Qari
Murottal Audio
الۤرٰ ۗ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْمُبِيْنِۗ
alif lām rā, tilka āyātul-kitābil-mubīn(i).
Alif lam ra. Inilah ayat-ayat yang jelas dari Kitab (Al Qur’an).
اِنَّآ اَنْزَلْنٰهُ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ
innā anzalnāhu qur'ānan ‘arabiyyal la‘allakum ta‘qilūn(a).
Sikeubiet jih kamoe peutron nyan sibagoe Al-Qur'an Arab, mangat gata muphom.
نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ اَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَآ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ هٰذَا الْقُرْاٰنَۖ وَاِنْ كُنْتَ مِنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الْغٰفِلِيْنَ
naḥnu naquṣṣu ‘alaika aḥsanal-qaṣaṣi bimā auḥainā ilaika hāżal-qur'ān(a), wa in kunta min qablihī laminal-gāfilīn(a).
Kamoe peugah bak gata (Muhammad) kisah nyang paleng jroh deungon kamoe peutron Al-Qur’an nyoe ubak gata, dan beutoi gata sigohlom nyan salah sidroe nibak ureueng-ureueng nyang hana jiteupeue.
اِذْ قَالَ يُوْسُفُ لِاَبِيْهِ يٰٓاَبَتِ اِنِّيْ رَاَيْتُ اَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَاَيْتُهُمْ لِيْ سٰجِدِيْنَ
iż qāla yūsufu li'abīhi yā abati innī ra'aitu aḥada ‘asyara kaukabaw wasy-syamsa wal-qamara ra'aituhum lī sājidīn(a).
(Ingat), watee Yusuf geupeugah bak ayah gobnyan, "Hai ayah! Memang, lon (meulumpoe) lon kalon siblah boh bintang, mata uroe ngon buleuen; lon kalon awaknyan mandum jisujut keu lon."
قَالَ يٰبُنَيَّ لَا تَقْصُصْ رُءْيَاكَ عَلٰٓى اِخْوَتِكَ فَيَكِيْدُوْا لَكَ كَيْدًا ۗاِنَّ الشَّيْطٰنَ لِلْاِنْسَانِ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ
qāla yā bunayya lā taqṣuṣ ru'yāka ‘alā ikhwatika fa yakīdū laka kaidā(n), innasy-syaiṭāna lil-insāni ‘aduwwum mubīn(un).
Gobnyan (ayah gobnyan) geupeugah, "Hai aneuk lon! Bek tapeugah lumpoe gata ubak syedara-syedara gata, awaknyan teuma jimeu-ukheue (keu jipeuhanco) gata. Memang, Iblih na kheueh musoh nyang jeulaih keu manusia."
وَكَذٰلِكَ يَجْتَبِيْكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اٰلِ يَعْقُوْبَ كَمَآ اَتَمَّهَا عَلٰٓى اَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَۗ اِنَّ رَبَّكَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ
wa każālika yajtabīka rabbuka wa yu‘allimuka min ta'wīlil-aḥādīṡi wa yutimmu ni‘matahū ‘alaika wa ‘alā āli ya‘qūba kamā atammahā ‘alā abawaika min qablu ibrāhīma wa isḥāq(a), inna rabbaka ‘alīmun ḥakīm(un).
Dan meunan kheueh, Allah geupiléh gata (keu jeuet keu Nabi) dan geupeurunoe gata padum-padum boh tafsiran lumpoe dan geupeusempurna (nikmat Gobnyan) ateueh gata dan keuluwarga Nabi Yakub, lagee Gobnyan ka geupeusempurna nikmat Gobnyan ateueh dua droe nek gata sigohlom nyan, (na kheueh) Nabi Ibrahim dan Nabi Ishaq. Seusungguhjih Tuhan gata maha geuteupeue, maha carong.
۞ لَقَدْ كَانَ فِيْ يُوْسُفَ وَاِخْوَتِهٖٓ اٰيٰتٌ لِّلسَّاۤىِٕلِيْنَ
laqad kāna fī yūsufa wa ikhwatihī āyātul lis-sā'ilīn(a).
Seubeutoi jih lam (kisah) Nabi Yusuf dan syedara-syedara gobnyan na tanda-tanda (kuasa Allah) keu ureueng nyang meulakee.
اِذْ قَالُوْا لَيُوْسُفُ وَاَخُوْهُ اَحَبُّ اِلٰٓى اَبِيْنَا مِنَّا وَنَحْنُ عُصْبَةٌ ۗاِنَّ اَبَانَا لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍۙ
iż qālū layūsufu wa akhūhu aḥabbu ilā abīnā minnā wa naḥnu ‘uṣbah(tun), inna abānā lafī ḍalālim mubīn(in).
Watèë djipeugah lé awaknjan, "Sumang, Yusuf dan sjèëdara djih (Bunyamin) leubèh djigaséh lé ayah djih nibak kamoë, bahthatpih kamoë saboh (teuga) keulompok. Keumang, ayah kamoë teungoh dalam keusalahan njang nyata."
ۨاقْتُلُوْا يُوْسُفَ اَوِ اطْرَحُوْهُ اَرْضًا يَّخْلُ لَكُمْ وَجْهُ اَبِيْكُمْ وَتَكُوْنُوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ قَوْمًا صٰلِحِيْنَ
uqtulū yūsufa awiṭraḥūhu arḍay yakhlu lakum wajhu abīkum wa takūnū mim ba‘dihī qauman ṣāliḥīn(a).
Poh Yusuf atawa rhom gobnyan u teumpat nyang laén mangat perhatian ayah gata rhot u ateueh gata, dan lheueh nyan gata jeuet keu ureuëng nyang jroh."
قَالَ قَاۤىِٕلٌ مِّنْهُمْ لَا تَقْتُلُوْا يُوْسُفَ وَاَلْقُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّ يَلْتَقِطْهُ بَعْضُ السَّيَّارَةِ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ
qāla qā'ilum minhum lā taqtulū yūsufa wa alqūhu fī gayābatil-jubbi yaltaqiṭhu ba‘ḍus-sayyārati in kuntum fā‘ilīn(a).
Sidroe nibak awaknyan jipeugah, "Bek tapoh mate Yusuf, tapi tapeuduek mantong di miyueb mon mangat jicok le padum-padum droe ureueng meujak, meunyo gata keuneuk peugot."
قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأْمَنَّ۫ا عَلٰى يُوْسُفَ وَاِنَّا لَهٗ لَنٰصِحُوْنَ
qālū yā abānā mā laka lā ta'mannā ‘alā yūsufa wa innā lahū lanāṣiḥūn(a).
Awaknyan jipeugah, "Hai ayah kamoe! Pakon droeneuh hana neupeucaya kamoe meunurot Nabi Yusuf, padahai keubiet kamoe mandum meuheut keu nyang jroh keu gobnyan."
اَرْسِلْهُ مَعَنَا غَدًا يَّرْتَعْ وَيَلْعَبْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ
arsilhu ma‘anā gaday yarta‘ wa yal‘ab wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).
Bah kheueh jihnyan singoh beungoh jijak ngon kamoe, mangat jihnyan jeuet jimeu-ulang-ulang dan jimeu-ulang-ulang, dan kamoe pasti kamoe jaga jihnyan.”
قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ
qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).
Gobnyan (Yakub) geupeugah, "Memang, keupergian gata ngon gobnyan (Yusuf) that-that geupeuseudeh ulôn dan ulôn khawatir bahwa gobnyan teuma jipajoh lé serigala, seudangkan gata hana peduli keu gobnyan."
قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ
qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).
Memang, awak nyan jipeugah, "Meunyo jih jipajoh le serigala, bahpih geutanyoe dari kelompok (teuga), maka teunte geutanyoe nyang akan meurumpok kerugian."
فَلَمَّا ذَهَبُوْا بِهٖ وَاَجْمَعُوْٓا اَنْ يَّجْعَلُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّۚ وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِاَمْرِهِمْ هٰذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ
falammā żahabū bihī wa ajma‘ū ay yaj‘alūhu fī gayābatil-jubb(i), wa auḥainā ilaihi latunabbi'annahum bi'amrihim hāżā wa hum lā yasy‘urūn(a).
Jadi watee awaknyan jicok gobnyan dan jitem peuduek gobnyan lam miyueb mon, kamoe peugah ubak gobnyan, "Pasti gata tapeugah bak awaknyan keuhai buet nyoe, seudangkan awaknyan hana sadar."
وَجَاۤءُوْٓ اَبَاهُمْ عِشَاۤءً يَّبْكُوْنَۗ
wa jā'ū abāhum ‘isyā'ay yabkūn(a).
Óh ka seupôt awaknyan jiwoe ubak ayah jih sira jimo ba-e.
قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ
qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).
Awaknyan jipeugah, "Hai ayah kamoe! Beutôi kamoe jak meulumba-lumba dan kamoe tinggai Yusuf to ngon barang-barang kamoe, lheuehnyan gobnyan jipajoh lé srigala; dan gata teuntée hana tapeucaya kamoe, bah kheueh kamoe peugah nyang beutôi."
وَجَاۤءُوْ عَلٰى قَمِيْصِهٖ بِدَمٍ كَذِبٍۗ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗوَاللّٰهُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ
wa jā'ū ‘alā qamīṣihī bidamin każib(in), qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), wallāhul musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).
Dan awaknyan teuka jiba jubah awaknyan (nyang ka meu-ulang-ulang ngon darah palsu). Gobnyan (Yakub) geupeugah, "Seubeutoi jih, gata mantong nyang kalon hai-hai nyang jroh nyang brok; jadi hanya saba nyang paleng jroh (keu lon). Dan lakee bantuan bak Allah lam peue nyang gata peugah."
وَجَاۤءَتْ سَيَّارَةٌ فَاَرْسَلُوْا وَارِدَهُمْ فَاَدْلٰى دَلْوَهٗ ۗقَالَ يٰبُشْرٰى هٰذَا غُلٰمٌ ۗوَاَسَرُّوْهُ بِضَاعَةً ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِمَا يَعْمَلُوْنَ
wa jā'at sayyāratun fa arsalū wāridahum fa adlā dalwah(ū), qāla yā busyrā hāżā gulām(un), wa asarrūhu biḍā‘ah(tan), wallāhu ‘alīmum bimā ya‘malūn(a).
Dan teuka kheueh saboh rombongan ureuëng jak dan awaknyan jikirém ureuëng jak cok ié. Lheueh nyan laju geupeutron baldi nyan. Kheun gobnyan, “Oh, peue that seunang, nyoe na sidroe aneuk muda!” Óh lheueh nyan awaknyan jisom sibagoe barang meukat. Dan Allah maha geuteupue peue nyang awaknyan pubuet.
وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍۢ بَخْسٍ دَرَاهِمَ مَعْدُوْدَةٍ ۚوَكَانُوْا فِيْهِ مِنَ الزّٰهِدِيْنَ ࣖ
wa syarauhu biṡamanim bakhsin darāhima ma‘dūdah(tin), wa kānū fīhi minaz-zāhidīn(a).
Dan awaknyan jipubloe gobnyan (Yusuf) ngon yum nyang murah, na kheueh padum-padum boh dirham, sabab awaknyan hana meuminat keu gobnyan.
وَقَالَ الَّذِى اشْتَرٰىهُ مِنْ مِّصْرَ لِامْرَاَتِهٖٓ اَكْرِمِيْ مَثْوٰىهُ عَسٰىٓ اَنْ يَّنْفَعَنَآ اَوْ نَتَّخِذَهٗ وَلَدًا ۗوَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِۖ وَلِنُعَلِّمَهٗ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۗ وَاللّٰهُ غَالِبٌ عَلٰٓى اَمْرِهٖ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ
wa qālal-lażisytarāhu mim miṣra limra'atihī akrimī maṡwāhu ‘asā ay yanfa‘anā au nattakhiżahū waladā(n), wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍ(i), wa linu‘allimahū min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), wallāhu gālibun ‘alā amrihī wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
Dan ureueng Meusé nyang bloe gobnyan geupeugah ubak peurumoh gobnyan, "Bri keu gobnyan teumpat nyang jroh (dan layanan), mudah-mudahan gobnyan jeuet keu manfaat keu geutanyoe atawa geutanyoe ta adopsi gobnyan sibagoe aneuk miet." Dan meunan kheueh kamoe bri keududukan nyang jroh keu Yusuf di nanggroe (Mesir), dan bahwa kamoe peurunoe gobnyan makna lumpoe. Dan Allah na kuasa ateueh peukara-peukara Neuh, teutapi ramè ureueng hana muphôm.
وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
wa lammā balaga asyuddahū ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).
Dan watèë gobnyan ka tuha, Kamoe bri kuasa dan ilme keu gobnyan. Meunan keuh kamoe balaih ureueng nyang pubuet nyang jroh.
وَرَاوَدَتْهُ الَّتِيْ هُوَ فِيْ بَيْتِهَا عَنْ نَّفْسِهٖ وَغَلَّقَتِ الْاَبْوَابَ وَقَالَتْ هَيْتَ لَكَ ۗقَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اِنَّهٗ رَبِّيْٓ اَحْسَنَ مَثْوَايَۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ
wa rāwadathul-latī huwa fī baitihā ‘an nafsihī wa gallaqatil-abwāba wa qālat haita lak(a), qāla ma‘āżallāhi innahū rabbī aḥsana maṡwāy(a), innahū lā yuflihuẓ-ẓālimūn(a).
Dan inong nyang gobnyan (Yusuf) tinggai di rumoh gobnyan ka ji rayu gobnyan. Óh lheueh nyan gobnyan laju geutôb pintoe-pintoe sira geupeugah, "Jak peurab kheueh ubak ulôn." Kheun Yusuf, "Ulôn meulindong bak Allah, beutôi that tuan ulôn ka geupeulaku ulôn deungon jroh." Memang ureung nyang zalim nyan han akan meutuah.
وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهٖۙ وَهَمَّ بِهَا ۚ لَوْلَآ اَنْ رَّاٰ بُرْهَانَ رَبِّهٖۗ كَذٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوْۤءَ وَالْفَحْشَاۤءَۗ اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِيْنَ
wa laqad hammat bihī wa hamma bihā lau lā ar ra'ā burhāna rabbih(ī), każālika linaṣrifa ‘anhus-sū'a wal-faḥsyā'(a), innahū min ‘ibādinal-mukhlaṣīn(a).
Dan memang, ureung inong nyan ka geutem keu gobnyan (Yusuf). Dan Yusuf pih geumeuhajat keu gobnyan, meunyoe gobnyan hana geukalon tanda (nibak) Tuhan gobnyan. Deungon lagèë njan, Kamoe peujiôh nibak gobnjan buët njang djeuheut dan njang djeuheut. Seubeutoi jih gobnyan (Yusuf) na lam kawan hamba-hamba kamoe nyang geupiléh.
وَاسْتَبَقَا الْبَابَ وَقَدَّتْ قَمِيْصَهٗ مِنْ دُبُرٍ وَّاَلْفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا الْبَابِۗ قَالَتْ مَا جَزَاۤءُ مَنْ اَرَادَ بِاَهْلِكَ سُوْۤءًا اِلَّآ اَنْ يُّسْجَنَ اَوْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
wastabaqal-bāba wa qaddat qamīṣahū min duburiw wa alfayā sayyidahā ladal-bāb(i), qālat mā jazā'u man arāda bi'ahlika sū'an illā ay yusjana au ‘ażābun alīm(un).
Dan awak nyan dua jiplueng-plueng u pinto, dan inong nyan ji tarek bajee gobnyan (Yusuf) dari likot sampoe jipriek. Awaknyan meurumpok ngon lakoe gobnyan bak pintoe. Gobnyan (ureueng inong nyan) geupeugah, "Peue balasan keu ureuëng nyang meukeusut jipeurusak peurumoh gata keucuali teupeunjara atawa huköman nyang sakét?"
قَالَ هِيَ رَاوَدَتْنِيْ عَنْ نَّفْسِيْ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْ اَهْلِهَاۚ اِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ قُبُلٍ فَصَدَقَتْ وَهُوَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ
qāla hiya rāwadatnī ‘an nafsī wa syahida syāhidum min ahlihā, in kāna qamīṣuhū qudda min qubulin fa ṣadaqat wa huwa minal-kāżibīn(a).
Gobnyan (Yusuf) geupeugah, "Gobnyan kheueh nyang rayu ulôn dan nyang rayu ulôn." Sidroe saksi dari keuluarga gobnyan geubri keusaksian, "Meunyoe bajee gobnyan ka priek di keue, maka gobnyan geupeugah haba nyang beutoi, dan gobnyan (Yusuf) nakeuh salah sidroe ureueng nyang peugah haba sulet."
وَاِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ فَكَذَبَتْ وَهُوَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ
wa in kāna qamīṣuhū qudda min duburin fa każabat wa huwa minaṣ-ṣādiqīn(a).
Dan meunyoe bajee jih ka priek bak likot, maka jih nyan keuh nyang peugah haba sulet, dan jihnyan (Yusuf) nakeuh salah sidroe nyang beutoi."
فَلَمَّا رَاٰ قَمِيْصَهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ قَالَ اِنَّهٗ مِنْ كَيْدِكُنَّ ۗاِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيْمٌ
falammā ra'ā qamīṣahū qudda min duburin qāla innahū min kaidikunn(a), inna kaidakunna ‘aẓīm(un).
Jadi watee gobnyan (lakoe inong nyan) geukalon bajee gobnyan ka keunong keunong bak likot, gobnyan geupeugah, "Beutoi, nyoe keuh tipu daya gata. Tipu daya gata nyan beutoi-beutoi rayeuk that."
يُوْسُفُ اَعْرِضْ عَنْ هٰذَا وَاسْتَغْفِرِيْ لِذَنْۢبِكِۖ اِنَّكِ كُنْتِ مِنَ الْخٰطِـِٕيْنَ ࣖ
yūsufu a‘riḍ ‘an hāżā wastagfirī liżambik(i), innaki kunti minal-khāṭi'īn(a).
Hai Yusuf! "Tuwoe keu hai nyoe, dan (peurumoh lon) lakee meu'ah ateuh desya-desya droeneuh, sabab droeneuh salah sidroe ureung nyang meusalah."
۞ وَقَالَ نِسْوَةٌ فِى الْمَدِيْنَةِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ تُرَاوِدُ فَتٰىهَا عَنْ نَّفْسِهٖۚ قَدْ شَغَفَهَا حُبًّاۗ اِنَّا لَنَرٰىهَا فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ
wa qāla niswatun fil-madīnatimra'atul-‘azīzi turāwidu fatāhā ‘an nafsih(ī), qad syagafahā ḥubbā(n), innā lanarāhā fī ḍalālim mubīn(in).
Dan inong-inong lam banda nyan jipeugah, "Peurumoh Al-Aziz jirayu dan jirayu hamba jih keu jipeutaklok jih, hamba jih nyan beutoi-beutoi jipeugot jih cinta mabok. Tanyoe pasti takalon jih lam keusalahan nyang jeulaih."
فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَكْرِهِنَّ اَرْسَلَتْ اِلَيْهِنَّ وَاَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَـاً وَّاٰتَتْ كُلَّ وَاحِدَةٍ مِّنْهُنَّ سِكِّيْنًا وَّقَالَتِ اخْرُجْ عَلَيْهِنَّ ۚ فَلَمَّا رَاَيْنَهٗٓ اَكْبَرْنَهٗ وَقَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّۖ وَقُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا هٰذَا بَشَرًاۗ اِنْ هٰذَآ اِلَّا مَلَكٌ كَرِيْمٌ
falammā sami‘at bimakrihinna arsalat ilaihinna wa a‘tadat lahunna muttaka'aw wa ātat kulla wāḥidim minhunna sikkīnaw wa qālatikhruj ‘alaihinn(a), falammā ra'ainahū akbarnahū wa qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), wa qulna ḥāsya lillāhi mā hāżā illā basyarā(n), in hāżā illā malakun karīm(un).
Jadi watee ureung inong nyan geudeungoe hinaan awaknyan, gobnyan geujak undang ureung inong nyan dan geupeusiap teumpat duek keu awaknyan, dan maseng-maseng awaknyan geubri sikin (keu geukoh makanan), lheuhnyan gobnyan geupeugah (keu Yusuf), "Teuka kheueh (peudeuh droe) keu awaknyan." Watée ureuëng inong-inong nyan jikalon gobnyan, awaknyan hireuen that keu (keuindahan gobnyan), dan awaknyan (hana jiteupeue) jipeuluka jaroe awaknyan keudroe. Sambil geupeugah, "Allah nyang paleng samporeuna, nyoe kon manusia. Nyoe beutoi-beutoi malaikat nyang mulia."
قَالَتْ فَذٰلِكُنَّ الَّذِيْ لُمْتُنَّنِيْ فِيْهِ ۗوَلَقَدْ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ فَاسْتَعْصَمَ ۗوَلَىِٕنْ لَّمْ يَفْعَلْ مَآ اٰمُرُهٗ لَيُسْجَنَنَّ وَلَيَكُوْنًا مِّنَ الصّٰغِرِيْنَ
qālat fa żālikunnal-lażī lumtunnanī fīh(i), wa laqad rāwattuhū ‘an nafsihī fasta‘ṣam(a), wa la'il lam yaf‘al mā āmuruhū layusjananna wa layakūnam minaṣ-ṣāgirīn(a).
Gobnyan (peurumoh Al-Aziz) geupeugah, "Nyan keuh ureueng nyang peugot droeneuh neuceulaka lon sabab (lon teutarek keu) gobnyan, dan memang, lon cuba gobnyan untuk geupeutaklok gobnyan tapi gobnyan hana geutem. Meunyoe gobnyan hana geupeubuet peue nyang lon peurintah, gobnyan pasti akan dipeugot penjara, dan gobnyan akan jeut keu ureueng nyang hina."
قَالَ رَبِّ السِّجْنُ اَحَبُّ اِلَيَّ مِمَّا يَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَيْهِ ۚوَاِلَّا تَصْرِفْ عَنِّيْ كَيْدَهُنَّ اَصْبُ اِلَيْهِنَّ وَاَكُنْ مِّنَ الْجٰهِلِيْنَ
qāla rabbis-sijnu aḥabbu ilayya mimmā yad‘ūnanī ilaih(i), wa illā taṣrif ‘annī kaidahunna aṣbu ilaihinna wa akum minal-jāhilīn(a).
Nabi Yusuf geupeugah, "Ya Tuhan ulôn! Peunjara leubeh galak ulôn nibak lôn jaweueb undangan awaknyan. Meunyoe Droeneueh hana neupeujiôh ulôn nibak reuncana awaknyan, ulôn teuma lôn condong keu (peunoh keuheundak awaknyan) dan ulôn teuma jeuet keu salah sidroe ureuëng nyang hana jiteupeue."
فَاسْتَجَابَ لَهٗ رَبُّهٗ فَصَرَفَ عَنْهُ كَيْدَهُنَّ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ
fastajāba lahū rabbuhū fa ṣarafa ‘anhu kaidahunn(a), innahū huwas-samī‘ul-‘alīm(u).
Deungon lagée nyan Po teu Allah geujaweueb doá Nabi Yusuf dan geupeujiôh reuncana awaknyan. Gobnyan kheueh nyang deungoe dan nyang teupeue.
ثُمَّ بَدَا لَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا رَاَوُا الْاٰيٰتِ لَيَسْجُنُنَّهٗ حَتّٰى حِيْنٍ ࣖ
Ṡumma badā lahum mim ba‘di mā ra'awul-āyāti layasjununnahū ḥattā ḥīn(in).
Teuma awaknyan teuka lam pikeran, lheueh jikalon tanda-tanda (keubeunaran Nabi Yusuf), bahwa awaknyan harôh jipeutamong Nabi Yusuf lam glab keu siat.
وَدَخَلَ مَعَهُ السِّجْنَ فَتَيٰنِ ۗقَالَ اَحَدُهُمَآ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَعْصِرُ خَمْرًا ۚوَقَالَ الْاٰخَرُ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَحْمِلُ فَوْقَ رَأْسِيْ خُبْزًا تَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْهُ ۗنَبِّئْنَا بِتَأْوِيْلِهٖ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ
wa dakhala ma‘ahus-sijna fatayān(i), qāla aḥaduhumā innī arānī a‘ṣiru khamrā(n), wa qālal-ākharu innī arānī aḥmilu fauqa ra'sī khubzan ta'kuluṭ-ṭairu minh(u), nabbi'nā bita'wīlih(ī), innā narāka minal-muḥsinīn(a).
Dua droe aneuëk muda jitamong lam glab meusajan ngon gobnyan. Sidroe jipeugah, "Memang, lon meulumpoe lon teukan boh anggô," dan nyang laen jipeugah, "Lon meulumpoe lon ba ruti ateueh ulee, na nyang jipajoh le cicem." Neubri keu kamoe tafsiran jih. Beutôi, kamoë ngieng gata lam kawan ureuëng nyang pubuet nyang jroh.
قَالَ لَا يَأْتِيْكُمَا طَعَامٌ تُرْزَقٰنِهٖٓ اِلَّا نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِيْلِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّأْتِيَكُمَا ۗذٰلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِيْ رَبِّيْۗ اِنِّيْ تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كٰفِرُوْنَۙ
qāla lā ya'tīkumā ṭa‘āmun turzaqānihī illā nabba'tukumā bita'wīlihī qabla ay ya'tiyakumā, żālikumā mimmā ‘allamanī rabbī, innī taraktu millata qaumil lā yu'minūna billāhi wa hum bil-ākhirati hum kāfirūn(a).
Gobnyan (Yusuf) geupeugah, "Peu mantong makanan nyang akan geubri keu gata bandua, ulon ka jeuet lon peutrang takwil, sigohlom (makanan) troh bak gata. Nyan bagian dari peu nyang geupeurunoe le Allah keu lon. Padahai lon ka lon tinggai agama ureung-ureung nyang hana meuiman keu Allah, padahai awaknyan hana meuiman keu donya akhirat
وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ اٰبَاۤءِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ مَا كَانَ لَنَآ اَنْ نُّشْرِكَ بِاللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ ذٰلِكَ مِنْ فَضْلِ اللّٰهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ
wattaba‘tu millata ābā'ī ibrāhīma wa isḥāqa wa ya‘qūb(a), mā kāna lanā an nusyrika billāhi min syai'(in), żālika min faḍlillāhi ‘alainā wa ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).
Dan lon ikot agama indatu lon: Nabi Ibrahim, Nabi Ishaq dan Nabi Yakub. Hana patôt geutanyoë (para nabi) ta peukarakét sapeuë ngon Allah. Nakeuh nibak rahmat Allah keu geutanjoë dan keu manusia (mandum); tapi kebanyakan ureung hana bersyukur .
يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ ءَاَرْبَابٌ مُّتَفَرِّقُوْنَ خَيْرٌ اَمِ اللّٰهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُۗ
yā ṣāḥibayis-sijni a'arbābum mutafarriqūna khairun amillāhul-wāḥidul-qahhār(u).
Hai dua droe ureuëng nyang na lam glab! Peue nyang jroh, dewa-dewa nyang meubagoe atawa Allah Nyang Mahakuasa, Nyang Mahakuasa?
مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلَّآ اَسْمَاۤءً سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗاَمَرَ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّآ اِيَّاهُ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ
mā ta‘budūna min dūnihī illā asmā'an sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā anzalallāhu bihā min sulṭān(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), amara allā ta‘budū illā iyyāh(u), żālikad-dīnul-qayyimu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
Peue nyang gata seumah seulaén Gobnyan na kheueh nan-nan nyang gata peugot keudroe atawa le indatu gata. Allah gohlom neupeutrön sapeuë keuteurangan meunurôt (nan-nan) njan. Nyan keuputosan na bak Allah mantöng. Gobnyan ka geupeurintah mangat gata hana taseumah nyang laén seulaén Gobnyan. Nyan keuh agama nyang lurus, tapi sebagian rayeuk ureung hana jiteupeu.
يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ اَمَّآ اَحَدُكُمَا فَيَسْقِيْ رَبَّهٗ خَمْرًا ۗوَاَمَّا الْاٰخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْ رَّأْسِهٖ ۗ قُضِيَ الْاَمْرُ الَّذِيْ فِيْهِ تَسْتَفْتِيٰنِۗ
yā ṣāḥibayis-sijni ammā aḥadukumā fa yasqī rabbahū khamrā(n), wa ammal-ākharu fa yuṣlabu fa ta'kuluṭ-ṭairu mir ra'sih(ī), quḍiyal-amrul-lażī fīhi tastaftiyān(i).
Wahai dua droe ureuëng nyang na lam glab, "Salah Sidroe nibak gata teuma jibri tugaih keu jipeuseudia ié anggô keu tuan jih. Keuhai nyang laén, jihnyan teuma jisaleb, lheuehnyan cicém-cicém teuma jipajoh bagian ulée jih. Peukara nyang gata tanyong (keu ulôn) ka jijaweueb."
وَقَالَ لِلَّذِيْ ظَنَّ اَنَّهٗ نَاجٍ مِّنْهُمَا اذْكُرْنِيْ عِنْدَ رَبِّكَۖ فَاَنْسٰىهُ الشَّيْطٰنُ ذِكْرَ رَبِّهٖ فَلَبِثَ فِى السِّجْنِ بِضْعَ سِنِيْنَ ࣖ
wa qāla lil-lażī ẓanna annahū nājim minhumażkurnī ‘inda rabbik(a), fa ansāhusy-syaiṭānu żikra rabbihī fa labiṡa fis-sijni biḍ‘a sinīn(a).
Dan gobnyan (Yusuf) geupeugah bak ureueng nyang geuteupeue akan aman antara awaknyan bandua, "Peugah keuadaan ulôn keu tuan gata." Jadi Iblis geupeujeuet gobnyan tuwoe geupeutrang (keadaan Nabi Yusuf) ubak tuan gobnyan. Sabab njan gobnjan (Yusuf) teutap dalam glab padum-padum thôn.
وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۗ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ
wa qālal-maliku innī arā sab‘a baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘a sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī ru'yāya in kuntum lir-ru'yā ta‘burūn(a).
Dan raja geupeugah (keue peumimpén-peumimpén rakyat gobnyan), "Memang, ulôn meulumpoe bahwa ulôn kalon tujoh boh leumo nyang leumoh jipajoh lé tujoh boh leumo nyang kurus; tujoh boh tangkai (gandom) nyang ijo dan nyang laén (tujoh boh tangkai) nyang tho. Hai ureuëng-ureuëng nyang meusyeuhu! Peugah kheueh keu ulôn keuhai tafsiran lumpo ulôn meunyoe gata hase gata tafsirkan lumpoe nyan."
قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍ ۚوَمَا نَحْنُ بِتَأْوِيْلِ الْاَحْلَامِ بِعٰلِمِيْنَ
qālū aḍgāṡu aḥlām(in), wa mā naḥnu bita'wīlil-aḥlāmi bi‘ālimīn(a).
Awaknyan jijaweueb, "(Nyan) lumpoe kosong dan kamoe hana hase kamoe tafsirkan lumpoe nyan."
وَقَالَ الَّذِيْ نَجَا مِنْهُمَا وَادَّكَرَ بَعْدَ اُمَّةٍ اَنَا۠ اُنَبِّئُكُمْ بِتَأْوِيْلِهٖ فَاَرْسِلُوْنِ
wa qālal-lażī najā minhumā waddakara ba‘da ummatin ana unabbi'ukum bita'wīlihī fa arsilūn(i).
Dan nyang seulamat lamkawan awaknyan bandua geupeugah dan teuingat (keu Yusuf) lheueh padum-padum watee, "Ulôn teuma lôn peugah bak gata keuhai (ureueng nyang carong bak) tafsirkan lumpoe, jadi neukirém kheueh ulôn (keu gobnyan)."
يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۙ لَّعَلِّيْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ
yūsufu ayyuhaṣ-ṣiddīqu aftinā fī sab‘i baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘i sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), la‘allī arji‘u ilan-nāsi la‘allahum ya‘lamūn(a).
Hai Yusuf, ureuëng nyang paleng teupeucaya, peutrang kheueh ubak kamoe makna lumpo keuhai tujoh boh leumô nyang teuga nyang jipajoh lé tujoh boh leumô nyang kurus, tujoh boh boh gandom nyang ijo dan tujoh boh boh gandom nyang tho, mangat ulôn hase lôn gisa ubak rakyat dan awaknyan jiteupeue.
قَالَ تَزْرَعُوْنَ سَبْعَ سِنِيْنَ دَاَبًاۚ فَمَا حَصَدْتُّمْ فَذَرُوْهُ فِيْ سُنْۢبُلِهٖٓ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تَأْكُلُوْنَ
qāla tazra‘ūna sab‘a sinīna da'abā(n), famā ḥaṣattum fa żarūhu fī sumbulihī illā qalīlam mimmā ta'kulūn(a).
Gobnyan (Yusuf) geupeugah, “Tapula kheueh hase-hase tujoh thon meuturot-turot lagée biasa, óh lheuehnyan tinggai kheueh peue mantong nyang gata panen bak tangkai jih, keucuali bacut keu gata pajoh.
ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ سَبْعٌ شِدَادٌ يَّأْكُلْنَ مَا قَدَّمْتُمْ لَهُنَّ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تُحْصِنُوْنَ
Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika sab‘un syidāduy ya'kulna mā qaddamtum lahunna illā qalīlam mimmā tuḥṣinūn(a).
Óh ka lheueh nyan teuma teuka tujoh thon keusosahan nyang rayeuk, nyang teuma jipeuhabéh banmandum nyang ka gata simpan keu awaknyan, keucuali bacut nibak nyang ka gata simpan.
ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ عَامٌ فِيْهِ يُغَاثُ النَّاسُ وَفِيْهِ يَعْصِرُوْنَ ࣖ
Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika ‘āmun fīhi yugāṡun-nāsu wa fīhi ya‘ṣirūn(a).
Lheueh nyan teuma teuka sithon nyang bak watée rakyat teuma jibri ujeuen dan bak watée awaknyan teuma jipreh (boh anggô).”
وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖ ۚفَلَمَّا جَاۤءَهُ الرَّسُوْلُ قَالَ ارْجِعْ اِلٰى رَبِّكَ فَسْـَٔلْهُ مَا بَالُ النِّسْوَةِ الّٰتِيْ قَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّ ۗاِنَّ رَبِّيْ بِكَيْدِهِنَّ عَلِيْمٌ
wa qālal-maliku'tūnī bih(ī), falammā jā'ahur-rasūlu qālarji‘ ilā rabbika fas'alhu mā bālun-niswatil-lātī qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), inna rabbī bikaidihinna ‘alīm(un).
Geujaweueb lé raja, "Ba laju aneuëk nyan ubak ulôn." Watée utusan nyan trok ubak gobnyan, gobnyan (Yusuf) geupeugah, "Gata woe kheueh ubak tuan gata dan tanyong kheueh ubak gobnyan peue nyang ka teujadi ateueh ureuëng inong nyang luka jaroe gobnyan. Seubeutoi jih Tuhan ulôn geuteupeue keuhai tipée-tipée awaknyan."
قَالَ مَا خَطْبُكُنَّ اِذْ رَاوَدْتُّنَّ يُوْسُفَ عَنْ نَّفْسِهٖۗ قُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ مِنْ سُوْۤءٍ ۗقَالَتِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ الْـٰٔنَ حَصْحَصَ الْحَقُّۖ اَنَا۠ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الصّٰدِقِيْنَ
qāla mā khaṭbukunna iż rāwattunna yūsufa ‘an nafsih(ī), qulna ḥāsya lillāhi mā ‘alimnā ‘alaihi min sū'(in), qālatimra'atul-‘azīzil-āna ḥaṣḥaṣal-ḥaqq(u), ana rāwattuhū ‘an nafsihī wa innahū laminaṣ-ṣādiqīn(a).
Gobnyan (raja) geupeugah (keu ureuëng-ureuëng inong), "Pakriban gata watée gata tagoda Yusuf mangat jitundok droe jih?" Awaknyan jipeugah, "Allah samporeuna, kamoe hana meuteupeue sapeue nyang brok nibak Gobnyan." Peurumoh Al-Aziz geupeugah, "Jinoenyoe keubeunaran ka jeulaih, lon kheueh nyang goda dan rayu gobnyan, dan memang gobnyan salah sidroe ureueng nyang beutoi."
ذٰلِكَ لِيَعْلَمَ اَنِّيْ لَمْ اَخُنْهُ بِالْغَيْبِ وَاَنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ كَيْدَ الْخَاۤىِٕنِيْنَ ۔
Żālika liya‘lama annī lam akhunhu bil-gaibi wa annallāha lā yahdī kaidal-khā'inīn(a).
(Kheun Yusuf), "Nyan mangat gobnyan (Al-Aziz) geuteupeue bahwa ulôn beutôi-beutôi hana lôn khianat gobnyan watée gobnyan hana disinan (di rumoh), dan bahwa Allah hana geutem keu tipu daya ureuëng nyang khianat .
۞ وَمَآ اُبَرِّئُ نَفْسِيْۚ اِنَّ النَّفْسَ لَاَمَّارَةٌ ۢ بِالسُّوْۤءِ اِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّيْۗ اِنَّ رَبِّيْ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
wa mā ubarri'u nafsī, innan-nafsa la'ammāratum bis-sū'i illā mā raḥima rabbī, inna rabbī gafūrur raḥīm(un).
Dan ulôn hana (peugah) droë ulôn bebas (dari keusalahan), sabab keubiët nafsu sabeë meu-arah bak keudjahatan, keutjuali (nafsu) njang ka geubri rahmat lé Tuhan ulôn. Seusungguhjih Tuhanku Maha Peumeu’ah, Maha Pengah.
وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖٓ اَسْتَخْلِصْهُ لِنَفْسِيْۚ فَلَمَّا كَلَّمَهٗ قَالَ اِنَّكَ الْيَوْمَ لَدَيْنَا مَكِيْنٌ اَمِيْنٌ
wa qālal-maliku'tūnī bihī astakhliṣhu linafsī, falammā kallamahū qāla innakal-yauma ladainā makīnun amīn(un).
Dan raja geupeugah, "Ba kheueh gobnyan (Yusuf) ubak ulôn, mangat ulôn piléh gobnyan (seubagoe ureuëng nyang toë) ngon ulôn." Watee gobnyan (raja) ka geupeugah haba ngon gobnyan, gobnyan (raja) geupeugah, "Memang droeneuh (dari) uroe nyoe jeuet keu ureueng nyang na jabatan tinggi lam lingkaran kamoe dan jeuet keu peucaya."
قَالَ اجْعَلْنِيْ عَلٰى خَزَاۤىِٕنِ الْاَرْضِۚ اِنِّيْ حَفِيْظٌ عَلِيْمٌ
qālaj‘alnī ‘alā khazā'inil-arḍ(i), innī ḥafīẓun ‘alīm(un).
Gobnyan (Yusuf) geupeugah, "Peugot ulôn keu bendahara nanggroë (Mesir); sabab beutôi ulôn nakeuh ureuëng nyang carông bak jaga, dan na ilme."
وَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِ يَتَبَوَّاُ مِنْهَا حَيْثُ يَشَاۤءُۗ نُصِيْبُ بِرَحْمَتِنَا مَنْ نَّشَاۤءُ وَلَا نُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ
wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍi yatabawwa'u minhā ḥaiṡu yasyā'(u), nuṣību biraḥmatinā man nasyā'u wa lā nuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).
Dan meunan kheueh kamoe bri teumpat keu Yusuf di nanggroe nyoe (Mesir); gobnyan jeuet tinggai dipat mantong nyang geutem. Kamoe bri rahmat keu soe mantong nyang kamoe galak, dan kamoe hana kamoe peu sia-sia pahala ureueng-ureueng nyang jroh.
وَلَاَجْرُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ ࣖ
wa la'ajrul-ākhirati khairul lil-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).
Dan keubiet, balasan donya akhirat leubeh göt keu ureueng-ureueng nyang meuiman dan taqwa.
وَجَاۤءَ اِخْوَةُ يُوْسُفَ فَدَخَلُوْا عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ
wa jā'a ikhwatu yūsufa fa dakhalū ‘alaihi fa ‘arafahum wa hum lahū munkirūn(a).
Dan syedara-syedara Nabi Yusuf teuka (u nanggroe Meusé) dan jitamong u (teumpat gobnyan). Jadi gobnyan (Yusuf) geuturi awaknyan, teuma awaknyan hana jituri gobnyan.
وَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ قَالَ ائْتُوْنِيْ بِاَخٍ لَّكُمْ مِّنْ اَبِيْكُمْ ۚ اَلَا تَرَوْنَ اَنِّيْٓ اُوْفِى الْكَيْلَ وَاَنَا۠ خَيْرُ الْمُنْزِلِيْنَ
wa lammā jahhazahum bijahāzihim qāla'tūnī bi'akhil lakum min abīkum, alā tarauna annī ūfil-kaila wa ana khairul-munzilīn(a).
Dan watée gobnyan (Yusuf) geupeusiab peunajoh keu awaknyan, gobnyan geupeugah, "Ba kheueh ubak ulôn syedara gata nyang saban ayah ngon gata (Benyamin). Peu kheueh gata hana takalon bahwa ulôn kheueh nyang ukoe mandum dan ulôn kheueh nyang paleng jroh nibak pasukan-pasukan nyang paleng jroh?"
فَاِنْ لَّمْ تَأْتُوْنِيْ بِهٖ فَلَا كَيْلَ لَكُمْ عِنْدِيْ وَلَا تَقْرَبُوْنِ
fa illam ta'tūnī bihī falā kaila lakum ‘indī wa lā taqrabūn(i).
Jadi meunyoe gata hana taba jihnyan ubak ulôn, gata hana meuteumé bagian nibak ulôn, dan bék kheueh gata peurab ubak ulôn."
قَالُوْا سَنُرَاوِدُ عَنْهُ اَبَاهُ وَاِنَّا لَفٰعِلُوْنَ
qālū sanurāwidu ‘anhu abāhu wa innā lafā‘ilūn(a).
Awaknyan jipeugah, “Kamoe teuma kamoe bujuk ayah jih (keu jicok gobnyan) dan kamoe teuma kamoe peubuet nyang beutôi-beutôi.”
وَقَالَ لِفِتْيٰنِهِ اجْعَلُوْا بِضَاعَتَهُمْ فِيْ رِحَالِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَعْرِفُوْنَهَآ اِذَا انْقَلَبُوْٓا اِلٰٓى اَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ
wa qāla lifityānihij‘alū biḍā‘atahum fī riḥālihim la‘allahum ya‘rifūnahā iżanqalabū ilā ahlihim la‘allahum yarji‘ūn(a).
Dan gobnyan (Yusuf) geupeugah ubak hamba-hamba gobnyan, "Peutamong barang-barang awaknyan lam karung awaknyan, mangat awaknyan jiteupeue bahwa meunyoe awaknyan ka jiwoe ubak keuluarga awaknyan, mudah-mudahan awaknyan jiwoe lom."
فَلَمَّا رَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْهِمْ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مُنِعَ مِنَّا الْكَيْلُ فَاَرْسِلْ مَعَنَآ اَخَانَا نَكْتَلْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ
falammā raja‘ū ilā abīhim qālū yā abānā muni‘a minnal-kailu fa arsil ma‘anā akhānā naktal wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).
Jadi watee awaknyan ka jiwoe ubak ayah awaknyan (Yakub) awaknyan jipeugah, "Hai ayah kamoe! Kamoe hana meuteumee bagian laen (meunyoe kamoe hana kamoe ba syedara kamoe), jadi bah kheueh syedara kamoe nyan jijak ngon kamoe mangat kamoe meuteumee bagian, dan kamoe beutoi-beutoi kamoe jaga gobnyan."
قَالَ هَلْ اٰمَنُكُمْ عَلَيْهِ اِلَّا كَمَآ اَمِنْتُكُمْ عَلٰٓى اَخِيْهِ مِنْ قَبْلُۗ فَاللّٰهُ خَيْرٌ حٰفِظًا وَّهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ
qāla hal āmanukum ‘alaihi illā kamā amintukum ‘alā akhīhi min qabl(u), fallāhu khairun ḥāfiẓaw wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).
Gobnyan (Yakub) geupeugah, "Pakriban ulôn peucaya gobnyan (Bunyamin) ubak gata, lagée nyang ka ulôn peucaya syedara gobnyan (Yusuf) ubak gata sigohlom jih?" Jadi Allah nakeuh wali nyang paleng jroh dan Gobnyan nakeuh nyang paleng rahman diantara ureueng nyang rahmat .
وَلَمَّا فَتَحُوْا مَتَاعَهُمْ وَجَدُوْا بِضَاعَتَهُمْ رُدَّتْ اِلَيْهِمْۗ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا نَبْغِيْۗ هٰذِهٖ بِضَاعَتُنَا رُدَّتْ اِلَيْنَا وَنَمِيْرُ اَهْلَنَا وَنَحْفَظُ اَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيْرٍۗ ذٰلِكَ كَيْلٌ يَّسِيْرٌ
wa lammā fataḥū matā‘ahum wajadū biḍā‘atahum ruddat ilaihim, qālū yā abānā mā nabgī, hāżihī biḍā‘atunā ruddat ilainā wa namīru ahlanā wa naḥfaẓu akhānā wa nazdādu kaila ba‘īr(in), żālika kailuy yasīr(un).
Dan watèë djibuka barang-barang djih, djiteumeung barang-barang djih (tukar) djipulang keu djih. Awaknyan jipeugah, "Hai Bapak kamoe! Peue lom nyang kamoe lakée. Nyoe kheueh barang-barang kamoe nyang ka kamoe pulang ubak kamoe, dan kamoe jeuet kamoe bri makheun keu keuluwarga kamoe, dan kamoe teuma kamoe jaga syedara-syedara kamoe, dan kamoe teuma na jatah tambahan (gandum) nyang brat jih saban lagée beuban unta. Nyan na kheueh hai nyang mudah (keu raja Meusé)."
قَالَ لَنْ اُرْسِلَهٗ مَعَكُمْ حَتّٰى تُؤْتُوْنِ مَوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ لَتَأْتُنَّنِيْ بِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يُّحَاطَ بِكُمْۚ فَلَمَّآ اٰتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ اللّٰهُ عَلٰى مَا نَقُوْلُ وَكِيْلٌ
qāla lan ursilahū ma‘akum ḥattā tu'tūni mauṡiqam minallāhi lata'tunnanī bihī illā ayyuḥāṭa bikum, falammā ātauhu mauṡiqahum qālallāhu ‘alā mā naqūlu wakīl(un).
Gobnyan (Yakub) geupeugah, "Ulôn hana lôn peubiyeu gobnyan geujak (jak) ngon gata, sampoe gata meusumpah bak ulôn ateueh (nan) Allah, bahwa gata teuma tapeuwoe gobnyan ubak ulôn, keucuali gata teukeulileng (lé musoh)." Lheueh awaknyan meusumpah, gobnyan (Yakub) geupeugah, "Allah saksi keu peue nyang kamoe peugah."
وَقَالَ يٰبَنِيَّ لَا تَدْخُلُوْا مِنْۢ بَابٍ وَّاحِدٍ وَّادْخُلُوْا مِنْ اَبْوَابٍ مُّتَفَرِّقَةٍۗ وَمَآ اُغْنِيْ عَنْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗعَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُوْنَ
wa qāla yā baniyya lā tadkhulū mim bābiw wāḥidiw wadkhulū min abwābim mutafarriqah(tin), wa mā ugnī ‘ankum minallāhi min syai'(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), ‘alaihi tawakkaltu wa ‘alaihi falyatawakkalil-mutawakkilūn(a).
Dan gobnyan (Yakub) geupeugah, "Hai aneuk-aneuk lon! Bek gata tamong nibak saboh pintoe geureubang, dan tamong nibak pintoe geureubang nyang meulaén-laén; teuma, ulôn hana hase lôn peutheun gata bah pih nibak Allah (takdir). Keuputosan nyan keu Allah mantong. Bak Gobnyan kheueh ulôn meuharab dan bak Gobnyan cit ulôn meuharab ureuëng-ureuëng nyang meuharab."
وَلَمَّا دَخَلُوْا مِنْ حَيْثُ اَمَرَهُمْ اَبُوْهُمْۗ مَا كَانَ يُغْنِيْ عَنْهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا حَاجَةً فِيْ نَفْسِ يَعْقُوْبَ قَضٰىهَاۗ وَاِنَّهٗ لَذُوْ عِلْمٍ لِّمَا عَلَّمْنٰهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ
wa lammā dakhalū min ḥaiṡu amarahum abūhum, mā kāna yugnī ‘anhum minallāhi min syai'in illā ḥājatan fī nafsi ya‘qūba qaḍāhā, wa innahū lażū ‘ilmil limā ‘allamnāhu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
Dan watée awaknyan jitamong meunurot peurintah ayah awaknyan, (tamong awaknyan) hana hase jitulak keuputosan Allah meubacut pih, (teuma nyan) na kheueh saboh keuheundak mantong lam Nabi Yakub nyang ka geupeuteuntée lé gobnyan. Dan keubiet gobnyan na ilme, sabab kamoe ka kamoe peurunoe gobnyan. Teuma le ureung hana jiteupeu.
وَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَخَاهُ قَالَ اِنِّيْٓ اَنَا۠ اَخُوْكَ فَلَا تَبْتَىِٕسْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ
wa lammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi akhāhu qāla innī akhūka falā tabta'is bimā kānū ya‘malūn(a).
Dan watèë awaknjan djitamong (teumpat) Yusuf, djih djipeuduëk sjèëdara djih (Bunyamin) bak teumpat djih, djih (Yusuf) djipeugah, "Beutôi ulôn sjèëdara gata, bèk gata seudeh keu peuë njang ka djipeubuët lé awaknjan."
فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَايَةَ فِيْ رَحْلِ اَخِيْهِ ثُمَّ اَذَّنَ مُؤَذِّنٌ اَيَّتُهَا الْعِيْرُ اِنَّكُمْ لَسٰرِقُوْنَ
falammā jahhazahum bijahāzihim ja‘las-siqāyata fī raḥli akhīhi ṡumma ażżana mu'ażżinun ayyatuhal-‘īru innakum lasāriqūn(a).
Jadi watee ka lheueh peunajoh keu awaknyan, gobnyan (Yusuf) geupeutamong cangkie lam karong syedara gobnyan. Teuma na nyang meuhôi, "Hai kafilah! Teuntèe gata pancuri."
قَالُوْا وَاَقْبَلُوْا عَلَيْهِمْ مَّاذَا تَفْقِدُوْنَ
qālū wa aqbalū ‘alaihim māżā tafqidūn(a).
Awaknyan jitanyong, sira jihadap awaknyan (nyang teungoh jitudoh), “Peue nyang ka gata gadôh?”
قَالُوْا نَفْقِدُ صُوَاعَ الْمَلِكِ وَلِمَنْ جَاۤءَ بِهٖ حِمْلُ بَعِيْرٍ وَّاَنَا۠ بِهٖ زَعِيْمٌ
qālū nafqidu ṣuwā‘al-maliki wa liman jā'a bihī ḥimlu ba‘īriw wa ana bihī za‘īm(un).
Awaknyan jijaweueb, "Kamoe gadôh cangkie raja, dan soe mantong nyang hase jibri pulang cangkie nyan teuma meuteumé (barang-barang peunajoh nyang brat lagée) beuban unta, dan ulôn jamin nyan."
قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ عَلِمْتُمْ مَّا جِئْنَا لِنُفْسِدَ فِى الْاَرْضِ وَمَا كُنَّا سٰرِقِيْنَ
qālū tallāhi laqad ‘alimtum mā ji'tanā linufsida fil-arḍi wa mā kunnā sāriqīn(a).
Awaknyan (syedara-syedara Nabi Yusuf) jijaweueb, "Demi Allah, beutoi, gata tateupeue bahwa kamoe hana kamoe teuka keu kamoe peugot karu di nanggroe nyoe dan kamoe kon pancuri."
قَالُوْا فَمَا جَزَاۤؤُهٗٓ اِنْ كُنْتُمْ كٰذِبِيْنَ
qālū famā jazā'uhū in kuntum kāżibīn(a).
Awaknyan jipeugah, “Teuma peu kheueh huköman jih meunyoe gata tapeugah haba sulet?”
قَالُوْا جَزَاۤؤُهٗ مَنْ وُّجِدَ فِيْ رَحْلِهٖ فَهُوَ جَزَاۤؤُهٗ ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ
qālū jazā'uhū maw wujida fī raḥlihī fa huwa jazā'uh(ū), każālika najziẓ-ẓālimīn(a).
Awaknyan jijaweueb, "Hukôman jih na kheueh soe mantong nyang meuteumeung lam karung jih (barang nyang gadôh nyan), maka jihnyan keudroe teuma jiteurimong huköman nyan. Meunan kheueh cara kamoe bri huköman keu ureuëng nyang salah."
فَبَدَاَ بِاَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاۤءِ اَخِيْهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِّعَاۤءِ اَخِيْهِۗ كَذٰلِكَ كِدْنَا لِيُوْسُفَۗ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ اَخَاهُ فِيْ دِيْنِ الْمَلِكِ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۗنَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِيْ عِلْمٍ عَلِيْمٌ
fa bada'a bi'au‘iyatihim qabla wi‘ā'i akhīhi ṡummastakhrajahā miw wi‘ā'i akhīh(i), każālika kidnā liyūsuf(a), mā kāna liya'khuża akhāhu fī dīnil-maliki illā ay yasyā'allāh(u), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), wa fauqa kulli żī ‘ilmin ‘alīm(un).
Jadi gobnyan geumulai (geuperiksa) karung awaknyan sigohlom (geuperiksa) karong syedara gobnyan keudroe, lheueh nyan gobnyan geucok (cawan raja) nibak karong syedara gobnyan. Meunan keuh Kamoe atoe (rencana) keu Yusuf. Handjeuët geuhuköm sjèëdara geuh lagèë hukôm raja, meunjo meunjo Allah neukeuridja. Tanyoe tapeuék ureuëng nyang Tanyoe galak; dan di ateuh tiep-tiep ureung yang meu ilme na yang leubeh meu ilme .
۞ قَالُوْٓا اِنْ يَّسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ اَخٌ لَّهٗ مِنْ قَبْلُۚ فَاَسَرَّهَا يُوْسُفُ فِيْ نَفْسِهٖ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْۚ قَالَ اَنْتُمْ شَرٌّ مَّكَانًا ۚوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَصِفُوْنَ
qālū iy yasriq faqad saraqa akhul lahū min qabl(u), fa asarrahā yūsufu fī nafsihī wa lam yubdihā lahum, qāla antum syarrum makānā(n), wallāhu a‘lamu bimā taṣifūn(a).
Awaknyan jipeugah, "Meunyoe ureuëng nyan jicue, ngon lagée nyan syedara jihnyan ka jicue." Jadi Yusuf geupeusom (keucewa) lam até gobnyan dan hana geupeuleumah bak awaknyan. Gobnyan geupeugah (lam hate gobnyan), "Keududukan gata nyan seubeutoi jih leubeh brok. Dan Allah leubeh geuteupeue peue nyang gata peutrang."
قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ اِنَّ لَهٗٓ اَبًا شَيْخًا كَبِيْرًا فَخُذْ اَحَدَنَا مَكَانَهٗ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ
qālū yā ayyuhal-‘azīzu inna lahū aban syaikhan kabīran fa khuż aḥadanā makānah(ū), innā narāka minal-muḥsinīn(a).
Awaknyan jipeugah, "Hai Al-Aziz! Gobnyan na ayah nyang ka tuha, maka neucok kheueh sidroe nibak kamoe sibagoe gantoe, sunggoh kamoe kalon droeneuh nyan salah sidroe nibak ureueng nyang peugot jroh."
قَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اَنْ نَّأْخُذَ اِلَّا مَنْ وَّجَدْنَا مَتَاعَنَا عِنْدَهٗٓ ۙاِنَّآ اِذًا لَّظٰلِمُوْنَ ࣖ
qāla ma‘āżallāhi an na'khuża illā maw wajadnā matā‘anā ‘indah(ū), innā iżal laẓālimūn(a).
Gobnyan (Yusuf) geupeugah, "Ulôn lakèe lindông bak Allah nibak tapeutheun (soe mantong), keucuali ureuëng nyang ta teumeung hareuta geutanyoe, meunyoe geutanyoe (tapeubuet) nyan, nyan meumakna geutanyoe nakeuh ureuëng nyang salah."
فَلَمَّا اسْتَيْـَٔسُوْا مِنْهُ خَلَصُوْا نَجِيًّاۗ قَالَ كَبِيْرُهُمْ اَلَمْ تَعْلَمُوْٓا اَنَّ اَبَاكُمْ قَدْ اَخَذَ عَلَيْكُمْ مَّوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ وَمِنْ قَبْلُ مَا فَرَّطْتُّمْ فِيْ يُوْسُفَ فَلَنْ اَبْرَحَ الْاَرْضَ حَتّٰى يَأْذَنَ لِيْٓ اَبِيْٓ اَوْ يَحْكُمَ اللّٰهُ لِيْۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ
falammastai'asū minhu khalaṣū najiyyā(n), qāla kabīruhum alam ta‘lamū anna abākum qad akhaża ‘alaikum mauṡiqam minallāhi wa min qablu mā farrattum fī yūsufa falan abraḥal-arḍa ḥattā ya'żana lī abī au yaḥkumallāhu lī, wa huwa khairul-ḥākimīn(a).
Jadi watee awaknyan putôh asa keuhai nyan (keuputosan Nabi Yusuf) awaknyan sidroe-droe (waktu jimeu-ulang-ulang) lam bisikan-bisikan. Nyang paleng tuha nibak awaknyan geupeugah, "Peu kheueh gata hana tateupeue bahwa ayah gata ka geucok janji nibak gata ngon (nan) Allah dan sigohlom nyan gata ka tatinggai Yusuf? Ngon sabab nyan ulôn hana lôn tinggai nanggroe nyoe (Mesir), sampoe ayah ulôn geubri izin (keu geuwoe), atawa Allah geucok keuputosan ateueh ulôn. Dan Gobnyan kheueh hakim nyang paleng jroh."
اِرْجِعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْكُمْ فَقُوْلُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّ ابْنَكَ سَرَقَۚ وَمَا شَهِدْنَآ اِلَّا بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حٰفِظِيْنَ
irji‘ū ilā abīkum fa qūlū yā abānā innabnaka saraq(a), wa mā syahidnā illā bimā ‘alimnā wa mā kunnā lil-gaibi ḥāfiẓīn(a).
Neugisa kheueh bak ayah gata dan neupeugah laju, "Hai ayah kamoe! Memang aneuk gata ka jicue dan kamoe cuma kalon peu nyang kamoe teupeu dan kamoe hana kamoe teupeu peue nyang na di likot nyan."
وَسْـَٔلِ الْقَرْيَةَ الَّتِيْ كُنَّا فِيْهَا وَالْعِيْرَ الَّتِيْٓ اَقْبَلْنَا فِيْهَاۗ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ
was'alil-qaryatal-latī kunnā fīhā wal-‘īral-latī aqbalnā fīhā, wa innā laṣādiqūn(a).
Dan tanyong bak (penduduk) nanggroe teumpat kamoe, dan kafilah nyang teuka ngon kamoe. Dan kamoe nakeuh ureueng nyang paih.”
قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗعَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّأْتِيَنِيْ بِهِمْ جَمِيْعًاۗ اِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ
qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), ‘asallāhu ay ya'tiyanī bihim jamī‘ā(n), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).
Gobnyan (Yakub) geupeugah, "Padahai, gata mantong nyang kalon hai-hai nyang jroh (hana get). Jadi (sabaran lon) na kheueh saba nyang jroh. Seumoga Allah geupeuteuka mandum nyan ubak lon. Seubeutoi jih Gobnyan kheueh nyang Mahateupeue, nyang Maha Bijaksana."
وَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰٓاَسَفٰى عَلٰى يُوْسُفَ وَابْيَضَّتْ عَيْنٰهُ مِنَ الْحُزْنِ فَهُوَ كَظِيْمٌ
wa tawallā ‘anhum wa qāla yā asafā ‘alā yūsufa wabyaḍḍat ‘aināhu minal-ḥuzni fa huwa kaẓīm(un).
Dan gobnyan (Yakub) geugisa nibak awaknyan (aneuëk-aneuëk gobnyan) sira geupeugah, "Wahai seudeh ulôn keu Nabi Yusuf," dan mata gobnyan putéh sabab seudeh. Gobnyan seungap geutheun beungeh gobnyan (keu aneuk-aneuk gobnyan).
قَالُوْا تَاللّٰهِ تَفْتَؤُا تَذْكُرُ يُوْسُفَ حَتّٰى تَكُوْنَ حَرَضًا اَوْ تَكُوْنَ مِنَ الْهٰلِكِيْنَ
qālū tallāhi tafta'u tażkuru yūsufa ḥattā takūna ḥaraḍan au takūna minal-hālikīn(a).
Awaknyan jipeugah, "Demi Allah, gata hana tapiyoh ta ingat keu Yusuf, sampoe gata (meudeurita) peunyaket nyang brat atawa gata na lam kawan ureueng nyang teuma binasa."
قَالَ اِنَّمَآ اَشْكُوْا بَثِّيْ وَحُزْنِيْٓ اِلَى اللّٰهِ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
qāla innamā asykū baṡṡī wa ḥuznī ilallāhi wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).
Gobnyan (Yakub) geujaweuëb, "Hanya bak Allah ulôn meu-adu keuhai keusosahan dan seudeh ulôn. Dan ulôn teupeuë nibak Allah peuë njang gata hana teupeuë."
يٰبَنِيَّ اذْهَبُوْا فَتَحَسَّسُوْا مِنْ يُّوْسُفَ وَاَخِيْهِ وَلَا تَا۟يْـَٔسُوْا مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ ۗاِنَّهٗ لَا يَا۟يْـَٔسُ مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْكٰفِرُوْنَ
yā baniyyażhabū fa taḥassasū miy yūsufa wa akhīhi wa lā tai'asū mir rauḥillāh(i), innahū lā yai'asu mir rauḥillāhi illal-qaumul-kāfirūn(a).
Hai aneuëk-aneuëk lôn! Jak, mita (haba) teuntang Yusuf dan syedara-syedara geuh dan bek putoh asa bak rahmat Allah. Seusungguh jih ureueng-ureueng nyang putôh asa nibak rahmat Allah nakeuh ureueng-ureueng nyang kaphe mantong."
فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلَيْهِ قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ مَسَّنَا وَاَهْلَنَا الضُّرُّ وَجِئْنَا بِبِضَاعَةٍ مُّزْجٰىةٍ فَاَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنَاۗ اِنَّ اللّٰهَ يَجْزِى الْمُتَصَدِّقِيْنَ
falammā dakhalū ‘alaihi qālū yā ayyuhal-‘azīzu massanā wa ahlanaḍ-ḍurru wa ji'nā bibiḍā‘atim muzjātin fa aufi lanal-kaila wa taṣaddaq ‘alainā, innallāha yajzil-mutaṣaddiqīn(a).
Jadi watee awaknyan jitamong lam (teumpat) Yusuf, awaknyan jipeugah, "Hai Al-Aziz! Kamoe dan keuluarga kamoe ka kamoe keunong musibah dan kamoe teuka kamoe ba barang-barang nyang hana meuhareuga, maka peunoh kamoe ngon jatah (bijeh), dan bri keu kamoe seudeukah. Seubeutoi jih Allah geubri balasan keu ureueng nyang meuseudeukah."
قَالَ هَلْ عَلِمْتُمْ مَّا فَعَلْتُمْ بِيُوْسُفَ وَاَخِيْهِ اِذْ اَنْتُمْ جٰهِلُوْنَ
qāla hal ‘alimtum mā fa‘altum biyūsufa wa akhīhi iż antum jāhilūn(a).
Gobnyan (Yusuf) geupeugah, “Peu kheueh gata teupeue peue nyang gata peubuet ateueh Nabi Yusuf dan syedara gobnyan, sabab gata hana tasadar keuhai akibat nibak buet gata?”
قَالُوْٓا ءَاِنَّكَ لَاَنْتَ يُوْسُفُۗ قَالَ اَنَا۠ يُوْسُفُ وَهٰذَآ اَخِيْ قَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَيْنَاۗ اِنَّهٗ مَنْ يَّتَّقِ وَيَصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ
qālū a'innaka la'anta yūsuf(u), qāla ana yūsufu wa hāżā akhī qad mannallāhu ‘alainā, innahū may yataqqi wa yaṣbir fa innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).
Peu kheueh gata beutôi Nabi Yusuf? Gobnyan (Yusuf) geupeugah, "Ulôn Nabi Yusuf, dan nyoe syedara ulôn. Seubeutoi jih Allah ka geubri rahmat Gobnyan keu geutanyoe. Seubeutoi jih, soe mantong nyang teumakot keu Allah dan saba, maka beutoi, Allah hana geupeusio-sio pahala keu ureuëng-ureuëng nyang jipeubuet nyang jroh."
قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ اٰثَرَكَ اللّٰهُ عَلَيْنَا وَاِنْ كُنَّا لَخٰطِـِٕيْنَ
qālū tallāhi laqad āṡarakallāhu ‘alainā wa in kunnā lakhāṭi'īn(a).
Awaknyan jipeugah, "Demi Allah, Allah ka beutoi-beutoi leubeh geupiléh gata nibak kamoe, dan kamoe kheueh nyang meudesya (meudesya)."
قَالَ لَا تَثْرِيْبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَۗ يَغْفِرُ اللّٰهُ لَكُمْ ۖوَهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ
qāla lā taṡrība ‘alaikumul-yaum(a), wa yagfirullāhu lakum, wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).
Gobnyan (Yusuf) geupeugah, "Bak uroë nyoë hana fitnah keu gata, seumoga Allah geubri amphon keu gata. Dan Gobnjan nakeuh Nyang Maha Peunyayang lam kawan ureuëng-ureuëng nyang peunyayang."
اِذْهَبُوْا بِقَمِيْصِيْ هٰذَا فَاَلْقُوْهُ عَلٰى وَجْهِ اَبِيْ يَأْتِ بَصِيْرًا ۚوَأْتُوْنِيْ بِاَهْلِكُمْ اَجْمَعِيْنَ ࣖ
iżhabū biqamīṣī hāżā fa alqūhu ‘alā wajhi abī ya'ti baṣīrā(n), wa'tūnī bi'ahlikum ajma‘īn(a).
Jak ngon bajee lon, lheuh nyan neugosok bak muka ayah, lheuh nyan gobnyan geukaloen u likot; Dan ba kheueh banmandum keuluwarga gata ubak Ulôn.”
وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ
wa lammā faṣalatil-‘īru qāla abūhum innī la'ajidu rīḥa yūsufa lau lā an tufannidūn(i).
Dan watèë kafilah njan ka djidjak (dari nanggroë Meusé), ayah awaknjan djipeugah, "Beutôi that ulôn ka meu-ulang-ulang meu-ulang-ulang bak Yusuf, meunjo droëneuh hana neutudoh ulôn leumoh pikéran (teuntèë droëneuh akan neupeubeuna ulôn)."
قَالُوْا تَاللّٰهِ اِنَّكَ لَفِيْ ضَلٰلِكَ الْقَدِيْمِ
qālū tallāhi innaka lafī ḍalālikal-qadīm(i).
Awaknyan (keuluarga gobnyan) jipeugah, "Demi Allah, gata mantong na lam keusalahan-keusalahan gata nyang ka lheueh."
فَلَمَّآ اَنْ جَاۤءَ الْبَشِيْرُ اَلْقٰىهُ عَلٰى وَجْهِهٖ فَارْتَدَّ بَصِيْرًاۗ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْۙ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
falammā an jā'al-basyīru alqāhu ‘alā wajihihī fartadda baṣīrā(n), qāla alam aqul lakum, innī a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).
Jadi watee ureueng nyang ba haba jroh nyan troh, gobnyan geugosok (bajee) ateueh muka gobnyan (Yakub), lheuhnyan gobnyan jeuet geukalon lom teuma. Gobnyan (Yakub) geupeugah, "Peu kheueh hana ulôn peugah bak gata bahwa ulôn teupeue nibak Allah peue nyang gata hana teupeue."
قَالُوْا يٰٓاَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوْبَنَآ اِنَّا كُنَّا خٰطِـِٕيْنَ
qālū yā abānastagfir lanā żunūbanā innā kunnā khāṭi'īn(a).
Awaknyan jipeugah, "Hai ayah kamoe! Lakee meu'ah keu kamoe ateueh desya-desya kamoe, beutoi kamoe meusalah (ureueng meudesya)."
قَالَ سَوْفَ اَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّيْ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ
qāla saufa astagfiru lakum rabbī, innahū huwal-gafūrur-raḥīm(u).
Gobnyan (Yakub) geupeugah, "Ulôn teuma lôn lakée amphon ubak Tuhan ulôn keu gata. Seubeutoi jih Gobnyan kheueh nyang Maha Amphon, nyang Maha Peuah."
فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَبَوَيْهِ وَقَالَ ادْخُلُوْا مِصْرَ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ اٰمِنِيْنَ ۗ
falammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi abawaihi wa qāladkhulū miṣra in syā'allāhu āminīn(a).
Jadi watee awaknyan jitamong (teumpat) Yusuf, gobnyan geumeu-ulang-ulang (dan geupeusiab teumpat keu) ureueng chik gobnyan, geupeugah, "Tamong kheueh u nanggroe Meusé, insya Allah, deungon aman."
وَرَفَعَ اَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَخَرُّوْا لَهٗ سُجَّدًاۚ وَقَالَ يٰٓاَبَتِ هٰذَا تَأْوِيْلُ رُءْيَايَ مِنْ قَبْلُ ۖقَدْ جَعَلَهَا رَبِّيْ حَقًّاۗ وَقَدْ اَحْسَنَ بِيْٓ اِذْ اَخْرَجَنِيْ مِنَ السِّجْنِ وَجَاۤءَ بِكُمْ مِّنَ الْبَدْوِ مِنْۢ بَعْدِ اَنْ نَّزَغَ الشَّيْطٰنُ بَيْنِيْ وَبَيْنَ اِخْوَتِيْۗ اِنَّ رَبِّيْ لَطِيْفٌ لِّمَا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ
wa rafa‘a abawaihi ‘alal-‘arsyi wa kharrū lahū sujjadā(n), wa qāla yā abati hāżā ta'wīlu ru'yāya min qabl(u), qad ja‘alahā rabbī ḥaqqā(n), wa qad aḥsana bī iż akhrajanī minas-sijni wa jā'a bikum minal-badwi mim ba‘di an nazagasy-syaiṭānu bainī wa baina ikhwatī, inna rabbī laṭīful limā yasyā'(u), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).
Dan geupeubeudoh ureung chik gobnyan keu takhta. Dan awaknyan (mandum) jisujut ubak gobnyan (Yusuf). Dan gobnyan (Yusuf) geupeugah, "Hai ayah lon! Nyoe keuh tafsiran lumpoe lon nyang ka leupah. Dan beutoi Tuhan lon ka geupeujeuet nyan jeuet keu nyata. Memang Tuhan lon ka geupeubuet nyang jroh keu lon, watee Gobnyan geupeubeubaih lon nibak peunjara dan watee Gobnyan geuba gata nibak gampong, lheuh Iblih geupeuhanco (hubungan) antara lon ngon syedara-syedara lon, Memang Gobnyan nyang lembut lam keuheundak Gobnyan. Maha Teupeu, Maha Bijaksana.
۞ رَبِّ قَدْ اٰتَيْتَنِيْ مِنَ الْمُلْكِ وَعَلَّمْتَنِيْ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۚ فَاطِرَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَنْتَ وَلِيّٖ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۚ تَوَفَّنِيْ مُسْلِمًا وَّاَلْحِقْنِيْ بِالصّٰلِحِيْنَ
rabbi qad ātaitanī minal-mulki wa ‘allamtanī min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), fāṭiras-samāwāti wal-arḍ(i), anta waliyyī fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), tawaffanī muslimaw wa alḥiqnī biṣ-ṣāliḥīn(a).
Tuhan ulôn, beutôi Droeneueh ka neubri keu ulôn padum-padum boh kuasa dan ka neupeurunoe ulôn padum-padum boh tafsiran lumpoë. (Ya Allah), pencipta langèt ngön bumoe, Droëneuh peulindông lôn dônya dan akhirat, tinggai lôn sibagoë ureuëng Islam dan peusapat lôn deungon ureuëng-ureuëng nyang taqwa."
ذٰلِكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهِ اِلَيْكَۚ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ اَجْمَعُوْٓا اَمْرَهُمْ وَهُمْ يَمْكُرُوْنَ
Żālika min ambā'il-gaibi nūḥīhi ilaik(a), wa mā kunta ladaihim iż ajma‘ū amrahum wa hum yamkurūn(a).
Nyan keuh padum-padum boh haba gaib nyang ka kamoe peutron ubak gata (Muhammad); bah kheueh gata hana di siblah awaknyan, watée awaknyan jimeupakat keu jiatoe saboh cara (keu jipeutamong Nabi Yusuf lam mon).
وَمَآ اَكْثَرُ النَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِيْنَ
wa mā akṡarun-nāsi wa lau ḥaraṣta bimu'minīn(a).
Dan sebagian rayeuk ureueng hana akan meuiman bah pih gata beutoi-beutoi keuneuk.
وَمَا تَسْـَٔلُهُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعٰلَمِيْنَ ࣖ
wa mā tas'aluhum ‘alaihi min ajr(in), in huwa illā żikrul lil-‘ālamīn(a).
Dan gata hana talakée sapeue nibak awaknyan sibagoe balasan (keu panggilan gata), sabab (panggilan) nyan na kheueh saboh ajaran keu banmandum donya.
وَكَاَيِّنْ مِّنْ اٰيَةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ يَمُرُّوْنَ عَلَيْهَا وَهُمْ عَنْهَا مُعْرِضُوْنَ
wa ka'ayyim min āyatin fis-samāwāti wal-arḍi yamurrūna ‘alaihā wa hum ‘anhā mu‘rḍūn(a).
Dan padum-padum boh tanda-tanda (keubeusaran Allah) di langèt dan di bumoe ka awaknyan lewat, teuma awaknyan jitinggai tanda-tanda nyan.
وَمَا يُؤْمِنُ اَكْثَرُهُمْ بِاللّٰهِ اِلَّا وَهُمْ مُّشْرِكُوْنَ
wa mā yu'minu akṡaruhum billāhi illā wa hum musyrikūn(a).
Dan sebagian rajek nibak awak njan hana meuiman keu Allah, padahai awak njan djipeurakan sjatra deungon Gobnyan.
اَفَاَمِنُوْٓا اَنْ تَأْتِيَهُمْ غَاشِيَةٌ مِّنْ عَذَابِ اللّٰهِ اَوْ تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ
afa aminū an ta'tiyahum gāsyiyatum min ‘ażābillāhi au ta'tiyahumus-sā‘atu bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).
Peuë keuh awaknjan djirasa aman nibak teuka azeub Allah njang djitôb awaknjan, atawa kiamat njang teuka deungon hana teusangka-sangka, seudangkan awaknjan hana sadar?
قُلْ هٰذِهٖ سَبِيْلِيْٓ اَدْعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ ۗعَلٰى بَصِيْرَةٍ اَنَا۠ وَمَنِ اتَّبَعَنِيْ ۗوَسُبْحٰنَ اللّٰهِ وَمَآ اَنَا۠ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ
qul hāżihī sabīlī ad‘ū ilallāh(i), ‘alā baṣīratin ana wa manittaba‘anī, wa subḥānallāhi wa mā ana minal-musyrikīn(a).
Kheun (Muhammad), "Nyoe keuh jalan lon, lon dan ureung-ureung nyang seutot lon meujak (gata) keu Allah deungon yakin, Mulia keu Allah, dan lon kon salah sidroe ureung musyrék."
وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ مِّنْ اَهْلِ الْقُرٰىۗ اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ وَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اتَّقَوْاۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ
wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim min ahlil-qurā, afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, wa ladārul-ākhirati khairul lil-lażīnattaqau, afalā ta‘qilūn(a).
Dan hana kamoe kirém sigohlom gata (Muhammad), teuma sidroe ureueng nyang kamoe bri wahyu-wahyu lamkawan ureueng-ureueng nanggroe nyan. Peu kheueh awaknyan hana jijak-jak ateueh bumoe dan jikalon peue nyang ka teujadi ateueh ureuëng-ureuëng nyang leubeh awai nibak awaknyan (nyang jipeucaya rasui nyan). Dan keubiet, nanggroe akhirat leubeh get keu ureung-ureung nyang taqwa. Hana muphom?
حَتّٰٓى اِذَا اسْتَيْـَٔسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوْا جَاۤءَهُمْ نَصْرُنَاۙ فَنُجِّيَ مَنْ نَّشَاۤءُ ۗوَلَا يُرَدُّ بَأْسُنَا عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِيْنَ
Ḥattā iżastai'asar-rusulu wa ẓannū annahum qad kużibū jā'ahum naṣrunā, fa nujjiya man nasyā'(u), wa lā yuraddu ba'sunā ‘anil-qaumil-mujrimīn(a).
Jadi watee rasui-rasui hana le harapan (teuntang iman umat awaknyan) dan jipeucaya bahwa awaknyan ka jipeugah haba sulet, maka awaknyan (rasul-rasul) jijak tulông Geutanyoe, teuma awaknyan teuma geupeuseulamat le soe nyang Tanyoe meuheut. Dan hukôman kamoë hana mungkén djitulak nibak ureuëng meudesya .
لَقَدْ كَانَ فِيْ قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّاُولِى الْاَلْبَابِۗ مَا كَانَ حَدِيْثًا يُّفْتَرٰى وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ
laqad kāna fī qaṣaṣihim ‘ibratul li'ulil-albāb(i), mā kāna ḥadīṡay yuftarā wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīla kulli syai'iw wa hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).
Memang lam calitra awak nyan na ajaran keu ureung nyang na akai. (Qur'an) kon saboh calitra nyang jipeugöt-peugét, teuma jipeubeuna (kitab-kitab) nyang ka lheueh, jipeutrang banmandum, ngon (seubagoe) peutunyok ngon rahmat keu ureuëng-ureuëng nyang meuiman.