Q.S الحج (اَلْحَجّ) - 78 ژمارەی ئایەتەکان

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوْا رَبَّكُمْۚ اِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيْمٌ

yā ayyuhan-nāsuttaqū rabbakum, inna zalzalatas-sā‘ati syai'un ‘aẓīm(un).

ئەی گەل! لە خودای خۆت بترسە؛ بەڕاستی شۆک (ڕۆژ)ی ئاپۆکالیپس (ڕووداو)یەکی زۆر گەورەیە.

يَوْمَ تَرَوْنَهَا تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّآ اَرْضَعَتْ وَتَضَعُ كُلُّ ذَاتِ حَمْلٍ حَمْلَهَا وَتَرَى النَّاسَ سُكٰرٰى وَمَا هُمْ بِسُكٰرٰى وَلٰكِنَّ عَذَابَ اللّٰهِ شَدِيْدٌ

yauma taraunahā tażhalu kullu murḍi‘atin ‘ammā arḍa‘at wa taḍa‘u kullu żāti ḥamlin ḥamlahā wa taran-nāsa sukārā wa mā hum bisukārā wa lākinna ‘ażāballāhi syadīd(un).

(لەبیرت بێت) لەو ڕۆژەی کە (لەرزۆکە) دەبینیت، هەموو ئەو ژنانەی شیری خۆیان دەدەن بە منداڵەکانیان کەمتەرخەم دەبن لەو منداڵانەی شیری خۆیان پێدەدەن، هەروەها هەموو ژنێکی دووگیان دووگیانیەکەی لەبار دەچێت، وە مرۆڤەکان دەبینیت کە سەرخۆشن، هەرچەندە لە ڕاستیدا سەرخۆش نەبوون، بەڵام سزای خوا زۆر توند و تیژە.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُّجَادِلُ فِى اللّٰهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَّيَتَّبِعُ كُلَّ شَيْطٰنٍ مَّرِيْدٍۙ

wa minan-nāsi may yujādilu fillāhi bigairi ‘ilmiw wa yattabi‘u kulla syaiṭānim marīd(in).

وە لە نێو مرۆڤەکاندا کەسانێک هەن کە بەبێ زانست موناقەشە لەسەر خوا دەکەن و تەنها شوێن شەیتانێکی زۆر خراپە.

كُتِبَ عَلَيْهِ اَنَّهٗ مَنْ تَوَلَّاهُ فَاَنَّهٗ يُضِلُّهٗ وَيَهْدِيْهِ اِلٰى عَذَابِ السَّعِيْرِ

kutiba ‘alaihi annahū man tawallāhu fa annahū yuḍilluhū wa yahdīhi ilā ‘ażābis-sa‘īr(i).

(سەبارەت بە شەیتان)، بڕیار دراوە کە هەرکەسێک هاوڕێیەتی بکات، گومڕایی دەکات، و بەرەو سزای دۆزەخ دەیبات.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنْ كُنْتُمْ فِيْ رَيْبٍ مِّنَ الْبَعْثِ فَاِنَّا خَلَقْنٰكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِنْ مُّضْغَةٍ مُّخَلَّقَةٍ وَّغَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لِّنُبَيِّنَ لَكُمْۗ وَنُقِرُّ فِى الْاَرْحَامِ مَا نَشَاۤءُ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوْٓا اَشُدَّكُمْۚ وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّتَوَفّٰى وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّرَدُّ اِلٰٓى اَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلَا يَعْلَمَ مِنْۢ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْـًٔاۗ وَتَرَى الْاَرْضَ هَامِدَةً فَاِذَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاۤءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَاَنْۢبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍۢ بَهِيْجٍ

yā ayyuhan-nāsu in kuntum fī raibim minal-ba‘ṡi fa innā khalaqnākum min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma min ‘alaqatin ṡumma mim muḍgatim mukhallaqatiw wa gairi mukhallaqatil linubayyina lakum, wa nuqirru fil-arḥāmi mā nasyā'u ilā ajalim musamman ṡumma nukhrijukum ṭiflan ṡumma litablugū asyuddakum, wa minkum may yutawaffā wa minkum may yuraddu ilā arżalil-‘umuri likailā ya‘lama ba‘da ‘ilmin syai'ā(n), wa taral-arḍa hāmidatan fa iżā anzalnā ‘alaihal-mā'ahtazzat wa rabat wa ambatat min kulli zaujim bahīj(in).

ئەی گەل! ئەگەر گومانتان لە (ڕۆژی) قیامەت هەیە، ئەوا بەڕاستی ئێمە ئێوەمان لە خۆڵ و خۆڵ دروست کردووە، پاشان لە دڵۆپێک مەنی، پاشان لە مەینێکی خوێن، پاشان لە گرێیەکی گۆشت کە تەواو و ناتەواوە، بۆ ئەوەی بۆتان ڕوون بکەینەوە؛ و بەپێی ویستی خۆمان لە سکی دایکیدا جێگیرتان کردین تا کاتێکی پێشوەختە دیاری کراو، پاشان وەک کۆرپە هێنامانە دەرەوە، پاشان (بە وردە) گەیشتنە تەمەنی گەورەیی، وە هەندێکتان کۆچی دواییان کرد و (هەندێک)تان گەڕێنرانەوە بۆ تەمەنێکی زۆر پیری (پیری)، بەجۆرێک چیتر هیچی نەدەزانی کە پێشتر دەیزانی. وە دەبینیت زەوی وشکە، پاشان کاتێک ئاو (باران)مان بۆ دادەبەزێنین، زەوی زیندوو دەبێتەوە و بەپیت دەبێت و جۆرەها ڕووەکی جوان (ڕووەک) گەشە دەکات.

ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْحَقُّ وَاَنَّهٗ يُحْيِ الْمَوْتٰى وَاَنَّهٗ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ۙ

Żālika bi'annallāha huwal-ḥaqqu wa annahū yuḥyil-mautā wa annahū ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

ئەوەش لەبەرئەوەی بەڕاستی خوای گەورە ئەو حەقیقەتە و بەڕاستی ئەو کەسەیە کە مردووەکان زیندوو دەکات و بەڕاستی ئەو ھێزە بەسەر ھەموو شتێکدا.

وَّاَنَّ السَّاعَةَ اٰتِيَةٌ لَّا رَيْبَ فِيْهَاۙ وَاَنَّ اللّٰهَ يَبْعَثُ مَنْ فِى الْقُبُوْرِ

wa annas-sā‘ata ātiyatul lā raiba fīhā, wa annallāha yab‘aṡu man fil-qubūr(i).

وە بەڕاستی، (ڕۆژی) قیامەت بە دڵنیاییەوە دێت، هیچ گومانێک لەوەدا نییە؛ و بەڕاستی خودا هەرکەسێک لە گۆڕدا بێت زیندوو دەکاتەوە.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُّجَادِلُ فِى اللّٰهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَّلَا هُدًى وَّلَا كِتٰبٍ مُّنِيْرٍ ۙ

wa minan-nāsi may yujādilu fillāhi bigairi ‘ilmiw wa lā hudaw wa lā kitābim munīr(in).

وە لە نێو مرۆڤەکاندا کەسانێک هەن کە موناقەشە لەسەر خوا دەکەن بەبێ زانست و بەبێ هیدایەت و بەبێ کتێب (وەحی) کە ڕۆشنگەری دابین بکات.

ثَانِيَ عِطْفِهٖ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ لَهٗ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ وَّنُذِيْقُهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ عَذَابَ الْحَرِيْقِ

Ṡāniya ‘iṭfihī liyuḍilla ‘an sabīlillāh(i), lahū fid-dun-yā khizyuw wa nużīquhū yaumal-qiyāmati ‘ażābal-ḥarīq(i).

لادانی لای خۆی (بە لووتبەرزیەوە) بۆ ئەوەی خەڵک لە ڕێگای خوا لابدات. لە دونیادا زەلیل دەبێت، لە قیامەتیشدا وای لێدەکەین تامی عەزابی ئاگری سووتاو بکات.

ذٰلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ يَدٰكَ وَاَنَّ اللّٰهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِّلْعَبِيْدِ ࣖ

Żālika bimā qaddamat yadāka wa annallāha laisa biẓallāmil lil-‘abīd(i).

(پێی دەوترێت) واتە: ئەوە بەهۆی ئەوەی دەستەکانت پێشتر کردوویانە و هەرگیز خوای گەورە ناڕەوا ناکات بەرامبەر بە بەندەکانی.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّعْبُدُ اللّٰهَ عَلٰى حَرْفٍۚ فَاِنْ اَصَابَهٗ خَيْرُ ِۨاطْمَئَنَّ بِهٖۚ وَاِنْ اَصَابَتْهُ فِتْنَةُ ِۨانْقَلَبَ عَلٰى وَجْهِهٖۗ خَسِرَ الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةَۗ ذٰلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِيْنُ

wa minan-nāsi may ya‘budullāha ‘alā ḥarf(in), fa in aṣābahū khairuniṭma'anna bih(ī), wa in aṣābathu fitnatuninqalaba ‘alā wajhih(ī), khasirad-dun-yā wal-ākhirah(ta), żālika huwal-khusrānul-mubīn(u).

وە لە نێو مرۆڤەکاندا کەسانێک هەن کە تەنها لە لێواردا خوا دەپەرستن؛ بۆیە ئەگەر فەزیلەت بەدەست هێنا، ئەوا ڕازی دەبێت و ئەگەر تاقیکردنەوەیەک لێیدا، دەگەڕێتەوە دواوە. لە دونیا و لە ژیانی دوای مردنیشدا دۆڕاوە. ئەوە خەساری ڕاستەقینەیە.

يَدْعُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَضُرُّهٗ وَمَا لَا يَنْفَعُهٗۗ ذٰلِكَ هُوَ الضَّلٰلُ الْبَعِيْدُ ۚ

yad‘ū min dūnillāhi mā lā yaḍurruhū wa mā lā yanfa‘uh(ū), żālika huwaḍ-ḍalālul-ba‘īd(u).

بانگەوازی غەیرە خوای گەورە شتێک دەکات کە نەتوانێت کارەسات بهێنێت و (هەروەها) سوودی بۆی نەبێت. ئەوە شتێکی دوور و درێژە.

يَدْعُوْا لَمَنْ ضَرُّهٗٓ اَقْرَبُ مِنْ نَّفْعِهٖۗ لَبِئْسَ الْمَوْلٰى وَلَبِئْسَ الْعَشِيْرُ

yad‘ū laman ḍarruhū aqrabu min naf‘ih(ī), labi'sal-maulā wa labi'sal-‘asyīr(u).

داوای شتێک دەکات کە کارەساتی (ڕاستەقینە)ی لە سوودەکەی نزیکتر بێت. بەڕاستی وەک یارمەتیدەر خراپە و وەک هاوڕێ خراپە.

اِنَّ اللّٰهَ يُدْخِلُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۗ اِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيْدُ

innallāha yudkhilul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), innallāha yaf‘alu mā yurīd(u).

(بەڕاستی) خوای گەورە ئەوانەی باوەڕیان هێناوە و کردەوەی چاکە دەکەن دەیخاتە ناو باخچەکانەوە کە ڕووبارەکان لە ژێریاندا دەڕژێن. بەڕاستی خوای گەورە ئەوەی بیەوێت دەیکات.

مَنْ كَانَ يَظُنُّ اَنْ لَّنْ يَّنْصُرَهُ اللّٰهُ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ اِلَى السَّمَاۤءِ ثُمَّ لْيَقْطَعْ فَلْيَنْظُرْ هَلْ يُذْهِبَنَّ كَيْدُهٗ مَا يَغِيْظُ

man kāna yaẓunnu allay yanṣurahullāhu fid-dun-yā wal-ākhirati falyamdud bisababin ilas-samā'i ṡummalyaqṭa‘ falyanẓur hal yużhibanna kaiduhū mā yagīẓ(u).

هەرکەسێک پێی وایە خوای گەورە یارمەتی ئەو (محمد) نادات لە دونیا و قیامەتدا، با پەتێک بۆ سەقف درێژ بکاتەوە، و خۆی هەڵواسیوە، پاشان بیر لەوە بکاتەوە کە ئایا فێڵەکەی ئەو شتە لادەبات کە ئازاری دەدات یان نا.

وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنٰهُ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍۙ وَّاَنَّ اللّٰهَ يَهْدِيْ مَنْ يُّرِيْدُ

wa każālika anzalnāhu āyātim bayyināt(in), wa annallāha yahdī may yurīd(u).

وە بەم شێوەیە ئێمە (قورئان)مان دابەزاندووە کە ئایەتە ڕاستەقینەکانن؛ بەڕاستی خوای گەورە هیدایەتی ئەو کەسە دەدات کە بیەوێت.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَادُوْا وَالصَّابِـِٕيْنَ وَالنَّصٰرٰى وَالْمَجُوْسَ وَالَّذِيْنَ اَشْرَكُوْٓا ۖاِنَّ اللّٰهَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدٌ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hādū waṣ-ṣābi'īna wan-naṣārā wal-majūsa wal-lażīna asyrakū, innallāha yafṣilu bainahum yaumal-qiyāmah(ti), innallāha ‘alā kulli syai'in syahīd(un).

بەڕاستی لە نێو ئیمانداران و جولەکەکان و سابیەکان و مەسیحییەکان و ساحیرەکان و موشریکەکان بە دڵنیاییەوە خوای گەورە بڕیار لە نێوانیاندا دەدات لە ڕۆژی قیامەتدا. بەڕاستی خوای گەورە شایەتحاڵی هەموو شتێکە.

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يَسْجُدُ لَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُوْمُ وَالْجِبَالُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَاۤبُّ وَكَثِيْرٌ مِّنَ النَّاسِۗ وَكَثِيْرٌ حَقَّ عَلَيْهِ الْعَذَابُۗ وَمَنْ يُّهِنِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ مُّكْرِمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يَشَاۤءُ ۩ۗ

alam tara annallāha yasjudu lahū man fis-samāwāti wa man fil-arḍi wasy-syamsu wal-qamaru wan-nujūmu wal-jibālu wasy-syajaru wad-dawābbu wa kaṡīrum minan-nās(i), wa kaṡīrun ḥaqqa ‘alaihil-‘ażāb(u), wa may yuhinillāhu famā lahū mim mukrim(in), innallāha yaf‘alu mā yasyā'(u).

ئایا نازانن هەرکەسێک لە ئاسمانەکان بێت و هەرکەسێک لەسەر زەوی بێت کڕنۆش بۆ خوا دەبات، هەروەها خۆر و مانگ و ئەستێرەکان و شاخەکان و دارەکان و ئاژەڵە خەزانەکان و زۆرێک لە خەڵکەکە؟ بەڵام زۆرێک لە (خەڵک) شایەنی سزادان. خوای گەورە سوکایەتی بە هەرکەسێک بکات کەس شکۆمەندی ناکات. بەڕاستی خوای گەورە هەرچی بیەوێت دەیکات.

۞ هٰذَانِ خَصْمٰنِ اخْتَصَمُوْا فِيْ رَبِّهِمْ فَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا قُطِّعَتْ لَهُمْ ثِيَابٌ مِّنْ نَّارٍۗ يُصَبُّ مِنْ فَوْقِ رُءُوْسِهِمُ الْحَمِيْمُ ۚ

hāżāni khaṣmānikhtaṣamū fī rabbihim fal-lażīna kafarū quṭṭi‘at lahum ṡiyābum min nār(in), yuṣabbu min fauqi ru'ūsihimul-ḥamīm(u).

ئەمانە ئەو دوو لایەنەن (ئیماندار و بێباوەڕ) کە لەسەر پەروەردگاریان شەڕیان کردووە. جل و بەرگی ئاگریان بۆ دروست دەکرێت بۆ بێباوەڕان و ئاوی کوڵاو دەڕژێتە سەر سەریان.

يُصْهَرُ بِهٖ مَا فِيْ بُطُوْنِهِمْ وَالْجُلُوْدُ ۗ

yuṣharu bihī mā fī buṭūnihim wal-julūd(u).

لەگەڵ (ئاوی کوڵاو) ئەوەی لە گەدە و پێستیاندایە لەناو دەبات.

وَلَهُمْ مَّقَامِعُ مِنْ حَدِيْدٍ

wa lahum maqāmi‘u min ḥadīd(in).

وە (سزا) بۆ ئەوان قامچی ئاسنین.

كُلَّمَآ اَرَادُوْٓا اَنْ يَّخْرُجُوْا مِنْهَا مِنْ غَمٍّ اُعِيْدُوْا فِيْهَا وَذُوْقُوْا عَذَابَ الْحَرِيْقِ ࣖ

kullamā arādū ay yakhrujū minhā min gammin u‘īdū fīhā, wa żūqū ‘ażābal-ḥarīq(i).

هەر جارێک کە دەیانەوێت لێی (دۆزەخ) دەربچن بەهۆی ئازارەوە، دەگەڕێنەوە (دیسانەوە) بۆی. (بۆ ئەوان دەگوترا)، "تامی ئەم ئازارە سووتێنەرە بکەن!"

اِنَّ اللّٰهَ يُدْخِلُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ يُحَلَّوْنَ فِيْهَا مِنْ اَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَّلُؤْلُؤًاۗ وَلِبَاسُهُمْ فِيْهَا حَرِيْرٌ

innallāha yudkhilul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru yuḥallauna fīhā min asāwira min żahabiw wa lu'lu'ā(n), wa libāsuhum fīhā ḥarīr(un).

بەڕاستی خوای گەورە ئەوانەی باوەڕیان هێناوە و کردەوەی چاکە دەکەن دەیخاتە ناو باخچەکانەوە کە ڕووبارەکان لە ژێریاندا دەڕژێن. لەوێ بە ملوانکە و مرواری زێڕین ڕازێنرابوونەوە و جلەکانیان لە ئاوریشم دروست دەکرا.

وَهُدُوْٓا اِلَى الطَّيِّبِ مِنَ الْقَوْلِۚ وَهُدُوْٓا اِلٰى صِرَاطِ الْحَمِيْدِ

wa hudū ilaṭ-ṭayyibi minal-qaul(i), wa hudū ilā ṣirāṭil-ḥamīd(i).

وە ڕێنمایی کران بۆ قسەی باش و ڕێنمایی کران (هەروەها) بۆ ڕێگای ستایش (اللە).

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَيَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ الَّذِيْ جَعَلْنٰهُ لِلنَّاسِ سَوَاۤءً ۨالْعَاكِفُ فِيْهِ وَالْبَادِۗ وَمَنْ يُّرِدْ فِيْهِ بِاِلْحَادٍۢ بِظُلْمٍ نُّذِقْهُ مِنْ عَذَابٍ اَلِيْمٍ ࣖ

innal-lażīna kafarū wa yaṣuddūna ‘an sabīlillāhi wal-masjidil-ḥarāmil-lażī ja‘alnāhu lin-nāsi sawā'anil-‘ākifu fīhi wal-bād(i), wa may yurid fīhi bi'ilḥādim biẓulmin nużiqhu min ‘ażābin alīm(in).

بەڕاستی ئەوانەی کافرن و ڕێگری لە (مرۆڤەکان) دەکەن لە ڕێبازی خوا و لە مزگەوتی پیرۆز کە ئێمە کراوەمان کردووە بۆ هەموو مرۆڤەکان، جا لەوێ نیشتەجێ بن یان ئەوانەی لە دەرەوە دێن و هەرکەسێک بەنیازی خراپەکاری تێدا بێت، بە دڵنیاییەوە وایان لێدەکەین سزایەکی پڕ لە ئازاریان پێ بگات.

وَاِذْ بَوَّأْنَا لِاِبْرٰهِيْمَ مَكَانَ الْبَيْتِ اَنْ لَّا تُشْرِكْ بِيْ شَيْـًٔا وَّطَهِّرْ بَيْتِيَ لِلطَّاۤىِٕفِيْنَ وَالْقَاۤىِٕمِيْنَ وَالرُّكَّعِ السُّجُوْدِ

wa iż bawwa'nā li'ibrāhīma makānal-baiti allā tusyrik bī syai'aw wa ṭahhir baitiya liṭ-ṭā'ifīna wal-qā'imīna war-rukka‘is-sujūd(i).

وە (بیرت بێت) کاتێک ئیبراهیممان لە ماڵی خوا دانا (بە وتنی) "هیچ شتێکم پێ مەکە و ماڵەکەم پاک بکەرەوە بۆ ئەوانەی تەواف دەکەن و ئەوانەی عیبادەت دەکەن و ئەوانەی کڕنۆش و سوجدە دەبەن".

وَاَذِّنْ فِى النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوْكَ رِجَالًا وَّعَلٰى كُلِّ ضَامِرٍ يَّأْتِيْنَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيْقٍ ۙ

wa ażżin fin-nāsi bil-ḥajji ya'tūka rijālaw wa ‘alā kulli ḍāmiriy ya'tīna min kulli fajjin ‘amīq(in).

وە بانگی خەڵک بکەن بۆ ئەوەی حەج بکەن، بە پێ دێنە لات، یان سواری هەر حوشترێکی تەنک دەبن، لە هەموو گۆشەی دوورەوە دێن.

لِّيَشْهَدُوْا مَنَافِعَ لَهُمْ وَيَذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ فِيْٓ اَيَّامٍ مَّعْلُوْمٰتٍ عَلٰى مَا رَزَقَهُمْ مِّنْۢ بَهِيْمَةِ الْاَنْعَامِۚ فَكُلُوْا مِنْهَا وَاَطْعِمُوا الْبَاۤىِٕسَ الْفَقِيْرَ ۖ

liyasyhadū manāfi‘a lahum wa yażkurusmallāhi fī ayyāmim ma‘lūmātin ‘alā mā razaqahum mim bahīmatil-an‘ām(i), fa kulū minhā wa aṭ‘imul-bā'isal-faqīr(a).

بۆئەوەی بۆخۆیان شاهیدی سوودەکانی بن و لە ڕۆژانی دیاریکراودا ناوی خوایان لەسەر ئەو ئاژەڵانە بهێنن کە ڕزقی بۆیان کردووە. بۆیە لێی بخۆ و بەشێکی بدە بە هەژار و هەژارەکان بۆ ئەوەی بیخۆن.

ثُمَّ لْيَقْضُوْا تَفَثَهُمْ وَلْيُوْفُوْا نُذُوْرَهُمْ وَلْيَطَّوَّفُوْا بِالْبَيْتِ الْعَتِيْقِ

Ṡummal yaqḍū tafaṡafahum wal yūfū nużūrahum wal yaṭṭawwafū bil-baitil-‘atīq(i).

پاشان، با پیسی (کە لەسەر جەستەیان) لاببەن، نەزرەکانیان تەواو بکەن و لە دەوری ماڵە کۆنەکە (بەیتوڵڵا) تەواف بکەن.

ذٰلِكَ وَمَنْ يُّعَظِّمْ حُرُمٰتِ اللّٰهِ فَهُوَ خَيْرٌ لَّهٗ عِنْدَ رَبِّهٖۗ وَاُحِلَّتْ لَكُمُ الْاَنْعَامُ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الْاَوْثَانِ وَاجْتَنِبُوْا قَوْلَ الزُّوْرِ ۙ

Żālika wa may yu‘aẓẓim ḥurumātillāhi fa huwa khairul lahū ‘inda rabbih(ī), wa uḥillat lakumul-an‘āmu illā mā yutlā ‘alaikum fajtanibur-rijsa minal-auṡāni wajtanibū qaulaz-zūr(i).

(فەرمانی خودا) بەم شێوەیە. وە هەرکەسێک شکۆمەندی بکات لەلای خوای گەورە (هورومەت) ئەوا بۆی باشترە لەلای پەروەردگارەکەی. هەموو ئاژەڵێک ڕێگەپێدراوە بۆتان، تەنها ئەو ئاژەڵانە نەبێت کە بۆتان ڕوون کراوەتەوە (قەدەغەکراون)، بۆیە خۆت لە بتە ناپاکەکان بەدوور بگرن و لە قسەی درۆ دوور بکەونەوە.

حُنَفَاۤءَ لِلّٰهِ غَيْرَ مُشْرِكِيْنَ بِهٖۗ وَمَنْ يُّشْرِكْ بِاللّٰهِ فَكَاَنَّمَا خَرَّ مِنَ السَّمَاۤءِ فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ اَوْ تَهْوِيْ بِهِ الرِّيْحُ فِيْ مَكَانٍ سَحِيْقٍ

Ḥunafā'a lillāhi gaira musyrikīna bih(ī), wa may yusyrik billāhi fa ka'annamā kharra minas-samā'i fa takhṭafuhuṭ-ṭairu au tahwī bihir-rīḥu fī makānin saḥīq(in).

(عیبادەت) بە دڵسۆزی بۆ خوا، بەبێ ئەوەی شەریکی لەگەڵدا بکەیت. هەرکەسێک شەریکی لەگەڵ خوادا بکات، ئەوە وەک ئەوە وایە لە ئاسمانەوە کەوتبێتە خوارەوە و باڵندەیەک ڕفێنرابێت، یان بەهۆی باوە بردبێتە شوێنێکی دوور.

ذٰلِكَ وَمَنْ يُّعَظِّمْ شَعَاۤىِٕرَ اللّٰهِ فَاِنَّهَا مِنْ تَقْوَى الْقُلُوْبِ

Żālika wa may yu‘aẓẓim sya‘ā'irallāhi fa innahā min taqwal-qulūb(i).

(فەرمانی خودا) بەم شێوەیە. وە هەرکەسێک نیشانەکانی خوای گەورە شکۆمەند بکات، ئەوا بەڕاستی ئەمە لە تەقوای دڵەوە سەرهەڵدەدات.

لَكُمْ فِيْهَا مَنَافِعُ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى ثُمَّ مَحِلُّهَآ اِلَى الْبَيْتِ الْعَتِيْقِ ࣖ

lakum fīhā manāfi‘u ilā ajalim musamman ṡumma maḥilluhā ilal-baitil-‘atīq(i).

سوودی هەیە بۆ ئێوە لەوان (ئاژەڵەکانی هادیو)، تا کاتێکی دیاریکراو، پاشان شوێنی سەربڕین لە دەوروبەری بەیتول عەتیق (ماڵی خوایە).

وَلِكُلِّ اُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا لِّيَذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلٰى مَا رَزَقَهُمْ مِّنْۢ بَهِيْمَةِ الْاَنْعَامِۗ فَاِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ فَلَهٗٓ اَسْلِمُوْاۗ وَبَشِّرِ الْمُخْبِتِيْنَ ۙ

wa likulli ummatin ja‘alnā mansakal liyażkurusmallāhi ‘alā mā razaqahum mim bahīmatil-an‘ām(i), fa ilāhukum ilāhuw wāḥidun fa lahū aslimū, wa basysyiril-mukhbitīn(a).

وە بۆ هەر گەلێک سەربڕین (قوربانی)مان داناوە، بۆ ئەوەی ناوی خوای گەورە بهێنن بۆ ئەو ڕزق و ڕۆزییەی کە خوای گەورە لە شێوەی ئاژەڵدا پێی بەخشیون. کەواتە خودای تۆ خودای گەورەیە، بۆیە تەسلیمی ئەو بە. وە مژدەی (محمد) بگەیەنە ئەو کەسانەی کە ملکەچی (بۆ خوا)ن،

الَّذِيْنَ اِذَا ذُكِرَ اللّٰهُ وَجِلَتْ قُلُوْبُهُمْ وَالصّٰبِرِيْنَ عَلٰى مَآ اَصَابَهُمْ وَالْمُقِيْمِى الصَّلٰوةِۙ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ

allażīna iżā żukirallāhu wajilat qulūbuhum waṣ-ṣābirīna ‘alā mā aṣābahum wal-muqīmiṣ-ṣalāh(ti), wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).

(واتە) ئەوانەی دڵیان دەلەرزێت لە کاتی بانگکردنی ناوی خوادا، ئەوانەی سەبریان هەیە بۆ ئەوەی بەسەریاندا دێت و ئەوانەی نوێژ دەکەن و ئەوانەی کە بەشێک لەو ڕزق و ڕۆزییە خەرج دەکەن کە پێمان بەخشیون.

وَالْبُدْنَ جَعَلْنٰهَا لَكُمْ مِّنْ شَعَاۤىِٕرِ اللّٰهِ لَكُمْ فِيْهَا خَيْرٌۖ فَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا صَوَاۤفَّۚ فَاِذَا وَجَبَتْ جُنُوْبُهَا فَكُلُوْا مِنْهَا وَاَطْعِمُوا الْقَانِعَ وَالْمُعْتَرَّۗ كَذٰلِكَ سَخَّرْنٰهَا لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

wal-budna ja‘alnāhā lakum min sya‘ā'irillāhi lakum fīhā khair(un), fażkurusmallāhi ‘alaihā ṣawāff(a), fa iżā wajabat junūbuhā fa kulū minhā wa aṭ‘imul-qāni‘a wal-mu‘tarr(a), każālika sakhkharnāhā lakum la‘allakum tasykurūn(a).

وە ئێمە ئەم حوشترانەمان بۆ ئێوە کردووە بە بەشێک لە پەیامی دینەکەی خوا، ئێوە زۆر شتی باشیان لێ بەدەست دەهێنن. کەواتە ناوی خوا بڵێ (کاتێک بڕیارە سەریببڕیت) لەکاتی وەستاندا (و پێیەکانی بەستراوەتەوە). پاشان کاتێک کەوتە خوارەوە (مرد) پاشان بەشێکی بخۆ و بیدە بەو کەسەی کە پێی ڕازییە (داوای ناکات) و ئەو کەسەی کە داوای دەکات. بەم شێوەیە ئێمە (وشترەکان)مان ملکەچ کرد بۆ ئێوە، بۆ ئەوەی سوپاسگوزار بن.

لَنْ يَّنَالَ اللّٰهَ لُحُوْمُهَا وَلَا دِمَاۤؤُهَا وَلٰكِنْ يَّنَالُهُ التَّقْوٰى مِنْكُمْۗ كَذٰلِكَ سَخَّرَهَا لَكُمْ لِتُكَبِّرُوا اللّٰهَ عَلٰى مَا هَدٰىكُمْ ۗ وَبَشِّرِ الْمُحْسِنِيْنَ

lay yanālallāha luḥūmuhā wa lā dimā'uhā wa lākiy yanāluhut-taqwā minkum, każālika sakhkharahā lakum litukabbirullāha ‘alā mā hadākum, wa basysyiril-muḥsinīn(a).

گۆشتی (ئاژەڵی قوربانی) و خوێنەکەی هەرگیز ناگاتە دەستی خوا، بەڵام ئەوەی دەگاتە دەستی خوای گەورە تەقوای تۆیە. بەم شێوەیە ملکەچی ئێوەی کرد بۆ ئەوەی شکۆمەندی خوا بکەن لەسەر ئەو هیدایەتانەی کە پێی بەخشیون. وە مژدەی خۆش بگەیەنە ئەوانەی چاکە دەکەن.

۞ اِنَّ اللّٰهَ يُدَافِعُ عَنِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ خَوَّانٍ كَفُوْرٍ ࣖ

innallāha yudāfi‘u ‘anil-lażīna āmanū, innallāha lā yuḥibbu kulla khawwānin kafūr(in).

بەڕاستی خوای گەورە بەرگری لەو کەسانە دەکات کە باوەڕیان هێناوە. بەڕاستی خوای گەورە حەزی لە هەر کەسێک نییە کە خیانەت بکات و کافر بە نیعمەتەکانی بکات.

اُذِنَ لِلَّذِيْنَ يُقَاتَلُوْنَ بِاَنَّهُمْ ظُلِمُوْاۗ وَاِنَّ اللّٰهَ عَلٰى نَصْرِهِمْ لَقَدِيْرٌ ۙ

użina lil-lażīna yuqātalūna bi'annahum ẓulimū, wa innallāha ‘alā naṣrihim laqadīr(un).

ڕێگەپێدراوە (جەنگ) بۆ ئەو کەسانەی کە شەڕیان لەگەڵ دەکرێت، چونکە لە ڕاستیدا ستەمیان لێ کراوە. وە بەڕاستی خوای گەورە یارمەتیان دەدات،

ۨالَّذِيْنَ اُخْرِجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ اِلَّآ اَنْ يَّقُوْلُوْا رَبُّنَا اللّٰهُ ۗوَلَوْلَا دَفْعُ اللّٰهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِيَعٌ وَّصَلَوٰتٌ وَّمَسٰجِدُ يُذْكَرُ فِيْهَا اسْمُ اللّٰهِ كَثِيْرًاۗ وَلَيَنْصُرَنَّ اللّٰهُ مَنْ يَّنْصُرُهٗۗ اِنَّ اللّٰهَ لَقَوِيٌّ عَزِيْزٌ

allażīna ukhrijū min diyārihim bigairi ḥaqqin illā ay yaqūlū rabbunallāh(u), wa lau lā daf‘ullāhin-nāsa ba‘ḍahum biba‘ḍil lahuddimat ṣawāmi‘u wa biya‘uw wa ṣalawātuw wa masājidu yużkaru fīhasmullāhi kaṡīrā(n), wa layanṣurannallāhu may yanṣuruh(ū), innallāha laqawiyyun ‘azīz(un).

(واتە) ئەوانەی کە بەبێ حەق لە ماڵەکانیان دوورخراونەتەوە، تەنها لەبەر ئەوەی دەڵێن پەروەردگارمان خوایە. ئەگەر خوای گەورە بە ڕێگەی کەسانی تر (توندوتیژی) هەندێک کەسی بەرپەرچ نەدابایەوە، ئەوا خانەقا و کڵێسا و کەنیسە و مزگەوتێکی ڕووخێنراو هەبوون کە ناوی خوای گەورەیان تێدا زۆرە. بە دڵنیاییەوە خوای گەورە یارمەتی ئەو کەسانە دەدات کە یارمەتی (دینەکەی) دەدەن. بەڕاستی خوای گەورە بەهێزە و بەهێزە.

اَلَّذِيْنَ اِنْ مَّكَّنّٰهُمْ فِى الْاَرْضِ اَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ وَاَمَرُوْا بِالْمَعْرُوْفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِۗ وَلِلّٰهِ عَاقِبَةُ الْاُمُوْرِ

allażīna im makkannāhum fil-arḍi aqāmuṣ-ṣalāta wa ātawuz-zakāta wa amarū bil-ma‘rūfi wa nahau ‘anil-munkar(i), wa lillāhi ‘āqibatul-umūr(i).

(واتە) ئەو کەسانەی کە ئەگەر پێگەیەکمان پێیان بدایە لەسەر زەوی، نوێژیان دەکرد و زەکاتیان دەدا و فەرمانیان پێدەکرد کە چاکە بکەن و ناحەقیان لێ قەدەغە بکەن و هەموو شتەکان بۆ لای خوا دەگەڕێنەوە.

وَاِنْ يُّكَذِّبُوْكَ فَقَدْ كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوْحٍ وَّعَادٌ وَّثَمُوْدُ ۙ

wa iy yukażżibūka faqad każżabat qablahum qaumu nūḥiw wa ‘āduw wa ṡamūd(u).

وە ئەگەر ئەوان (موشریکەکان) درۆیان لەگەڵ (محمد) کرد، خەڵکی پێش خۆیان، ئەهلی نوح و عاد و سەمود (هەروەها درۆیان لەگەڵ پێغەمبەرەکانی کرد)، بە هەمان شێوە.

وَقَوْمُ اِبْرٰهِيْمَ وَقَوْمُ لُوْطٍ ۙ

wa qaumu ibrāhīma wa qaumu lūṭ(in).

و (بە هەمان شێوە) گەلی ئیبراهیم و گەلی لوت،

وَّاَصْحٰبُ مَدْيَنَۚ وَكُذِّبَ مُوْسٰى فَاَمْلَيْتُ لِلْكٰفِرِيْنَ ثُمَّ اَخَذْتُهُمْۚ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيْرِ

wa aṣḥābu madyan(a), wa kużżiba mūsā fa amlaitu lil-kāfirīna ṡumma akhażtuhum, fa kaifa kāna nakīr(i).

و دانیشتوانی مادیان. وە موسا (هەروەها) درۆی لەگەڵ کرا، بەڵام من ماوەی نیعمەتم بە کافرەکان دا، پاشان ئازارم دا، پاشان ئازارەکەم چەندە گەورە بوو.

فَكَاَيِّنْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَا وَهِيَ ظَالِمَةٌ فَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۖ وَبِئْرٍ مُّعَطَّلَةٍ وَّقَصْرٍ مَّشِيْدٍ

fa ka'ayyim min qaryatin ahlaknāhā wa hiya ẓālimatun fa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, wa bi'rim mu‘aṭṭalatiw wa qaṣrim masyīd(in).

کەواتە چەند وڵاتمان وێران کردووە چونکە (دانیشتووانیان) لە دۆخێکی ناڕەوادا بووە، بەجۆرێک بیناکان ڕووخاون و (چەند) بیرەکان جێهێڵراون و کۆشکی بەرز (بێ دانیشتوو) بوون.

اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَتَكُوْنَ لَهُمْ قُلُوْبٌ يَّعْقِلُوْنَ بِهَآ اَوْ اٰذَانٌ يَّسْمَعُوْنَ بِهَاۚ فَاِنَّهَا لَا تَعْمَى الْاَبْصَارُ وَلٰكِنْ تَعْمَى الْقُلُوْبُ الَّتِيْ فِى الصُّدُوْرِ

afalam yasīrū fil-arḍi fa takūna lahum qulūbuy ya‘qilūna bihā au āżānuy yasma‘ūna bihā, fa innahā lā ta‘mal-abṣāru wa lākin ta‘mal-qulūbul-latī fiṣ-ṣudūr(i).

کەواتە ئایا هەرگیز لەسەر زەوی نەڕۆیشتوون، بۆ ئەوەی دڵیان (عەقڵ) تێبگات، گوێیان بیبیستێت؟ لە ڕاستیدا ئەوە چاوەکان نین کە کوێرن، بەڵکو ئەوەی کوێرە دڵی ناو سنگە.

وَيَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالْعَذَابِ وَلَنْ يُّخْلِفَ اللّٰهُ وَعْدَهٗۗ وَاِنَّ يَوْمًا عِنْدَ رَبِّكَ كَاَلْفِ سَنَةٍ مِّمَّا تَعُدُّوْنَ

wa yasta‘jilūnaka bil-‘ażābi wa lay yukhlifallāhu wa‘dah(ū), wa inna yauman ‘inda rabbika ka'alfi sanatim mimmā ta‘uddūn(a).

وە داوا لە ئێوە (محمد) دەکەن کە سزاکە پەلە بکەن، هەرچەندە خوای گەورە بەڵێنەکەی پێشێل ناکات. وە بەڕاستی ڕۆژێک لەگەڵ پەروەردگارت وەک هەزار ساڵ وایە بەپێی حیساباتی ئێوە.

وَكَاَيِّنْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَمْلَيْتُ لَهَا وَهِيَ ظَالِمَةٌ ثُمَّ اَخَذْتُهَاۚ وَاِلَيَّ الْمَصِيْرُ ࣖ

wa ka'ayyim min qaryatin amlaitu lahā wa hiya ẓālimatun ṡumma akhażtuhā, wa ilayyal-maṣīr(u).

وە چەند وڵاتم دواخستووە (لەناوبردن)، چونکە دانیشتووانیان نادادپەروەرییان کردووە، دواتر سزام داون و بۆ من گەڕانەوەی (هەموو شتێکە).

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنَّمَآ اَنَا۠ لَكُمْ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ ۚ

qul yā ayyuhan-nāsu innamā ana lakum nażīrum mubīn(un).

بڵێ (محمد)، "ئەی گەل! بەڕاستی من وەک ئاگادارکردنەوەیەکی ڕوون بۆ ئێوە (نێردراوم).

فَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّرِزْقٌ كَرِيْمٌ

fal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lahum magfiratuw wa rizqun karīm(un).

کەواتە ئەوانەی باوەڕیان هێناوە و کارە چاکەکان دەکەن، لێخۆشبوون و ڕزق و ڕۆزی بەرز وەردەگرن.

وَالَّذِيْنَ سَعَوْا فِيْٓ اٰيٰتِنَا مُعٰجِزِيْنَ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ

wal-lażīna sa‘au fī āyātinā mu‘ājizīna ulā'ika aṣḥābul-jaḥīm(i).

بەڵام ئەوانەی هەوڵ دەدەن دژایەتی ئایەتەکانمان بکەن بە مەبەستی لاوازکردن (ئیرادەی باوەڕکردن)، ئەوانە دانیشتووی دۆزەخی جاهیمن.

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَّسُوْلٍ وَّلَا نَبِيٍّ اِلَّآ اِذَا تَمَنّٰىٓ اَلْقَى الشَّيْطٰنُ فِيْٓ اُمْنِيَّتِهٖۚ فَيَنْسَخُ اللّٰهُ مَا يُلْقِى الشَّيْطٰنُ ثُمَّ يُحْكِمُ اللّٰهُ اٰيٰتِهٖۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ۙ

wa mā arsalnā min qablika mir rasūliw wa lā nabiyyin illā iżā tamannā alqasy-syaiṭānu fī umniyyatih(ī), fa yansakhullāhu mā yulqisy-syaiṭānu ṡumma yuḥkimullāhu āyātih(ī), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

وە ئێمە پێغەمبەر و پێغەمبەرێکمان پێش ئێوە (محمد) نەناردووە، بەڵام ئەگەر ئارەزووی هەبووایە، شەیتانیش وەسوەسەی خستە ناو ئارەزووی خۆیەوە. بەڵام خوای گەورە ئەوەی شەیتان تێی خستووە لا دەبات و خوای گەورە ئایەتەکانی بەهێزتر دەکات. وە خوای گەورە زانا و دانا و .

لِّيَجْعَلَ مَا يُلْقِى الشَّيْطٰنُ فِتْنَةً لِّلَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ وَّالْقَاسِيَةِ قُلُوْبُهُمْۗ وَاِنَّ الظّٰلِمِيْنَ لَفِيْ شِقَاقٍۢ بَعِيْدٍ ۙ

liyaj‘ala mā yulqisy-syaiṭānu fitnatal lil-lażīna fī qulūbihim maraḍuw wal-qāsiyati qulūbuhum, wa innaẓ-ẓālimīna lafī syiqāqim ba‘īd(in).

ئەو (خوای گەورە) دەیەوێت ئەو وەسوەسەیە بکات کە شەیتان تاقیکردنەوەیەک بۆ ئەوانەی لە دڵیاندا نەخۆشی هەیە و ئەوانەی دڵ ڕەقن. وە بەڕاستی ستەمکاران لە دوژمنایەتییەکی قووڵدان.

وَّلِيَعْلَمَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَيُؤْمِنُوْا بِهٖ فَتُخْبِتَ لَهٗ قُلُوْبُهُمْۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهَادِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

wa liya‘lamal-lażīna ūtul-‘ilma annahul-ḥaqqu mir rabbika fa yu'minū bihī fa tukhbita lahū qulūbuhum, wa innallāha lahādil-lażīna āmanū ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

وە بۆ ئەوەی ئەوانەی زانستیان پێدراوە، باوەڕیان بەوە هەبێت کە (قورئان) لە پەروەردگارەکەتەوە ڕاستە، ئەوا باوەڕیان هێناوە و دڵیان ملکەچی دەبێت. وە بەڕاستی خوای گەورە ڕێنماییە بۆ ئەوانەی باوەڕیان بە ڕێگای ڕاست هەیە.

وَلَا يَزَالُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فِيْ مِرْيَةٍ مِّنْهُ حَتّٰى تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً اَوْ يَأْتِيَهُمْ عَذَابُ يَوْمٍ عَقِيْمٍ

wa lā yazālul-lażīna kafarū fī miryatim minhu ḥattā ta'tiyahumus-sā‘atu bagtatan au ya'tiyahum ‘ażābu yaumin ‘aqīm(in).

وە کافرەکان هەمیشە گومانیان لەسەر (قورئان) هەبوو، تا کاتی (مردن)یان لەناکاو هاتە سەریان، یان مەحکومی ڕۆژی قیامەتیان بەسەردا هات.

اَلْمُلْكُ يَوْمَىِٕذٍ لِّلّٰهِ ۗيَحْكُمُ بَيْنَهُمْۗ فَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فِيْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ

al-mulku yauma'iżil lillāh(i), yaḥkumu bainahum, fal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fī jannātin na‘īm(i).

دەسەڵات لەو ڕۆژەدا لای خوایە، ئەو بڕیار لە نێوانیاندا دەدات. کەواتە ئەوانەی باوەڕیان هێناوە و کارە چاکەکان دەکەن لە بەهەشتێکی پڕ لە چێژەوە دەبن.

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا فَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُّهِيْنٌ ࣖ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā fa ulā'ika lahum ‘ażābum muhīn(un).

وە ئەوانەی کافر و نکۆڵی لە ئایەتەکانمان دەکەن سزایەکی زەلیلکەریان بەسەردا دێت.

وَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ثُمَّ قُتِلُوْٓا اَوْ مَاتُوْا لَيَرْزُقَنَّهُمُ اللّٰهُ رِزْقًا حَسَنًاۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهُوَ خَيْرُ الرّٰزِقِيْنَ

wal-lażīna hājarū fī sabīlillāhi ṡumma qutilū au mātū layarzuqannahumullāhu rizqan ḥasanā(n), wa innallāha lahuwa khairur-rāziqīn(a).

وە ئەوانەی بە ڕێگای خوا کۆچ دەکەن، پاشان دەکوژرێن یان دەمرن، بەڕاستی خوای گەورە بەختی باشیان پێدەبەخشێت (بەهەشت). وە بەڕاستی خوا بەخشەری باشترین ڕزق و ڕۆزییە.

لَيُدْخِلَنَّهُمْ مُّدْخَلًا يَّرْضَوْنَهٗۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَعَلِيْمٌ حَلِيْمٌ

layudkhilannahum mudkhalay yarḍaunah(ū), wa innallāha la‘alīmun ḥalīm(un).

بەڕاستی ئەو (خوای گەورە) بە دڵنیاییەوە دەیانخاتە ناو دەروازەی چوونە ژوورەوە (بەهەشت) کە حەزیان لێیە. وە بەڕاستی خوای گەورە زانا و لێخۆشبووە.

۞ ذٰلِكَ وَمَنْ عَاقَبَ بِمِثْلِ مَا عُوْقِبَ بِهٖ ثُمَّ بُغِيَ عَلَيْهِ لَيَنْصُرَنَّهُ اللّٰهُ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَعَفُوٌّ غَفُوْرٌ

Żālika wa man ‘āqaba bimiṡli mā ‘ūqiba bihī ṡumma bugiya ‘alaihi layanṣurannahullāh(u), innallāha la‘afuwwun gafūr(un).

بەم شێوەیە و هەرکەسێک بەڕێژەی ئەو گۆشەگیرییە (ستەمکارییە)ی کە تووشی بووە و دواتر ستەمی لێ بکرێت (دیسانەوە)، بێگومان خوای گەورە یارمەتی دەدات. بەڕاستی خوای گەورە لێبووردەترین و لێخۆشبووترینە.

ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ يُوْلِجُ الَّيْلَ فِى النَّهَارِ وَيُوْلِجُ النَّهَارَ فِى الَّيْلِ وَاَنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌۢ بَصِيْرٌ

Żālika bi'annallāha yūlijul-laila fin-nahāri wa yūlijun-nahāra fil-laili wa annallāha samī‘um baṣīr(un).

بەم شێوەیە لەبەر ئەوەیە کە خوای گەورە شەو دەخاتە ناو ڕۆژەوە و ڕۆژ دەخاتە ناو شەوەوە و بەڕاستی خوای گەورە بیسەر و بینەرە.

ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْحَقُّ وَاَنَّ مَا يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ هُوَ الْبَاطِلُ وَاَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيْرُ

Żālika bi'annallāha huwal-ḥaqqu wa anna mā yad‘ūna min dūnihī huwal-bāṭilu wa annallāha huwal-‘aliyyul-kabīr(u).

بەم شێوەیە (گەورەیی خوا) بەهۆی خواوەیە، ئەو (خودا) حەقیقەتە. وە هەرچی بە جیا لە ئەو ناوی دەبەن درۆیە و بەڕاستی خوای گەورە ئەو بەرزترین و گەورەترینە.

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۖ فَتُصْبِحُ الْاَرْضُ مُخْضَرَّةًۗ اِنَّ اللّٰهَ لَطِيْفٌ خَبِيْرٌ ۚ

alam tara annallāha anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa tuṣbiḥul-arḍu mukhḍarrah(tan), innallāha laṭīfun khabīr(un).

ئایا سەرنجتان نەداوە خوای گەورە لە ئاسمانەوە ئاو (باران) دەنێرێتە خوارەوە، بۆ ئەوەی زەوی سەوز بێت؟ بەڕاستی خوای گەورە ورد و زانایە.

لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيْدُ ࣖ

lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa innallāha lahuwal-ganiyyul-ḥamīd(u).

هەرچی لە ئاسمانەکان هەیە و هەرچی لەسەر زەوی هەیە هی ئەوە. وە بەڕاستی خوای گەورە دەوڵەمەندترین و ستایشترینە.

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ وَالْفُلْكَ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِاَمْرِهٖۗ وَيُمْسِكُ السَّمَاۤءَ اَنْ تَقَعَ عَلَى الْاَرْضِ اِلَّا بِاِذْنِهٖۗ اِنَّ اللّٰهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

alam tara annallāha sakhkhara lakum mā fil-arḍi wal-fulka tajrī fil-baḥri bi'amrih(ī), wa yumsikus-samā'a an taqa‘a ‘alal-arḍi illā bi'iżnih(ī), innallāha bin-nāsi lara'ūfur raḥīm(un).

ئایا سەرنجتان نەداوە خوای گەورە ئەوەی لەسەر زەوی هەیە و ئەو کەشتیانەی بەسەر دەریادا دەڕۆن بە فەرمانی خۆی ملکەچی ئێوەی (مرۆڤەکان) کردووە. وە (شتەکانی) ئاسمانەکان لە کەوتنە سەر زەوی ڕادەگرێت، تەنها بە ئیزنی خۆی نەبێت؟ بەڕاستی خوای گەورە میهرەبان و میهرەبانە بۆ مرۆڤەکان.

وَهُوَ الَّذِيْٓ اَحْيَاكُمْ ۖ ثُمَّ يُمِيْتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيْكُمْۗ اِنَّ الْاِنْسَانَ لَكَفُوْرٌ

wa huwal-lażī aḥyākum, ṡumma yumītukum ṡumma yuḥyīkum, innal-insāna lakafūr(un).

وە ئەوە ئەو کەسەیە کە ژیانی پێبەخشیویت، پاشان تۆی کوشتووە، پاشان زیندووتان کردۆتەوە (لە ڕۆژی قیامەتدا). بەڕاستی مرۆڤەکان زۆر بێ منەتن.

لِكُلِّ اُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا هُمْ نَاسِكُوْهُ فَلَا يُنَازِعُنَّكَ فِى الْاَمْرِ وَادْعُ اِلٰى رَبِّكَۗ اِنَّكَ لَعَلٰى هُدًى مُّسْتَقِيْمٍ

likulli ummatin ja‘alnā mansakan hum nāsikūhu falā yunāzi‘unnaka fil-amri wad‘u ilā rabbik(a), innaka la‘alā hudam mustaqīm(in).

ئێمە بۆ هەر میللەتێک شەریعەتێکی دیاریکراومان دامەزراندووە کە (دەبێت) پەیڕەوی لێبکەن، بۆیە شیاو نییە کە ئەوان لەم بابەتەدا (شەرع) لەگەڵ ئێوەدا ناکۆکی بکەن و بانگیان بکەن بۆ لای پەروەردگارتان. بەڕاستی تۆ (محمد) لەسەر ڕێگای ڕاستدایت.

وَاِنْ جَادَلُوْكَ فَقُلِ اللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ

wa in jādalūka fa qulillāhu a‘lamu bimā ta‘malūn(a).

وە ئەگەر لەگەڵتدا موناقەشەیان کرد، ئەوا بڵێ: خوا باشترین شت دەزانێت کە تۆ چی دەکەیت.

اَللّٰهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَ

allāhu yaḥkumu bainakum yaumal-qiyāmati fīmā kuntum fīhi takhtalifūn(a).

خوای گەورە لە ڕۆژی قیامەتدا لە نێوانتاندا حوکم دەدات سەبارەت بەو شتانەی کە پێشتر ناکۆکیتان لەسەر بووە.

اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۗ اِنَّ ذٰلِكَ فِيْ كِتٰبٍۗ اِنَّ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرٌ

alam ta‘lam annallāha ya‘lamu mā fis-samā'i wal-arḍ(i), inna żālika fī kitāb(in), inna żālika ‘alallāhi yasīr(un).

ئایا نازانن خوا دەزانێت چی لە ئاسمانەکان و زەویدا هەیە؟ بەڕاستی ئەمە پێشتر لە کتێبێکی (لاو مەحفوز)دا هاتووە. بەڕاستی ئەمە بۆ خوا زۆر ئاسانە.

وَيَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهٖ سُلْطٰنًا وَّمَا لَيْسَ لَهُمْ بِهٖ عِلْمٌ ۗوَمَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ نَّصِيْرٍ

wa ya‘budūna min dūnillāhi mā lam yunazzil bihī sulṭānaw wa mā laisa lahum bihī ‘ilm(un), wa mā liẓ-ẓālimīna min naṣīr(in).

وە جگە لە خوا دەپەرستن، بەبێ هیچ بنەمایەکی ڕوون بۆ ئەوە، وە هیچ زانیارییەکیان نییە (هەروەها) لەو بارەیەوە. بۆ ستەمکاران هیچ یارمەتیدەرێک نییە.

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ تَعْرِفُ فِيْ وُجُوْهِ الَّذِيْنَ كَفَرُوا الْمُنْكَرَۗ يَكَادُوْنَ يَسْطُوْنَ بِالَّذِيْنَ يَتْلُوْنَ عَلَيْهِمْ اٰيٰتِنَاۗ قُلْ اَفَاُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِّنْ ذٰلِكُمْۗ اَلنَّارُۗ وَعَدَهَا اللّٰهُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ وَبِئْسَ الْمَصِيْرُ ࣖ

wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin ta‘rifu fī wujūhil-lażīna kafarul-munkar(a), yakādūna yasṭūna bil-lażīna yatlūna ‘alaihim āyātinā, qul afa unabbi'ukum bisyarrim min żālikum, an-nār(u), wa‘adahallāhul-lażīna kafarū, wa bi'sal-maṣīr(u).

وە کاتێک لەبەردەمیان ئایەتە ڕوونەکانمان دەخوێنینەوە، بە دڵنیاییەوە (نیشانەی) سەرپێچی لەسەر ڕووخساری ئەو کەسانە دەبینن کە کافرن. نزیک بوو هێرش بکەنە سەر ئەو کەسانەی کە ئایەتەکانی ئێمەیان بۆ دەخوێندەوە. بڵێ (محمد)، ئایا (لەبارەی شتێک) لەوە خراپتر، (واتە) دۆزەخ ئاگادارت بکەمەوە؟ خوای گەورە هەڕەشەی (دۆزەخ)ی لە کافرەکان کردووە. وە (جەهەنەم) خراپترین شوێنە بۆ گەڕانەوە بۆی.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوْا لَهٗ ۗاِنَّ الَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ لَنْ يَّخْلُقُوْا ذُبَابًا وَّلَوِ اجْتَمَعُوْا لَهٗ ۗوَاِنْ يَّسْلُبْهُمُ الذُّبَابُ شَيْـًٔا لَّا يَسْتَنْقِذُوْهُ مِنْهُۗ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَالْمَطْلُوْبُ

yā ayyuhan-nāsu ḍuriba maṡalum fastami‘ū lah(ū), innal-lażīna tad‘ūna min dūnillāhi lay yakhluqū żubābaw wa lawijtama‘ū lah(ū), wa iy yaslubhumuż-żubābu syai'al lā yastanqiżūhu minh(u), ḍa‘ufaṭ-ṭālibu wal-maṭlūb(u).

ئەی گەل! مەتەڵێک دروست بووە. بۆیە گوێ بگرە! بەڕاستی هەموو شتێک کە بانگەوازی بۆ دەکەیت جگە لە خوا ناتوانێت یەک مێش دروست بکات، تەنانەت ئەگەر یەکبگرن بۆ دروستکردنی. وە ئەگەر مێشەکە شتێکیان لێ وەربگرێت ئەوا ناتوانن لە مێشەکە وەریبگرنەوە. ئەوانەی عیبادەت دەکەن و ئەوانەی دەپەرسترێن بە یەکسانی لاوازن.

مَا قَدَرُوا اللّٰهَ حَقَّ قَدْرِهٖۗ اِنَّ اللّٰهَ لَقَوِيٌّ عَزِيْزٌ

wa mā qadarullāha ḥaqqa qadrih(ī), innallāha laqawiyyun ‘azīz(un).

بەڕاستی شکۆمەندی خوا ناکەن. بەڕاستی خوای گەورە گەورە و بەهێزە.

اَللّٰهُ يَصْطَفِيْ مِنَ الْمَلٰۤىِٕكَةِ رُسُلًا وَّمِنَ النَّاسِۗ اِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌۢ بَصِيْرٌ ۚ

allāhu yaṣṭafī minal-malā'ikati rusulaw wa minan-nās(i), innallāha samī‘um baṣīr(un).

خوای گەورە پێغەمبەرانی (خۆی) لە فریشتەکان و لە مرۆڤەکان هەڵبژارد. بەڕاستی خوای گەورە بیستو بینەرە.

يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْۗ وَاِلَى اللّٰهِ تُرْجَعُ الْاُمُوْرُ

ya‘lamu mā baina aidīhim wa mā khalfahum, wa ilallāhi turja‘ul-umūr(u).

ئەو (خوای گەورە) دەزانێت چی لە پێش ئەوانەوەیە و چی لە پشتیانەوەیە. وە تەنها بۆ خوا هەموو بابەتەکان دەگەڕێتەوە.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا ارْكَعُوْا وَاسْجُدُوْا وَاعْبُدُوْا رَبَّكُمْ وَافْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ ۚ۩

yā ayyuhal-lażīna āmanurka‘ū wasjudū wa‘budū rabbakum waf‘alul-khaira la‘allakum tufliḥūn(a).

ئەی ئەوانەی باوەڕیان هێناوە! کڕنۆش ببە و سوجدە ببە و پەروەردگارت بپەرستە؛ و چاکە بکە، بۆ ئەوەی بەختت باش بێت.

وَجَاهِدُوْا فِى اللّٰهِ حَقَّ جِهَادِهٖۗ هُوَ اجْتَبٰىكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِى الدِّيْنِ مِنْ حَرَجٍۗ مِلَّةَ اَبِيْكُمْ اِبْرٰهِيْمَۗ هُوَ سَمّٰىكُمُ الْمُسْلِمِيْنَ ەۙ مِنْ قَبْلُ وَفِيْ هٰذَا لِيَكُوْنَ الرَّسُوْلُ شَهِيْدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُوْنُوْا شُهَدَاۤءَ عَلَى النَّاسِۖ فَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَاعْتَصِمُوْا بِاللّٰهِ ۗهُوَ مَوْلٰىكُمْۚ فَنِعْمَ الْمَوْلٰى وَنِعْمَ النَّصِيْرُ ࣖ ۔

wa jāhidū fillāhi ḥaqqa jihādih(ī), huwajtabākum wa mā ja‘ala ‘alaikum fid-dīni min ḥaraj(in), millata abīkum ibrāhīm(a), huwa sammākumul-muslimīn(a), min qablu wa fī hāżā liyakūnar-rasūlu syahīdan ‘alaikum wa takūnū syuhadā'a ‘alan-nās(i), fa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta wa‘taṣimū billāh(i), huwa maulākum, fa ni‘mal-maulā wa ni‘man-naṣīr(u).

وە لە ڕێگای خوای گەورە بە جیهادی ڕاستەقینە شەڕ بکە. تۆی هەڵبژاردووە، لە دینیشدا زەحمەتی بۆ نەکردووە. (پەیڕەوی) بکە بە ئایینی باوباپیرانت ئیبراهیم. ئەو (خوای گەورە) لە مێژە ناوی ئێوەی موسڵمان داناوە، وە (هەروەها) لەم (القرئان)یشدا، بۆ ئەوەی پێغەمبەر (محمد) شایەتحاڵیتان بێت و هەمووتان ببنە شایەتحاڵی هەموو مرۆڤایەتی. کەواتە نوێژ بکەن و زەکات بدەن و دەست بە خواوە بگرن. ئەو پارێزەری تۆیە، ئەو باشترین پارێزەر و باشترین یارمەتیدەرە.