syā'(a), wasi‘a kursiyyuhus-samāwāti wal-arḍ(a), wa lā ya'ūduhū ḥifẓuhumā, wa huwal-‘aliyyul-‘aẓīm(u).

Аллах, Сыысь кындзи ен абу. Став вын-эбӧс кутысь, Коді пыр тӧждысьӧ (Аслас лӧсьӧдӧмторъяс йылысь), оз дремота ни узь. Сылы ставыс, мый эм енэжын да ставыс, мый эм му вылын. Некод оз вермы шыӧдчыны Сы боксянь Сылӧн лэдзӧмтӧг. Сійӧ тӧдӧ, мый на водзын да мый на бӧрын, и найӧ нинӧм оз тӧдны Сылӧн тӧдӧмлунысь, сӧмын сійӧ, мый Сійӧ кӧсйӧ. Сылöн пукаланіныс тыртö енэжсö да мусö. И Сылы оз сьӧкыд видзӧдны кыкнанныс бӧрся, и Сійӧ Медвылыс, Медыджыд.

لَآ اِكْرَاهَ فِى الدِّيْنِۗ قَدْ تَّبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ ۚ فَمَنْ يَّكْفُرْ بِالطَّاغُوْتِ وَيُؤْمِنْۢ بِاللّٰهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقٰى لَا انْفِصَامَ لَهَا ۗوَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

lā ikrāha fid-dīn(i), qat tabayyanar-rusydu minal-gayy(i), famay yakfur biṭ-ṭāgūti wa yu'mim billāhi fa qadistamsaka bil-‘urwatil-wuṡqā, lanfiṣāma lahā, wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Дінмуын (исламын) (придерживайтчӧмын) абу принуждение, збыльвылас эм гӧгӧрвоана (торъялӧм) веськыд туй да лёк туй костын. Коді оз эскы Тагутлы да эскӧ Аллахлы, сідзкӧ, збыльысь, сійӧ кутчысис (крепко) зэв крепыд канат вылӧ, коді оз быр. Аллах ставсӧ кывӧ, ставсӧ тӧдӧ.

اَللّٰهُ وَلِيُّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا يُخْرِجُهُمْ مِّنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِۗ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَوْلِيَاۤؤُهُمُ الطَّاغُوْتُ يُخْرِجُوْنَهُمْ مِّنَ النُّوْرِ اِلَى الظُّلُمٰتِۗ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ ࣖ

allāhu waliyyul-lażīna āmanū yukhrijuhum minaẓ-ẓulumāti ilan-nūr(i), wal-lażīna kafarū auliyā'uhumuṭ-ṭāgūtu yukhrijuhum minan-nūri ilaẓ-ẓulumāt(i), ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Аллах – эскысьясӧс дорйысь. Сiйö вайöдiс найöс пемыдлунысь югыдö (вераö). А найöс, кодъяс оз эскыны, найöс дорйысьясöн лоö енэжвыв, кодi нуöдö найöс югыдысь пемыдö. Найӧ адын олысьяс. Найӧ кольӧны сэтчӧ.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْ حَاۤجَّ اِبْرٰهٖمَ فِيْ رَبِّهٖٓ اَنْ اٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ ۘ اِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّيَ الَّذِيْ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۙ قَالَ اَنَا۠ اُحْيٖ وَاُمِيْتُ ۗ قَالَ اِبْرٰهٖمُ فَاِنَّ اللّٰهَ يَأْتِيْ بِالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ فَأْتِ بِهَا مِنَ الْمَغْرِبِ فَبُهِتَ الَّذِيْ كَفَرَ ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَۚ

alam tara ilal-lażī ḥājja ibrāhīma fī rabbihī an ātāhullāhul-mulk(a), iż qāla ibrāhīmu rabbiyal-lażī yuḥyī wa yumīt(u), qāla ana uḥyī wa umīt(u), qāla ibrāhīmu fa innallāha ya'tī bisy-syamsi minal-masyriqi fa'ti bihā minal-magribi fabuhital-lażī kafar(a), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Эз-ӧ ті казявны йӧзӧс, кодъяс вензисны Авраамкӧд сылӧн Господь йылысь, сы понда мый Аллах сетіс сылы царство (власьт). Кор Авраам шуис: «Менам Господьöй – Сiйö, Кодi сетö олöм да вайöдö кулöм», сiйö шуис: «Ме тшöтш верма ловзьöдны да вайöдны кулöм». Ибрагим шуис: «Аллах кыпӧдіс шондісӧ асыввывсянь, сідзкӧ, кыпӧдіс сійӧс рытыввывсянь». Сідзкӧ, мортыс, коді оз эскы, майшасьӧ. Аллах оз нуӧд лёк йӧзӧс.

اَوْ كَالَّذِيْ مَرَّ عَلٰى قَرْيَةٍ وَّهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۚ قَالَ اَنّٰى يُحْيٖ هٰذِهِ اللّٰهُ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ فَاَمَاتَهُ اللّٰهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهٗ ۗ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ ۗ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالَ بَلْ لَّبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ اِلٰى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ ۚ وَانْظُرْ اِلٰى حِمَارِكَۗ وَلِنَجْعَلَكَ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَانْظُرْ اِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوْهَا لَحْمًا ۗ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗ ۙ قَالَ اَعْلَمُ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

au kal-lażī marra ‘alā qaryatiw wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, qāla annā yuḥyī hāżihillāhu ba‘da mautihā, fa'amātahullāhu mi'ata ‘āmin ṡumma ba‘aṡah(ū), qāla kam labiṡt(a), qāla labiṡtu yauman au ba‘ḍa yaum(in), qāla bal labiṡta mi'ata ‘āmin fanẓur ilā ṭa‘āmika wa syarābika lam yatasannah, wanẓur ilā ḥimārik(a), wa linaj‘alaka āyatal lin-nāsi wanẓur ilal-‘iẓāmi kaifa nunsyizuhā ṡumma naksūhā laḥmā(n), falammā tabayyana lah(ū), qāla a‘lamu annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Либӧ морт моз, коді мунӧ страна сайын, кодлӧн (стрӧйбаясыс) жугалісны, медым дзебны (руинаяслысь) крышаяссӧ, сійӧ шуӧ: «Кыдзи Аллах ловзьӧдіс тайӧ (странасӧ) бырӧдӧм бӧрын?» Сэсся Аллах пуктіс сійӧс (мортсӧ) сё во кежлӧ кулӧм вылӧ, сэсся ловзьӧдіс (ловзьӧдіс) выльысь. И (Аллах) юаліс: «Кутшӧм кад кежлӧ тэ кольччан (тані)?» Сійӧ (мортыс) вочавидзис: «Ме кольчча (тані) лун либӧ лун джын». Аллах шуис: "Ог! Ті олінныд сё во. Видзӧдлӧй асланыд сёян-юан вылӧ, кодъяс абу вежсьӧмаӧсь, но видзӧдлӧй асланыд осёл вылӧ (кодъяс лоисны лыясӧн). И медым Ми лӧсьӧдім тіянлы мортлы Миян вынлысь пас. Видзӧдлӧй (осёллӧн) лыяс вылӧ, кыдзи Ми найӧс выльысь ӧтувтам, сэсся Ми пасьталам найӧс яйӧн". Сідзкӧ, кор сылы тыдовтчис, сійӧ шуис: «Ме тӧда, мый Аллах ставыс вылын став вынӧн».

وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّ اَرِنِيْ كَيْفَ تُحْيِ الْمَوْتٰىۗ قَالَ اَوَلَمْ تُؤْمِنْ ۗقَالَ بَلٰى وَلٰكِنْ لِّيَطْمَىِٕنَّ قَلْبِيْ ۗقَالَ فَخُذْ اَرْبَعَةً مِّنَ الطَّيْرِ فَصُرْهُنَّ اِلَيْكَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلٰى كُلِّ جَبَلٍ مِّنْهُنَّ جُزْءًا ثُمَّ ادْعُهُنَّ يَأْتِيْنَكَ سَعْيًا ۗوَاعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa iż qāla ibrāhīmu rabbi arinī kaifa tuḥyil-mautā, qāla awalam tu'min, qāla balā wa lākil liyaṭma'inna qalbī, qāla fakhuż arba‘atam minaṭ-ṭairi faṣurhunna ilaika ṡummaj‘al ‘alā kulli jabalim minhunna juz'an ṡummad‘uhunna ya'tīnaka sa‘yā(n), wa‘lam annallāha ‘azīzun ḥakīm(un).

И (казьтышт), кор Авраам шуис: «О, менам Господь, петкӧдлы меным, кыдзи Тэ ловзьӧдан кулӧмъясӧс». Аллах шуис: «Ті нӧшта на онӧ эскӧй?» Сійӧ (Ибрагим) вочавидзис: «Ме эска, но медым менам сьӧлӧмӧй лӧнь (стабильнӧй)». Сійӧ (Аллах) шуис: «Сэсся босьт нёль лэбачӧс, сэсся найӧс жугӧд, сэсся быд гӧра вылӧ пукты ӧти юкӧн, сэсся кор найӧс, найӧ пыр жӧ локтасны тэ дорӧ». Тöдöй, мый Аллах став вынöн, став вежöраöн.

مَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ اَنْۢبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِيْ كُلِّ سُنْۢبُلَةٍ مِّائَةُ حَبَّةٍ ۗ وَاللّٰهُ يُضٰعِفُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahum fī sabīlillāhi kamaṡali ḥabbatin ambatat sab‘a sanābila fī kulli sumbulatim mi'atu ḥabbah(tin), wallāhu yuḍā‘ifu limay yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

Морт йылысь притча, коді ассьыс озырлунсӧ мынтӧ Аллах туй вылын, быттьӧ сійӧ тшакыс быдмӧ сизим тшак, быд тшак вылын сё тшак. Аллах уна йӧзӧс ёнмӧдӧ, кодлы кӧсйӧ, а Аллах ставсӧ гӧгӧрвоысь, ставсӧ тӧдысь.

اَلَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ثُمَّ لَا يُتْبِعُوْنَ مَآ اَنْفَقُوْا مَنًّا وَّلَآ اَذًىۙ لَّهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

allażīna yunfiqūna amwālahum fī sabīlillāhi ṡumma lā yutbi‘ūna mā anfaqū mannaw wa lā ażā(n), lahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Йӧз, кодъяс ассьыныс озырлунсӧ мынтӧны Аллах туй вылын, сэсся оз ӧтувтны сійӧ, мый найӧ сетӧны, нимъясӧн шуӧмӧн да доймӧдӧмӧн (босьтысьлысь чувствояссӧ), налы сетасны награда асланыс Господьсянь. Налӧн абу повзьӧм да оз шогсьыны.

۞ قَوْلٌ مَّعْرُوْفٌ وَّمَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِّنْ صَدَقَةٍ يَّتْبَعُهَآ اَذًى ۗ وَاللّٰهُ غَنِيٌّ حَلِيْمٌ

qaulum ma‘rūfuw wa magfiratun khairum min ṣadaqatiy yatba‘uhā ażā(n), wallāhu ganiyyun ḥalīm(un).

Бур кывъяс да прӧститӧм бурджыкӧсь лёк уджъясӧн ӧтлаын милостыняысь. Аллах – медся озыр, медся прӧститысь.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُبْطِلُوْا صَدَقٰتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْاَذٰىۙ كَالَّذِيْ يُنْفِقُ مَالَهٗ رِئَاۤءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَاَصَابَهٗ وَابِلٌ فَتَرَكَهٗ صَلْدًا ۗ لَا يَقْدِرُوْنَ عَلٰى شَيْءٍ مِّمَّا كَسَبُوْا ۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tubṭilū ṣadaqātikum bil-manni wal-ażā, kal-lażī yunfiqu mālahū ri'ā'an-nāsi wa lā yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), fa maṡaluhū kamaṡali ṣafwānin ‘alaihi turābun fa'aṣābahū wābilun fatarakahū ṣaldā(n), lā yaqdirūna ‘alā syai'im mimmā kasabū, wallāhu lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

О, эскысьяс! Эн жугӧд ассьыд благотворительностьтӧ сійӧс казьтыштӧмӧн да доймӧдӧмӧн (босьтысьлысь сьӧлӧмкылӧмъяссӧ), кыдзи кодкӧ, коді сетӧ ассьыс озырлунсӧ сыысь, мый йӧзлы асьсӧ петкӧдлӧ да оз эскы Аллахлы да Бӧръя лунлы. Пример (сійӧ мортыслӧн) гӧгрӧс из кодь, сы вылын пывсян, сэсся кор ыджыд зэр усьӧ из вылӧ, изйыс бара кольӧ гӧгрӧсӧн. Найö нинöм оз босьтны сыысь, мый вöчöны. А Аллах оз нуӧд кафиръясӧс.

وَمَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ وَتَثْبِيْتًا مِّنْ اَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍۢ بِرَبْوَةٍ اَصَابَهَا وَابِلٌ فَاٰتَتْ اُكُلَهَا ضِعْفَيْنِۚ فَاِنْ لَّمْ يُصِبْهَا وَابِلٌ فَطَلٌّ ۗوَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahumubtigā'a marḍātillāhi wa taṡbītam min anfusihim kamaṡali jannatim birabwatin aṣābahā wābilun fa'ātat ukulahā ḍi‘fain(i), fa'illam yuṣibhā wābilun faṭall(un), wallāhu bimā ta‘malūna baṣīr(un).

А йӧз йылысь притча, кодъяс мынтӧны ассьыныс озырлунсӧ Аллахлысь бурлун корсьӧм вылӧ да ловсӧ ёнмӧдӧм вылӧ, лоӧ сад кодь, коді меститчӧма плато вылын, кодӧс ваӧн шонтӧ ыджыд зэр, сэсся садйыс сетӧ кык пӧв унджык град выв пуктас. Ыджыд зэр кӧ оз ваӧн тырт сійӧс, сэки роса (нӧшта адекватнӧй). Аллах ставсӧ аддзӧ, мый ті вӧдитчанныд.

اَيَوَدُّ اَحَدُكُمْ اَنْ تَكُوْنَ لَهٗ جَنَّةٌ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۙ لَهٗ فِيْهَا مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۙ وَاَصَابَهُ الْكِبَرُ وَلَهٗ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفَاۤءُۚ فَاَصَابَهَآ اِعْصَارٌ فِيْهِ نَارٌ فَاحْتَرَقَتْ ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُوْنَ ࣖ

ayawaddu aḥadukum an takūna lahū jannatum min nakhīliw wa a‘nābin tajrī min taḥtihal-anhār(u), lahū fīhā min kulliṡ-ṡamarāt(i), wa aṣābahul-kibaru wa lahū żurriyyatun ḍu‘afā'(u), fa'aṣābahā i‘ṣārun fīhi nārun faḥtaraqat, każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum tatafakkarūn(a).

Эм-ӧ тіян пӧвстын кодкӧ, коді эськӧ кӧсйис, медым лоис финик да виноград сад, код улын юясыс лэччӧны, кӧні сылӧн быд сикас град выв пуктас, сэсся локтас пӧрысьлуныс, кор сылӧн ичӧт потомствоыс? Сэсся садйӧ лэдзис би содержайтысь ёна тӧв, сідзкӧ, сійӧ ӧзйис. Тадзи Аллах гӧгӧрвоӧдӧ тіянлы Ассьыс стихъяссӧ, медым ті мӧвпаланныд на йылысь.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْفِقُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّآ اَخْرَجْنَا لَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ ۗ وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيْثَ مِنْهُ تُنْفِقُوْنَ وَلَسْتُمْ بِاٰخِذِيْهِ اِلَّآ اَنْ تُغْمِضُوْا فِيْهِ ۗ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ حَمِيْدٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū anfiqū min ṭayyibāti mā kasabtum wa mimmā akhrajnā lakum minal-arḍ(i), wa lā tayammamul-khabīṡa minhu tunfiqūna wa lastum bi'ākhiżīhi illā an tugmiḍū fīh(i), wa‘lamū annallāha ganiyyun ḥamīd(un).

О, эскысьяс! Вӧчӧй бурторйысь, мый ті шедӧдінныд да сыысь, мый Ми тіянлы му вылысь лэдзим. Эн бӧрйы лёкторсӧ мынтыны, а тэ ачыд эськӧ эн босьт сійӧс синваӧн сӧмын. И тöдöй, мый Аллах озыр, ошкöма.

اَلشَّيْطٰنُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَاۤءِ ۚ وَاللّٰهُ يَعِدُكُمْ مَّغْفِرَةً مِّنْهُ وَفَضْلًا ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ ۖ

asy-syaiṭānu ya‘idukumul-faqra wa ya'murukum bil-faḥsyā'(i), wallāhu ya‘idukum magfiratam minhu wa faḍlā(n), wallāhu wāsi'un ‘alīm(un).

Сатана кöсйö тэныд гöльлун да тшöктö тэныд вöчны мерзостьяс (скупость), а Аллах кöсйö тэныд прöститны да Ассьыс бурлунсö. А Аллах ставсӧ гӧгӧрвоысь, ставсӧ тӧдысь.

يُّؤْتِى الْحِكْمَةَ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚ وَمَنْ يُّؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ اُوْتِيَ خَيْرًا كَثِيْرًا ۗ وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّآ اُولُوا الْاَلْبَابِ

yu'til-ḥikmata may yasyā'(u), wa may yu'tal-ḥikmata faqad ūtiya khairan kaṡīrā(n), wa mā yażżakkaru ilā ulul-albāb(i).

Сійӧ сетӧ мывкыдлун, кодлы кӧсйӧ. Кодлы сетöма мывкыдлун, сылы збыльысь сетöма уна буртор. И некод оз вермы казьтыштны, гӧгӧрвоысьясысь кындзи.

وَمَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ نَّفَقَةٍ اَوْ نَذَرْتُمْ مِّنْ نَّذْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُهٗ ۗ وَمَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ اَنْصَارٍ

wa mā anfaqtum min nafaqatin au nażartum min nażrin fa innallāha ya‘lamuh(ū), wa mā liẓ-ẓālimīna min anṣār(in).

А мый тэ сетан благотворительностьӧн либӧ кыв сетан, дерт, Аллах тӧдӧ та йылысь. А лёк вöчысьяслы отсасьысьыс абу.

اِنْ تُبْدُوا الصَّدَقٰتِ فَنِعِمَّا هِيَۚ وَاِنْ تُخْفُوْهَا وَتُؤْتُوْهَا الْفُقَرَاۤءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۗ وَيُكَفِّرُ عَنْكُمْ مِّنْ سَيِّاٰتِكُمْ ۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ

in tubduṣ-ṣadaqāti fani‘immā hiy(a), wa in tukhfūhā wa tu'tūhal-fuqarā'a fahuwa khairul lakum, wa yukaffiru ‘ankum min sayyi'ātikum, wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).

Петкӧдлан кӧ ассьыд благотворительностьтӧ, сідзкӧ, бур. А тэ кӧ дзебан сійӧс да сетан гӧльяслы, сэки тэныд бурджыка да Аллах бырӧдас тэнсьыд кутшӧмкӧ ӧшыбкаястӧ. А Аллах тӧдӧ, мый ті вӧдитчанныд.

۞ لَيْسَ عَلَيْكَ هُدٰىهُمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ فَلِاَنْفُسِكُمْ ۗوَمَا تُنْفِقُوْنَ اِلَّا ابْتِغَاۤءَ وَجْهِ اللّٰهِ ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ يُّوَفَّ اِلَيْكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تُظْلَمُوْنَ

laisa ‘alaika hudāhum wa lākinnallāha yahdī may yasyā'(u), wa mā tunfiqū min khairin fa li'anfusikum, wa mā tunfiqūna illabtigā'a wajhillāh(i), wa mā tunfiqū min khairiy yuwaffa ilaikum wa antum lā tuẓlamūn(a).

Абу тэнад (Мухаммадлӧн) мог веськӧдлыны найӧс, а сійӧ Аллах, коді веськӧдлӧ, кодӧс Сылы колӧ. Кутшöм озырлун сетан, сiйö аслыд. И эн сет инфак, тэ кӧ он корсь Аллахлысь бурлунсӧ. А кутшӧм озырлун тэ пуктан, тэныд дерт сетасны (награда) тырвыйӧ да тэныд оз ло лёк (вред).

لِلْفُقَرَاۤءِ الَّذِيْنَ اُحْصِرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ ضَرْبًا فِى الْاَرْضِۖ يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ اَغْنِيَاۤءَ مِنَ التَّعَفُّفِۚ تَعْرِفُهُمْ بِسِيْمٰهُمْۚ لَا يَسْـَٔلُوْنَ النَّاسَ اِلْحَافًا ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ ࣖ

lil-fuqarā'il-lażīna uḥṣirū fī sabīlillāhi lā yastaṭī‘ūna ḍarban fil-arḍi yaḥsabuhumul-jāhilu agniyā'a minat-ta‘affuf(i), ta‘rifuhum bisīmāhum, lā yas'alūnan-nāsa ilḥāfā(n), wa mā tunfiqū min khairin fa innallāha bihī ‘alīm(un).

(Мый ті мынтанныд) гӧль йӧзлы, кодъяслы торкӧны (джихад помысь зільӧмъясын) Аллах туй вылын, медым найӧ эз вермыны зільны му вылын; (мукӧд йӧз) кодъяс оз тӧдны, чайтӧны, мый найӧ озыр йӧз сыысь, мый найӧ видзӧны асьнысӧ (нищебродысь). Тэ (Мухаммад) тӧдан найӧс аслыспӧлӧслун серти, найӧ оз корны мукӧдлысь вынӧн. Кутшӧм бур озырлун тэ он пукты, збыльысь, Аллах ставсӧ тӧдысь.

اَلَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً فَلَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

allażīna yunfiqūna amwālahum bil-laili wan-nahāri sirraw wa ‘alāniyatan falahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Кодъяс лун и вой (тайӧ либӧ восьсӧн) мынтӧны ассьыныс озырлунсӧ, налы лоас наградаыс асланыс Господь дорӧ. Налӧн абу повзьӧм да оз шогсьыны.

اَلَّذِيْنَ يَأْكُلُوْنَ الرِّبٰوا لَا يَقُوْمُوْنَ اِلَّا كَمَا يَقُوْمُ الَّذِيْ يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطٰنُ مِنَ الْمَسِّۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَالُوْٓا اِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبٰواۘ وَاَحَلَّ اللّٰهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبٰواۗ فَمَنْ جَاۤءَهٗ مَوْعِظَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖ فَانْتَهٰى فَلَهٗ مَا سَلَفَۗ وَاَمْرُهٗٓ اِلَى اللّٰهِ ۗ وَمَنْ عَادَ فَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

allażīna ya'kulūnar-ribā lā yaqūmūna illā kamā yaqūmul-lażī yatakhabbaṭuhusy-syaiṭānu minal-mass(i), żālika bi'annahum qālū innamal-bai‘u miṡlur-ribā, wa aḥallallāhul-bai‘a wa ḥarramar-ribā, faman jā'ahū mau‘iẓatum mir rabbihī fantahā falahū mā salaf(a), wa amruhū ilallāh(i), wa man ‘āda fa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Йӧз, кодъяс сёйӧны ростовщичество, оз вермыны сувтны, но лоӧны сійӧ йӧз кодьӧсь, кодъясӧс кутісны енъяс, сы понда мый найӧ дурӧмаӧсь. Тайӧ сыысь, мый шуӧны, мый ньӧбӧм-вузасьӧм — ростовщичествокӧд ӧткодь. Кӧть эськӧ Аллах лэдзис ньӧбны-вузавлыны да ӧлӧдіс ростовщичествоысь. Коді босьтас аслас Господьсянь ӧлӧдӧм, сэсся дугдӧ, сэки сійӧ, мый сійӧ водзджык босьтіс, лоӧ сылӧн да сылӧн делӧ (лоӧ) Аллахсянь. Коді повторитчас, сэки найӧ адса олысьяс, найӧ сэні кольӧны нэм кежлӧ.

يَمْحَقُ اللّٰهُ الرِّبٰوا وَيُرْبِى الصَّدَقٰتِ ۗ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ اَثِيْمٍ

yamḥaqullāhur-ribā wa yurbiṣ-ṣadaqāt(i), wallāhu lā yuḥibbu kulla kaffārin aṡīm(in).

Аллах бырӧдӧ ростовщичество да озырмӧдӧ благотворительность. Аллах оз радейт некодӧс, коді кольӧ эскытӧмӧн да мыжӧн валяйтчӧ.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ لَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta lahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Збыльысь, кодъяс эскӧны, бур уджъяс нуӧдӧны, молитваяс нуӧдӧны да закат мынтӧны, налы лоас наградаыс асланыс Господь дорын. Налӧн абу повзьӧм да оз шогсьыны.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَذَرُوْا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبٰوٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa żarū mā baqiya minar-ribā in kuntum mu'minīn(a).

О, эскысьяс! Полӧй Аллахысь да кольӧй кольӧм ростовщичество (кодӧс абу чукӧртӧма) ті кӧ эскысь.

فَاِنْ لَّمْ تَفْعَلُوْا فَأْذَنُوْا بِحَرْبٍ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۚ وَاِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوْسُ اَمْوَالِكُمْۚ لَا تَظْلِمُوْنَ وَلَا تُظْلَمُوْنَ

fa'illam taf‘alū fa'żanū biḥarbim minallāhi wa rasūlih(ī), wa in tubtum falakum ru'ūsu amwālikum, lā taẓlimūna wa lā tuẓlamūn(a).

Ті кӧ онӧ сідзсӧ вӧдитчӧй, сэки юӧртӧй война йылысь Аллахсянь да Сылӧн Посланниксянь. Но тэ кӧ каитчан, сэки тэнад эм право аслад озырлунысь принцип вылӧ. Тэ лёксӧ (вред) эн вӧч да тэныд лёксӧ (вредсӧ) эз вӧчны.

وَاِنْ كَانَ ذُوْ عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ اِلٰى مَيْسَرَةٍ ۗ وَاَنْ تَصَدَّقُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa in kāna żū ‘usratin fanaẓiratun ilā maisarah(tin), wa an taṣaddaqū khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

А (долгӧвӧй мортыс) кӧ лоӧ сьӧкыдлунъясын, сэки сетӧй сылы льготнӧй кадколаст, кытчӧдз оз аддзы кокньӧд. А благотворительностьöн кö сетан, тэныд бурджыка, тöдiн кö сöмын.

وَاتَّقُوْا يَوْمًا تُرْجَعُوْنَ فِيْهِ اِلَى اللّٰهِ ۗثُمَّ تُوَفّٰى كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ ࣖ

wattaqū yauman turja‘ūna fīhi ilallāh(i), ṡumma tuwaffā kullu nafsim mā kasabat wa hum lā yuẓlamūn(a).

И повзьöй лунысь (кор) ставныдöс бергöдöны Аллах дорö. Сэсся быдӧнлы сетӧны тыр-бур награда сы серти, мый сійӧ вӧчис, и налы оз ло лёк (вреждение).

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا تَدَايَنْتُمْ بِدَيْنٍ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى فَاكْتُبُوْهُۗ وَلْيَكْتُبْ بَّيْنَكُمْ كَاتِبٌۢ بِالْعَدْلِۖ وَلَا يَأْبَ كَاتِبٌ اَنْ يَّكْتُبَ كَمَا عَلَّمَهُ اللّٰهُ فَلْيَكْتُبْۚ وَلْيُمْلِلِ الَّذِيْ عَلَيْهِ الْحَقُّ وَلْيَتَّقِ اللّٰهَ رَبَّهٗ وَلَا يَبْخَسْ مِنْهُ شَيْـًٔاۗ فَاِنْ كَانَ الَّذِيْ عَلَيْهِ الْحَقُّ سَفِيْهًا اَوْ ضَعِيْفًا اَوْ لَا يَسْتَطِيْعُ اَنْ يُّمِلَّ هُوَ فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّهٗ بِالْعَدْلِۗ وَاسْتَشْهِدُوْا شَهِيْدَيْنِ مِنْ رِّجَالِكُمْۚ فَاِنْ لَّمْ يَكُوْنَا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَّامْرَاَتٰنِ مِمَّنْ تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَدَۤاءِ اَنْ تَضِلَّ اِحْدٰىهُمَا فَتُذَكِّرَ اِحْدٰىهُمَا الْاُخْرٰىۗ وَلَا يَأْبَ الشُّهَدَۤاءُ اِذَا مَا دُعُوْا ۗ وَلَا تَسْـَٔمُوْٓا اَنْ تَكْتُبُوْهُ صَغِيْرًا اَوْ كَبِيْرًا اِلٰٓى اَجَلِهٖۗ ذٰلِكُمْ اَقْسَطُ عِنْدَ اللّٰهِ وَاَقْوَمُ لِلشَّهَادَةِ وَاَدْنٰىٓ اَلَّا تَرْتَابُوْٓا اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً حَاضِرَةً تُدِيْرُوْنَهَا بَيْنَكُمْ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَلَّا تَكْتُبُوْهَاۗ وَاَشْهِدُوْٓا اِذَا تَبَايَعْتُمْ ۖ وَلَا يُضَاۤرَّ كَاتِبٌ وَّلَا شَهِيْدٌ ەۗ وَاِنْ تَفْعَلُوْا فَاِنَّهٗ فُسُوْقٌۢ بِكُمْ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗ وَيُعَلِّمُكُمُ اللّٰهُ ۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā tadāyantum bidainin ilā ajalim musamman faktubūh(u), walyaktub bainakum kātibum bil-‘adl(i), wa lā ya'ba kātibun ay yaktuba kamā ‘allamahullāhu falyaktub, walyumlilil-lażī ‘alaihil-ḥaqqu walyattaqillāha rabbahū wa lā yabkhas minhu syai'ā(n), fa'in kānal-lażī ‘alaihil-ḥaqqu safīhan au ḍa‘īfan au lā yastaṭī‘u ay yumilla huwa falyumlil waliyyuhū bil-‘adl(i), wastasyhidū syahīdaini mir rijāliūkum, fa'illam yakūnā rajulaini farajuluw wamra'atāni mimman tarḍauna minasy-syuhadā'i an taḍilla iḥdāhumā fatużakkira iḥdāhumal-ukhrā, wa lā ya'basy-syuhadā'u iżā mā du‘ū, wa lā tas'amū an taktubūhu ṣagīran au kabīran ilā ajalih(ī), żālikum aqsaṭu ‘indallāhi wa aqwamu lisy-syahādati wa adnā allā tartābū illā an takūna tijāratan ḥāḍiratan tudīrūnahā bainakum falaisa ‘alaikum junāḥun allā taktubūhā, wa asyhidū iżā tabāya‘tum, wa lā yuḍārra kātibuw wa lā syahīd(un), wa in taf‘alū fa'innahū fusūqum bikum, wattaqullāh(a), wa yu‘allimukumullāh(u), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

О, эскысьяс! Тіян кӧ эмӧсь урчитӧм кадколаст вылӧ мынтысьӧмъяс да дебиторскӧй взносъяс, колӧ найӧс гижны. И мед тiян пöвстысь гижысь гижас сійöс стöча. Мед гижысь оз ӧткажитчы гижны сійӧс, кыдзи сійӧс велӧдіс Аллах, сідзкӧ, мед гижас. И мед диктуйтас мортыс, коді мынтысьӧ, мед повзьӧ Аллахысь, аслас Господьысь, мед нинӧм оз мынты сыысь. Должникыс кӧ сійӧ, кодлӧн абу гӧгӧрвоӧм либӧ омӧль (аслас состояниеын), либӧ оз вермы аслыс диктуйтны, сэки мед диктуйтіс сійӧс лӧсялана опекуныс. Тiян пöвстын кык мужичöй свидетельöн висьталöй. Абу кӧ кык мужичӧй (свидетель), сэки (вермас лоны) мужичӧй да кык нывбаба тэныд кажитчана йӧз пӧвстын (существующие) свидетельяс пиысь, медым ӧтиыс кӧ вунӧдіс, мӧдыс казьтыштіс сылы. И эн лэдз свидетельяслы ӧткажитчыны, кор корасны. И эн мӧдарӧ гижны сійӧс, срок кежлӧ, ичӧт-ӧ (долгыс) ыджыд-ӧ. Тайӧ ёнджыка веськыд Аллах водзын, ёнджыка вермӧ ёнмӧдны свидетельство, а матынджык сомнение дорӧ, если сійӧ абу тіян костын нуӧдӧм деньга торговля, сэки тіянлы абу мыж, ті кӧ онӧ гижӧй сійӧс. И босьтӧй свидетельясӧс ньӧбигӧн-вузасьігӧн, энӧ сьӧкыдмӧдӧй гижысьлы ни свидетельяслы. Тэ кӧ (тайӧ) лоан, сідзкӧ, збыльысь, тайӧ тэнад боксянь лёк удж. И повзьöй Аллахысь, Аллах велöдö тіянöс, а Аллах ставсö тöдö.

۞ وَاِنْ كُنْتُمْ عَلٰى سَفَرٍ وَّلَمْ تَجِدُوْا كَاتِبًا فَرِهٰنٌ مَّقْبُوْضَةٌ ۗفَاِنْ اَمِنَ بَعْضُكُمْ بَعْضًا فَلْيُؤَدِّ الَّذِى اؤْتُمِنَ اَمَانَتَهٗ وَلْيَتَّقِ اللّٰهَ رَبَّهٗ ۗ وَلَا تَكْتُمُوا الشَّهَادَةَۗ وَمَنْ يَّكْتُمْهَا فَاِنَّهٗٓ اٰثِمٌ قَلْبُهٗ ۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ عَلِيْمٌ ࣖ

wa in kuntum ‘alā safariw wa lam tajidū kātiban fa riḥānum maqbūḍah(tun), fa'in amina ba‘ḍukum ba‘ḍan falyu'addil-lażi'tumina amānatahū walyattaqillāha rabbah(ū), wa lā taktumusy syahādah(ta), wa may yaktumhā fa'innahū āṡimun qalbuh(ū), wallāhu bimā ta‘malūna ‘alīm(un).

А тэ кӧ он аддзы гижысьӧс аслад туй вылын, сэки тэныд колӧ залог. Но тіян пиысь кодсюрӧ кӧ эскӧны мукӧдлы, мед эскысьясыс збыльмӧдасны ассьыныс мандатсӧ (долгсӧ) да мед повзьӧны Аллахысь, асланыс Господьысь. И эн дзеб ассьыд висьталӧмтӧ, ӧд коді дзебӧ сійӧс, збыльысь, сылӧн сьӧлӧмыс омӧль (мыжа). Аллах ставсӧ тӧдӧ, мый ті вӧдитчанныд.

لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ ۗ وَاِنْ تُبْدُوْا مَا فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ اَوْ تُخْفُوْهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللّٰهُ ۗ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa in tubdū mā fī anfusikum au tukhfūhu yuḥāsibkum bihillāh(u), fayagfiru limay yasyā'u wa yu‘ażżibu may yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Аллахлӧн ставыс, мый эм енэжын, мый эм му вылын. Тэ кӧ восьтан, мый эм тэнад сьӧлӧмын либӧ мый тэ дзебан, Аллах дерт босьтас сійӧс тӧд вылӧ (сійӧ действие йылысь) тэныд. Сiйö прöститö, кодöс кöсйö, мыждö, кодöс кöсйö. Аллах ставыс вылын вын-эбӧс кутысь.

اٰمَنَ الرَّسُوْلُ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مِنْ رَّبِّهٖ وَالْمُؤْمِنُوْنَۗ كُلٌّ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَمَلٰۤىِٕكَتِهٖ وَكُتُبِهٖ وَرُسُلِهٖۗ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْ رُّسُلِهٖ ۗ وَقَالُوْا سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَاِلَيْكَ الْمَصِيْرُ

Āmanar-rasūlu bimā unzila ilaihi mir rabbihī wal-mu'minūn(a), kullun āmana billāhi wa malā'ikatihī wa kutubihī wa rusulih(ī), lā nufarriqu baina aḥadim mir rusulih(ī), wa qālū sami‘nā wa aṭa‘nā, gufrānaka rabbanā wa ilaikal-maṣīr(u).

Посланник (Мухаммад) эскис сылы (Коранлы) лэдзӧмторлы аслас Господьсянь, сідзжӧ эскысьяслы. Ставӧн эскӧны Аллахлы, Сылӧн ангелъяслы, Сылӧн небӧгъяслы да Сылӧн ыстӧмъяслы. (Найö шуисны): «Ми ог торйöдöй Сылöн мöдöдöм йöзöс». Найӧ шуисны: "Ми кывлім да кывзім. Прӧстит миянӧс, миян Господь, и Тэ дорӧ (миян) бергӧдчӧм".

لَا يُكَلِّفُ اللّٰهُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَا ۗ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ ۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَآ اِنْ نَّسِيْنَآ اَوْ اَخْطَأْنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَآ اِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهٗ عَلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهٖۚ وَاعْفُ عَنَّاۗ وَاغْفِرْ لَنَاۗ وَارْحَمْنَا ۗ اَنْتَ مَوْلٰىنَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ ࣖ

lā yukallifullāhu nafsan illā wus‘ahā, lahā mā kasabat wa ‘alaihā maktasabat, rabbanā lā tu'ākhiżnā in nasīnā au akhṭa'nā, rabbanā wa lā taḥmil ‘alainā iṣran kamā ḥamaltahū ‘alal-lażīna min qablinā, rabbanā wa lā tuḥammilnā mā lā ṭāqata lanā bih(ī), wa‘fu ‘annā, wagfir lanā, warḥamnā, anta maulānā fanṣurnā ‘alal qaumil-kāfirīn(a).

Аллах оз сьӧкыдмӧд мортӧс, сӧмын сылӧн позянлун серти. Сійӧ босьтӧ (награда) сійӧ (добродетель) сійӧ нуӧдӧмысь да сійӧ босьтӧ (мученньӧ) (лёк) сійӧ нуӧдӧмысь. (Найö кевмысьöны): "О миян Господь, эн мыжды миянöс, вунöдам кö либö ми öшыбкаöн вöчам. О миян Господь, эн мыжды миянöс сьöкыд сьöкыдлунöн, кыдзи Тэ пуктiн миян водзын олысьяс вылö. О миян Господь, эн сет миянлы сiйöс, мый ми ог вермöй нуны. Прöстит миянöс, прöстит миянöс, да жалит миянöс. Тэ миянлы лицо дорйысь, сiдзкö, отсав миянöс дорйысьлы."