وَكَيْفَ تَأْخُذُوْنَهٗ وَقَدْ اَفْضٰى بَعْضُكُمْ اِلٰى بَعْضٍ وَّاَخَذْنَ مِنْكُمْ مِّيْثَاقًا غَلِيْظًا

wa kaifa ta'khużūnahū wa qad afḍā ba‘ḍukum ilā ba‘ḍiw wa akhażna minkum mīṡāqan galīẓā(n).

Ani, i be se k’o ta cogo di k’a sɔrɔ i tun be ɲɔgɔn fɛ (i n’a fɔ cɛɛ ni muso). O (aw musow) ye jɛnɲɔgɔnya barikaman (furu) ta aw fɛ.

ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).

foro kɔnɔ bɛgɛn seegi be yen fila fila (fila fila naani); saga fla, ani bakɔrɔnin fla. A fɔ ko: "Ala ye mun bali cɛ fila ni muso fila cɛ, walima min be muso fila bɛɛ kɔnɔ? Aw k'o ɲɛfɔ ne ye ka kɛɲɛ ni lɔnniya ye n'aw ye tiɲɛfɔlaw ye."

وَهُوَ الَّذِيْ مَدَّ الْاَرْضَ وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْهٰرًا ۗوَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ جَعَلَ فِيْهَا زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

wa huwal-lażī maddal-arḍa wa ja‘ala fīhā rawāsiya wa anhārā(n), wa min kulliṡ-ṡamarāti ja‘ala fīhā zaujainiṡnaini yugsyil-lailan-nahār(a), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

A ka dugukolo jɛnsɛn, ka kuruw ni bajiw kɛ a kan. A ka yiridenw bɛɛ kɛ fila fila fila ale le ra; A bɛ su yɛlɛma k’a kɛ tere ye. Tiɲɛ na, tagamasiɲɛw be yen (Ala ka bonya) miiribagaw fɛ.

وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَزْوَاجِكُمْ بَنِيْنَ وَحَفَدَةً وَّرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِۗ اَفَبِالْبَاطِلِ يُؤْمِنُوْنَ وَبِنِعْمَتِ اللّٰهِ هُمْ يَكْفُرُوْنَۙ

wallāhu ja‘ala lakum min anfusikum azwājaw wa ja‘ala lakum min azwājikum banīna wa ḥafadataw wa razaqakum minaṭ-ṭayyibāt(i), afabil-bāṭili yu'minūna wa bini‘matillāhi yakfurūn(a).

Ala ye furuɲɔgɔnw kɛ aw ye aw yɛrɛ cɛ ra, ka deenw ni mamadenw di aw ma, ka fɛnɲumanw di aw ma. Mun na u be la ngalon na, ka ban Ala ka nɛɛmaw la?

الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ مَهْدًا وَّسَلَكَ لَكُمْ فِيْهَا سُبُلًا وَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۗ فَاَخْرَجْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْ نَّبَاتٍ شَتّٰى

al-lażī ja‘ala lakumul-arḍa mahdaw wa salaka lakum fīhā subulaw wa anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī azwājam min nabātin syattā.

Aw ye domuni kɛ, ka aw ta bɛganw lamɔ. Tiɲɛ na, o la, tagamasiɲɛw be yen (Ala ka bonya) mɔgɔw fɛ minw be faamuyali kɛ.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنْ كُنْتُمْ فِيْ رَيْبٍ مِّنَ الْبَعْثِ فَاِنَّا خَلَقْنٰكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِنْ مُّضْغَةٍ مُّخَلَّقَةٍ وَّغَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لِّنُبَيِّنَ لَكُمْۗ وَنُقِرُّ فِى الْاَرْحَامِ مَا نَشَاۤءُ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوْٓا اَشُدَّكُمْۚ وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّتَوَفّٰى وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّرَدُّ اِلٰٓى اَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلَا يَعْلَمَ مِنْۢ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْـًٔاۗ وَتَرَى الْاَرْضَ هَامِدَةً فَاِذَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاۤءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَاَنْۢبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍۢ بَهِيْجٍ

yā ayyuhan-nāsu in kuntum fī raibim minal-ba‘ṡi fa innā khalaqnākum min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma min ‘alaqatin ṡumma mim muḍgatim mukhallaqatiw wa gairi mukhallaqatil linubayyina lakum, wa nuqirru fil-arḥāmi mā nasyā'u ilā ajalim musamman ṡumma nukhrijukum ṭiflan ṡumma litablugū asyuddakum, wa minkum may yutawaffā wa minkum may yuraddu ilā arżalil-‘umuri likailā ya‘lama ba‘da ‘ilmin syai'ā(n), wa taral-arḍa hāmidatan fa iżā anzalnā ‘alaihal-mā'ahtazzat wa rabat wa ambatat min kulli zaujim bahīj(in).

E, mɔgɔw! N’aw be sigasiga (kununi loon na), o tuma na, an y’aw dan ka bɔ buguri la, ka sɔrɔ ka bɔ jikuru dɔ la, ka sɔrɔ ka bɔ joli kuru dɔ la, ka sɔrɔ ka bɔ sogo kuru dɔ la min dafanin lo ani min dafanin tɛ, walisa an k’a ɲɛfɔ aw ye; ani An y’aw sigi kɔnɔbara la ka kɛɲɛ n’an sago ye fɔɔ ka taga se wagati latigɛnin dɔ ma, o kɔ, an y’aw bɔ i n’a fɔ denmisɛnw, o kɔ, (dɔni dɔɔni) aw sera mɔgɔkɔrɔbaya ma, ani aw dɔw sara ani (dɔw) kɔsegira ka kɔrɔya kosɔbɛ (kɔrɔya), fɔɔ a tun tɛ foyi lɔn tugun. Ani i b’a ye ko dugukolo jalen lo, o kɔ, n’an ye jii (sanji) jigi a kan, dugukolo be ɲɛnamaya kɛ ka sɛnɛfɛnw sɔrɔ ani ka falenfɛn ɲuman sifa caaman falen (yiriw).

اَوَلَمْ يَرَوْا اِلَى الْاَرْضِ كَمْ اَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ

awalam yarau ilal-arḍi kam ambatnā fīhā min kulli zaujin karīm(in).

Ani, yala u ma dugukolo ye, an ye yiri ɲuman sifa caaman falen a kan cogo min na wa?

وَتَذَرُوْنَ مَا خَلَقَ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِّنْ اَزْوَاجِكُمْۗ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ عَادُوْنَ

wa tażarūna mā khalaqa lakum rabbukum min azwājikum, bal antum qamun ‘ādūn(a).

Ala ka minw dan ka kɛ aw musow ye, aw bɛ o (musow) to yen wa? Aw (ye) mɔgɔw ye minw be dan na.”

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُوْٓا اِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَّوَدَّةً وَّرَحْمَةً ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

wa min āyātihī an khalaqa lakum min anfusikum azwājal litaskunū ilaihā wa ja‘ala bainakum mawaddataw wa raḥmah(tan), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

Ani a ka tagamasiɲɛw (a ka bonya) dɔ ye ko a ye furuɲɔgɔnw dan i ye ka bɔ i yɛrɛ sugu la, walisa i ka sɔn ani k’i yɛrɛ lafiya n’u ye, ani a ye kanuya ni kanuya dusukunnakow dan aw cɛ. Tiɲɛ na, tagamasiɲɛw be yen tiɲɛ na (Ala ka bonya) mɔgɔw fɛ minw be miiri.

خَلَقَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا وَاَلْقٰى فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِكُمْ وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍۗ وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ

khalaqas-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā wa alqā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bikum wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa anzalnā minas-samā'i mā'an fa ambatnā fīhā min kulli zaujin karīm(in).

A ye sankolo dan, a ma sinsin i n’a fɔ aw b’a yera cogo min na, a ye kuluw (dugukolo sanfɛ) bila walisa a (dugukolo) kana aw yuguyugu; ka fɛnɲanaman suguya bɛɛ wolo dugukolo kan. An ye sanji jigi ka bɔ sankolo la, o kɔ, an ye falenfɛn ɲuman sifa bɛɛ falen a kɔnɔ.

وَاللّٰهُ خَلَقَكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ جَعَلَكُمْ اَزْوَاجًاۗ وَمَا تَحْمِلُ مِنْ اُنْثٰى وَلَا تَضَعُ اِلَّا بِعِلْمِهٖۗ وَمَا يُعَمَّرُ مِنْ مُّعَمَّرٍ وَّلَا يُنْقَصُ مِنْ عُمُرِهٖٓ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍۗ اِنَّ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرٌ

wallāhu khalaqakum min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma ja‘alakum azwājā(n), wa mā taḥmilu min unṡā wa lā taḍa‘u illā bi‘ilmih(ī), wa mā yu‘ammaru mim mu‘ammariw wa lā yunqaṣu min ‘umurihī illā fī kitāb(in), inna żālika ‘alallāhi yasīr(un).

Ala y’aw dan ni bɔgɔ ye, o kɔfɛ, a y’aw dan fila fila (cɛ ni muso). Muso si tɛ kɔnɔ ta ka den sɔrɔ, ni a ma a lɔn. Ani mɔgɔ ka sii tɛ janya, a sii fana tɛ dɔgɔya, nka (a latigɛra) kitabu kɔnɔ (Lauh Mahfuzh). Tiɲɛ na, o koo ka nɔgɔ Ala fɛ.

سُبْحٰنَ الَّذِيْ خَلَقَ الْاَزْوَاجَ كُلَّهَا مِمَّا تُنْۢبِتُ الْاَرْضُ وَمِنْ اَنْفُسِهِمْ وَمِمَّا لَا يَعْلَمُوْنَ

subḥānal-lażī khalaqal-azwāja kullahā mimmā tumbitul-arḍu wa min anfusihim wa mimmā lā ya‘lamūn(a).

Bonya ka kɛ Ala ye min ye fɛɛn bɛɛ dan fila fila, dugukolo fɛ minw falenna ani u yɛrɛw la, ani u tɛ minw lɔn.

خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِّنَ الْاَنْعَامِ ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍ ۗ يَخْلُقُكُمْ فِيْ بُطُوْنِ اُمَّهٰتِكُمْ خَلْقًا مِّنْۢ بَعْدِ خَلْقٍ فِيْ ظُلُمٰتٍ ثَلٰثٍۗ ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُۗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ فَاَنّٰى تُصْرَفُوْنَ

khalaqakum min nafsiw wāḥidatin ṡumma ja‘ala minhā zaujahā wa anzala lakum minal-an‘āmi ṡamāniyata azwāj(in), yakhluqukum fī buṭūni ummahātikum khalqam mim ba‘di khalqin fī ẓulumātin ṡalāṡ(in), żālikumullāhu rabbukum lahul-mulk(u), lā ilāha illā huw(a), fa'annā tuṣrafūn(a).

A y’i dan ka bɔ mɔgɔ kelen na (Adamu) o kɔ, a y’i ka baarakɛɲɔgɔn kɛ ale lo ye ani a ye bɛgɛn fila fila jigi i ye. A y’i kɛ i baa kɔnɔbara la koo dɔ kɔ dibi saba kɔnɔ. Min b’o kɛ, o ye Ala ye, i ka Matigi, masaya tigi ye. Ala wɛrɛ tɛ yi, ale kɔ; o tuma mun kosɔn aw bɛ aw yɛrɛ mabɔra?»

فَاطِرُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا وَّمِنَ الْاَنْعَامِ اَزْوَاجًاۚ يَذْرَؤُكُمْ فِيْهِۗ لَيْسَ كَمِثْلِهٖ شَيْءٌ ۚوَهُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ

fāṭirus-samāwāti wal-arḍ(i), ja‘ala lakum min anfusikum azwājaw wa minal-an‘āmi azwājā(n), yażra'ukum fīh(i), laisa kamiṡlihī syai'(un), wa huwas-samī‘ul-baṣīr(u).

(Ala) Sankolo ni dugukolo danbaga. A ye furuɲɔgɔnw dan aw ye aw yɛrɛ sugu la, ani furuɲɔgɔnw bɔ bagan suguw la (o fana). A y’a to aw cayara o cogo la. Foyi tɛ i n’a fɔ ale. Ani, ale lo be koo bɛɛ lamɛn, a be koo bɛɛ ye.

اَوْ يُزَوِّجُهُمْ ذُكْرَانًا وَّاِنَاثًا ۚوَيَجْعَلُ مَنْ يَّشَاۤءُ عَقِيْمًا ۗاِنَّهٗ عَلِيْمٌ قَدِيْرٌ

au yuzawwijuhum żukrānaw wa ināṡā(n), wa yaj‘alu may yasyā'u ‘aqīmā(n), innahū ‘alīmun qadīr(un).

walama a bɛ cɛ ni muso sifaw di, ka min diyabɔ, a bɛ o kɛ den sɔrɔbaga ye. Ale lo be koo bɛɛ lɔn ani a be se koo bɛɛ la.

وَالَّذِيْ خَلَقَ الْاَزْوَاجَ كُلَّهَا وَجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْفُلْكِ وَالْاَنْعَامِ مَا تَرْكَبُوْنَۙ

wal-lażī khalaqal-azwāja kullahā wa ja‘ala lakum minal-fulki wal-an‘āmi mā tarkabūn(a).

Ani min ye fɛɛn bɛɛ dan fila fila, ka kurunw ni bɛgɛnw dilan aw ye, aw be tagama minw kan.

وَالْاَرْضَ مَدَدْنٰهَا وَاَلْقَيْنَا فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍۢ بَهِيْجٍۙ

wal-arḍa madadnāhā wa alqainā fīhā rawāsiya wa ambatnā fīhā min kulli zaujim bahīj(in).

An ye dugukolo min yɛlɛma ka kulu barikamanw dan, ka falenfɛn cɛɲumanw dan a kan.

وَمِنْ كُلِّ شَيْءٍ خَلَقْنَا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

wa min kulli syai'in khalaqnā zaujaini la‘allakum tażakkarūn(a).

An ye fɛɛn bɛɛ dan fila fila walisa aw ka hakili to (Ala ka bonya la).

وَاَنَّهٗ خَلَقَ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْاُنْثٰىۙ

wa annahū khalaqaz-zaujainiż-żakara wal-unṡā.

ani tiɲɛ na, ale lo ye cɛɛ ni muso dan.

فِيْهِمَا مِنْ كُلِّ فَاكِهَةٍ زَوْجٰنِۚ

fīhimā min kulli fākihatin zaujān(i).

Sankolo fila nunu kɔnɔ, yiriden sifa caaman be yen fila fila.

فَجَعَلَ مِنْهُ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْاُنْثٰىۗ

fa ja‘ala minhuz-zaujainiż-żakara wal-unṡā.

o kɔ, a ka cɛ ni muso fila dan o ra.

وَّخَلَقْنٰكُمْ اَزْوَاجًاۙ

wa khalaqnākum azwājā(n).

An ka aw dan fla fila;

وَمَا خَلَقَ الذَّكَرَ وَالْاُنْثٰىٓ ۙ

wa mā khalaqaż-żakara wal-unṡā.

Cɛ ni muso dancogo kosɔn;