وَكَيْفَ تَأْخُذُوْنَهٗ وَقَدْ اَفْضٰى بَعْضُكُمْ اِلٰى بَعْضٍ وَّاَخَذْنَ مِنْكُمْ مِّيْثَاقًا غَلِيْظًا

wa kaifa ta'khużūnahū wa qad afḍā ba‘ḍukum ilā ba‘ḍiw wa akhażna minkum mīṡāqan galīẓā(n).

А силер бот-боттарыңар-биле кады чораан болзуңарза, ону канчап дедир ап болур силер (ашак-кадай кылдыр). А олар (силерниң кадайларыңар) силерден быжыг керээни (өг-бүле тударының) ап алганнар.

ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).

Ында Сес мал ийи-ийи (дөрт эжеш) кээп турар: ийи хой, ийи өшкү. Айтырар: "Аллах чүнү хорааныл, ийи эр азы ийи кыс, азы ийи кыс кижиниң иштинге чүү бар? Шынчы болзуңарза, меңээ билиг-биле тайылбырлап бериңер".

وَهُوَ الَّذِيْ مَدَّ الْاَرْضَ وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْهٰرًا ۗوَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ جَعَلَ فِيْهَا زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

wa huwal-lażī maddal-arḍa wa ja‘ala fīhā rawāsiya wa anhārā(n), wa min kulliṡ-ṡamarāti ja‘ala fīhā zaujainiṡnaini yugsyil-lailan-nahār(a), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

Ол черни тарадып, аңаа даглар болгаш хемнер чаяап каан. Ооң иштинде Ол бүгү чимистерни ийи-ийи кылдыр чаяап каан; Ол дүнени хүндүс кылдыр хуулдуруп турар. Шынап-ла, ында боданып турар улуска (Аллахтың өндүр улуг чоруунуң) демдектери бар.

وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَزْوَاجِكُمْ بَنِيْنَ وَحَفَدَةً وَّرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِۗ اَفَبِالْبَاطِلِ يُؤْمِنُوْنَ وَبِنِعْمَتِ اللّٰهِ هُمْ يَكْفُرُوْنَۙ

wallāhu ja‘ala lakum min anfusikum azwājaw wa ja‘ala lakum min azwājikum banīna wa ḥafadataw wa razaqakum minaṭ-ṭayyibāt(i), afabil-bāṭili yu'minūna wa bini‘matillāhi yakfurūn(a).

Аллах силерни бодуңарның ук-ызыгууруңардан эжиңер (ашак азы кадай) кылып каан, силерниң эжиңерден силерге ажы-төлдү болгаш уйнуктарны чаяап берген, силерге эки чемни берген. Чүге олар мегеге бүзүреп, Аллахтың йөрээлдерин ойталаарыл?

الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ مَهْدًا وَّسَلَكَ لَكُمْ فِيْهَا سُبُلًا وَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۗ فَاَخْرَجْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْ نَّبَاتٍ شَتّٰى

al-lażī ja‘ala lakumul-arḍa mahdaw wa salaka lakum fīhā subulaw wa anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī azwājam min nabātin syattā.

(Бурган) силерге черни делгем кылдыр кылып каан, силерге оруктар кылып берген, дээрден суг (чаъс) чажар» Ооң соонда бис ооң-биле кады янзы-бүрү үнүштерни өстүрүп каан бис.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنْ كُنْتُمْ فِيْ رَيْبٍ مِّنَ الْبَعْثِ فَاِنَّا خَلَقْنٰكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِنْ مُّضْغَةٍ مُّخَلَّقَةٍ وَّغَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لِّنُبَيِّنَ لَكُمْۗ وَنُقِرُّ فِى الْاَرْحَامِ مَا نَشَاۤءُ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوْٓا اَشُدَّكُمْۚ وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّتَوَفّٰى وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّرَدُّ اِلٰٓى اَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلَا يَعْلَمَ مِنْۢ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْـًٔاۗ وَتَرَى الْاَرْضَ هَامِدَةً فَاِذَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاۤءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَاَنْۢبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍۢ بَهِيْجٍ

yā ayyuhan-nāsu in kuntum fī raibim minal-ba‘ṡi fa innā khalaqnākum min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma min ‘alaqatin ṡumma mim muḍgatim mukhallaqatiw wa gairi mukhallaqatil linubayyina lakum, wa nuqirru fil-arḥāmi mā nasyā'u ilā ajalim musamman ṡumma nukhrijukum ṭiflan ṡumma litablugū asyuddakum, wa minkum may yutawaffā wa minkum may yuraddu ilā arżalil-‘umuri likailā ya‘lama ba‘da ‘ilmin syai'ā(n), wa taral-arḍa hāmidatan fa iżā anzalnā ‘alaihal-mā'ahtazzat wa rabat wa ambatat min kulli zaujim bahīj(in).

О, чон! Бир эвес силер дирлиишкин хүнүнге чигзинип турар болзуңарза, ынчан Бис силерни чаңныктан, ооң соонда уруг азыралының дамдызындан, ооң соонда ханның тромбундан, ооң соонда төлептиг болгаш төлеп чок эъттен чаяап каан бис, ынчангаш бис силерге тайылбырлап бээр бис; а бис силерни боттарывыстың күзел-соруувус ёзугаар тодаргай үеге чедир иштинге тургузуп каан бис, ооң соонда силерни чаштар кылдыр үндүрген бис, ооң соонда (оожум-топтуг) силер улуг назылыг апарган силер, а чамдыыңар чок апарган, а чамдыыңар дыка улуг назылыг апарган силер, ынчангаш ол ам-на билир чүүлдерин билбес апарган. А силер көрүп тур силер, чер кургаг, ооң соонда бис аңаа суг (чаъс) чажарывыска, чер дирлип, дүжүткүр апаргаш, янзы-бүрү чараш үнүштер (үнүштер) үнүп кээр.

اَوَلَمْ يَرَوْا اِلَى الْاَرْضِ كَمْ اَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ

awalam yarau ilal-arḍi kam ambatnā fīhā min kulli zaujin karīm(in).

А олар черни көрбээн бе, аңаа янзы-бүрү эки үнүштерни кайы хире тарып өстүрүп алганывысты?

وَتَذَرُوْنَ مَا خَلَقَ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِّنْ اَزْوَاجِكُمْۗ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ عَادُوْنَ

wa tażarūna mā khalaqa lakum rabbukum min azwājikum, bal antum qamun ‘ādūn(a).

а силер Бурганның кадайыңар кылдыр чаяап каан херээженнерни каапкаш чоруптар силер бе? Силер кызыгаардан үнер улус-тур силер.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُوْٓا اِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَّوَدَّةً وَّرَحْمَةً ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

wa min āyātihī an khalaqa lakum min anfusikum azwājal litaskunū ilaihā wa ja‘ala bainakum mawaddataw wa raḥmah(tan), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

Ооң демдектериниң аразында (Ооң улуу-биле) Ол силерниң боттарыңарның ук-ызыгууруңардан эш-өөрнү чаяап каан, ынчангаш силер оларга ынак болгаш эптиг-чөптүг болур силер, а Ол силерниң араңарга ынакшылдың болгаш ынакшылдың сеткил-сагыжын чаяап каан. Шынап-ла, ында боданыышкынныг чонга демдектер бар.

خَلَقَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا وَاَلْقٰى فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِكُمْ وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍۗ وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ

khalaqas-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā wa alqā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bikum wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa anzalnā minas-samā'i mā'an fa ambatnā fīhā min kulli zaujin karīm(in).

Силерниң көрүп турарыңар дег, Ол дээрлерни багана чокка чаяап каан, а черниң дагларын (чер) силерни чайгылбас кылдыр салган; база чер кырында чурттап чоруур янзы-бүрү шимченгир амытаннарны өстүрүп турар. Дээрден чаъс суун дүжүрүп, аңаа янзы-бүрү эки үнүштерни өстүрүп каан бис.

وَاللّٰهُ خَلَقَكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ جَعَلَكُمْ اَزْوَاجًاۗ وَمَا تَحْمِلُ مِنْ اُنْثٰى وَلَا تَضَعُ اِلَّا بِعِلْمِهٖۗ وَمَا يُعَمَّرُ مِنْ مُّعَمَّرٍ وَّلَا يُنْقَصُ مِنْ عُمُرِهٖٓ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍۗ اِنَّ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرٌ

wallāhu khalaqakum min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma ja‘alakum azwājā(n), wa mā taḥmilu min unṡā wa lā taḍa‘u illā bi‘ilmih(ī), wa mā yu‘ammaru mim mu‘ammariw wa lā yunqaṣu min ‘umurihī illā fī kitāb(in), inna żālika ‘alallāhi yasīr(un).

Аллах силерни довурактан, ооң соонда уруг азыралындан чаяап каан, ооң соонда силерни ийилдирзин (эр болгаш кыс) чаяап каан. Ооң билии чокта, кандыг-даа херээжен кижи божуп, божуп шыдавас. А кижиниң назыны узаттынмаан, назы-хары эвээжеттинмээн, а (ол тодараттынган) Номда (Лаух Махфуж). Шынап-ла, ол чүүл Аллахка белен-дир.

سُبْحٰنَ الَّذِيْ خَلَقَ الْاَزْوَاجَ كُلَّهَا مِمَّا تُنْۢبِتُ الْاَرْضُ وَمِنْ اَنْفُسِهِمْ وَمِمَّا لَا يَعْلَمُوْنَ

subḥānal-lażī khalaqal-azwāja kullahā mimmā tumbitul-arḍu wa min anfusihim wa mimmā lā ya‘lamūn(a).

Черниң үнүп турар чүүлдеринден-даа, боттарындан-даа, оларның билбес чүүлдеринден-даа бүгү чүвени ийилдирзинге чаяап каан Аллахка алдар-хүндү.

خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِّنَ الْاَنْعَامِ ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍ ۗ يَخْلُقُكُمْ فِيْ بُطُوْنِ اُمَّهٰتِكُمْ خَلْقًا مِّنْۢ بَعْدِ خَلْقٍ فِيْ ظُلُمٰتٍ ثَلٰثٍۗ ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُۗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ فَاَنّٰى تُصْرَفُوْنَ

khalaqakum min nafsiw wāḥidatin ṡumma ja‘ala minhā zaujahā wa anzala lakum minal-an‘āmi ṡamāniyata azwāj(in), yakhluqukum fī buṭūni ummahātikum khalqam mim ba‘di khalqin fī ẓulumātin ṡalāṡ(in), żālikumullāhu rabbukum lahul-mulk(u), lā ilāha illā huw(a), fa'annā tuṣrafūn(a).

Ол силерни чаңгыс кижиден (Адамдан) чаяап каан, ооң соонда ол кижиден силерниң эжиңерни чаяап, силер дээш сес ашак малды чорудупкан. Ол силерни аваңарның иштинге үш караңгыда болуушкун соонда болуушкун кылдыр чаяап каан. Ону кылып турар кижи дээрге Аллах, силерниң Дээргиңер, күрүнениң ээзи Дээрги-дир. Оон өске бурган чок; оон чуге силерни өскээр угландырып турарыл?

فَاطِرُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا وَّمِنَ الْاَنْعَامِ اَزْوَاجًاۚ يَذْرَؤُكُمْ فِيْهِۗ لَيْسَ كَمِثْلِهٖ شَيْءٌ ۚوَهُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ

fāṭirus-samāwāti wal-arḍ(i), ja‘ala lakum min anfusikum azwājaw wa minal-an‘āmi azwājā(n), yażra'ukum fīh(i), laisa kamiṡlihī syai'(un), wa huwas-samī‘ul-baṣīr(u).

(Аллах) Дээр биле черниң чаяакчызы. Ол силерге бодуңарның ук-ызыгууруңардан эжин, мал-маганның ук-ызыгуурундан эжин кылып берген. Ол силерни ынчалдыр көвүдедип каан. Ооң дег чүү-даа чок. А Ол дээрге Бүгү-ле чүвени дыңнаар, Бүгү-ле чүүлдү көрүп турар.

اَوْ يُزَوِّجُهُمْ ذُكْرَانًا وَّاِنَاثًا ۚوَيَجْعَلُ مَنْ يَّشَاۤءُ عَقِيْمًا ۗاِنَّهٗ عَلِيْمٌ قَدِيْرٌ

au yuzawwijuhum żukrānaw wa ināṡā(n), wa yaj‘alu may yasyā'u ‘aqīmā(n), innahū ‘alīmun qadīr(un).

азы Ол эр болгаш кыс хевирни хайырлап, күзээн кижизин божувас кылып каар. Ол Бүгү-ле чүвени билир, Күчүлүг.

وَالَّذِيْ خَلَقَ الْاَزْوَاجَ كُلَّهَا وَجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْفُلْكِ وَالْاَنْعَامِ مَا تَرْكَبُوْنَۙ

wal-lażī khalaqal-azwāja kullahā wa ja‘ala lakum minal-fulki wal-an‘āmi mā tarkabūn(a).

Ол бүгү чүвени ийилдирзин чаяап, силерге мунуп чоруур корабльдарыңарны болгаш мал-маганыңарны чаяап каан.

وَالْاَرْضَ مَدَدْنٰهَا وَاَلْقَيْنَا فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍۢ بَهِيْجٍۙ

wal-arḍa madadnāhā wa alqainā fīhā rawāsiya wa ambatnā fīhā min kulli zaujim bahīj(in).

Черни тарып, аңаа быжыг дагларны тарып, чараш үнүштерни тарып каан бис.

وَمِنْ كُلِّ شَيْءٍ خَلَقْنَا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

wa min kulli syai'in khalaqnā zaujaini la‘allakum tażakkarūn(a).

Силер (Алланың өндүр улуг чоруун) сактып чоруур кылдыр, Бис шупту чүвени ийи-ийи кылдыр чаяап каан бис.

وَاَنَّهٗ خَلَقَ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْاُنْثٰىۙ

wa annahū khalaqaz-zaujainiż-żakara wal-unṡā.

шынап-ла, Ол эр биле кыс ийи кижини чаяап каан,

فِيْهِمَا مِنْ كُلِّ فَاكِهَةٍ زَوْجٰنِۚ

fīhimā min kulli fākihatin zaujān(i).

Ийи дээрде янзы-бүрү кат-чимис ийи-ийи кылдыр үнүп турар.

فَجَعَلَ مِنْهُ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْاُنْثٰىۗ

fa ja‘ala minhuz-zaujainiż-żakara wal-unṡā.

оон Ол оон эр биле кыс өңнүктерни чаяап каан.

وَّخَلَقْنٰكُمْ اَزْوَاجًاۙ

wa khalaqnākum azwājā(n).

А Бис силерни ийилдирзинге чаяап каан бис,

وَمَا خَلَقَ الذَّكَرَ وَالْاُنْثٰىٓ ۙ

wa mā khalaqaż-żakara wal-unṡā.

эр биле херээжен кижиниң чаяалгазы дээш,