قبولِ اسلام، یہاں کلک کریں
اسلام الحق: قرآن او حدیث
(ریښتینی اسلام)

Q.S البقره (اَلْبَقَرَة) - 286 د آیتونو شمېر

(غوا)

Qari

Murottal Audio

1

الۤمّۤ ۚ

alif lām mīm.

الف لام میم


2

ذٰلِكَ الْكِتٰبُ لَا رَيْبَ ۛ فِيْهِ ۛ هُدًى لِّلْمُتَّقِيْنَۙ

Żālikal-kitābu lā raiba fīh(i), hudal lil-muttaqīn(a).

دا کتاب (قرآن) په کې هیڅ شک نشته، د پرهیزګارانو لپاره لارښوونه ده


3

الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ ۙ

al-lażīna yu'minūna bil-gaibi wa yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).

(یعنې) هغه کسان چې په غیب ایمان لري، لمونځ کوي او له هغه رزق څخه چې موږ دوی ته ورکړی دی یوه برخه مصرفوي.


4

وَالَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ ۚ وَبِالْاٰخِرَةِ هُمْ يُوْقِنُوْنَۗ

wal-lażīna yu'minūna bimā unzila ilaika wa mā unzila min qablik(a), wabil-ākhirati hum yūqinūn(a).

او هغه کسان چې په هغه (قرآن) ایمان لري چې پر تا (محمد صلی الله علیه وسلم) نازل شوی او پر هغو کتابونو چې له تا مخکې نازل شوي وو، او د آخرت په شتون باور لري.


5

اُولٰۤىِٕكَ عَلٰى هُدًى مِّنْ رَّبِّهِمْ ۙ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

ulā'ika ‘alā hudam mir rabbihim wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

هغوی هغه کسان دي چې د خپل رب له لوري لارښوونه ورته کیږي، او هغوی بختور دي


6

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا سَوَاۤءٌ عَلَيْهِمْ ءَاَنْذَرْتَهُمْ اَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

innal-lażīna kafarū sawā'un ‘alaihim a'anżartahum am lam tunżirhum lā yu'minūn(a).

په حقیقت کې، هغه کسان چې کافران دي، د هغوی لپاره یو شان دي، که ته (محمد صلی الله علیه وسلم) ته ووېروې یا یې ونه وېروې، دوی به ایمان ونه راوړي.


7

خَتَمَ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ وَعَلٰى سَمْعِهِمْ ۗ وَعَلٰٓى اَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَّلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ ࣖ

khatamallāhu ‘alā qulūbihim wa ‘alā sam‘ihim wa ‘alā abṣārihim gisyāwatuw wa lahum ‘ażābun ‘aẓīm(un).

الله تعالی د دوی زړونه او غوږونه مهر کړي دي، سترګې یې تړلي دي، او دوی به په سخت عذاب کې وي.


8

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّقُوْلُ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَبِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنِيْنَۘ

wa minan-nāsi may yaqūlu āmannā billāhi wa bil-yaumil-ākhiri wa mā hum bimu'minīn(a).

او له خلکو څخه ځینې داسې هم شته چې وايي: "موږ په الله او د اخرت په ورځ ایمان راوړی دی"، خو په حقیقت کې دوی مؤمنان نه دي.


9

يُخٰدِعُوْنَ اللّٰهَ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۚ وَمَا يَخْدَعُوْنَ اِلَّآ اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُوْنَۗ

yukhādi‘ūnallāha wal-lażīna āmanū wa mā yakhda‘ūna illā anfusahum wa mā yasy‘urūn(a).

دوی الله او مومنانو ته دوکه ورکوي، خو دوی یوازې ځان ته دوکه ورکوي او نه پوهیږي.


10

فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌۙ فَزَادَهُمُ اللّٰهُ مَرَضًاۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ ۢ ەۙ بِمَا كَانُوْا يَكْذِبُوْنَ

fī qulūbihim maraḍun fa zādahumullāhu maraḍā(n), wa lahum ‘ażābun alīmum bimā kānū yakżibūn(a).

د دوی په زړونو کې ناروغي ده، نو الله تعالی یې ناروغي زیاته کړه، او د دروغو ویلو له امله به دوی ته دردناک عذاب ورکړل شي.


11

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ لَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِۙ قَالُوْٓا اِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُوْنَ

wa iżā qīla lahum lā tufsidū fil-arḍ(i), qālū innamā naḥnu muṣliḥūn(a).

او کله چې هغوی ته وویل شي چې په ځمکه کې فساد مه کوئ! نو هغوی ځواب ورکړ چې په حقیقت کې موږ اصلاح کوونکي یو.


12

اَلَآ اِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُوْنَ وَلٰكِنْ لَّا يَشْعُرُوْنَ

alā innahum humul-mufsidūna wa lākil lā yasy‘urūn(a).

په یاد ولرئ، دا دوی دي چې فساد کوي، مګر دوی یې نه پوهیږي.


13

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اٰمِنُوْا كَمَآ اٰمَنَ النَّاسُ قَالُوْٓا اَنُؤْمِنُ كَمَآ اٰمَنَ السُّفَهَاۤءُ ۗ اَلَآ اِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهَاۤءُ وَلٰكِنْ لَّا يَعْلَمُوْنَ

wa iżā qīla lahum āminū kamā āmanan nāsu qālū anu'minu kamā āmanas-sufahā'(u), alā innahum humus-sufahā'u wa lākil lā ya‘lamūn(a).

او کله چې دوی ته وویل شي، "لکه څنګه چې نورو ایمان راوړی دی، تاسو هم ایمان راوړئ!" دوی ځواب ورکړ، "ایا موږ د هغو کسانو په څیر ایمان راوړو چې بې عقله دي؟" په یاد ولرئ، په حقیقت کې دوی هغه کسان دي چې بې عقله دي، مګر دوی نه پوهیږي.


14

وَاِذَا لَقُوا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَالُوْٓا اٰمَنَّا ۚ وَاِذَا خَلَوْا اِلٰى شَيٰطِيْنِهِمْ ۙ قَالُوْٓا اِنَّا مَعَكُمْ ۙاِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِءُوْنَ

wa iżā laqul-lażīna āmanū qālū āmannā, wa iżā khalau ilā syayāṭīnihim qālū innā ma‘akum, innamā naḥnu mustahzi'ūn(a).

او کله چې دوی له هغو خلکو سره مخ شي چې ایمان یې راوړی وي، نو وايي چې موږ ایمان راوړی دی. خو کله چې بیرته خپلو شیطانانو (مشرانو) ته راستانه شي، نو وايي چې موږ له تاسو سره یو، موږ یوازې ټوکې کوو.


15

اَللّٰهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَيَمُدُّهُمْ فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

allāhu yastahzi'u bihim wa yamudduhum fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

الله به پرې ملنډې ووهي او پرېږدي چې په ګمراهۍ کې ډوب شي.


16

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الضَّلٰلَةَ بِالْهُدٰىۖ فَمَا رَبِحَتْ تِّجَارَتُهُمْ وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ

ulā'ikal-lażīnasytarawuḍ-ḍalālata bil-hudā, famā rabiḥat tijāratuhum wa mā kānū muhtadīn(a).

دوی هغه کسان دي چې ګمراهي یې د لارښوونې په بدل کې اخیستې ده. نو د دوی سوداګري بدبخته شوه او دوی هیڅ لارښوونه ونه کړه.


17

مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِى اسْتَوْقَدَ نَارًا ۚ فَلَمَّآ اَضَاۤءَتْ مَا حَوْلَهٗ ذَهَبَ اللّٰهُ بِنُوْرِهِمْ وَتَرَكَهُمْ فِيْ ظُلُمٰتٍ لَّا يُبْصِرُوْنَ

maṡaluhum kamaṡalil-lażistauqada nārā(n), falammā aḍā'at mā ḥaulahūū żahaballāhu binūrihim wa tarakahum fī ẓulumātil lā yubṣirūn(a).

د دوی مثال د هغو کسانو په څیر دی چې اور بلوي، خو کله چې اور د دوی شاوخوا چاپیریال روښانه کړي، نو الله تعالی د دوی رڼا ترې اخلي او په تیارو کې یې پریږدي چې هیڅ نه ویني.


18

صُمٌّ ۢ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَرْجِعُوْنَۙ

Ṣummum bukmun ‘umyun fahum lā yarji‘ūn(a).

دوی کاڼه، ګونګیان او ړانده دي، نو بیرته نشي راتلای.


19

اَوْ كَصَيِّبٍ مِّنَ السَّمَاۤءِ فِيْهِ ظُلُمٰتٌ وَّرَعْدٌ وَّبَرْقٌۚ يَجْعَلُوْنَ اَصَابِعَهُمْ فِيْٓ اٰذَانِهِمْ مِّنَ الصَّوَاعِقِ حَذَرَ الْمَوْتِۗ وَاللّٰهُ مُحِيْطٌۢ بِالْكٰفِرِيْنَ

au kaṣayyibim minas-samā'i fīhi ẓulumātuw wa ra‘duw wa barq(un), yaj‘alūna aṣābi‘ahum fī āżānihim minaṣ-ṣawā‘iqi ḥażaral-maut(i), wallāhu muḥīṭum bil- kāfirīn(a).

یا د هغو کسانو په څیر چې له اسمانه سخت باران وریږي، چې ورسره تیارې، تالنده او برېښنا وي، دوی خپل غوږونه په ګوتو سره بندوي، د مرګ له ویرې د تندر غږ ته تښتي. الله تعالی کافران محاصره کړي دي.


20

يَكَادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ اَبْصَارَهُمْ ۗ كُلَّمَآ اَضَاۤءَ لَهُمْ مَّشَوْا فِيْهِ ۙ وَاِذَآ اَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قَامُوْا ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَاَبْصَارِهِمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

yakādul-barqu yakhṭafu abṣārahum, kullamā aḍā'a lahum masyau fīh(i), wa iżā aẓlama ‘alaihim qāmū, wa lau syā'allāhu lażahaba bisam‘ihim wa abṣārihim, innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

نږدې وه چې برېښنا د دوی سترګې ونیسي. هر کله چې (برېښنا) ځلېږي، دوی د هغې لاندې ګرځي، او کله چې تیاره پرې راشي، دوی ودرېږي. که الله غوښتلی وای، نو د دوی اورېدل او لیدل به یې له منځه وړي وای. په حقیقت کې الله په هر څه قادر دی.


21

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوْا رَبَّكُمُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ وَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَۙ

yā ayyuhan-nāsu‘budū rabbakumul-lażī khalaqakum wal-lażīna min qablikum la‘allakum tattaqūn(a).

اې خلکو! د خپل هغه رب عبادت وکړئ چې تاسو او ستاسو څخه مخکې خلک یې پیدا کړي دي، ترڅو تاسو تقوا ترلاسه کړئ.


22

الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ فِرَاشًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً ۖوَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚ فَلَا تَجْعَلُوْا لِلّٰهِ اَنْدَادًا وَّاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

allażī ja‘ala lakumul-arḍa firāsyaw was-samā'a binā'ā(n), wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, falā taj‘alū lillāhi andādaw wa antum ta‘lamūn(a).

(هغه) هغه ذات دی چې ځمکه یې ستاسو لپاره د آرام ځای او اسمان یې چت ګرځولی دی، او هغه ذات دی چې له اسمانه اوبه (باران) راوروي او په هغه سره ستاسو د روزۍ لپاره میوې راوباسي. نو د الله لپاره سیالان مه جوړوئ، په داسې حال کې چې تاسو پوهیږئ.


23

وَاِنْ كُنْتُمْ فِيْ رَيْبٍ مِّمَّا نَزَّلْنَا عَلٰى عَبْدِنَا فَأْتُوْا بِسُوْرَةٍ مِّنْ مِّثْلِهٖ ۖ وَادْعُوْا شُهَدَاۤءَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa in kuntum fī raibim mimmā nazzalnā ‘alā ‘abdinā fa'tū bisūratim mim miṡlih(ī), wad‘ū syuhadā'akum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).

او که تاسو په هغه (قرآن) کې شک لرئ چې موږ پر خپل بنده (محمد) نازل کړی دی، نو د هغې په څېر یو سورت جوړ کړئ او له الله پرته خپل مرستندوی راوبلئ، که تاسو رښتیا وایئ.


24

فَاِنْ لَّمْ تَفْعَلُوْا وَلَنْ تَفْعَلُوْا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِيْ وَقُوْدُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ ۖ اُعِدَّتْ لِلْكٰفِرِيْنَ

fa'illam taf‘alū wa lan taf‘alū fattaqun-nāral-latī waqūduhan-nāsu wal-ḥijārah(tu), u‘iddat lil-kāfirīn(a).

که تاسو یې نشئ کولی، او (یقینا) به یې نشئ کولی، نو د دوزخ له اور څخه ووېرېږئ چې سونګ مواد یې انسانان او ډبرې دي، چې د کافرانو لپاره چمتو شوی دی.


25

وَبَشِّرِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ ۗ كُلَّمَا رُزِقُوْا مِنْهَا مِنْ ثَمَرَةٍ رِّزْقًا ۙ قَالُوْا هٰذَا الَّذِيْ رُزِقْنَا مِنْ قَبْلُ وَاُتُوْا بِهٖ مُتَشَابِهًا ۗوَلَهُمْ فِيْهَآ اَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَّهُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wa basysyiril-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti anna lahum jannātin tajrī min taḥtihal- anhār(u), kullamā ruziqū minhā min ṡamaratir rizqā(n), qālū hāżal-lażī ruziqnā min qablu wa utū bihī mutasyābihā(n), wa lahum fīhā azwājum muṭahharatuw wa hum fīhā khālidūn(a).

او هغو کسانو ته چې ایمان یې راوړی او ښه عملونه یې کړي دي، زیری ورکړه چې د دوی لپاره داسې باغونه دي چې لاندې یې ویالې بهېږي. هر کله چې دوی ته له اسمان څخه د خوړو په توګه میوه ورکړل شي، نو دوی وايي: "دا هغه څه دي چې موږ ته مخکې ورکړل شوي وو." دوی ته ورته (میوې) ورکړل شوي دي. او هلته دوی پاکې میرمنې ترلاسه کوي. دوی په هغه کې پاتې کیږي.


26

۞ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَسْتَحْيٖٓ اَنْ يَّضْرِبَ مَثَلًا مَّا بَعُوْضَةً فَمَا فَوْقَهَا ۗ فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّهِمْ ۚ وَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَيَقُوْلُوْنَ مَاذَآ اَرَادَ اللّٰهُ بِهٰذَا مَثَلًا ۘ يُضِلُّ بِهٖ كَثِيْرًا وَّيَهْدِيْ بِهٖ كَثِيْرًا ۗ وَمَا يُضِلُّ بِهٖٓ اِلَّا الْفٰسِقِيْنَۙ

innallāha lā yastaḥyī ay yaḍriba maṡalam mā ba‘ūḍatan famā fauqahā, fa'ammal- lażīna āmanū faya‘lamūna annahul-ḥaqqu mir rabbihim, wa ammal-lażīna kafarū fayaqūlūna māżā arādallāhu bihāżā maṡalā(n), yuḍillu bihī kaṡīraw wa yahdī bihī kaṡīrā(n), wa mā yuḍillu bihī illal-fāsiqīn(a).

په حقیقت کې، الله تعالی د مچ یا له دې څخه د کوچني شی مثال ورکولو څخه ډډه نه کوي. هغه کسان چې ایمان لري، دوی پوهیږي چې دا د خدای له لوري حقیقت دی. مګر هغه کسان چې کافران دي وايي، "د دې مثال څخه د الله تعالی څه مطلب و؟" په دې (مثال) سره یې ډېر خلک ګمراه کړل، او په دې (مثال) سره یې ډېر خلک هدایت کړل. خو هغه په دې (مثال) سره له بدکارانو پرته بل څوک نه ګمراه کوي.


27

الَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖۖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

allażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqih(ī), wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika humul-khāsirūn(a).

هغه کسان چې د الله تعالی عهد له ټینګولو وروسته ماتوي، او هغه څه پرې کوي چې الله تعالی یې د پیوستون امر کړی دی، او په ځمکه کې فساد خپروي، همدغه کسان زیانکاران دي.


28

كَيْفَ تَكْفُرُوْنَ بِاللّٰهِ وَكُنْتُمْ اَمْوَاتًا فَاَحْيَاكُمْۚ ثُمَّ يُمِيْتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيْكُمْ ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

kaifa takfurūna billāhi wa kuntum amwātan fa'aḥyākum, ṡumma yumītukum ṡumma yuḥyīkum ṡumma ilaihi turja‘ūn(a).

تاسو څنګه په الله تعالی باندې کفر کوئ، په داسې حال کې چې تاسو مړه وئ، بیا هغه تاسو ته ژوند درکړ، بیا یې تاسو مړه کړل، بیا یې تاسو بیرته ژوندي کړل، بیا به تاسو د هغه په لور بیرته بوتلل شئ.


29

هُوَ الَّذِيْ خَلَقَ لَكُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا ثُمَّ اسْتَوٰٓى اِلَى السَّمَاۤءِ فَسَوّٰىهُنَّ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ ۗ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

huwal-lażī khalaqa lakum mā fil-arḍi jamī‘ā(n), ṡummastawā ilas-samā'i fasawwāhunna sab‘a samāwāt(in), wa huwa bikulli syai'in ‘alīm(un).

هغه (الله) دی چې ستاسو لپاره یې په ځمکه کې هر څه پیدا کړل، بیا اسمانونو ته لاړ، بیا یې هغه اووه اسمانونه بشپړ کړل، او هغه په هر څه پوه دی.


30

وَاِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اِنِّيْ جَاعِلٌ فِى الْاَرْضِ خَلِيْفَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَجْعَلُ فِيْهَا مَنْ يُّفْسِدُ فِيْهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاۤءَۚ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ ۗ قَالَ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iż qāla rabbuka lil-malā'ikati innī jā‘ilun fil-arḍi khalīfah(tan), qālū ataj‘alu fīhā may yufsidu fīhā wa yasfikud-dimā'(a), wa naḥnu nusabbiḥu biḥamdika wa nuqaddisu lak(a), qāla innī a‘lamu mā lā ta‘lamūn(a).

او (یاد کړه) کله چې ستا رب ملائکو ته وویل: "زه په ځمکه کې یو خلیفه جوړوم." هغوی وویل: "ایا ته به هلته یو څوک وټاکې چې فساد وکړي او وینه به توی کړي، پداسې حال کې چې موږ ستا ستاینه کوو او ستا نوم پاکوو؟" هغه وویل: "په حقیقت کې زه هغه څه پوهیږم چې تاسو نه پوهیږئ."


31

وَعَلَّمَ اٰدَمَ الْاَسْمَاۤءَ كُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلٰۤىِٕكَةِ فَقَالَ اَنْۢبِـُٔوْنِيْ بِاَسْمَاۤءِ هٰٓؤُلَاۤءِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa ‘allama ādamal-asmā'a kullahā ṡumma ‘araḍahum ‘alal-malā'ikati faqāla ambi'ūnī bi'asmā'i hā'ulā'i in kuntum ṣādiqīn(a).

او هغه آدم ته د ټولو نومونو (شیانو) ورزده کړل، بیا یې هغه ملائکو ته وښودل او ویې ویل: "که تاسو رښتیا وایئ، د دې ټولو (شیانو) نومونه راته ووایاست!"


32

قَالُوْا سُبْحٰنَكَ لَا عِلْمَ لَنَآ اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا ۗاِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

qālū subḥānaka lā ‘ilma lanā illā mā ‘allamtanā, innaka antal-‘alīmul-ḥakīm(u).

هغوی ځواب ورکړ: "پاک یې ته، موږ له هغه څه پرته بل څه نه پوهیږو چې تا موږ ته راښودلي دي. په حقیقت کې، ته په هرڅه پوه او حکمت لرونکی یې."


33

قَالَ يٰٓاٰدَمُ اَنْۢبِئْهُمْ بِاَسْمَاۤىِٕهِمْ ۚ فَلَمَّآ اَنْۢبَاَهُمْ بِاَسْمَاۤىِٕهِمْۙ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ غَيْبَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۙ وَاَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا كُنْتُمْ تَكْتُمُوْنَ

qāla yā ādamu ambi'hum bi'asmā'ihim, falammā amba'ahum bi'asmā'ihim, qāla alam aqul lakum innī a‘lamu gaibas-samāwāti wal-arḍ(i), wa a‘lamu mā tubdūna wa mā kuntum taktumūn(a).

الله (ج) وفرمایل: "ای آدم! نومونه یې ورته ووایه!" وروسته له هغه چې هغه (آدم) خپل نوم واخیست، هغه وویل: "ایا ما تاسو ته نه وو ویلي چې زه د اسمانونو او ځمکې په پټو رازونو پوهیږم، او زه هغه څه پوهیږم چې تاسو یې ښکاره کوئ او هغه څه چې تاسو یې پټوئ؟"


34

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اَبٰى وَاسْتَكْبَرَۖ وَكَانَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li ādama fasajadū illā iblīs(a), abā wastakbara wa kāna minal-kāfirīn(a).

او (یاد کړئ) کله چې موږ ملایکو ته وویل: "آدم ته سجده وکړئ!" نو ټولو سجده وکړه پرته له شیطان څخه. هغه انکار کوي او فخر کوي، او هغه د کافرانو له ډلې څخه دی.


35

وَقُلْنَا يٰٓاٰدَمُ اسْكُنْ اَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَكُلَا مِنْهَا رَغَدًا حَيْثُ شِئْتُمَاۖ وَلَا تَقْرَبَا هٰذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُوْنَا مِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa qulnā yā ādamuskun anta wa zaujukal-jannata wa kulā minhā ragadan ḥaiṡu syi'tumā, wa lā taqrabā hāżihisy-syajarata fa takūnā minaẓ-ẓālimīn(a).

او موږ آدم ته وویل: "ته او ستا ښځه په جنت کې اوسېږئ او له هغه څخه چې وغواړئ وخورئ. خو دې ونې ته مه نږدې کېږئ، که نه نو د ظالمانو څخه به شئ!"


36

فَاَزَلَّهُمَا الشَّيْطٰنُ عَنْهَا فَاَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيْهِ ۖ وَقُلْنَا اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚ وَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

fa'azallahumasy-syaiṭānu ‘anhā fa akhrajahumā mimmā kānā fīh(i), wa qulnahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).

بیا شیطان دوی دواړه له جنت څخه وویستل، او دوی دواړه هلته وو، له هغه ځایه وشړل شول. او موږ وویل: "ښکته شئ! ستاسو ځینې د یو بل دښمنان دي. او په ځمکه کې به تاسو ته د یو څه وخت لپاره استوګنځای او ګټه وي."


37

فَتَلَقّٰٓى اٰدَمُ مِنْ رَّبِّهٖ كَلِمٰتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّهٗ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

fatalaqqā ādamu mir rabbihī kalimātin fatāba ‘alaih(i), innahū huwat-tawwābur- raḥīm(u).

بیا آدم له خپل رب څخه کلمې ترلاسه کړې، او هغه د هغه توبه ومنله، په حقیقت کې الله تعالی توبه قبلونکی او مهربان دی.


38

قُلْنَا اهْبِطُوْا مِنْهَا جَمِيْعًا ۚ فَاِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِّنِّيْ هُدًى فَمَنْ تَبِعَ هُدَايَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

qulnahbiṭū minhā jamī‘ā(n), fa'immā ya'tiyannakum minnī hudan faman tabi‘a hudāya falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

موږ وویل، "تاسو ټول له اسمانه راښکته شئ! که زما لارښوونه په ریښتیا سره تاسو ته راشي، نو څوک چې زما لارښوونې تعقیب کړي، د دوی لپاره هیڅ ویره نشته او نه به غمجن شي."


39

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ ࣖ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

او هغه کسان چې کافران شوي او زموږ ایتونه یې دروغ ګڼلي، هغوی د دوزخ اوسېدونکي دي، دوی به په هغه کې تل پاتې وي.


40

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَوْفُوْا بِعَهْدِيْٓ اُوْفِ بِعَهْدِكُمْۚ وَاِيَّايَ فَارْهَبُوْنِ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa aufū bi‘ahdī ūfi bi‘ahdikum, wa iyyāya farhabūn(i).

اې بني اسرائيلو! زما هغه نعمتونه ياد کړئ چې ما پر تاسو کړي دي. او زما سره خپله ژمنه پوره کړئ، زه به ستاسو سره خپله ژمنه پوره کړم او يوازې له ما ووېرېږئ.


41

وَاٰمِنُوْا بِمَآ اَنْزَلْتُ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَكُمْ وَلَا تَكُوْنُوْٓا اَوَّلَ كَافِرٍۢ بِهٖ ۖ وَلَا تَشْتَرُوْا بِاٰيٰتِيْ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۖوَّاِيَّايَ فَاتَّقُوْنِ

wa āminū bimā anzaltu muṣaddiqal limā ma‘akum wa lā takūnū awwala kāfirim bih(ī), wa lā tasytarū bi'āyātī ṡamanan qalīlā(n), wa iyyāya fattaqūn(i).

او په هغه څه (قرآن) ایمان راوړئ چې ما نازل کړی دی او د هغه څه (تورات) تصدیق کوي چې ستاسو سره دي، او د هغه لومړی کافر مه کیږئ. زما آیتونه په ارزانه بیه مه پلورئ او یوازې له ما څخه ووېرېږئ.


42

وَلَا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُوا الْحَقَّ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa lā talbisul-ḥaqqa bil-bāṭili wa taktumul-ḥaqqa wa antum ta‘lamūn(a).

او حق له باطل سره مه ګډوئ او (مه) حق پټوئ پداسې حال کې چې تاسو یې پوهیږئ.


43

وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَارْكَعُوْا مَعَ الرّٰكِعِيْنَ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta warka‘ū ma‘ar-rāki‘īn(a).

او لمونځ ادا کړئ، زکات ورکړئ او له هغو کسانو سره رکوع وکړئ چې رکوع کوي.


44

۞ اَتَأْمُرُوْنَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنْسَوْنَ اَنْفُسَكُمْ وَاَنْتُمْ تَتْلُوْنَ الْكِتٰبَ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

ata'murūnan-nāsa bil-birri wa tansauna anfusakum wa antum tatlūnal-kitāb(a), afalā ta‘qilūn(a).

ولې تاسو نورو ته د نیکۍ امر کوئ، پداسې حال کې چې تاسو خپل ځانونه هیروئ، سره له دې چې تاسو کتاب (تورات) لولئ؟ ایا تاسو نه پوهیږئ؟


45

وَاسْتَعِيْنُوْا بِالصَّبْرِ وَالصَّلٰوةِ ۗ وَاِنَّهَا لَكَبِيْرَةٌ اِلَّا عَلَى الْخٰشِعِيْنَۙ

wasta‘īnū biṣ-ṣabri waṣ-ṣalāh(ti), wa innahā lakabīratun illā ‘alal-khāsyi‘īn(a).

او په صبر او لمانځه سره (له الله څخه) مرسته وغواړئ، او (لمونځ) په رښتیا سره ډېر سخت دی، مګر پر هغو کسانو چې پرهیزګاران دي.


46

الَّذِيْنَ يَظُنُّوْنَ اَنَّهُمْ مُّلٰقُوْا رَبِّهِمْ وَاَنَّهُمْ اِلَيْهِ رٰجِعُوْنَ ࣖ

allażīna yaẓunnūna annahum mulāqū rabbihim wa annahum ilaihi rāji‘ūn(a).

(یعنې) هغه کسان چې په دې باور لري چې دوی به له خپل رب سره مخ شي او د هغه لوري ته به بیرته ورګرځي.


47

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَنِّيْ فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa annī faḍḍaltukum ‘alal- ‘ālamīn(a).

اې بني اسرائيلو! زما هغه نعمتونه ياد کړئ چې ما پر تاسو انعام کړي دي او ما تاسو ته په دې نړۍ کې (په هغه وخت کې) پر ټولو خلکو فضیلت درکړی دی.


48

وَاتَّقُوْا يَوْمًا لَّا تَجْزِيْ نَفْسٌ عَنْ نَّفْسٍ شَيْـًٔا وَّلَا يُقْبَلُ مِنْهَا شَفَاعَةٌ وَّلَا يُؤْخَذُ مِنْهَا عَدْلٌ وَّلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

wattaqū yaumal lā tajzī nafsun ‘an nafsin syai'aw wa lā yuqbalu minhā syafā‘atuw wa lā yu'khażu minhā ‘adluw wa lā hum yunṣarūn(a).

او له هغې ورځې ووېرېږئ چې هیڅ نفس به د بل نفس سره مرسته ونشي کولی، او نه به له هغه څخه شفاعت او فدیه ومنل شي، او نه به ورسره مرسته وشي.


49

وَاِذْ نَجَّيْنٰكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِ يُذَبِّحُوْنَ اَبْنَاۤءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَاۤءَكُمْ ۗ وَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَاۤءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ

wa iż najjainākum min āli fir‘auna yasūmūnakum sū'al-‘ażābi yużabbiḥūna abnā'akum wa yastaḥyūna nisā'akum, wa fī żālikum balā'um mir rabbikum ‘aẓīm(un).

او (یاد کړئ) کله چې موږ تاسو ته د (فرعون او) فرعون له ملګرو څخه نجات درکړ. هغوی تاسو ته سخت عذاب درکړ. هغوی ستاسو زامن وژني او ستاسو لوڼې ژوندۍ پریږدي. او په دې صورت کې دا ستاسو د رب له لوري لویه ازموینه ده.


50

وَاِذْ فَرَقْنَا بِكُمُ الْبَحْرَ فَاَنْجَيْنٰكُمْ وَاَغْرَقْنَآ اٰلَ فِرْعَوْنَ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُوْنَ

wa iż faraqnā bikumul-baḥra fa'anjainākum wa agraqnā āla fir‘auna wa antum tanẓurūn(a).

او (یاد کړئ) کله چې موږ ستاسو لپاره سمندر څنډې ته کړ، ترڅو موږ تاسو وژغورو او موږ (فرعون او) د فرعون ملګري ډوب کړل، په داسې حال کې چې تاسو یې لیدل.


51

وَاِذْ وٰعَدْنَا مُوْسٰىٓ اَرْبَعِيْنَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِهٖ وَاَنْتُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa iż wā‘adnā mūsā arba‘īna lailatan ṡummattakhażtumul-‘ijla mim ba‘dihī wa antum ẓālimūn(a).

او (یاد کړئ) کله چې موږ له موسی سره د څلوېښتو شپو ژمنه کړې وه، بیا تاسو (بني اسرائیلو) د هغه (له تلو) وروسته (د قربانۍ په توګه) د خوسکی مجسمه جوړه کړه او تاسو ظالمان وئ.


52

ثُمَّ عَفَوْنَا عَنْكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

Ṡumma ‘afaunā ‘ankum mim ba‘di żālika la‘allakum tasykurūn(a).

بیا موږ له هغه وروسته تاسو ته بښنه وکړه، د دې لپاره چې تاسو شکر وباسئ.


53

وَاِذْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَالْفُرْقَانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ

wa iż ātainā mūsal-kitāba wal-furqāna la‘allakum tahtadūn(a).

او (یاد کړئ) کله چې موږ موسی علیه السلام ته کتاب او فرقان ورکړ، ترڅو تاسو لارښوونه ومومئ.


54

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ اَنْفُسَكُمْ بِاتِّخَاذِكُمُ الْعِجْلَ فَتُوْبُوْٓا اِلٰى بَارِىِٕكُمْ فَاقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ عِنْدَ بَارِىِٕكُمْۗ فَتَابَ عَلَيْكُمْ ۗ اِنَّهٗ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

wa iż qāla mūsā liqaumihī yā qaumi innakum ẓalamtum anfusakum bittikhāżikumul- ‘ijla fatūbū ilā bāri'ikum faqtulū anfusakum, żālikum khairul lakum ‘inda bāri'ikum, fatāba ‘alaikum, innahū huwat-tawwābur-raḥīm(u).

او (یاد کړئ) کله چې موسی علیه السلام خپل قوم ته وویل: "ای زما قومه! تاسو د خوسي د مجسمې په جوړولو سره په ځانونو ظلم کړی دی، نو خپل خالق ته توبه وباسئ او ځانونه ووژنئ. دا ستاسو د خالق په نزد ستاسو لپاره غوره ده. هغه به ستاسو توبه قبوله کړي. په حقیقت کې هغه تر ټولو توبه قبلونکی او مهربان دی."


55

وَاِذْ قُلْتُمْ يٰمُوْسٰى لَنْ نُّؤْمِنَ لَكَ حَتّٰى نَرَى اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْكُمُ الصّٰعِقَةُ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُوْنَ

wa iż qultum yā mūsā lan nu'mina laka ḥattā narallāha jahratan fa'akhażatkumuṣ-ṣā‘iqatu wa antum tanẓurūn(a).

او (یاد کړئ) کله چې تاسو وویل: "ای موسی! موږ به په تا ایمان رانکړو تر هغه چې موږ الله په څرګنده توګه ونه وینو"، نو تاسو ته برېښنا راغله، په داسې حال کې چې تاسو یې لیدل.


56

ثُمَّ بَعَثْنٰكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَوْتِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

Ṡumma ba‘aṡnākum mim ba‘di mautikum la‘allakum tasykurūn(a).

بیا، موږ ستاسو له مرګ وروسته تاسو راژوندي کړل، ترڅو تاسو شکر وباسئ.


57

وَظَلَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْغَمَامَ وَاَنْزَلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰى ۗ كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْ ۗ وَمَا ظَلَمُوْنَا وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

wa ẓallalnā ‘alaikumul-gamāma wa anzalnā ‘alaikumul-manna was-salwā, kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa mā ẓalamūnā wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

او موږ پر تاسو ورېځ سیوری وکړ او موږ پر تاسو من او سلویٰ نازل کړ. له هغه رزق څخه چې موږ درکړی دی، پاک (خواړه) وخورئ. دوی پر موږ ظلم نه دی کړی، بلکې پر ځانونو یې ظلم کړی دی.


58

وَاِذْ قُلْنَا ادْخُلُوْا هٰذِهِ الْقَرْيَةَ فَكُلُوْا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ رَغَدًا وَّادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَّقُوْلُوْا حِطَّةٌ نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطٰيٰكُمْ ۗ وَسَنَزِيْدُ الْمُحْسِنِيْنَ

wa iż qulnadkhulū hāżihil-qaryata fakulū minhā ḥaiṡu syi'tum ragadaw wadkhulul- bāba sujjadaw wa qūlū ḥiṭṭatun nagfir lakum khaṭāyākum, wa sanazīdul-muḥsinīn(a).

او (یاد کړئ) کله چې موږ وویل: "دې ځمکې (بیت المقدس) ته ننوځئ، بیا په هغه کې چې څومره خوښېږئ خوندور خواړه وخورئ. او د هغې دروازې ته په سجده کې ننوځئ او ووایاست: "موږ ته (له ګناهونو څخه) نجات ورکړئ،" یقینا موږ به ستاسو ګناهونه وبخښو. او موږ به د هغو کسانو لپاره (نعمتونه) زیات کړو چې نیکي کوي."


59

فَبَدَّلَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا قَوْلًا غَيْرَ الَّذِيْ قِيْلَ لَهُمْ فَاَنْزَلْنَا عَلَى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا رِجْزًا مِّنَ السَّمَاۤءِ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ ࣖ

fabaddalal-lażīna ẓalamū qaulan gairal-lażī qīla lahum fa anzalnā ‘alal-lażīna ẓalamū rijzam minas-samā'i bimā kānū yafsuqūn(a).

بیا ظالمانو هغه حکم (بل حکم) سره بدل کړ چې دوی ته امر شوی نه و. نو موږ په ظالمانو له اسمانه عذاب نازل کړ، ځکه چې دوی (تل) بد کارونه کول.


60

۞ وَاِذِ اسْتَسْقٰى مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۗ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا ۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْ ۗ كُلُوْا وَاشْرَبُوْا مِنْ رِّزْقِ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

wa iżistasqā mūsā liqaumihī faqulnaḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fanfajarat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, kulū wasyrabū mir rizqillāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

او (یاد کړئ) کله چې موسی علیه السلام د خپل قوم لپاره اوبه وغوښتې، موږ وویل: "په خپله امسا سره ډبره ووهه!" نو له هغې څخه دولس چینې راووتې. هر قبیله خپل (په ترتیب سره) د څښاک ځای پیژني. د الله له ورکړل شوي رزق څخه وخورئ او وڅښئ، او په ځمکه کې د ظلم کولو سره فساد مه کوئ.


61

وَاِذْ قُلْتُمْ يٰمُوْسٰى لَنْ نَّصْبِرَ عَلٰى طَعَامٍ وَّاحِدٍ فَادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنْۢبِتُ الْاَرْضُ مِنْۢ بَقْلِهَا وَقِثَّاۤىِٕهَا وَفُوْمِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا ۗ قَالَ اَتَسْتَبْدِلُوْنَ الَّذِيْ هُوَ اَدْنٰى بِالَّذِيْ هُوَ خَيْرٌ ۗ اِهْبِطُوْا مِصْرًا فَاِنَّ لَكُمْ مَّا سَاَلْتُمْ ۗ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْكَنَةُ وَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ مِّنَ اللّٰهِ ۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُوْنَ النَّبِيّٖنَ بِغَيْرِ الْحَقِّ ۗ ذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ ࣖ

wa iż qultum yā mūsā lan naṣbira ‘alā ṭa‘āmiw wāḥidin fad‘u lanā rabbaka yukhrij lanā mimmā tumbitul-arḍu mim baqlihā wa qiṡṡā'ihā wa fūmihā wa ‘adasihā wa baṣalihā, qāla atastabdilūnal-lażī huwa adnā bil-lażī huwa khair(un), ihbiṭū miṣran fa inna lakum mā sa'altum, wa ḍuribat ‘alaihimuż-żillatu wal-maskanatu wa bā'ū bigaḍabim minallāh(i), żālika bi'annahum kānū yakfurūna bi'āyātillāhi wa yaqtulūnan- nabiyyīna bi gairil-ḥaqq(i), żālika bimā ‘aṣaw wa kānū ya‘tadūn(a).

او (یاد کړئ) کله چې تاسو وویل: "ای موسی! موږ یوازې په یو ډول خواړه (خوړلو) صبر نشو کولی، نو له خپل رب څخه وغواړئ چې موږ ته هغه څه راکړي چې ځمکه یې زرغونوي: بوټي، بادرنګ، لہسن، نسک او پیاز." هغه (موسی) وویل: "ایا تاسو د ښه شی په بدل کې بد شی غواړئ؟ یو ښار ته لاړ شئ؛ تاسو ته به هغه څه درکړل شي چې تاسو یې غواړئ." بیا دوی په ذلت او فقر اخته شول، او دوی (بیا) د الله غضب سره مخ شول. دا (پیښ شو) ځکه چې دوی د الله له نښو څخه انکار وکړ او پیغمبران یې په ناحقه ووژل. دا ځکه چې دوی نافرماني او سرکشي کوله.


62

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَادُوْا وَالنَّصٰرٰى وَالصَّابِــِٕيْنَ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hādū wan-naṣārā waṣ-ṣābi'īna man āmana billāhi wal- yaumil-ākhiri wa ‘amila ṣāliḥan fa lahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

په حقیقت کې، هغه کسان چې ایمان یې راوړی دی، یهودیان، نصارا او صابیان، هر هغه څوک چې (د دوی له ډلې څخه) په الله او د اخرت په ورځ ایمان لري او ښه عمل کوي، دوی ته به د دوی د رب له خوا اجر ورکړل شي، نه پرې ویره شته او نه به غمجن شي.


63

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّوْرَۗ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqakum wa rafa‘nā fauqakumuṭ-ṭūr(a), khużū mā ātainākum biquwwatiw ważkurū mā fīhi la‘allakum tattaqūn(a).

او (یاد کړئ) کله چې موږ له تاسو څخه ژمنه واخیسته او غر (سینا) مو ستاسو له پاسه پورته کړ (او ورته مو وویل) "هغه څه چې موږ تاسو ته درکړي دي په کلکه ونیسئ او هغه څه یاد کړئ چې په هغه کې دي، د دې لپاره چې تاسو پرهیزګاري ترلاسه کړئ."


64

ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ فَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ لَكُنْتُمْ مِّنَ الْخٰسِرِيْنَ

Ṡumma tawallaitum mim ba‘di żālika falau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū lakuntum minal-khāsirīn(a).

بیا له دې وروسته تاسو مخ واړوه، نو که د الله فضل او رحمت پر تاسو نه وای، نو تاسو به خامخا له زیانکارانو څخه وای.


65

وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِيْنَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِى السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ

wa laqad ‘alimtumul-lażīna‘tadau minkum fis-sabti faqulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).

او په یقین سره، تاسو هغه کسان پیژندلي وو چې ستاسو څخه یې د سبت په ورځ ظلم کاوه، نو موږ ورته وویل: "تاسو ذلیل بیزوګان شئ!"


66

فَجَعَلْنٰهَا نَكَالًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهَا وَمَا خَلْفَهَا وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَ

faja‘alnāhā nakālal limā baina yadaihā wa mā khalfahā wa mau‘iẓatal lil-muttaqīn(a).

نو موږ (دا) د هغه وخت د خلکو او د هغو کسانو لپاره چې وروسته راغلل، یو نصیحت او د پرهیزګارانو لپاره یو نصیحت وګرځاوه.


67

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖٓ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تَذْبَحُوْا بَقَرَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَتَّخِذُنَا هُزُوًا ۗ قَالَ اَعُوْذُ بِاللّٰهِ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ

wa iż qāla mūsā liqaumihī innallāha ya'murukum an tażbaḥū baqarah(tan), qālū atattakhiżunā huzuwā(n), qāla a‘ūżu billāhi an akūna minal-jāhilīn(a).

او (یاد کړئ) کله چې موسی علیه السلام خپل قوم ته وویل: "الله تعالی تاسو ته د غوا د حلالولو امر کوي." هغوی وویل: "ایا ته زموږ سره ټوکې کوې؟" هغه (موسی علیه السلام) ځواب ورکړ: "زه په الله تعالی پناه غواړم چې زه د ناپوهانو له ډلې څخه نه شم."


68

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَ ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا فَارِضٌ وَّلَا بِكْرٌۗ عَوَانٌۢ بَيْنَ ذٰلِكَ ۗ فَافْعَلُوْا مَا تُؤْمَرُوْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā fāriḍuw wa lā bikr(un), ‘awānum baina żālik(a), faf‘alū mā tu'marūn(a).

هغوی وویل: "له خپل رب څخه وغواړه چې موږ ته د دې (ښځې غوا) په اړه وضاحت راکړي." هغه (موسی علیه السلام) ځواب ورکړ: "هغه (الله) وویل چې غوا نه زړه ده او نه ځوانه، (بلکې) په منځ کې ده. نو هغه څه وکړه چې تاسو ته امر شوی دی."


69

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا لَوْنُهَا ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاۤءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا تَسُرُّ النّٰظِرِيْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā launuhā, qāla innahū yaqūlu innahā baqaratun ṣafrā'u fāqi‘ul launuhā tasurrun-nāẓirīn(a).

هغوی وویل: "له خپل رب څخه وغواړه چې موږ ته وضاحت راکړي چې د هغې رنګ څه دی." هغه (موسی علیه السلام) ځواب ورکړ: "الله (ج) وویل، دا (غوا) یوه ښځینه غوا ده چې رنګ یې تیاره ژیړ دی، چې هغه کسان خوښوي چې (هغې ته) ګوري."


70

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَۙ اِنَّ الْبَقَرَ تَشٰبَهَ عَلَيْنَاۗ وَاِنَّآ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَمُهْتَدُوْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), innal-baqara tasyābaha ‘alainā, wa innā in syā'allāhu lamuhtadūn(a).

هغوی وویل: "له خپل رب څخه وغواړه چې زموږ لپاره د دې (ښځینه غوا) په اړه وضاحت وکړي. (ځکه) په حقیقت کې غوا لا تر اوسه موږ ته څرګنده نه ده، او که الله وغواړي، موږ به خامخا لارښوونه ترلاسه کړو."


71

قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا ذَلُوْلٌ تُثِيْرُ الْاَرْضَ وَلَا تَسْقِى الْحَرْثَۚ مُسَلَّمَةٌ لَّاشِيَةَ فِيْهَا ۗ قَالُوا الْـٰٔنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ فَذَبَحُوْهَا وَمَا كَادُوْا يَفْعَلُوْنَ ࣖ

qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā żalūlun tuṡīrul-arḍa wa lā tasqil-ḥarṡ(a), musallamatul lā syiyata fīhā, qālul-'āna ji'ta bil-ḥaqqi fażabaḥūhā wa mā kādū yaf‘alūn(a).

هغه (موسی علیه السلام) ځواب ورکړ، "الله تعالی وویل، (غوا) یوه ښځینه غوا ده چې هیڅکله د ځمکې د کولو او د فصلونو د خړوبولو لپاره نه ده کارول شوې، روغه او بې داغه ده." هغوی وویل، "اوس نو تاسو حقیقت بیان کړئ." بیا یې هغه حلال کړ، او دوی په سختۍ سره (حکم) ترسره کړ.


72

وَاِذْ قَتَلْتُمْ نَفْسًا فَادّٰرَءْتُمْ فِيْهَا ۗ وَاللّٰهُ مُخْرِجٌ مَّا كُنْتُمْ تَكْتُمُوْنَ ۚ

wa iż qultum nafsan faddāra'tum fīhā, wallāhu mukhrijum mā kuntum taktumūn(a).

او (یاد کړئ) کله چې تاسو یو سړی وواژه او یو بل مو د هغه په اړه تورن کړل، خو الله هغه څه ښکاره کړل چې تاسو پټول.


73

فَقُلْنَا اضْرِبُوْهُ بِبَعْضِهَاۗ كَذٰلِكَ يُحْيِ اللّٰهُ الْمَوْتٰى وَيُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

faqulnaḍribūhu biba‘ḍihā, każālika yuḥyillāhul-mautā wa yurīkum āyātihī la‘allakum ta‘qilūn(a).

بیا موږ وویل: "د (غوا) په یوه برخه سره دا (مړی) ووهئ!" په دې توګه الله هغه کسان ژوندي کوي چې مړه وو، او هغه تاسو ته د (خپل قدرت) نښې ښیي ترڅو تاسو پوه شئ.


74

ثُمَّ قَسَتْ قُلُوْبُكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ فَهِيَ كَالْحِجَارَةِ اَوْ اَشَدُّ قَسْوَةً ۗ وَاِنَّ مِنَ الْحِجَارَةِ لَمَا يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الْاَنْهٰرُ ۗ وَاِنَّ مِنْهَا لَمَا يَشَّقَّقُ فَيَخْرُجُ مِنْهُ الْمَاۤءُ ۗوَاِنَّ مِنْهَا لَمَا يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللّٰهِ ۗوَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

Ṡumma qasat qulūbukum mim ba‘di żālika fahiya kal-ḥijārati au asyaddu qaswah(tan), wa inna minal-ḥijārati lamā yatafajjaru minhul-anhār(u), wa inna minhā lamā yasysyaqqaqu fayakhruju minhul-mā'(u), wa inna minhā lamā yahbiṭu min khasy-yatillāh(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

بیا له دې وروسته ستا زړه سخت شو، نو (ستا زړه) د ډبرې په څیر، حتی سخت شو. په حقیقت کې، له دې ډبرو څخه باید سیندونه (اوبه) بهیږي. داسې هم شته چې جلا کیږي او له هغو څخه چینې راوځي. او داسې هم شته چې د الله تعالی له ویرې ښکته ښکته کیږي. او الله تعالی له هغه څه څخه بې خبره نه دی چې تاسو یې کوئ.


75

۞ اَفَتَطْمَعُوْنَ اَنْ يُّؤْمِنُوْا لَكُمْ وَقَدْ كَانَ فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ يَسْمَعُوْنَ كَلَامَ اللّٰهِ ثُمَّ يُحَرِّفُوْنَهٗ مِنْۢ بَعْدِ مَا عَقَلُوْهُ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ

afa taṭma‘ūna ay yu'minū lakum wa qad kāna farīqum minhum yasma‘ūna kalāmallāhi ṡumma yuḥarrifūnahū mim ba‘di mā ‘aqalūhu wa hum ya‘lamūn(a).

نو ایا تاسو (مسلمانان) په ریښتیا سره هیله لرئ چې دوی به په تاسو ایمان راوړي، کله چې د دوی یوه ډله د الله کلام واوري، بیا یې له پوهیدو وروسته بدلوي، پداسې حال کې چې دوی یې پوهیږي؟


76

وَاِذَا لَقُوا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَالُوْٓا اٰمَنَّاۚ وَاِذَا خَلَا بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضٍ قَالُوْٓا اَتُحَدِّثُوْنَهُمْ بِمَا فَتَحَ اللّٰهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَاۤجُّوْكُمْ بِهٖ عِنْدَ رَبِّكُمْ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa iżā laqul-lażīna āmanū qālū āmannā, wa iżā khalā ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍin qālū atuḥaddiṡūnahum bimā fataḥallāhu ‘alaikum liyuḥājjūkum bihī ‘inda rabbikum, afalā ta‘qilūn(a).

او کله چې دوی له هغو کسانو سره مخامخ شي چې مؤمنان دي، نو وايي: "موږ ايمان راوړی دی." خو کله چې دوی يو بل ته راستانه شول، نو ويې ويل: "ايا تاسو هغوی ته هغه څه ووايئ چې الله تاسو ته بيان کړي دي، ترڅو ستاسو د رب په وړاندې ستاسو رد کړي؟ ایا تاسو نه پوهېږئ؟"


77

اَوَلَا يَعْلَمُوْنَ اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَ

awalā ya‘lamūna annallāha ya‘lamu mā yusirrūna wa mā yu‘linūn(a).

او ایا دوی نه پوهیږي چې الله هغه څه پوهیږي چې دوی یې پټوي او هغه څه چې دوی یې ښکاره کوي؟


78

وَمِنْهُمْ اُمِّيُّوْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ الْكِتٰبَ اِلَّآ اَمَانِيَّ وَاِنْ هُمْ اِلَّا يَظُنُّوْنَ

wa minhum umiyyūna lā ya‘lamūnal-kitāba illā amāniyya wa in hum illā yaẓunnūn(a).

او په دوی کې ځینې داسې هم شته چې نالوستي دي، په کتاب (تورات) نه پوهیږي، مګر یوازې تصور کوي او یوازې اټکل کوي.


79

فَوَيْلٌ لِّلَّذِيْنَ يَكْتُبُوْنَ الْكِتٰبَ بِاَيْدِيْهِمْ ثُمَّ يَقُوْلُوْنَ هٰذَا مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ لِيَشْتَرُوْا بِهٖ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۗفَوَيْلٌ لَّهُمْ مِّمَّا كَتَبَتْ اَيْدِيْهِمْ وَوَيْلٌ لَّهُمْ مِّمَّا يَكْسِبُوْنَ

fawailul lil-lażīna yaktubūnal-kitāba bi'aidīhim ṡumma yaqūlūna hāżā min ‘indillāhi liyasytarū bihī ṡamanan qalīlā(n), fawailul lahum mimmā katabat aidīhim wa wailul lahum mimmā yaksibūn(a).

نو د هغو کسانو لپاره تباهي ده چې په خپلو لاسونو کتاب لیکي، بیا وايي چې "دا د الله له لوري دی"، ترڅو یې په ارزانه بیه وپلوري. نو د هغو کسانو لپاره تباهي ده چې د هغوی لاسونو لیکلي دي، او د هغو کسانو لپاره تباهي ده چې دوی یې ترلاسه کوي.


80

وَقَالُوْا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ اِلَّآ اَيَّامًا مَّعْدُوْدَةً ۗ قُلْ اَتَّخَذْتُمْ عِنْدَ اللّٰهِ عَهْدًا فَلَنْ يُّخْلِفَ اللّٰهُ عَهْدَهٗٓ اَمْ تَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa qālū lan tamassanan-nāru illā ayyāmam ma‘dūdah (tan), qul attakhażtum ‘indallāhi ‘ahdan falay yukhlifallāhu ‘ahdahū am taqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

او دوی وویل: "دوزخ به موږ ته ونه رسوي، مګر یوازې څو ورځې." ووایه: "ایا تاسو د الله له خوا ژمنه ترلاسه کړې ده چې الله به خپله ژمنه نه ماتوي، یا تاسو د الله په اړه هغه څه وایئ چې تاسو یې نه پوهیږئ؟"


81

بَلٰى مَنْ كَسَبَ سَيِّئَةً وَّاَحَاطَتْ بِهٖ خَطِيْۤـَٔتُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

balā man kasaba sayyi'ataw wa aḥāṭat bihī khaṭī'atuhū fa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

داسې نه ده! څوک چې بد کارونه وکړي او ګناهونه یې ډوب کړي، نو دوی د دوزخ اوسېدونکي دي. دوی په هغه کې پاتې کیږي.


82

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ ࣖ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ulā'ika aṣḥābul-jannah(ti), hum fīhā khālidūn(a).

او هغه کسان چې ایمان راوړي او ښه عملونه وکړي، دوی د جنت اوسیدونکي دي. دوی په هغه کې تل پاتې کیږي.


83

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ لَا تَعْبُدُوْنَ اِلَّا اللّٰهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَقُوْلُوْا لِلنَّاسِ حُسْنًا وَّاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۗ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْكُمْ وَاَنْتُمْ مُّعْرِضُوْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqa banī isrā'īla lā ta‘budūna illallāha wa bil-wālidaini iḥsānaw wa żil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wa qūlū lin-nāsi ḥusnaw wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāh(ta), ṡumma tawallaitum illā qalīlam minkum wa antum mu‘riḍūn(a).

او (یاد کړئ) کله چې موږ له بني اسرائیلو څخه ژمنه واخیسته چې "له الله پرته د بل چا عبادت مه کوئ، او له مور او پلار، خپلوانو، یتیمانو او مسکینانو سره ښه چلند وکړئ. او له خلکو سره ښې خبرې وکړئ، لمونځ وکړئ او زکات ورکړئ." خو بیا تاسو (له هغه څه څخه) مخ واړوه چې ستاسو له یوې کوچنۍ برخې پرته وو، او تاسو (لا هم) منکران وئ.


84

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ لَا تَسْفِكُوْنَ دِمَاۤءَكُمْ وَلَا تُخْرِجُوْنَ اَنْفُسَكُمْ مِّنْ دِيَارِكُمْ ۖ ثُمَّ اَقْرَرْتُمْ وَاَنْتُمْ تَشْهَدُوْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqakum lā tasfikūna dimā'akum wa lā tukhrijūna anfusakum min diyārikum ṡumma aqrartum wa antum tasyhadūn(a).

او (یاد کړئ) کله چې موږ ستاسو څخه ژمنه واخیسته چې "خپلې وینې مه تویوئ (څوک مه وژنئ) او خپل ځانونه (خپل هیوادوال) له خپلو کورونو څخه مه باسئ." بیا تاسو قسم وخوړ او شاهدي مو ورکړه.


85

ثُمَّ اَنْتُمْ هٰٓؤُلَاۤءِ تَقْتُلُوْنَ اَنْفُسَكُمْ وَتُخْرِجُوْنَ فَرِيْقًا مِّنْكُمْ مِّنْ دِيَارِهِمْۖ تَظٰهَرُوْنَ عَلَيْهِمْ بِالْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِۗ وَاِنْ يَّأْتُوْكُمْ اُسٰرٰى تُفٰدُوْهُمْ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ اِخْرَاجُهُمْ ۗ اَفَتُؤْمِنُوْنَ بِبَعْضِ الْكِتٰبِ وَتَكْفُرُوْنَ بِبَعْضٍۚ فَمَا جَزَاۤءُ مَنْ يَّفْعَلُ ذٰلِكَ مِنْكُمْ اِلَّا خِزْيٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚوَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ يُرَدُّوْنَ اِلٰٓى اَشَدِّ الْعَذَابِۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

Ṡumma antum hā'ulā'i taqtulūna anfusakum wa tukhrijūna farīqam minkum min diyārihim taẓāharūna ‘alaihim bil-iṡmi wal-‘udwān(i), wa iy ya'tūkum usārā tufādūhum wa huwa muḥarramun ‘alaikum ikhrājuhum, afa tu'minūna biba‘ḍil-kitābi wa takfurūna bi ba‘ḍ(in), famā jazā'u may yaf‘alu żālika minkum illā khizyun fil-ḥayātid-dun-yā, wa yaumal-qiyāmati yuraddūna ilā asyaddil-‘ażāb(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

بیا تاسو (بني اسرائیلو) ځانونه ووژل او له خپلو کورونو څخه مو یوه ډله وشړله. تاسو په شر او دښمنۍ کې یو بل سره مرسته وکړه. او که دوی تاسو ته د بندیانو په توګه راغلل، نو تاسو یې آزاد کړل، که څه هم تاسو د دوی د ایستلو څخه منع شوي وو. ایا تاسو د کتاب (تورات) په یوه برخه ایمان لرئ او په یوه برخه یې کافر یاست؟ نو ستاسو څخه د هغو کسانو لپاره چې دا کار کوي هیڅ سزا نشته مګر په دې دنیا کې رسوايي، او د قیامت په ورځ به دوی سخت عذاب ته بیرته واستول شي. او الله له هغه څه څخه بې خبره نه دی چې تاسو یې کوئ.


86

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا بِالْاٰخِرَةِ ۖ فَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ ࣖ

ulā'ikal-lażīnasytarawul-ḥayātad-dun-yā bil-ākhirah(ti), falā yukhaffafu ‘anhumul-‘ażābu wa lā hum yunṣarūn(a).

دا هغه خلک دي چې د دنیا ژوند یې د اخرت په ژوند (د ژوند) سره اخیستی دی، بیا به د دوی عذاب سپک نه شي او نه به ورسره مرسته وشي.


87

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَقَفَّيْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ بِالرُّسُلِ ۖ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ اَفَكُلَّمَا جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌۢ بِمَا لَا تَهْوٰىٓ اَنْفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ ۚ فَفَرِيْقًا كَذَّبْتُمْ وَفَرِيْقًا تَقْتُلُوْنَ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba wa qaffainā mim ba‘dihī bir-rusul(i), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), afakullamā jā'akum rasūlum bimā lā tahwā anfusukumustakbartum, fafarīqan każżabtum wa farīqan taqtulūn(a).

او په حقیقت کې، موږ موسی ته کتاب (تورات) ورکړ، او موږ د هغه وروسته رسولان تعقیب کړل، او موږ د مریم زوی عیسی ته د حق دلیلونه ورکړل او موږ هغه ته په روح القدس (جبریل) سره قوت ورکړ. ولې هر کله چې یو پیغمبر تاسو ته یو څه (درس) راوړي چې تاسو یې نه غواړئ، تاسو په هغې ویاړئ، بیا یې په ځینو برخو دروغ وایاست او ځینې یې وژنئ؟


88

وَقَالُوْا قُلُوْبُنَا غُلْفٌ ۗ بَلْ لَّعَنَهُمُ اللّٰهُ بِكُفْرِهِمْ فَقَلِيْلًا مَّا يُؤْمِنُوْنَ

wa qālū qulūbunā gulf(un), bal la‘anahumullāhu bikufrihim faqalīlam mā yu'minūn(a).

او دوی وویل: "زموږ زړونه تړلي دي." نه! الله تعالی د دوی د نافرمانۍ له امله پر دوی لعنت کړی دی، خو ډېر لږ یې ایمان راوړي.


89

وَلَمَّا جَاۤءَهُمْ كِتٰبٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْۙ وَكَانُوْا مِنْ قَبْلُ يَسْتَفْتِحُوْنَ عَلَى الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۚ فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ مَّا عَرَفُوْا كَفَرُوْا بِهٖ ۖ فَلَعْنَةُ اللّٰهِ عَلَى الْكٰفِرِيْنَ

wa lammā jā'akum kitābum min ‘indillāhi muṣaddiqul limā ma‘ahum, wa kānū min qablu yastaftiḥūna ‘alal-lażīna kafarū, falammā jā'ahum mā ‘arafū kafarū bih(ī), fala‘natullāhi ‘alal-kāfirīn(a).

او وروسته له هغه چې د الله له لوري دوی ته کتاب (قرآن) راغی چې د هغه څه تصدیق یې وکړ چې دوی یې درلودل، پداسې حال کې چې دوی دمخه د کافرانو په وړاندې د بریا غوښتنه کړې وه، نو معلومه شوه چې کله هغه څه چې دوی ته پیژندل شوي وو، دوی یې رد کړل. نو د الله لعنت دی په هغو کسانو چې کافران دي.


90

بِئْسَمَا اشْتَرَوْا بِهٖٓ اَنْفُسَهُمْ اَنْ يَّكْفُرُوْا بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بَغْيًا اَنْ يُّنَزِّلَ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ ۚ فَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ عَلٰى غَضَبٍۗ وَلِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابٌ مُّهِيْنٌ

bi'samasytarau bihī anfusahum ay yakfurū bimā anzalallāhu bagyan ay yunazzilallāhu min faḍlihī ‘alā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), fabā'ū bigaḍabin ‘alā gaḍab(in), wa lil-kāfirīna ‘ażābum muhīn(un).

دا یو ډېر بد کار دی چې دوی یې په بدل کې ځانونه خرڅ کړل، د هغه څه څخه یې انکار وکړ چې الله نازل کړي دي، د حسد له امله چې الله خپل فضل په خپلو بندګانو کې په هر چا چې وغواړي نازلوي. له همدې امله دوی د غضب پر غضب اخته کیږي. او په کافرانو باندې سپکونکی عذاب دی.


91

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اٰمِنُوْا بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ قَالُوْا نُؤْمِنُ بِمَآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا وَيَكْفُرُوْنَ بِمَا وَرَاۤءَهٗ وَهُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَهُمْ ۗ قُلْ فَلِمَ تَقْتُلُوْنَ اَنْۢبِيَاۤءَ اللّٰهِ مِنْ قَبْلُ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

wa iżā qīla lahum āminū bimā anzalallāhu qālū nu'minu bimā unzila ‘alainā wa yakfurūna bimā warā'ah(ū), wa huwal-ḥaqqu muṣaddiqal limā ma‘ahum, qul falima taqtulūna ambiyā'allāhi min qablu in kuntum mu'minīn(a).

او کله چې دوی ته وویل شي چې په هغه څه ایمان راوړئ چې الله نازل کړي دي (قرآن کریم)، نو دوی ځواب ورکوي چې موږ په هغه څه ایمان لرو چې پر موږ نازل شوي دي. او دوی له هغه څه څخه انکار کوي چې وروسته راځي، سره له دې چې (قرآن کریم) حق دی چې هغه څه تاییدوي چې له دوی سره دي. ووایه (محمد صلی الله علیه وسلم)، "که تاسو مومنان وئ نو ولې مو د الله پیغمبران مخکې ووژل؟"


92

۞ وَلَقَدْ جَاۤءَكُمْ مُّوْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِهٖ وَاَنْتُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa laqad jā'akum mūsā bil-bayyināti ṡummattakhażtumul-‘ijla mim ba‘dihī wa antum ẓālimūn(a).

او په رښتيا چې موسى علیه السلام تاسو ته د حق له نښو سره راغى، بيا تاسو د هغه (له تلو) وروسته د خوسي (د قرباني په توګه) ونيوه او تاسو ظالمان وئ.


93

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّوْرَۗ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاسْمَعُوْا ۗ قَالُوْا سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَاُشْرِبُوْا فِيْ قُلُوْبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ ۗ قُلْ بِئْسَمَا يَأْمُرُكُمْ بِهٖٓ اِيْمَانُكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqakum wa rafa‘nā fauqakumuṭ-ṭūr(a), khużū mā ātainākum biquwwatiw wasma‘ū, qālū sami‘nā wa ‘aṣainā, wa usyribū fī qulūbihimul-‘ijla bikufrihim, qul bi'samā ya'murukum bihī īmānukum in kuntum mu'minīn(a).

او (یاد کړئ) کله چې موږ له تاسو څخه ژمنه واخیسته او غر مو ستاسو له پاسه پورته کړ (او ویې ویل) "هغه څه چې موږ تاسو ته درکړي دي په کلکه ونیسئ او واورئ!" دوی ځواب ورکړ: "موږ واورېدل مګر موږ اطاعت ونه کړ." او د دوی د کفر له امله د دوی په زړونو کې خوسکي ننوتل (د مجسمو د عبادت مینه). ووایه: "دا ډیره بده ده چې ستاسو ایمان تاسو ته امر کوي که تاسو مؤمنان یاست!"


94

قُلْ اِنْ كَانَتْ لَكُمُ الدَّارُ الْاٰخِرَةُ عِنْدَ اللّٰهِ خَالِصَةً مِّنْ دُوْنِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

qul in kānat lakumud-dārul-ākhiratu ‘indallāhi khāliṣatam min dūnin-nāsi fatamannawul-mauta in kuntum ṣādiqīn(a).

(اې محمده) ووایه: "که د الله په نیز د آخرت کور یوازې ستاسو لپاره وي، نه د بل چا لپاره، نو که تاسو رښتیا وایئ، نو مرګ وغواړئ."


95

وَلَنْ يَّتَمَنَّوْهُ اَبَدًاۢ بِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ ۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢ بِالظّٰلِمِيْنَ

wa lay yatamannauhu abadam bima qaddamat aidīhim, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).

خو دوی به د مرګ هیڅ خواهش ونه کړي، ځکه چې د دوی لاسونه ګناهونه کړي دي. او الله تعالی د ظالمانو څخه ښه خبر دی.


96

وَلَتَجِدَنَّهُمْ اَحْرَصَ النَّاسِ عَلٰى حَيٰوةٍ ۛوَمِنَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا ۛيَوَدُّ اَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ اَلْفَ سَنَةٍۚ وَمَا هُوَ بِمُزَحْزِحِهٖ مِنَ الْعَذَابِ اَنْ يُّعَمَّرَۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِمَا يَعْمَلُوْنَ ࣖ

wa latajidannahum aḥraṣan-nāsi ‘alā ḥayāh(tin), wa minal-lażīna asyrakū, yawaddu aḥaduhum lau yu‘ammaru alfa sanah(tin), wa mā huwa bi muzaḥziḥihī minal-‘ażābi ay yu‘ammar(a), wallāhu baṣīrum bimā ya‘malūn(a).

او په یقین سره، ته به (محمد صلی الله علیه وسلم) هغوی (یهودان) داسې خلک ومومې چې د ژوند (دنیا) لپاره تر ټولو زیات حریص دي، حتی د مشرکینو په پرتله (ډیر حریص) دي. د دوی هر یو غواړي چې زر کاله عمر ورکړل شي، که څه هم دا اوږد عمر به دوی له عذاب څخه ونه ساتي. او الله تعالی د دوی د کړنو لیدونکی دی.


97

قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِّجِبْرِيْلَ فَاِنَّهٗ نَزَّلَهٗ عَلٰى قَلْبِكَ بِاِذْنِ اللّٰهِ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَّبُشْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ

qul man kāna ‘aduwwal lijibrīla fa'innahū nazzalahū ‘alā qalbika bi iżnillāhi muṣaddiqal limā baina yadaihi wa hudaw wa busyrā lil-mu'minīn(a).

ووایه (محمد صلی الله علیه وسلم) څوک چې د جبریل دښمني وکړي، نو (پوه شئ) چې هغه (قرآن) ستاسو په زړونو کې د الله په اجازه نازل کړی دی، چې د هغو (کتابونو) تصدیق کوونکی دی چې مخکې راغلي دي، او د مومنانو لپاره لارښوونه او زیری دی.


98

مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِّلّٰهِ وَمَلٰۤىِٕكَتِهٖ وَرُسُلِهٖ وَجِبْرِيْلَ وَمِيْكٰىلَ فَاِنَّ اللّٰهَ عَدُوٌّ لِّلْكٰفِرِيْنَ

man kāna ‘aduwwal lillāhi wa malā'ikatihī wa rusulihī wa jibrīla wa mīkāla fa innallāha ‘aduwwul lil-kāfirīn(a).

څوک چې د الله، د هغه د ملائکو، د هغه د رسولانو، جبرائیل او میکائیل دښمن وي، نو په حقیقت کې الله د کافرانو دښمن دی.


99

وَلَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍۚ وَمَا يَكْفُرُ بِهَآ اِلَّا الْفٰسِقُوْنَ

wa laqad anzalnā ilaika āyātim bayyināt(in), wa mā yakfuru bihā illal-fāsiqūn(a).

او په رښتيا چې موږ تاته (محمد صلی الله عليه وسلم) روښانه آيتونه نازل کړي دي او له ظالمانو پرته بل څوک ترې انکار نه کوي.


100

اَوَكُلَّمَا عٰهَدُوْا عَهْدًا نَّبَذَهٗ فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ ۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

awa kullamā ‘āhadū ‘ahdan nabażahū farīqum minhum, bal akṡaruhum lā yu'minūn(a).

او ولې هر کله چې دوی ژمنه کوي، نو د دوی یوه ډله یې ماتوي؟ په داسې حال کې چې ډیری یې مومنان نه دي.


101

وَلَمَّا جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْ نَبَذَ فَرِيْقٌ مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَۙ كِتٰبَ اللّٰهِ وَرَاۤءَ ظُهُوْرِهِمْ كَاَنَّهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَۖ

wa lammā jā'ahum rasūlum min ‘indillāhi muṣaddiqul limā ma‘ahum nabaża farīqum minal-lażīna ūtul-kitāb(a), kitāballāhi warā'a ẓuhūrihim ka'annahum lā ya‘lamūn(a).

او کله چې د الله له لوري یو رسول (محمد) ورته راغی چې د هغه څه تصدیق کوونکی و چې له دوی سره وو، نو د هغو کسانو یوې ډلې چې کتاب (تورات) ورکړل شوی و، د الله کتاب داسې شاته وغورځاوه لکه څنګه چې دوی نه پوهیږي.


102

وَاتَّبَعُوْا مَا تَتْلُوا الشَّيٰطِيْنُ عَلٰى مُلْكِ سُلَيْمٰنَ ۚ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمٰنُ وَلٰكِنَّ الشَّيٰطِيْنَ كَفَرُوْا يُعَلِّمُوْنَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَآ اُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوْتَ وَمَارُوْتَ ۗ وَمَا يُعَلِّمٰنِ مِنْ اَحَدٍ حَتّٰى يَقُوْلَآ اِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلَا تَكْفُرْ ۗ فَيَتَعَلَّمُوْنَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُوْنَ بِهٖ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهٖ ۗ وَمَا هُمْ بِضَاۤرِّيْنَ بِهٖ مِنْ اَحَدٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗ وَيَتَعَلَّمُوْنَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ ۗ وَلَقَدْ عَلِمُوْا لَمَنِ اشْتَرٰىهُ مَا لَهٗ فِى الْاٰخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ ۗ وَلَبِئْسَ مَاشَرَوْا بِهٖٓ اَنْفُسَهُمْ ۗ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

wattaba‘ū mā tatlusy-syayāṭīnu ‘alā mulki sulaimān(a), wa mā kafara sulaimānu wa lākinnnasy-syayāṭīna kafarū yu‘allimūnan-nāsas siḥr(a), wa mā unzila ‘alal-malakaini bibābila hārūta wa mārūt(a), wa mā yu‘allimāni min aḥadin ḥattā yaqūlā innamā naḥnu fitnatun falā takfur, fayata‘allamūna minhumā mā yufarriqūna bihī bainal-mar'i wa zaujih(ī), wa mā hum biḍarrīna bihī min aḥadin illā bi'iżnillāh(i), wa yata‘allamūna mā yaḍurruhum wa lā yanfa‘uhum, wa laqad ‘alimū lamanisytarāhu mā lahū fil-ākhirati min khalāq(in), wa labi'sa mā syarau bihī anfusahum, lau kānū ya‘lamūn(a).

او دوی د هغه څه پیروي وکړه چې د سلیمان په واکمنۍ کې شیطانانو لوستل. سلیمان کافر نه و، بلکې دا شیطانان وو چې کافران وو، دوی انسانانو ته جادو ښوونه کوله او هغه څه چې د بابل په ځمکه کې دوو فرښتو ته نازل شوي وو، یعنې هاروت او ماروت. که څه هم دوی دواړو هیچا ته هیڅ شی نه دی ښوولی مخکې له دې چې ووایی، "په حقیقت کې، موږ یوازې (ستاسو لپاره) ازموینه یو، نو کافر مه کوئ." نو دوی له دواړو (فرښتو) څخه هغه څه زده کړل چې (میړه) د هغه له میرمنې څخه جلا کولی شي. دوی به د خپل جادو سره هیڅوک ته زیان ونه رسوي پرته له دې چې د الله له اجازې څخه. دوی هغه څه زده کوي چې دوی ته زیان رسوي، او دوی ته ګټه نه رسوي. او په حقیقت کې، دوی دمخه پوهیږي، څوک چې اخلي (جادو کاروي)، یقینا به په اخرت کې هیڅ ګټه ونه کړي. او په حقیقت کې، د هغو کسانو عملونه چې ځانونه د جادو په واسطه پلوري خورا بد دي، کاش چې دوی پوهیدلی.


103

وَلَوْ اَنَّهُمْ اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَمَثُوْبَةٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ خَيْرٌ ۗ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lau annahum āmanū wattaqau lamaṡūbatum min ‘indillāhi khair(un), lau kānū ya‘lamūn(a).

او که دوی ایمان راوړی وای او پرهیزګاري یې کړې وای، نو د الله له لوري به یې اجر غوره وای، کاشکې دوی پوهېدلای.


104

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَقُوْلُوْا رَاعِنَا وَقُوْلُوا انْظُرْنَا وَاسْمَعُوْا وَلِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā taqūlū rā‘inā wa qūlunẓurnā wasma‘ū wa lil-kāfirīna ‘ażābun alīm(un).

اې هغو کسانو چې ایمان مو راوړی دی! راعنا مه وایئ، بلکې "انظرنا" ووایاست او غوږ ونیسئ. او هغه کسان چې کافران دي، دردناک عذاب به ومومي.


105

مَا يَوَدُّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ وَلَا الْمُشْرِكِيْنَ اَنْ يُّنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِّنْ خَيْرٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيْمِ

mā yawaddul-lażīna kafarū min ahlil-kitābi wa lal-musyrikīna ay yunazzila ‘alaikum min khairim mir rabbikum, wallāhu yakhtaṣṣu biraḥmatihī may yasyā'(u), wallāhu żul faḍlil-‘aẓīm(i).

هغه کسان چې له اهل کتابو او مشرکانو څخه کافران دي، نه غواړي چې ستاسو د رب له خوا پر تاسو کوم خیر نازل شي. خو الله تعالی په ځانګړي ډول خپل رحمت هغو کسانو ته ورکوي چې وغواړي. او الله تعالی د لوی فضل خاوند دی.


106

۞ مَا نَنْسَخْ مِنْ اٰيَةٍ اَوْ نُنْسِهَا نَأْتِ بِخَيْرٍ مِّنْهَآ اَوْ مِثْلِهَا ۗ اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

mā nansakh min āyatin au nunsihā na'ti bi khairim minhā au miṡlihā, alam ta‘lam annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

هر آیت چې موږ منسوخ کړو یا له حافظې څخه یې حذف کړو، خامخا به یې غوره یا د هغې په څیر یو څه بدل کړو. ایا ته نه پوهېږې چې الله په هر څه قادر دی؟


107

اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ ۗ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

alam ta‘lam annallāha lahū mulkus-samāwāti wal arḍ(i), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

ایا ته نه پوهېږې چې د اسمانونو او ځمکې سلطنت د الله لپاره دی؟ او له الله پرته ستا لپاره بل څوک سرپرست او مرستندوی نشته.


108

اَمْ تُرِيْدُوْنَ اَنْ تَسْـَٔلُوْا رَسُوْلَكُمْ كَمَا سُىِٕلَ مُوْسٰى مِنْ قَبْلُ ۗوَمَنْ يَّتَبَدَّلِ الْكُفْرَ بِالْاِيْمَانِ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ

am turīdūna an tas'alū rasūlakum kamā su'ila mūsā min qabl(u), wa may yatabaddalil-kufra bil-īmāni faqad ḍalla sawā'as-sabīl(i).

یا غواړئ له خپل رسول (محمد) څخه هغه ډول پوښتنه وکړئ لکه څنګه چې موسی (بنی اسرائیلو) مخکې کړې وه؟ څوک چې د ایمان پر ځای کفر راولي، نو په حقیقت کې هغه له سمې لارې څخه ګمراه شوی دی.


109

وَدَّ كَثِيْرٌ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ لَوْ يَرُدُّوْنَكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ اِيْمَانِكُمْ كُفَّارًاۚ حَسَدًا مِّنْ عِنْدِ اَنْفُسِهِمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ ۚ فَاعْفُوْا وَاصْفَحُوْا حَتّٰى يَأْتِيَ اللّٰهُ بِاَمْرِهٖ ۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wadda kaṡīrum min ahlil-kitābi lau yaruddūnakum mim ba‘di īmānikum kuffārā(n), ḥasadam min ‘indi anfusihim mim ba‘di mā tabayyana lahumul-ḥaqq(u), fa‘fū waṣfaḥū ḥattā ya'tiyallāhu bi amrih(ī), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

ډېری اهل کتاب غواړي چې له ایمان راوړلو وروسته تاسو بیرته کافران کړي، ځکه چې د دوی په زړه کې د حق له څرګندېدو وروسته حسد دی. نو بخښنه وغواړئ او صبر وکړئ، تر هغه چې الله خپل حکم ورکړي. په حقیقت کې الله په هر څه قادر دی.


110

وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ ۗ وَمَا تُقَدِّمُوْا لِاَنْفُسِكُمْ مِّنْ خَيْرٍ تَجِدُوْهُ عِنْدَ اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāh(ta), wa mā tuqaddimū li'anfusikum min khairin tajidūhu ‘indallāh(i), innallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).

او لمونځونه ادا کړئ او زکات ورکړئ. او هر هغه ښه کار چې تاسو یې د ځان لپاره کوئ، هغه به تاسو ته د الله له خوا (اجر) درکړل شي. په حقیقت کې، الله ستاسو د کارونو لیدونکی دی.


111

وَقَالُوْا لَنْ يَّدْخُلَ الْجَنَّةَ اِلَّا مَنْ كَانَ هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى ۗ تِلْكَ اَمَانِيُّهُمْ ۗ قُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa qālū lay yadkhulal-jannata illā man kāna hūdan au naṣārā, tilka amāniyyuhum, qul hātū burhānakum in kuntum ṣādiqīn(a).

او هغوی (یهودیانو او عیسویانو) وویل، "هیڅوک به جنت ته له یهودیانو یا عیسویانو پرته داخل نشي." دا (یوازې) د دوی هیله مندي ده. ووایه، "که تاسو رښتیا وایئ، نو د خپل صداقت ثبوت راته وښایاست."


112

بَلٰى مَنْ اَسْلَمَ وَجْهَهٗ لِلّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهٗٓ اَجْرُهٗ عِنْدَ رَبِّهٖۖ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ ࣖ

balā man aslama wajhahū lillāhi wa huwa muḥsinun falahū ajruhū ‘inda rabbih(i), wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

نه! څوک چې ځان په بشپړه توګه الله ته وسپاري او ښه کار وکړي، د هغه اجر به د هغه د رب سره وي او د دوی لپاره نه کومه وېره شته او نه به غمجن کېږي.


113

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ لَيْسَتِ النَّصٰرٰى عَلٰى شَيْءٍۖ وَّقَالَتِ النَّصٰرٰى لَيْسَتِ الْيَهُوْدُ عَلٰى شَيْءٍۙ وَّهُمْ يَتْلُوْنَ الْكِتٰبَۗ كَذٰلِكَ قَالَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ مِثْلَ قَوْلِهِمْ ۚ فَاللّٰهُ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

wa qālatil-yahūdu laisatin-naṣārā ‘alā syai'(in), wa qālatin-naṣārā laisatil-yahūdu ‘alā syai'(in), wa hum yatlūnal-kitāb(a), każālika qālal-lażīna lā ya‘lamūna miṡla qaulihim, fallāhu yaḥkumu bainahum yaumal-qiyāmati fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).

او یهودیان وايي، "عیسویان هیڅ نلري،" او مسیحیان (هم) وايي، "یهودیان هیڅ نلري،" سره له دې چې دوی کتاب لولي. په ورته ډول، هغه خلک چې هیڅ پوهه نلري هغه څه وايي چې دوی یې وايي. نو الله به د قیامت په ورځ د هغه څه په اړه چې دوی یې شخړه کوله، قضاوت وکړي.


114

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ مَّنَعَ مَسٰجِدَ اللّٰهِ اَنْ يُّذْكَرَ فِيْهَا اسْمُهٗ وَسَعٰى فِيْ خَرَابِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ مَا كَانَ لَهُمْ اَنْ يَّدْخُلُوْهَآ اِلَّا خَاۤىِٕفِيْنَ ەۗ لَهُمْ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ وَّلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

wa man aẓlamu mim mam mana‘a masājidallāhi ay yużkara fīhasmuhū wa sa‘ā fī kharābihā, ulā'ika mā kāna lahum ay yadkhulūhā illā khā'ifīn(a), lahum fid-dun-yā khizyuw wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

او له هغه چا څخه به لوی ظالم څوک وي چې د الله په جوماتونو کې د هغه د نوم له یادولو څخه منع کوي او د هغوی د ورانولو هڅه کوي؟ دوی د (الله) له ویرې پرته د ننوتلو وړ نه دي. دوی به په دې نړۍ کې ذلیل شي او په آخرت کې به سخت عذاب سره مخ شي.


115

وَلِلّٰهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ فَاَيْنَمَا تُوَلُّوْا فَثَمَّ وَجْهُ اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

wa lillāhil-masyriqu wal-magrib(u), fa'ainamā tuwallū faṡamma wajhullāh(i), innallāha wāsi‘un ‘alīm(un).

او ختیځ او لویدیځ د الله دي. هر ځای چې تاسو مخ واړوئ، هلته د الله مخ دی. په حقیقت کې، الله پراخ او پوه دی.


116

وَقَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًا ۙسُبْحٰنَهٗ ۗ بَلْ لَّهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ كُلٌّ لَّهٗ قٰنِتُوْنَ

wa qāluttakhażallāhu waladan subḥānah(ū), bal lahū mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), kullul lahū qānitūn(a).

او هغوی وویل: "الله یو زوی لري." پاک دی الله ته، حتی د هغه لپاره هر څه دي چې په اسمانونو او ځمکه کې دي. ټول هغه ته تسلیم دي.


117

بَدِيْعُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَاِذَا قَضٰٓى اَمْرًا فَاِنَّمَا يَقُوْلُ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ

badī‘us-samāwāti wal-arḍ(i), wa iżā qaḍā amran fa'innamā yaqūlu lahū kun fayakūn(u).

(الله) د اسمان او ځمکې خالق دی. کله چې هغه غواړي یو څه پریکړه وکړي، هغه یوازې ورته وايي، "شه!" نو دا هغه څه دي چې دي.


118

وَقَالَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ لَوْلَا يُكَلِّمُنَا اللّٰهُ اَوْ تَأْتِيْنَآ اٰيَةٌ ۗ كَذٰلِكَ قَالَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّثْلَ قَوْلِهِمْ ۗ تَشَابَهَتْ قُلُوْبُهُمْ ۗ قَدْ بَيَّنَّا الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يُّوْقِنُوْنَ

wa qālal-lażīna lā ya‘lamūna lau lā yukallimunallāhu au ta'tīnā āyah(tun), każālika qālal-lażīna min qablihim miṡla qaulihim, tasyābahat qulūbuhum, qad bayyannal-āyāti liqaumiy yūqinūn(a).

او هغه کسان چې نه پوهیږي وايي: "ولې الله له موږ سره خبرې نه کوي یا موږ ته نښې (د هغه د قدرت) نه راځي؟" په ورته ډول هغو کسانو هم چې له دوی څخه مخکې وو هغه څه ویلي وو چې دوی یې ویلي وو. د دوی زړونه یو شان دي. په حقیقت کې، موږ د (زموږ د قدرت) نښې هغو کسانو ته بیان کړې دي چې ایمان راوړي.


119

اِنَّآ اَرْسَلْنٰكَ بِالْحَقِّ بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًاۙ وَّلَا تُسْـَٔلُ عَنْ اَصْحٰبِ الْجَحِيْمِ

innā arsalnāka bil-ḥaqqi basyīraw wa nażīrā(n), wa lā tus'alu ‘an aṣḥābil-jaḥīm(i).

بېشکه موږ ته (محمد صلی الله علیه وسلم) له حق سره د زېري ورکوونکي او وېروونکي په توګه لېږلی یې او د دوزخ د اوسېدونکو په اړه به له تا څخه پوښتنه نه کېږي.


120

وَلَنْ تَرْضٰى عَنْكَ الْيَهُوْدُ وَلَا النَّصٰرٰى حَتّٰى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ ۗ قُلْ اِنَّ هُدَى اللّٰهِ هُوَ الْهُدٰى ۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ بَعْدَ الَّذِيْ جَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِ ۙ مَا لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

wa lan tarḍā ‘ankal-yahūdu wa lan-naṣārā ḥattā tattabi‘a millatahum, qul inna hudallāhi huwal-hudā, wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum ba‘dal-lażī jā'aka minal-‘ilm(i), mā laka minallāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

او یهودیان او نصارا به تر هغه وخته پورې ستا (محمد صلی الله علیه وسلم) ونه مني تر څو چې ته د دوی د دین پیروي ونه کړې. ووایه: "په حقیقت کې د الله لارښوونه (اصلي) لارښوونه ده." او که ته د پوهې (حق) له راتلو وروسته د دوی د غوښتنو پیروي وکړې، نو ستا لپاره به د الله له لوري هیڅ ملاتړی او مرستندوی نه وي.


121

اَلَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَتْلُوْنَهٗ حَقَّ تِلَاوَتِهٖۗ اُولٰۤىِٕكَ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ ۗ وَمَنْ يَّكْفُرْ بِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ

allażīna ātaināhumul-kitāba yatlūnahū ḥaqqa tilāwatih(ī), ulā'ika yu'minūna bih(ī), wa may yakfur bihī fa ulā'ika humul-khāsirūn(a).

هغه کسان چې موږ ورته کتاب ورکړی دی، هغوی یې په سمه توګه لولي، هغوی په هغه ایمان لري. او څوک چې په هغه باندې کفر وکړي، هغوی زیان منونکي دي.


122

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَنِّيْ فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa annī faḍḍaltukum ‘alal-‘ālamīn(a).

اې بني اسرائيلو! زما هغه نعمتونه ياد کړئ چې ما پر تاسو انعام کړي دي او ما تاسو ته په دې نړۍ کې (په هغه وخت کې) پر ټولو خلکو فضیلت درکړی دی.


123

وَاتَّقُوْا يَوْمًا لَّا تَجْزِيْ نَفْسٌ عَنْ نَّفْسٍ شَيْـًٔا وَّلَا يُقْبَلُ مِنْهَا عَدْلٌ وَّلَا تَنْفَعُهَا شَفَاعَةٌ وَّلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

wattaqū yaumal lā tajzī nafsun ‘an nafsin syai'aw wa lā yuqbalu minhā ‘adluw wa lā tanfa‘uhā syafā‘atuw wa lā hum yunṣarūn(a).

او له هغې ورځې ووېرېږئ چې هيڅوک به د بل چا ځای ناستی نشي کېدای، نه به د چا فديه ومنل شي، نه به مرسته ورسره په ګټه وي او نه به ورسره مرسته وشي.


124

۞ وَاِذِ ابْتَلٰٓى اِبْرٰهٖمَ رَبُّهٗ بِكَلِمٰتٍ فَاَتَمَّهُنَّ ۗ قَالَ اِنِّيْ جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ اِمَامًا ۗ قَالَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِيْ ۗ قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِى الظّٰلِمِيْنَ

wa iżibtalā ibrāhīma rabbuhū bikalimātin fa atammahunn(a), qāla innī jā‘iluka lin-nāsi imāmā(n), qāla wa min żurriyyatī, qāla lā yanālu ‘ahdiẓ-ẓālimīn(a).

او (یاد کړئ) کله چې ابراهیم علیه السلام د هغه رب په څو خبرو سره وازمایه، نو هغه په بشپړ ډول هغه پوره کړې. هغه (الله) وویل: "بې شکه، ما ته د ټولو انسانانو مشر ټاکلی یې." هغه (ابراهیم علیه السلام) وویل: "او (هم) زما له اولادونو او لمسیانو څخه؟" الله فرمایي: "(حقیقت دی، مګر) زما ژمنه په ظالمانو نه پلي کیږي."


125

وَاِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثَابَةً لِّلنَّاسِ وَاَمْنًاۗ وَاتَّخِذُوْا مِنْ مَّقَامِ اِبْرٰهٖمَ مُصَلًّىۗ وَعَهِدْنَآ اِلٰٓى اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ اَنْ طَهِّرَا بَيْتِيَ لِلطَّاۤىِٕفِيْنَ وَالْعٰكِفِيْنَ وَالرُّكَّعِ السُّجُوْدِ

wa iż ja‘alnal-baita maṡābatal lin-nāsi wa amnā(n), wattakhiżū mim maqāmi ibrāhīma muṣallā(n), wa ‘ahidnā ilā ibrāhīma wa ismā‘īla an ṭahhirā baitiya liṭ-ṭā'ifīna wal-‘ākifīna war-rukka‘is-sujūd(i).

او (یاد کړئ)، کله چې موږ کور (کعبه) د خلکو لپاره د راټولیدو ځای او د امن ځای وټاکه. او د ابراهیم مقام د لمانځه ځای وګرځوئ. او موږ ابراهیم او اسماعیل ته امر کړی و چې "زما کور د طواف کونکو، اعتکاف کونکو، رکوع کونکو او سجده کونکو لپاره پاک کړئ!"


126

وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّ اجْعَلْ هٰذَا بَلَدًا اٰمِنًا وَّارْزُقْ اَهْلَهٗ مِنَ الثَّمَرٰتِ مَنْ اٰمَنَ مِنْهُمْ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ قَالَ وَمَنْ كَفَرَ فَاُمَتِّعُهٗ قَلِيْلًا ثُمَّ اَضْطَرُّهٗٓ اِلٰى عَذَابِ النَّارِ ۗ وَبِئْسَ الْمَصِيْرُ

wa iż qāla ibrāhīmu rabbij‘al hāżā baladan āminaw warzuq ahlahū minaṡ-ṡamarāti man āmana minhum billāhi wal-yaumil-ākhir(i), qāla wa man kafara fa umatti‘uhū qalīlan ṡumma aḍṭarruhū ilā ‘ażābin-nār(i), wa bi'sal-maṣīr(u).

او (یاد کړئ) کله چې ابراهیم علیه السلام دعا وکړه: "ای زما ربه، دا (د مکې ځمکه) د امن ځمکه وګرځوه او د هغې اوسیدونکو ته، یعنې هغو کسانو ته چې په الله او د اخرت په ورځ ایمان لري، د میوو په بڼه رزق ورکړه،" هغه (الله) وویل: "او کافر ته به لنډمهاله خوښي ورکړم، بیا به یې د دوزخ عذاب ته اړ کړم او دا د بیرته ستنیدو بدترین ځای دی."


127

وَاِذْ يَرْفَعُ اِبْرٰهٖمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَاِسْمٰعِيْلُۗ رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا ۗ اِنَّكَ اَنْتَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa iż yarfa‘u ibrāhīmul-qawā‘ida minal-baiti wa ismā‘īl(u), rabbanā taqabbal minnā, innaka antas-samī‘ul-‘alīm(u).

او (یاد کړئ) کله چې ابراهیم علیه السلام او اسماعیل علیه السلام د بیت المقدس بنسټونه پورته کول، (په داسې حال کې چې دعا یې کوله) "زموږ ربه، زموږ څخه (صدقه) قبوله کړه، په حقیقت کې ته اورېدونکی او پوه یې."


128

رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِنَآ اُمَّةً مُّسْلِمَةً لَّكَۖ وَاَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَا ۚ اِنَّكَ اَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

rabbanā waj‘alnā muslimaini laka wa min żurriyyatinā ummatam muslimatal lak(a), wa arinā manāsikanā wa tub ‘alainā, innaka antat-tawwābur-raḥīm(u).

ای زموږ ربه، موږ ستا اطاعت کوونکي جوړ کړه، او زموږ اولادونه او لمسیان هم ستا اطاعت کوونکي جوړ کړه او موږ ته د عبادت (حج) طریقې وښیه، او زموږ توبه قبوله کړه، په حقیقت کې ته تر ټولو توبه قبلونکی او مهربان یې.


129

رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيْهِمْ رَسُوْلًا مِّنْهُمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيْهِمْ ۗ اِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ࣖ

rabbanā wab‘aṡ fīhim rasūlam minhum yatlū ‘alaihim āyātika wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmata wa yuzakkīhim, innaka antal-‘azīzul-ḥakīm(u).

زموږ ربه، د دوی په منځ کې د دوی له ډلې څخه یو رسول راولېږه چې ستا آیتونه ورته ولولي، کتاب او حکمت ورته ورزده کړي او پاک یې کړي، په حقیقت کې ته ډېر غالب او ډېر حکمت والا یې."


130

وَمَنْ يَّرْغَبُ عَنْ مِّلَّةِ اِبْرٰهٖمَ اِلَّا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهٗ ۗوَلَقَدِ اصْطَفَيْنٰهُ فِى الدُّنْيَا ۚوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa may yargabu ‘an millati ibrāhīma illā man safiha nafsah(ū), wa laqad-iṣṭafaināhu fid-dun-yā, wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

او هغه خلک چې د ابراهیمي دین څخه کرکه کوي، یوازې هغه خلک دي چې ځانونه غولوي. او په حقیقت کې، موږ هغه (ابراهيم) په دې نړۍ کې غوره کړی دی. او په حقیقت کې هغه به په آخرت کې د متقیانو خلکو څخه وي.


131

اِذْ قَالَ لَهٗ رَبُّهٗٓ اَسْلِمْۙ قَالَ اَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

iż qāla lahū rabbuhū aslim, qāla aslamtu lirabbil-‘ālamīn(a).

(یاد کړئ) کله چې خدای هغه (ابراهيم) ته وویل: "سپارل کېږه!" هغه ځواب ورکړ: "زه د ټولو کائیناتو رب ته تسلیم یم."


132

وَوَصّٰى بِهَآ اِبْرٰهٖمُ بَنِيْهِ وَيَعْقُوْبُۗ يٰبَنِيَّ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰى لَكُمُ الدِّيْنَ فَلَا تَمُوْتُنَّ اِلَّا وَاَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ ۗ

wa waṣṣā bihā ibrāhīmu banīhi wa ya‘qūb(u), yā baniyya innallāhaṣṭafā lakumud-dīna falā tamūtunna illā wa antum muslimūn(a).

او ابراهیم علیه السلام خپلو زامنو ته دا (کلمه) وصیت کړه، او یعقوب علیه السلام هم دا خبره وکړه: "ای زما زامنو! په حقیقت کې الله تعالی دا دین ستاسو لپاره غوره کړی دی، نو مه مرئ مګر دا چې مسلمانان اوسئ."


133

اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ حَضَرَ يَعْقُوْبَ الْمَوْتُۙ اِذْ قَالَ لِبَنِيْهِ مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْۢ بَعْدِيْۗ قَالُوْا نَعْبُدُ اِلٰهَكَ وَاِلٰهَ اٰبَاۤىِٕكَ اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ اِلٰهًا وَّاحِدًاۚ وَنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ

am kuntum syuhadā'a iż ḥaḍara ya‘qūbal-maut(u), iż qāla libanīhi mā ta‘budūna mim ba‘dī, qālū na‘budu ilāhaka wa ilāha ābā'ika ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa ilāhaw wāḥidā(n), wa naḥnu lahū muslimūn(a).

آیا تاسو هغه وخت شاهدان وئ کله چې یعقوب ته مرګ راغی، کله چې هغه خپلو زامنو ته وویل: "زما له مرګ وروسته به د څه عبادت کوئ؟" هغوی ځواب ورکړ: "موږ به ستاسو د خدای او ستاسو د پلرونو د خدای عبادت کوو، یعنې ابراهیم، اسماعیل او اسحاق، (یعنې) د الله تعالی، او موږ (یوازې) هغه ته تسلیم یو."


134

تِلْكَ اُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَّا كَسَبْتُمْ ۚ وَلَا تُسْـَٔلُوْنَ عَمَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

tilka ummatun qad khalat, lahā mā kasabat wa lakum mā kasabtum, wa lā tus'alūna ‘ammā kānū ya‘malūn(a).

دا هغه خلک دي چې تېر شوي دي. د دوی لپاره هغه څه دي چې دوی یې کړي دي، او ستاسو لپاره هغه څه دي چې تاسو یې کړي دي. او له تاسو څخه به د دوی د عملونو په اړه پوښتنه نه کیږي.


135

وَقَالُوْا كُوْنُوْا هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى تَهْتَدُوْا ۗ قُلْ بَلْ مِلَّةَ اِبْرٰهٖمَ حَنِيْفًا ۗوَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

wa qālū kūnū hūdan au naṣārā tahtadū, qul bal millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).

او هغوی وویل: "که تاسو یهودیان یاست یا نصرانیان، نو خامخا به لارښوونه ومومئ." ووایه: "(نه!) مګر (موږ) د ابراهیم د مستقیم دین پیروي کوو او هغه د هغو کسانو څخه نه دی چې له خدای سره شریکان نیسي."


136

قُوْلُوْٓا اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَمَآ اُنْزِلَ اِلٰٓى اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطِ وَمَآ اُوْتِيَ مُوْسٰى وَعِيْسٰى وَمَآ اُوْتِيَ النَّبِيُّوْنَ مِنْ رَّبِّهِمْۚ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْهُمْۖ وَنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ

qūlū āmannā billāhi wa mā unzila ilainā wa mā unzila ilā ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭi wa mā ūtiya mūsā wa ‘īsā wa mā ūtiyan-nabiyyūna mir rabbihim, lā nufarriqu baina aḥadim minhum wa naḥnu lahū muslimūn(a).

ووایه: "موږ په الله او هغه څه چې پر موږ نازل شوي دي او هغه څه چې پر ابراهیم، اسماعیل، اسحاق، یعقوب او د دوی پر اولادې نازل شوي دي او هغه څه چې موسی او عیسی ته ورکړل شوي دي او هغه څه چې د دوی د رب له خوا پیغمبرانو ته ورکړل شوي دي، ایمان لرو. موږ د دوی د هیڅ یو ترمنځ توپیر نه کوو او موږ هغه ته تسلیم یو."


137

فَاِنْ اٰمَنُوْا بِمِثْلِ مَآ اٰمَنْتُمْ بِهٖ فَقَدِ اهْتَدَوْا ۚوَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا هُمْ فِيْ شِقَاقٍۚ فَسَيَكْفِيْكَهُمُ اللّٰهُ ۚوَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ ۗ

fa'in āmanū bimiṡli mā āmantum bihī faqadihtadau, wa in tawallau fa'innamā hum fī syiqāq(in), fasayakfīkahumullāh(u), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

نو که چېرې هغوی داسې ایمان راوړی وای لکه څنګه چې تاسو ایمان راوړی و، نو یقینا به یې لارښوونه موندلې وای. خو که چېرې هغوی مخ واړوي، نو یقینا هغوی (ستاسو سره) دښمني لري، نو الله به ستا لپاره کافي وي (ای محمده!) او هغه اورېدونکی او پوه دی.


138

صِبْغَةَ اللّٰهِ ۚ وَمَنْ اَحْسَنُ مِنَ اللّٰهِ صِبْغَةً ۖ وَّنَحْنُ لَهٗ عٰبِدُوْنَ

Ṣibgatallāh(i), wa man aḥsanu minallāhi ṣibgataw wa naḥnu lahū ‘ābidūn(a).

"الله دې تاته برکت درکړي." له الله څخه څوک غوره دی؟ او موږ د هغه عبادت کوو.


139

قُلْ اَتُحَاۤجُّوْنَنَا فِى اللّٰهِ وَهُوَ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْۚ وَلَنَآ اَعْمَالُنَا وَلَكُمْ اَعْمَالُكُمْۚ وَنَحْنُ لَهٗ مُخْلِصُوْنَ ۙ

qul atuḥājjūnanā fillāhi wa huwa rabbunā wa rabbukum, wa lanā a‘mālunā wa lakum a‘mālukum, wa naḥnu lahū mukhliṣūn(a).

(محمد صلی الله علیه وسلم) ته ووایه: "ایا تاسو غواړئ چې د الله په اړه له موږ سره بحث وکړئ، پداسې حال کې چې هغه زموږ او ستاسو رب دی؟ زموږ عملونه زموږ لپاره، ستاسو عملونه ستاسو لپاره، او موږ یوازې هغه ته په اخلاص سره ځانونه وقف کوو."


140

اَمْ تَقُوْلُوْنَ اِنَّ اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطَ كَانُوْا هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى ۗ قُلْ ءَاَنْتُمْ اَعْلَمُ اَمِ اللّٰهُ ۗ وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهَادَةً عِنْدَهٗ مِنَ اللّٰهِ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

am taqūlūna inna ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭa kānū hūdan au naṣārā, qul a'antum a‘lamu amillāh(u), wa man aẓlamu mimman katama syahādatan ‘indahū minallāh(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

یا تاسو (یهودیان او عیسویان) وایئ چې ابراهیم، اسماعیل، اسحاق، یعقوب او د دوی اولادونه یهودیان یا عیسویان وو؟ ووایه، "ایا تاسو ښه پوهیږئ یا الله، او له هغه چا څخه څوک ډیر ظالم دی چې د الله له لوري د هغه شهادت پټوي؟" الله له هغه څه څخه بې خبره نه دی چې تاسو یې کوئ.


141

تِلْكَ اُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَّا كَسَبْتُمْ ۚ وَلَا تُسْـَٔلُوْنَ عَمَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ࣖ ۔

tilka ummatun qad khalat, lahā mā kasabat wa lakum mā kasabtum, wa lā tus'alūna ‘ammā kānū ya‘malūn(a).

دا هغه خلک دي چې تېر شوي دي. د دوی لپاره هغه څه دي چې دوی یې کړي دي، او ستاسو لپاره هغه څه دي چې تاسو یې کړي دي. او له تاسو څخه به د دوی د عملونو په اړه پوښتنه نه کیږي.


142

۞ سَيَقُوْلُ السُّفَهَاۤءُ مِنَ النَّاسِ مَا وَلّٰىهُمْ عَنْ قِبْلَتِهِمُ الَّتِيْ كَانُوْا عَلَيْهَا ۗ قُلْ لِّلّٰهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُۗ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

sayāqūlus-sufahā'u minan-nāsi mā wallāhum ‘an qiblatihimul-latī kānū ‘alaihā, qul lillāhil-masyriqu wal-magrib(u), yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

هغه کسان چې له انسانانو څخه بې عقله دي، به ووایي: "څه شی دوی (مسلمانان) له هغه قبلې څخه واړول چې مخکې یې ورته متوجه وو؟" ووایه (محمد صلی الله علیه وسلم)، "ختیځ او لویدیځ د الله دي، هغه چا ته چې وغواړي مستقیمې لارې ته لارښوونه کوي."


143

وَكَذٰلِكَ جَعَلْنٰكُمْ اُمَّةً وَّسَطًا لِّتَكُوْنُوْا شُهَدَاۤءَ عَلَى النَّاسِ وَيَكُوْنَ الرَّسُوْلُ عَلَيْكُمْ شَهِيْدًا ۗ وَمَا جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِيْ كُنْتَ عَلَيْهَآ اِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يَّتَّبِعُ الرَّسُوْلَ مِمَّنْ يَّنْقَلِبُ عَلٰى عَقِبَيْهِۗ وَاِنْ كَانَتْ لَكَبِيْرَةً اِلَّا عَلَى الَّذِيْنَ هَدَى اللّٰهُ ۗوَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُضِيْعَ اِيْمَانَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

wa każālika ja‘alnākum ummataw wasaṭal litakūnū syuhadā'a ‘alan-nāsi wa yakūnar-rasūlu ‘alaikum syahīdā(n), wa mā ja‘alnal-qiblatal-latī kunta ‘alaihā illā lina‘lama may yattabi‘ur-rasūla mimmay yanqalibu ‘alā ‘aqibaih(i), wa in kānat lakabīratan illā ‘alal-lażīna hadallāh(u), wa mā kānallāhu liyuḍī‘a īmānakum, innallāha bin-nāsi lara'ūfur raḥīm(un).

او په همدې ډول، موږ تاسو (مسلمانان) "منځني خلک" ګرځولي یاست ترڅو تاسو د انسانانو (عملونو) شاهدان شئ او رسول (محمد) ستاسو (عملونو) شاهد وي. موږ دا قبله نه ده ګرځولې چې تاسو (مخکې) ورته مخ کړی و، مګر د دې لپاره چې موږ پوه شو چې څوک د رسول پیروي کوي او څوک بیرته ګرځي. په حقیقت کې، (د قبلې حرکت کول) خورا سخت دي، پرته له هغو کسانو څخه چې د الله لخوا لارښوونه شوي وي. او الله به ستاسو ایمان ضایع نه کړي. په حقیقت کې، الله په انسانانو باندې ډیر مهربان او مهربان دی.


144

قَدْ نَرٰى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِى السَّمَاۤءِۚ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضٰىهَا ۖ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ شَطْرَهٗ ۗ وَاِنَّ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ لَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّهِمْ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُوْنَ

qad narā taqallubaka wajhika fis-samā'(i), fa lanuwalliyannaka qiblatan tarḍāhā, fawalli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa ḥaiṡumā kuntum fawallū wujūhakum syaṭrah(ū), wa innal-lażīna ūtul-kitāba laya‘lamūna annahul-ḥaqqu mir rabbihim, wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ya‘malūn(a).

موږ ستا مخ (محمد صلی الله علیه وسلم) ډېر ځله اسمان ته پورته ګورو، نو موږ به تا هغه قبلې ته وګرځوو چې ته یې خوښوې. نو خپل مخ د لوی جومات په لور وګرځوه. او هر ځای چې یې، خپل مخ د هغې په لور وګرځوه. او په حقیقت کې هغه کسان چې کتاب (تورات او انجیل) ورکړل شوی دی پوهیږي چې (د قبلې لیږد) د دوی د رب له لوري حق دی. او الله له هغه څه څخه بې خبره نه دی چې دوی یې کوي.


145

وَلَىِٕنْ اَتَيْتَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ بِكُلِّ اٰيَةٍ مَّا تَبِعُوْا قِبْلَتَكَ ۚ وَمَآ اَنْتَ بِتَابِعٍ قِبْلَتَهُمْ ۚ وَمَا بَعْضُهُمْ بِتَابِعٍ قِبْلَةَ بَعْضٍۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَاجَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِ ۙ اِنَّكَ اِذًا لَّمِنَ الظّٰلِمِيْنَ ۘ

wa la'in ataital-lażīna ūtul-kitāba bikulli āyatim mā tabi‘ū qiblatak(a), wa mā anta bitābi‘in qiblatahum, wa mā ba‘ḍuhum bitābi‘in qiblata ba‘ḍ(in), wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum mim ba‘di mā jā'aka minal-‘ilm(i), innaka iżal laminaẓ-ẓālimīn(a).

او که څه هم ته (محمد صلی الله علیه وسلم) ټول آیتونه (معلومات) هغو کسانو ته ورکړې چې کتاب ورکړل شوی و، خو هغوی به ستا د قبلې پیروي ونه کړي، او ته به د هغوی د قبلې پیروي ونه کړې. ځینې به د نورو د قبلې پیروي ونه کړي. او که ته د پوهې له راتلو وروسته د هغوی د غوښتنو پیروي وکړې، نو خامخا به له ظالمانو څخه یې.


146

اَلَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَعْرِفُوْنَهٗ كَمَا يَعْرِفُوْنَ اَبْنَاۤءَهُمْ ۗ وَاِنَّ فَرِيْقًا مِّنْهُمْ لَيَكْتُمُوْنَ الْحَقَّ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ

allażīna ātaināhumul-kitāba ya‘rifūnahū kamā ya‘rifūna abnā'ahum, wa inna farīqam minhum layaktumūnal-ḥaqqa wa hum ya‘lamūn(a).

هغه کسان چې موږ ورته کتاب (تورات او انجیل) ورکړی دی، هغه (محمد) داسې پیژني لکه څنګه چې خپل اولادونه پیژني. په حقیقت کې، ځینې یې حق پټوي پداسې حال کې چې دوی پوهیږي.


147

اَلْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِيْنَ ࣖ

al-ḥaqqu mir rabbika falā takūnanna minal-mumtarīn(a).

حق ستا د رب له لوري دی، نو ته (محمد صلی الله علیه وسلم) هیڅکله له شک کوونکو څخه مه کیږه.


148

وَلِكُلٍّ وِّجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيْهَا فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرٰتِۗ اَيْنَ مَا تَكُوْنُوْا يَأْتِ بِكُمُ اللّٰهُ جَمِيْعًا ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wa likulliw wijhatun huwa muwallīhā fastabiqul-khairāt(i), aina mā takūnū ya'ti bikumullāhu jamī‘ā(n), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

او هر امت یوه قبله لري چې هغه ورته مخامخ دی. نو په نیکۍ کې سیالي وکړئ. تاسو هرچیرې چې یاست، الله به خامخا تاسو ټول راټول کړي. په حقیقت کې، الله په هر څه قادر دی.


149

وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَاِنَّهٗ لَلْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

wa min ḥaiṡu kharajta fawalli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa innahū lal-ḥaqqu mir rabbik(a), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

او له هر ځای څخه چې ته (محمد صلی الله علیه وسلم) راوځې، خپل مخ د مسجدالحرام په لور وګرځوه، په حقیقت کې دا ستا د رب فیصله ده، الله تعالی له هغه څه څخه بې خبره نه دی چې تاسو یې کوئ.


150

وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ شَطْرَهٗ ۙ لِئَلَّا يَكُوْنَ لِلنَّاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ اِلَّا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِيْ وَلِاُتِمَّ نِعْمَتِيْ عَلَيْكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَۙ

wa min ḥaiṡu kharajta fa walli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa ḥaiṡumā kuntum fawallū wujūhakum syaṭrah(ū), li'allā yakūna lin-nāsi ‘alaikum ḥujjatun illal-lażīna ẓalamū minhum, falā takhsyauhum wakhsyaunī, wa li'utimma ni‘matī ‘alaikum wa la‘allakum tahtadūn(a).

او له هر ځای څخه چې ته (محمد صلی الله علیه وسلم) راوځې، خپل مخ د مسجدالحرام په لور وګرځوه. او هر ځای چې یې، خپل مخ د هغه په لور وګرځوه، ترڅو د انسانانو لپاره (ستاسو د مخالفت لپاره) هیڅ دلیل پاتې نشي، پرته له هغو کسانو څخه چې په دوی کې ظالمان دي. له هغوی مه وېرېږئ، بلکې له ما ووېرېږئ، ترڅو زه خپل نعمتونه پر تاسو بشپړ کړم، او د دې لپاره چې تاسو لارښوونه ومومئ.


151

كَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْكُمْ رَسُوْلًا مِّنْكُمْ يَتْلُوْا عَلَيْكُمْ اٰيٰتِنَا وَيُزَكِّيْكُمْ وَيُعَلِّمُكُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَيُعَلِّمُكُمْ مَّا لَمْ تَكُوْنُوْا تَعْلَمُوْنَۗ

kamā arsalnā fīkum rasūlam minkum yatlū ‘alaikum āyātinā wa yuzakkīkum wa yu‘allimukumul-kitāba wal-ḥikmata wa yu‘allimukum mā lam takūnū ta‘lamūn(a).

لکه څنګه چې موږ ستاسو له منځه یو رسول (محمد) درلیږلی دی چې زموږ آیتونه لولي، تاسو پاکوي، تاسو ته کتاب (قرآن) او حکمت (سنت) درکوي، او تاسو ته هغه څه درکوي چې تاسو نه پوهیږئ.


152

فَاذْكُرُوْنِيْٓ اَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوْا لِيْ وَلَا تَكْفُرُوْنِ ࣖ

fażkurūnī ażkurkum wasykurū lī wa lā takfurūn(i).

نو ما یاد کړئ، زه به تاسو یاد کړم، زما شکر ادا کړئ او زما په اړه ناشکري مه کوئ.


153

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اسْتَعِيْنُوْا بِالصَّبْرِ وَالصَّلٰوةِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ مَعَ الصّٰبِرِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanusta‘īnū biṣ-ṣabri waṣ-ṣalāh(ti), innallāha ma‘aṣ-ṣābirīn(a).

اې هغو کسانو چې ایمان مو راوړی دی! په صبر او لمانځه سره له الله څخه مرسته وغواړئ، په یقیني توګه الله د صبر کوونکو سره دی.


154

وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَنْ يُّقْتَلُ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اَمْوَاتٌ ۗ بَلْ اَحْيَاۤءٌ وَّلٰكِنْ لَّا تَشْعُرُوْنَ

wa lā taqūlū limay yuqtalu fī sabīlillāhi amwāt(un), bal aḥyā'uw wa lākil lā tasy‘urūn(a).

او هغه کسان چې د الله په لاره کې وژل کیږي، مړه مه وایئ، په حقیقت کې دوی ژوندي دي، مګر تاسو یې نه پیژنئ.


155

وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوْفِ وَالْجُوْعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الْاَمْوَالِ وَالْاَنْفُسِ وَالثَّمَرٰتِۗ وَبَشِّرِ الصّٰبِرِيْنَ

wa lanabluwannakum bisyai'im minal-khaufi wal-jū‘i wa naqaṣim minal-amwāli wal-anfusi waṡ-ṡamarāt(i), wa basysyiriṣ-ṣābirīn(a).

او موږ به خامخا تاسو په یو څه ویره، لوږې، د مالونو، روحونو او میوو په کمښت سره وازمایو. او صبر کوونکو ته زیری ورکړه.


156

اَلَّذِيْنَ اِذَآ اَصَابَتْهُمْ مُّصِيْبَةٌ ۗ قَالُوْٓا اِنَّا لِلّٰهِ وَاِنَّآ اِلَيْهِ رٰجِعُوْنَۗ

allażīna iżā aṣābathum muṣībah(tun), qālū innā lillāhi wa innā ilaihi rāji‘ūn(a).

(یعنې) هغه کسان چې کله کوم مصیبت راشي نو وايي "انا لله و انا الیه راجعون" (په حقیقت کې موږ د الله یو او هغه ته به بیرته ورګرځو).


157

اُولٰۤىِٕكَ عَلَيْهِمْ صَلَوٰتٌ مِّنْ رَّبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُهْتَدُوْنَ

ulā'ika ‘alaihim ṣalawātum mir rabbihim wa raḥmah(tun), wa ulā'ika humul-muhtadūn(a).

دا هغه کسان دي چې د خپل رب له خوا بخښنه او رحمت ترلاسه کوي، او دوی هغه کسان دي چې لارښوونه ترلاسه کوي.


158

۞ اِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَاۤىِٕرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ اَوِ اعْتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ اَنْ يَّطَّوَّفَ بِهِمَا ۗ وَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًاۙ فَاِنَّ اللّٰهَ شَاكِرٌ عَلِيْمٌ

innaṣ-ṣafā wal-marwata min sya‘ā'irillāh(i), faman ḥajjal-baita awi‘tamara falā junāḥa ‘alaihi ay yaṭṭawwafa bihimā, wa man taṭawwa‘a khairan fa innallāha syākirun ‘alīm(un).

په حقیقت کې صفا او مروه د الله د دین له نښو څخه دي. نو څوک چې د بیت الله حج یا عمره وکړي، نو په هغه باندې هیڅ ګناه نشته چې د دوی ترمنځ سعی وکړي. او څوک چې په خپله خوښه ښه کار وکړي، نو الله تعالی قدردان او پوه دی.


159

اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْتُمُوْنَ مَآ اَنْزَلْنَا مِنَ الْبَيِّنٰتِ وَالْهُدٰى مِنْۢ بَعْدِ مَا بَيَّنّٰهُ لِلنَّاسِ فِى الْكِتٰبِۙ اُولٰۤىِٕكَ يَلْعَنُهُمُ اللّٰهُ وَيَلْعَنُهُمُ اللّٰعِنُوْنَۙ

innal-lażīna yaktumūna mā anzalnā minal-bayyināti wal-hudā mim ba‘di mā bayyannāhu lin-nāsi fil-kitāb(i), ulā'ika yal‘anuhumullāhu wa yal‘anuhumul-lā‘inūn(a).

په حقیقت کې، هغه کسان چې هغه څه پټوي چې موږ د معلوماتو او لارښوونو په بڼه رالیږلي دي، وروسته له دې چې موږ یې په کتاب (قرآن) کې انسانانو ته بیان کړي دي، دا هغه کسان دي چې الله تعالی پرې لعنت وایي او لعنت ویونکي هم پرې لعنت وایي.


160

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا وَاَصْلَحُوْا وَبَيَّنُوْا فَاُولٰۤىِٕكَ اَتُوْبُ عَلَيْهِمْ ۚ وَاَنَا التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

illal-lażīna tābū wa aṣlaḥū wa bayyanū fa'ulā'ika atūbu ‘alaihim, wa anat-tawwābur-raḥīm(u).

پرته له هغو کسانو څخه چې توبه یې کړې ده، اصلاح یې کړې ده او (یې) تشریح کړې ده، زه د هغوی توبه قبلوم، او زه هغه څوک یم چې توبه قبلوم، ډېر رحم کوونکی یم.


161

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَمَاتُوْا وَهُمْ كُفَّارٌ اُولٰۤىِٕكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللّٰهِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ وَالنَّاسِ اَجْمَعِيْنَۙ

innal-lażīna kafarū wa mātū wa hum kuffārun ulā'ika ‘alaihim la‘natullāhi wal-malā'ikati wan-nāsi ajma‘īn(a).

په حقیقت کې هغه کسان چې کافران شوي او په کافر حالت کې مړه شوي، په هغوی به د الله، ملایکو او ټولو انسانانو لعنت وي.


162

خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۚ لَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

khālidīna fīhā, lā yukhaffafu ‘anhumul-‘ażābu wa lā hum yunẓarūn(a).

دوی به په هغه (لعنت) کې تل پاتې شي، د دوی عذاب به سپک نه شي او نه به ورته مهلت ورکړل شي.


163

وَاِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ لَآاِلٰهَ اِلَّا هُوَ الرَّحْمٰنُ الرَّحِيْمُ ࣖ

wa ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), lā ilāha illā huwar-raḥmānur-raḥīm(u).

او ستاسو خدای هغه قادر خدای دی چې له هغه پرته بل خدای نشته، ډېر مهربان او رحم کوونکی دی.


164

اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

په حقیقت کې، د اسمانونو او ځمکې په پیدایښت کې، د شپې او ورځې په بدلون کې، او هغه کښتۍ چې په سمندر کې د انسانانو لپاره ګټور شیان راوړي، او هغه اوبه چې الله له اسمان څخه راښکته کوي، او ځمکه یې د هغې له مړینې وروسته ژوندۍ کوي، او په هغې کې هر ډول څاروي خپروي، او د بادونو بدلون او هغه ورېځې چې د اسمانونو او ځمکې ترمنځ کنټرول کیږي، په حقیقت کې د هغو خلکو لپاره نښې دي چې پوهیږي.


165

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّتَّخِذُ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَنْدَادًا يُّحِبُّوْنَهُمْ كَحُبِّ اللّٰهِ ۗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَشَدُّ حُبًّا لِّلّٰهِ ۙوَلَوْ يَرَى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْٓا اِذْ يَرَوْنَ الْعَذَابَۙ اَنَّ الْقُوَّةَ لِلّٰهِ جَمِيْعًا ۙوَّاَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعَذَابِ

wa minan-nāsi may yattakhiżu min dūnillāhi andāday yuḥibbūnahum kaḥubbillāh(i), wal-lażīna āmanū asyaddu ḥubbal lillāh(i), wa lau yaral-lażīna ẓalamū iż yaraunal-‘ażāb(a), annal-quwwata lillāhi jamī‘ā(n), wa annallāha syadīdul-‘ażāb(i).

او په انسانانو کې داسې کسان شته چې له الله پرته نور معبودان د خپلو سیالانو په توګه عبادت کوي، له هغوی سره د الله په څېر مینه کوي. خو هغه کسان چې ایمان لري له الله سره په مینه کې خورا لوی دي. کاش چې هغه کسان چې ظلم کوي، کله چې دوی (د قیامت په ورځ) عذاب وویني، نو وویني چې ټول ځواک د الله دی او دا چې الله سخت عذاب ورکوونکی دی (دوی به خامخا پښیمانه شي).


166

اِذْ تَبَرَّاَ الَّذِيْنَ اتُّبِعُوْا مِنَ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْا وَرَاَوُا الْعَذَابَ وَتَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْاَسْبَابُ

iż tabarra'al-lażīnattubi‘ū minal-lażīnattaba‘ū wa ra'awul-‘ażāba wa taqaṭṭa‘at bihimul-asbāb(u).

(دا هغه وخت دی) کله چې هغه کسان چې پیروي یې کوله له هغو کسانو څخه مخ واړوي چې پیروي یې کوله، او دوی عذاب وویني، او (کله چې) د دوی ترمنځ ټولې اړیکې پرې شي.


167

وَقَالَ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْا لَوْ اَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَتَبَرَّاَ مِنْهُمْ ۗ كَمَا تَبَرَّءُوْا مِنَّا ۗ كَذٰلِكَ يُرِيْهِمُ اللّٰهُ اَعْمَالَهُمْ حَسَرٰتٍ عَلَيْهِمْ ۗ وَمَا هُمْ بِخٰرِجِيْنَ مِنَ النَّارِ ࣖ

wa qālal-lażīnattaba‘ū lau anna lanā karratan fa natabarra'a minhum, kamā tabarra'ū minnā, każālika yurīhimullāhu a‘mālahum ḥasarātin ‘alaihim, wa mā hum bikhārijīna minan-nār(i).

او هغو کسانو چې ورپسې وو وویل: "که موږ ته (دنیا ته د بیرته راستنیدو فرصت) وای، نو البته موږ به یې پریږدو لکه څنګه چې دوی موږ پریښي دي." په دې توګه الله دوی ته د دوی هغه عملونه ښیې چې دوی پرې پښېمانه دي. او دوی به د دوزخ له اور څخه ونه وځي.


168

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ كُلُوْا مِمَّا فِى الْاَرْضِ حَلٰلًا طَيِّبًا ۖوَّلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

yā ayyuhan-nāsu kulū mimmā fil-arḍi ḥalālan ṭayyibā(n), wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).

اې خلکو! له هغو حلالو او پاکو خوړو څخه وخورئ چې په ځمکه کې موندل کېږي او د شیطان په قدمونو مه ځئ، په حقیقت کې شیطان ستاسو ښکاره دښمن دی.


169

اِنَّمَا يَأْمُرُكُمْ بِالسُّوْۤءِ وَالْفَحْشَاۤءِ وَاَنْ تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

innamā ya'murukum bis-sū'i wal-faḥsyā'i wa an taqūlū ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

په حقیقت کې، (شیطان) یوازې تاسو ته د بدو او ناوړو کارونو امر کوي، او د الله په اړه هغه څه ووایاست چې تاسو یې نه پوهیږئ.


170

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اتَّبِعُوْا مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ قَالُوْا بَلْ نَتَّبِعُ مَآ اَلْفَيْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا ۗ اَوَلَوْ كَانَ اٰبَاۤؤُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ شَيْـًٔا وَّلَا يَهْتَدُوْنَ

wa iżā qīla lahumuttabi‘ū mā anzalallāhu qālū bal nattabi‘u mā alfainā ‘alaihi ābā'anā, awalau kāna ābā'uhum lā ya‘qilūna syai'aw wa lā yahtadūn(a).

او کله چې دوی ته وویل شي چې "د هغه څه پیروي وکړئ چې الله نازل کړي دي." دوی ځواب ورکړ، "(نه!) موږ د هغه څه پیروي کوو چې موږ خپل پلرونه (په کولو) موندلي دي." په حقیقت کې، د دوی پلرونه هیڅ نه پوهیدل، او هیڅ لارښوونه یې نه درلوده.


171

وَمَثَلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا كَمَثَلِ الَّذِيْ يَنْعِقُ بِمَا لَا يَسْمَعُ اِلَّا دُعَاۤءً وَّنِدَاۤءً ۗ صُمٌّ ۢ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ

wa maṡalul-lażīna kafarū kamaṡalil-lażī yan‘iqu bimā lā yasma‘u illā du‘ā'aw wa nidā'ā(n), ṣummum bukmun ‘umyun fahum lā ya‘qilūn(a).

او د کافرانو (بلونکو) مثال د هغه (شپونکي) په څیر دی چې په (حیواناتو) نارې وهي چې یوازې غږ او چیغې اوري. (دوی) کاڼه، ګونګیان او ړانده دي، نو دوی نه پوهیږي.


172

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْ وَاشْكُرُوْا لِلّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum wasykurū lillāhi in kuntum iyyāhu ta‘budūn(a).

اې هغو کسانو چې ایمان مو راوړی دی، له هغو پاکو رزقونو څخه وخورئ چې موږ تاسو ته درکړي دي او د الله شکر ادا کړئ، که تاسو یوازې د هغه عبادت کوئ.


173

اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ بِهٖ لِغَيْرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla bihī ligairillāh(i), fa maniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

په حقیقت کې، هغه یوازې مرداره، وینه، د خنزیر غوښه او هغه څاروي (غوښه) حرام کړي دي چې د الله پرته د بل چا په نوم ذبح شوي وي. مګر څوک چې مجبور شي (چې وخوري)، نه د دې لپاره چې هغه یې وغواړي او نه هم له حد څخه پورته، نو د هغه لپاره هیڅ ګناه نشته. په حقیقت کې، الله بخښونکی او رحم کوونکی دی.


174

اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْتُمُوْنَ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ الْكِتٰبِ وَيَشْتَرُوْنَ بِهٖ ثَمَنًا قَلِيْلًاۙ اُولٰۤىِٕكَ مَا يَأْكُلُوْنَ فِيْ بُطُوْنِهِمْ اِلَّا النَّارَ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللّٰهُ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَلَا يُزَكِّيْهِمْ ۚوَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīna yaktumūna mā anzalallāhu minal-kitābi wa yasytarūna bihī ṡamanan qalīlā(n), ulā'ika mā ya'kulūna fī buṭūnihim illan-nāra wa lā yukallimuhumullāhu yaumal-qiyāmati wa lā yuzakkīhim, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

په حقیقت کې هغه کسان چې هغه څه پټوي چې الله تعالی نازل کړي دي او په لږ قیمت یې پلوري، دوی یوازې په خپلو ګیډو کې د دوزخ اور خوري، او الله تعالی به د قیامت په ورځ نه دوی ته سلام وکړي او نه به یې پاک کړي، د دوی لپاره دردناک عذاب دی.


175

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الضَّلٰلَةَ بِالْهُدٰى وَالْعَذَابَ بِالْمَغْفِرَةِ ۚ فَمَآ اَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ

ulā'ikal-lażīnasytarawuḍ-ḍalālata bil-hudā wal-‘ażāba bil-magfirah(ti), famā aṣbarahum ‘alan-nār(i).

دوی هغه کسان دي چې ګمراهي د لارښوونې په بدل کې او سزا د بخښنې په بدل کې اخلي. نو دوی څومره زړور دي چې د دوزخ له اور څخه ځان وژغوري!


176

ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ نَزَّلَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ ۗ وَاِنَّ الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِى الْكِتٰبِ لَفِيْ شِقَاقٍۢ بَعِيْدٍ ࣖ

Żālika bi'annallāha nazzalal-kitāba bil-ḥaqq(i), wa innal-lażīnakhtalafū fil-kitābi lafī syiqāqim ba‘īd(in).

دا ځکه چې الله تعالی کتاب (قرآن) په حق سره نازل کړی دی، او په حقیقت کې هغه کسان چې د کتاب (حقیقت) په اړه اختلاف کوي، په ژوره اختلاف کې دي.


177

۞ لَيْسَ الْبِرَّاَنْ تُوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ وَالْكِتٰبِ وَالنَّبِيّٖنَ ۚ وَاٰتَى الْمَالَ عَلٰى حُبِّهٖ ذَوِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِۙ وَالسَّاۤىِٕلِيْنَ وَفىِ الرِّقَابِۚ وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَى الزَّكٰوةَ ۚ وَالْمُوْفُوْنَ بِعَهْدِهِمْ اِذَا عَاهَدُوْا ۚ وَالصّٰبِرِيْنَ فِى الْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ وَحِيْنَ الْبَأْسِۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُتَّقُوْنَ

laisal-birra an tuwallū wujūhakum qibalal-masyriqi wal-magribi wa lākinnal-birra man āmana billāhi wal-yaumil ākhiri wal-malā'ikati wal-kitābi wan-nabiyyīn(a), wa ātal-māla ‘alā ḥubbihī żawil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīna wabnas-sabīl(i), was-sā'ilīna wa fir-riqāb(i), wa aqāmaṣ-ṣalāta wa ātaz-zakāh(ta), wal mūfūna bi‘ahdihim iżā ‘āhadū, waṣ-ṣābirīna fil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i wa ḥīnal-ba's(i), ulā'ikal-lażīna ṣadaqū, wa ulā'ika humul-muttaqūn(a).

نیکي دا نه ده چې خپل مخ ختیځ او لویدیځ ته واړوئ، بلکې نیکي هغه ده چې په الله، د قیامت په ورځ، پرښتو، کتابونو او پیغمبرانو ایمان لري او خپلې خوښې شتمنۍ خپلوانو، یتیمانو، مسکینانو، مسافرو، سوالګرو، او د خپلو غلامانو آزادولو، لمونځ کوونکو او زکات ورکوونکو، او د ژمنې پر مهال خپلو ژمنو ته وفادار پاتې کېږي، او هغه خلک چې په فقر، مصیبت او د جګړې په وخت کې صبر کوي. دوی ریښتیني خلک دي، او دوی پرهیزګاران دي.


178

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِى الْقَتْلٰىۗ اَلْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالْاُنْثٰى بِالْاُنْثٰىۗ فَمَنْ عُفِيَ لَهٗ مِنْ اَخِيْهِ شَيْءٌ فَاتِّبَاعٌ ۢبِالْمَعْرُوْفِ وَاَدَاۤءٌ اِلَيْهِ بِاِحْسَانٍ ۗ ذٰلِكَ تَخْفِيْفٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ ۗفَمَنِ اعْتَدٰى بَعْدَ ذٰلِكَ فَلَهٗ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kutiba ‘alaikumul-qiṣāṣu fil-qatlā, al-ḥurru bil-ḥurri wal-‘abdu bil-‘abdi wal-unṡā bil-unṡā, faman ‘ufiya lahū min akhīhi syai'un fattibā‘um bil-ma‘rūfi wa adā'un ilaihi bi iḥsān(in), żālika takhfīfum mir rabbikum wa raḥmah(tun), fa mani‘tadā ba‘da żālika fa lahū ‘ażābun alīm(un).

اې هغو کسانو چې ایمان مو راوړی دی! پر تاسو باندې د وژل شوي کس قصاص واجب دی. ازاد خلک د ازادو خلکو سره، غلامان د غلامانو سره، ښځې د ښځو سره. خو څوک چې د خپل ورور څخه بخښنه ترلاسه کوي، نو باید په ښه توګه یې تعقیب کړي، او هغه ته په ښه توګه فدیه ورکړي. دا ستاسو د رب له لوري راحت او رحمت دی. څوک چې له دې وروسته له حد څخه تیر شي، هغه به ډیر دردناک عذاب سره مخ شي.


179

وَلَكُمْ فِى الْقِصَاصِ حَيٰوةٌ يّٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ

wa lakum fil-qiṣāṣi ḥayātuy yā ulil-albābi la‘allakum tattaqūn(a).

او په قصاص کې ستاسو لپاره د ژوند (ضمانت) دی، ای د عقل خاوندانو، ترڅو تاسو پرهیزګاره شئ.


180

كُتِبَ عَلَيْكُمْ اِذَا حَضَرَ اَحَدَكُمُ الْمَوْتُ اِنْ تَرَكَ خَيْرًا ۖ ۨالْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ بِالْمَعْرُوْفِۚ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِيْنَ ۗ

kutiba ‘alaikum iżā ḥaḍara aḥadakumul-mautu in taraka kahirā(n), al-waṣiyyatu lil-wālidaini wal-aqrabīna bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muttaqīn(a).

پر تاسو باندې دا واجب ده، که چیرې ستاسو څخه د یو چا مرګ راشي، که هغه شتمني پریږدي، نو د خپل مور او پلار او نږدې خپلوانو لپاره په ښه توګه وصیت وکړئ، (دا د متقیانو لپاره) فرض دی.


181

فَمَنْۢ بَدَّلَهٗ بَعْدَمَا سَمِعَهٗ فَاِنَّمَآ اِثْمُهٗ عَلَى الَّذِيْنَ يُبَدِّلُوْنَهٗ ۗ اِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ ۗ

famam baddalahū ba‘da mā sami‘ahū fa innamā iṡmuhū ‘alal-lażīna yubaddilūnah(ū), innallāha samī‘un ‘alīm(un).

څوک چې وصیت (وصیت) له اورېدو وروسته بدل کړي، ګناه یې یوازې د هغه چا ده چې بدلوي، په حقیقت کې الله تعالی اوریدونکی او پوه دی.


182

فَمَنْ خَافَ مِنْ مُّوْصٍ جَنَفًا اَوْ اِثْمًا فَاَصْلَحَ بَيْنَهُمْ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

faman khāfa mim mūṣin janafan au iṡman fa aṣlaḥa bainahum falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

خو څوک چې له دې څخه وېرېږي چې وصیت کوونکی له چا سره تعصب لري یا یې کوم غلط کار کړی دی، او بیا یې د دوی ترمنځ روغه جوړه وکړه، نو هغه ګناه نه ده کړې، په حقیقت کې الله بخښونکی او مهربان دی.


183

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَۙ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kutiba ‘alaikumuṣ-ṣiyāmu kamā kutiba ‘alal-lażīna min qablikum la‘allakum tattaqūn(a).

اې هغو کسانو چې ایمان مو راوړی دی! پر تاسو روژه فرض شوې ده لکه څنګه چې له تاسو څخه مخکې پر هغو کسانو فرض شوې وه ترڅو تاسو پرهیزګاره شئ.


184

اَيَّامًا مَّعْدُوْدٰتٍۗ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ عَلٰى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ اَيَّامٍ اُخَرَ ۗوَعَلَى الَّذِيْنَ يُطِيْقُوْنَهٗ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِيْنٍۗ فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَهُوَ خَيْرٌ لَّهٗ ۗوَاَنْ تَصُوْمُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

ayyāmam ma‘dūdāt(in), faman kāna minkum marīḍan au ‘alā safarin fa ‘iddatum min ayyāmin ukhar(a), wa ‘alal-lażīna yuṭīqūnahū fidyatun ṭa‘āmu miskīn(in), faman taṭawwa‘a khairan fahuwa khairul lah(ū), wa an taṣūmū khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

(یعنې) د یو ټاکلي شمېر ورځې. نو څوک چې ستاسو څخه ناروغ وي یا په سفر کې وي (او روژه نه نیسي)، نو (باید د نورو ورځو د هغو ورځو قضا پوره کړي) (چې هغه یې نه ده نیولې). او څوک چې د روژې نیولو توان نلري، د یو مسکین د خوړو فدیه (د فدیې فدیه) ده. خو څوک چې په خپله خوښه ښه وکړي، دا د هغه لپاره غوره ده، او ستاسو روژه ستاسو لپاره غوره ده، که تاسو پوهیږئ.


185

شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ فِيْهِ الْقُرْاٰنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنٰتٍ مِّنَ الْهُدٰى وَالْفُرْقَانِۚ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ ۗوَمَنْ كَانَ مَرِيْضًا اَوْ عَلٰى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ اَيَّامٍ اُخَرَ ۗيُرِيْدُ اللّٰهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيْدُ بِكُمُ الْعُسْرَ ۖوَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللّٰهَ عَلٰى مَا هَدٰىكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

syahru ramaḍānal-lażī unzila fīhil-qur'ānu hudal lin-nāsi wa bayyinātim minal-hudā wal-furqān(i), faman syahida minkumusy-syahra falyaṣumh(u) wa man kāna marīḍan au ‘alā safarin fa ‘iddatum min ayyāmin ukhar(a), yurīdullāhu bikumul-yusra wa lā yurīdu bikumul-‘usr(a), wa litukmilul-‘iddata wa litukabbirullāha ‘alā mā hadākum wa la‘allakum tasykurūn(a).

د روژې میاشت هغه (میاشت) ده چې قرآن پکې نازل شوی دی، د انسانانو لپاره لارښوونه او د دې لارښوونې وضاحت او د (حق او باطل ترمنځ) توپیر لپاره. نو له تاسو څخه چې څوک په دې میاشت کې روژه ونیسي، هغه دې روژه ونیسي. او څوک چې ناروغ وي یا په سفر کې وي (روژه نه نیسي)، نو (باید د هغې قضا پوره کړي)، په نورو ورځو کې څومره ورځې چې یې له لاسه ورکړې وي. الله تعالی ستاسو لپاره اسانتیا غواړي، او ستاسو لپاره سختي نه غواړي. تاسو باید شمېره بشپړه کړئ او د هغه لارښوونې لپاره چې هغه تاسو ته درکړې ده، د الله تعالی ستاینه وکړئ، ترڅو تاسو شکر وکړئ.


186

وَاِذَا سَاَلَكَ عِبَادِيْ عَنِّيْ فَاِنِّيْ قَرِيْبٌ ۗ اُجِيْبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ اِذَا دَعَانِۙ فَلْيَسْتَجِيْبُوْا لِيْ وَلْيُؤْمِنُوْا بِيْ لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُوْنَ

wa iżā sa'alaka ‘ibādī ‘annī fa innī qarīb(un), ujību da‘watad-dā‘i iżā da‘ān(i), falyastajībū lī walyu'minū bī la‘allahum yarsyudūn(a).

او کله چې زما بندګان له تا (محمد صلی الله علیه وسلم) څخه زما په اړه پوښتنه وکړي، نو زه ورته نږدې یم. زه د هغو کسانو غوښتنې پوره کوم چې کله ما ته دعا کوي. هغوی باید زما (احکام) پوره کړي او په ما ایمان ولري، ترڅو حق ته ورسیږي.


187

اُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ اِلٰى نِسَاۤىِٕكُمْ ۗ هُنَّ لِبَاسٌ لَّكُمْ وَاَنْتُمْ لِبَاسٌ لَّهُنَّ ۗ عَلِمَ اللّٰهُ اَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُوْنَ اَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنْكُمْ ۚ فَالْـٰٔنَ بَاشِرُوْهُنَّ وَابْتَغُوْا مَا كَتَبَ اللّٰهُ لَكُمْ ۗ وَكُلُوْا وَاشْرَبُوْا حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْاَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْاَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِۖ ثُمَّ اَتِمُّوا الصِّيَامَ اِلَى الَّيْلِۚ وَلَا تُبَاشِرُوْهُنَّ وَاَنْتُمْ عٰكِفُوْنَۙ فِى الْمَسٰجِدِ ۗ تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ فَلَا تَقْرَبُوْهَاۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ اٰيٰتِهٖ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

uḥilla lakum lailataṣ-ṣiyāmir-rafaṡu ilā nisā'ikum, hunna libāsul lakum wa antum libāsul lahunn(a), ‘alimallāhu annakum kuntum takhtānūna anfusakum fatāba ‘alaikum wa ‘afā ‘ankum, fal-āna bāsyirūhunna wabtagū mā kataballāhu lakum, wa kulū wasyrabū ḥattā yatabayyana lakumul-khaiṭul-abyaḍu minal-khaiṭil-aswadi minal-fajr(i), ṡumma atimmuṣ-ṣiyāma ilal-lail(i), wa lā tubāsyirūhunna wa antum ‘ākifūna fil-masājid(i) tilka ḥudūdullāhi falā taqrabūhā, każālika yubayyinullāhu āyātihī lin-nāsi la‘allahum yattaqūn(a).

ستاسو لپاره روا ده چې د شپې له خوا له خپلې میرمنې سره یوځای روژه ونیسئ. دوی ستاسو لپاره جامې دي، او تاسو د دوی لپاره جامې یاست. الله پوهیږي چې تاسو ځانونه نشي ساتلی، مګر هغه ستاسو توبه مني او تاسو ته بخښنه کوي. نو اوس د دوی سره مداخله وکړئ او هغه څه وغواړئ چې الله ستاسو لپاره مقرر کړي دي. وخورئ او وڅښئ تر هغه چې تاسو ته د سپین تار او تور تار ترمنځ توپیر څرګند شي، یعنې سهار. بیا تر ماښامه پورې روژه بشپړه کړئ. مګر کله چې تاسو په جومات کې د اعتکاف په حال کې یاست نو د دوی سره مداخله مه کوئ. دا د الله حکم دی، نو ورته نږدې مه ځئ. په دې توګه الله خپل آیتونه خلکو ته بیانوي، ترڅو دوی تقوا ترلاسه کړي.


188

وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوْا بِهَآ اِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوْا فَرِيْقًا مِّنْ اَمْوَالِ النَّاسِ بِالْاِثْمِ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili wa tudlū bihā ilal-ḥukkāmi lita'kulū farīqam min amwālin-nāsi bil-iṡmi wa antum ta‘lamūn(a).

او خپل مال په باطله توګه مه خورئ، او (مه کوه) تاسو په دې مال سره قاضیانو ته رشوت ورکوئ، په دې نیت چې تاسو د نورو خلکو شتمني په ګناه سره وخورئ، سره له دې چې تاسو پوهیږئ.


189

۞ يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْاَهِلَّةِ ۗ قُلْ هِيَ مَوَاقِيْتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ ۗ وَلَيْسَ الْبِرُّ بِاَنْ تَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ ظُهُوْرِهَا وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقٰىۚ وَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ اَبْوَابِهَا ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

yas'alūnaka ‘anil-ahillah(ti), qul hiya mawāqītu lin-nāsi wal-ḥajj(i), wa laisal-birru bi'an ta'tul-buyūta min ẓuhūrihā wa lākinnal-birra manittaqā, wa'tul-buyūta min abwābihā, wattaqullāha la‘allakum tufliḥūn(a).

له تا څخه (محمد صلی الله علیه وسلم) د سپوږمۍ په اړه پوښتنه کوي. ووایه: "دا د انسانانو او د حج د وخت نښه ده." او دا نیکي نه ده چې کور ته له پورته څخه ننوځي، مګر نیکي د هغو کسانو ده چې پرهیزګاره دي. کورونو ته د هغوی د دروازو له لارې ننوځئ او له الله څخه ووېرېږئ ترڅو بریالي شئ.


190

وَقَاتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ الَّذِيْنَ يُقَاتِلُوْنَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوْا ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَ

wa qātilū fī sabīlillāhil-lażīna yuqātilūnakum wa lā ta‘tadū, innallāha lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

او د الله په لاره کې له هغو کسانو سره وجنګیږئ چې له تاسو سره جنګیږي، خو له حده تېری مه کوئ، په حقیقت کې الله هغه خلک نه خوښوي چې له حده تېری کوي.


191

وَاقْتُلُوْهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوْهُمْ وَاَخْرِجُوْهُمْ مِّنْ حَيْثُ اَخْرَجُوْكُمْ وَالْفِتْنَةُ اَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ ۚ وَلَا تُقٰتِلُوْهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ حَتّٰى يُقٰتِلُوْكُمْ فِيْهِۚ فَاِنْ قٰتَلُوْكُمْ فَاقْتُلُوْهُمْۗ كَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ

waqtulūhum ḥaiṡu ṡaqiftumūhum wa akhrijūhum min ḥaiṡu akhrajūkum wal-fitnatu asyaddu minal-qatl(i), wa lā tuqātilūhum ‘indal-masjidil-ḥarāmi ḥattā yuqātilūkum fīh(i), fa'in qātalūkum faqtulūhum, każālika jazā'ul-kāfirīn(a).

او هغوی ووژنئ چېرته چې یې ومومئ او له هغه ځایه یې وباسئ چې تاسو یې ایستلي یاست. او تهمت لګول له قتل څخه ډېر ظالمانه دي. او د مسجد حرام په خوا کې له هغوی سره جګړه مه کوئ، مګر دا چې هغوی هلته له تاسو سره جګړه وکړي. که هغوی له تاسو سره جګړه وکړي، نو هغوی سره جګړه وکړئ. د کافرانو لپاره دا سزا ده.


192

فَاِنِ انْتَهَوْا فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

fa'inintahau fa'innallāha gafūrur raḥīm(un).

خو که دوی ودرېږي، نو په حقیقت کې الله بخښونکی او مهربان دی.


193

وَقٰتِلُوْهُمْ حَتّٰى لَا تَكُوْنَ فِتْنَةٌ وَّيَكُوْنَ الدِّيْنُ لِلّٰهِ ۗ فَاِنِ انْتَهَوْا فَلَا عُدْوَانَ اِلَّا عَلَى الظّٰلِمِيْنَ

wa qātilūhum ḥattā lā takūna fitnatuw wa yakūnad-dīnu lillāh(i), fa inintahau falā ‘udwāna illā ‘alaẓ-ẓālimīn(a).

او له هغوی سره تر هغه پورې وجنګېږئ چې فتنه پاتې نشي او دین یوازې د الله لپاره وي. که دوی ودریږي، نو بیا به هیڅ تیری نه وي، پرته له ظالمانو څخه.


194

اَلشَّهْرُ الْحَرَامُ بِالشَّهْرِ الْحَرَامِ وَالْحُرُمٰتُ قِصَاصٌۗ فَمَنِ اعْتَدٰى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوْا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدٰى عَلَيْكُمْ ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ

asy-syahrul-ḥarāmu bisy-syahril-ḥarāmi wal-ḥurumātu qiṣāṣ(un), famani‘tadā ‘alaikum fa‘tadū ‘alaihi bimiṡli ma‘tadā ‘alaikum, wattaqullāha wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).

حرامې میاشتې د حرامو میاشتو سره یوځای دي، او (د هغه څه په وړاندې) چې درناوی یې کیږي (د) قصاص تطبیق کیږي. نو څوک چې پر تاسو برید کوي، په هغه تناسب برید وکړئ چې هغه پر تاسو برید کوي. له الله څخه ووېرېږئ او پوه شئ چې الله د هغو کسانو سره دی چې له الله څخه وېرېږي.


195

وَاَنْفِقُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا تُلْقُوْا بِاَيْدِيْكُمْ اِلَى التَّهْلُكَةِ ۛ وَاَحْسِنُوْا ۛ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ

wa anfiqū fī sabīlillāhi wa lā tulqū bi'aidīkum ilat-tahlukah(ti), wa aḥsinū, innallāha yuḥibbul-muḥsinīn(a).

او د الله په لاره کې (خپل مالونه) ولګوئ، او په خپلو لاسونو (ځانونه) په هلاکت کې مه غورځوئ، او نیکي وکړئ، په حقیقت کې الله هغه کسان خوښوي چې نیکي کوي.


196

وَاَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلّٰهِ ۗ فَاِنْ اُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ وَلَا تَحْلِقُوْا رُءُوْسَكُمْ حَتّٰى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهٗ ۗ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ بِهٖٓ اَذًى مِّنْ رَّأْسِهٖ فَفِدْيَةٌ مِّنْ صِيَامٍ اَوْ صَدَقَةٍ اَوْ نُسُكٍ ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ ۗ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ اِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ فَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلٰثَةِ اَيَّامٍ فِى الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ اِذَا رَجَعْتُمْ ۗ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ۗذٰلِكَ لِمَنْ لَّمْ يَكُنْ اَهْلُهٗ حَاضِرِى الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ ࣖ

wa atimmul-ḥajja wal-‘umrata lillāh(i), fa'in uḥṣirtum famastaisara minal-hady(i), wa lā taḥliqū ru'ūsakum ḥattā yablugal-hadyu maḥillah(ū), faman kāna minkum marīḍan au bihī ażam mir ra'sihī fafidyatum min ṣiyāmin au ṣadaqatin au nusuk(in), fa'iżā amintum, faman tamatta‘a bil-‘umrati ilal-ḥajji famastaisara minal-hady(i), famal lam yajid faṣiyāmu ṡalāṡati ayyāmin fil-ḥajji wa sab‘atin iżā raja‘tum, tilka ‘asyaratun kāmilah(tun), żālika limal lam yakun ahluhū ḥāḍiril-masjidil-ḥarām(i), wattaqullāha wa‘lamū annallāha syadīdul-‘iqāb(i).

او د الله تعالی د رضا لپاره حج او عمره بشپړه کړئ. خو که چېرې تاسو (د دښمنانو لخوا محاصره شوي یاست)، نو هغه حد چې په اسانۍ سره شتون لري (ذبح کړئ)، او خپل سر مه خریئ، مخکې له دې چې حد د ذبحې ځای ته ورسیږي. که له تاسو څخه څوک ناروغ وي یا په سر کې یې ستونزه وي (او هغه خریي)، نو هغه باید فدیه وکړي، یعنې روژه ونیسي، صدقه ورکړي یا قرباني وکړي. که تاسو خوندي یاست، نو څوک چې د حج څخه مخکې عمره وکړي، هغه باید حد چې په اسانۍ سره شتون لري (ذبح کړي). خو که هغه یې ترلاسه نه کړي، نو هغه باید د حج (موسم) په جریان کې درې ورځې او له راستنیدو وروسته اوه (ورځې) روژه ونیسي. دا ټول لس (ورځې) دي. په ورته ډول، د هغو خلکو لپاره چې کورنۍ یې مسجد الحرام ته نږدې نه ژوند کوي. له الله تعالی څخه ووېرېږئ او پوه شئ چې الله تعالی ډېر سخت عذاب ورکوونکی دی.


197

اَلْحَجُّ اَشْهُرٌ مَّعْلُوْمٰتٌ ۚ فَمَنْ فَرَضَ فِيْهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوْقَ وَلَا جِدَالَ فِى الْحَجِّ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ يَّعْلَمْهُ اللّٰهُ ۗ وَتَزَوَّدُوْا فَاِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوْنِ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ

al-ḥajju asyhurum ma‘lūmāt(un), faman faraḍa fīhinnal-ḥajja falā rafaṡa wa lā fusūqa wa lā jidāla fil-ḥajj(i), wa mā taf‘alū min khairiy ya‘lamhullāh(u), wa tazawwadū fa'inna khairaz-zādit-taqwā, wattaqūni yā ulil-albāb(i).

حج (موسم) په هغو میاشتو کې دی چې منظور شوي دي. څوک چې په دې (میاشتو) کې حج وکړي، هغه دې په حج کې ناوړه خبرې (رفعتونه) نه کوي، فحشا نه کوي او جګړه نه کوي. هر هغه څه چې تاسو یې کوئ، الله پوهیږي. رزق راوړئ، ځکه چې په حقیقت کې غوره رزق تقوی ده. او له ما څخه وویریږئ، ای د عقل خاوندانو!


198

لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَبْتَغُوْا فَضْلًا مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗ فَاِذَآ اَفَضْتُمْ مِّنْ عَرَفٰتٍ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ ۖ وَاذْكُرُوْهُ كَمَا هَدٰىكُمْ ۚ وَاِنْ كُنْتُمْ مِّنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الضَّاۤلِّيْنَ

laisa ‘alaikum junāḥun an tabtagū faḍlam mir rabbikum, fa'iżā afaḍtum min ‘arafātin fażkurullāha ‘indal-masy‘aril-ḥarām(i), ważkurūhu kamā hadākum, wa in kuntum min qablihī laminaḍ-ḍāllīn(a).

دا ستاسو لپاره ګناه نه ده چې د خپل رب فضل وغواړئ. نو کله چې تاسو له عرفات څخه وځئ، نو په مشعر الحرام کې الله یاد کړئ. او هغه په هغه ډول یاد کړئ لکه څنګه چې هغه تاسو ته لارښوونه کړې ده، که څه هم تاسو مخکې له هغو کسانو څخه وئ چې نه پوهېدل.


199

ثُمَّ اَفِيْضُوْا مِنْ حَيْثُ اَفَاضَ النَّاسُ وَاسْتَغْفِرُوا اللّٰهَ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ṡumma afīḍū min ḥaiṡu afāḍan-nāsu wastagfirullāh(a), innallāha gafūrur raḥīm(un).

بیا له هغه ځای څخه ووځئ چې ډېر خلک ترې ځي (عرفه) او له الله څخه بخښنه وغواړئ، بېشکه الله بخښونکی او ډېر رحم کوونکی دی.


200

فَاِذَا قَضَيْتُمْ مَّنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَذِكْرِكُمْ اٰبَاۤءَكُمْ اَوْ اَشَدَّ ذِكْرًا ۗ فَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّقُوْلُ رَبَّنَآ اٰتِنَا فِى الدُّنْيَا وَمَا لَهٗ فِى الْاٰخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ

fa iżā qaḍaitum manāsikakum fażkurullāha każikrikum ābā'akum au asyadda żikrā(n), faminan-nāsi may yaqūlu rabbanā ātinā fid-dun-yā wa mā lahū fil-ākhirati min khalāq(in).

کله چې حج بشپړ کړئ، نو د الله ذکر وکړئ لکه څنګه چې تاسو د خپلو نیکونو یادونه کړې وه، او حتی له دې څخه ډیر ذکر وکړئ. نو په خلکو کې یو څوک شته چې دعا کوي، "زموږ ربه، موږ ته په دې نړۍ کې (ښه) راکړه،" او په اخرت کې د هغه هیڅ برخه نشته.


201

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ رَبَّنَآ اٰتِنَا فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً وَّفِى الْاٰخِرَةِ حَسَنَةً وَّقِنَا عَذَابَ النَّارِ

wa minhum may yaqūlu rabbanā ātinā fid-dun-yā ḥasanataw wa fil-ākhirati ḥasanataw wa qinā ‘ażāban-nār(i).

او په دوی کې ځینې داسې هم شته چې دعا کوي: "زموږ ربه، موږ ته په دې نړۍ کې هم ښېګڼه راکړه او په آخرت کې هم ښېګڼه راکړه، او موږ د دوزخ له عذاب څخه وساته."


202

اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ نَصِيْبٌ مِّمَّا كَسَبُوْا ۗ وَاللّٰهُ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

ulā'ika lahum naṣībum mimmā kasabū, wallāhu sarī‘ul-ḥisāb(i).

هغوی هغه کسان دي چې د خپلو لاسته راوړنو څخه به برخه ولري، او الله جل جلاله په حساب کې ډېر چټک دی.


203

۞ وَاذْكُرُوا اللّٰهَ فِيْٓ اَيَّامٍ مَّعْدُوْدٰتٍ ۗ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِيْ يَوْمَيْنِ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۚوَمَنْ تَاَخَّرَ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِۙ لِمَنِ اتَّقٰىۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ

ważkurullāha fī ayyāmim ma‘dūdāt(in), faman ta‘ajjala fī yaumaini falā iṡma ‘alaih(i), wa man ta'akhkhara falā iṡma ‘alaihi limanittaqā, wattaqullāha wa‘lamū annakum ilaihi tuḥsyarūn(a).

او د الله ذکر په ټاکل شویو شمېرو کې وکړئ. څوک چې له دوو ورځو وروسته له منا څخه ووځي، پر هغه هیڅ ګناه نشته. او څوک چې یې پای ته ورسوي، پر هغه هیڅ ګناه نشته، (یعنې د پرهیزګارانو لپاره). او له الله څخه ووېرېږئ او پوه شئ چې هغه به تاسو راټول کړي.


204

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُّعْجِبُكَ قَوْلُهٗ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَيُشْهِدُ اللّٰهَ عَلٰى مَا فِيْ قَلْبِهٖ ۙ وَهُوَ اَلَدُّ الْخِصَامِ

wa minan-nāsi may yu‘jibuka qauluhū fil-ḥayātid-dun-yā wa yusyhidullāha ‘alā mā fī qalbih(ī), wa huwa aladdul-khiṣām(i).

او په انسانانو کې څوک شته چې د دنیا د ژوند په اړه یې خبرې تا خوشحاله کوي (اې محمده)، او هغه د الله لپاره په هغه څه شاهدي ورکوي چې په زړه کې یې دي، پداسې حال کې چې هغه تر ټولو سخت مخالف دی.


205

وَاِذَا تَوَلّٰى سَعٰى فِى الْاَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيْهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ ۗ وَ اللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْفَسَادَ

wa iżā tawallā sa‘ā fil-arḍi liyufsida fīhā wa yuhlikal-ḥarṡa wan-nasl(a), wallāhu lā yuḥibbul-fasād(a).

او کله چې هغه (له تا څخه) مخ واړوي، نو په ځمکه کې د فساد هڅه کوي، فصلونه او څاروي له منځه وړي، او الله فساد نه خوښوي.


206

وَاِذَا قِيْلَ لَهُ اتَّقِ اللّٰهَ اَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْاِثْمِ فَحَسْبُهٗ جَهَنَّمُ ۗ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ

wa iżā qīla lahuttaqillāha akhażathul-‘izzatu bil-iṡmi faḥasbuhū jahannam(u), wa labi'sal-mihād(u).

او کله چې ورته وویل شول چې له الله څخه ووېرېږه، نو د هغه غرور د ګناه کولو لپاره راپورته شو. نو دوزخ د هغه لپاره دوزخ دی، او په حقیقت کې (هغه دوزخ) د اوسېدو لپاره تر ټولو بد ځای دی.


207

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّشْرِيْ نَفْسَهُ ابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ رَءُوْفٌۢ بِالْعِبَادِ

wa minan-nāsi may yasyrī nafsahubtigā'a marḍātillāh(i), wallāhu ra'ūfum bil-‘ibād(i).

او په انسانانو کې داسې کسان شته چې د الله تعالی د رضا د ترلاسه کولو لپاره ځانونه قرباني کوي. او الله تعالی په خپلو بندګانو ډیر مهربان دی.


208

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا ادْخُلُوْا فِى السِّلْمِ كَاۤفَّةً ۖوَّلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanudkhulū fis-silmi kāffah(tan), wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).

اې هغو کسانو چې ایمان مو راوړی دی! په بشپړ ډول په اسلام کې ننوځئ او د شیطان په قدمونو مه ځئ، په حقیقت کې هغه ستاسو لپاره یو ښکاره دښمن دی.


209

فَاِنْ زَلَلْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْكُمُ الْبَيِّنٰتُ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

fa'in zalaltum mim ba‘di mā jā'atkumul-bayyinātu fa‘lamū annallāha ‘azīzun ḥakīm(un).

خو که تاسو د څرګندو دلیلونو له راتلو وروسته وښوئدئ، نو پوه شئ چې الله غالب او حکمت والا دی.


210

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّآ اَنْ يَّأْتِيَهُمُ اللّٰهُ فِيْ ظُلَلٍ مِّنَ الْغَمَامِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ وَقُضِيَ الْاَمْرُ ۗ وَاِلَى اللّٰهِ تُرْجَعُ الْاُمُوْرُ ࣖ

hal yanẓurūna illā ay ya'tiyahumullāhu fī ẓulalim minal-gamāmi wal-malā'ikatu wa quḍiyal-amr(u), wa ilallāhi turja‘ul-umūr(u).

دوی د الله (ج) د عذاب د راتلو پرته بل څه ته انتظار نه کوي، د ورېځو تر سیوري لاندې به پرښتې وي، پداسې حال کې چې د دوی قضیه فیصله شوې وي، او ټول کارونه الله ته بیرته ورګرځول کیږي.


211

سَلْ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ كَمْ اٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ اٰيَةٍ ۢ بَيِّنَةٍ ۗ وَمَنْ يُّبَدِّلْ نِعْمَةَ اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُ فَاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

sal banī isrā'īla kam ātaināhum min āyatim bayyinah(tin), wa may yubaddil ni‘matallāhi mim ba‘di mā jā'athu fa innallāha syadīdul-‘iqāb(i).

له بني اسرائيلو څخه پوښتنه وکړه چې موږ څومره څرګندې نښې ورکړې دي. څوک چې د الله نعمتونه وروسته له هغه بدل کړي چې (هغه نعمتونه) ورته راغلي وي، نو په حقيقت کې الله ډېر سخت عذاب ورکوونکی دی.


212

زُيِّنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَيَسْخَرُوْنَ مِنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۘ وَالَّذِيْنَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ وَاللّٰهُ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

zuyyina lil-lażīna kafarul-ḥayātud-dun-yā wa yaskharūna minal-lażīna āmanū, wal-lażīnattaqau fauqahum yaumal-qiyāmah(ti), wallāhu yarzuqu may yasyā'u bigairi ḥisāb(in).

د کافرانو په سترګو کې د دنیا ژوند ښکلی ښودل شوی دی، او دوی هغه کسان سپکوي چې ایمان یې راوړی دی. که څه هم هغه کسان چې تقوا لري د قیامت په ورځ به له دوی څخه پورته وي. او الله تعالی هغه چا ته چې وغواړي بې حسابه رزق ورکوي.


213

كَانَ النَّاسُ اُمَّةً وَّاحِدَةً ۗ فَبَعَثَ اللّٰهُ النَّبِيّٖنَ مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَ ۖ وَاَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيْمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ ۗ وَمَا اخْتَلَفَ فِيْهِ اِلَّا الَّذِيْنَ اُوْتُوْهُ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ بَغْيًا ۢ بَيْنَهُمْ ۚ فَهَدَى اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ مِنَ الْحَقِّ بِاِذْنِهٖ ۗ وَاللّٰهُ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

kānan-nāsu ummataw wāḥidah(tan), fa ba‘aṡallāhun-nabiyyīna mubasysyirīna wa munżirīn(a), wa anzala ma‘ahumul-kitāba bil-ḥaqqi liyaḥkuma bainan-nāsi fīmakhtalafū fīh(i), wa makhtalafa fīhi illal-lażīna ūtūhu mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu bagyam bainahum, fahadallāhul-lażīna āmanū limakhtalafū fīhi minal-ḥaqqi bi'iżnih(ī), wallāhu yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

انسانان (پخوا) یو قوم وو. بیا الله تعالی پیغمبران د ښه خبر ورکولو او اخطار ورکولو لپاره راولیږل. او د هغوی سره یې حق لرونکی کتاب نازل کړ، ترڅو د خلکو ترمنځ په هغو مسایلو کې پریکړه وکړي چې دوی پکې اختلاف لري. او هغه کسان چې اختلاف کوي یوازې هغه کسان دي چې (کتاب) ورکړل شوی دی، وروسته له دې چې دوی ته څرګند دلیلونه رسیدلي دي، د دوی د خپل مینځي حسد له امله. نو الله تعالی په خپل اراده سره هغو کسانو ته چې ایمان لري د هغه حق په اړه لارښوونه کوي چې دوی یې په اړه اختلاف لري. الله تعالی چا ته چې وغواړي مستقیمې لارې ته لارښوونه کوي.


214

اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَّثَلُ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ ۗ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاۤءُ وَالضَّرَّاۤءُ وَزُلْزِلُوْا حَتّٰى يَقُوْلَ الرَّسُوْلُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ مَتٰى نَصْرُ اللّٰهِ ۗ اَلَآ اِنَّ نَصْرَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ

am ḥasibtum an tadkhulul-jannata wa lammā ya'tikum maṡalul-lażīna khalau min qablikum, massathumul-ba'sā'u waḍ-ḍarrā'u wa zulzilū ḥattā yaqūlar-rasūlu wal-lażīna āmanū ma‘ahū matā naṣrullāh(i), alā inna naṣrallāhi qarīb(un).

یا ایا تاسو فکر کوئ چې تاسو به جنت ته ننوځئ پداسې حال کې چې لا تر اوسه هغه (امتحان) پر تاسو نه دی راغلی لکه څنګه چې له تاسو څخه مخکې پر هغو کسانو راغلی و، هغوی په فقر، کړاو او (په مختلفو ازموینو کې) اخته شوي وو، تر دې چې رسول او هغه کسانو چې له هغه سره یې ایمان راوړی و، وویل: "د الله مرسته به کله راشي؟" یقینا د الله مرسته نږدې ده.


215

يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ۗ قُلْ مَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَابْنِ السَّبِيْلِ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ

yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qul mā anfaqtum min khairin falil-wālidaini wal-aqrabīna wal-yatāmā wal-masākīni wabnis-sabīl(i), wa mā taf‘alū min khairin fa innallāha bihī ‘alīm(un).

له تا (محمد صلی الله علیه وسلم) څخه پوښتنه کوي چې څه مصرف کړي، ووایه: "هر هغه شتمني چې تاسو یې ورکوئ باید د مور او پلار، خپلوانو، یتیمانو، مسکینانو او مسافرو لپاره وي." او هر هغه ښه کار چې تاسو یې کوئ، بېشکه الله په هرڅه پوه دی.


216

كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَّكُمْ ۚ وَعَسٰٓى اَنْ تَكْرَهُوْا شَيْـًٔا وَّهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۚ وَعَسٰٓى اَنْ تُحِبُّوْا شَيْـًٔا وَّهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ ࣖ

kutiba ‘alaikumul-qitālu wa huwa kurhul lakum, wa ‘asā an takrahū syai'aw wa huwa khairul lakum, wa ‘asā an tuḥibbū syai'aw wa huwa syarrul lakum, wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

پر تاسو باندې جنګ کول فرض دي، که څه هم ستاسو لپاره خوښ نه وي. خو ممکن وي چې تاسو یو څه خوښ نه کړئ، که څه هم هغه ستاسو لپاره ښه وي، او ممکن وي چې تاسو یو څه خوښ کړئ، که څه هم هغه ستاسو لپاره ښه نه وي. الله پوهیږي، پداسې حال کې چې تاسو نه پوهیږئ.


217

يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِيْهِۗ قُلْ قِتَالٌ فِيْهِ كَبِيْرٌ ۗ وَصَدٌّ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَكُفْرٌۢ بِهٖ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَاِخْرَاجُ اَهْلِهٖ مِنْهُ اَكْبَرُ عِنْدَ اللّٰهِ ۚ وَالْفِتْنَةُ اَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ ۗ وَلَا يَزَالُوْنَ يُقَاتِلُوْنَكُمْ حَتّٰى يَرُدُّوْكُمْ عَنْ دِيْنِكُمْ اِنِ اسْتَطَاعُوْا ۗ وَمَنْ يَّرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِيْنِهٖ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَاُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚ وَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

yas'alūnaka ‘anisy-syahril-ḥarāmi qitālin fīh(i), qul qitālun fīhi kabīr(un), wa ṣaddun ‘an sabīlillāhi wa kufrum bihī wal-masjidil-ḥarām(i), wa ikhrāju ahlihī minhu akbaru ‘indallāh(i), wal-fitnatu akbaru minal-qatl(i), wa lā yazālūna yuqātilūnakum ḥattā yaruddūkum ‘an dīnikum inistaṭā‘ū, wa may yartadid minkum ‘an dīnihī fa yamut wa huwa kāfirun fa ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

له تا څخه (محمد صلی الله علیه وسلم) پوښتنه وکړه چې په حرامه میاشت کې جګړه کول څومره لویه ګناه ده. ووایه: "په دې میاشت کې جګړه کول لویه ګناه ده. خو د الله له لارې څخه د خلکو منع کول، د هغه نافرماني کول، مسجدالحرام ته د خلکو د ننوتلو څخه منع کول او د هغه له شاوخوا څخه د خلکو ایستل د الله په نزد لویه ګناه ده. په داسې حال کې چې تهمت لګول د قتل څخه ډیر ظالمانه دي. دوی به له تاسو سره تر هغه وخته پورې جګړه ونه کړي تر څو چې تاسو له خپل دین څخه وګرځئ، که دوی وکولی شي. څوک چې له تاسو څخه له خپل دین څخه مرتد شي، او بیا په کفر کې مړ شي، نو د دوی عملونه په دنیا او آخرت کې ضایع دي، او دوی د دوزخ اوسیدونکي دي، دوی به هلته تل پاتې وي."


218

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا وَجَاهَدُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۙ اُولٰۤىِٕكَ يَرْجُوْنَ رَحْمَتَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hājarū wa jāhadū fī sabīlillāh(i), ulā'ika yarjūna raḥmatallāh(i), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

په حقیقت کې هغه کسان چې ایمان یې راوړی او هغه کسان چې هجرت یې کړی او د الله په لاره کې یې جهاد کړی، هغوی د الله د رحمت هیله لري. الله بخښونکی او مهربان دی.


219

۞ يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِۗ قُلْ فِيْهِمَآ اِثْمٌ كَبِيْرٌ وَّمَنَافِعُ لِلنَّاسِۖ وَاِثْمُهُمَآ اَكْبَرُ مِنْ نَّفْعِهِمَاۗ وَيَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ەۗ قُلِ الْعَفْوَۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُوْنَۙ

yas'alūnaka ‘anil-khamri wal-maisir(i), qul fīhimā iṡmun kabīrw wa manāfi‘u lin nās(i), wa iṡmuhumā akbaru min naf‘ihimā, wa yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qulil-‘afw(a), każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum tatafakkarūn(a).

له تا څخه (محمد صلی الله علیه وسلم) د شرابو او قمار په اړه پوښتنه کوله. ووایه: "په دواړو کې لویه ګناه ده او د انسانانو لپاره ځینې ګټې هم شته. مګر ګناه د ګټې څخه لویه ده." او له تا څخه پوښتنه کوي چې دوی باید څه مصرف کړي. ووایه: "زیاتوالی (د هغه څه څخه چې اړین دي)." په دې توګه الله تعالی خپل آیتونه تاسو ته بیانوي ترڅو تاسو فکر وکړئ،


220

فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۗ وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْيَتٰمٰىۗ قُلْ اِصْلَاحٌ لَّهُمْ خَيْرٌ ۗ وَاِنْ تُخَالِطُوْهُمْ فَاِخْوَانُكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ ۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَاَعْنَتَكُمْ اِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa yas'alūnaka ‘anil-yatāmā, qul iṣlāḥul lahum khair(un), wa in tukhāliṭūhum fa'ikhwānukum, wallāhu ya‘lamul-mufsida minal-muṣliḥ(i), wa lau syā'allāhu la'a‘natakum innallāha ‘azizun ḥakīm(un).

د دنیا او آخرت په اړه. دوی له تا (محمد صلی الله علیه وسلم) څخه د یتیمانو په اړه پوښتنه کوي. ووایه: "د دوی د حالت ښه کول ښه دي!" او که تاسو له دوی سره ملګرتیا وکړئ، نو دوی ستاسو وروڼه دي. الله هغه کسان پیژني چې بد کوي او هغه کسان چې ښه کوي. او که الله وغواړي، هغه به خامخا تاسو ته ستونزې راولي. په حقیقت کې، الله غالب او حکمت لرونکی دی.


221

وَلَا تَنْكِحُوا الْمُشْرِكٰتِ حَتّٰى يُؤْمِنَّ ۗ وَلَاَمَةٌ مُّؤْمِنَةٌ خَيْرٌ مِّنْ مُّشْرِكَةٍ وَّلَوْ اَعْجَبَتْكُمْ ۚ وَلَا تُنْكِحُوا الْمُشْرِكِيْنَ حَتّٰى يُؤْمِنُوْا ۗ وَلَعَبْدٌ مُّؤْمِنٌ خَيْرٌ مِّنْ مُّشْرِكٍ وَّلَوْ اَعْجَبَكُمْ ۗ اُولٰۤىِٕكَ يَدْعُوْنَ اِلَى النَّارِ ۖ وَاللّٰهُ يَدْعُوْٓا اِلَى الْجَنَّةِ وَالْمَغْفِرَةِ بِاِذْنِهٖۚ وَيُبَيِّنُ اٰيٰتِهٖ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ ࣖ

wa lā tankiḥul-musyrikāti ḥattā yu'minn(a), wa la'amatum mu'minatun khairum mim musyrikatiw wa lau a‘jabatkum, wa lā tunkiḥul-musyrikīna ḥattā yu'minū, wa la‘abdum mu'minun khairum mim musyrikiw wa lau a‘jabakum, ulā'ika yad‘ūna ilan-nār(i), wallāhu yad‘ū ilal-jannati wal-magfirati bi'iżnih(ī), wa yubayyinu āyātihī lin-nāsi la‘allahum yatażakkarūn(a).

او تر هغه وخته پورې چې دوی ایمان راوړي، د مشرکانو سره واده مه کوئ. په حقیقت کې، یوه مؤمنه وینځه د مشرکانو څخه غوره ده، که څه هم هغه ستاسو زړه جذب کړي. او د مشرکانو (نارینه وو) سره د دوی د ایمان راوړلو دمخه واده مه کوئ. په حقیقت کې، یو مؤمن نارینه غلام د مشرک نارینه غلام څخه غوره دی، که څه هم هغه ستاسو زړه جذب کړي. دوی دوی دوزخ ته بلنه ورکوي، پداسې حال کې چې الله دوی په خپل اجازه جنت او بخښنې ته بلنه ورکوي. (الله) خپل آیتونه خلکو ته بیانوي ترڅو دوی درس واخلي.


222

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْمَحِيْضِ ۗ قُلْ هُوَ اَذًىۙ فَاعْتَزِلُوا النِّسَاۤءَ فِى الْمَحِيْضِۙ وَلَا تَقْرَبُوْهُنَّ حَتّٰى يَطْهُرْنَ ۚ فَاِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوْهُنَّ مِنْ حَيْثُ اَمَرَكُمُ اللّٰهُ ۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ التَّوَّابِيْنَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِيْنَ

wa yas'alūnaka ‘anil-maḥīḍ(i), qul huwa ażā(n), fa‘tazilun-nisā'a fil-maḥīḍ(i), wa lā taqrabūhunna ḥattā yaṭhurn(a), fa'iżā taṭahharna fa'tūhunna min ḥaiṡu amarakumullāh(u), innallāha yuḥibbut-tawwābīna wa yuḥibbul-mutaṭahhirīn(a).

او له تا څخه (اې محمده) د حیض په اړه پوښتنه کوي، ووایه: "دا ناپاکي ده." نو د حیض په وخت کې له خپلو میرمنو څخه لرې اوسئ، او تر هغه وخته پورې هغوی ته مه نږدې کیږئ چې پاکې شي. کله چې دوی پاکې شي، نو له هغوی سره جماع وکړئ لکه څنګه چې الله تاسو ته امر کړی دی. په حقیقت کې الله هغه کسان خوښوي چې توبه وباسي او ځانونه پاکوي.


223

نِسَاۤؤُكُمْ حَرْثٌ لَّكُمْ ۖ فَأْتُوْا حَرْثَكُمْ اَنّٰى شِئْتُمْ ۖ وَقَدِّمُوْا لِاَنْفُسِكُمْ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ مُّلٰقُوْهُ ۗ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ

nisā'ukum ḥarṡul lakum, fa'tū ḥarṡakum annā syi'tum, wa qaddimū li anfusikum, wattaqullāha wa‘lamū annakum mulāqūh(u), wa basysyiril-mu'minīn(a).

ستاسو ښځې ستاسو لپاره کروندې دي، نو هر کله او په هغه ډول چې تاسو یې غواړئ خپل کروندې ته راشئ. او د ځان لپاره (څه چې ښه وي) لومړیتوب ورکړئ. له الله څخه ووېرېږئ او پوه شئ چې تاسو به (یوه ورځ) له هغه سره مخ شئ. او هغو کسانو ته چې ایمان لري، ښه زیری ورکړئ.


224

وَلَا تَجْعَلُوا اللّٰهَ عُرْضَةً لِّاَيْمَانِكُمْ اَنْ تَبَرُّوْا وَتَتَّقُوْا وَتُصْلِحُوْا بَيْنَ النَّاسِۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa lā taj‘alullāha ‘urḍatal li'aimānikum an tabarrū wa tattaqū wa tuṣliḥū bainan-nās(i), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

او په خپلو قسمونو کې د الله (ج) نوم د ښو کارونو، تقوا او د خلکو ترمنځ د سولې د راوستلو لپاره د خنډ په توګه مه کاروئ، الله (ج) اوریدونکی او پوه دی.


225

لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللّٰهُ بِاللَّغْوِ فِيْٓ اَيْمَانِكُمْ وَلٰكِنْ يُّؤَاخِذُكُمْ بِمَا كَسَبَتْ قُلُوْبُكُمْ ۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ

lā yu'ākhiżukumullāhu bil-lagwi fī aimānikum wa lākiy yu'ākhiżukum bimā kasabat qulūbukum, wallāhu gafūrun ḥalīm(un).

الله تعالی ستا د بې پروایۍ قسم له امله سزا نه درکوي، بلکې ستا په زړه کې د نيتونو له امله سزا درکوي. الله تعالی ډېر بخښونکی او ډېر رحم کوونکی دی.


226

لِلَّذِيْنَ يُؤْلُوْنَ مِنْ نِّسَاۤىِٕهِمْ تَرَبُّصُ اَرْبَعَةِ اَشْهُرٍۚ فَاِنْ فَاۤءُوْ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

lil-lażīna yu'lūna min nisā'ihim tarabbuṣu arba‘ati asyhur(in), fa'in fā'ū fa'innalāha gafūrur raḥīm(un).

هغه خلک چې له خپلو میرمنو سره خیانت کوي، باید څلور میاشتې انتظار وکړي. بیا که دوی بیرته (خپلو میرمنو ته) راشي، نو یقینا الله بخښونکی او مهربان دی.


227

وَاِنْ عَزَمُوا الطَّلَاقَ فَاِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa in ‘azamuṭ-ṭalāqa fa innallāha samī‘un ‘alīm(un).

او که دوی د طلاق هوډ وکړي، نو په حقیقت کې الله اوریدونکی او پوه دی.


228

وَالْمُطَلَّقٰتُ يَتَرَبَّصْنَ بِاَنْفُسِهِنَّ ثَلٰثَةَ قُرُوْۤءٍۗ وَلَا يَحِلُّ لَهُنَّ اَنْ يَّكْتُمْنَ مَا خَلَقَ اللّٰهُ فِيْٓ اَرْحَامِهِنَّ اِنْ كُنَّ يُؤْمِنَّ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ وَبُعُوْلَتُهُنَّ اَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِيْ ذٰلِكَ اِنْ اَرَادُوْٓا اِصْلَاحًا ۗوَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِيْ عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوْفِۖ وَلِلرِّجَالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ ۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wal-muṭallaqātu yatarabbaṣna bi anfusihinna ṡalāṡata qurū'(in), wa lā yaḥillu lahunna ay yaktumna mā khalaqallāhu fī arḥāmihinna in kunna yu'minna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), wa bu‘ūlatuhunna aḥaqqu biraddiūhinna fī żālika in arādū iṣlāḥā(n), wa lahunna miṡlul-lażī ‘alaihinna bil-ma‘rūf(i), wa lir-rijāli ‘alaihinna darajah(tun), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

او طلاق شوې ښځې باید درې ځله ځانونه وساتي (انتظار وکړي). که دوی په الله او د آخرت په ورځ ایمان لري، نو د دوی لپاره دا روا نه ده چې هغه څه پټ کړي چې الله د دوی په رحمونو کې پیدا کړي دي. او د دوی میړه ډیر حق لري چې په دې (وخت) کې دوی ته بیرته راشي، که دوی ښه والی غواړي. او دوی (ښځې) حقونه لري چې د دوی د مکلفیتونو سره په مناسب ډول متوازن وي. مګر میړونه په دوی باندې امتیازات لري. الله تعالی غالب او حکمت والا دی.


229

اَلطَّلَاقُ مَرَّتٰنِ ۖ فَاِمْسَاكٌۢ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ تَسْرِيْحٌۢ بِاِحْسَانٍ ۗ وَلَا يَحِلُّ لَكُمْ اَنْ تَأْخُذُوْا مِمَّآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ شَيْـًٔا اِلَّآ اَنْ يَّخَافَآ اَلَّا يُقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۗ فَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا يُقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۙ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا فِيْمَا افْتَدَتْ بِهٖ ۗ تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ فَلَا تَعْتَدُوْهَا ۚوَمَنْ يَّتَعَدَّ حُدُوْدَ اللّٰهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

aṭ-ṭalāqu marratān(i), fa imsākum bima‘rūfin au tasrīḥum bi'iḥsān(in), wa lā yaḥillu lakum an ta'khużū mimmā ātaitumūhunna syai'an illā ay yakhāfā allā yuqīmā ḥudūdullāh(i), fa in khiftum allā yuqīmā ḥudūdullāh(i) falā junāḥa ‘alaihimā fīmaftadat bih(ī), tilka ḥudūdullāhi falā ta‘tadūhā, wa may yata‘adda ḥudūdullāhi fa'ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

طلاق (چې ورته اشاره کېدای شي) دوه ځله ده. (له هغې وروسته میړه کولی شي) په مهربانۍ سره یې وساتي، یا یې په مهربانۍ سره پریږدي. ستاسو لپاره دا حلاله نه ده چې هغه څه بیرته واخلئ چې تاسو دوی ته ورکړي دي، مګر دا چې دواړه (میړه او ښځه) ویره ولري چې دوی به د الله حدود پلي نشي کولی. که تاسو (سرپرستان) ویره لرئ چې دوی به د الله حدود پلي نشي کولی، نو په دوی دواړو کې هیڅ ګناه نشته چې د هغه قیمت په بدل کې (چې باید د میرمنې لخوا) د ځان د خلاصون لپاره ورکړل شي. دا د الله حدود دي، نو له هغوی څخه مه تیریږئ. څوک چې د الله حدود ماتوي، دوی ظالمان دي.


230

فَاِنْ طَلَّقَهَا فَلَا تَحِلُّ لَهٗ مِنْۢ بَعْدُ حَتّٰى تَنْكِحَ زَوْجًا غَيْرَهٗ ۗ فَاِنْ طَلَّقَهَا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَآ اَنْ يَّتَرَاجَعَآ اِنْ ظَنَّآ اَنْ يُّقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۗ وَتِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ يُبَيِّنُهَا لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

fa'in ṭallaqahā falā taḥillu lahū mim ba‘du ḥattā tankiḥa zaujan gairah(ū), fa'in ṭallaqahā falā junāḥa ‘alaihimā ay yatarāja‘ā in ẓannā ay yuqīmā ḥudūdullāh(i), tilka ḥudūdullāhi yubayyinuhā liqaumiy ya‘lamūn(a).

بیا که هغه (له دوهم طلاق وروسته) هغې ته طلاق ورکړي، نو هغه نور د هغه لپاره حلاله نه ده تر هغه چې بل میړه سره واده ونه کړي. بیا که بل میړه هغې ته طلاق ورکړي، نو په دواړو (لومړی میړه او پخوانۍ میرمن) هیڅ ګناه نشته چې بیا واده وکړي که دوی دواړه فکر کوي چې دوی به د الله حدود پوره کړي. دا د الله حدود دي چې هغه یې د هغو کسانو لپاره بیانوي چې پوه دي.


231

وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَاَمْسِكُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ سَرِّحُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍۗ وَلَا تُمْسِكُوْهُنَّ ضِرَارًا لِّتَعْتَدُوْا ۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهٗ ۗ وَلَا تَتَّخِذُوْٓا اٰيٰتِ اللّٰهِ هُزُوًا وَّاذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَمَآ اَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِّنَ الْكِتٰبِ وَالْحِكْمَةِ يَعِظُكُمْ بِهٖ ۗوَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

wa iżā ṭallaqtumun-nisā'a fabalagna ajalahunna fa'amsikūhunna bima‘rūfin au sarriḥūhunna bima‘rūf(in), wa lā tumsikūhunna ḍirāral lita‘tadū, wa may yaf‘al żālika faqad ẓalama nafasah(ū), wa lā tattakhiżū āyātillāhi huzuwaw ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum wa mā anzala ‘alaikum minal-kitābi wal-ḥikmati ya‘iẓukum bih(ī), wattaqullāha wa‘lamū annallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

او که تاسو خپلې ښځې طلاقې کړئ، نو د دوی د لمانځه تر پایه پورې، نو دوی په ښه طریقه وساتئ، یا په ښه طریقه طلاق ورکړئ (هم). او دوی د ظلم کولو په بد نیت سره مه بندوئ. څوک چې دا کار کوي په خپل ځان ظلم کړی دی. او د الله آیتونه د ملنډې په توګه مه کاروئ. د الله هغه نعمتونه په یاد ولرئ چې پر تاسو دي، او هغه څه چې الله تاسو ته نازل کړي دي، یعنې کتاب (قرآن) او حکمت (سنت)، چې تاسو ته درس درکوي. او له الله څخه ووېرېږئ او پوه شئ چې الله په هرڅه پوه دی.


232

وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَلَا تَعْضُلُوْهُنَّ اَنْ يَّنْكِحْنَ اَزْوَاجَهُنَّ اِذَا تَرَاضَوْا بَيْنَهُمْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ ذٰلِكَ يُوْعَظُ بِهٖ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ ۗ ذٰلِكُمْ اَزْكٰى لَكُمْ وَاَطْهَرُ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iżā ṭallaqtumun-nisā'a fabalagna ajalahunna falā ta‘ḍulūhunna ay yankiḥna azwājahunna iżā tarāḍau bainahum bil-ma‘rūf(i), żālika yū‘aẓu bihī man kāna minkum yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), żālikum azkā lakum wa aṭhar(u), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

او که تاسو خپلې ښځې طلاقې کړئ، بیا دوی رضایت ته رسیدلي وي، نو دوی د خپلو راتلونکو میړونو سره د واده کولو څخه مه منع کوئ، که چیرې د دوی ترمنځ په ښه توګه مطابقت ټینګ شوی وي. دا هغه څه دي چې ستاسو څخه هغو کسانو ته نصیحت کیږي چې په الله او د اخرت په ورځ ایمان لري. دا ستاسو لپاره ډیر پاک او پاک دی. او الله پوهیږي، پداسې حال کې چې تاسو نه پوهیږئ.


233

۞ وَالْوٰلِدٰتُ يُرْضِعْنَ اَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ اَرَادَ اَنْ يُّتِمَّ الرَّضَاعَةَ ۗ وَعَلَى الْمَوْلُوْدِ لَهٗ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوْفِۗ لَا تُكَلَّفُ نَفْسٌ اِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَا تُضَاۤرَّ وَالِدَةٌ ۢبِوَلَدِهَا وَلَا مَوْلُوْدٌ لَّهٗ بِوَلَدِهٖ وَعَلَى الْوَارِثِ مِثْلُ ذٰلِكَ ۚ فَاِنْ اَرَادَا فِصَالًا عَنْ تَرَاضٍ مِّنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا ۗوَاِنْ اَرَدْتُّمْ اَنْ تَسْتَرْضِعُوْٓا اَوْلَادَكُمْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِذَا سَلَّمْتُمْ مَّآ اٰتَيْتُمْ بِالْمَعْرُوْفِۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wal-wālidātu yurḍi‘na aulādahunna ḥaulaini kāmilaini liman arāda ay yutimmar-raḍā‘ah(ta), wa ‘alal-maulūdi lahū rizquhunna wa kiswatuhunna bil-ma‘rūf(i), lā tukallafu nafsun illā wus‘ahā, lā tuḍārra wālidatum biwaladihā wa lā maulūdul lahū biwaladihī wa ‘alal-wāriṡi miṡlu żālik(a), fa'in arādā fiṣālan ‘an tarāḍim minhumā wa tasyāwurin falā junāḥa ‘alaihimā, wa in arattum an tastarḍi‘ū aulādakum falā junāḥa ‘alaikum iżā sallamtum mā ātaitum bil-ma‘rūf(i), wattaqullāha wa‘lamū annallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).

او میندې باید خپلو ماشومانو ته پوره دوه کاله شیدې ورکړي، د هغو کسانو لپاره چې غواړي په بشپړه توګه شیدې ورکړي. او د پلار مسؤلیت دا دی چې دوی ته خواړه ورکړي او په مناسب ډول جامې ورکړي. یو کس د هغه له توان څخه ډیر بار نه شي اچول کیدی. مور دې د خپل ماشوم له امله تکلیف ونه کړي او پلار دې د خپل ماشوم له امله تکلیف ونه کړي. وارثان هم همداسې (مکلف) دي. که دواړه وغواړي چې د دوی په موافقه او مشوره سره شیدې ورکړي، نو په دوی دواړو کې هیڅ ګناه نشته. او که تاسو غواړئ چې خپل ماشوم بل چا ته شیدې ورکړئ، نو په مناسبه توګه د پیسو ورکولو کې هیڅ ګناه نشته. له الله څخه ووېرېږئ او پوه شئ چې الله ستاسو د کارونو لیدونکی دی.


234

وَالَّذِيْنَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُوْنَ اَزْوَاجًا يَّتَرَبَّصْنَ بِاَنْفُسِهِنَّ اَرْبَعَةَ اَشْهُرٍ وَّعَشْرًا ۚ فَاِذَا بَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْمَا فَعَلْنَ فِيْٓ اَنْفُسِهِنَّ بِالْمَعْرُوْفِۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ

wal-lażīna yutawaffauna minkum wa yażarūna azwājay yatarabbaṣna bi'anfusihinna arba‘ata asyhuriw wa ‘asyrā(n), fa'iżā balagna ajalahunna falā junāḥa ‘alaikum fīmā fa‘alna fī anfusihinna bil-ma‘rūf(i),wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).

او هغه کسان چې ستاسو څخه مړه شي او ښځې پریږدي، نو هغوی (ښځې) دې څلور میاشتې او لس ورځې انتظار وکړي. بیا کله چې دوی د خپل لمانځه پای ته ورسیږي، نو ستاسو لپاره هیڅ ګناه نشته چې دوی په خپل ځان سره په سمه توګه څه وکړي. او الله تعالی په هغه څه پوهیږي چې تاسو یې کوئ.


235

وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْمَا عَرَّضْتُمْ بِهٖ مِنْ خِطْبَةِ النِّسَاۤءِ اَوْ اَكْنَنْتُمْ فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ ۗ عَلِمَ اللّٰهُ اَنَّكُمْ سَتَذْكُرُوْنَهُنَّ وَلٰكِنْ لَّا تُوَاعِدُوْهُنَّ سِرًّا اِلَّآ اَنْ تَقُوْلُوْا قَوْلًا مَّعْرُوْفًا ەۗ وَلَا تَعْزِمُوْا عُقْدَةَ النِّكَاحِ حَتّٰى يَبْلُغَ الْكِتٰبُ اَجَلَهٗ ۗوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ فَاحْذَرُوْهُ ۚوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ ࣖ

wa lā junāḥa ‘alaikum fīmā ‘arraḍtum bihī min khiṭbatin-nisā'i au aknantum fī anfusikum, ‘alimallāhu annakum satażkurūnahunna wa lākil lā tuwā‘idūhunna sirran illā an taqūlū qaulam ma‘rūfā(n), wa lā ta‘zimū ‘uqdatan-nikāḥi ḥattā yablugal-kitābu ajalah(ū), wa‘lamū annallāha ya‘lamu mā fī anfusikum faḥżarūh(u), wa‘lamū annallāha gafūrun ḥalīm(un).

او که تاسو هغوی ته په ښکاره ډول د نکاح وړاندیز وکړئ یا په زړه کې پټه (خپله هیله) وکړئ، نو پر تاسو هیڅ ګناه نشته. الله تعالی پوهیږي چې تاسو به یې ورته بیان کړئ . خو له هغوی سره په پټه (د واده لپاره) عهد مه کوئ، مګر یوازې په مهربانۍ سره. او د عدت له پای ته رسیدو دمخه د نکاح تړون مه کوئ. پوه شئ چې الله تعالی هغه څه پوهیږي چې ستاسو په زړونو کې دي، نو له هغه څخه وویریږئ. او پوه شئ چې الله تعالی ډېر بخښونکی او ډېر زغمونکی دی.


236

لَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِنْ طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ مَا لَمْ تَمَسُّوْهُنَّ اَوْ تَفْرِضُوْا لَهُنَّ فَرِيْضَةً ۖ وَّمَتِّعُوْهُنَّ عَلَى الْمُوْسِعِ قَدَرُهٗ وَعَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهٗ ۚ مَتَاعًا ۢبِالْمَعْرُوْفِۚ حَقًّا عَلَى الْمُحْسِنِيْنَ

lā junāḥa ‘alaikum in ṭallaqtumun-nisā'a mā lam tamassūhunna au tafriḍū lahunna farīḍah(tan), wa matti‘ūhunna ‘alal-mūsi‘i qadaruhū wa ‘alal-muqtiri qadaruhū matā‘am bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muḥsinīn(a).

پر تاسو هیڅ ګناه نشته که تاسو خپلې هغه میرمنې طلاقې کړئ چې تاسو یې لاس نه دی اچولی او نه مو د هغوی مهر ټاکلی دی. او هغوی ته متعه ورکړئ، هغه چا ته چې توان لري د خپل وس مطابق او هغه چا ته چې توان نلري د خپل وس مطابق، په سمه توګه، دا په هغو کسانو باندې فرض دی چې نیک عمل کوي.


237

وَاِنْ طَلَّقْتُمُوْهُنَّ مِنْ قَبْلِ اَنْ تَمَسُّوْهُنَّ وَقَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيْضَةً فَنِصْفُ مَا فَرَضْتُمْ اِلَّآ اَنْ يَّعْفُوْنَ اَوْ يَعْفُوَا الَّذِيْ بِيَدِهٖ عُقْدَةُ النِّكَاحِ ۗ وَاَنْ تَعْفُوْٓا اَقْرَبُ لِلتَّقْوٰىۗ وَلَا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa in ṭallaqtumūhunna min qabli an tamassūhunna wa qad faraḍtum lahunna farīḍatan faniṣfu mā faraḍtum illā ay ya‘fūna au ya‘fuwal-lażī biyadihī ‘uqdatun-nikāḥ(i), wa an ta‘fū aqrabu lit-taqwā, wa lā tansawul-faḍla bainakum, innallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).

او که تاسو هغوی ته د لمس کولو (مداخلې) دمخه طلاق ورکړئ، سره له دې چې تاسو مهر ټاکلی وي، نو د هغه څه نیمایي (ورکړئ چې تاسو یې ټاکلي دي) ورکړئ، پرته لدې چې دوی (آزاد کړي) یا د هغه چا لخوا آزاد شي چې د واده تړون یې په لاس کې دی. آزادي تقوا ته نږدې ده. او ستاسو ترمنځ ښه والی مه هیروئ. په حقیقت کې، الله ستاسو د کړنو لیدونکی دی.


238

حَافِظُوْا عَلَى الصَّلَوٰتِ وَالصَّلٰوةِ الْوُسْطٰى وَقُوْمُوْا لِلّٰهِ قٰنِتِيْنَ

Ḥāfiẓū ‘alaṣ-ṣalawāti waṣ-ṣalātil-wusṭā, wa qūmū lillāhi qānitīn(a).

ټول لمونځونه او اودسونه په دقت سره ادا کړئ. او د الله لپاره یې په احترام سره ادا کړئ.


239

فَاِنْ خِفْتُمْ فَرِجَالًا اَوْ رُكْبَانًا ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَمَا عَلَّمَكُمْ مَّا لَمْ تَكُوْنُوْا تَعْلَمُوْنَ

fa'in khiftum farijālan au rukbānā(n), fa'iżā amintum fażkurullāha kamā ‘allamakum mā lam takūnū ta‘lamūn(a).

که تاسو (له خطر څخه) وېرېږئ، نو د تګ یا سپرلۍ په وخت کې لمونځ وکړئ. بیا، کله چې تاسو په امن کې شئ، نو الله (دعا) یاد کړئ، لکه څنګه چې هغه تاسو ته هغه څه ښودلي دي چې تاسو نه پوهېدل.


240

وَالَّذِيْنَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُوْنَ اَزْوَاجًاۖ وَّصِيَّةً لِّاَزْوَاجِهِمْ مَّتَاعًا اِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ اِخْرَاجٍ ۚ فَاِنْ خَرَجْنَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْ مَا فَعَلْنَ فِيْٓ اَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَّعْرُوْفٍۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

wal-lażīna yutawaffauna minkum wa yażarūna azwājā(n), waṣiyyatal li'azwājihim matā‘an ilal-ḥauli gaira ikhrāj(in), fa'in kharajna falā junāḥa ‘alaikum fī mā fa‘alna fī anfusihinna mim ma‘rūf(in), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

او هغه کسان چې له تاسو څخه مړه شي او ښځې پریږدي، نو دوی باید د خپلو ښځو لپاره وصیت وکړي چې (یعنې) د یو کال لپاره د هغوی د نه لیږلو لپاره نفقه ورکړي. مګر که دوی بهر ووځي، نو په تاسو باندې هیڅ ګناه نشته چې دوی په خپلو ځانونو کې په ښه توګه وکړي. الله تعالی غالب او حکمت والا دی.


241

وَلِلْمُطَلَّقٰتِ مَتَاعٌ ۢبِالْمَعْرُوْفِۗ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِيْنَ

wa lil-muṭallaqāti matā‘um bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muttaqīn(a).

او هغه ښځې چې طلاق شوې وي باید په مناسب ډول متعه ورکړل شي، د یو متقی سړي لپاره د فرض په توګه.


242

كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ ࣖ

każālika yubayyinullāhu lakum āyātihī la‘allakum ta‘qilūn(a).

په دې ډول الله خپل آیتونه تاسو ته بیانوي ترڅو تاسو پوه شئ.


243

۞ اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ خَرَجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ وَهُمْ اُلُوْفٌ حَذَرَ الْمَوْتِۖ فَقَالَ لَهُمُ اللّٰهُ مُوْتُوْا ۗ ثُمَّ اَحْيَاهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

alam tara ilal-lażīna kharajū min diyārihim wa hum ulūfun ḥażaral-maut(i), faqāla lahumullāhu mūtū, ṡumma aḥyāhum, inallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

ایا تا هغه کسان نه دي لیدلي چې د مرګ له وېرې یې خپل کورونه په زرګونو وویستل؟ بیا الله ورته وویل: "مړ شئ!" بیا یې هغوی ته ژوند ورکړ. په حقیقت کې الله په انسانانو فضل کوي، خو ډیری یې ناشکره دي.


244

وَقَاتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa qātilū fī sabīlillāhi wa‘lamū annallāha samī‘un ‘alīm(un).

او د الله په لاره کې وجنګیږئ، او پوه شئ چې الله اوریدونکی او پوه دی.


245

مَنْ ذَا الَّذِيْ يُقْرِضُ اللّٰهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضٰعِفَهٗ لَهٗٓ اَضْعَافًا كَثِيْرَةً ۗوَاللّٰهُ يَقْبِضُ وَيَبْصُۣطُۖ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

man żal-lażī yuqriḍullāha qarḍan ḥasanan fayuḍā‘ifahū lahū aḍ‘āfan kaṡīrah(tan), wallāhu yaqbiḍu wa yabsuṭ(u), wa ilaihi turja‘ūn(a).

څوک چې الله ته ښه پور ورکړي، هغه به یې د هغه د اجر لپاره څو چنده زیات کړي. الله قرضونه کموي او پراخوي، او تاسو به هغه ته بیرته ورګرځول کیږئ.


246

اَلَمْ تَرَ اِلَى الْمَلَاِ مِنْۢ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ مِنْۢ بَعْدِ مُوْسٰىۘ اِذْ قَالُوْا لِنَبِيٍّ لَّهُمُ ابْعَثْ لَنَا مَلِكًا نُّقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ قَالَ هَلْ عَسَيْتُمْ اِنْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ اَلَّا تُقَاتِلُوْا ۗ قَالُوْا وَمَا لَنَآ اَلَّا نُقَاتِلَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَقَدْاُخْرِجْنَا مِنْ دِيَارِنَا وَاَبْنَاۤىِٕنَا ۗ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ تَوَلَّوْا اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِالظّٰلِمِيْنَ

alam tara ilal-mala'i mim banī isrā'īla mim ba‘di mūsā, iż qālū linabiyyil lahumub‘aṡ lanā malikan nuqātil fī sabīlillāh(i), qāla hal ‘asaitum in kutiba ‘alaikumul-qitālu allā tuqātilū, qālū wa mā lanā allā nuqātila fī sabīlillāhi wa qad ukhrijnā min diyārinā wa abnā'inā, falammā kutiba ‘alaihimul-qitālu tawallau illā qalīlam minhum, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).

ایا تاسو د موسی علیه السلام له وفات وروسته د بني اسرائیلو مشرانو ته نه دي لیدلي، کله چې دوی د خپل یو پیغمبر ته وویل: "زموږ لپاره یو پاچا وټاکه، او موږ به د الله په لاره کې جګړه وکړو." د دوی پیغمبر وویل: "ښایي که تاسو ته جګړه فرض شي، نو تاسو به جګړه ونه کړئ؟" دوی وویل: "ولې موږ د الله په لاره کې جګړه ونه کړو، پداسې حال کې چې موږ له خپلو کورونو څخه ایستل شوي یو او له خپلو ماشومانو څخه جلا شوي یو؟" خو کله چې په دوی باندې جګړه فرض شوه، نو دوی بیرته وګرځیدل، پرته له یو څو کسانو څخه. او الله ظالمانو ته ښه پوهیږي.


247

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوْتَ مَلِكًا ۗ قَالُوْٓا اَنّٰى يَكُوْنُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ اَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِّنَ الْمَالِۗ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهٗ بَسْطَةً فِى الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ ۗ وَاللّٰهُ يُؤْتِيْ مُلْكَهٗ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

wa qāla lahum nabiyyuhum innallāha qad ba‘aṡa lakum ṭālūta malikā(n), qālū annā yakūnu lahul-mulku ‘alainā wa naḥnu aḥaqqu bil-mulki minhu wa lam yu'ta sa‘atam minal-māl(i), qāla innallāhaṣṭafāhu ‘alaikum wa zādahū basṭatan fil-‘ilmi wal-jism(i), wallāhu yu'tī mulkahū may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

او د هغوی پیغمبر هغوی ته وویل: "په حقیقت کې، الله تعالی طالوت ستاسو لپاره پاچا ټاکلی دی." هغوی ځواب ورکړ: "طالوت څنګه پر موږ واکمن شو، په داسې حال کې چې موږ له هغه څخه د پاچاهۍ ډیر حقدار وو، او هغه ته ډیر شتمني نه وه ورکړل شوې؟" (پیغمبر) ځواب ورکړ: "الله تعالی هغه ستاسو لپاره غوره کړی دی او تاسو ته یې غوره پوهه او فزیکي وړتیاوې درکړې دي." الله تعالی خپل سلطنت هر هغه چا ته ورکوي چې وغواړي، او الله تعالی پراخ او پوه دی.


248

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اٰيَةَ مُلْكِهٖٓ اَنْ يَّأْتِيَكُمُ التَّابُوْتُ فِيْهِ سَكِيْنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَبَقِيَّةٌ مِّمَّا تَرَكَ اٰلُ مُوْسٰى وَاٰلُ هٰرُوْنَ تَحْمِلُهُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ ۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ ࣖ

wa qāla lahum nabiyyuhum inna āyata mulkihī ay ya'tiyakumut-tābūtu fīhi sakīnatum mir rabbikum wa baqiyyatum mimmā taraka ālu mūsā wa ālu hārūna taḥmiluhul-malā'ikah(tu), inna fī żālika la āyatal lakum in kuntum mu'minīn(a).

او د هغوی پیغمبر هغوی ته وویل: "په حقیقت کې د هغه د پاچاهۍ نښه ستاسو سره د هغه صندوق راتګ دی چې ستاسو د رب له خوا په کې سلام دی او د موسی علیه السلام او د هارون علیه السلام د کورنۍ پاتې شوني دي چې د ملایکو لخوا راوړل شوي وو. په حقیقت کې، پدې کې ستاسو لپاره (د الله د عظمت) یوه نښه ده، که تاسو مومنان یاست."


249

فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوْتُ بِالْجُنُوْدِ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ مُبْتَلِيْكُمْ بِنَهَرٍۚ فَمَنْ شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّيْۚ وَمَنْ لَّمْ يَطْعَمْهُ فَاِنَّهٗ مِنِّيْٓ اِلَّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً ۢبِيَدِهٖ ۚ فَشَرِبُوْا مِنْهُ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۗ فَلَمَّا جَاوَزَهٗ هُوَ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗۙ قَالُوْا لَا طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوْتَ وَجُنُوْدِهٖ ۗ قَالَ الَّذِيْنَ يَظُنُّوْنَ اَنَّهُمْ مُّلٰقُوا اللّٰهِ ۙ كَمْ مِّنْ فِئَةٍ قَلِيْلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيْرَةً ۢبِاِذْنِ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ مَعَ الصّٰبِرِيْنَ

falammā faṣala ṭālūtu bil-junūd(i), qāla innallāha mubtalīkum binahar(in), faman syariba minhu falaisa minnī, wa mal lam yaṭ‘amhu fa innahū minnī illā manigtarafa gurfatam biyadih(ī), fa syaribū minhu illā qalīlam minhum, falammā jāwazahū huwa wal-lażīna āmanū ma‘ah(ū), qālū lā ṭāqata lanal-yauma bijālūta wa junūdih(ī), qālal-lażīna yaẓunnūna annahum mulāqullāh(i), kam min fi'atin qalīlatin galabat fi'atan kaṡīratam bi'iżnillāh(i), wallāhu ma‘aṣ-ṣābirīn(a).

نو کله چې طالوت خپل لښکر راووړ، نو ويې ويل: "الله به تاسو په يوه سيند سره ازمويي. نو څوک چې (د هغې اوبه) وڅښي، هغه زما پيروان نه دی. او څوک چې دا نه څښي، هغه زما پيروان دی، مګر دا چې په خپل لاس لږ څه اوبه کړي." خو هغوی وڅښل، پرته له څو کسانو څخه. کله چې هغه (طالوت) او هغه کسان چې ورسره ايمان درلود، له سيند څخه تېر شول، نو ويې ويل: "نن ورځ موږ د جالوت او د هغه د لښکر په وړاندې نور قوي نه يو." هغه کسان چې ايمان لري چې له الله سره به مخامخ شي وايي: "څومره کوچنيو ډلو د الله په اجازه لویو ډلو ته ماتې ورکړه." او الله د هغو کسانو سره دی چې صبر کوي.


250

وَلَمَّا بَرَزُوْا لِجَالُوْتَ وَجُنُوْدِهٖ قَالُوْا رَبَّنَآ اَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَّثَبِّتْ اَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ ۗ

wa lammā barazū lijālūta wa junūdihī qālū rabbanā afrig ‘alainā ṣabraw wa ṡabbit aqdāmanā wanṣurnā ‘alal-qaumil-kāfirīn(a).

او کله چې دوی د جالوت او د هغه د لښکر په وړاندې پرمختګ وکړ، نو دعا یې وکړه: "زموږ ربه، موږ ته صبر راکړه، زموږ ګامونه قوي کړه او د کافرانو په وړاندې زموږ مرسته وکړه."


251

فَهَزَمُوْهُمْ بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَقَتَلَ دَاوٗدُ جَالُوْتَ وَاٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهٗ مِمَّا يَشَاۤءُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ اللّٰهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الْاَرْضُ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ ذُوْ فَضْلٍ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

fahazamūhum bi'iżnillāh(i), wa qatala dāwūdu jālūta wa ātāhullāhul-mulka wal-ḥikmata wa ‘allamahū mimmā yasyā'(u), wa lau lā daf‘ullāhin-nāsa ba‘ḍahum biba‘ḍil lafasadatil-arḍu wa lākinnallāha żū faḍlin ‘alal-‘ālamīn(a).

نو د الله په امر یې هغه ته ماتې ورکړه، او داود جالوت وواژه. بیا الله هغه (داود) ته سلطنت او حکمت ورکړ او هغه څه یې ورته ورزده کړل چې غوښتل یې. او که الله ځینې خلک د ځینو نورو په وسیله نه وای ساتلي، نو ځمکه به خامخا فاسد شوې وای. خو الله پر ټولو نړیوالو فضل لري.


252

تِلْكَ اٰيٰتُ اللّٰهِ نَتْلُوْهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ ۗ وَاِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِيْنَ ۔

tilka āyātullāhi natlūhā ‘alaika bil-ḥaqq(i), wa innaka laminal-mursalīn(a).

دا د الله تعالی آیتونه دي، موږ یې تاته په سمه توګه لولو او ته (محمد صلی الله علیه وسلم) په رښتیا سره رسول یې.


253

۞ تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلٰى بَعْضٍۘ مِنْهُمْ مَّنْ كَلَّمَ اللّٰهُ وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجٰتٍۗ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلَ الَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ وَلٰكِنِ اخْتَلَفُوْا فَمِنْهُمْ مَّنْ اٰمَنَ وَمِنْهُمْ مَّنْ كَفَرَ ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلُوْاۗ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيْدُ ࣖ

tilkar-rusulu faḍḍalnā ba‘ḍahum ‘alā ba‘ḍ(in), minhum man kallamallāhu wa rafa‘a ba‘ḍahum darajāt(in), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), wa lau syā'allāhu maqtatalal-lażīna mim ba‘dihim mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu wa lākinikhtalafū fa minhum man āmana wa minhum man kafar(a), wa lau syā'allāhu maqtatalū, wa lākinnallāha yaf‘alu mā yurīd(u).

موږ ځینو رسولانو ته پر ځینو نورو فضیلت ورکړی دی. په دوی کې ځینې داسې دي چې الله (مستقیم) ورسره خبرې کوي او ځینې نور داسې دي چې هغه څو درجې لوړوي. او موږ عیسی زوی مریم ته څو معجزې ورکړې او موږ هغه ته په روح القدس سره قوت ورکړ. که الله غوښتلی وای، نو له دوی وروسته خلکو به د شواهدو له رسیدو وروسته قتل نه وای کړی. خو دوی اختلاف وکړ، نو ځینو یې ایمان راوړ او ځینو یې کافران شول. که الله غوښتلی وای، نو دوی به قتل نه وای کړی. خو خدای د خپلې ارادې سره سم کوي.


254

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْفِقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا بَيْعٌ فِيْهِ وَلَا خُلَّةٌ وَّلَا شَفَاعَةٌ ۗوَالْكٰفِرُوْنَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū anfiqū mimmā razaqnākum min qabli ay ya'tiya yaumul lā bai‘un fīhi wa lā khullatuw wa lā syafā‘ah(tun), wal-kāfirūna humuẓ-ẓālimūn(a).

اې هغو کسانو چې ایمان مو راوړی دی، له هغه رزق څخه چې موږ تاسو ته درکړی دی، یو څه پانګونه وکړئ مخکې له دې چې هغه ورځ راشي چې نه به پېر او پلور وي، نه به دوستي وي او نه به شفاعت وي. هغه کسان چې کافران دي، ظالمان دي.


255

اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ اَلْحَيُّ الْقَيُّوْمُ ەۚ لَا تَأْخُذُهٗ سِنَةٌ وَّلَا نَوْمٌۗ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ مَنْ ذَا الَّذِيْ يَشْفَعُ عِنْدَهٗٓ اِلَّا بِاِذْنِهٖۗ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْۚ وَلَا يُحِيْطُوْنَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهٖٓ اِلَّا بِمَا شَاۤءَۚ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَۚ وَلَا يَـُٔوْدُهٗ حِفْظُهُمَاۚ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيْمُ

allāhu lā ilāha illā huw(a), al-ḥayyul-qayyūm(u), lā ta'khużuhū sinatuw wa lā naum(un), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), man żal-lażī yasyfa‘u ‘indahū illā bi'iżnih(ī), ya‘lamu mā baina aidīhim wa mā khalfahum, wa lā yuḥīṭūna bisyai'im min ‘ilmihī illā bimā syā'(a), wasi‘a kursiyyuhus-samāwāti wal-arḍ(a), wa lā ya'ūduhū ḥifẓuhumā, wa huwal-‘aliyyul-‘aẓīm(u).

الله، چې له هغه پرته بل معبود نشته. هغه قادر مطلق، چې تل د (خپلو مخلوقاتو) پالنه کوي، نه خوب کوي او نه خوب کوي. هغه څه چې په اسمانونو او ځمکه کې دي ټول د هغه دي. هیڅوک د هغه له اجازې پرته د هغه په لوري شفاعت نشي کولی. هغه پوهیږي چې د دوی په وړاندې او د دوی شاته څه دي، او دوی د هغه له پوهې څخه هیڅ نه پوهیږي مګر هغه څه چې وغواړي. د هغه څوکۍ اسمانونه او ځمکه پوښلې ده. او هغه د دواړو ساتنه ستونزمنه نه ګڼي، او هغه تر ټولو لوړ او لوی دی.


256

لَآ اِكْرَاهَ فِى الدِّيْنِۗ قَدْ تَّبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ ۚ فَمَنْ يَّكْفُرْ بِالطَّاغُوْتِ وَيُؤْمِنْۢ بِاللّٰهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقٰى لَا انْفِصَامَ لَهَا ۗوَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

lā ikrāha fid-dīn(i), qat tabayyanar-rusydu minal-gayy(i), famay yakfur biṭ-ṭāgūti wa yu'mim billāhi fa qadistamsaka bil-‘urwatil-wuṡqā, lanfiṣāma lahā, wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

په دین (اسلام) کې هیڅ جبر نشته، په حقیقت کې د سمې لارې او غلطې لارې ترمنځ څرګند (توپیر) شتون لري. څوک چې له طاغوت څخه انکار وکړي او په الله تعالی ایمان راوړي، نو په حقیقت کې هغه په یوه ډېره قوي رسۍ منګولې لګولي دي چې نه ماتېږي. الله تعالی اوریدونکی او پوه دی.


257

اَللّٰهُ وَلِيُّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا يُخْرِجُهُمْ مِّنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِۗ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَوْلِيَاۤؤُهُمُ الطَّاغُوْتُ يُخْرِجُوْنَهُمْ مِّنَ النُّوْرِ اِلَى الظُّلُمٰتِۗ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ ࣖ

allāhu waliyyul-lażīna āmanū yukhrijuhum minaẓ-ẓulumāti ilan-nūr(i), wal-lażīna kafarū auliyā'uhumuṭ-ṭāgūtu yukhrijuhum minan-nūri ilaẓ-ẓulumāt(i), ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

الله د مؤمنانو ملاتړ کوونکی دی. هغه هغوی له تیارو څخه رڼا (ایمان) ته راوویستل. او هغه کسان چې کافران دي، د هغوی ملاتړ کوونکی شیطان دی، چې هغوی له رڼا څخه تیارو ته راوباسي. هغوی د دوزخ اوسیدونکي دي. هغوی په هغه کې تل پاتې کیږي.


258

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْ حَاۤجَّ اِبْرٰهٖمَ فِيْ رَبِّهٖٓ اَنْ اٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ ۘ اِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّيَ الَّذِيْ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۙ قَالَ اَنَا۠ اُحْيٖ وَاُمِيْتُ ۗ قَالَ اِبْرٰهٖمُ فَاِنَّ اللّٰهَ يَأْتِيْ بِالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ فَأْتِ بِهَا مِنَ الْمَغْرِبِ فَبُهِتَ الَّذِيْ كَفَرَ ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَۚ

alam tara ilal-lażī ḥājja ibrāhīma fī rabbihī an ātāhullāhul-mulk(a), iż qāla ibrāhīmu rabbiyal-lażī yuḥyī wa yumīt(u), qāla ana uḥyī wa umīt(u), qāla ibrāhīmu fa innallāha ya'tī bisy-syamsi minal-masyriqi fa'ti bihā minal-magribi fabuhital-lażī kafar(a), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

ایا تا هغه خلکو ته پام نه دی کړی چې له ابراهیم سره یې د هغه د رب په اړه بحث کاوه، ځکه چې الله تعالی هغه ته سلطنت (واک) ورکړی و. کله چې ابراهیم وویل: "زما رب هغه څوک دی چې ژوند ورکوي او مړ کوي،" هغه وویل: "زه هم ژوند ورکوم او مړ کولی شم." ابراهیم وویل: "الله تعالی لمر له ختیځ څخه راپورته کړ، نو هغه یې له لویدیځ څخه راپورته کړ." نو هغه څوک چې کافر کیږي مغشوش کیږي. الله تعالی ظالمانو ته لارښوونه نه کوي.


259

اَوْ كَالَّذِيْ مَرَّ عَلٰى قَرْيَةٍ وَّهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۚ قَالَ اَنّٰى يُحْيٖ هٰذِهِ اللّٰهُ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ فَاَمَاتَهُ اللّٰهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهٗ ۗ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ ۗ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالَ بَلْ لَّبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ اِلٰى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ ۚ وَانْظُرْ اِلٰى حِمَارِكَۗ وَلِنَجْعَلَكَ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَانْظُرْ اِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوْهَا لَحْمًا ۗ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗ ۙ قَالَ اَعْلَمُ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

au kal-lażī marra ‘alā qaryatiw wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, qāla annā yuḥyī hāżihillāhu ba‘da mautihā, fa'amātahullāhu mi'ata ‘āmin ṡumma ba‘aṡah(ū), qāla kam labiṡt(a), qāla labiṡtu yauman au ba‘ḍa yaum(in), qāla bal labiṡta mi'ata ‘āmin fanẓur ilā ṭa‘āmika wa syarābika lam yatasannah, wanẓur ilā ḥimārik(a), wa linaj‘alaka āyatal lin-nāsi wanẓur ilal-‘iẓāmi kaifa nunsyizuhā ṡumma naksūhā laḥmā(n), falammā tabayyana lah(ū), qāla a‘lamu annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

یا د هغه کس په څیر چې د یو داسې هیواد په خوا تیریږي چې (ودانۍ) یې د چتونو د پوښلو لپاره نړېدلې وي، نو هغه وايي: "څنګه الله دا (هیواد) د ویجاړیدو وروسته ژوندی کړ؟" بیا الله هغه (شخص) د سل کلونو لپاره مړ کړ، بیا یې (هغه ژوندی کړ). او (الله) پوښتنه وکړه: "ته به څومره وخت (دلته) پاتې شې؟" هغه (شخص) ځواب ورکړ: "زه (دلته) یوه ورځ یا نیمه ورځ پاتې کیږم." الله وویل: "نه! ته سل کاله ژوند کړی یې. خپل خوراک او څښاک ته وګوره چې بدل شوی نه دی، مګر خپل خر ته وګوره (چې هډوکي شوي دي). او موږ کولی شو تاسو د انسانانو لپاره د خپل قدرت نښه کړو. د (خره) هډوکو ته وګوره، موږ څنګه دوی بیا سره یوځای کوو، بیا موږ دوی په غوښه پوښوو." نو کله چې هغه ته دا څرګنده شوه، هغه وویل: "زه پوهیږم چې الله په هرڅه قادر دی."


260

وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّ اَرِنِيْ كَيْفَ تُحْيِ الْمَوْتٰىۗ قَالَ اَوَلَمْ تُؤْمِنْ ۗقَالَ بَلٰى وَلٰكِنْ لِّيَطْمَىِٕنَّ قَلْبِيْ ۗقَالَ فَخُذْ اَرْبَعَةً مِّنَ الطَّيْرِ فَصُرْهُنَّ اِلَيْكَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلٰى كُلِّ جَبَلٍ مِّنْهُنَّ جُزْءًا ثُمَّ ادْعُهُنَّ يَأْتِيْنَكَ سَعْيًا ۗوَاعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa iż qāla ibrāhīmu rabbi arinī kaifa tuḥyil-mautā, qāla awalam tu'min, qāla balā wa lākil liyaṭma'inna qalbī, qāla fakhuż arba‘atam minaṭ-ṭairi faṣurhunna ilaika ṡummaj‘al ‘alā kulli jabalim minhunna juz'an ṡummad‘uhunna ya'tīnaka sa‘yā(n), wa‘lam annallāha ‘azīzun ḥakīm(un).

او (یاد کړه) کله چې ابراهیم علیه السلام وویل: "ای زما ربه، ماته وښایه چې ته څنګه مړي ژوندي کوې؟" الله تعالی وویل: "ایا ته لا تر اوسه ایمان نه لرې؟" هغه (ابراهیم علیه السلام) ځواب ورکړ: "زه ایمان راوړم، مګر د دې لپاره چې زما زړه ارام شي." هغه (الله تعالی) وویل: "بیا څلور مرغۍ واخلئ، بیا یې ټوټې ټوټې کړئ، بیا یې په هر غونډۍ کې یوه یوه ټوټه کېږدئ، بیا یې راوبلئ، دوی به سمدلاسه تاسو ته راشي." پوه شئ چې الله تعالی ډېر ځواکمن او حکمت والا دی.


261

مَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ اَنْۢبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِيْ كُلِّ سُنْۢبُلَةٍ مِّائَةُ حَبَّةٍ ۗ وَاللّٰهُ يُضٰعِفُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahum fī sabīlillāhi kamaṡali ḥabbatin ambatat sab‘a sanābila fī kulli sumbulatim mi'atu ḥabbah(tin), wallāhu yuḍā‘ifu limay yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

د هغه چا مثال چې خپل مال د الله په لاره کې لګوي د هغه تخم په څیر دی چې اووه ډډونه زرغونوي، په هره ډډ کې سل تخمونه وي، الله د چا لپاره چې وغواړي زیاتوي، او الله پراخ او پوه دی.


262

اَلَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ثُمَّ لَا يُتْبِعُوْنَ مَآ اَنْفَقُوْا مَنًّا وَّلَآ اَذًىۙ لَّهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

allażīna yunfiqūna amwālahum fī sabīlillāhi ṡumma lā yutbi‘ūna mā anfaqū mannaw wa lā ażā(n), lahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

هغه خلک چې خپل مالونه د الله په لاره کې لګوي، بیا د هغه څه سره یوځای نه ګرځي چې دوی یې ورکوي او د (اخیستونکي) احساسات نه ځوروي، دوی ته به د خپل رب له خوا اجر ورکړل شي، په دوی کې هیڅ ویره نشته او نه به غمجن کیږي.


263

۞ قَوْلٌ مَّعْرُوْفٌ وَّمَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِّنْ صَدَقَةٍ يَّتْبَعُهَآ اَذًى ۗ وَاللّٰهُ غَنِيٌّ حَلِيْمٌ

qaulum ma‘rūfuw wa magfiratun khairum min ṣadaqatiy yatba‘uhā ażā(n), wallāhu ganiyyun ḥalīm(un).

مهربانې خبرې او بخښنه د هغو صدقاتو څخه غوره ده چې د ځورونې عملونه ورسره وي. الله تعالی ډېر غني او ډېر بخښونکی دی.


264

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُبْطِلُوْا صَدَقٰتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْاَذٰىۙ كَالَّذِيْ يُنْفِقُ مَالَهٗ رِئَاۤءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَاَصَابَهٗ وَابِلٌ فَتَرَكَهٗ صَلْدًا ۗ لَا يَقْدِرُوْنَ عَلٰى شَيْءٍ مِّمَّا كَسَبُوْا ۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tubṭilū ṣadaqātikum bil-manni wal-ażā, kal-lażī yunfiqu mālahū ri'ā'an-nāsi wa lā yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), fa maṡaluhū kamaṡali ṣafwānin ‘alaihi turābun fa'aṣābahū wābilun fatarakahū ṣaldā(n), lā yaqdirūna ‘alā syai'im mimmā kasabū, wallāhu lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

اې هغو کسانو چې ایمان مو راوړی دی! خپل خیرات په یادولو او د هغه (اخیستونکي) په ځورولو سره مه خرابوئ، لکه هغه څوک چې خپل مال د دې لپاره ورکوي چې خلکو ته ځان ښودنه کوي او په الله او د آخرت په ورځ ایمان نه لري. د هغه کس مثال د یوې نرمې ډبرې په څیر دی چې خاورې پرې وي، بیا کله چې په هغه ډبره باندې سخت باران وریږي، نو ډبره بیا نرمه پاتې کیږي. دوی د خپلو کړنو څخه هیڅ ګټه نه ترلاسه کوي. او الله کافرانو ته لارښوونه نه کوي.


265

وَمَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ وَتَثْبِيْتًا مِّنْ اَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍۢ بِرَبْوَةٍ اَصَابَهَا وَابِلٌ فَاٰتَتْ اُكُلَهَا ضِعْفَيْنِۚ فَاِنْ لَّمْ يُصِبْهَا وَابِلٌ فَطَلٌّ ۗوَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahumubtigā'a marḍātillāhi wa taṡbītam min anfusihim kamaṡali jannatim birabwatin aṣābahā wābilun fa'ātat ukulahā ḍi‘fain(i), fa'illam yuṣibhā wābilun faṭall(un), wallāhu bimā ta‘malūna baṣīr(un).

او د هغو خلکو مثال چې خپل مالونه د الله د رضا ترلاسه کولو او د خپلو روحونو د پیاوړتیا لپاره لګوي، د هغه باغ په څیر دی چې په یوه لوړه کچه موقعیت لري چې د سخت باران په واسطه اوبه شي، بیا باغ دوه چنده میوه ورکوي. که سخت باران هغه اوبه نه کړي، نو بیا شبنم (که څه هم کافي وي). الله ستاسو د کارونو لیدونکی دی.


266

اَيَوَدُّ اَحَدُكُمْ اَنْ تَكُوْنَ لَهٗ جَنَّةٌ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۙ لَهٗ فِيْهَا مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۙ وَاَصَابَهُ الْكِبَرُ وَلَهٗ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفَاۤءُۚ فَاَصَابَهَآ اِعْصَارٌ فِيْهِ نَارٌ فَاحْتَرَقَتْ ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُوْنَ ࣖ

ayawaddu aḥadukum an takūna lahū jannatum min nakhīliw wa a‘nābin tajrī min taḥtihal-anhār(u), lahū fīhā min kulliṡ-ṡamarāt(i), wa aṣābahul-kibaru wa lahū żurriyyatun ḍu‘afā'(u), fa'aṣābahā i‘ṣārun fīhi nārun faḥtaraqat, każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum tatafakkarūn(a).

آیا ستاسو څخه څوک دا غواړي چې د خرماوو او انګورو باغ ولري چې لاندې یې سیندونه بهیږي، هلته هر ډول میوې ولري، بیا یې بوډاتوب راشي پداسې حال کې چې کوچني اولادونه ولري؟ بیا باغ د یو قوي باد لخوا والوزول شو چې اور پکې و، نو اور یې واخیست. په دې توګه الله تعالی خپل آیتونه تاسو ته بیانوي ترڅو تاسو د هغوی په اړه فکر وکړئ.


267

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْفِقُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّآ اَخْرَجْنَا لَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ ۗ وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيْثَ مِنْهُ تُنْفِقُوْنَ وَلَسْتُمْ بِاٰخِذِيْهِ اِلَّآ اَنْ تُغْمِضُوْا فِيْهِ ۗ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ حَمِيْدٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū anfiqū min ṭayyibāti mā kasabtum wa mimmā akhrajnā lakum minal-arḍ(i), wa lā tayammamul-khabīṡa minhu tunfiqūna wa lastum bi'ākhiżīhi illā an tugmiḍū fīh(i), wa‘lamū annallāha ganiyyun ḥamīd(un).

اې هغو کسانو چې ایمان مو راوړی دی! له هغو پاکو شیانو څخه چې تاسو ګټلي دي او له هغو څخه چې موږ ستاسو لپاره له ځمکې څخه را ایستلي دي، صدقه وکړئ. د بد شی مصرف کول مه غوره کوئ پداسې حال کې چې تاسو یې نه اخلئ، مګر د هغې څخه د کرکې سره. او پوه شئ چې الله بې پروا او ستاینې وړ دی.


268

اَلشَّيْطٰنُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَاۤءِ ۚ وَاللّٰهُ يَعِدُكُمْ مَّغْفِرَةً مِّنْهُ وَفَضْلًا ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ ۖ

asy-syaiṭānu ya‘idukumul-faqra wa ya'murukum bil-faḥsyā'(i), wallāhu ya‘idukum magfiratam minhu wa faḍlā(n), wallāhu wāsi'un ‘alīm(un).

شیطان تاسو ته د فقر وعدې (ویروي) او تاسو ته د بدۍ (بخل) کولو امر کوي، په داسې حال کې چې الله تاسو ته د بخښنې او فضل ژمنه کوي. او الله پراخ او پوه دی.


269

يُّؤْتِى الْحِكْمَةَ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚ وَمَنْ يُّؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ اُوْتِيَ خَيْرًا كَثِيْرًا ۗ وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّآ اُولُوا الْاَلْبَابِ

yu'til-ḥikmata may yasyā'(u), wa may yu'tal-ḥikmata faqad ūtiya khairan kaṡīrā(n), wa mā yażżakkaru ilā ulul-albāb(i).

هغه چا ته چې وغواړي حکمت ورکوي. چا ته چې حکمت ورکړل شي، په حقیقت کې هغه ته ډېر خیر ورکړل شوی دی. او له دې څخه هیڅوک عبرت نشي اخیستلی مګر هغه کسان چې عقل لري.


270

وَمَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ نَّفَقَةٍ اَوْ نَذَرْتُمْ مِّنْ نَّذْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُهٗ ۗ وَمَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ اَنْصَارٍ

wa mā anfaqtum min nafaqatin au nażartum min nażrin fa innallāha ya‘lamuh(ū), wa mā liẓ-ẓālimīna min anṣār(in).

او هر هغه خیرات چې تاسو یې ورکوئ یا نذر کوئ، نو یقینا الله هغه پوهیږي. او د ظالمانو لپاره هیڅ مرستندوی نشته.


271

اِنْ تُبْدُوا الصَّدَقٰتِ فَنِعِمَّا هِيَۚ وَاِنْ تُخْفُوْهَا وَتُؤْتُوْهَا الْفُقَرَاۤءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۗ وَيُكَفِّرُ عَنْكُمْ مِّنْ سَيِّاٰتِكُمْ ۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ

in tubduṣ-ṣadaqāti fani‘immā hiy(a), wa in tukhfūhā wa tu'tūhal-fuqarā'a fahuwa khairul lakum, wa yukaffiru ‘ankum min sayyi'ātikum, wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).

که تاسو خپله صدقه په ښکاره ورکړئ، نو دا ښه ده. خو که تاسو یې په پټه ورکړئ او غریبانو ته یې ورکړئ، نو دا ستاسو لپاره غوره ده، او الله به ستاسو ځینې ګناهونه معاف کړي. او الله تعالی ستاسو د کارونو څخه خبر دی.


272

۞ لَيْسَ عَلَيْكَ هُدٰىهُمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ فَلِاَنْفُسِكُمْ ۗوَمَا تُنْفِقُوْنَ اِلَّا ابْتِغَاۤءَ وَجْهِ اللّٰهِ ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ يُّوَفَّ اِلَيْكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تُظْلَمُوْنَ

laisa ‘alaika hudāhum wa lākinnallāha yahdī may yasyā'(u), wa mā tunfiqū min khairin fa li'anfusikum, wa mā tunfiqūna illabtigā'a wajhillāh(i), wa mā tunfiqū min khairiy yuwaffa ilaikum wa antum lā tuẓlamūn(a).

دا ستا (محمد صلی الله علیه وسلم) دنده نه ده چې هغوی ته لارښوونه وکړئ، بلکې الله تعالی هغه څوک دی چې چا ته یې وغواړي لارښوونه کوي. هر هغه شتمني چې تاسو ورکوئ، هغه ستاسو لپاره ده. او د الله تعالی رضامندي غوښتلو پرته انفاق مه ورکوئ. او هر هغه شتمني چې تاسو یې پانګونه کوئ، خامخا به تاسو ته بشپړ اجر درکړل شي او تاسو سره به ظلم ونه شي.


273

لِلْفُقَرَاۤءِ الَّذِيْنَ اُحْصِرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ ضَرْبًا فِى الْاَرْضِۖ يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ اَغْنِيَاۤءَ مِنَ التَّعَفُّفِۚ تَعْرِفُهُمْ بِسِيْمٰهُمْۚ لَا يَسْـَٔلُوْنَ النَّاسَ اِلْحَافًا ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ ࣖ

lil-fuqarā'il-lażīna uḥṣirū fī sabīlillāhi lā yastaṭī‘ūna ḍarban fil-arḍi yaḥsabuhumul-jāhilu agniyā'a minat-ta‘affuf(i), ta‘rifuhum bisīmāhum, lā yas'alūnan-nāsa ilḥāfā(n), wa mā tunfiqū min khairin fa innallāha bihī ‘alīm(un).

(هغه څه چې تاسو یې مصرف کوئ) د هغو بې وزلو خلکو لپاره دي چې د الله په لاره کې (د جهاد له امله) بند شوي دي، نو دوی نشي کولی په ځمکه کې هڅې وکړي؛ (نور خلک) چې نه پوهیږي، فکر کوي چې دوی شتمن خلک دي ځکه چې دوی ځانونه (د سوال کولو څخه) ساتي. تاسو (محمد) دوی د دوی د ځانګړتیاوو له مخې پیژنئ، دوی له نورو څخه په زور نه غواړي. هر هغه ښه شتمني چې تاسو یې پانګونه کوئ، په حقیقت کې الله تعالی په هرڅه پوهیږي.


274

اَلَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً فَلَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

allażīna yunfiqūna amwālahum bil-laili wan-nahāri sirraw wa ‘alāniyatan falahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

هغه کسان چې خپل مالونه شپه او ورځ (په پټه یا ښکاره) لګوي، د دوی اجر د دوی د رب سره دی، په دوی باندې هیڅ ویره نشته او نه دوی غمجن کیږي.


275

اَلَّذِيْنَ يَأْكُلُوْنَ الرِّبٰوا لَا يَقُوْمُوْنَ اِلَّا كَمَا يَقُوْمُ الَّذِيْ يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطٰنُ مِنَ الْمَسِّۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَالُوْٓا اِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبٰواۘ وَاَحَلَّ اللّٰهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبٰواۗ فَمَنْ جَاۤءَهٗ مَوْعِظَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖ فَانْتَهٰى فَلَهٗ مَا سَلَفَۗ وَاَمْرُهٗٓ اِلَى اللّٰهِ ۗ وَمَنْ عَادَ فَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

allażīna ya'kulūnar-ribā lā yaqūmūna illā kamā yaqūmul-lażī yatakhabbaṭuhusy-syaiṭānu minal-mass(i), żālika bi'annahum qālū innamal-bai‘u miṡlur-ribā, wa aḥallallāhul-bai‘a wa ḥarramar-ribā, faman jā'ahū mau‘iẓatum mir rabbihī fantahā falahū mā salaf(a), wa amruhū ilallāh(i), wa man ‘āda fa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

هغه خلک چې سود خوري، دوی نشي کولی چې ولاړ شي، بلکې د هغو کسانو په څیر وي چې په شیطانانو اخته وي ځکه چې دوی لیوني دي. دا ځکه چې دوی وايي چې پیرود او پلور د سود په څیر دی. که څه هم الله تعالی د پیرود او پلور اجازه ورکړې او سود یې حرام کړی دی. څوک چې د خپل رب له خوا خبرداری ترلاسه کړي او بیا ودریږي، نو هغه څه چې مخکې یې ترلاسه کړي دي د هغه کیږي او د هغه سوداګري (الله تعالی ته) ده. څوک چې دا تکرار کړي، نو دوی د دوزخ اوسیدونکي دي، دوی به د تل لپاره هلته پاتې شي.


276

يَمْحَقُ اللّٰهُ الرِّبٰوا وَيُرْبِى الصَّدَقٰتِ ۗ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ اَثِيْمٍ

yamḥaqullāhur-ribā wa yurbiṣ-ṣadaqāt(i), wallāhu lā yuḥibbu kulla kaffārin aṡīm(in).

الله سبحانه وتعالی سود له منځه وړي او صدقه غني کوي. الله سبحانه وتعالی هغه څوک نه خوښوي چې په کفر کې پاتې شي او په ګناه کې ډوبه شي.


277

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ لَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta lahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

په حقیقت کې، هغه کسان چې ایمان یې راوړی، نیک عملونه یې کړي، لمونځونه یې کړي او زکات یې ورکړی، د دوی اجر د دوی د رب سره دی، په دوی کې هیڅ ویره نشته او نه به غمجن شي.


278

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَذَرُوْا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبٰوٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa żarū mā baqiya minar-ribā in kuntum mu'minīn(a).

اې مؤمنانو! له الله ووېرېږئ او پاتې سود (چې راټول شوی نه وي) پرېږدئ که تاسو مؤمنان یاست.


279

فَاِنْ لَّمْ تَفْعَلُوْا فَأْذَنُوْا بِحَرْبٍ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۚ وَاِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوْسُ اَمْوَالِكُمْۚ لَا تَظْلِمُوْنَ وَلَا تُظْلَمُوْنَ

fa'illam taf‘alū fa'żanū biḥarbim minallāhi wa rasūlih(ī), wa in tubtum falakum ru'ūsu amwālikum, lā taẓlimūna wa lā tuẓlamūn(a).

که تاسو دا کار ونه کړ، نو د الله او د هغه د رسول سره د جګړې اعلان وکړئ. خو که تاسو توبه وباسئ، نو تاسو د خپلو شتمنیو اصلي حقدار یاست. تاسو ظلم نه دی کړی او نه هم پر تاسو ظلم شوی دی.


280

وَاِنْ كَانَ ذُوْ عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ اِلٰى مَيْسَرَةٍ ۗ وَاَنْ تَصَدَّقُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa in kāna żū ‘usratin fanaẓiratun ilā maisarah(tin), wa an taṣaddaqū khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

او که (پور ورکوونکی) په ستونزو کې وي، نو هغه ته مهلت ورکړئ تر هغه چې هغه راحت ومومي. او که تاسو صدقه ورکړئ، نو دا ستاسو لپاره غوره ده، که تاسو پوهیږئ.


281

وَاتَّقُوْا يَوْمًا تُرْجَعُوْنَ فِيْهِ اِلَى اللّٰهِ ۗثُمَّ تُوَفّٰى كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ ࣖ

wattaqū yauman turja‘ūna fīhi ilallāh(i), ṡumma tuwaffā kullu nafsim mā kasabat wa hum lā yuẓlamūn(a).

او له هغې ورځې ووېرېږئ چې تاسو ټول به الله ته ورګرځول کېږئ، بیا به هر چا ته د هغه د کړنو بدله ورکړل شي او پر دوی به ظلم ونه شي.


282

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا تَدَايَنْتُمْ بِدَيْنٍ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى فَاكْتُبُوْهُۗ وَلْيَكْتُبْ بَّيْنَكُمْ كَاتِبٌۢ بِالْعَدْلِۖ وَلَا يَأْبَ كَاتِبٌ اَنْ يَّكْتُبَ كَمَا عَلَّمَهُ اللّٰهُ فَلْيَكْتُبْۚ وَلْيُمْلِلِ الَّذِيْ عَلَيْهِ الْحَقُّ وَلْيَتَّقِ اللّٰهَ رَبَّهٗ وَلَا يَبْخَسْ مِنْهُ شَيْـًٔاۗ فَاِنْ كَانَ الَّذِيْ عَلَيْهِ الْحَقُّ سَفِيْهًا اَوْ ضَعِيْفًا اَوْ لَا يَسْتَطِيْعُ اَنْ يُّمِلَّ هُوَ فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّهٗ بِالْعَدْلِۗ وَاسْتَشْهِدُوْا شَهِيْدَيْنِ مِنْ رِّجَالِكُمْۚ فَاِنْ لَّمْ يَكُوْنَا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَّامْرَاَتٰنِ مِمَّنْ تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَدَۤاءِ اَنْ تَضِلَّ اِحْدٰىهُمَا فَتُذَكِّرَ اِحْدٰىهُمَا الْاُخْرٰىۗ وَلَا يَأْبَ الشُّهَدَۤاءُ اِذَا مَا دُعُوْا ۗ وَلَا تَسْـَٔمُوْٓا اَنْ تَكْتُبُوْهُ صَغِيْرًا اَوْ كَبِيْرًا اِلٰٓى اَجَلِهٖۗ ذٰلِكُمْ اَقْسَطُ عِنْدَ اللّٰهِ وَاَقْوَمُ لِلشَّهَادَةِ وَاَدْنٰىٓ اَلَّا تَرْتَابُوْٓا اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً حَاضِرَةً تُدِيْرُوْنَهَا بَيْنَكُمْ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَلَّا تَكْتُبُوْهَاۗ وَاَشْهِدُوْٓا اِذَا تَبَايَعْتُمْ ۖ وَلَا يُضَاۤرَّ كَاتِبٌ وَّلَا شَهِيْدٌ ەۗ وَاِنْ تَفْعَلُوْا فَاِنَّهٗ فُسُوْقٌۢ بِكُمْ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗ وَيُعَلِّمُكُمُ اللّٰهُ ۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā tadāyantum bidainin ilā ajalim musamman faktubūh(u), walyaktub bainakum kātibum bil-‘adl(i), wa lā ya'ba kātibun ay yaktuba kamā ‘allamahullāhu falyaktub, walyumlilil-lażī ‘alaihil-ḥaqqu walyattaqillāha rabbahū wa lā yabkhas minhu syai'ā(n), fa'in kānal-lażī ‘alaihil-ḥaqqu safīhan au ḍa‘īfan au lā yastaṭī‘u ay yumilla huwa falyumlil waliyyuhū bil-‘adl(i), wastasyhidū syahīdaini mir rijāliūkum, fa'illam yakūnā rajulaini farajuluw wamra'atāni mimman tarḍauna minasy-syuhadā'i an taḍilla iḥdāhumā fatużakkira iḥdāhumal-ukhrā, wa lā ya'basy-syuhadā'u iżā mā du‘ū, wa lā tas'amū an taktubūhu ṣagīran au kabīran ilā ajalih(ī), żālikum aqsaṭu ‘indallāhi wa aqwamu lisy-syahādati wa adnā allā tartābū illā an takūna tijāratan ḥāḍiratan tudīrūnahā bainakum falaisa ‘alaikum junāḥun allā taktubūhā, wa asyhidū iżā tabāya‘tum, wa lā yuḍārra kātibuw wa lā syahīd(un), wa in taf‘alū fa'innahū fusūqum bikum, wattaqullāh(a), wa yu‘allimukumullāh(u), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

اې هغو کسانو چې ایمان مو راوړی دی! که تاسو پورونه او پورونه د یوې ټاکلې مودې لپاره لرئ، نو هغه باید ولیکئ. او ستاسو څخه یو لیکونکی باید دا په سمه توګه ولیکي. لیکونکی باید د دې لیکلو څخه انکار ونکړي لکه څنګه چې الله ورته ښوولی دی، نو هغه باید یې ولیکي. او هغه څوک چې پوروړی دی باید دا لیک ولیکي، او هغه باید د خپل رب الله څخه وویریږي، او هغه باید له دې څخه هیڅ شی کم نه کړي. که پور اخیستونکی هغه څوک وي چې عقل نلري یا کمزوری وي (په خپل حالت کې)، یا د ځان لیکلو توان نلري، نو د هغه سرپرست باید دا په سمه توګه ولیکي. او ستاسو په منځ کې د دوو نارینه شاهدانو سره شاهدي ورکړي. که دوه نارینه (شاهدان) نه وي، نو (کیدای شي) یو سړی او دوه ښځې وي چې تاسو یې د هغو کسانو څخه خوښوئ چې د (موجوده) شاهدانو څخه دي، ترڅو که یو یې هیر کړي، نو بله یې ورته یادونه وکړي. او شاهدان باید د بلنې په وخت کې انکار ونه کړي. او د لیکلو څخه ستړي مه شئ، د نیټې لپاره، که (پور) کوچنی وي یا لوی. دا د الله په نزد ډېر عادلانه دی، د شهادت د پیاوړتیا لپاره ډېر وړ دی، او شک ته نږدې دی، پرته له دې چې دا ستاسو ترمنځ د نغدو پیسو معامله وي، نو که تاسو یې ونه لیکئ نو ستاسو لپاره هیڅ ګناه نشته. او کله چې تاسو پیرود او پلور کوئ نو شاهدان ونیسئ، او د لیکوال یا شاهدانو لپاره شیان مه سختوئ. که تاسو (دا کار کوئ)، نو په حقیقت کې، دا ستاسو له خوا د ظلم عمل دی. او له الله څخه وویریږئ، الله تاسو ته درس درکوي، او الله په هرڅه پوه دی.


283

۞ وَاِنْ كُنْتُمْ عَلٰى سَفَرٍ وَّلَمْ تَجِدُوْا كَاتِبًا فَرِهٰنٌ مَّقْبُوْضَةٌ ۗفَاِنْ اَمِنَ بَعْضُكُمْ بَعْضًا فَلْيُؤَدِّ الَّذِى اؤْتُمِنَ اَمَانَتَهٗ وَلْيَتَّقِ اللّٰهَ رَبَّهٗ ۗ وَلَا تَكْتُمُوا الشَّهَادَةَۗ وَمَنْ يَّكْتُمْهَا فَاِنَّهٗٓ اٰثِمٌ قَلْبُهٗ ۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ عَلِيْمٌ ࣖ

wa in kuntum ‘alā safariw wa lam tajidū kātiban fa riḥānum maqbūḍah(tun), fa'in amina ba‘ḍukum ba‘ḍan falyu'addil-lażi'tumina amānatahū walyattaqillāha rabbah(ū), wa lā taktumusy syahādah(ta), wa may yaktumhā fa'innahū āṡimun qalbuh(ū), wallāhu bimā ta‘malūna ‘alīm(un).

او که تاسو په خپل سفر کې یو لیکونکی ونه مومئ، نو تاسو باید تضمین ولرئ. مګر، که ستاسو څخه ځینې په نورو باور لري، هغه کسان چې باور پرې شوی وي باید خپل مسؤلیت (پور) پوره کړي او دوی باید له الله څخه وویریږي، چې خپل رب دی. او خپله شهادت مه پټوئ، ځکه چې څوک یې پټوي، په حقیقت کې د هغه زړه ککړ دی. الله تعالی ستاسو د کارونو څخه خبر دی.


284

لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ ۗ وَاِنْ تُبْدُوْا مَا فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ اَوْ تُخْفُوْهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللّٰهُ ۗ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa in tubdū mā fī anfusikum au tukhfūhu yuḥāsibkum bihillāh(u), fayagfiru limay yasyā'u wa yu‘ażżibu may yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

هر څه چې په اسمانونو او هر څه چې په ځمکه کې دي، د الله دي. که تاسو هغه څه ښکاره کړئ چې ستاسو په زړه کې دي یا هغه څه چې تاسو پټوئ، نو الله به خامخا ستاسو لپاره (د دې عمل په اړه) حساب واخلي. هغه چا ته چې وغواړي بخښنه کوي او چا ته چې وغواړي سزا ورکوي. الله په هرڅه باندې قادر دی.


285

اٰمَنَ الرَّسُوْلُ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مِنْ رَّبِّهٖ وَالْمُؤْمِنُوْنَۗ كُلٌّ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَمَلٰۤىِٕكَتِهٖ وَكُتُبِهٖ وَرُسُلِهٖۗ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْ رُّسُلِهٖ ۗ وَقَالُوْا سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَاِلَيْكَ الْمَصِيْرُ

Āmanar-rasūlu bimā unzila ilaihi mir rabbihī wal-mu'minūn(a), kullun āmana billāhi wa malā'ikatihī wa kutubihī wa rusulih(ī), lā nufarriqu baina aḥadim mir rusulih(ī), wa qālū sami‘nā wa aṭa‘nā, gufrānaka rabbanā wa ilaikal-maṣīr(u).

رسول (ص) په هغه څه ایمان راوړ چې د هغه د رب له خوا ورته نازل شوي دي (قرآن)، او هغو کسانو هم چې ایمان یې راوړی دی. ټول په الله، د هغه په ملایکو، د هغه په کتابونو او د هغه په رسولانو ایمان لري. (دوی وویل)، "موږ د هغه د هیڅ رسول په مینځ کې توپیر نه کوو." او دوی وویل: "موږ واورېدل او اطاعت مو وکړ. ای زموږ ربه، موږ ته بښنه وکړه او ستا په لور (زموږ) بیرته ستنیدل دي."


286

لَا يُكَلِّفُ اللّٰهُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَا ۗ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ ۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَآ اِنْ نَّسِيْنَآ اَوْ اَخْطَأْنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَآ اِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهٗ عَلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهٖۚ وَاعْفُ عَنَّاۗ وَاغْفِرْ لَنَاۗ وَارْحَمْنَا ۗ اَنْتَ مَوْلٰىنَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ ࣖ

lā yukallifullāhu nafsan illā wus‘ahā, lahā mā kasabat wa ‘alaihā maktasabat, rabbanā lā tu'ākhiżnā in nasīnā au akhṭa'nā, rabbanā wa lā taḥmil ‘alainā iṣran kamā ḥamaltahū ‘alal-lażīna min qablinā, rabbanā wa lā tuḥammilnā mā lā ṭāqata lanā bih(ī), wa‘fu ‘annā, wagfir lanā, warḥamnā, anta maulānā fanṣurnā ‘alal qaumil-kāfirīn(a).

الله تعالی پر چا باندې د هغه د توان په اندازه بار نه اچوي. هغه ته د هغه (نیکي) څخه (ثواب) ورکول کیږي چې هغه یې کوي او هغه ته د هغه (بد) څخه (عذاب) ورکول کیږي چې هغه یې کوي. (دوی دعا وکړه)، "ای زموږ ربه، که موږ هیر کړو یا غلطي وکړو نو موږ ته عذاب مه راکوه. ای زموږ ربه، موږ ته دروند بار مه راکاږه لکه څنګه چې تا زموږ څخه مخکې خلکو باندې ایښی و. ای زموږ ربه، موږ ته هغه څه مه راکوه چې موږ یې د زغملو توان نه لرو. موږ ته بخښنه وکړه، موږ ته بخښنه وکړه او پر موږ رحم وکړه. ته زموږ ساتونکی یې، نو موږ سره د کافرانو په مقابله کې مرسته وکړه."