Q.S Al-Mumthaɣana̱ (اَلْمُمْتَحَنَة) - 13 Nämbär Bäthni̱

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوْا عَدُوِّيْ وَعَدُوَّكُمْ اَوْلِيَاۤءَ تُلْقُوْنَ اِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَقَدْ كَفَرُوْا بِمَا جَاۤءَكُمْ مِّنَ الْحَقِّۚ يُخْرِجُوْنَ الرَّسُوْلَ وَاِيَّاكُمْ اَنْ تُؤْمِنُوْا بِاللّٰهِ رَبِّكُمْۗ اِنْ كُنْتُمْ خَرَجْتُمْ جِهَادًا فِيْ سَبِيْلِيْ وَابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِيْ تُسِرُّوْنَ اِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَاَنَا۠ اَعْلَمُ بِمَآ اَخْفَيْتُمْ وَمَآ اَعْلَنْتُمْۗ وَمَنْ يَّفْعَلْهُ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżū ‘aduwwī wa ‘aduwwakum auliyā'a tulqūna ilaihim bil-mawaddati wa qad kafarū bimā jā'akum minal-ḥaqq(i), yukhrijūnar-rasūla wa iyyākum an tu'minū billāhi rabbikum, in kuntum kharajtum jihādan fī sabīlī wabtigā'a marḍātī tusirrūna ilaihim bil-mawaddah(ti), wa ana a‘lamu bimā akhfaitum wa mā a‘lantum, wa may yaf‘alhu minkum faqad ḍalla sawā'as-sabīl(i).

Yɛn nɛy tin ŋa̱th! /Cu ji̱ tɛ̈rä kɛnɛ ji̱ tɛ̈ru jakä mäthniku ​​tin ŋa̱thkɛ kɛ ɣöö bia kɛ la̱r (ruac Muɣammad), kɛ kui̱ kɔ̱a̱c lɔaac; cäŋ ni mëë cikɛ thuɔ̱k ëë ca la̱r yɛ lo̱k. Cukɛ Jak Kuɔth kɛnɛ ji̱n puɔ̱nydu tuɔ̱k raar kɛ ɣöö ŋäthi ni Allah, Kuäärdu. Mi wi̱i̱ wä raar kɛ thuɔ̱k kɛ ɣöö bi ɣɔ̱n kɛ duɔ̱ɔ̱pdä kä go̱o̱ri tɛ̈th lɔaacdä (/cu jɛ la̱t). Kä ji̱n läri kɛ (ruac Muɣammad) kɛ tɛ̱̈ɛ̱̈, kɛ kui̱ kɔ̱a̱c lɔaac, kä ɣän ŋa̱cä jɛ a gɔaa ɛn min ci tɛ̱̈ɛ̱̈ kɛnɛ min ci nyuɔ̱th naath. Kä ram ɔ kä yɛ mi lät inɔ ɔ, cɛ jiɛɛn kä duɔ̱ɔ̱p in cuŋ.

اِنْ يَّثْقَفُوْكُمْ يَكُوْنُوْا لَكُمْ اَعْدَاۤءً وَّيَبْسُطُوْٓا اِلَيْكُمْ اَيْدِيَهُمْ وَاَلْسِنَتَهُمْ بِالسُّوْۤءِ وَوَدُّوْا لَوْ تَكْفُرُوْنَۗ

iy yaṡqafūkum yakūnū lakum a‘dā'aw wa yabsuṭū ilaikum aidiyahum wa alsinatahum bis-sū'i wa waddū lau takfurūn(a).

Mi cikɛ ji̱ käp, bikɛ ji̱ tɛ̈r kɛ thuɔ̱k kä bikɛ tetkiɛn kɛnɛ thokdiɛn riet ji̱ kɛ ɣöö ba ji̱ moc riɛk kä bikɛ ji̱ go̱r ɛn ɣöö bi (luny jɔk) kä /thiɛl ŋäthä.

لَنْ تَنْفَعَكُمْ اَرْحَامُكُمْ وَلَآ اَوْلَادُكُمْ ۛيَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۛيَفْصِلُ بَيْنَكُمْۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

lan tanfa‘akum arḥāmukum wa lā aulādukum yaumal-qiyāmati yafṣilu bainakum, wallāhu bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Kä ji̱ maarädu kɛnɛ gaatku /cikɛ ji̱ bi luäk kɛ cäŋ jiecä li̱th. Kä bɛ yɛ da̱a̱k. Kä Allah ɛ jɛn ram in guic ŋɔak diaal tin lätdi.

قَدْ كَانَتْ لَكُمْ اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗۚ اِذْ قَالُوْا لِقَوْمِهِمْ اِنَّا بُرَءٰۤؤُا مِنْكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۖ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغْضَاۤءُ اَبَدًا حَتّٰى تُؤْمِنُوْا بِاللّٰهِ وَحْدَهٗٓ اِلَّا قَوْلَ اِبْرٰهِيْمَ لِاَبِيْهِ لَاَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ وَمَآ اَمْلِكُ لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَاِلَيْكَ اَنَبْنَا وَاِلَيْكَ الْمَصِيْرُ

qad kānat lakum uswatun ḥasanatun fī ibrāhīma wal-lażīna ma‘ah(ū), iż qālū liqaumihim innā bura'ā'u minkum wa mimmā ta‘budūna min dūnillāh(i), kafarnā bikum wa badā bainanā wa bainakumul-‘adāwatu wal-bagḍā'u abadan ḥattā tu'minū billāhi waḥdahū illā qaula ibrāhīma li'abīhi la'astagfiranna laka wa mā amliku laka minallāhi min syai'(in), rabbanā ‘alaika tawakkalnā wa ilaika anabnā wa ilaikal-maṣīr(u).

Ɛpuc, cuɛ tekɛ nyuuth mi gɔaa kɛ kui̱dun rɛy A-bɛ-ram kɛnɛ nɛy tëë te kɛɛl kɛ jɛ, mëë cikɛ ji̱kɛ jiök i̱, "Ɛpuc, kɔn cakɔ da̱a̱k kɛ yɛ kɛnɛ min pal yɛn ɛ /ci mɔ a Allah, cakɔ (thiɛl ŋäthä)dun lo̱k kä tëëkɛ nyiëëny kɛnɛ nyiëëny kamda kɛnɛ yɛ amäni cäŋ kɛl amäni mi cia ŋäth ni Allah kärɔa," ɛ ni ruacdɛ min ca lar ɛ Itherndegik kɛ kui̱ Ibrahim " ji̱n, duŋni̱ ɣöö ɣän /cä luäŋ kɛ ga̱ŋ kɛ Allah'ä(torment) kɛ kui̱du." (Ibrahim cuɛ wee), "Kuäär ni Kuothda, kä ji̱ kärɔa la̱th nɛy ŋa̱thda kä kä ji̱ kärɔa cakɔ rɔ̱ ri̱t kä kä ji̱ kärɔa bakɔ luny jɔk."

رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِّلَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَاغْفِرْ لَنَا رَبَّنَاۚ اِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

rabbanā lā taj‘alnā fitnatal lil-lażīna kafarū wagfir lanā rabbanā, innaka antal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Ɣɔ̱ɔ̱n Kuääran, /cu kɔ jakä (target of) kɛ kui̱ nɛɛni tin /ci ŋa̱th. Kä päli kɔ ikä, lö Kuäär ni Kuothda. Kɛ thuɔ̱k, ji̱n ɛ ji̱n ram in bumni̱ jɛn, kä ɛ ji̱n ram in pɛl."

لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِيْهِمْ اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَنْ كَانَ يَرْجُوا اللّٰهَ وَالْيَوْمَ الْاٰخِرَۗ وَمَنْ يَّتَوَلَّ فَاِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيْدُ ࣖ

laqad kāna lakum fīhim uswatun ḥasanatul liman kāna yarjullāha wal-yaumal-ākhir(a), wa may yatawalla fa'innallāha huwal-ganiyyul-ḥamīd(u).

Ɛpuc, rɛydiɛn (Ibra-him kɛnɛ nɛɛkɛ) tekɛ nyuuthni ti gɔw kɛ kui̱dun; (ciötdɛ) kɛ kui̱ nɛɛni tin ŋa̱thkɛ (muc) Allah kɛnɛ (ga̱ŋ rɛy) ɣɔaa in dɔ̱ŋ, kä ram mi ci rɔ ri̱t, kɛ kɔrɛ ɛ thuɔ̱k Allah, ɛ jɛn ram in riäŋ riäŋ, min ca liak ɛlɔ̱ŋ.

۞ عَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّجْعَلَ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ الَّذِيْنَ عَادَيْتُمْ مِّنْهُمْ مَّوَدَّةًۗ وَاللّٰهُ قَدِيْرٌۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

‘asallāhu ay yaj‘ala bainakum wa bainal-lażīna ‘ādaitum minhum mawaddah(tan), wallāhu qadīr(un), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Kä Allah bɛ tekɛ kɔ̱a̱c lɔaac kamdun kɛnɛ nɛy tëë ci̱ ji̱ tɛ̈riɛn kɛ kɔn. Allah ɛ jɛn ram in bumni̱ jɛn. Kä Allah ɛ Päl, kä tekɛ kɔ̱a̱c lɔaac mi di̱i̱t.

لَا يَنْهٰىكُمُ اللّٰهُ عَنِ الَّذِيْنَ لَمْ يُقَاتِلُوْكُمْ فِى الدِّيْنِ وَلَمْ يُخْرِجُوْكُمْ مِّنْ دِيَارِكُمْ اَنْ تَبَرُّوْهُمْ وَتُقْسِطُوْٓا اِلَيْهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِيْنَ

lā yanhākumullāhu ‘anil-lażīna lam yuqātilūkum fid-dīni wa lam yukhrijūkum min diyārikum an tabarrūhum wa tuqsiṭū ilaihim, innallāha yuḥibbul-muqsiṭīn(a).

Allah /cɛ ji̱ pën ɣöö bi lät ti̱ gɔw la̱t kä bi tekɛ cuɔ̱ɔ̱ŋ kɛ nɛy tin /ci ji̱ kööŋ kɛ kui̱ kuthni̱ kä /ci ji̱ bi tuɔ̱k raar rɛy wecdu. Kɛ thuɔ̱k, Allah nhɔkɛ nɛy tin lät kɛ cuɔ̱ɔ̱ŋ.

اِنَّمَا يَنْهٰىكُمُ اللّٰهُ عَنِ الَّذِيْنَ قَاتَلُوْكُمْ فِى الدِّيْنِ وَاَخْرَجُوْكُمْ مِّنْ دِيَارِكُمْ وَظَاهَرُوْا عَلٰٓى اِخْرَاجِكُمْ اَنْ تَوَلَّوْهُمْۚ وَمَنْ يَّتَوَلَّهُمْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

innamā yanhākumullāhu ‘anil-lażīna qātalūkum fid-dīni wa akhrajūkum min diyārikum wa ẓāharū ‘alā ikhrājikum an tawallauhum, wa may yatawallahum fa'ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

Ɛpuc, Allah pën ji̱ kärɔa ɛn ɣöö bi nɛy tin kööŋ kɛ ji̱ rɛy ruaacni kuthni̱ kä bikɛ ji̱ tuɔ̱k raar rɛy wecdu kä bikɛ ji̱ luäk (nɛy kɔ̱kiɛn) kɛ ɣöö bikɛ ji̱ tuɔ̱k raar ala mäthniku. Kä ram ɔ cikɛ naŋ ala mäthnikɛ ɔ, kɛ kɛn ji̱ dueeri.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا جَاۤءَكُمُ الْمُؤْمِنٰتُ مُهٰجِرٰتٍ فَامْتَحِنُوْهُنَّۗ اَللّٰهُ اَعْلَمُ بِاِيْمَانِهِنَّ فَاِنْ عَلِمْتُمُوْهُنَّ مُؤْمِنٰتٍ فَلَا تَرْجِعُوْهُنَّ اِلَى الْكُفَّارِۗ لَا هُنَّ حِلٌّ لَّهُمْ وَلَا هُمْ يَحِلُّوْنَ لَهُنَّۗ وَاٰتُوْهُمْ مَّآ اَنْفَقُوْاۗ وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اَنْ تَنْكِحُوْهُنَّ اِذَآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّۗ وَلَا تُمْسِكُوْا بِعِصَمِ الْكَوَافِرِ وَسْـَٔلُوْا مَآ اَنْفَقْتُمْ وَلْيَسْـَٔلُوْا مَآ اَنْفَقُوْاۗ ذٰلِكُمْ حُكْمُ اللّٰهِ ۗيَحْكُمُ بَيْنَكُمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā jā'akumul-mu'minātu muhājirātin famtaḥinūhunn(a), allāhu a‘lamu bi'īmānihinna fa'in ‘alimtumūhunna mu'minātin falā tarji‘ūhunna ilal-kuffār(i), lā hunna ḥillul lahum wa lā hum yaḥillūna lahunn(a), wa ātūhum mā anfaqū, wa lā junāḥa ‘alaikum an tankiḥūhunna iżā ātaitumūhunna ujūrahunn(a), wa lā tumsikū bi‘iṣamil-kawāfiri was'alū mā anfaqū, żālikum ḥukmullāh(i), yaḥkumu bainakum, wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Yɛn nɛy tin ŋa̱th! Mi ci män ti ŋa̱thkɛ ben kä ji̱, bikɛ (ŋa̱thdiɛn) dhil ɣɔ̱n. Allah ŋäcɛ ŋa̱thdiɛn a gɔaa; Mi ŋäci jɛ ɛn ɣöö ŋa̱thkɛ (ɛpuc), /cu kɛ luɔ̱c nɛy tin /ci ŋa̱th (cɔwdiɛn). Kä /cikɛ ŋuɔ̱t kɛ kui̱ nɛɛni tin thil ŋa̱th kä /cikɛ tekɛ ŋuɔ̱t kɛ kui̱ nɛɛni tin thil ŋa̱th. Kä ka̱mni (cɔwdiɛn) yio̱w tin ci kɛn kɛ thöp. Kä thilɛ duer mi deri jek mi wi̱i̱ kɛ wä kuɛn mi wi̱i̱ kɛ wä thöp nyin dhɔaar. Kä /cuarɛ cieŋ kɛ män ti thil ŋa̱th; kä thiec ni yio̱w tin ci thöp; kä (mi ci cɔwkiɛn ŋot kɛ mi /cikɛ ŋa̱th) a kɛ thiec kɛ yio̱w tin cikɛ thöp (kä mänkiɛn tëë wal tin ci ŋa̱th). Ɛ jɛn ŋuɔ̱t Kuɔth in cɛ la̱th rɛydun. Kä Allah ɛ ram mi ŋäc ŋɔak diaal, kä ŋäc ŋɔak diaal.

وَاِنْ فَاتَكُمْ شَيْءٌ مِّنْ اَزْوَاجِكُمْ اِلَى الْكُفَّارِ فَعَاقَبْتُمْ فَاٰتُوا الَّذِيْنَ ذَهَبَتْ اَزْوَاجُهُمْ مِّثْلَ مَآ اَنْفَقُوْاۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْٓ اَنْتُمْ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ

wa in fātakum syai'um min azwājikum ilal-kuffāri fa‘āqabtum fa'ātul-lażīna żahabat azwājuhum miṡla mā anfaqū, wattaqullāhal-lażī antum bihī mu'minūn(a).

Kä mi tëëkɛ mi (luɔ̱c thöp) mi /keni thuɔ̱k kä mänkun tin ci rɔ̱ bar kä nɛy tin /ci ŋa̱th, kɛ kɔrɛ bia kɛ joc, kɛ kɔrɛ bia (kä loot) ka̱m nɛy tin ci mänkiɛn rɔ̱ bar ce̱tkɛ yio̱w tin cikɛ thöp. Kä dualɛ kɛ Allah min ŋäth yɛn ɛ.

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ اِذَا جَاۤءَكَ الْمُؤْمِنٰتُ يُبَايِعْنَكَ عَلٰٓى اَنْ لَّا يُشْرِكْنَ بِاللّٰهِ شَيْـًٔا وَّلَا يَسْرِقْنَ وَلَا يَزْنِيْنَ وَلَا يَقْتُلْنَ اَوْلَادَهُنَّ وَلَا يَأْتِيْنَ بِبُهْتَانٍ يَّفْتَرِيْنَهٗ بَيْنَ اَيْدِيْهِنَّ وَاَرْجُلِهِنَّ وَلَا يَعْصِيْنَكَ فِيْ مَعْرُوْفٍ فَبَايِعْهُنَّ وَاسْتَغْفِرْ لَهُنَّ اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

yā ayyuhan-nabiyyu iżā jā'akal-mu'minātu yubāyi‘naka ‘alā allā yusyrikna billāhi syai'aw wa lā yasriqna wa lā yaznīna wa lā yaqtulna aulādahunna wa lā ya'tīna bibuhtāniy yaftarīnahū baina aidīhinna wa arjulihinna wa lā ya‘ṣīnaka fī ma‘rūfin fabāyi‘hunna wastagfir lahunnallāh(a), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Ɣɔ̱ɔ̱n, gök! Mi ci män ti ŋa̱thkɛ ben kä ji̱ kɛ ɣöö ba bai'at (plet of allegiance) naŋ, ɛn ɣöö /cikɛ duɔ̱ɔ̱r bi mat kɛ Allah; /Cikɛ bi kual, ​​/cikɛ bi lät kɛ tɔ̱ɔ̱c, /cikɛ bi gaatkiɛn bi näk, /cikɛ bi kac mi ca cak kam tetnikiɛn kɛnɛ ciökiɛn bi la̱t kä /cikɛ bi lo̱k ruacdu kɛ kui̱ kä mi gɔaa, kɛ kui̱c ɛmɔ nhɔk ruacdiɛn kɛ kui̱ ŋäthädiɛn kä thiec Allah kɛ pälikä kɛ kui̱diɛn. Ɛpuc, Allah ɛ ram mi päli dueer, mi tekɛ kɔ̱a̱c lɔaac mi di̱i̱t.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَوَلَّوْا قَوْمًا غَضِبَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ قَدْ يَىِٕسُوْا مِنَ الْاٰخِرَةِ كَمَا يَىِٕسَ الْكُفَّارُ مِنْ اَصْحٰبِ الْقُبُوْرِ ࣖ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tatawallau qauman gaḍiballāhu ‘alaihim qad ya'isū minal-ākhirati kamā ya'isal-kuffāru min aṣḥābil-qubūr(i).

Yɛn nɛy tin ŋa̱th! /Cu nɛy tin ci Allah gaak kɛ kɛ jakä luääkkun, kɛ thuɔ̱k, cikɛ tekɛ ŋa̱th kɛ kui̱ teekä in dɔ̱ŋ ce̱tkɛ min ci nɛy tin /ci ŋäth tin te rɛy kɔ̱a̱kni jiäk lɔcdiɛn bä.