وَكَيْفَ تَأْخُذُوْنَهٗ وَقَدْ اَفْضٰى بَعْضُكُمْ اِلٰى بَعْضٍ وَّاَخَذْنَ مِنْكُمْ مِّيْثَاقًا غَلِيْظًا

wa kaifa ta'khużūnahū wa qad afḍā ba‘ḍukum ilā ba‘ḍiw wa akhażna minkum mīṡāqan galīẓā(n).

وە چۆن وەریدەگریتەوە لە کاتێکدا ئینتیمی لەگەڵ یەکتردا هەبووە (وەک ژن و مێرد)، و ئەوان (ژنەکانتان) پەیمانێکی بەهێزیان (پەیوەندی هاوسەرگیری) لە ئێوە وەرگرتووە.

ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).

هەشت ئاژەڵی کێڵگە بە جووت هەیە (چوار جووت)؛ جووتێک مەڕ و جووتێک بزن. بڵێ: (خوا چی لە نێوان دوو نێر یان دوو مێدا قەدەغەیە یان ئەوەی لە سکی هەردوو مێیەدایە؟ بۆم ڕوون بکەرەوە لەسەر بنەمای زانست ئەگەر ڕاستگۆ بیت).

وَهُوَ الَّذِيْ مَدَّ الْاَرْضَ وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْهٰرًا ۗوَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ جَعَلَ فِيْهَا زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

wa huwal-lażī maddal-arḍa wa ja‘ala fīhā rawāsiya wa anhārā(n), wa min kulliṡ-ṡamarāti ja‘ala fīhā zaujainiṡnaini yugsyil-lailan-nahār(a), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

وە زەوی بڵاو کردەوە و شاخ و ڕووباری لەسەر دروست کرد. وە لە ناو ئەودا هەموو میوەکانی بە جووت دروست کرد؛ شەو دەکاتە ڕۆژ. بەڕاستی لەوەدا نیشانەی (گەورەیی خوا) هەیە بۆ ئەوانەی بیردەکەنەوە.

وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَزْوَاجِكُمْ بَنِيْنَ وَحَفَدَةً وَّرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِۗ اَفَبِالْبَاطِلِ يُؤْمِنُوْنَ وَبِنِعْمَتِ اللّٰهِ هُمْ يَكْفُرُوْنَۙ

wallāhu ja‘ala lakum min anfusikum azwājaw wa ja‘ala lakum min azwājikum banīna wa ḥafadataw wa razaqakum minaṭ-ṭayyibāt(i), afabil-bāṭili yu'minūna wa bini‘matillāhi yakfurūn(a).

وە خوای گەورە تۆی کردە شەریک (مردن یان ژن) لە جۆری خۆت و منداڵ و نەوەکانی بۆ کردیت لە شەریکەکەتەوە، و ڕزق و ڕۆزی باشی پێبەخشی. بۆچی باوەڕیان بە درۆ هەیە و نکۆڵی لە نیعمەتەکانی خوا دەکەن؟

الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ مَهْدًا وَّسَلَكَ لَكُمْ فِيْهَا سُبُلًا وَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۗ فَاَخْرَجْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْ نَّبَاتٍ شَتّٰى

al-lażī ja‘ala lakumul-arḍa mahdaw wa salaka lakum fīhā subulaw wa anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī azwājam min nabātin syattā.

(خودا) کە زەوی کردۆتە شوێنی حەوانەوە بۆتان و ڕێگای بۆ دروست کردووە و ئاوی (باران) لە ئاسمانەوە دەبارێنێتەوە.” پاشان ئێمە دەبێتە هۆی گەشەکردنی لەگەڵیدا (ئاوی باران) جۆرەها ڕووەک.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنْ كُنْتُمْ فِيْ رَيْبٍ مِّنَ الْبَعْثِ فَاِنَّا خَلَقْنٰكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِنْ مُّضْغَةٍ مُّخَلَّقَةٍ وَّغَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لِّنُبَيِّنَ لَكُمْۗ وَنُقِرُّ فِى الْاَرْحَامِ مَا نَشَاۤءُ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوْٓا اَشُدَّكُمْۚ وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّتَوَفّٰى وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّرَدُّ اِلٰٓى اَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلَا يَعْلَمَ مِنْۢ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْـًٔاۗ وَتَرَى الْاَرْضَ هَامِدَةً فَاِذَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاۤءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَاَنْۢبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍۢ بَهِيْجٍ

yā ayyuhan-nāsu in kuntum fī raibim minal-ba‘ṡi fa innā khalaqnākum min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma min ‘alaqatin ṡumma mim muḍgatim mukhallaqatiw wa gairi mukhallaqatil linubayyina lakum, wa nuqirru fil-arḥāmi mā nasyā'u ilā ajalim musamman ṡumma nukhrijukum ṭiflan ṡumma litablugū asyuddakum, wa minkum may yutawaffā wa minkum may yuraddu ilā arżalil-‘umuri likailā ya‘lama ba‘da ‘ilmin syai'ā(n), wa taral-arḍa hāmidatan fa iżā anzalnā ‘alaihal-mā'ahtazzat wa rabat wa ambatat min kulli zaujim bahīj(in).

ئەی گەل! ئەگەر گومانتان لە (ڕۆژی) قیامەت هەیە، ئەوا بەڕاستی ئێمە ئێوەمان لە خۆڵ و خۆڵ دروست کردووە، پاشان لە دڵۆپێک مەنی، پاشان لە مەینێکی خوێن، پاشان لە گرێیەکی گۆشت کە تەواو و ناتەواوە، بۆ ئەوەی بۆتان ڕوون بکەینەوە؛ و بەپێی ویستی خۆمان لە سکی دایکیدا جێگیرتان کردین تا کاتێکی پێشوەختە دیاری کراو، پاشان وەک کۆرپە هێنامانە دەرەوە، پاشان (بە وردە) گەیشتنە تەمەنی گەورەیی، وە هەندێکتان کۆچی دواییان کرد و (هەندێک)تان گەڕێنرانەوە بۆ تەمەنێکی زۆر پیری (پیری)، بەجۆرێک چیتر هیچی نەدەزانی کە پێشتر دەیزانی. وە دەبینیت زەوی وشکە، پاشان کاتێک ئاو (باران)مان بۆ دادەبەزێنین، زەوی زیندوو دەبێتەوە و بەپیت دەبێت و جۆرەها ڕووەکی جوان (ڕووەک) گەشە دەکات.

اَوَلَمْ يَرَوْا اِلَى الْاَرْضِ كَمْ اَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ

awalam yarau ilal-arḍi kam ambatnā fīhā min kulli zaujin karīm(in).

وە ئایا سەیری زەوی ناکەن، چەند جووتە باشەکانمان لێ گەشە دەکات؟

وَتَذَرُوْنَ مَا خَلَقَ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِّنْ اَزْوَاجِكُمْۗ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ عَادُوْنَ

wa tażarūna mā khalaqa lakum rabbukum min azwājikum, bal antum qamun ‘ādūn(a).

وە ئێوە (ئەو ژنانە) بەجێدەهێڵن کە خودا دروستی کردووە ببنە ژنتان؟ بەڕاستی ئێوە گەلێکن کە سنوورەکان تێپەڕێنن”.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُوْٓا اِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَّوَدَّةً وَّرَحْمَةً ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

wa min āyātihī an khalaqa lakum min anfusikum azwājal litaskunū ilaihā wa ja‘ala bainakum mawaddataw wa raḥmah(tan), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

وە لە نیشانەکانی (لە گەورەیی خۆی) ئەوەیە کە هاوسەری بۆ تۆ دروست کردووە لە جۆری خۆتەوە، بۆ ئەوەی مەیلی هەبێت و هەست بە ئاسوودەیی لەگەڵیاندا بکەیت، هەروەها لە نێوانتاندا هەستی خۆشەویستی و سۆز و خۆشەویستی دروست کردووە. بەڕاستی لەوەدا بەڕاستی نیشانەکانی (گەورەیی خوا) بۆ گەلێک هەیە کە بیردەکەنەوە.

خَلَقَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا وَاَلْقٰى فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِكُمْ وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍۗ وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ

khalaqas-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā wa alqā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bikum wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa anzalnā minas-samā'i mā'an fa ambatnā fīhā min kulli zaujin karīm(in).

ئاسمانەکانی بەبێ ستوونی دروست کردووە وەک ئەوەی تۆ دەیبینیت، شاخەکانی (لە سەر ڕووی زەوی)ی دانا بۆ ئەوەی (زەوی) تۆ نەلەرزێنێت؛ و بەخێوکردنی هەموو جۆرە بوونەوەرێکی جوڵاو کە لەسەر زەوی دەژین. وە ئاوی بارانمان لە ئاسمانەوە دابەزاند، پاشان وامان کرد هەموو جۆرە ڕووەکێکی باشی تێدا گەشە بکات.

وَاللّٰهُ خَلَقَكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ جَعَلَكُمْ اَزْوَاجًاۗ وَمَا تَحْمِلُ مِنْ اُنْثٰى وَلَا تَضَعُ اِلَّا بِعِلْمِهٖۗ وَمَا يُعَمَّرُ مِنْ مُّعَمَّرٍ وَّلَا يُنْقَصُ مِنْ عُمُرِهٖٓ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍۗ اِنَّ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرٌ

wallāhu khalaqakum min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma ja‘alakum azwājā(n), wa mā taḥmilu min unṡā wa lā taḍa‘u illā bi‘ilmih(ī), wa mā yu‘ammaru mim mu‘ammariw wa lā yunqaṣu min ‘umurihī illā fī kitāb(in), inna żālika ‘alallāhi yasīr(un).

وە خوای گەورە لە گڵ و پاشان لە مەنی دروستی کردوون، پاشان بە جووت (نێر و مێ) دروستی کردوون. هیچ ژنێک دووگیان نابێت و منداڵی نابێت، مەگەر بە زانستی ئەو نەبێت. وە تەمەنی مرۆڤ درێژ نابێتەوە و تەمەنیشی کەم نابێتەوە، بەڵکو (دیاری کراوە) لە کتێبی (لاو مەحفوز)دا. بەڕاستی ئەمە بۆ خوا ئاسانە.

سُبْحٰنَ الَّذِيْ خَلَقَ الْاَزْوَاجَ كُلَّهَا مِمَّا تُنْۢبِتُ الْاَرْضُ وَمِنْ اَنْفُسِهِمْ وَمِمَّا لَا يَعْلَمُوْنَ

subḥānal-lażī khalaqal-azwāja kullahā mimmā tumbitul-arḍu wa min anfusihim wa mimmā lā ya‘lamūn(a).

پاکی و بێگەردی بۆ ئەو خوایە کە هەموو شتەکانی بە جووت دروست کردووە، لەو شتانەی کە زەوی گەشە دەکات و لە خۆیانەوە و لەو شتانەی کە نایزانن.

خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِّنَ الْاَنْعَامِ ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍ ۗ يَخْلُقُكُمْ فِيْ بُطُوْنِ اُمَّهٰتِكُمْ خَلْقًا مِّنْۢ بَعْدِ خَلْقٍ فِيْ ظُلُمٰتٍ ثَلٰثٍۗ ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُۗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ فَاَنّٰى تُصْرَفُوْنَ

khalaqakum min nafsiw wāḥidatin ṡumma ja‘ala minhā zaujahā wa anzala lakum minal-an‘āmi ṡamāniyata azwāj(in), yakhluqukum fī buṭūni ummahātikum khalqam mim ba‘di khalqin fī ẓulumātin ṡalāṡ(in), żālikumullāhu rabbukum lahul-mulk(u), lā ilāha illā huw(a), fa'annā tuṣrafūn(a).

لە یەک کەس (ئادەم) تۆی دروست کردووە پاشان لە خۆیەوە هاوبەشی تۆی کردووە و هەشت جووت ئاژەڵی بۆ ناردووە بۆت. تۆی لە سکی دایکتدا کردیت ڕووداوێک دوای ڕووداوێک لە سێ تاریکیدا. ئەو کەسەی ئەمە دەکات (ئەکات) خوایە پەروەردگارتە، ئەو پەروەردگارە کە خاوەنی شانشینییە. جگە لە ئەو هیچ خودایەک نییە؛ ئەوا بۆچی ڕەت دەکرێنەوە؟

فَاطِرُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا وَّمِنَ الْاَنْعَامِ اَزْوَاجًاۚ يَذْرَؤُكُمْ فِيْهِۗ لَيْسَ كَمِثْلِهٖ شَيْءٌ ۚوَهُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ

fāṭirus-samāwāti wal-arḍ(i), ja‘ala lakum min anfusikum azwājaw wa minal-an‘āmi azwājā(n), yażra'ukum fīh(i), laisa kamiṡlihī syai'(un), wa huwas-samī‘ul-baṣīr(u).

(خوای گەورە) دروستکەری ئاسمانەکان و زەوییە. ئەو هاوسەری لە جۆری خۆتان بۆ دروست کردووە، و هاوڕێی ئاژەڵداری (هەروەها)، بەمەش واتان لێدەکات زۆر ببن. هیچ شتێک وەک ئەو نییە. وە ئەو هەموو بیسەرە، هەموو بینەرە.

اَوْ يُزَوِّجُهُمْ ذُكْرَانًا وَّاِنَاثًا ۚوَيَجْعَلُ مَنْ يَّشَاۤءُ عَقِيْمًا ۗاِنَّهٗ عَلِيْمٌ قَدِيْرٌ

au yuzawwijuhum żukrānaw wa ināṡā(n), wa yaj‘alu may yasyā'u ‘aqīmā(n), innahū ‘alīmun qadīr(un).

یان جۆری نێر و مێ دەبەخشێت و ئەوەی بیەوێت بێ بەرهەم دەکات. ئەو هەموو زانا و بەهێزە.

وَالَّذِيْ خَلَقَ الْاَزْوَاجَ كُلَّهَا وَجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْفُلْكِ وَالْاَنْعَامِ مَا تَرْكَبُوْنَۙ

wal-lażī khalaqal-azwāja kullahā wa ja‘ala lakum minal-fulki wal-an‘āmi mā tarkabūn(a).

وە هەموو شتەکانی بە جووت دروست کردووە و کەشتی بۆ ئێوە و ئەو ئاژەڵانە دروست کردووە کە سواری دەبن.

وَالْاَرْضَ مَدَدْنٰهَا وَاَلْقَيْنَا فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍۢ بَهِيْجٍۙ

wal-arḍa madadnāhā wa alqainā fīhā rawāsiya wa ambatnā fīhā min kulli zaujim bahīj(in).

وە ئەو زەویەی کە بڵاومان کردەوە و چیای بەهێزمان لەسەر چاند و ڕووەکی جوانمان لەسەر چاند،

وَمِنْ كُلِّ شَيْءٍ خَلَقْنَا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

wa min kulli syai'in khalaqnā zaujaini la‘allakum tażakkarūn(a).

وە ئێمە هەموو شتێکمان بە جووت دروست کردووە بۆ ئەوەی ئێوە یادی (گەورەیی خوا) بکەن.

وَاَنَّهٗ خَلَقَ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْاُنْثٰىۙ

wa annahū khalaqaz-zaujainiż-żakara wal-unṡā.

و بەڕاستی ئەوە ئەو جووتە نێر و مێیەی دروست کردووە،

فِيْهِمَا مِنْ كُلِّ فَاكِهَةٍ زَوْجٰنِۚ

fīhimā min kulli fākihatin zaujān(i).

لە دوو ئاسماندا میوەی جۆراوجۆر بە جووت هەیە.

فَجَعَلَ مِنْهُ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْاُنْثٰىۗ

fa ja‘ala minhuz-zaujainiż-żakara wal-unṡā.

پاشان جووتێکی نێر و مێی لێ دروست کرد.

وَّخَلَقْنٰكُمْ اَزْوَاجًاۙ

wa khalaqnākum azwājā(n).

وە ئێمە بە جووت دروستمان کردوویت،

وَمَا خَلَقَ الذَّكَرَ وَالْاُنْثٰىٓ ۙ

wa mā khalaqaż-żakara wal-unṡā.

بۆ دروستکردنی نێر و مێ،