Q.S Al-Kaɣp (اَلْكَهْف) - 110 Nämbär Bäthni̱

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ عَلٰى عَبْدِهِ الْكِتٰبَ وَلَمْ يَجْعَلْ لَّهٗ عِوَجًا ۜ

al-ḥamdu lillāhil-lażī anzala ‘alā ‘abdihil-kitāba wa lam yaj‘al lahū ‘iwajā(n).

Kä liak tekɛ Kuoth, min ci bok (Kuran) ja̱k kä läätdɛ kä /ke̱nɛ jɛ jakä jiäk;

قَيِّمًا لِّيُنْذِرَ بَأْسًا شَدِيْدًا مِّنْ لَّدُنْهُ وَيُبَشِّرَ الْمُؤْمِنِيْنَ الَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ اَجْرًا حَسَنًاۙ

qayyimal liyunżira ba'san syadīdam mil ladunhu wa yubasysyiral-mu'minīnal-lażīna ya‘malūnaṣ-ṣāliḥāti anna lahum ajran ḥasanā(n).

ce̱tkɛ duɔ̱ɔ̱p mi cuŋ, kɛ ɣöö bɛ naath la̱r lär kɛ kui̱ duäc mi bɛc bɛc mi bä kä jɛ, kä bɛ naath la̱r ruac mi gɔaa kä ji̱ ŋäthä tin lät lät ti gɔw kɛ ɣöö bikɛ muc mi gɔaa jek,

مّٰكِثِيْنَ فِيْهِ اَبَدًاۙ

mākiṡīna fīhi abadā(n).

bikɛ cieŋ thi̱n amäni cäŋ kɛl.

وَّيُنْذِرَ الَّذِيْنَ قَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًاۖ

wa yunżiral-lażīna qāluttakhażallāhu waladā(n).

Kä kɛ ɣöö bɛ nɛy tin laar jɛ i̱, "Allah cɛ gatdɛ ka̱n."

مَّا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍ وَّلَا لِاٰبَاۤىِٕهِمْۗ كَبُرَتْ كَلِمَةً تَخْرُجُ مِنْ اَفْوَاهِهِمْۗ اِنْ يَّقُوْلُوْنَ اِلَّا كَذِبًا

mā lahum bihī min ‘ilmiw wa lā li'ābā'ihim, kaburat kalimatan takhruju min afwāhihim, iy yaqūlūna illā każibā(n).

Kä thilɛ kɛ ŋäc kɛ kui̱ kä nɔmɔ, amäni gua̱nikiɛn bä. Kä ruac in bä raar thokdiɛn ɛ mi jiääk i̱di; thilɛ mi lat kɛn ɛ ɛ ni kac.

فَلَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَّفْسَكَ عَلٰٓى اٰثَارِهِمْ اِنْ لَّمْ يُؤْمِنُوْا بِهٰذَا الْحَدِيْثِ اَسَفًا

fa la‘allaka bākhi‘un nafsaka ‘alā āṡārihim illam yu'minū bihāżal-ḥadīṡi asafā(n).

Kä dɔ̱ŋ dɔ̱ŋ bi ji̱n (O Muhammad) rɔ moc riɛk kɛ jiääk lɔaac kɛ kɔr kä mëë ci̱kɛ rɔ̱ ri̱t, mi̱ /cikɛ ŋa̱th kɛ nyuuth ɛmɛ (Kuran).

اِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَى الْاَرْضِ زِيْنَةً لَّهَا لِنَبْلُوَهُمْ اَيُّهُمْ اَحْسَنُ عَمَلًا

innā ja‘alnā mā ‘alal-arḍi zīnatal lahā linabluwahum ayyuhum aḥsanu ‘amalā(n).

Kɛ thuɔ̱k, cakɔ ŋɔak diaal tin te wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n jakä gɔw kɛ kui̱dɛ, kɛ ɣöö bakɔ kɛ ɣɔ̱n i̱ ɛ ŋa kä kɛ mi gɔaa ni jɛn rɛy lätnikɛ.

وَاِنَّا لَجٰعِلُوْنَ مَا عَلَيْهَا صَعِيْدًا جُرُزًاۗ

wa innā lajā‘ilūna mā ‘alaihā ṣa‘īdan juruzā(n).

Kä Banɛ (bä) min te wi̱i̱dɛ jakä mun mi thil pi̱w, mi ci kööt.

اَمْ حَسِبْتَ اَنَّ اَصْحٰبَ الْكَهْفِ وَالرَّقِيْمِ كَانُوْا مِنْ اٰيٰتِنَا عَجَبًا

am ḥasibta anna aṣḥābal-kahfi war-raqīmi kānū min āyātinā ‘ajabā(n).

Kä ji̱n caari jɛ ɛn ɣöö nɛy tin cieŋ rɛy päämni, kɛnɛ (tin tekɛ) raqim, kɛn kɛ rɛy nyuuthni̱ kɔn tin gääy naath (tin di̱t)?

اِذْ اَوَى الْفِتْيَةُ اِلَى الْكَهْفِ فَقَالُوْا رَبَّنَآ اٰتِنَا مِنْ لَّدُنْكَ رَحْمَةً وَّهَيِّئْ لَنَا مِنْ اَمْرِنَا رَشَدًا

iż awal-fityatu ilal-kahfi fa qālū rabbanā ātinā mil ladunka raḥmataw wa hayyi' lanā min amrinā rasyadā(n).

(Tiem) mëë ci ŋuɛ̈tni rɔ̱ bar rɛy kɔ̱kä, cukɛ pal i̱, "Kuääräda. Kämni kɔ kɔ̱a̱c lɔaac kä ji̱ kä moc kɔ kɛ duɔ̱ɔ̱p mi̱ cuŋ kɛ kui̱ lätni̱kɔ."

فَضَرَبْنَا عَلٰٓى اٰذَانِهِمْ فِى الْكَهْفِ سِنِيْنَ عَدَدًاۙ

faḍarabnā ‘alā āżānihim fil-kahfi sinīna ‘adadā(n).

Kä ɛnɔ cuakɔ ji̱thkiɛn kum rɛy kɔ̱kä kɛ run ti ŋuan.

ثُمَّ بَعَثْنٰهُمْ لِنَعْلَمَ اَيُّ الْحِزْبَيْنِ اَحْصٰى لِمَا لَبِثُوْٓا اَمَدًا ࣖ

Ṡumma ba‘aṡnāhum lina‘lama ayyul-ḥizbaini aḥṣā limā labiṡū amadā(n).

Kä cuakɔ kɛ jiɛc nhial, kɛ ɣöö bakɔ jɛ ŋa̱c ɛn ɣöö ɛ buɔ̱n kɛl kä buɔ̱n da̱ŋ rɛw ɛmɔ mi ci thuɔ̱k kɛ kuën gua̱th in cikɛ cieŋ thi̱n (rɛy ɣöt).

نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ نَبَاَهُمْ بِالْحَقِّۗ اِنَّهُمْ فِتْيَةٌ اٰمَنُوْا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنٰهُمْ هُدًىۖ

naḥnu naquṣṣu ‘alaika naba'ahum bil-ḥaqq(i), innahum fityatun āmanū birabbihim wa zidnāhum hudā(n).

La̱r nɛy ji̱ (Muhammad) ruacdiɛn kɛ thuɔ̱k. Kɛ thuɔ̱k, kɛn kɛ ŋuɛ̈tni ti ŋa̱thkɛ Kuääriɛn, kä cakɔ ruac mat kɛ kui̱diɛn.

وَّرَبَطْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اِذْ قَامُوْا فَقَالُوْا رَبُّنَا رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ لَنْ نَّدْعُوَا۟ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلٰهًا لَّقَدْ قُلْنَآ اِذًا شَطَطًا

wa rabaṭnā ‘alā qulūbihim iż qāmū fa qālū rabbunā rabbus-samāwāti wal-arḍi lan nad‘uwa min dūnihī ilāhal laqad qulnā iżan syaṭaṭā(n).

Kä cuakɔ lo̱ckiɛn jakä bum mëë cikɛ rɔ̱ jiɛc kä cukɛ wee, "Kuääran ɛ jɛn Kuäär nhial kɛnɛ piny; /thiɛlɛ kuth mi dɔ̱ŋ mi cɔalnɛ ɛ ni jɛn. Ɛpuc, mi cakɔ jɛ la̱t, dënɛ ruac mi na̱n ɛlɔ̱ŋ kɛ thuɔ̱k lat."

هٰٓؤُلَاۤءِ قَوْمُنَا اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةًۗ لَوْلَا يَأْتُوْنَ عَلَيْهِمْ بِسُلْطٰنٍۢ بَيِّنٍۗ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًاۗ

hā'ulā'i qaumunattakhażū min dūnihī ālihah(tan), lau lā ya'tūna ‘alaihim bisulṭānim bayyin(in), faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibā(n).

Kɛn kɛ nɛɛkɔn tin ci kuth (tin ba pal) la̱t a /ci mɔ a Jɛn. Ɛŋu /cikɛ ben kɛ luɔt mi jɔc (kɛ kui̱ ŋäthädiɛn)? Kä ɛnɔ, ɛŋa mi /thiɛl cuŋ mi leny ram mi lat kac kɛ kui̱ Allah?

وَاِذِ اعْتَزَلْتُمُوْهُمْ وَمَا يَعْبُدُوْنَ اِلَّا اللّٰهَ فَأْوٗٓا اِلَى الْكَهْفِ يَنْشُرْ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِّنْ رَّحْمَتِهٖ وَيُهَيِّئْ لَكُمْ مِّنْ اَمْرِكُمْ مِّرْفَقًا

wa iżi‘tazaltumūhum wa mā ya‘budūna illallāha fa'wū ilal-kahfi yansyur lakum rabbukum mir raḥmatihī wa yuhayyi' lakum min amrikum mirfaqā(n).

Kä mi ci kɛ ba̱ny piny kɛnɛ min pal kɛn ɛ /ci mɔ a Allah, kɛ kɔrɛ bi rɔ gaŋ rɛy kɔ̱kä, kɛ thuɔ̱k bi Kuääru tha̱a̱ŋ puɔ̱thdɛ ka̱m ji̱ kä bɛ ji̱ moc kɛ mi gɔaa rɛy lätniku.

۞ وَتَرَى الشَّمْسَ اِذَا طَلَعَتْ تَّزٰوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَاِذَا غَرَبَتْ تَّقْرِضُهُمْ ذَاتَ الشِّمَالِ وَهُمْ فِيْ فَجْوَةٍ مِّنْهُۗ ذٰلِكَ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ ۗمَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ وَمَنْ يُّضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهٗ وَلِيًّا مُّرْشِدًا ࣖ

wa tarasy-syamsa iżā ṭala‘at tazāwaru ‘an kahfihim żātal-yamīni wa iżā garabat taqriḍuhum żātasy-syimāli wa hum fī fajwatim minh(u), żālika min āyātillāh(i), may yahdillāhu fa huwal-muhtadi wa may yuḍlil falan tajida lahū waliyyam mursyidā(n).

Kä bi cäŋ nɛn mi cɛ ben nhial, cɛ rɔ yuɔr piny kä puɔ̱ldiɛn kui̱c cuëëc, kä mi cɛ wä piny, na̱nɛ kɛ kɛ kui̱c caam gua̱a̱th in tekɛ gua̱a̱th mi di̱i̱t rɛydɛ (köl). Ti̱ti̱ kɛ tha̱a̱ŋ nyuuthni̱ (kɛ kui̱ di̱tdä Allah). Ram mi ca bo̱th ɛ Allah, ɛ jɛn ram min ca bo̱th; kä ram mi cɛ bo̱th kɛ duɔ̱ɔ̱p mi jiääk, /ciɛ luäk mi bi jek mi dee jɛ bo̱th.

وَتَحْسَبُهُمْ اَيْقَاظًا وَّهُمْ رُقُوْدٌ ۖوَّنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖوَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيْدِۗ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَّلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا

wa taḥsabuhum aiqāẓaw wa hum ruqūd(un), wa nuqallibuhum żātal-yamīni wa żātasy-syimāl(i), wa kalbuhum bāsiṭun żirā‘aihi bil-waṣīd(i), lawiṭṭala‘ta ‘alaihim lawallaita minhum firāraw wa lamuli'ta minhum ru‘bā(n).

Kä carɛ jɛ i̱ /cikɛ ni̱n, kä ni̱nkɛ; kä cuakɔ kɛ riet jɔk kɛnɛ nhiam kui̱c cuëëc kɛnɛ kui̱c caam, kä cu thɔ̱ldiɛn tetkɛ la̱th nhiam thi̱i̱kä kɔ̱kä. Kä mi ci kɛ nɛn, kɛ thuɔ̱k bi rɔ ri̱t (away) kä kɛ kä bi rɔ moc kɛ dual kɛ kɛ.

وَكَذٰلِكَ بَعَثْنٰهُمْ لِيَتَسَاۤءَلُوْا بَيْنَهُمْۗ قَالَ قَاۤىِٕلٌ مِّنْهُمْ كَمْ لَبِثْتُمْۗ قَالُوْا لَبِثْنَا يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالُوْا رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِمَا لَبِثْتُمْۗ فَابْعَثُوْٓا اَحَدَكُمْ بِوَرِقِكُمْ هٰذِهٖٓ اِلَى الْمَدِيْنَةِ فَلْيَنْظُرْ اَيُّهَآ اَزْكٰى طَعَامًا فَلْيَأْتِكُمْ بِرِزْقٍ مِّنْهُ وَلْيَتَلَطَّفْ وَلَا يُشْعِرَنَّ بِكُمْ اَحَدًا

wa każālika ba‘aṡnāhum liyatasā'alū bainahum, qāla qā'ilum minhum kam labiṡtum, qālū labiṡnā yauman au ba‘ḍa yaum(in), qālū rabbukum a‘lamu bimā labiṡtum, fab‘aṡū aḥadakum biwariqikum hāżihī ilal-madīnati falyanẓur ayyuhā azkā ṭa‘āman falya'tikum birizqim minhu walyatalaṭṭaf wa lā yusy‘iranna bikum aḥadā(n).

Kä ɛnɔ cuakɔ kɛ jiɛc, kɛ ɣöö bikɛ rɔ̱ thiec kɛ thiecni. Cu ram kɛl kä kɛ wee, "Ji̱n ci gua̱a̱th mi̱ bäär naŋ (wanɛ mɛ)?" Cukɛ jɛ loc i̱, “Kɔn ta̱nɛ (wanɛ mɛ) kɛ cäŋ kɛl kiɛ nuth ca̱ŋ.” Cuɛ (ram in dɔ̱diɛn) jiök, "Kuothdun ŋäcɛ gua̱a̱th in ci cieŋ thi̱n (wanɛmɛ). Kɛ kui̱ ɛmɔ, läri jɛ ram kɛl kä yɛ i̱ bɛ wä rɛy rɛ̈ɛ̈k kɛ yio̱wkun tin la yio̱wkɛ, kä a jɛ guic i̱ ɛ mi̱eth in gɔaa ni jɛn, kä a jɛ nööŋ tha̱a̱ŋdɛ kɛ kui̱dun, kä a jɛ tekɛ nhök kä /cɛ ruacdu bi la̱r raan."

اِنَّهُمْ اِنْ يَّظْهَرُوْا عَلَيْكُمْ يَرْجُمُوْكُمْ اَوْ يُعِيْدُوْكُمْ فِيْ مِلَّتِهِمْ وَلَنْ تُفْلِحُوْٓا اِذًا اَبَدًا

innahum iy yaẓharū ‘alaikum yarjumūkum au yu‘īdūkum fī millatihim wa lan tufliḥū iżan abadā(n).

Kɛ thuɔ̱k, mi̱ ci̱ kɛn gua̱a̱th in tä thi̱n ŋa̱c, bi̱ kɛ ji̱ yuɔr kɛ pääm, kiɛ bi̱ kɛ ji̱ kuɔ̱k ɣöö bi̱ luny jɔk kä kuthkiɛn, kä mi̱ ɛ jɛn, /ci̱ ji̱ bi̱ tä kɛ baŋ amäni cäŋ kɛl."

وَكَذٰلِكَ اَعْثَرْنَا عَلَيْهِمْ لِيَعْلَمُوْٓا اَنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّاَنَّ السَّاعَةَ لَا رَيْبَ فِيْهَاۚ اِذْ يَتَنَازَعُوْنَ بَيْنَهُمْ اَمْرَهُمْ فَقَالُوا ابْنُوْا عَلَيْهِمْ بُنْيَانًاۗ رَبُّهُمْ اَعْلَمُ بِهِمْۗ قَالَ الَّذِيْنَ غَلَبُوْا عَلٰٓى اَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِمْ مَّسْجِدًا

wa każālika a‘ṡarnā ‘alaihim liya‘lamū anna wa‘dallāhi ḥaqquw wa annas-sā‘ata lā raiba fīhā, iż yatanāza‘ūna bainahum amrahum fa qālubnū ‘alaihim bun-yānā(n), rabbuhum a‘lamu bihim, qālal-lażīna galabū ‘alā amrihim lanattakhiżanna ‘alaihim masjidā(n).

Kä inɔ bä (bä) cuakɔ (naath) nyuɔ̱th kɛ, kɛ ɣöö ba ŋa̱c ɛn ɣöö ruac Allah ɛ thuɔ̱k, kä (ben) Cäŋ Luɔ̱k thilɛ mi diiw jɛ. Mëë ci̱kɛ ŋaknɔm ŋak kɛ kui̱ lätni̱kiɛn, cukɛ wee, "Ta̱thdɛ ti̱c nhial wi̱i̱diɛn(kuɔ̱l), Kuäärdiɛn ŋäcɛ kɛ ɛlɔ̱ŋ." Kä ram ëë tekɛ lua̱ŋ kɛ kui̱ lätni̱kiɛn cuɛ wee, "Banɛ duel palä täth wi̱i̱dɛ."

سَيَقُوْلُوْنَ ثَلٰثَةٌ رَّابِعُهُمْ كَلْبُهُمْۚ وَيَقُوْلُوْنَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْمًاۢ بِالْغَيْبِۚ وَيَقُوْلُوْنَ سَبْعَةٌ وَّثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ ۗقُلْ رَّبِّيْٓ اَعْلَمُ بِعِدَّتِهِمْ مَّا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا قَلِيْلٌ ەۗ فَلَا تُمَارِ فِيْهِمْ اِلَّا مِرَاۤءً ظَاهِرًا ۖوَّلَا تَسْتَفْتِ فِيْهِمْ مِّنْهُمْ اَحَدًا ࣖ

sayaqūlūna ṡalāṡatur rābi‘uhum kalbuhum, wa yaqūlūna khamsatun sādisuhum kalbuhum rajmam bil-gaib(i), wa yaqūlūna sab‘atuw wa ṡāminuhum kalbuhum, qur rabbī a‘lamu bi‘iddatihim mā ya‘lamuhum illā qalīl(un), falā tumāri fīhim illā mirā'an ẓāhirā(n), wa lā tastafti fīhim minhum aḥadā(n).

Kɛ kɔrɛ (tha̱a̱ŋ nath bi̱ kɛn ɛ lar i̱, "(Nämbärdiɛn ɛ) diɔ̱k (naath), min ŋuaandiɛn ɛ thɔ̱l," kä (kɔ̱kiɛn) bi̱ kɛn ɛ lar i̱, "(Nämbärdiɛn ɛ) dhie̱e̱c (naath), min bäkɛliɛn ɛ thɔ̱l," cie mi̱ ɛ ca̱r kɛ kui̱ kä tin /ca cak; kä (ram dɔ̱diɛn) cuɛ wee, "(Pekdiɛn) ɛ bärɔw (nɛy), min bädäkdiɛn ɛ thɔ̱l." Larɛ jɛ (Muɣammad), "Kuäärä ŋäcɛ nämbärdiɛn ɛ gɔaa; thiɛlɛ ram mi̱ ŋäc nämbärdiɛn ɛ ni̱ mi̱ tɔt." Kɛ kui̱c ɛmɔ, /cu ji̱n (Muɣammad) ŋaknɔm ŋak kɛ kui̱diɛn, ɛ ni ŋaknɔmni̱ tin bä raar kä /cu raan thiec kɛ kui̱diɛn (kɛn ŋuɛ̈tni).

وَلَا تَقُوْلَنَّ لِشَا۟يْءٍ اِنِّيْ فَاعِلٌ ذٰلِكَ غَدًاۙ

wa lā taqūlanna lisyai'in innī fā‘ilun żālika gadā(n).

Kä /cu jɛ met lar i̱, "Ɣän bä jɛ la̱t kɛ runwaŋ,"

اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۖوَاذْكُرْ رَّبَّكَ اِذَا نَسِيْتَ وَقُلْ عَسٰٓى اَنْ يَّهْدِيَنِ رَبِّيْ لِاَقْرَبَ مِنْ هٰذَا رَشَدًا

illā ay yasyā'allāh(u), ważkur rabbaka iżā nasīta wa qul ‘asā ay yahdiyani rabbī li'aqraba min hāżā rasyadā(n).

ɛ ni̱ mi̱ (kɛ latdɛ), "Kuoth nhɔkɛ." Kä tim Kuäärdu mi ci pa̱l ruëëc kä jiök i̱, "Ɣän ŋa̱thä jɛ ɛn ɣöö bi Kuäärä ɣä bo̱th kɛ ɣöö bä thia̱k (kɛ thuɔ̱k) mi̱ läny nɛmɛ."

وَلَبِثُوْا فِيْ كَهْفِهِمْ ثَلٰثَ مِائَةٍ سِنِيْنَ وَازْدَادُوْا تِسْعًا

wa labiṡū fī kahfihim ṡalāṡa mi'atin sinīna wazdādū tis‘ā(n).

Kä cukɛ cieŋ rɛy kɔ̱kä kɛ run ti kur diɔ̱k matkɛ run bäŋuan.

قُلِ اللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا لَبِثُوْا ۚ لَهٗ غَيْبُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَبْصِرْ بِهٖ وَاَسْمِعْۗ مَا لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ مِنْ وَّلِيٍّۗ وَلَا يُشْرِكُ فِيْ حُكْمِهٖٓ اَحَدًا

qulillāhu a‘lamu bimā labiṡū, lahū gaibus-samāwāti wal-arḍ(i), abṣir bihī wa asmi‘, mā lahum min dūnihī miw waliyy(in), wa lā yusyriku fī ḥukmihī aḥadā(n).

Larɛ jɛ i̱, "Allah ŋäcɛ jɛ ɛ gɔaa ɛn ɣöö ci̱kɛ cieŋ kɛ gua̱a̱th mi̱ bäär i̱di (rɛy puɔ̱l); kä jɛ ɛ jɛn ŋɔak diaal tin ca tɛ̱̈ɛ̱̈ rɛy nhial kɛnɛ piny. Kä buaydɛ cuɛ buay ɛlɔ̱ŋ kä cuɛ liŋdɛ pɛ̈th i̱di; thiɛlɛ ram mi̱ gaŋ kɛ ɛ ni̱ jɛn; kä /thiɛlɛ ram mi̱ naŋɛ jɛ kɛɛl kɛ kui̱ kä ɣöö bɛ ruacdɛ lat."

وَاتْلُ مَآ اُوْحِيَ اِلَيْكَ مِنْ كِتَابِ رَبِّكَۗ لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمٰتِهٖۗ وَلَنْ تَجِدَ مِنْ دُوْنِهٖ مُلْتَحَدًا

watlu mā ūḥiya ilaika min kitābi rabbik(a), lā mubaddila likalimātih(ī), wa lan tajida min dūnihī multaḥadā(n).

Kä kuɛn (Muhammad) min ca nyuɔ̱th ji̱, min la bok Kua̱rädu (Kuran). Thilɛ mi dee ruaacnikɛ gɛr. Kä /cia gua̱a̱th luäkä bi jek ɛ ni jɛ .

وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَدٰوةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيْدُوْنَ وَجْهَهٗ وَلَا تَعْدُ عَيْنٰكَ عَنْهُمْۚ تُرِيْدُ زِيْنَةَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۚ وَلَا تُطِعْ مَنْ اَغْفَلْنَا قَلْبَهٗ عَنْ ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوٰىهُ وَكَانَ اَمْرُهٗ فُرُطًا

waṣbir nafsaka ma‘al-lażīna yad‘ūna rabbahum bil-gadāti wal-‘asyiyyi yurīdūna wajhahū wa lā ta‘du ‘aināka ‘anhum, turīdu zīnatal-ḥayātid-dun-yā, wa lā tuṭi‘ man agfalnā qalbahū ‘an żikrinā wattaba‘a hawāhu wa kāna amruhū furuṭā(n).

Kä bi tekɛ päl piny, ji̱n (Muhammad) kɛ nɛy tin cɔalkɛ Kuäärdiɛn kɛ runwaŋ kɛnɛ thiaŋ, ŋa̱thkɛ ni tɛ̈th lɔaacdɛ; kä /cuarɛ wäŋkun riet kä kɛ (kɛ ɣöö) ŋa̱thkɛ ni nyin teekä ɣɔaa; kä /cuarɛ guɔ̱ɔ̱r ni nɛy tin ci lo̱ckiɛn ɛ pa̱l ruëëc kɛ ɣöö banɛ kɔn tim, kä guɔ̱ɔ̱r ni tin go̱o̱r kɛn kɛ kɛnɛ tin ci ta̱a̱diɛn wä kɛ pɛ̈th.

وَقُلِ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكُمْۗ فَمَنْ شَاۤءَ فَلْيُؤْمِنْ وَّمَنْ شَاۤءَ فَلْيَكْفُرْۚ اِنَّآ اَعْتَدْنَا لِلظّٰلِمِيْنَ نَارًاۙ اَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَاۗ وَاِنْ يَّسْتَغِيْثُوْا يُغَاثُوْا بِمَاۤءٍ كَالْمُهْلِ يَشْوِى الْوُجُوْهَۗ بِئْسَ الشَّرَابُۗ وَسَاۤءَتْ مُرْتَفَقًا

wa qulil-ḥaqqu mir rabbikum, faman syā'a falyu'miw wa man syā'a falyakfur, innā a‘tadnā liẓ-ẓālimīna nārā(n), aḥāṭa bihim surādiquhā, wa iy yastagīṡū yugāṡū bimā'in kal-muhli yasywil-wujūh(a), bi'sasy-syarāb(u), wa sā'at murtafaqā(n).

Kä lar jɛ (Muɣammad), "Thuɔ̱k bëë kä Kuäärdu; ram mi go̱o̱r (kɛ ŋa̱th) a jɛ ŋäth, kä ram mi go̱o̱r (kɛ /thiɛl ŋäthä) a jɛ /thiɛl ŋäth." Kɛ thuɔ̱k, cakɔ gua̱a̱th maac rialikä kɛ kui̱ ji̱ dueeri, tin ci rikkiɛn go̱l. Mi cikɛ luäk thiec (ma̱th), ba kɛ moc kɛ pi̱w ti ce̱tkɛ landiit mi kööt mi la nhiamdiɛn ɛ leth. (Ɛ jɛn) gua̱a̱th in jiäk ni jɛn kä kɔaŋ kɛnɛ gua̱a̱th lɔ̱ŋä in jiäk ni jɛn.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اِنَّا لَا نُضِيْعُ اَجْرَ مَنْ اَحْسَنَ عَمَلًاۚ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti innā lā nuḍī‘u ajra man aḥsana ‘amalā(n).

Kɛ thuɔ̱k, nɛy tin ŋa̱thkɛ kä la̱tkɛ lät ti gɔw, /Canɛ muc nɛɛni tin la̱tkɛ lät ti gɔw bi bath.

اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ جَنّٰتُ عَدْنٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُ يُحَلَّوْنَ فِيْهَا مِنْ اَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَّيَلْبَسُوْنَ ثِيَابًا خُضْرًا مِّنْ سُنْدُسٍ وَّاِسْتَبْرَقٍ مُّتَّكِـِٕيْنَ فِيْهَا عَلَى الْاَرَاۤىِٕكِۗ نِعْمَ الثَّوَابُۗ وَحَسُنَتْ مُرْتَفَقًا ࣖ

ulā'ika lahum jannātu ‘adnin tajrī min taḥtihimul-anhāru yuḥallauna fīhā min asāwira min żahabiw wa yalbasūna ṡiyāban khuḍram min sundusiw wa istabraqim muttaki'īna fīhā ‘alal-arā'ik(i), ni‘maṡ-ṡawāb(u), wa ḥasunat murtafaqā(n).

Kä kɛn kɛ nɛy tin jek Parɛday in la 'Adn, min te pinydɛ kɛ yiër; (rɛy nhial ɛmɔ) ca kɛ moc kɛ go̱o̱nyni da̱a̱pni kä cukɛ bieyni ti bo̱o̱r ti ca la̱t kɛ thɛl mi gɔaa kɛnɛ thɛl mi thiak, kä nyuurkɛ kä cukɛ rɔ̱ goŋ wi̱i̱ kɔamni ti gɔw. (Ɛ jɛn) muc in gɔaa ni jɛn kɛnɛ gua̱a̱th lɔ̱ŋä mi gɔaa.

۞ وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلًا رَّجُلَيْنِ جَعَلْنَا لِاَحَدِهِمَا جَنَّتَيْنِ مِنْ اَعْنَابٍ وَّحَفَفْنٰهُمَا بِنَخْلٍ وَّجَعَلْنَا بَيْنَهُمَا زَرْعًاۗ

waḍrib lahum maṡalar rajulaini ja‘alnā li'aḥadihimā jannataini min a‘nābiw wa ḥafafnāhumā binakhliw wa ja‘alnā bainahumā zar‘ā(n).

Kä moc (Muhammad) kɛ cäät, wutni da̱ŋ rɛw, ram kɛl kä kɛ (ɛ ram mi /ci ŋäth) cuakɔ kɛ moc kɛ ka̱a̱k wal da̱ŋ rɛw kä cuakɔ ka̱a̱k da̱ŋ rɛw go̱l kɛ jiɛn ti gɔw kä kamdiɛn (ka̱a̱k) cuakɔ ka̱a̱k la̱t.

كِلْتَا الْجَنَّتَيْنِ اٰتَتْ اُكُلَهَا وَلَمْ تَظْلِمْ مِّنْهُ شَيْـًٔاۙ وَّفَجَّرْنَا خِلٰلَهُمَا نَهَرًاۙ

kiltal-jannataini ātat ukulahā wa lam taẓlim minhu syai'ā(n), wa fajjarnā khilālahumā naharā(n).

Kä ka̱a̱k da̱ŋ rɛw cukɛ dɛykiɛn nööŋ, kä /ke̱n dɛykiɛn kuɛ̈ɛ̈ ɛ määth, kä rɛy kam ka̱a̱kni̱ da̱ŋ rɛw cuakɔ yiër yuɔr piny,

وَّكَانَ لَهٗ ثَمَرٌۚ فَقَالَ لِصَاحِبِهٖ وَهُوَ يُحَاوِرُهٗٓ اَنَا۠ اَكْثَرُ مِنْكَ مَالًا وَّاَعَزُّ نَفَرًا

wa kāna lahū ṡamar(un), fa qāla liṣāḥibihī wa huwa yuḥāwiruhū ana akṡaru minka mālaw wa a‘azzu nafarā(n).

kä jɛn tëë kɛ ria̱ŋ mi di̱i̱t, kɛ kui̱c ɛmɔ cuɛ määthdɛ (min ŋa̱th) jiök mëë ruacɛ kɛ jɛ i̱, "Ria̱ŋdä di̱tdɛ kä ria̱ŋdu kä nɛy tin guɔ̱ɔ̱rkɛ ɣä bumkɛ."

وَدَخَلَ جَنَّتَهٗ وَهُوَ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهٖۚ قَالَ مَآ اَظُنُّ اَنْ تَبِيْدَ هٰذِهٖٓ اَبَدًاۙ

wa dakhala jannatahū wa huwa ẓālimul linafsih(ī), qāla mā aẓunnu an tabīda hāżihī abadā(n).

Kä cuɛ wä rɛy kakädɛ kɛ ca̱r mi jiääk kɛ kui̱dɛ (kɛ ɣöö ɛ wut mi liak rɔ kä /cɛ ŋa̱th); cuɛ wee, "Ɣän /cä jɛ car ɛn ɣöö bi̱ kak ɛmɛ bath amäni cäŋ kɛl,

وَّمَآ اَظُنُّ السَّاعَةَ قَاۤىِٕمَةً وَّلَىِٕنْ رُّدِدْتُّ اِلٰى رَبِّيْ لَاَجِدَنَّ خَيْرًا مِّنْهَا مُنْقَلَبًا

wa mā aẓunnus-sā‘ata qā'imataw wa la'ir rudittu ilā rabbī la'ajidanna khairam minhā munqalabā(n).

kä ɣän carä jɛ ɛn ɣöö Cäŋ Jiecä Li̱th /cɛ bi ben, kä mi̱ ca ɣä luɔ̱c Kuäärä, bä gua̱a̱th mi̱ gɔaa mi̱ bä luny thi̱n jek mi̱ läny nɛmɛ."

قَالَ لَهٗ صَاحِبُهٗ وَهُوَ يُحَاوِرُهٗٓ اَكَفَرْتَ بِالَّذِيْ خَلَقَكَ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ سَوّٰىكَ رَجُلًاۗ

qāla lahū ṣāḥibuhū wa huwa yuḥāwiruhū akafarta bil-lażī khalaqaka min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma sawwāka rajulā(n).

Cu määthdɛ (min ŋa̱th) jɛ jiök mëë ruacɛ kɛ jɛ i̱, "Ji̱n /ciɛ ŋäth ni (Kuoth) min cak ji̱ kɛ tul, kɛ kɔrɛ kɛ thɔ̱l mi tɔt, kɛ kɔrɛ cuɛ ji̱ jakä ram mi thil diw?

لٰكِنَّا۠ هُوَ اللّٰهُ رَبِّيْ وَلَآ اُشْرِكُ بِرَبِّيْٓ اَحَدًا

lākinna huwallāhu rabbī wa lā usyriku birabbī aḥadā(n).

Duŋni̱ ɣöö ɣän (ŋa̱thä jɛ ɛn ɣöö), Jɛn ɛ Allah, Kuäärä, kä /thiɛlɛ mi̱ cä mat kɛ Kuäärä.

وَلَوْلَآ اِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَكَ قُلْتَ مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۙ لَا قُوَّةَ اِلَّا بِاللّٰهِ ۚاِنْ تَرَنِ اَنَا۠ اَقَلَّ مِنْكَ مَالًا وَّوَلَدًاۚ

wa lau lā iż dakhalta jannataka qulta mā syā'allāh(u), lā quwwata illā billāh(i), in tarani ana aqalla minka mālaw wa waladā(n).

Kä ɛŋu mi̱ ci̱ ji̱n wä rɛy kakädu /ciɛ ji̱n i̱ "Masya Allah, la quwwata illa billah" (Ɛpuc, kɛ nhök Allah, ti̱ti̱ diaal cikɛ ben ala thuɔ̱ɔ̱k), thilɛ buɔ̱m mi̱ te thi̱n ɛ ni̱ mi̱ tekɛ Allah (luäk), cäŋ ni̱ min caari jɛ ɛn ɣöö kuakkä kɛnɛ gaatkä kuiykɛ kä nyinku.

فَعَسٰى رَبِّيْٓ اَنْ يُّؤْتِيَنِ خَيْرًا مِّنْ جَنَّتِكَ وَيُرْسِلَ عَلَيْهَا حُسْبَانًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَتُصْبِحَ صَعِيْدًا زَلَقًاۙ

fa ‘asā rabbī ay yu'tiyani khairam min jannatika wa yursila ‘alaihā ḥusbānam minas-samā'i fa tuṣbiḥa ṣa‘īdan zalaqā(n).

Kä ɛnɔ ŋa̱thä jɛ ɛn ɣöö bi Kuäärä ɣä moc kɛ (kak) mi gɔaa mi leny kakdu (nɛmɛ); Kä cuɛ buay jäkä nhial rɛy kakädu, kä cu (kak) ben ɛ la mun mi /thiɛl pɛ̈th,

اَوْ يُصْبِحَ مَاۤؤُهَا غَوْرًا فَلَنْ تَسْتَطِيْعَ لَهٗ طَلَبًا

au yuṣbiḥa mā'uhā gauran falan tastaṭī‘a lahū ṭalabā(n).

kiɛ ci pi̱ dorny muun, kä /ci jɛ bi nyɔk kɛ jek.”

وَاُحِيْطَ بِثَمَرِهٖ فَاَصْبَحَ يُقَلِّبُ كَفَّيْهِ عَلٰى مَآ اَنْفَقَ فِيْهَا وَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَا وَيَقُوْلُ يٰلَيْتَنِيْ لَمْ اُشْرِكْ بِرَبِّيْٓ اَحَدًا

wa uḥīṭa biṡamarihī fa aṣbaḥa yuqallibu kaffaihi ‘alā mā anfaqa fīhā wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā wa yaqūlu yā laitanī lam usyrik birabbī aḥadā(n).

Kä cu ria̱ŋdɛ däk, kɛ kɔrɛ cuɛ tetkɛ riet jɔk (ɛ nyuuth mi̱ jiääk) kɛ min cɛ naŋ kɛ kui̱dɛ, niɛ gua̱a̱ mɔ cu jiath dɛ̈ɛ̈l pɛ̈ɛ̈n kɛɛl kɛ luäkdɛ (para-para) kɛ kɔrɛ cuɛ wee, "Ɛŋu mi̱ /ka̱n mat kɛ Kuäärä."

وَلَمْ تَكُنْ لَّهٗ فِئَةٌ يَّنْصُرُوْنَهٗ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَمَا كَانَ مُنْتَصِرًاۗ

wa lam takul lahū fi'atuy yanṣurūnahū min dūnillāhi wa mā kāna muntaṣirā(n).

Kä thilɛ (ɛ ŋot) buɔ̱n mi de jɛ luäk ɛ ni Allah; Kä jɛn /cɛ rɔ bi luäŋ kɛ ga̱ŋ.

هُنَالِكَ الْوَلَايَةُ لِلّٰهِ الْحَقِّۗ هُوَ خَيْرٌ ثَوَابًا وَّخَيْرٌ عُقْبًا ࣖ

hunālikal-walāyatu lillāhil-ḥaqq(i), huwa khairun ṡawābaw wa khairun ‘uqbā(n).

Kä ɛn wi̱ni, luäk bëë kä Allah kärɔa, min la thuɔ̱k in di̱i̱t. Ɛ jɛn (ram in tho̱p) muc in gɔaa ni jɛn kä ɛ jɛn (ram in tho̱p) muc in gɔaa ni jɛn.

وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ فَاَصْبَحَ هَشِيْمًا تَذْرُوْهُ الرِّيٰحُ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ مُّقْتَدِرًا

waḍrib lahum maṡalal-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi fa aṣbaḥa hasyīman tażrūhur-riyāḥ(u), wa kānallāhu ‘alā kulli syai'im muqtadirā(n).

Kä lätni kɛ (naat) cäät kɛ kui̱ teekä ɣɔaa ɛmɛ, ce̱tkɛ pi̱w (nhiaal) tin la ja̱k kɔnɛ piny nhial, kɛ ɣöö bɛ juaac tin te wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n kulɛ moc kɛ pi̱w, kɛ kɔrɛ (juaac) bikɛ kööt ce̱tkɛ min ca kɛ yuɔr piny ɛ jiɔm. Kä Allah ɛ jɛn ram in bumni̱ jɛn kä ŋɔak diaal.

اَلْمَالُ وَالْبَنُوْنَ زِيْنَةُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۚ وَالْبٰقِيٰتُ الصّٰلِحٰتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَّخَيْرٌ اَمَلًا

al-mālu wal-banūna zīnatul-ḥayātid-dun-yā, wal-bāqiyātuṣ-ṣāliḥātu khairun ‘inda rabbika ṡawābaw wa khairun amalā(n).

Ria̱ŋ kɛnɛ gaat kɛ kɛn tin gɔw rɛy teekä wecmuɔ̱ɔ̱n, duŋdɛ ɣöö lät ti gɔw ti ŋot kɛ mi̱ wäkɛ kɛ muc ti gɔw kä Kuääru kɛnɛ ŋa̱th mi gɔaa.

وَيَوْمَ نُسَيِّرُ الْجِبَالَ وَتَرَى الْاَرْضَ بَارِزَةًۙ وَّحَشَرْنٰهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ اَحَدًاۚ

wa yauma nusayyirul-jibāla wa taral-arḍa bārizah(tan), wa ḥasyarnāhum falam nugādir minhum aḥadā(n).

Kä (timɛ) cäŋ (min) banɛ wä kɛ rɛy päämni kä bia piny nɛn cɛ rɔ moc kɛ pɛ̈th kä banɛ kɛ (nɛy diaal) mat kɛɛl, kä /thiɛlɛ ram kɛl mi banɛ ba̱ny piny.

وَعُرِضُوْا عَلٰى رَبِّكَ صَفًّاۗ لَقَدْ جِئْتُمُوْنَا كَمَا خَلَقْنٰكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۢ ۖبَلْ زَعَمْتُمْ اَلَّنْ نَّجْعَلَ لَكُمْ مَّوْعِدًا

wa ‘uriḍū ‘alā rabbika ṣaffā(n), laqad ji'tumūnā kamā khalaqnākum awwala marratim bal za‘amtum allan naj‘ala lakum mau‘idā(n).

Kä ba kɛ nööŋ nhiam Kua̱r ni Kuothdu kɛ bëër. (Allah cuɛ wee), "Ɛpuc ci̱ yɛn ben kä Kɔ, ce̱tkɛ min cakɔ ji̱ cak kɛ nhiam; ji̱n bä cari̱ jɛ i̱ /ci̱ kɔnɛ bi̱ moc gua̱a̱th (kɛ jiɛc nhial kɛ thuɔ̱kdɛ) ɛn mat ruac."

وَوُضِعَ الْكِتٰبُ فَتَرَى الْمُجْرِمِيْنَ مُشْفِقِيْنَ مِمَّا فِيْهِ وَيَقُوْلُوْنَ يٰوَيْلَتَنَا مَالِ هٰذَا الْكِتٰبِ لَا يُغَادِرُ صَغِيْرَةً وَّلَا كَبِيْرَةً اِلَّآ اَحْصٰىهَاۚ وَوَجَدُوْا مَا عَمِلُوْا حَاضِرًاۗ وَلَا يَظْلِمُ رَبُّكَ اَحَدًا ࣖ

wa wuḍi‘al-kitābu fa taral-mujrimīna musyfiqīna mimmā fīhi wa yaqūlūna yā wailatanā mā lihāżal-kitābi lā yugādiru ṣagīrataw wa lā kabīratan illā aḥṣāhā, wa wajadū mā ‘amilū ḥaḍirā(n), wa lā yaẓlimu rabbuka aḥadā(n).

Kä bok (record of deeds) ca la̱th piny, kɛ kɔrɛ bi ji̱ dueeri nɛn dualkɛ kɛ min ca (gɔr) rɛydɛ, kä bikɛ wee, "Kɔn ca kɔn jiäk ɛlɔ̱ŋ, ɛ bok ɛmɛ ɛŋu, thilɛ mi ci duɔth jɔk, mi tɔt kɛnɛ mi di̱i̱t duŋni̱ ɣöö ca ŋɔak diaal gɔ̱r piny," kä bikɛ (kɛndiaal) tin ca la̱t (kɛn diaal) jek." Kä Kuäärun /cɛ raan lät duer.

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ كَانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ اَمْرِ رَبِّهٖۗ اَفَتَتَّخِذُوْنَهٗ وَذُرِّيَّتَهٗٓ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِيْ وَهُمْ لَكُمْ عَدُوٌّۗ بِئْسَ لِلظّٰلِمِيْنَ بَدَلًا

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīs(a), kāna minal-jinni fa fasaqa ‘an amri rabbih(ī), afa tattakhiżūnahū wa żurriyyatahū auliyā'a min dūnī wa hum lakum ‘aduww(un), bi'sa liẓ-ẓālimīna badalā(n).

Kä (timɛ) mëë cakɔ ja̱a̱k nhial jiök i̱, "Luɔ̱thɛ A-dam!" Kä ɛnɔ cukɛ rɔ̱ goŋ ɛ ni Cɛy-ta̱n kärɔa. Jɛn bëë kä (buɔ̱n) ji̱n, kɛ kui̱c ɛmɔ /cɛ ruac Kua̱rädɛ luɔ̱th. Ɛ gɔaa ɛn ɣöö bia jɛ kɛnɛ kuɛ̈ɛ̈kɛ ti kɔ̱kiɛn a /ci mɔ a ɣän, a bööth, a cäŋ kɛ kɛn ji̱ tɛ̈run? Ɛ mi jiääk ɛlɔ̱ŋ (gua̱n jiäkni) ɛ la ram in guäl (Allah) kɛ kui̱ raam min ci duer la̱t.

۞ مَآ اَشْهَدْتُّهُمْ خَلْقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَلَا خَلْقَ اَنْفُسِهِمْۖ وَمَا كُنْتُ مُتَّخِذَ الْمُضِلِّيْنَ عَضُدًا

mā asyhattuhum khalqas-samāwāti wal-arḍi wa lā khalqa anfusihim, wa mā kuntu muttakhiżal-muḍillīna ‘aḍudā(n).

/Ka̱n kɛ nööŋ (Gua̱n Jiäkni kɛnɛ kuɛ̈ɛ̈dɛ) kɛ ɣöö ba ca̱k nhial kɛnɛ piny nɛn kä /ka̱nɛ nööŋ (bä) ca̱kdiɛn kärɔ̱; kä /cä nɛy tin böthkɛ naath jakä lua̱a̱k.

وَيَوْمَ يَقُوْلُ نَادُوْا شُرَكَاۤءِيَ الَّذِيْنَ زَعَمْتُمْ فَدَعَوْهُمْ فَلَمْ يَسْتَجِيْبُوْا لَهُمْ وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمْ مَّوْبِقًا

wa yauma yaqūlu nādū syurakā'iyal-lażīna za‘amtum fa da‘auhum falam yastajībū lahum wa ja‘alnā bainahum maubiqā(n).

Kä (timɛ) cäŋ (mëë) cuɛ wee, "Cɔal ɣä ji̱ maarädu tin guici i̱ kɛ ji̱ maarädu." Cukɛ jɛ cɔl, duŋni̱ ɣöö kɛn (allied allies) /ke̱n kɛn ɛ loc (kɛ ciötdiɛn) kä cuakɔ kɛ la̱t gua̱a̱th mi bakɛ däk thi̱n (hell).

وَرَاَ الْمُجْرِمُوْنَ النَّارَ فَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ مُّوَاقِعُوْهَا وَلَمْ يَجِدُوْا عَنْهَا مَصْرِفًا ࣖ

wa ra'al-mujrimūnan nāra fa ẓannū annahum muwāqi‘ūhā wa lam yajidū ‘anhā maṣrifā(n).

Kä ji̱ dueeri guickɛ gua̱a̱th maac mi thil pek, kä diɛɛr kɛn ɛ ɛn ɣöö bikɛ pɛn rɛydɛ, kä thilɛ gua̱a̱th mi dee kɛn rɔ̱ ri̱t thi̱n.

وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لِلنَّاسِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ اَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلًا

wa laqad ṣarrafnā fī hāżal-qur'āni lin-nāsi min kulli maṡal(in), wa kānal-insānu akṡara syai'in jadalā(n).

Kä kɛ thuɔ̱k, cakɔ jɛ lat kä naath ni ciaŋ rɛy Kuran ɛmɛ kɛ cäätni ti gööl. Duundɛ ɣöö naath kɛ kɛn nɛy tin ŋaknɔm ŋak ɛlɔ̱ŋ.

وَمَا مَنَعَ النَّاسَ اَنْ يُّؤْمِنُوْٓا اِذْ جَاۤءَهُمُ الْهُدٰى وَيَسْتَغْفِرُوْا رَبَّهُمْ اِلَّآ اَنْ تَأْتِيَهُمْ سُنَّةُ الْاَوَّلِيْنَ اَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذَابُ قُبُلًا

wa mā mana‘an-nāsa ay yu'minū iż jā'ahumul-hudā wa yastagfirū rabbahum illā an ta'tiyahum sunnatul-awwalīna au ya'tiyahumul-‘ażābu qubulā(n).

Kä thilɛ mi (ɛni̱ duɔ̱ɔ̱r) mi gaŋ naath kä ŋa̱th mi ci ruac ben kä kɛ kä ba kɛ thiec kɛ pälikä kä Kuäärdiɛn, ɛ ni (min go̱o̱r ɣöö ba li̱ep) kɛ ben (ŋuɔ̱t Allah min ci lät kä) nɛy tëë nhiam kiɛ ben duäc in thuɔ̱k wi̱i̱diɛn.

وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّا مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَۚ وَيُجَادِلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوْا بِهِ الْحَقَّ وَاتَّخَذُوْٓا اٰيٰتِيْ وَمَآ اُنْذِرُوْا هُزُوًا

wa mā nursilul-mursalīna illā mubasysyirīna wa munżirīn(a), wa yujādilul-lażīna kafarū bil-bāṭili liyudḥiḍū bihil-ḥaqqa wattakhażū āyātī wa mā unżirū huzuwā(n).

Kä /ka̱nkɔ ja̱a̱k ja̱k, duŋdɛ ɣöö lapnɛ ji̱ thukni ti gɔw kɛnɛ ji̱ luek; duŋni̱ ɣöö nɛy tin /ca ŋäth ŋak kɛn kɛ kac (duɔ̱ɔ̱p) kɛ ɣöö ba thuɔ̱k (thuɔ̱k) ya̱r, kä la kɛn ruacdä kɛnɛ min ca la̱r kɛ kui̱diɛn ɛ la̱t.

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ ذُكِّرَ بِاٰيٰتِ رَبِّهٖ فَاَعْرَضَ عَنْهَا وَنَسِيَ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُۗ اِنَّا جَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًاۗ وَاِنْ تَدْعُهُمْ اِلَى الْهُدٰى فَلَنْ يَّهْتَدُوْٓا اِذًا اَبَدًا

wa man aẓlamu mimman żukkira bi'āyāti rabbihī fa a‘raḍa ‘anhā wa nasiya mā qaddamat yadāh(u), innā ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa in tad‘uhum ilal-hudā falay yahtadū iżan abadā(n).

Kä ɛŋa mi thil cuɔ̱ɔ̱ŋ mi leny ram mi ca la̱r lär kɛ rieet Kua̱r ni Kuoth, kä cuɛ rɔ ri̱t kä kɛ kä cuɛ min ci tetkɛ da̱ŋ rɛw kɛ la̱t pa̱l ruëëc? Ɛpuc, cakɔ lo̱ckiɛn jakä bum, (kɛ ɣöö /cikɛ bi cop lɔaac), kä (cakɔ jɛ la̱th bä) kɛ pɛ̈th rɛy ji̱thnikiɛn. Ɛ cäŋ ni min ci ji̱n (Muhammad) kɛ cɔl kɛ kui̱ bo̱o̱thä, kɛn /cikɛ bo̱o̱th bi jek amäni cäŋ kɛl.

وَرَبُّكَ الْغَفُوْرُ ذُو الرَّحْمَةِۗ لَوْ يُؤَاخِذُهُمْ بِمَا كَسَبُوْا لَعَجَّلَ لَهُمُ الْعَذَابَۗ بَلْ لَّهُمْ مَّوْعِدٌ لَّنْ يَّجِدُوْا مِنْ دُوْنِهٖ مَوْىِٕلًا

wa rabbukal-gafūru żur-raḥmah(ti), lau yu'ākhiżuhum bimā kasabū la‘ajjala lahumul-‘ażāb(a), bal lahum mau‘idul lay yajidū min dūnihī mau'ilā(n).

Kä Kuäärun ɛ Kuoth mi pälikɛ dueer, kä tekɛ kɔ̱a̱c lɔaac. Mi go̱o̱rɛ ɣöö bɛ kɛ duäc kɛ kui̱ lätnikiɛn, derɛ duäcdiɛn jakä pɛ̈th. Duŋni̱ ɣöö kɛ kui̱diɛn tëëkɛ gua̱a̱th mi̱ ca lar (kɛ bɛ̈c bɛ̈c) min /cikɛ gua̱a̱th ba̱nyädiɛn bi jek kä jɛ.

وَتِلْكَ الْقُرٰٓى اَهْلَكْنٰهُمْ لَمَّا ظَلَمُوْا وَجَعَلْنَا لِمَهْلِكِهِمْ مَّوْعِدًا ࣖ

wa tilkal-qurā ahlaknāhum lammā ẓalamū wa ja‘alnā limahlikihim mau‘idā(n).

Kä (nɛy tin cieŋ rɛy) muɔ̱ɔ̱n ɛmɔ cuakɔ jɛ däk mëë cikɛ jiäk la̱t, kä cuakɔ gua̱a̱th mi̱ ca la̱th piny kɛ kui̱ däkädiɛn.

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِفَتٰىهُ لَآ اَبْرَحُ حَتّٰٓى اَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ اَوْ اَمْضِيَ حُقُبًا

wa iż qāla mūsā lifatāhu lā abraḥu ḥattā abluga majma‘al-baḥraini au amḍiya ḥuqubā(n).

Kä (timɛ) mëë ci̱ Musa läätdɛ jiök i̱, "Ɣän /cä bi päl (jäl) ɛ ŋot /ka̱n ni cop gua̱a̱th in röm yiëër da̱ŋ rɛw thi̱n; kiɛ bä ja̱l (bä ŋot kɛ mi̱ jäl kɛ) run ti̱ ŋuan."

فَلَمَّا بَلَغَا مَجْمَعَ بَيْنِهِمَا نَسِيَا حُوْتَهُمَا فَاتَّخَذَ سَبِيْلَهٗ فِى الْبَحْرِ سَرَبًا

falammā balagā majma‘a bainihimā nasiyā ḥūtahumā fattakhaża sabīlahū fil-baḥri sarabā(n).

Kä ɛnɔ mëë cikɛ ben gua̱a̱th matdä yiëër da̱ŋ rɛw, cukɛ rɛc pa̱l ruëëc, kä cu (rɛc) rɔ yuɔr piny kä cuɛ duɔ̱ɔ̱pdɛ naŋ rɛy yiëër.

فَلَمَّا جَاوَزَا قَالَ لِفَتٰىهُ اٰتِنَا غَدَاۤءَنَاۖ لَقَدْ لَقِيْنَا مِنْ سَفَرِنَا هٰذَا نَصَبًا

falammā jāwazā qāla lifatāhu ātinā gadā'anā laqad laqīnā min safarinā hāżā naṣabā(n).

Kä mëë cikɛ wä (gua̱a̱th ɛmɔ), cu Muthɛ läätdɛ jiök i̱, "Bër mi̱ethda ɛn wa̱nɛ; kɛ thuɔ̱k cakɔ dak kɛ ja̱l."

قَالَ اَرَاَيْتَ اِذْ اَوَيْنَآ اِلَى الصَّخْرَةِ فَاِنِّيْ نَسِيْتُ الْحُوْتَۖ وَمَآ اَنْسٰىنِيْهُ اِلَّا الشَّيْطٰنُ اَنْ اَذْكُرَهٗۚ وَاتَّخَذَ سَبِيْلَهٗ فِى الْبَحْرِ عَجَبًا

qāla ara'aita iż awainā ilaṣ-ṣakhrati fa innī nasītul-ḥūt(a), wa mā ansānīhu illasy-syaiṭanu an ażkurah(ū), wattakhaża sabīlahū fil-baḥri ‘ajabā(n).

Jɛn (luääk) cuɛ loc, "Ŋäci̱ jɛ ɛn ɣöö mëë gör nɛy gua̱a̱th mi̱ banɛ rɔ̱ gaŋ thi̱n wi̱i̱ pa̱a̱m kɛ nhiam, cua̱ pa̱l ruëëc (cua lat kɛ kui̱) rɛc kä cuɛ thiɛl mi̱ cu ɣä jakä pa̱l ruëëc ɛ ni̱ gua̱n jiäkni, kä (rɛc) cuɛ duɔ̱ɔ̱pdɛ naŋ rɛy yiëër kɛ duɔ̱ɔ̱p mi̱ gääy naath ɛlɔ̱ŋ."

قَالَ ذٰلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِۖ فَارْتَدَّا عَلٰٓى اٰثَارِهِمَا قَصَصًاۙ

qāla żālika mā kunnā nabg(i), fartaddā ‘alā āṡārihimā qaṣaṣā(n).

Cuɛ (Muthɛ) wee, “Ɛ jɛn (gua̱a̱th) in görnɛ.” Kä cu kɛn da̱ŋ rɛw luny jɔk, guɔ̱ɔ̱rkɛ ciökkiɛn tëë nhiam.

فَوَجَدَا عَبْدًا مِّنْ عِبَادِنَآ اٰتَيْنٰهُ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِنَا وَعَلَّمْنٰهُ مِنْ لَّدُنَّا عِلْمًا

fa wajadā ‘abdam min ‘ibādinā ātaināhu raḥmatam min ‘indinā wa ‘allamnāhu mil ladunnā ‘ilmā(n).

Kä cu kɛn da̱ŋ rɛw röm kɛ läät mi te rɛy la̱a̱tnikɔn, mi cakɔ jɛ moc kɔ̱a̱c lɔaac kui̱cdan, kä cakɔ jɛ ŋi̱eec kɛ ŋäc ŋɔaani̱ kui̱cdan.

قَالَ لَهٗ مُوْسٰى هَلْ اَتَّبِعُكَ عَلٰٓى اَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا

qāla lahū mūsā hal attabi‘uka ‘alā an tu‘allimani mimmā ‘ullimta rusydā(n).

Cu Muthɛ jɛ jiök i̱, "Dëë ji̱ guɔ̱ɔ̱r kɛ ɣöö bi ɣä ŋi̱eec (kɛ ŋäc ŋɔaani̱ in thuɔ̱k) min ci ŋi̱eec (kɛ ɣöö bɛ la) bo̱o̱th?"

قَالَ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا

qāla innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).

Cuɛ jɛ loc i̱, “Ɛpuc, /cia ɣä bi luäŋ kɛ ruɔ̱t.

وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلٰى مَا لَمْ تُحِطْ بِهٖ خُبْرًا

wa kaifa taṣbiru ‘alā mā lam tuḥiṭ bihī khubrā(n).

Kä ji̱n deri jɛ luäŋ i̱di kɛ rut kɛ duɔ̱ɔ̱r, kä thilɛ ji̱ ŋäc ŋɔaani mi ro̱ŋ kɛ kui̱dɛ?”

قَالَ سَتَجِدُنِيْٓ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ صَابِرًا وَّلَآ اَعْصِيْ لَكَ اَمْرًا

qāla satajidunī in syā'allāhu ṣābiraw wa lā a‘ṣī laka amrā(n).

Cuɛ (Muthɛ) wee, "Mi go̱o̱r Kuoth ɛ, bi ɣä jek ɛ la ram mi tekɛ päl piny, kä /cä ji̱ bi lo̱k kɛ kui̱ kä duɔ̱ɔ̱r."

قَالَ فَاِنِ اتَّبَعْتَنِيْ فَلَا تَسْـَٔلْنِيْ عَنْ شَيْءٍ حَتّٰٓى اُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا ࣖ

qāla fa inittaba‘tanī falā tas'alnī ‘an syai'in ḥattā uḥdiṡa laka minhu żikrā(n).

Cuɛ wee i̱, “Mi guur ɣä, /cu ɣä thiec kɛ duɔ̱ɔ̱r, amäni mi cä jɛ la̱r ji̱.

فَانْطَلَقَاۗ حَتّٰٓى اِذَا رَكِبَا فِى السَّفِيْنَةِ خَرَقَهَاۗ قَالَ اَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ اَهْلَهَاۚ لَقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا اِمْرًا

fanṭalaqā, ḥattā iżā rakibā fis-safīnati khara ahā, qāla akharaqtahā litugriqa ahlahā, laqad ji'ta syai'an imrā(n).

Kä cu kɛn da̱ŋ rɛw wä nhiam amäni ɣöö cikɛ wä rɛy ria̱a̱y kä cuɛ thokdɛ la̱t. Cuɛ (Muthɛ) jiök i̱, "Ɛŋu mi cia thok ria̱a̱y la̱t ɔ? Ɛ ɣöö bi nɛy tin te rɛydɛ li̱w?" Kɛ thuɔ̱k cia duer mi di̱i̱t la̱t.

قَالَ اَلَمْ اَقُلْ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا

qāla alam aqul innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).

Cuɛ wee i̱, “/Ka̱n yɛ jiök i̱ /cia ɣä bi luäŋ kɛ ruɔ̱t?”

قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِيْ بِمَا نَسِيْتُ وَلَا تُرْهِقْنِيْ مِنْ اَمْرِيْ عُسْرًا

qāla lā tu'ākhiżnī bimā nasītu wa lā turhiqnī min amrī ‘usrā(n).

Cuɛ (Muthɛ) wee, "/Cu ɣä duäc kɛ kui̱ pa̱l ruëëcdä, kä /cu ɣä moc riɛk kɛ kui̱ lätnikä."

فَانْطَلَقَا ۗحَتّٰٓى اِذَا لَقِيَا غُلٰمًا فَقَتَلَهٗ ۙقَالَ اَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً؈ۢبِغَيْرِ نَفْسٍۗ لَقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا نُّكْرًا ۔

fanṭalaqā, ḥattā iżā laqiyā gulāman fa qatalah(ū), qāla aqatalta nafsan zakiyyatam bigairi nafs(in), laqad ji'ta syai'an nukrā(n).

Inɔ cukɛ wä kɛn da̱ŋ rɛw amäni mi cikɛ röm kɛ ŋuɛ̈t kä cukɛ jɛ näk. Cuɛ (Muthɛ) wee, "Ɛŋu näk yiëë mi wic wic-wic ɔ, /ciɛ ɣöö cɛ raan dɔ̱diɛn näk? Ɛpuc, ci duer mi di̱i̱t la̱t."

۞ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكَ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا

qāla alam aqul laka innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).

Cuɛ wee i̱, “/Ka̱n yɛ jiök i̱ /cia ɣä bi luäŋ kɛ ruɔ̱t?”

قَالَ اِنْ سَاَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍۢ بَعْدَهَا فَلَا تُصٰحِبْنِيْۚ قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَّدُنِّيْ عُذْرًا

qāla in sa'altuka ‘an syai'im ba‘dahā falā tuṣāḥibnī, qad balagta mil ladunnī ‘użrā(n).

Jɛn (Muthɛ) cuɛ wee, "Mi bä ji̱ thiec kɛ kui̱ kä duɔ̱ɔ̱r kɛ kɔr kä nɛmɛ, /cu ɣä jakä te kɛɛl kɛ ji̱; kɛ thuɔ̱k, ji̱n ci tekɛ li̱ep mi̱ ro̱ŋ kɛ ɣöö biɛ nhɔk ɛn ɣöö biɛ lar."

فَانْطَلَقَا ۗحَتّٰىٓ اِذَآ اَتَيَآ اَهْلَ قَرْيَةِ ِۨاسْتَطْعَمَآ اَهْلَهَا فَاَبَوْا اَنْ يُّضَيِّفُوْهُمَا فَوَجَدَا فِيْهَا جِدَارًا يُّرِيْدُ اَنْ يَّنْقَضَّ فَاَقَامَهٗ ۗقَالَ لَوْ شِئْتَ لَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ اَجْرًا

fanṭalaqā, ḥattā iżā atayā ahla qaryatinistaṭ‘amā ahlahā fa abau ay yuḍayyifūhumā fa wajadā fīhā jidāray yurīdu ay yaqaḍḍa fa aqāmah(ū), qāla lau syi'ta lattakhażta ‘alaihi ajrā(n).

Kä cu kɛn da̱ŋ rɛw wä nhiam. kɛ ɣöö mi ci kɛn da̱ŋ rɛw ben kä naath wec kɛl, cu kɛn da̱ŋ rɛw thiec i̱ ba kɛ nyuɔ̱ɔ̱r ɛ naath, duŋdɛ ɣöö kɛn (nɛy wec ɛmɔ) /ci kɛn ɛ nhɔk ɛn ɣöö ba kɛ nyuɔ̱ɔ̱r, kɛ kɔrɛ cu kɛn da̱ŋ rɛw pa̱ny duëli̱ tin ci thia̱k kɛ tɛth jek (rɛy wec ɛmɔ), kɛ kɔrɛ cuɛ kɛ cu rialikä. Cuɛ (Muthɛ) wee, "Mi go̱o̱ri jɛ, deri muc thiec kɛ kui̱dɛ."

قَالَ هٰذَا فِرَاقُ بَيْنِيْ وَبَيْنِكَۚ سَاُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيْلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَّلَيْهِ صَبْرًا

qāla hāżā firāqu bainī wa bainik(a), sa'unabbi'uka bita'wīli mā lam tastaṭī‘ ‘alaihi ṣabrā(n).

Cuɛ wee i̱, “Nɛmɛ ɛ jɛn dääk kamdä kɛ yɛ, bä yɛ la̱t la̱t ëë /ci yɛn ɛ luäŋ kɛ ruɔ̱t.

اَمَّا السَّفِيْنَةُ فَكَانَتْ لِمَسٰكِيْنَ يَعْمَلُوْنَ فِى الْبَحْرِ فَاَرَدْتُّ اَنْ اَعِيْبَهَاۗ وَكَانَ وَرَاۤءَهُمْ مَّلِكٌ يَّأْخُذُ كُلَّ سَفِيْنَةٍ غَصْبًا

ammas-safīnatu fa kānat limasākīna ya‘malūna fil-baḥri fa arattu an a‘ībahā, wa kāna warā'ahum malikuy ya'khużu kulla safīnatin gaṣbā(n).

Kä kɛ kui̱ riey, ɛ duŋ nɛɛni ti can ti lät rɛy yiëër; Ɣän cä jɛ car ɛn ɣöö bä jɛ däk, kɛ ɣöö tëëkɛ kuäär mi te nhiamdiɛn mi bi riey diaal käp.

وَاَمَّا الْغُلٰمُ فَكَانَ اَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ فَخَشِيْنَآ اَنْ يُّرْهِقَهُمَا طُغْيَانًا وَّكُفْرًا ۚ

wa ammal-gulāmu fa kāna abawāhu mu'minaini fa khasyīnā ay yurhiqahumā ṭugyānaw wa kufrā(n).

Kä kɛ kui̱ ŋuɛ̈tni (min /ci ŋäth), diëëthkɛ kɛ ji̱ ŋäthä, kä cua kɔ dual kɛ ɣöö bɛ kɛ kuɔ̱k ɣöö ba dup ti jiäk kɛnɛ /thiɛl ŋäthä.

فَاَرَدْنَآ اَنْ يُّبْدِلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِّنْهُ زَكٰوةً وَّاَقْرَبَ رُحْمًا

fa aradnā ay yubdilahumā rabbuhumā khairam minhu zakātaw wa aqraba ruḥmā(n).

Kä ɛnɔ cuakɔ jɛ go̱r ɛn ɣöö bi Kuäärdiɛn ɛ gɛr kɛ ram mi dɔ̱diɛn mi gɔaa ni jɛn kä jɛ kä tekɛ kɔ̱a̱c lɔaac (kɛ diëëthkɛ).

وَاَمَّا الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلٰمَيْنِ يَتِيْمَيْنِ فِى الْمَدِيْنَةِ وَكَانَ تَحْتَهٗ كَنْزٌ لَّهُمَا وَكَانَ اَبُوْهُمَا صَالِحًا ۚفَاَرَادَ رَبُّكَ اَنْ يَّبْلُغَآ اَشُدَّهُمَا وَيَسْتَخْرِجَا كَنْزَهُمَا رَحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَۚ وَمَا فَعَلْتُهٗ عَنْ اَمْرِيْۗ ذٰلِكَ تَأْوِيْلُ مَا لَمْ تَسْطِعْ عَّلَيْهِ صَبْرًاۗ ࣖ

wa ammal-jidāru fa kāna ligulāmaini yatīmaini fil-madīnati wa kāna taḥtahū kanzul lahumā wa kāna abūhumā ṣāliḥā(n), fa arāda rabbuka ay yablugā asyuddahumā wa yastakhrijā kanzahumā raḥmatam mir rabbik(a), wa mā fa‘altuhū ‘an amrī, żālika ta'wīlu mā lam tasṭī‘ ‘alaihi ṣabrā(n).

Kä kɛ kui̱ pa̱a̱ny, ɛ duŋ dho̱o̱li da̱ŋ rɛw ti /thiɛl guɔ̱t rɛy wec, pinydɛ tëëkɛ kuak ti gɔw, kä gua̱ndiɛn ɛ wut mi gua̱n cuŋni. Kä ɛnɔ cu Kuääru ɛ go̱r ɛn ɣöö bikɛ cop kä di̱t kä bikɛ kuakkiɛn ka̱m raar ala kɔ̱a̱c lɔaac mi bä kä Kuääru. Min cä la̱t /ciɛ ruacdä. Ɛ jɛn luɔt lätni tin /cia luäŋ kɛ ruɔ̱t.”

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنْ ذِى الْقَرْنَيْنِۗ قُلْ سَاَتْلُوْا عَلَيْكُمْ مِّنْهُ ذِكْرًا ۗ

wa yas'alūnaka ‘an żil qarnain(i), qul sa'atlū ‘alaikum minhu żikrā(n).

Kä cukɛ ji̱ thiec (Muɣammad) kɛ kui̱ Zulkarnain. Jiök i̱, “Ɣän bä ji̱ kuɛn ruac ɛmɔ.”

اِنَّا مَكَّنَّا لَهٗ فِى الْاَرْضِ وَاٰتَيْنٰهُ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ سَبَبًا ۙ

innā makkannā lahū fil-arḍi wa ātaināhu min kulli syai'in sababā(n).

Kɛ thuɔ̱k, cakɔ jɛ moc gua̱a̱th wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n, kä cakɔ jɛ moc duɔ̱ɔ̱p (kɛ ɣöö bɛ ŋɔak diaal kulɛ cop), .

فَاَتْبَعَ سَبَبًا

fa atba‘a sababā(n).

Kä ɛnɔ cuɛ duɔ̱ɔ̱p ka̱n.

حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَغْرُبُ فِيْ عَيْنٍ حَمِئَةٍ وَّوَجَدَ عِنْدَهَا قَوْمًا ەۗ قُلْنَا يٰذَا الْقَرْنَيْنِ اِمَّآ اَنْ تُعَذِّبَ وَاِمَّآ اَنْ تَتَّخِذَ فِيْهِمْ حُسْنًا

Ḥattā iżā balaga magribasy-syamsi wajadahā tagrubu fī ‘ainin ḥami'atiw wa wajada ‘indahā qaumā(n), qulnā yā żal-qarnaini immā an tu‘ażżiba wa immā an tattakhiża fīhim ḥusnā(n).

Amäni mëë cɛ cop gua̱a̱th ëë ci cäŋ wä thi̱n, cuɛ jɛ nɛn (ca̱ŋ) wëë rɛy yiëër mi bo̱r, kä ɛn wi̱ni cuɛ naath jek (ti thil kuth). Cuɔ̱kɔ wee, "Ɣɔ̱ɔ̱n Zulkarnain! Ji̱n deri̱ kɛ duäc kiɛ deri̱ kɛ la̱t mi̱ gɔaa (cɔl kɛ i̱ ba ŋäth)."

قَالَ اَمَّا مَنْ ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهٗ ثُمَّ يُرَدُّ اِلٰى رَبِّهٖ فَيُعَذِّبُهٗ عَذَابًا نُّكْرًا

qāla ammā man ẓalama fa saufa nu‘ażżibuhū ṡumma yuraddu ilā rabbihī fa yu‘ażżibuhū ‘ażāban nukrā(n).

Cuɛ (Zulkarnain) wee, "Ram mi lät mi jiäk, banɛ jɛ duäc, kɛ kɔrɛ ba jɛ luɔ̱c Kuäärɛ, kɛ kɔrɛ bi Allah ɛ duäc kɛ duäc mi bɛc bɛc ɛlɔ̱ŋ."

وَاَمَّا مَنْ اٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهٗ جَزَاۤءً ۨالْحُسْنٰىۚ وَسَنَقُوْلُ لَهٗ مِنْ اَمْرِنَا يُسْرًا ۗ

wa ammā man āmana wa ‘amila ṣāliḥan fa lahū jazā'anil-ḥusnā, wa sanaqūlu lahū min amrinā yusrā(n).

Kä ram min ŋa̱th kä lät lät ti̱ gɔw, bɛ min gɔaa ni̱ jɛn jiek (muc) kɛ luɔ̱cdɛ, kä banɛ ŋuɔ̱t kɔn tin thia̱k la̱th lät."

ثُمَّ اَتْبَعَ سَبَبًا

Ṡumma atba‘a sababā(n).

Kä cuɛ duɔ̱ɔ̱p (mi̱ göl) ka̱n.

حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ مَطْلِعَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَطْلُعُ عَلٰى قَوْمٍ لَّمْ نَجْعَلْ لَّهُمْ مِّنْ دُوْنِهَا سِتْرًا ۙ

Ḥattā iżā balaga maṭli‘asy-syamsi wajadahā taṭlu‘u ‘alā qaumil lam naj‘al lahum min dūnihā sitrā(n).

Amäni mëë cɛ cop gua̱a̱th in la cäŋ ɛ bëë thi̱n (kɛ kui̱c caam) cuɛ jɛ jek ɛ buaydɛ wi̱i̱ nɛɛni ti /ka̱nkɔ gaŋ kɛ kui̱diɛn,

كَذٰلِكَۗ وَقَدْ اَحَطْنَا بِمَا لَدَيْهِ خُبْرًا

każālik(a), wa qad aḥaṭnā bimā ladaihi khubrā(n).

kɛ kui̱c ɛmɔ, kä kɛ thuɔ̱k ŋäc kɔn ŋɔak diaal tin te rɛydɛ (Zulkarnain).

ثُمَّ اَتْبَعَ سَبَبًا

Ṡumma atba‘a sababā(n).

Kä cuɛ duɔ̱ɔ̱p ka̱n (mi̱ dɔ̱diɛn).

حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ بَيْنَ السَّدَّيْنِ وَجَدَ مِنْ دُوْنِهِمَا قَوْمًاۙ لَّا يَكَادُوْنَ يَفْقَهُوْنَ قَوْلًا

Ḥattā iżā balaga bainas-saddaini wajada min dūnihimā qaumal lā yakādūna yafqahūna qaulā(n).

Amäni mëë cɛ cop kam päämni da̱ŋ rɛw, cuɛ jek jɔk (päämni da̱ŋ rɛw) nɛy ti /ca ruac ɛmɔ dee liŋ.

قَالُوْا يٰذَا الْقَرْنَيْنِ اِنَّ يَأْجُوْجَ وَمَأْجُوْجَ مُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجًا عَلٰٓى اَنْ تَجْعَلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ سَدًّا

qālū yā żal-qarnaini inna ya'jūja wa ma'jūja mufsidūna fil-arḍi fahal naj‘alu laka kharjan ‘alā an taj‘alā bainanā wa bainahum saddā(n).

Cukɛ wee, "Ɣɔ̱ɔ̱n Zulkarnain! Ɛpuc, Yagjuj kɛnɛ Makjuj (ca̱k tin) lätkɛ ji̱äk wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n, kɛ kui̱c ɛmɔ dënɛ ji̱ moc muc kɛ ɣöö biɛ kulɛ la̱th kamda kɛnɛ kɛ?"

قَالَ مَا مَكَّنِّيْ فِيْهِ رَبِّيْ خَيْرٌ فَاَعِيْنُوْنِيْ بِقُوَّةٍ اَجْعَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ رَدْمًا ۙ

qāla mā makkannī fīhi rabbī fa a‘īnūnī biquwwatin aj‘al bainakum wa bainahum radmā(n).

Cuɛ (Zulkarnain) wee, "Min ci Kuoth ɛ ka̱m ɣä gɔaa ni jɛn (kä mucdu), kɛ kui̱c ɛmɔ luäk ɣä kɛ buɔ̱m, kɛ ɣöö bä thokdu cak kamdu kɛnɛ kɛ

اٰتُوْنِيْ زُبَرَ الْحَدِيْدِۗ حَتّٰىٓ اِذَا سَاوٰى بَيْنَ الصَّدَفَيْنِ قَالَ انْفُخُوْا ۗحَتّٰىٓ اِذَا جَعَلَهٗ نَارًاۙ قَالَ اٰتُوْنِيْٓ اُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْرًا ۗ

Ātūnī zubaral-ḥadīd(i), ḥattā iżā sāwā bainaṣ-ṣadafaini qālanfukhū, ḥattā iżā ja‘alahū nārā(n), qāla ātūnī ufrig ‘alaihi qiṭrā(n).

Kämni ɣä tha̱a̱ŋ landiitni!” Amääni̱ mëë (kä tha̱a̱ŋ) landiitä cua (mat) ɛ päär kä rɛw (wi̱i̱) pa̱a̱m, jɛn (Zulkarnain) cuɛ wee, "Puɔ̱l (mac)!" Mëë ci̱ (landiit) ben ɛ la (mi̱ lual ce̱tkɛ) mac, jɛn cuɛ wee, "Kämni ɣä (mi̱ ci̱ kööt) kɔpper kɛ ɣöö bä jɛ wuɔ̱th wi̱i̱ (landiitä mi̱ leth)."

فَمَا اسْطَاعُوْٓا اَنْ يَّظْهَرُوْهُ وَمَا اسْتَطَاعُوْا لَهٗ نَقْبًا

famasṭā‘ū ay yaẓharūhu wa mastaṭā‘ū lahū naqbā(n).

Kä ɛnɔ kɛn (Yakjuj kɛnɛ Makjuj) /ke̱n kɛn ɛ luäŋ kɛ wä nhial kä /ke̱n kɛn (bä) luäŋ kɛ lätni thokdɛ.

قَالَ هٰذَا رَحْمَةٌ مِّنْ رَّبِّيْۚ فَاِذَا جَاۤءَ وَعْدُ رَبِّيْ جَعَلَهٗ دَكَّاۤءَۚ وَكَانَ وَعْدُ رَبِّيْ حَقًّا ۗ

qāla hāżā raḥmatum mir rabbī, fa iżā jā'a wa‘du rabbī ja‘alahū dakkā'(a), wa kāna wa‘du rabbī ḥaqqā(n).

Cuɛ (Zulkarnain) wee, "Nɛmɛ (pa̱a̱ny) ɛ puɔ̱th mi̱ bä kä Kuäärä, kɛ kui̱c ɛmɔ mi̱ ci̱ ruac Kua̱rädä ben, bɛ jɛ däk; kä ruac Kua̱rädä ɛ thuɔ̱k."

۞ وَتَرَكْنَا بَعْضَهُمْ يَوْمَىِٕذٍ يَّمُوْجُ فِيْ بَعْضٍ وَّنُفِخَ فِى الصُّوْرِ فَجَمَعْنٰهُمْ جَمْعًا ۙ

wa taraknā ba‘ḍahum yauma'iżiy yamūju fī ba‘ḍiw wa nufikha fiṣ-ṣūri fa jama‘nāhum jam‘ā(n).

Kä kɛ cäŋ ɛmɔ banɛ kɛ (Yakjuj kɛnɛ Makjuj) pa̱l ɣöö bi̱kɛ rɔ̱ mat kɛɛl, kä (mi̱ ca) buɔ̱l (ɛ nyɔk), banɛ kɛ diaal mat kɛɛl.

وَّعَرَضْنَا جَهَنَّمَ يَوْمَىِٕذٍ لِّلْكٰفِرِيْنَ عَرْضًا ۙ

wa ‘araḍnā jahannama yauma'iżil lil-kāfirīna ‘arḍā(n).

Kä banɛ jɛ nyoth ɛ jɔc ɛn cäŋ ɛmɔ kä nɛy tin /ci ŋa̱th,

ۨالَّذِيْنَ كَانَتْ اَعْيُنُهُمْ فِيْ غِطَاۤءٍ عَنْ ذِكْرِيْ وَكَانُوْا لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ سَمْعًا ࣖ

allażīna kānat a‘yunuhum fī giṭā'in ‘an żikrī wa kānū lā yastaṭī‘ūna sam‘ā(n).

(cɔtdɛ) nɛy tin ci wäŋkiɛn (lo̱ckiɛn) gäk (/cikɛ luäŋ) kɛ ɣöö ba nyuuthni̱kä (di̱i̱t) ŋa̱c, kä /cikɛ luäŋ kɛ lieŋ.

اَفَحَسِبَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنْ يَّتَّخِذُوْا عِبَادِيْ مِنْ دُوْنِيْٓ اَوْلِيَاۤءَ ۗاِنَّآ اَعْتَدْنَا جَهَنَّمَ لِلْكٰفِرِيْنَ نُزُلًا

afaḥasibal-lażīna kafarū ay yattakhiżū ‘ibādī min dūnī auliyā'(a), innā a‘tadnā jahannama lil-kāfirīna nuzulā(n).

Kä ɛnɔ, ji̱n tin /ci ŋa̱th caar kɛnɛ ɛn ɣöö dee kɛn läätkä naŋ ala luääkkä mi /ci mɔ a ɣä? Kɛ thuɔ̱k, cakɔ gua̱a̱th maac rialikä ala gua̱a̱th ciɛŋä kɛ kui̱ nɛɛni tin /ci ŋa̱th.

قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْاَخْسَرِيْنَ اَعْمَالًا ۗ

qul hal nunabbi'ukum bil-akhsarīna a‘mālā(n).

Laarɛ jɛ (Ɣɔ̱ɔ̱n Muɣammad), "Bakɔ ji̱ la̱r nɛy tin di̱t tin ci̱ bath rɛy lätnikiɛn?"

اَلَّذِيْنَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَهُمْ يَحْسَبُوْنَ اَنَّهُمْ يُحْسِنُوْنَ صُنْعًا

al-lażīna ḍalla sa‘yuhum fil-ḥayātid-dun-yā wa hum yaḥsabūna annahum yuḥsinūna ṣun‘ā(n).

(Ciötdɛ) nɛy tin ci lätkiɛn thuɔ̱k rɛy teekä ɣɔaa ɛmɛ, kä carkɛ jɛ i̱ la̱tkɛ ni mi gɔaa.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِ رَبِّهِمْ وَلِقَاۤىِٕهٖ فَحَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فَلَا نُقِيْمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَزْنًا

ulā'ikal-lażīna kafarū bi'āyāti rabbihim wa liqā'ihī fa ḥabiṭat a‘māluhum falā nuqīma lahum yaumal-qiyāmati waznā(n).

Ti̱ti̱ kɛ kɛn nɛy tin lo̱k nyuuthni Kua̱riɛn kä (/cikɛ ŋäth) rɛy römdiɛn kɛ jɛ. Kä ɛnɔ lätkiɛn kɛ baŋ, kä /canɛ kɛ bi moc riɛk kɛ cäŋ jiecä nath li̱th.

ذٰلِكَ جَزَاۤؤُهُمْ جَهَنَّمُ بِمَا كَفَرُوْا وَاتَّخَذُوْٓا اٰيٰتِيْ وَرُسُلِيْ هُزُوًا

Żālika jazā'uhum jahannamu bimā kafarū wattakhażū āyātī wa rusulī huzuwā(n).

Ɛ jɛn min la luɔ̱cdiɛn kɛ kui̱ maac mi thil pek kɛ kui̱ /thiɛl ŋäthädiɛn, kɛnɛ ɣöö cikɛ nyuuthnikä kɛnɛ ja̱a̱knikä naŋ ala ca̱p mi jiääk.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ كَانَتْ لَهُمْ جَنّٰتُ الْفِرْدَوْسِ نُزُلًا ۙ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti kānat lahum jannātul-firdausi nuzulā(n).

Kɛ thuɔ̱k, nɛy tin ŋa̱thkɛ kä lätkɛ lät cuŋni, kɛ kui̱diɛn kɛ ka̱a̱k Parɛday tin ca rialikä ala gua̱a̱th ciɛŋä,

خٰلِدِيْنَ فِيْهَا لَا يَبْغُوْنَ عَنْهَا حِوَلًا

khālidīna fīhā lā yabgūna ‘anhā ḥiwalā(n).

bikɛ cieŋ thi̱n amäni cäŋ kɛl, /ca kɛ bi met woc ɛn wi̱ni.

قُلْ لَّوْ كَانَ الْبَحْرُ مِدَادًا لِّكَلِمٰتِ رَبِّيْ لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ اَنْ تَنْفَدَ كَلِمٰتُ رَبِّيْ وَلَوْ جِئْنَا بِمِثْلِهٖ مَدَدًا

qul lau kānal-baḥru midādal likalimāti rabbī lanafidal-baḥru qabla an tanfada kalimāṭu rabbī wa lau ji'nā bimiṡlihī madadā(n).

Larɛ jɛ (Muɣammad), "Mi̱ ci̱ bäbdiitni̱ ben ɛ la ink kɛ kui̱ (gɔ̱rä) ri̱e̱e̱tni̱ Kua̱rädä,kɛ kɔrɛ bäbdiitni̱ bɛ cu thuɔ̱k ɛ ŋot (gɔ̱r) thɛntɛnni̱ Kua̱rädä,cieŋni̱ mi̱ Kɔn nööŋni̱ ti̱ ŋuan kɔ̱kiɛn ti̱ ca mat thi̱n(bä)."

قُلْ اِنَّمَآ اَنَا۠ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوْحٰٓى اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ فَمَنْ كَانَ يَرْجُوْا لِقَاۤءَ رَبِّهٖ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَّلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهٖٓ اَحَدًا ࣖ

qul innamā ana basyarum miṡlukum yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), faman kāna yarjū liqā'a rabbihī falya‘mal ‘amalan ṣāliḥaw wa lā yusyrik bi‘ibādati rabbihī aḥadā(n).

Larɛ jɛ (Muɣammad), "Ɛpuc, ɣän ɛ raan kärɔa mi̱ cäät kɛ ji̱, min ci̱ nyuuth jiek i̱ thuɔ̱k Kuothdu ɛ jɛn Kuoth in Leny Buɔ̱mdɛ ti Diaal." Kä ɛnɔ, ram mi ŋa̱thkɛ ɣöö bɛ röm kɛ Kuäärɛ, a jɛ lät ni lät ti gɔw, kä /cɛ rɔ bi mat kɛ duɔ̱ɔ̱r rɛy palä Kua̱rädɛ."