Q.S Аль-Бакара (اَلْبَقَرَة) - 286 Стихты нымæц

الۤمّۤ ۚ

alif lām mīm.

Alif Lam Mim

ذٰلِكَ الْكِتٰبُ لَا رَيْبَ ۛ فِيْهِ ۛ هُدًى لِّلْمُتَّقِيْنَۙ

Żālikal-kitābu lā raiba fīh(i), hudal lil-muttaqīn(a).

Ацы чиныг (Хъуыран) ууыл дызæрдыг нæ кæны; дингæнæг чи у, уыдонæн фæндагамонæг

الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ ۙ

al-lażīna yu'minūna bil-gaibi wa yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).

(ома) æнæуынгæйыл чи æууæнды, куывдтытæ чи кæны æмæ сын цы хæринаг радтам, уымæй иу хай чи хардз кæны, уыдон

وَالَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ ۚ وَبِالْاٰخِرَةِ هُمْ يُوْقِنُوْنَۗ

wal-lażīna yu'minūna bimā unzila ilaika wa mā unzila min qablik(a), wabil-ākhirati hum yūqinūn(a).

æмæ, дæуæн (Мæхæмæт) цы (Хъуыран) æрцыд æмæ дæ размæ цы чингуытæ æрвыст æрцыдысты, уыдоныл чи æууæнды, æмæ мæрдтыбæстæ кæй ис, ууыл чи æууæнды

اُولٰۤىِٕكَ عَلٰى هُدًى مِّنْ رَّبِّهِمْ ۙ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

ulā'ika ‘alā hudam mir rabbihim wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

Уыдон сты, сæ Хицауæй фæндагамонæг чи исы, ​​уыдон, æмæ уыдон сты амондджынтæ

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا سَوَاۤءٌ عَلَيْهِمْ ءَاَنْذَرْتَهُمْ اَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

innal-lażīna kafarū sawā'un ‘alaihim a'anżartahum am lam tunżirhum lā yu'minūn(a).

Æцæгдæр, чи нæ уырны, уыдонæн дæр афтæ у, ды дæ (Мæхæмæт) фæдзæхсай, кæнæ сæ нæ бафæдзæхсай, уæддæр нæ баууæнддзысты.

خَتَمَ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ وَعَلٰى سَمْعِهِمْ ۗ وَعَلٰٓى اَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَّلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ ࣖ

khatamallāhu ‘alā qulūbihim wa ‘alā sam‘ihim wa ‘alā abṣārihim gisyāwatuw wa lahum ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Аллах сын сæ зæрдæтæ æмæ сæ хъустæ æрæхгæдта, сæ цæстæнгас сын æхгæд æрцыд, æмæ сын æрцæудзæн уæззау æфхæрд

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّقُوْلُ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَبِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنِيْنَۘ

wa minan-nāsi may yaqūlu āmannā billāhi wa bil-yaumil-ākhiri wa mā hum bimu'minīn(a).

Æмæ адæмы æхсæн ис ахæмтæ, кæцытæ фæзæгъынц: «Мах æууæндæм Аллахы æмæ Фæстаг боныл», æцæгæй та уырнджытæ не сты

يُخٰدِعُوْنَ اللّٰهَ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۚ وَمَا يَخْدَعُوْنَ اِلَّآ اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُوْنَۗ

yukhādi‘ūnallāha wal-lażīna āmanū wa mā yakhda‘ūna illā anfusahum wa mā yasy‘urūn(a).

Уыдон сайынц Аллахы æмæ уырнæг адæмы, фæлæ æрмæст сæхи сайынц, æнæ бамбаргæйæ

فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌۙ فَزَادَهُمُ اللّٰهُ مَرَضًاۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ ۢ ەۙ بِمَا كَانُوْا يَكْذِبُوْنَ

fī qulūbihim maraḍun fa zādahumullāhu maraḍā(n), wa lahum ‘ażābun alīmum bimā kānū yakżibūn(a).

Сæ зæрдæты уыд низ, уæд Аллах низмæ бафтыдта, æмæ райстой риссаг æфхæрд, сайгæ кæй кодтой, уый тыххæй.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ لَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِۙ قَالُوْٓا اِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُوْنَ

wa iżā qīla lahum lā tufsidū fil-arḍ(i), qālū innamā naḥnu muṣliḥūn(a).

Æмæ сын куы фæзæгъынц: «Зæххыл фыдбылыз ма ракæнут!» Уыдон дзуапп радтой: «Æцæгæй та, мах стæм, чи хуыздæр кæны, уыдон».

اَلَآ اِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُوْنَ وَلٰكِنْ لَّا يَشْعُرُوْنَ

alā innahum humul-mufsidūna wa lākil lā yasy‘urūn(a).

Рох дæ ма уæд, æцæгæй та зиан хæссынц уыдон, фæлæ йæ нæ æмбарынц

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اٰمِنُوْا كَمَآ اٰمَنَ النَّاسُ قَالُوْٓا اَنُؤْمِنُ كَمَآ اٰمَنَ السُّفَهَاۤءُ ۗ اَلَآ اِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهَاۤءُ وَلٰكِنْ لَّا يَعْلَمُوْنَ

wa iżā qīla lahum āminū kamā āmanan nāsu qālū anu'minu kamā āmanas-sufahā'(u), alā innahum humus-sufahā'u wa lākil lā ya‘lamūn(a).

Æмæ сын куы фæзæгъынц: «Иннæтæ куыд баууæндыдысты, афтæ баууæндут!» Уыдон дзуапп радтой: «Æнæзонд адæм куыд æууæндынц, афтæ мах дæр хъуамæ æууæндæм?» Рох дæ ма уæд, æцæгæй та уыдон сты, æмбарынад кæмæн нæ фаг кæны, фæлæ нæ зонынц.

وَاِذَا لَقُوا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَالُوْٓا اٰمَنَّا ۚ وَاِذَا خَلَوْا اِلٰى شَيٰطِيْنِهِمْ ۙ قَالُوْٓا اِنَّا مَعَكُمْ ۙاِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِءُوْنَ

wa iżā laqul-lażīna āmanū qālū āmannā, wa iżā khalau ilā syayāṭīnihim qālū innā ma‘akum, innamā naḥnu mustahzi'ūn(a).

Æмæ уырнæг адæмыл куы сæмбæлынц, уæд фæзæгъынц: «Мах æууæндæм». Фæлæ сæ хæйрæджытæм (разамонджытæм) куы æрыздæхтысты, уæд загътой: «Æцæг, мах сымахимæ стæм, æрмæст хынджылæг кæнæм».

اَللّٰهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَيَمُدُّهُمْ فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

allāhu yastahzi'u bihim wa yamudduhum fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

Аллах сæ хынджылæг кæндзæн æмæ сæ ныууадздзæн рæдыды.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الضَّلٰلَةَ بِالْهُدٰىۖ فَمَا رَبِحَتْ تِّجَارَتُهُمْ وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ

ulā'ikal-lażīnasytarawuḍ-ḍalālata bil-hudā, famā rabiḥat tijāratuhum wa mā kānū muhtadīn(a).

Уыдон сты, рæдыд разамындæй чи балхæдта, уыдон. Уæдæ сæ базарад уыд æнамонд æмæ сын ницы разамынд лæвæрдтой.

مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِى اسْتَوْقَدَ نَارًا ۚ فَلَمَّآ اَضَاۤءَتْ مَا حَوْلَهٗ ذَهَبَ اللّٰهُ بِنُوْرِهِمْ وَتَرَكَهُمْ فِيْ ظُلُمٰتٍ لَّا يُبْصِرُوْنَ

maṡaluhum kamaṡalil-lażistauqada nārā(n), falammā aḍā'at mā ḥaulahūū żahaballāhu binūrihim wa tarakahum fī ẓulumātil lā yubṣirūn(a).

Сæ дæнцæг у, арт чи ссыгъдæг кæны, фæлæ йæ алыварс куы ныррухс кæны, уæд сын Аллах сæ рухс байсы æмæ сæ талынджы ныууадзы, æнæуынгæйæ.

صُمٌّ ۢ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَرْجِعُوْنَۙ

Ṣummum bukmun ‘umyun fahum lā yarji‘ūn(a).

Сты хъусæй хъусæй, æнæдзургæйæ æмæ куырмæй, уымæ гæсгæ сæ бон нæу фæстæмæ раздæхын.

اَوْ كَصَيِّبٍ مِّنَ السَّمَاۤءِ فِيْهِ ظُلُمٰتٌ وَّرَعْدٌ وَّبَرْقٌۚ يَجْعَلُوْنَ اَصَابِعَهُمْ فِيْٓ اٰذَانِهِمْ مِّنَ الصَّوَاعِقِ حَذَرَ الْمَوْتِۗ وَاللّٰهُ مُحِيْطٌۢ بِالْكٰفِرِيْنَ

au kaṣayyibim minas-samā'i fīhi ẓulumātuw wa ra‘duw wa barq(un), yaj‘alūna aṣābi‘ahum fī āżānihim minaṣ-ṣawā‘iqi ḥażaral-maut(i), wallāhu muḥīṭum bil- kāfirīn(a).

Кæнæ та (адæймагыл, кæцыйыл æрцæуы) арвæй тыхджын къæвда, йемæ талынг, æрвнæрд æмæ мигъы хуызæн. Сæ хъустæ æнгуылдзтæй æхгæнынц, (хизынц) æрвнæрды хъæрæй, уымæн æмæ тæрсынц мæлæтæй. Аллахмæ хауынц, æнæууæнк чи у, уыдон дæр.

يَكَادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ اَبْصَارَهُمْ ۗ كُلَّمَآ اَضَاۤءَ لَهُمْ مَّشَوْا فِيْهِ ۙ وَاِذَآ اَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قَامُوْا ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَاَبْصَارِهِمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

yakādul-barqu yakhṭafu abṣārahum, kullamā aḍā'a lahum masyau fīh(i), wa iżā aẓlama ‘alaihim qāmū, wa lau syā'allāhu lażahaba bisam‘ihim wa abṣārihim, innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Мигъы æрттывд сæ цæст æрæййæфтаид. Кæддæриддæр (æрттивгæ) æрттивы, уæд йæ быны фæцæуынц, æмæ сыл талынг куы бахауы, уæд æрлæууынц. Аллахы куы бафæндид, уæд сын байстаид сæ хъус æмæ сæ цæстæнгас. Æцæгæйдæр, Аллах у Æппæтхъомысджын æппæтæй дæр.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوْا رَبَّكُمُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ وَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَۙ

yā ayyuhan-nāsu‘budū rabbakumul-lażī khalaqakum wal-lażīna min qablikum la‘allakum tattaqūn(a).

О адæм! Кув дæ Хицауæн, кæцы дæ сфæлдыста æмæ дæ размæ чи уыд, уыдонæн, цæмæй дæ къухы бафта дингæнæгдзинад.

الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ فِرَاشًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً ۖوَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚ فَلَا تَجْعَلُوْا لِلّٰهِ اَنْدَادًا وَّاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

allażī ja‘ala lakumul-arḍa firāsyaw was-samā'a binā'ā(n), wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, falā taj‘alū lillāhi andādaw wa antum ta‘lamūn(a).

(Уый у), кæцы дын сарæзта зæхх хуыссæн, арв та — æмбæрзæн, æмæ Уый у, арвæй дон (къæвда) чи æрвиты, уый, стæй дын йемæ дыргътæ дæтты хæринагæн. Уымæ гæсгæ, цалынмæ зонут, уæдмæ Аллахæн æмтохгæнæг ма æвæрут.

وَاِنْ كُنْتُمْ فِيْ رَيْبٍ مِّمَّا نَزَّلْنَا عَلٰى عَبْدِنَا فَأْتُوْا بِسُوْرَةٍ مِّنْ مِّثْلِهٖ ۖ وَادْعُوْا شُهَدَاۤءَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa in kuntum fī raibim mimmā nazzalnā ‘alā ‘abdinā fa'tū bisūratim mim miṡlih(ī), wad‘ū syuhadā'akum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).

Æмæ кæд дызæрдыг кæныс (Хъуыраныл), мах нæ лæггадгæнæгмæ (Мæхæмæтмæ) кæй æрвыстам, ууыл, уæд уый хуызæн сурæ сараз æмæ дæ æххуысгæнæджы æрбахон Аллахæй дарддæр, кæд æцæг дæ, уæд.

فَاِنْ لَّمْ تَفْعَلُوْا وَلَنْ تَفْعَلُوْا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِيْ وَقُوْدُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ ۖ اُعِدَّتْ لِلْكٰفِرِيْنَ

fa'illam taf‘alū wa lan taf‘alū fattaqun-nāral-latī waqūduhan-nāsu wal-ḥijārah(tu), u‘iddat lil-kāfirīn(a).

Кæд дæ бон нæу йæ саразын, æмæ (æнæмæнг) нæ бафæраздзынæ, уæд тæрс зындоны артæй, кæцыйы æртаг сты адæм æмæ дуртæ, кæцытæ цæттæгонд сты æнæуырнæг адæмæн.

وَبَشِّرِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ ۗ كُلَّمَا رُزِقُوْا مِنْهَا مِنْ ثَمَرَةٍ رِّزْقًا ۙ قَالُوْا هٰذَا الَّذِيْ رُزِقْنَا مِنْ قَبْلُ وَاُتُوْا بِهٖ مُتَشَابِهًا ۗوَلَهُمْ فِيْهَآ اَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَّهُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wa basysyiril-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti anna lahum jannātin tajrī min taḥtihal- anhār(u), kullamā ruziqū minhā min ṡamaratir rizqā(n), qālū hāżal-lażī ruziqnā min qablu wa utū bihī mutasyābihā(n), wa lahum fīhā azwājum muṭahharatuw wa hum fīhā khālidūn(a).

Æмæ хорз хабар хæссут, чи уырны æмæ хорз хъуыддæгтæ чи кæны, уыдонæн, цæмæй сын лæвæрд цæуой цæхæрадæттæ, кæцыты бынæй цæуынц цæугæдæттæ. Уæларвæй дыргътæ сын куы раттынц хæринагæн, уæд фæзæгъынц: «Уый махæн раздæр лæвæрд æрцыд». Уыдонæн лæвæрд æрцыдысты æнгæс (дыргътæ). Æмæ уым (райсынц) сыгъдæг цардæмбæлттæ. Баззайынц дзы.

۞ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَسْتَحْيٖٓ اَنْ يَّضْرِبَ مَثَلًا مَّا بَعُوْضَةً فَمَا فَوْقَهَا ۗ فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّهِمْ ۚ وَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَيَقُوْلُوْنَ مَاذَآ اَرَادَ اللّٰهُ بِهٰذَا مَثَلًا ۘ يُضِلُّ بِهٖ كَثِيْرًا وَّيَهْدِيْ بِهٖ كَثِيْرًا ۗ وَمَا يُضِلُّ بِهٖٓ اِلَّا الْفٰسِقِيْنَۙ

innallāha lā yastaḥyī ay yaḍriba maṡalam mā ba‘ūḍatan famā fauqahā, fa'ammal- lażīna āmanū faya‘lamūna annahul-ḥaqqu mir rabbihim, wa ammal-lażīna kafarū fayaqūlūna māżā arādallāhu bihāżā maṡalā(n), yuḍillu bihī kaṡīraw wa yahdī bihī kaṡīrā(n), wa mā yuḍillu bihī illal-fāsiqīn(a).

Æцæгæйдæр, Аллах нæ фæзивæг кæны кæрдæг кæнæ уымæй чысылдæр исты дæнцæг скæнынæй. Чи ӕууӕнды, уыдон та зонынц, уый Хуыцауӕй ӕцӕгад кӕй у. Фæлæ чи нæ уырны, уыдон фæзæгъынц: «Цы зæгъынмæ хъавыд Аллах ацы æмбисондæй?» Уыцы (æмбисондæй) бирæты ауагъта рæдыд фæндагыл, æмæ уыцы (уымæй дæр) бирæтæн радта фæндагамонæг. Фæлæ Уый никæй рæдийын кæны ацы (æмбисондæй) фыдгæнджыты йеддæмæ,

الَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖۖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

allażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqih(ī), wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika humul-khāsirūn(a).

(ома) уыдон, кæцытæ халынц Аллахы бадзырд (бадзырд) фидаргонд куы æрцæуы, уый фæстæ, æмæ халынц, Аллах цы бафæдзæхста, цæмæй баст уой æмæ зæххыл фыдбылызтæ æвзæрын кæной. Уыдон сты, чи фесафы, уыдон.

كَيْفَ تَكْفُرُوْنَ بِاللّٰهِ وَكُنْتُمْ اَمْوَاتًا فَاَحْيَاكُمْۚ ثُمَّ يُمِيْتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيْكُمْ ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

kaifa takfurūna billāhi wa kuntum amwātan fa'aḥyākum, ṡumma yumītukum ṡumma yuḥyīkum ṡumma ilaihi turja‘ūn(a).

Куыд хъуамæ æууæндай Аллахыл, мард куы уыдтæ, уæд дын радта цард, стæй дæ амардта, стæй дæ райгас кодта. Уæд Уымæ æрыздæхдзыстут.

هُوَ الَّذِيْ خَلَقَ لَكُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا ثُمَّ اسْتَوٰٓى اِلَى السَّمَاۤءِ فَسَوّٰىهُنَّ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ ۗ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

huwal-lażī khalaqa lakum mā fil-arḍi jamī‘ā(n), ṡummastawā ilas-samā'i fasawwāhunna sab‘a samāwāt(in), wa huwa bikulli syai'in ‘alīm(un).

Уый у (Аллах), кæцы дын сфæлдыста зæххыл алцыдæр, стæй ацыд уæларвмæ, стæй сæ æххæст кодта авд арвмæ. Æмæ Уый у Æппæтзонæг алцыдæр.

وَاِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اِنِّيْ جَاعِلٌ فِى الْاَرْضِ خَلِيْفَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَجْعَلُ فِيْهَا مَنْ يُّفْسِدُ فِيْهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاۤءَۚ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ ۗ قَالَ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iż qāla rabbuka lil-malā'ikati innī jā‘ilun fil-arḍi khalīfah(tan), qālū ataj‘alu fīhā may yufsidu fīhā wa yasfikud-dimā'(a), wa naḥnu nusabbiḥu biḥamdika wa nuqaddisu lak(a), qāla innī a‘lamu mā lā ta‘lamūn(a).

Æмæ (хъуыды ма кæнут) уæ Хицау зæдтæн куы загъта: «Æз зæххыл халиф сараздзынæн». Уыдон загътой: «Ды дзы искæй æрæвæрдзынæ, хæлд æмæ туг чи ныккалдзæн, мах та Дæ кадджын кæнæм æмæ Дæ ном срухс кæнæм?» Уый загъта: «Æз зонын, сымах цы нæ зонут, уый».

وَعَلَّمَ اٰدَمَ الْاَسْمَاۤءَ كُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلٰۤىِٕكَةِ فَقَالَ اَنْۢبِـُٔوْنِيْ بِاَسْمَاۤءِ هٰٓؤُلَاۤءِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa ‘allama ādamal-asmā'a kullahā ṡumma ‘araḍahum ‘alal-malā'ikati faqāla ambi'ūnī bi'asmā'i hā'ulā'i in kuntum ṣādiqīn(a).

Æмæ Адамæн се ппæты нæмттæ дæр бацамыдта, стæй сæ равдыста зæдтæн, зæгъгæ, «Зæгъ Мæнæн, кæд æцæг дæ, уæд æппæт уыдæтты нæмттæ!»

قَالُوْا سُبْحٰنَكَ لَا عِلْمَ لَنَآ اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا ۗاِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

qālū subḥānaka lā ‘ilma lanā illā mā ‘allamtanā, innaka antal-‘alīmul-ḥakīm(u).

Уыдон дзуапп радтой: «Кад Дæуæн, мах ницы зонæм, Ды нын цы бацамыдтай, уый йеддæмæ. Æцæгæйдæр, Ды дæ Æппæтзонæг, Æппæтзондджын».

قَالَ يٰٓاٰدَمُ اَنْۢبِئْهُمْ بِاَسْمَاۤىِٕهِمْ ۚ فَلَمَّآ اَنْۢبَاَهُمْ بِاَسْمَاۤىِٕهِمْۙ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ غَيْبَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۙ وَاَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا كُنْتُمْ تَكْتُمُوْنَ

qāla yā ādamu ambi'hum bi'asmā'ihim, falammā amba'ahum bi'asmā'ihim, qāla alam aqul lakum innī a‘lamu gaibas-samāwāti wal-arḍ(i), wa a‘lamu mā tubdūna wa mā kuntum taktumūn(a).

Уый (Аллах) загъта: «О Адам! Зæгъ сын нæмттæ!» Уый (Адам) йæ ном куы загъта, уæд загъта: «Æз дын нæ загътон, арв æмæ зæххы сусæгдзинæдтæ кæй зонын, æмæ цы раргом кæныс æмæ цы æмбæхсыс, уый кæй зонын?»

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اَبٰى وَاسْتَكْبَرَۖ وَكَانَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li ādama fasajadū illā iblīs(a), abā wastakbara wa kāna minal-kāfirīn(a).

Æмæ (хъуыды ма кæнут) зæдтæн куы загътам: «Адамæн ныллæг кувут!» Афтæмæй Сатанайæ йеддæмæ сæ сæр ныллæг акуывтой. Уый нæ разы кæны æмæ æппæлы, æмæ хауы æнæуырнæг къордмæ.

وَقُلْنَا يٰٓاٰدَمُ اسْكُنْ اَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَكُلَا مِنْهَا رَغَدًا حَيْثُ شِئْتُمَاۖ وَلَا تَقْرَبَا هٰذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُوْنَا مِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa qulnā yā ādamuskun anta wa zaujukal-jannata wa kulā minhā ragadan ḥaiṡu syi'tumā, wa lā taqrabā hāżihisy-syajarata fa takūnā minaẓ-ẓālimīn(a).

Æмæ загътам: «Адам, ды æмæ дæ ус Дзæнæты цæр æмæ дзы хæр, цас дæ фæнды, уыйбæрц, фæлæ ацы бæласмæ ма хæстæг кæн, цæмæй фыдгæнджыты æхсæн ма бахауай!»

فَاَزَلَّهُمَا الشَّيْطٰنُ عَنْهَا فَاَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيْهِ ۖ وَقُلْنَا اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚ وَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

fa'azallahumasy-syaiṭānu ‘anhā fa akhrajahumā mimmā kānā fīh(i), wa qulnahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).

Уый фӕстӕ Хӕйрӕг сӕ дыууӕйы дӕр дзӕнӕтӕй ракодта, ӕмӕ дзы цалынмӕ уыдысты, уӕдмӕ сӕ уырдыгӕй фӕтардтой. Æмæ йын загътам: «Ацæут, уæ ​​иуæй-иутæ сты иннæты знæгтæ, æмæ уын зæххыл уыдзæн цæрæн бынæттæ æмæ æхцондзинад, цалынмæ рæстæг нæ снысан уа, уæдмæ».

فَتَلَقّٰٓى اٰدَمُ مِنْ رَّبِّهٖ كَلِمٰتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّهٗ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

fatalaqqā ādamu mir rabbihī kalimātin fatāba ‘alaih(i), innahū huwat-tawwābur- raḥīm(u).

Уæд Адам райста ныхæстæ йæ Хицауæй, æмæ йын йæ фæсмон райста. Æцæгæйдæр, Аллах у æрфæсмонгæнæг, æппæты тæригъæддаг.

قُلْنَا اهْبِطُوْا مِنْهَا جَمِيْعًا ۚ فَاِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِّنِّيْ هُدًى فَمَنْ تَبِعَ هُدَايَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

qulnahbiṭū minhā jamī‘ā(n), fa'immā ya'tiyannakum minnī hudan faman tabi‘a hudāya falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Мах загътам: «Дзæнæтæй æрцæут, уеппæт дæр, уæд уæм Мæнæй куы æрцæуа фæндагамонæг, уæд Мæ разамындмæ гæсгæ чи цæуа, уымæн тас нæ уыдзæн, нæдæр маст кæндзæн».

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ ࣖ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Нæ нысæнттæ чи нæ уырны æмæ чи нæ нымайы, уыдон та сты, æнустæм кæм цæрдзысты, уыцы Арты ахæсттæ.

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَوْفُوْا بِعَهْدِيْٓ اُوْفِ بِعَهْدِكُمْۚ وَاِيَّايَ فَارْهَبُوْنِ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa aufū bi‘ahdī ūfi bi‘ahdikum, wa iyyāya farhabūn(i).

Израилы фырттӕ! Дæ зæрдыл дар, цы арфæтæ дын радтон, уыдон. Æмæ Мæнæн дæ дзырд сæххæст кæн, Æз дын Мæ дзырд сæххæст кæндзынæн, æмæ æрмæстдæр Мæнæй тæрс.

وَاٰمِنُوْا بِمَآ اَنْزَلْتُ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَكُمْ وَلَا تَكُوْنُوْٓا اَوَّلَ كَافِرٍۢ بِهٖ ۖ وَلَا تَشْتَرُوْا بِاٰيٰتِيْ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۖوَّاِيَّايَ فَاتَّقُوْنِ

wa āminū bimā anzaltu muṣaddiqal limā ma‘akum wa lā takūnū awwala kāfirim bih(ī), wa lā tasytarū bi'āyātī ṡamanan qalīlā(n), wa iyyāya fattaqūn(i).

Æмæ æууæндут, цы (Хъуыран) æрвыстон, кæцы бæлвырд кæны, цы ис (Тора) уæм, æмæ йæ фыццаг ма æууæндут. Мæ стихтæ асламæй ма уæй кæнут, æрмæст Мæнæй тæрсут.

وَلَا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُوا الْحَقَّ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa lā talbisul-ḥaqqa bil-bāṭili wa taktumul-ḥaqqa wa antum ta‘lamūn(a).

Æмæ рæстдзинад мæнгдзинадимæ ма æмхæццæ кæн æмæ (ма) æмбæхс рæстдзинад, цалынмæ йæ зоныс, уæдмæ.

وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَارْكَعُوْا مَعَ الرّٰكِعِيْنَ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta warka‘ū ma‘ar-rāki‘īn(a).

Æмæ куывд бакæнут, закъæттæ бафидут, чи ныллæууы, уыдонимæ бакувут.

۞ اَتَأْمُرُوْنَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنْسَوْنَ اَنْفُسَكُمْ وَاَنْتُمْ تَتْلُوْنَ الْكِتٰبَ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

ata'murūnan-nāsa bil-birri wa tansauna anfusakum wa antum tatlūnal-kitāb(a), afalā ta‘qilūn(a).

Цæмæн бардзырд кæныс иннæтæн хæрзиуæг, дæхи та ферох кæныс, кæд æмæ чиныг (Тора) кæсыс, уæддæр? Нæ йæ æмбарыс?

وَاسْتَعِيْنُوْا بِالصَّبْرِ وَالصَّلٰوةِ ۗ وَاِنَّهَا لَكَبِيْرَةٌ اِلَّا عَلَى الْخٰشِعِيْنَۙ

wasta‘īnū biṣ-ṣabri waṣ-ṣalāh(ti), wa innahā lakabīratun illā ‘alal-khāsyi‘īn(a).

Æмæ æххуыс курут (Аллахæй) фæразондзинад æмæ куывдæй. Æмæ (куывд) æцæгæйдæр зын у, æрмæст дингæнæг чи у, уыдонæй дарддæр

الَّذِيْنَ يَظُنُّوْنَ اَنَّهُمْ مُّلٰقُوْا رَبِّهِمْ وَاَنَّهُمْ اِلَيْهِ رٰجِعُوْنَ ࣖ

allażīna yaẓunnūna annahum mulāqū rabbihim wa annahum ilaihi rāji‘ūn(a).

(ома) уыдон, кæцытæ уырны, сæ Хицауыл кæй сæмбæлдзысты, æмæ йæм кæй æрыздæхдзысты.

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَنِّيْ فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa annī faḍḍaltukum ‘alal- ‘ālamīn(a).

Израилы фырттӕ! Дæ зæрдыл дар Мæ арфæтæ, кæцытæ дын балæвар кодтон, æмæ дын æз æххуыс кодтон ацы дунейы (уыцы рæстæджы) æппæт иннæ адæмтæй.

وَاتَّقُوْا يَوْمًا لَّا تَجْزِيْ نَفْسٌ عَنْ نَّفْسٍ شَيْـًٔا وَّلَا يُقْبَلُ مِنْهَا شَفَاعَةٌ وَّلَا يُؤْخَذُ مِنْهَا عَدْلٌ وَّلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

wattaqū yaumal lā tajzī nafsun ‘an nafsin syai'aw wa lā yuqbalu minhā syafā‘atuw wa lā yu'khażu minhā ‘adluw wa lā hum yunṣarūn(a).

Æмæ тæрсут уыцы бонæй, кæд æмæ ничи бахъахъхъæндзæн иннæйы гыццыл дæр. Уæдмæ та уыдонæй цыфæнды куырдиат æмæ æлхæд дæр нæ райсдзысты æмæ сын нæ баххуыс кæндзысты.

وَاِذْ نَجَّيْنٰكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِ يُذَبِّحُوْنَ اَبْنَاۤءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَاۤءَكُمْ ۗ وَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَاۤءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ

wa iż najjainākum min āli fir‘auna yasūmūnakum sū'al-‘ażābi yużabbiḥūna abnā'akum wa yastaḥyūna nisā'akum, wa fī żālikum balā'um mir rabbikum ‘aẓīm(un).

Æмæ (хъуыды ма кæнут), куы уæ фервæзын кодтам (Фараон æмæ) Фараоны фæдонтæй. Уыдон дын карз хъизæмæрттæ бавзæрстой. Уыдон дын дæ фыртты амарынц æмæ дæ чызджыты цардæй фервæзын кæнынц. Æмæ уыцы цауы уый у стыр фæлварæн дæ Хицауæй.

وَاِذْ فَرَقْنَا بِكُمُ الْبَحْرَ فَاَنْجَيْنٰكُمْ وَاَغْرَقْنَآ اٰلَ فِرْعَوْنَ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُوْنَ

wa iż faraqnā bikumul-baḥra fa'anjainākum wa agraqnā āla fir‘auna wa antum tanẓurūn(a).

Æмæ (хъуыды ма кæнут) денджыз уын куы дих кодтам, цæмæй уæ фервæзын кæнæм æмæ (Фараоны æмæ) фараоны фæдонты аныгъуылын кодтам, сымах та кæсгæйæ.

وَاِذْ وٰعَدْنَا مُوْسٰىٓ اَرْبَعِيْنَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِهٖ وَاَنْتُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa iż wā‘adnā mūsā arba‘īna lailatan ṡummattakhażtumul-‘ijla mim ba‘dihī wa antum ẓālimūn(a).

Æмæ (хъуыды ма кæнут), Моисейæн цыппор æхсæвы зæрдæ куы бавæрдтам, уæд. Уæд сымах (Израилы фырттæ) йæ ацæуыны фæстæ сарæзтат уæрыккæн нывонд (кувинагæн), æмæ сымах (систут) фыдгæнджытæ.

ثُمَّ عَفَوْنَا عَنْكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

Ṡumma ‘afaunā ‘ankum mim ba‘di żālika la‘allakum tasykurūn(a).

Уый фæстæ уын ныххатыр кодтам, цæмæй бузныг уат.

وَاِذْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَالْفُرْقَانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ

wa iż ātainā mūsal-kitāba wal-furqāna la‘allakum tahtadūn(a).

Æмæ (уæ зæрдыл бадарут), Муссæйæн Чиныг æмæ Фуркъан куы радтам, цæмæй уæ фæндаг уа.

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ اَنْفُسَكُمْ بِاتِّخَاذِكُمُ الْعِجْلَ فَتُوْبُوْٓا اِلٰى بَارِىِٕكُمْ فَاقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ عِنْدَ بَارِىِٕكُمْۗ فَتَابَ عَلَيْكُمْ ۗ اِنَّهٗ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

wa iż qāla mūsā liqaumihī yā qaumi innakum ẓalamtum anfusakum bittikhāżikumul- ‘ijla fatūbū ilā bāri'ikum faqtulū anfusakum, żālikum khairul lakum ‘inda bāri'ikum, fatāba ‘alaikum, innahū huwat-tawwābur-raḥīm(u).

Æмæ (уæ зæрдыл бадарут) Муссæ йæ адæмæн куы загъта: «О мæ адæм! Æцæгæйдæр уæхи фыдбылыз сарæзтат, уæрыкк (кувинагæн) кæй сарæзтат, уымæ гæсгæ æрфæсмон кæнут уе Сфæлдисæгæн æмæ уæхи амарут.

وَاِذْ قُلْتُمْ يٰمُوْسٰى لَنْ نُّؤْمِنَ لَكَ حَتّٰى نَرَى اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْكُمُ الصّٰعِقَةُ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُوْنَ

wa iż qultum yā mūsā lan nu'mina laka ḥattā narallāha jahratan fa'akhażatkumuṣ-ṣā‘iqatu wa antum tanẓurūn(a).

Æмæ (дæ зæрдыл дар) куы загътай: «О Муссæ! Мах дыл нæ баууæнддзыстæм, цалынмæ Аллахы ирдæй нæ фенæм», ​​уæд дæм мигъы ныццавта, цалынмæ ды кастæ, уæдмæ.

ثُمَّ بَعَثْنٰكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَوْتِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

Ṡumma ba‘aṡnākum mim ba‘di mautikum la‘allakum tasykurūn(a).

Уæд, дæ мæлæты фæстæ дæ райгас кодтам, цæмæй бузныг уай.

وَظَلَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْغَمَامَ وَاَنْزَلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰى ۗ كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْ ۗ وَمَا ظَلَمُوْنَا وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

wa ẓallalnā ‘alaikumul-gamāma wa anzalnā ‘alaikumul-manna was-salwā, kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa mā ẓalamūnā wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Æмæ дæ æрæмбæрзтам мигътæй, æмæ дын æрвыстам манн æмæ салва. Хорз (хæринаг) хæрут, мах уын цы хæринаг радтам, уымæй. Уыдон нын фыдгæнæг нæ кодтой, фæлæ сæхицæн фыдгæнæг кодтой.

وَاِذْ قُلْنَا ادْخُلُوْا هٰذِهِ الْقَرْيَةَ فَكُلُوْا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ رَغَدًا وَّادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَّقُوْلُوْا حِطَّةٌ نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطٰيٰكُمْ ۗ وَسَنَزِيْدُ الْمُحْسِنِيْنَ

wa iż qulnadkhulū hāżihil-qaryata fakulū minhā ḥaiṡu syi'tum ragadaw wadkhulul- bāba sujjadaw wa qūlū ḥiṭṭatun nagfir lakum khaṭāyākum, wa sanazīdul-muḥsinīn(a).

Æмæ (уæ зæрдыл дарут), куы загътам: «Бацæут ацы бæстæмæ (Байтулмакдис), уæд хæрут хæрзадæй (алыгъуызон хæринæгтæ), кæцытæ дзы ис, куыд уæ фæнды, афтæ. Æмæ йæ кулдуармæ бацæут, æркъул кæнгæйæ, æмæ зæгъут: «Сирвæзын нæ кæнут (нæ тæригъæдтæй),» æнæмæнгæй уын ныххатыр кæндзыстæм уæ рæдыдтытæ. Æмæ хорздзинад чи аразы, уыдонæн фылдæр кæндзыстæм (хæрзиуджытæ).

فَبَدَّلَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا قَوْلًا غَيْرَ الَّذِيْ قِيْلَ لَهُمْ فَاَنْزَلْنَا عَلَى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا رِجْزًا مِّنَ السَّمَاۤءِ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ ࣖ

fabaddalal-lażīna ẓalamū qaulan gairal-lażī qīla lahum fa anzalnā ‘alal-lażīna ẓalamū rijzam minas-samā'i bimā kānū yafsuqūn(a).

Уæд æнæраст адæм фæдзæхст баивтой (æндæр фæдзæхстæй), кæцы сын бардзырд нæ уыд. Уæдæ мах æруагътам бæллæх уæларвæй æнæраст адæмыл, уымæн æмæ уыдон (æдзухдæр) кодтой фыдхъуыддæгтæ.

۞ وَاِذِ اسْتَسْقٰى مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۗ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا ۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْ ۗ كُلُوْا وَاشْرَبُوْا مِنْ رِّزْقِ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

wa iżistasqā mūsā liqaumihī faqulnaḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fanfajarat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, kulū wasyrabū mir rizqillāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Æмæ (хъуыды ма кæнут) Моисей йæ адæмæн дон куы куырдта, уæд мах загътам: «Дæ лæдзæгæй къæдзæх ныццæв!» Афтæмæй дзы ракалдысты дыууадæс суадоны. Алы мыггаг дæр зоны йæ нуазыны бынат. Хæрут æмæ нуазут Аллахы хæринагæй (лæвæрд), æмæ зæххыл фыдбылыз ма кæнут зиан хæсгæйæ.

وَاِذْ قُلْتُمْ يٰمُوْسٰى لَنْ نَّصْبِرَ عَلٰى طَعَامٍ وَّاحِدٍ فَادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنْۢبِتُ الْاَرْضُ مِنْۢ بَقْلِهَا وَقِثَّاۤىِٕهَا وَفُوْمِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا ۗ قَالَ اَتَسْتَبْدِلُوْنَ الَّذِيْ هُوَ اَدْنٰى بِالَّذِيْ هُوَ خَيْرٌ ۗ اِهْبِطُوْا مِصْرًا فَاِنَّ لَكُمْ مَّا سَاَلْتُمْ ۗ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْكَنَةُ وَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ مِّنَ اللّٰهِ ۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُوْنَ النَّبِيّٖنَ بِغَيْرِ الْحَقِّ ۗ ذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ ࣖ

wa iż qultum yā mūsā lan naṣbira ‘alā ṭa‘āmiw wāḥidin fad‘u lanā rabbaka yukhrij lanā mimmā tumbitul-arḍu mim baqlihā wa qiṡṡā'ihā wa fūmihā wa ‘adasihā wa baṣalihā, qāla atastabdilūnal-lażī huwa adnā bil-lażī huwa khair(un), ihbiṭū miṣran fa inna lakum mā sa'altum, wa ḍuribat ‘alaihimuż-żillatu wal-maskanatu wa bā'ū bigaḍabim minallāh(i), żālika bi'annahum kānū yakfurūna bi'āyātillāhi wa yaqtulūnan- nabiyyīna bi gairil-ḥaqq(i), żālika bimā ‘aṣaw wa kānū ya‘tadūn(a).

Æмæ (дæ зæрдыл дар), куы загътай: «О Муссæ! Махæн нæ бон нæу æрмæст иу хæринаг хæрын, уæдæ мах тыххæй ракур дæ Хицауæй, цæмæй нын ратта, зæхх цы зайы, уый, зæгъæм: халсартæ, хъæдур, цыхт, хъæдур æмæ шалот». Уый (Моисей) дзуапп радта: «Хорздзинады бæсты исты æвзæр курыс? Ацу горæтмæ, цы курай, уый æнæмæнг райсдзынæ». Уæд сæм æрцыд худинаг æмæ мæгуырдзинад, æмæ (ногæй) райстой маст Аллахæй. Уый (æрцыд), уымæн æмæ уыдон нæ сразы сты Аллахы стихтæ æмæ мардтой пехуымпарты æнæ раст (раст аххосæгтæй). Уый уымæн, æмæ сты æнæкоммæгæс æмæ ахизынц арæнтæ.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَادُوْا وَالنَّصٰرٰى وَالصَّابِــِٕيْنَ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hādū wan-naṣārā waṣ-ṣābi'īna man āmana billāhi wal- yaumil-ākhiri wa ‘amila ṣāliḥan fa lahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Æцæгæйдæр, чи æууæнды, уыдон, дзуттæгтæ, чырыстонтæ æмæ сабейæгтæ, чидæриддæр (се ’хсæн) æууæнды Аллах æмæ Фæстаг боныл, æмæ хорз хъуыддæгтæ кæны, уыдонæн сæ Хицау хæрзиуæг райсдзæн, тас сын нæй, æмæ хъыг нæ кæнынц.

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّوْرَۗ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqakum wa rafa‘nā fauqakumuṭ-ṭūr(a), khużū mā ātainākum biquwwatiw ważkurū mā fīhi la‘allakum tattaqūn(a).

Æмæ (хъуыды ма кæнут) уæ зæрдæвæрд куы райстам æмæ уæ уæлæ хох (Синаи) куы сæвæрдтам, уæд (дзургæйæ): «Цы уын радтам, ууыл фидар хæцут ​​æмæ дзы цы ис, уый уæ зæрдыл дарут, цæмæй æрцæуат дингæнæгдзинадмæ».

ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ فَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ لَكُنْتُمْ مِّنَ الْخٰسِرِيْنَ

Ṡumma tawallaitum mim ba‘di żālika falau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū lakuntum minal-khāsirīn(a).

Уый фæстæ ды дæхи айстаис. Уæдæ дын Аллахы хорзæх æмæ йæ фæлмæнзæрдæдзинад куы нæ уыдаид, уæд æнæмæнгæй уыдаис зианджынтæй иу.

وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِيْنَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِى السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ

wa laqad ‘alimtumul-lażīna‘tadau minkum fis-sabti faqulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).

Æмæ æцæгæйдæр, сымах зыдтат, сабаты уе ’хсæн фыдракæндтæ чи кодта, уыдоны, уымæ гæсгæ сын загътам: «Уæд æгад маймулитæ!»

فَجَعَلْنٰهَا نَكَالًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهَا وَمَا خَلْفَهَا وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَ

faja‘alnāhā nakālal limā baina yadaihā wa mā khalfahā wa mau‘iẓatal lil-muttaqīn(a).

Уæдæ мах сарæзтам (ахæм) фæдзæхст уыцы рæстæджы адæмæн æмæ уый фæстæ чи æрцыд, уыдонæн, æмæ урок дингæнджытæн.

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖٓ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تَذْبَحُوْا بَقَرَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَتَّخِذُنَا هُزُوًا ۗ قَالَ اَعُوْذُ بِاللّٰهِ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ

wa iż qāla mūsā liqaumihī innallāha ya'murukum an tażbaḥū baqarah(tan), qālū atattakhiżunā huzuwā(n), qāla a‘ūżu billāhi an akūna minal-jāhilīn(a).

Æмæ (хъуыды ма кæнут) Муссæ йæ адæмæн куы загъта: «Аллах уын фæдзæхсы гал амарын». Уыдон бафарстой: «Ды æххæст кæныс

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَ ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا فَارِضٌ وَّلَا بِكْرٌۗ عَوَانٌۢ بَيْنَ ذٰلِكَ ۗ فَافْعَلُوْا مَا تُؤْمَرُوْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā fāriḍuw wa lā bikr(un), ‘awānum baina żālik(a), faf‘alū mā tu'marūn(a).

Уыдон загътой: «Дæ Хицауæй ракур, цæмæй нын уыцы (сылгоймаг гал) тыххæй бамбарын кæна». Уый (Моисей) дзуапп радта: «Уый (Аллах) загъта, гал нæдæр зæронд у, нæдæр æрыгон, (фæлæ) æхсæны. Уæдæ дын цы бафæдзæхстой, уый кæн».

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا لَوْنُهَا ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاۤءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا تَسُرُّ النّٰظِرِيْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā launuhā, qāla innahū yaqūlu innahā baqaratun ṣafrā'u fāqi‘ul launuhā tasurrun-nāẓirīn(a).

Уыдон загътой: «Дæ Хицауæй ракур, цæмæй нын бамбарын кæна йæ хуыз». Уый (Моисей) дзуапп радта: «Уый (Аллах) загъта, зæгъгæ, (хæрæг) у сылгоймаг хæрæг, йæ хуыз у тар æрттиваг, кæцы æхсызгон у, чи йæм кæсы, уыдонæн».

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَۙ اِنَّ الْبَقَرَ تَشٰبَهَ عَلَيْنَاۗ وَاِنَّآ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَمُهْتَدُوْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), innal-baqara tasyābaha ‘alainā, wa innā in syā'allāhu lamuhtadūn(a).

Уыдон загътой: «Дæ Хицауæй ракур, цæмæй нын бамбарын кæна уыцы (сылгоймаг хæрæджы) тыххæй. (Уымæн æмæ) æцæгæйдæр, хæрæг нын нырма бæлвырд нæу, æмæ кæд Аллахы фæнда, уæд æнæмæнгæй райсдзыстæм фæндагамонæг».

قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا ذَلُوْلٌ تُثِيْرُ الْاَرْضَ وَلَا تَسْقِى الْحَرْثَۚ مُسَلَّمَةٌ لَّاشِيَةَ فِيْهَا ۗ قَالُوا الْـٰٔنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ فَذَبَحُوْهَا وَمَا كَادُوْا يَفْعَلُوْنَ ࣖ

qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā żalūlun tuṡīrul-arḍa wa lā tasqil-ḥarṡ(a), musallamatul lā syiyata fīhā, qālul-'āna ji'ta bil-ḥaqqi fażabaḥūhā wa mā kādū yaf‘alūn(a).

Уый (Моисей) дзуапп радта: «Уый (Аллах) загъта, (хæрæг) у сылгоймаг гал, кæцыйæ никуы пайда кодтой зæхх хуым кæнынæн æмæ нæ (афтæдæр) тыллæг донæй æфснайынæн, æнæниз æмæ æнæ тæппытæй». Уыдон загътой: «Ныр та ды бамбарын кæн рæстдзинад». Уæд æй ныццагътой, æмæ зынтæй сæххæст кодтой (бардзырд).

وَاِذْ قَتَلْتُمْ نَفْسًا فَادّٰرَءْتُمْ فِيْهَا ۗ وَاللّٰهُ مُخْرِجٌ مَّا كُنْتُمْ تَكْتُمُوْنَ ۚ

wa iż qultum nafsan faddāra'tum fīhā, wallāhu mukhrijum mā kuntum taktumūn(a).

Æмæ (дæ зæрдыл дар) искæй куы амарай, уæд ыл аххосджын кæныс. Фæлæ цы æмбæхсыс, уый раргом кæны Аллах.

فَقُلْنَا اضْرِبُوْهُ بِبَعْضِهَاۗ كَذٰلِكَ يُحْيِ اللّٰهُ الْمَوْتٰى وَيُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

faqulnaḍribūhu biba‘ḍihā, każālika yuḥyillāhul-mautā wa yurīkum āyātihī la‘allakum ta‘qilūn(a).

Уæд мах загътам: «(Мард) ныццæв (хæрæджы) хайæ!» Афтæмæй Аллах дæтты цард (адæмæн), кæцытæ уыдысты мард, æмæ уын æвдисы нысæнттæ (Йæ тыхы), цæмæй бамбарат.

ثُمَّ قَسَتْ قُلُوْبُكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ فَهِيَ كَالْحِجَارَةِ اَوْ اَشَدُّ قَسْوَةً ۗ وَاِنَّ مِنَ الْحِجَارَةِ لَمَا يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الْاَنْهٰرُ ۗ وَاِنَّ مِنْهَا لَمَا يَشَّقَّقُ فَيَخْرُجُ مِنْهُ الْمَاۤءُ ۗوَاِنَّ مِنْهَا لَمَا يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللّٰهِ ۗوَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

Ṡumma qasat qulūbukum mim ba‘di żālika fahiya kal-ḥijārati au asyaddu qaswah(tan), wa inna minal-ḥijārati lamā yatafajjaru minhul-anhār(u), wa inna minhā lamā yasysyaqqaqu fayakhruju minhul-mā'(u), wa inna minhā lamā yahbiṭu min khasy-yatillāh(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Уæд уый фæстæ дæ зæрдæ фæкарздæр, афтæмæй (дæ зæрдæ) дуры хуызæн уыди, ноджы карздæр. Æцæгæй та уыцы дуртæй хъуамæ цæуой цæугæдæттæ (дон). Ис ахæмтæ дæр, кæцытæ фæдих вæййынц æмæ дзы уалдзæгтæ рацæуынц. Æмæ ма ис ахæмтæ дæр, кæцытæ ныллæг æрхауынц, уымæн æмæ тæрсынц Аллахæй. Æмæ Аллах æнæзонгæ нæу, цы аразыс, уымæй.

۞ اَفَتَطْمَعُوْنَ اَنْ يُّؤْمِنُوْا لَكُمْ وَقَدْ كَانَ فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ يَسْمَعُوْنَ كَلَامَ اللّٰهِ ثُمَّ يُحَرِّفُوْنَهٗ مِنْۢ بَعْدِ مَا عَقَلُوْهُ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ

afa taṭma‘ūna ay yu'minū lakum wa qad kāna farīqum minhum yasma‘ūna kalāmallāhi ṡumma yuḥarrifūnahū mim ba‘di mā ‘aqalūhu wa hum ya‘lamūn(a).

Уæдæ сымах (пысылмæттæ) æцæгæйдæр ныфс æвæрут, æмæ уæ баууæнддзысты, сæ къорд Аллахы Ныхас куы фехъусой, уæд æй бамбарынæй фæстæмæ куы аивдзысты, цалынмæ йæ зонынц, уæдмæ?

وَاِذَا لَقُوا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَالُوْٓا اٰمَنَّاۚ وَاِذَا خَلَا بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضٍ قَالُوْٓا اَتُحَدِّثُوْنَهُمْ بِمَا فَتَحَ اللّٰهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَاۤجُّوْكُمْ بِهٖ عِنْدَ رَبِّكُمْ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa iżā laqul-lażīna āmanū qālū āmannā, wa iżā khalā ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍin qālū atuḥaddiṡūnahum bimā fataḥallāhu ‘alaikum liyuḥājjūkum bihī ‘inda rabbikum, afalā ta‘qilūn(a).

Æмæ уырнæг адæмыл куы сæмбæлынц, уæд фæзæгъынц: «Мах æууæндæм». Фæлæ кæрæдзимæ куы æрыздæхынц, уæд дзурынц: «Зæгъдзыстут сын, Аллах уын цы бæлвырд кодта, уый, цæмæй демæ быцæу кæной уæ Хицауы раз? Нæ æмбарут?»

اَوَلَا يَعْلَمُوْنَ اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَ

awalā ya‘lamūna annallāha ya‘lamu mā yusirrūna wa mā yu‘linūn(a).

Æмæ нæ зонынц, Аллах кæй зоны, цы æмбæхсынц æмæ цы раргом кæнынц, уый?

وَمِنْهُمْ اُمِّيُّوْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ الْكِتٰبَ اِلَّآ اَمَانِيَّ وَاِنْ هُمْ اِلَّا يَظُنُّوْنَ

wa minhum umiyyūna lā ya‘lamūnal-kitāba illā amāniyya wa in hum illā yaẓunnūn(a).

Æмæ се хсæн ис æнæахуыргонд адæм, кæцытæ нæ æмбарынц Чиныг (Тора), æрмæстдæр бæллицтæ æмæ æрмæстдæр спекуляци кæнынц.

فَوَيْلٌ لِّلَّذِيْنَ يَكْتُبُوْنَ الْكِتٰبَ بِاَيْدِيْهِمْ ثُمَّ يَقُوْلُوْنَ هٰذَا مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ لِيَشْتَرُوْا بِهٖ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۗفَوَيْلٌ لَّهُمْ مِّمَّا كَتَبَتْ اَيْدِيْهِمْ وَوَيْلٌ لَّهُمْ مِّمَّا يَكْسِبُوْنَ

fawailul lil-lażīna yaktubūnal-kitāba bi'aidīhim ṡumma yaqūlūna hāżā min ‘indillāhi liyasytarū bihī ṡamanan qalīlā(n), fawailul lahum mimmā katabat aidīhim wa wailul lahum mimmā yaksibūn(a).

Уæдæ хъыг уыдзæн, Чиныг йæхи къухтæй чи фыссы, стæй йæ асламæй ауæй кæныны тыххæй зæгъы: «Ай у Аллахæй». Уӕдӕ сӕ къухтӕй цы ныффыстой, уый тыххӕй сын мӕгуыр сӕ бон уыдзӕн, ӕмӕ, цы аразынц, уый тыххӕй сын мӕгуыр сӕ бон.

وَقَالُوْا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ اِلَّآ اَيَّامًا مَّعْدُوْدَةً ۗ قُلْ اَتَّخَذْتُمْ عِنْدَ اللّٰهِ عَهْدًا فَلَنْ يُّخْلِفَ اللّٰهُ عَهْدَهٗٓ اَمْ تَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa qālū lan tamassanan-nāru illā ayyāmam ma‘dūdah (tan), qul attakhażtum ‘indallāhi ‘ahdan falay yukhlifallāhu ‘ahdahū am taqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Æмæ загътой: «Зындон ныл нæ бавналдзæн, цалдæр боны йеддæмæ». Зæгъ: «Аллахæй дзырд райстай, цæмæй Аллах йæ дзырд ма фехæла, æви цы нæ зоныс, уый дзурыс Аллахы тыххæй?»

بَلٰى مَنْ كَسَبَ سَيِّئَةً وَّاَحَاطَتْ بِهٖ خَطِيْۤـَٔتُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

balā man kasaba sayyi'ataw wa aḥāṭat bihī khaṭī'atuhū fa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Уый афтæ нæу! Æвзæр хъуыддæгтæ чи кæны æмæ йæ тæригъæдтæ чи аныгъуылынц, уый уæд зындоны цæрджытæ сты. Баззайынц дзы.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ ࣖ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ulā'ika aṣḥābul-jannah(ti), hum fīhā khālidūn(a).

Æмæ чи æууæнды æмæ хорз хъуыддæгтæ чи кæны, уыдон сты уæларвон цæрджытæ. Баззайынц дзы.

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ لَا تَعْبُدُوْنَ اِلَّا اللّٰهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَقُوْلُوْا لِلنَّاسِ حُسْنًا وَّاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۗ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْكُمْ وَاَنْتُمْ مُّعْرِضُوْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqa banī isrā'īla lā ta‘budūna illallāha wa bil-wālidaini iḥsānaw wa żil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wa qūlū lin-nāsi ḥusnaw wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāh(ta), ṡumma tawallaitum illā qalīlam minkum wa antum mu‘riḍūn(a).

Æмæ (уæ зæрдыл дарут) Израилы сывæллæттæй зæрдæвæрд куы райстам, "Аллахæй дарддæр ма куут, æмæ ныййарджытæн, хиуæттæн, сидзæртæн æмæ мæгуыртæн хорз дзурут. Æмæ адæмæн хорз ныхæстæ кæнут, куывдтæ кæнут æмæ закат фидут". Фæлæ уæд сымах æндæр ранмæ ахызтыстут (нæ сразы стут), уæ чысыл хайæ дарддæр, æмæ уыдыстут (уæддæр) диссиденттæ.

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ لَا تَسْفِكُوْنَ دِمَاۤءَكُمْ وَلَا تُخْرِجُوْنَ اَنْفُسَكُمْ مِّنْ دِيَارِكُمْ ۖ ثُمَّ اَقْرَرْتُمْ وَاَنْتُمْ تَشْهَدُوْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqakum lā tasfikūna dimā'akum wa lā tukhrijūna anfusakum min diyārikum ṡumma aqrartum wa antum tasyhadūn(a).

Æмæ (уæ зæрдыл дарут), уæ зæрдæвæрд куы райстам, «уæ туг ма ныккалут (адæмы марут), æмæ уæхи (уæ æмзæххонты) уæ райгуырæн горæтæй ратардут». Уæд ард бахæрыс æмæ æвдисæн лæууыс.

ثُمَّ اَنْتُمْ هٰٓؤُلَاۤءِ تَقْتُلُوْنَ اَنْفُسَكُمْ وَتُخْرِجُوْنَ فَرِيْقًا مِّنْكُمْ مِّنْ دِيَارِهِمْۖ تَظٰهَرُوْنَ عَلَيْهِمْ بِالْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِۗ وَاِنْ يَّأْتُوْكُمْ اُسٰرٰى تُفٰدُوْهُمْ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ اِخْرَاجُهُمْ ۗ اَفَتُؤْمِنُوْنَ بِبَعْضِ الْكِتٰبِ وَتَكْفُرُوْنَ بِبَعْضٍۚ فَمَا جَزَاۤءُ مَنْ يَّفْعَلُ ذٰلِكَ مِنْكُمْ اِلَّا خِزْيٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚوَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ يُرَدُّوْنَ اِلٰٓى اَشَدِّ الْعَذَابِۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

Ṡumma antum hā'ulā'i taqtulūna anfusakum wa tukhrijūna farīqam minkum min diyārihim taẓāharūna ‘alaihim bil-iṡmi wal-‘udwān(i), wa iy ya'tūkum usārā tufādūhum wa huwa muḥarramun ‘alaikum ikhrājuhum, afa tu'minūna biba‘ḍil-kitābi wa takfurūna bi ba‘ḍ(in), famā jazā'u may yaf‘alu żālika minkum illā khizyun fil-ḥayātid-dun-yā, wa yaumal-qiyāmati yuraddūna ilā asyaddil-‘ażāb(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Уæд сымах (Израилы фырттæ) уæхи (уæ сыхæгты) амардтат, æмæ уæ иу къорды сæ райгуырæн бæстæтæй фæсырдтат. Кæрæдзийæн æххуыс кæнут (æмбæлут) фыдбылыз æмæ знаггадæй. Ӕмӕ дӕм уацары куы ’рцӕуой, уӕд сӕ ссӕрибар кӕныс, кӕд дын сӕ ссурыны бар нӕ уыд, уӕддӕр. Ды æууæндыс чиныгæй иуæй-иутæм (Тора) æмæ иуæй-иутæм та нæ уырны? Уæдæ сымахæй ахæм хъуыддаг чи кæны, уыдонæн ацы дунейы царды худинагæй уæлдай (æмбæлон) хæрзиуæг нæй, æмæ Райгасы бон сæ раздахдзысты иууыл карздæр æфхæрдмæ. Æмæ Аллах æнæзонгæ нæу, цы аразыс, уымæй.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا بِالْاٰخِرَةِ ۖ فَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ ࣖ

ulā'ikal-lażīnasytarawul-ḥayātad-dun-yā bil-ākhirah(ti), falā yukhaffafu ‘anhumul-‘ażābu wa lā hum yunṣarūn(a).

Уыдон сты, ацы дунейы цард мæрдтыбæсты цардæй чи балхæдта, уыцы адæм. Уæд се ’фхæрд дæр нæ фæрогдæр уыдзæн æмæ сын ницы баххуыс кæндзысты.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَقَفَّيْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ بِالرُّسُلِ ۖ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ اَفَكُلَّمَا جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌۢ بِمَا لَا تَهْوٰىٓ اَنْفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ ۚ فَفَرِيْقًا كَذَّبْتُمْ وَفَرِيْقًا تَقْتُلُوْنَ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba wa qaffainā mim ba‘dihī bir-rusul(i), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), afakullamā jā'akum rasūlum bimā lā tahwā anfusukumustakbartum, fafarīqan każżabtum wa farīqan taqtulūn(a).

Æмæ æцæгæйдæр, мах радтам чиныг (Тора) Моисейæн, æмæ йæ фæдыл цыдысты апостолтимæ йæ фæстæ, æмæ Йесойæн радтам рæстдзинады бæлвырдгæнæнтæ Марийæйы фыртæн æмæ йæ сфидар кодтам.

وَقَالُوْا قُلُوْبُنَا غُلْفٌ ۗ بَلْ لَّعَنَهُمُ اللّٰهُ بِكُفْرِهِمْ فَقَلِيْلًا مَّا يُؤْمِنُوْنَ

wa qālū qulūbunā gulf(un), bal la‘anahumullāhu bikufrihim faqalīlam mā yu'minūn(a).

Æмæ загътой: «Нæ зæрдæтæ æхгæд сты». Нæйы! Аллах сæ ралгъыста сæ æнæкоммæгæсдзинады тыххæй, фæлæ дзы тынг бирæтæ нæ уырны.

وَلَمَّا جَاۤءَهُمْ كِتٰبٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْۙ وَكَانُوْا مِنْ قَبْلُ يَسْتَفْتِحُوْنَ عَلَى الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۚ فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ مَّا عَرَفُوْا كَفَرُوْا بِهٖ ۖ فَلَعْنَةُ اللّٰهِ عَلَى الْكٰفِرِيْنَ

wa lammā jā'akum kitābum min ‘indillāhi muṣaddiqul limā ma‘ahum, wa kānū min qablu yastaftiḥūna ‘alal-lażīna kafarū, falammā jā'ahum mā ‘arafū kafarū bih(ī), fala‘natullāhi ‘alal-kāfirīn(a).

Æмæ сын чиныг (Аль-Къоран) куы æрцыд Аллахæй, кæцы сбæлвырд кодта, цы сын уыд, уый, кæд æмæ раздæр куырдтой уæлахиз кафиртыл, уæд рабæрæг, цы зыдтой, уый сæм куы æрцыд, уæд ыл нæ сразы сты. Уæдæ Аллахы æлгъыст у, æнæууæнк чи у, уыдоныл.

بِئْسَمَا اشْتَرَوْا بِهٖٓ اَنْفُسَهُمْ اَنْ يَّكْفُرُوْا بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بَغْيًا اَنْ يُّنَزِّلَ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ ۚ فَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ عَلٰى غَضَبٍۗ وَلِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابٌ مُّهِيْنٌ

bi'samasytarau bihī anfusahum ay yakfurū bimā anzalallāhu bagyan ay yunazzilallāhu min faḍlihī ‘alā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), fabā'ū bigaḍabin ‘alā gaḍab(in), wa lil-kāfirīna ‘ażābum muhīn(un).

Тынг æвзæр у сæхи ауæй кæнын, Аллах цы раргом кодта, ууыл нæ сразы уæвгæйæ, уымæн æмæ хæлæг кæнынц, Аллах йæ лæггадгæнджыты æхсæн йæ хорзæх кæй фæнды, уымæ кæй æрвиты, уымæ. Уый тыххæй бафæрæзтой маст масты фæстæ. Æмæ чи нæ уырны, уыдоныл (æрцæудзæн) æгадгæнæг æфхæрд.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اٰمِنُوْا بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ قَالُوْا نُؤْمِنُ بِمَآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا وَيَكْفُرُوْنَ بِمَا وَرَاۤءَهٗ وَهُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَهُمْ ۗ قُلْ فَلِمَ تَقْتُلُوْنَ اَنْۢبِيَاۤءَ اللّٰهِ مِنْ قَبْلُ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

wa iżā qīla lahum āminū bimā anzalallāhu qālū nu'minu bimā unzila ‘alainā wa yakfurūna bimā warā'ah(ū), wa huwal-ḥaqqu muṣaddiqal limā ma‘ahum, qul falima taqtulūna ambiyā'allāhi min qablu in kuntum mu'minīn(a).

Æмæ сын куы фæзæгъынц: «Æууæндут, Аллах (Хъуыран) цы раргом кодта, ууыл», уæд дзуапп дæттынц: «Мах æууæндæм, цы нын раргом кодта, ууыл». Æмæ нæ нымайынц, уый фæстæ цы æрцæуы, уый, кæд æмæ (Хъуыран) у рæстдзинад, кæцы раст кæны, цы сын ис, уый. Зæгъ (Мæхæмæт), «Цæмæн амардтат Аллахы пехуымпарты раздæр, кæд æмæ уырнæг уыдыстут?»

۞ وَلَقَدْ جَاۤءَكُمْ مُّوْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِهٖ وَاَنْتُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa laqad jā'akum mūsā bil-bayyināti ṡummattakhażtumul-‘ijla mim ba‘dihī wa antum ẓālimūn(a).

Æмæ æцæгæйдæр, Моисей уæм æрбацыд рæстдзинады бæлвырдгæнæнтимæ, уæд сымах райстат (ныв) уæрыччы (кувинагæн) йæ (ацыды) фæстæ, æмæ сымах (систут) фыдгæнджытæ.

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّوْرَۗ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاسْمَعُوْا ۗ قَالُوْا سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَاُشْرِبُوْا فِيْ قُلُوْبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ ۗ قُلْ بِئْسَمَا يَأْمُرُكُمْ بِهٖٓ اِيْمَانُكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqakum wa rafa‘nā fauqakumuṭ-ṭūr(a), khużū mā ātainākum biquwwatiw wasma‘ū, qālū sami‘nā wa ‘aṣainā, wa usyribū fī qulūbihimul-‘ijla bikufrihim, qul bi'samā ya'murukum bihī īmānukum in kuntum mu'minīn(a).

Æмæ (дæ зæрдыл дар) дæ зæрдæвæрд куы райстам æмæ дæ уæлæ хох (Синай) куы æрæвæрдтам (дзургæйæ): «Цы дын радтам, ууыл фидар хæц æмæ хъус!» Уыдон дзуапп радтой: «Мах хъуыстам, фæлæ нæ коммæ кастыстæм». Æмæ уæрыкк сæ зæрдæты бацыд (дзуæрттæн кувыны уарзондзинад) сæ æнæууæнкдзинады тыххæй. Зæгъ: «Тынг æвзæр у, уæ уырнындзинад уын цы фæдзæхсы, кæд уырнæг стут, уæд!»

قُلْ اِنْ كَانَتْ لَكُمُ الدَّارُ الْاٰخِرَةُ عِنْدَ اللّٰهِ خَالِصَةً مِّنْ دُوْنِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

qul in kānat lakumud-dārul-ākhiratu ‘indallāhi khāliṣatam min dūnin-nāsi fatamannawul-mauta in kuntum ṣādiqīn(a).

Зæгъ (Мæхæмæт): «Кæд мæрдты бæстæ ис Аллахмæ, сæрмагондæй дæуæн æмæ æндæр искæмæн нæ, уæд мæлæт ракур, кæд рæстаг адæймаг дæ».

وَلَنْ يَّتَمَنَّوْهُ اَبَدًاۢ بِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ ۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢ بِالظّٰلِمِيْنَ

wa lay yatamannauhu abadam bima qaddamat aidīhim, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).

Фæлæ уыцы мæлæт æппындæр нæ бæллдзысты, сæ къухтæ цы тæригъæдтæ сарæзтой, уыдоны тыххæй. Æмæ Аллах æппæтæй дæр зоны фыдгæнджыты.

وَلَتَجِدَنَّهُمْ اَحْرَصَ النَّاسِ عَلٰى حَيٰوةٍ ۛوَمِنَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا ۛيَوَدُّ اَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ اَلْفَ سَنَةٍۚ وَمَا هُوَ بِمُزَحْزِحِهٖ مِنَ الْعَذَابِ اَنْ يُّعَمَّرَۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِمَا يَعْمَلُوْنَ ࣖ

wa latajidannahum aḥraṣan-nāsi ‘alā ḥayāh(tin), wa minal-lażīna asyrakū, yawaddu aḥaduhum lau yu‘ammaru alfa sanah(tin), wa mā huwa bi muzaḥziḥihī minal-‘ażābi ay yu‘ammar(a), wallāhu baṣīrum bimā ya‘malūn(a).

Æмæ æцæгдæр, сымах (Мæхæмæт) ссардзыстут уыдон (дзуттæгты), цардмæ (дунемæ) æппæты æнæфсисдæр чи у, ахæм адæмы, суанг ма (æнæфсисдæр) бирæхуыцæуттæй дæр. Уыдонæй алкæйы дæр фæнды, цæмæй йын лæвæрд æрцæуа мин азы цæрæнбонтæ, кæд сæ уыцы даргъ цард мæлæтæй нæ бахъахъхъæндзæн, уæддæр. Æмæ Аллах æппæтæй дæр уыны, цы аразынц, уымæ.

قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِّجِبْرِيْلَ فَاِنَّهٗ نَزَّلَهٗ عَلٰى قَلْبِكَ بِاِذْنِ اللّٰهِ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَّبُشْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ

qul man kāna ‘aduwwal lijibrīla fa'innahū nazzalahū ‘alā qalbika bi iżnillāhi muṣaddiqal limā baina yadaihi wa hudaw wa busyrā lil-mu'minīn(a).

Зæгъ (Мæхæмæт), «Габриилы знаг чи суа, уæд (зон) уый у, Аллахы барлæвæрдæй уæ зæрдæтæм чи æрбарвыста (Хъуыран), раздæр цы уыдысты, уый сбæлвырд кæнгæйæ, æмæ уырнæг адæмæн фæндагамонæг æмæ хорз хабар».

مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِّلّٰهِ وَمَلٰۤىِٕكَتِهٖ وَرُسُلِهٖ وَجِبْرِيْلَ وَمِيْكٰىلَ فَاِنَّ اللّٰهَ عَدُوٌّ لِّلْكٰفِرِيْنَ

man kāna ‘aduwwal lillāhi wa malā'ikatihī wa rusulihī wa jibrīla wa mīkāla fa innallāha ‘aduwwul lil-kāfirīn(a).

Чи у знаг Аллахæн, йæ зæдтæн, йæ минæвæрттæн, Гавриил æмæ Михаилæн, уæд æцæгæйдæр Аллах у æнæуырнæг адæмы знаг.

وَلَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍۚ وَمَا يَكْفُرُ بِهَآ اِلَّا الْفٰسِقُوْنَ

wa laqad anzalnā ilaika āyātim bayyināt(in), wa mā yakfuru bihā illal-fāsiqūn(a).

Æмæ æцæгæйдæр, мах дын (Мæхæмæт) раргом кодтам бæлвырд стихтæ, æмæ сæ фыдгæнджытæй дарддæр ничи нæ нымайы.

اَوَكُلَّمَا عٰهَدُوْا عَهْدًا نَّبَذَهٗ فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ ۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

awa kullamā ‘āhadū ‘ahdan nabażahū farīqum minhum, bal akṡaruhum lā yu'minūn(a).

Æмæ цæмæн афтæ у, æмæ алы хатт дæр дзырд куы раттынц, уæд æй иу къорд халынц? Уæдмæ сæ фылдæр нæ уырны.

وَلَمَّا جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْ نَبَذَ فَرِيْقٌ مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَۙ كِتٰبَ اللّٰهِ وَرَاۤءَ ظُهُوْرِهِمْ كَاَنَّهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَۖ

wa lammā jā'ahum rasūlum min ‘indillāhi muṣaddiqul limā ma‘ahum nabaża farīqum minal-lażīna ūtul-kitāb(a), kitāballāhi warā'a ẓuhūrihim ka'annahum lā ya‘lamūn(a).

Æмæ сæм куы æрцыд Аллахæй минæвар (Мæхæмæт), кæцы сæм цы уыд, уый сбæлвырд кодта, уæд Чиныг (Тора) кæмæн радтой, уыдонæй чидæртæ Аллахы чиныг сæ фæстæ æрæппæрстой, цыма йæ нæ зыдтой.

وَاتَّبَعُوْا مَا تَتْلُوا الشَّيٰطِيْنُ عَلٰى مُلْكِ سُلَيْمٰنَ ۚ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمٰنُ وَلٰكِنَّ الشَّيٰطِيْنَ كَفَرُوْا يُعَلِّمُوْنَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَآ اُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوْتَ وَمَارُوْتَ ۗ وَمَا يُعَلِّمٰنِ مِنْ اَحَدٍ حَتّٰى يَقُوْلَآ اِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلَا تَكْفُرْ ۗ فَيَتَعَلَّمُوْنَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُوْنَ بِهٖ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهٖ ۗ وَمَا هُمْ بِضَاۤرِّيْنَ بِهٖ مِنْ اَحَدٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗ وَيَتَعَلَّمُوْنَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ ۗ وَلَقَدْ عَلِمُوْا لَمَنِ اشْتَرٰىهُ مَا لَهٗ فِى الْاٰخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ ۗ وَلَبِئْسَ مَاشَرَوْا بِهٖٓ اَنْفُسَهُمْ ۗ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

wattaba‘ū mā tatlusy-syayāṭīnu ‘alā mulki sulaimān(a), wa mā kafara sulaimānu wa lākinnnasy-syayāṭīna kafarū yu‘allimūnan-nāsas siḥr(a), wa mā unzila ‘alal-malakaini bibābila hārūta wa mārūt(a), wa mā yu‘allimāni min aḥadin ḥattā yaqūlā innamā naḥnu fitnatun falā takfur, fayata‘allamūna minhumā mā yufarriqūna bihī bainal-mar'i wa zaujih(ī), wa mā hum biḍarrīna bihī min aḥadin illā bi'iżnillāh(i), wa yata‘allamūna mā yaḍurruhum wa lā yanfa‘uhum, wa laqad ‘alimū lamanisytarāhu mā lahū fil-ākhirati min khalāq(in), wa labi'sa mā syarau bihī anfusahum, lau kānū ya‘lamūn(a).

Ӕмӕ Соломоны рӕстӕджы хӕйрӕджытӕ цы кастысты, уый фӕдыл цыдысты. Соломон æнæуырнæг нæ уыд, фæлæ хæйрæджытæ уыдысты æнæуырнæг, уыдон адæмæн амыдтой кæлæнтæ æмæ цы раргом ис дыууæ зæдæн Вавилоны зæххыл, ома Арут æмæ Марутæн. Кæд æмæ сæ дыууæйæ дæр никæмæн ницы бацамыдтой, цалынмæ нæ загътой: «Æцæгæйдæр, мах стæм æрмæстдæр фæлварæн (дæуæн), уæд æнæууæнк ма у». Уæдæ дыууæ (зæдæй) базыдтой, цы (йæ бон у) хицæн кæнын (лæджы) йæ усæй. Сæ кæлæнтæй никæй бахъыгдардзысты, æрмæстдæр Аллахы барлæвæрдæй. Ахуыр кæнынц, зиан сын чи хæссы, æмæ сын пайда чи нæ хæссы, ахæм цыдæр. Æмæ æцæгæйдæр, ныридæгæн зонынц, чидæриддæр æлхæна (пайда кæны магийæ), уый æнæмæнгæй ницы пайда райсдзæн мæрдтыбæстæйы. Æмæ, æцæгдæр, кæлæнгæнæгæй йæхи чи уæй кæны, уыдоны митæ сты тынг æвзæр, куы йæ зониккой.

وَلَوْ اَنَّهُمْ اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَمَثُوْبَةٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ خَيْرٌ ۗ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lau annahum āmanū wattaqau lamaṡūbatum min ‘indillāhi khair(un), lau kānū ya‘lamūn(a).

Æмæ сын уырнындзинад куы уаид æмæ дингæнæг куы уыдаиккой, уæд Аллахæй хæрзиуæг хуыздæр уыдаид, æрмæст куы зыдтаиккой, уæд.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَقُوْلُوْا رَاعِنَا وَقُوْلُوا انْظُرْنَا وَاسْمَعُوْا وَلِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā taqūlū rā‘inā wa qūlunẓurnā wasma‘ū wa lil-kāfirīna ‘ażābun alīm(un).

Уырнджытæ! Раа’ынаа ма зæгъ, фæлæ «Унжурнаа» зæгъ æмæ байхъус. Æмæ чи не ’ууæнда, уыдон та райсдзысты риссаг æфхæрд.

مَا يَوَدُّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ وَلَا الْمُشْرِكِيْنَ اَنْ يُّنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِّنْ خَيْرٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيْمِ

mā yawaddul-lażīna kafarū min ahlil-kitābi wa lal-musyrikīna ay yunazzila ‘alaikum min khairim mir rabbikum, wallāhu yakhtaṣṣu biraḥmatihī may yasyā'(u), wallāhu żul faḍlil-‘aẓīm(i).

Чиныджы адæм æмæ мушриктæй æнæууæнк чи у, уыдон нæ фæнды, цæмæй дын дæ Хицауæй исты хорздзинад æрцæуа. Фæлæ Аллах йæ хорзæх дæтты, кæй фæнды, уыдонæн. Æмæ Аллах у стыр хорзæхы хицау.

۞ مَا نَنْسَخْ مِنْ اٰيَةٍ اَوْ نُنْسِهَا نَأْتِ بِخَيْرٍ مِّنْهَآ اَوْ مِثْلِهَا ۗ اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

mā nansakh min āyatin au nunsihā na'ti bi khairim minhā au miṡlihā, alam ta‘lam annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Стихтæ, кæцыты мах фесафæм кæнæ аиуварс кæнæм нæ зæрдыл, æнæмæнгæй баивдзыстæм хуыздæртæй кæнæ семæ абарæн кæмæн ис, ахæмтæй. Нæ зоныс, Аллах æппæтæн дæр æппæтхъомысджын кæй у?

اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ ۗ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

alam ta‘lam annallāha lahū mulkus-samāwāti wal arḍ(i), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Нæ зоныс, æмæ Аллахæн ис уæларв æмæ зæххы паддзахад? Æмæ уын Аллахы йеддæмæ хъахъхъæнæг æмæ æххуысгæнæг нæй.

اَمْ تُرِيْدُوْنَ اَنْ تَسْـَٔلُوْا رَسُوْلَكُمْ كَمَا سُىِٕلَ مُوْسٰى مِنْ قَبْلُ ۗوَمَنْ يَّتَبَدَّلِ الْكُفْرَ بِالْاِيْمَانِ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ

am turīdūna an tas'alū rasūlakum kamā su'ila mūsā min qabl(u), wa may yatabaddalil-kufra bil-īmāni faqad ḍalla sawā'as-sabīl(i).

Æви дæ фæнды дæ минæвары (Мæхæмæты) бафæрсын, Моисей (Израилы фырттæ) раздæр куыд фарстой, афтæ? Чи баива уырнындзинад æнæууæнкдзинадæй, уæд æцæгæйдæр ахызт раст фæндагæй.

وَدَّ كَثِيْرٌ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ لَوْ يَرُدُّوْنَكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ اِيْمَانِكُمْ كُفَّارًاۚ حَسَدًا مِّنْ عِنْدِ اَنْفُسِهِمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ ۚ فَاعْفُوْا وَاصْفَحُوْا حَتّٰى يَأْتِيَ اللّٰهُ بِاَمْرِهٖ ۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wadda kaṡīrum min ahlil-kitābi lau yaruddūnakum mim ba‘di īmānikum kuffārā(n), ḥasadam min ‘indi anfusihim mim ba‘di mā tabayyana lahumul-ḥaqq(u), fa‘fū waṣfaḥū ḥattā ya'tiyallāhu bi amrih(ī), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Чиныджы адæмæй бирæты фæфæнды, цæмæй уæ фæстæмæ раздахой, куы баууæндыдтæ, уæд, цæмæй ногæй æнæуырнæг суат, сæ мидæг цы хæлæгдзинад ис, уый тыххæй, рæстдзинад сын куы рабæрæг, уæд. Уæдæ ныххатыр кæнут æмæ фæразон ут, цалынмæ Аллах йæ фæдзæхст нæ ратта, уæдмæ. Æцæгæйдæр, Аллах у Æппæтхъомысджын æппæтæй дæр.

وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ ۗ وَمَا تُقَدِّمُوْا لِاَنْفُسِكُمْ مِّنْ خَيْرٍ تَجِدُوْهُ عِنْدَ اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāh(ta), wa mā tuqaddimū li'anfusikum min khairin tajidūhu ‘indallāh(i), innallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Æмæ кæнут куывдтæ æмæ фидут закат. Æмæ дæхицæн цы хорздзинад саразай, уый райсдзынæ (хæрзиуæг) Аллахæй. Æцæгæйдæр, Аллах æппæтæй дæр уыны, цы аразыс, уый.

وَقَالُوْا لَنْ يَّدْخُلَ الْجَنَّةَ اِلَّا مَنْ كَانَ هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى ۗ تِلْكَ اَمَانِيُّهُمْ ۗ قُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa qālū lay yadkhulal-jannata illā man kāna hūdan au naṣārā, tilka amāniyyuhum, qul hātū burhānakum in kuntum ṣādiqīn(a).

Æмæ уыдон (дзуттæгтæ æмæ чырыстæттæ) загътой: «Дзуттæгтæ кæнæ чырыстæттæ йеддæмæ уæларвмæ ничи бацæудзæн». Уый у (æрмæст) сæ бæллиц. Зæгъ: «Равдис мын дæ рæстдзинады бæлвырдгæнæнтæ, кæд æцæг дæ, уæд».

بَلٰى مَنْ اَسْلَمَ وَجْهَهٗ لِلّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهٗٓ اَجْرُهٗ عِنْدَ رَبِّهٖۖ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ ࣖ

balā man aslama wajhahū lillāhi wa huwa muḥsinun falahū ajruhū ‘inda rabbih(i), wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Нæйы! Чи йæхи æххæстæй ратта Аллахæн, æмæ уый хорздзинад кæны, уымæн йæ хæрзиуæг уыдзæн йæ Хицаумæ æмæ сын тас нæй æмæ нæ хъыг кæнынц.

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ لَيْسَتِ النَّصٰرٰى عَلٰى شَيْءٍۖ وَّقَالَتِ النَّصٰرٰى لَيْسَتِ الْيَهُوْدُ عَلٰى شَيْءٍۙ وَّهُمْ يَتْلُوْنَ الْكِتٰبَۗ كَذٰلِكَ قَالَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ مِثْلَ قَوْلِهِمْ ۚ فَاللّٰهُ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

wa qālatil-yahūdu laisatin-naṣārā ‘alā syai'(in), wa qālatin-naṣārā laisatil-yahūdu ‘alā syai'(in), wa hum yatlūnal-kitāb(a), każālika qālal-lażīna lā ya‘lamūna miṡla qaulihim, fallāhu yaḥkumu bainahum yaumal-qiyāmati fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).

Æмæ дзуттæгтæ дзурынц: «Чырыстонтæн ницы ис», æмæ чырыстонтæ (дæр) дзурынц: «Дзуттæгтæн ницы ис», кæд æмæ Чиныг кæсынц, уæддæр. Афтæ, зонындзинæдтæ кæмæ нæй, ахæм адæм дæр, цы дзурынц, уый дзурынц. Уæдæ сын Аллах тæрхон кæндзæн Райгасы бон, цы быцæу кодтой, уый тыххæй.

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ مَّنَعَ مَسٰجِدَ اللّٰهِ اَنْ يُّذْكَرَ فِيْهَا اسْمُهٗ وَسَعٰى فِيْ خَرَابِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ مَا كَانَ لَهُمْ اَنْ يَّدْخُلُوْهَآ اِلَّا خَاۤىِٕفِيْنَ ەۗ لَهُمْ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ وَّلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

wa man aẓlamu mim mam mana‘a masājidallāhi ay yużkara fīhasmuhū wa sa‘ā fī kharābihā, ulā'ika mā kāna lahum ay yadkhulūhā illā khā'ifīn(a), lahum fid-dun-yā khizyuw wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Æмæ чи у æнæрастдæр, Аллахы мæзджыдты Йæ ном дзурын чи нæ уадзы, æмæ сæ ныппырх кæнынмæ чи хъавы, уымæй? Уыдон æм бацæуынæн нæ бæззынц, æрмæстдæр тæрсгæйæ (Аллахæй). Уыдон ацы дунейы фæхудинаг уыдзысты æмæ мæрдтыбæсты та баййафдзысты уæззау æфхæрд.

وَلِلّٰهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ فَاَيْنَمَا تُوَلُّوْا فَثَمَّ وَجْهُ اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

wa lillāhil-masyriqu wal-magrib(u), fa'ainamā tuwallū faṡamma wajhullāh(i), innallāha wāsi‘un ‘alīm(un).

Æмæ скæсæн æмæ ныгуылæн сты Аллахы. Кæдæмфæнды ма здæхай, уым ис Аллахы цæсгом. Æцæгæйдæр, Аллах у Æппæтдунеон, Æппæтзонæг.

وَقَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًا ۙسُبْحٰنَهٗ ۗ بَلْ لَّهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ كُلٌّ لَّهٗ قٰنِتُوْنَ

wa qāluttakhażallāhu waladan subḥānah(ū), bal lahū mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), kullul lahū qānitūn(a).

Æмæ загътой: «Аллахæн ис фырт». Кадджын уæд Аллахæн, уæларв æмæ зæххыл цы ис, уыдон иууылдæр уымæн сты. Иууылдæр Йæ коммæ кæсынц.

بَدِيْعُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَاِذَا قَضٰٓى اَمْرًا فَاِنَّمَا يَقُوْلُ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ

badī‘us-samāwāti wal-arḍ(i), wa iżā qaḍā amran fa'innamā yaqūlu lahū kun fayakūn(u).

(Аллах) арв æмæ зæхх сфæлдисæг. Куы йæ фæфæнды исты снысан кæнын, уæд ын хуымæтæджы фæзæгъы: «У!» Уæдæ уый дæр афтæ у.

وَقَالَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ لَوْلَا يُكَلِّمُنَا اللّٰهُ اَوْ تَأْتِيْنَآ اٰيَةٌ ۗ كَذٰلِكَ قَالَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّثْلَ قَوْلِهِمْ ۗ تَشَابَهَتْ قُلُوْبُهُمْ ۗ قَدْ بَيَّنَّا الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يُّوْقِنُوْنَ

wa qālal-lażīna lā ya‘lamūna lau lā yukallimunallāhu au ta'tīnā āyah(tun), każālika qālal-lażīna min qablihim miṡla qaulihim, tasyābahat qulūbuhum, qad bayyannal-āyāti liqaumiy yūqinūn(a).

Æмæ чи нæ зоны, уыдон дзурынц: «Цæмæн нæм дзуры Аллах, цæмæн нæм нæ æрцæуы нысæнттæ (йæ тыхы тыххæй)?» Афтæ, сæ размæ чи уыд, уыдон дæр загътой, цы загътой, уый. Сæ зæрдæтæ иу сты. Æцæгæйдæр, мах бамбарын кодтам (Нæ тыхы) нысæнттæ, чи уырны, уыдонæн.

اِنَّآ اَرْسَلْنٰكَ بِالْحَقِّ بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًاۙ وَّلَا تُسْـَٔلُ عَنْ اَصْحٰبِ الْجَحِيْمِ

innā arsalnāka bil-ḥaqqi basyīraw wa nażīrā(n), wa lā tus'alu ‘an aṣḥābil-jaḥīm(i).

Æцæгæйдæр, мах дæ (Мæхæмæты) æрвыстам рæстдзинадимæ, куыд хорз хабархæссæг æмæ фæдзæхсæг. Æмæ дæ зындоны цæрæг адæмы тыххæй нæ бафæрсдзысты.

وَلَنْ تَرْضٰى عَنْكَ الْيَهُوْدُ وَلَا النَّصٰرٰى حَتّٰى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ ۗ قُلْ اِنَّ هُدَى اللّٰهِ هُوَ الْهُدٰى ۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ بَعْدَ الَّذِيْ جَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِ ۙ مَا لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

wa lan tarḍā ‘ankal-yahūdu wa lan-naṣārā ḥattā tattabi‘a millatahum, qul inna hudallāhi huwal-hudā, wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum ba‘dal-lażī jā'aka minal-‘ilm(i), mā laka minallāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Æмæ дæ дзуттæгтæ æмæ чырыстæттæ нæ райсдзысты (Мæхæмæты), цалынмæ сæ диныл хæст уай, уæдмæ. Зæгъ: «Æцæгæйдæр, Аллахы фæндагамонæг у (æцæг) фæндагамонæг». Æмæ зонындзинæдтæ (рæстдзинад) дæм куы æрцæуой, уæд сæ монцтæм гæсгæ куы цæуай, уæд дын Аллахæй хъахъхъæнæг æмæ æххуысгæнæг нæ уыдзæн.

اَلَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَتْلُوْنَهٗ حَقَّ تِلَاوَتِهٖۗ اُولٰۤىِٕكَ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ ۗ وَمَنْ يَّكْفُرْ بِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ

allażīna ātaināhumul-kitāba yatlūnahū ḥaqqa tilāwatih(ī), ulā'ika yu'minūna bih(ī), wa may yakfur bihī fa ulā'ika humul-khāsirūn(a).

Чиныг кæмæн радтам, уыдон æй кæсынц, куыд æмбæлы, афтæ, уыдон сты, чи йыл æууæнды, уыдон. Æмæ йыл чи нæ баууæнда, уыдон фесæфдзысты.

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَنِّيْ فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa annī faḍḍaltukum ‘alal-‘ālamīn(a).

Израилы фырттӕ! Дæ зæрдыл дар Мæ арфæтæ, кæцытæ дын балæвар кодтон æмæ дын æз æххуыс кодтон ацы дунейы æппæт иннæ адæмæй (уыцы рæстæджы).

وَاتَّقُوْا يَوْمًا لَّا تَجْزِيْ نَفْسٌ عَنْ نَّفْسٍ شَيْـًٔا وَّلَا يُقْبَلُ مِنْهَا عَدْلٌ وَّلَا تَنْفَعُهَا شَفَاعَةٌ وَّلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

wattaqū yaumal lā tajzī nafsun ‘an nafsin syai'aw wa lā yuqbalu minhā ‘adluw wa lā tanfa‘uhā syafā‘atuw wa lā hum yunṣarūn(a).

Æмæ тæрсут уыцы бонæй, (куы) ничи баивдзæн иннæйы лыстæг дæр, ницы æлхæнæг райсдзысты, æххуыс ын ницы пайда уыдзæн, æмæ сын æххуыс нæ уыдзæн.

۞ وَاِذِ ابْتَلٰٓى اِبْرٰهٖمَ رَبُّهٗ بِكَلِمٰتٍ فَاَتَمَّهُنَّ ۗ قَالَ اِنِّيْ جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ اِمَامًا ۗ قَالَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِيْ ۗ قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِى الظّٰلِمِيْنَ

wa iżibtalā ibrāhīma rabbuhū bikalimātin fa atammahunn(a), qāla innī jā‘iluka lin-nāsi imāmā(n), qāla wa min żurriyyatī, qāla lā yanālu ‘ahdiẓ-ẓālimīn(a).

Æмæ (хъуыды ма кæнут), Авраамы йæ Хицау цалдæр хъуыдыйадæй куы бафæлвæрдта, уæд сæ æххæст кодта æххæстæй. Уый (Аллах) загъта: «Æцæгæйдæр, æз дæ скодтон æппæт адæмы разамонæгæй». Уый (Ибрагим) загъта: «Æмæ (уый дæр) мæ сывæллæттæ æмæ хъæбултæй?» Аллах зæгъы: «(Раст, фæлæ) Мæ зæрдæвæрд нæ хауы фыдгæнджытæм».

وَاِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثَابَةً لِّلنَّاسِ وَاَمْنًاۗ وَاتَّخِذُوْا مِنْ مَّقَامِ اِبْرٰهٖمَ مُصَلًّىۗ وَعَهِدْنَآ اِلٰٓى اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ اَنْ طَهِّرَا بَيْتِيَ لِلطَّاۤىِٕفِيْنَ وَالْعٰكِفِيْنَ وَالرُّكَّعِ السُّجُوْدِ

wa iż ja‘alnal-baita maṡābatal lin-nāsi wa amnā(n), wattakhiżū mim maqāmi ibrāhīma muṣallā(n), wa ‘ahidnā ilā ibrāhīma wa ismā‘īla an ṭahhirā baitiya liṭ-ṭā'ifīna wal-‘ākifīna war-rukka‘is-sujūd(i).

Æмæ (хъуыды ма кæнут), хæдзар (Кааба) адæмæн æмбырдгæнæн бынат æмæ æдас бынат куы сарæзтам, уæд. Æмæ Ибрагимы макъам куывды бынат фæкæн. Æмæ Авраам æмæ Исмаилæн бафæдзæхстам: «Сыгъдæг кæнут Мæ хæдзар, таваф чи у, иктикаф чи у, йæ сæр чи кувы æмæ йæхи чи ныллæг кæны, уыдонæн!»

وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّ اجْعَلْ هٰذَا بَلَدًا اٰمِنًا وَّارْزُقْ اَهْلَهٗ مِنَ الثَّمَرٰتِ مَنْ اٰمَنَ مِنْهُمْ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ قَالَ وَمَنْ كَفَرَ فَاُمَتِّعُهٗ قَلِيْلًا ثُمَّ اَضْطَرُّهٗٓ اِلٰى عَذَابِ النَّارِ ۗ وَبِئْسَ الْمَصِيْرُ

wa iż qāla ibrāhīmu rabbij‘al hāżā baladan āminaw warzuq ahlahū minaṡ-ṡamarāti man āmana minhum billāhi wal-yaumil-ākhir(i), qāla wa man kafara fa umatti‘uhū qalīlan ṡumma aḍṭarruhū ilā ‘ażābin-nār(i), wa bi'sal-maṣīr(u).

Æмæ (хъуыды ма кæнут) Ибрагим куы скуывта, «О мæ Хицау, скæн (Меккæйы зæхх) æдас бæстæ æмæ ратт дыргъты хуызы хæринаг

وَاِذْ يَرْفَعُ اِبْرٰهٖمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَاِسْمٰعِيْلُۗ رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا ۗ اِنَّكَ اَنْتَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa iż yarfa‘u ibrāhīmul-qawā‘ida minal-baiti wa ismā‘īl(u), rabbanā taqabbal minnā, innaka antas-samī‘ul-‘alīm(u).

Æмæ (æрымыс) Ибрагим Исмаилимæ Кувæндоны бындуртæ куы сæвæрдта, (кувгæйæ), «Нæ Хицау, айс (хæрзиуæг) махæй. Æцæгæйдæр, Ды дæ Æппæтхъусæг, Æппæтзонæг».

رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِنَآ اُمَّةً مُّسْلِمَةً لَّكَۖ وَاَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَا ۚ اِنَّكَ اَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

rabbanā waj‘alnā muslimaini laka wa min żurriyyatinā ummatam muslimatal lak(a), wa arinā manāsikanā wa tub ‘alainā, innaka antat-tawwābur-raḥīm(u).

Нæ Хицау, скæн нæ ахæм адæймæгтæ, кæцытæ дæ коммæ кæсынц, æмæ нæ сывæллæттæ æмæ хъæбултæ (афтæдæр) ахæм адæймæгтæ, кæцытæ дæ коммæ кæсынц æмæ нын равдисой нæ куывд (хадж) æххæст кæныны фæндæгтæ, æмæ нæ фæсмон райсой. Æцæгæйдæр, Ды дæ æппæты тынгдæр райсæг æрфæсмон, Æппæты Тæригъæддаг.

رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيْهِمْ رَسُوْلًا مِّنْهُمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيْهِمْ ۗ اِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ࣖ

rabbanā wab‘aṡ fīhim rasūlam minhum yatlū ‘alaihim āyātika wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmata wa yuzakkīhim, innaka antal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Нæ Хицау, се ‘хсæнæй сæхи æхсæнæй рарвит минæвар, кæцы сын кæсдзæн Дæ стихтæ æмæ сын чиныг æмæ Зонд амондзæн, æмæ сæ ссыгъдæг кæндзæн. Ӕцӕгдӕр, Ды дӕ Иууыл Тыхджын, Иууыл Зондджын».

وَمَنْ يَّرْغَبُ عَنْ مِّلَّةِ اِبْرٰهٖمَ اِلَّا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهٗ ۗوَلَقَدِ اصْطَفَيْنٰهُ فِى الدُّنْيَا ۚوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa may yargabu ‘an millati ibrāhīma illā man safiha nafsah(ū), wa laqad-iṣṭafaināhu fid-dun-yā, wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

Æмæ Авраамы динæй йе сæфт чи уыны, уыцы адæм сты æрмæстдæр сæхи чи сайы, ахæм адæймæгтæ. Æмæ æцæгæйдæр, мах æй (Ибрагимы) равзæрстам ацы дунейы. Æмæ æцæгдæр уæлæуыл уыдзæн дингæнæг адæмы ‘хсæн.

اِذْ قَالَ لَهٗ رَبُّهٗٓ اَسْلِمْۙ قَالَ اَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

iż qāla lahū rabbuhū aslim, qāla aslamtu lirabbil-‘ālamīn(a).

(Хъуыды ма кæн) Хуыцау ын (Ибрагимæн) куы загъта, «Дæхи ратт!» Уый дзуапп радта: «Æз мæхи дæттын æппæт дунейы Хицаумæ».

وَوَصّٰى بِهَآ اِبْرٰهٖمُ بَنِيْهِ وَيَعْقُوْبُۗ يٰبَنِيَّ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰى لَكُمُ الدِّيْنَ فَلَا تَمُوْتُنَّ اِلَّا وَاَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ ۗ

wa waṣṣā bihā ibrāhīmu banīhi wa ya‘qūb(u), yā baniyya innallāhaṣṭafā lakumud-dīna falā tamūtunna illā wa antum muslimūn(a).

Æмæ Авраам ныууагъта ацы ныхас йæ фырттæн, Иаков куыд ныууагъта, афтæ. "О мæ сывæллæттæ! Æцæгæйдæр, Аллах уын равзæрста ацы дин, уымæ гæсгæ ма амæлут, цалынмæ пысылмон не стут, уæдмæ."

اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ حَضَرَ يَعْقُوْبَ الْمَوْتُۙ اِذْ قَالَ لِبَنِيْهِ مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْۢ بَعْدِيْۗ قَالُوْا نَعْبُدُ اِلٰهَكَ وَاِلٰهَ اٰبَاۤىِٕكَ اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ اِلٰهًا وَّاحِدًاۚ وَنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ

am kuntum syuhadā'a iż ḥaḍara ya‘qūbal-maut(u), iż qāla libanīhi mā ta‘budūna mim ba‘dī, qālū na‘budu ilāhaka wa ilāha ābā'ika ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa ilāhaw wāḥidā(n), wa naḥnu lahū muslimūn(a).

Сымах уыдыстут ӕвдисӕнтӕ, Иаковмӕ мӕлӕт куы ӕрцыд, йӕ фырттӕн куы загъта: «Мӕ амӕлӕты фӕстӕ цы кувдзыстут?» Уыдон дзуапп радтой: «Мах кувдзыстæм уæ Хуыцауæн æмæ уæ фыдæлты Хуыцауæн, ома Авраамæн, Измаилæн æмæ Исаакæн, (ома) Æппæтхъомысджын Хуыцауæн æмæ йын (æрмæстдæр) нæхи раттæм».

تِلْكَ اُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَّا كَسَبْتُمْ ۚ وَلَا تُسْـَٔلُوْنَ عَمَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

tilka ummatun qad khalat, lahā mā kasabat wa lakum mā kasabtum, wa lā tus'alūna ‘ammā kānū ya‘malūn(a).

Уый сты ивгъуыд дуджы адæм. Уымæн у, уыдон цы бакуыстой, уый æмæ дæуæн дæр, ды цы бакуыстай, уый. Æмæ дæ нæ бафæрсдзысты (дзуапп) раздæр цы кодтой, уый тыххæй.

وَقَالُوْا كُوْنُوْا هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى تَهْتَدُوْا ۗ قُلْ بَلْ مِلَّةَ اِبْرٰهٖمَ حَنِيْفًا ۗوَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

wa qālū kūnū hūdan au naṣārā tahtadū, qul bal millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).

Æмæ загътой: «Фæнды дзуттæгтæ уат æви чырыстон, уæддæр æнæмæнгæй æрцæудзыстут фæндараст». Зæгъ: «(Нæ!) Фæлæ (мах æххæст кæнæм) Авраамы раст дин æмæ уый нæу, Хуыцауимæ æмбал чи у, уыдоны нымæцы».

قُوْلُوْٓا اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَمَآ اُنْزِلَ اِلٰٓى اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطِ وَمَآ اُوْتِيَ مُوْسٰى وَعِيْسٰى وَمَآ اُوْتِيَ النَّبِيُّوْنَ مِنْ رَّبِّهِمْۚ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْهُمْۖ وَنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ

qūlū āmannā billāhi wa mā unzila ilainā wa mā unzila ilā ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭi wa mā ūtiya mūsā wa ‘īsā wa mā ūtiyan-nabiyyūna mir rabbihim, lā nufarriqu baina aḥadim minhum wa naḥnu lahū muslimūn(a).

Зæгъ: «Мах æууæндæм Аллахыл æмæ нын цы раргом, ууыл, Авраамæн, Измаилæн, Исаакæн, Иаковæн æмæ сæ байзæддæгтæн цы раргом, Моисейæн æмæ Йесойæн цы лæвæрд æрцыд æмæ пехуымпартæн сæ Хицауæй цы лæвæрд æрцыд, ууыл.

فَاِنْ اٰمَنُوْا بِمِثْلِ مَآ اٰمَنْتُمْ بِهٖ فَقَدِ اهْتَدَوْا ۚوَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا هُمْ فِيْ شِقَاقٍۚ فَسَيَكْفِيْكَهُمُ اللّٰهُ ۚوَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ ۗ

fa'in āmanū bimiṡli mā āmantum bihī faqadihtadau, wa in tawallau fa'innamā hum fī syiqāq(in), fasayakfīkahumullāh(u), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Уæдæ ды куыд уырны, афтæ куы баууæндыдаиккой, уæд æцæгæйдæр разамынд лæвæрдтаиккой. Фæлæ куы ацæуой, уæд æцæгæйдæр сты знаггадгæнæг (сымахæн), уæд сын Аллах фаг кæндзæн (Мæхæмæт) (йе ’ххуысæй). Æмæ Уый у Æппæтхъусæг, Æппæтзонæг.

صِبْغَةَ اللّٰهِ ۚ وَمَنْ اَحْسَنُ مِنَ اللّٰهِ صِبْغَةً ۖ وَّنَحْنُ لَهٗ عٰبِدُوْنَ

Ṣibgatallāh(i), wa man aḥsanu minallāhi ṣibgataw wa naḥnu lahū ‘ābidūn(a).

Хуыцау дын раарфæ кæнæд." Чи у Аллахæй хуыздæр? Æмæ Уымæн кувæм.

قُلْ اَتُحَاۤجُّوْنَنَا فِى اللّٰهِ وَهُوَ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْۚ وَلَنَآ اَعْمَالُنَا وَلَكُمْ اَعْمَالُكُمْۚ وَنَحْنُ لَهٗ مُخْلِصُوْنَ ۙ

qul atuḥājjūnanā fillāhi wa huwa rabbunā wa rabbukum, wa lanā a‘mālunā wa lakum a‘mālukum, wa naḥnu lahū mukhliṣūn(a).

Зæгъ (Мæхæмæт): «Фæнды дæ немæ быцæу кæнын Аллахы тыххæй, кæд уый у нæ Хицау æмæ дæ Хицау. Махæн нæ хъуыддæгтæ, сымахæн уæ хъуыддæгтæ, æмæ æрмæстдæр Уымæн мах сыгъдæгзæрдæйæ снывонд кæнæм нæхи.

اَمْ تَقُوْلُوْنَ اِنَّ اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطَ كَانُوْا هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى ۗ قُلْ ءَاَنْتُمْ اَعْلَمُ اَمِ اللّٰهُ ۗ وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهَادَةً عِنْدَهٗ مِنَ اللّٰهِ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

am taqūlūna inna ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭa kānū hūdan au naṣārā, qul a'antum a‘lamu amillāh(u), wa man aẓlamu mimman katama syahādatan ‘indahū minallāh(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Æви сымах (дзуттæгтæ æмæ чырыстæттæ) афтæ зæгъут, æмæ Авраам, Измаил, Исаак, Иаков æмæ сæ байзæддæгтæ уыдысты дзуттæгтæ кæнæ чырыстонтæ? Зæгъ: «Ды хуыздæр зоныс æви Аллах, æмæ чи у æнæрастдæр, Аллахæй цы æвдисæндар æмбæхсы, уымæй?» Аллах æнæзонгæ нæу, цы аразыс, уымæй.

تِلْكَ اُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَّا كَسَبْتُمْ ۚ وَلَا تُسْـَٔلُوْنَ عَمَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ࣖ ۔

tilka ummatun qad khalat, lahā mā kasabat wa lakum mā kasabtum, wa lā tus'alūna ‘ammā kānū ya‘malūn(a).

Уый сты ивгъуыд дуджы адæм. Уымæн у, уыдон цы бакуыстой, уый æмæ дæуæн дæр, ды цы бакуыстай, уый. Æмæ дæ нæ бафæрсдзысты (дзуапп) раздæр цы кодтой, уый тыххæй.

۞ سَيَقُوْلُ السُّفَهَاۤءُ مِنَ النَّاسِ مَا وَلّٰىهُمْ عَنْ قِبْلَتِهِمُ الَّتِيْ كَانُوْا عَلَيْهَا ۗ قُلْ لِّلّٰهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُۗ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

sayāqūlus-sufahā'u minan-nāsi mā wallāhum ‘an qiblatihimul-latī kānū ‘alaihā, qul lillāhil-masyriqu wal-magrib(u), yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Адæймæгты æхсæн æмбарынад кæмæн нæй, уыдон зæгъдзысты: «Цы сæ (пысылмæтты) аиуварс кодта, раздæр цы къиблæмæ æрæвнæлдтой, уымæй?» Зæгъ (Мæхæмæт): «Скæсæн æмæ ныгуылæн сты Аллахы, кæй фæнды, уый æркæны раст фæндагыл».

وَكَذٰلِكَ جَعَلْنٰكُمْ اُمَّةً وَّسَطًا لِّتَكُوْنُوْا شُهَدَاۤءَ عَلَى النَّاسِ وَيَكُوْنَ الرَّسُوْلُ عَلَيْكُمْ شَهِيْدًا ۗ وَمَا جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِيْ كُنْتَ عَلَيْهَآ اِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يَّتَّبِعُ الرَّسُوْلَ مِمَّنْ يَّنْقَلِبُ عَلٰى عَقِبَيْهِۗ وَاِنْ كَانَتْ لَكَبِيْرَةً اِلَّا عَلَى الَّذِيْنَ هَدَى اللّٰهُ ۗوَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُضِيْعَ اِيْمَانَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

wa każālika ja‘alnākum ummataw wasaṭal litakūnū syuhadā'a ‘alan-nāsi wa yakūnar-rasūlu ‘alaikum syahīdā(n), wa mā ja‘alnal-qiblatal-latī kunta ‘alaihā illā lina‘lama may yattabi‘ur-rasūla mimmay yanqalibu ‘alā ‘aqibaih(i), wa in kānat lakabīratan illā ‘alal-lażīna hadallāh(u), wa mā kānallāhu liyuḍī‘a īmānakum, innallāha bin-nāsi lara'ūfur raḥīm(un).

Æмæ афтæ, мах скодтам сымах (пысылмæтты) «æхсæн адæм», цæмæй уат адæймаджы (митæн) æвдисæнтæ æмæ цæмæй Минæвар (Мæхæмæт) уа уæ (митæн) æвдисæн. Мах æй нæ сарæзтам, ды (раздæр) кæмæ здæхтай, уыцы кибла, фæлæ цæмæй зонæм, чи цæуы минæвары фæдыл æмæ чи здæхы фæстæмæ. Æцæгæйдæр, (Кибла змæлын кæнын) у тынг зын, æрмæстдæр Аллахæй фæндараст чи уыд, уыдонæн. Æмæ дын Аллах дæ уырнындзинад нæ фесафдзæн. Æцæгæйдæр, Аллах у Æппæты Хæрзгæнæг, Æппæты Тæригъæддаг адæмæн.

قَدْ نَرٰى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِى السَّمَاۤءِۚ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضٰىهَا ۖ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ شَطْرَهٗ ۗ وَاِنَّ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ لَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّهِمْ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُوْنَ

qad narā taqallubaka wajhika fis-samā'(i), fa lanuwalliyannaka qiblatan tarḍāhā, fawalli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa ḥaiṡumā kuntum fawallū wujūhakum syaṭrah(ū), wa innal-lażīna ūtul-kitāba laya‘lamūna annahul-ḥaqqu mir rabbihim, wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ya‘malūn(a).

Мах дæ цæсгом (Мæхæмæт) арæх уынæм арвмæ кæсгæйæ, уымæ гæсгæ дæ здæхдзыстæм, дæ зæрдæмæ цы къибла цæуы, уырдæм. Уæдæ дæ цæсгом æрдар Стыр Мæзджыды ’рдæм. Æмæ кæмфæнды ма уай, уæддæр æм дæ цæсгом æрдар. Æмæ æцæгæйдæр, Чиныг (Тора æмæ Евангели) кæмæн лæвæрд æрцыд, уыдон зонынц, (Киблайы æрвитæггаг) кæй у рæстдзинад сæ Хицауæй. Æмæ Аллах æнæзонгæ нæу, цы аразынц, уымæй.

وَلَىِٕنْ اَتَيْتَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ بِكُلِّ اٰيَةٍ مَّا تَبِعُوْا قِبْلَتَكَ ۚ وَمَآ اَنْتَ بِتَابِعٍ قِبْلَتَهُمْ ۚ وَمَا بَعْضُهُمْ بِتَابِعٍ قِبْلَةَ بَعْضٍۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَاجَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِ ۙ اِنَّكَ اِذًا لَّمِنَ الظّٰلِمِيْنَ ۘ

wa la'in ataital-lażīna ūtul-kitāba bikulli āyatim mā tabi‘ū qiblatak(a), wa mā anta bitābi‘in qiblatahum, wa mā ba‘ḍuhum bitābi‘in qiblata ba‘ḍ(in), wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum mim ba‘di mā jā'aka minal-‘ilm(i), innaka iżal laminaẓ-ẓālimīn(a).

Æмæ кæд ды (Мæхæмæт) æппæт стихтæ (информаци) радтай, Чиныг кæмæн лæвæрд æрцыд, уыдонæн, уæддæр уыдон нæ

اَلَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَعْرِفُوْنَهٗ كَمَا يَعْرِفُوْنَ اَبْنَاۤءَهُمْ ۗ وَاِنَّ فَرِيْقًا مِّنْهُمْ لَيَكْتُمُوْنَ الْحَقَّ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ

allażīna ātaināhumul-kitāba ya‘rifūnahū kamā ya‘rifūna abnā'ahum, wa inna farīqam minhum layaktumūnal-ḥaqqa wa hum ya‘lamūn(a).

Чиныг (Тора æмæ Евангели) кæмæн радтам, уыдон æй (Мæхæмæты) зонынц, сæхи сывæллæтты куыд зонынц, афтæ. Æцæгæйдæр, уыдонæй чидæртæ æнæмæнг æмбæхсдзысты рæстдзинад, кæд æй зонынц, уæддæр

اَلْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِيْنَ ࣖ

al-ḥaqqu mir rabbika falā takūnanna minal-mumtarīn(a).

Рæстдзинад дæ Хицауæй у, уымæ гæсгæ ды (Мæхæмæт) дызæрдыггæнджытæй макуы хъуамæ уай.

وَلِكُلٍّ وِّجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيْهَا فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرٰتِۗ اَيْنَ مَا تَكُوْنُوْا يَأْتِ بِكُمُ اللّٰهُ جَمِيْعًا ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wa likulliw wijhatun huwa muwallīhā fastabiqul-khairāt(i), aina mā takūnū ya'ti bikumullāhu jamī‘ā(n), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Æмæ алы уммæйæн дæр ис ахæм кибла, кæцыйы раз лæууы. Уæдæ ерыс кæнут хорздзинады. Кæмфæнды ма уат, уæддæр уæ Аллах æнæмæнгæй æрæмбырд кæндзæн сеппæты дæр. Æцæгæйдæр, Аллах у Æппæтхъомысджын æппæтæй дæр.

وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَاِنَّهٗ لَلْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

wa min ḥaiṡu kharajta fawalli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa innahū lal-ḥaqqu mir rabbik(a), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Æмæ кæцæйфæнды ма рацæуай (Мæхæмæт), дæ цæсгом æрдар Стыр Мæзджыды ’рдæм, æцæгæйдæр уый у дæ Хицауы бардзырд. Аллах æнæзонгæ нæу, цы аразыс, уымæй.

وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ شَطْرَهٗ ۙ لِئَلَّا يَكُوْنَ لِلنَّاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ اِلَّا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِيْ وَلِاُتِمَّ نِعْمَتِيْ عَلَيْكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَۙ

wa min ḥaiṡu kharajta fa walli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa ḥaiṡumā kuntum fawallū wujūhakum syaṭrah(ū), li'allā yakūna lin-nāsi ‘alaikum ḥujjatun illal-lażīna ẓalamū minhum, falā takhsyauhum wakhsyaunī, wa li'utimma ni‘matī ‘alaikum wa la‘allakum tahtadūn(a).

Æмæ кæцæйфæнды ма рацæуай (Мæхæмæт), дæ цæсгом æрдар Стыр Мæзджыды ’рдæм. Æмæ кæмдæриддæр уай, уымæ дæ цæсгом æркæн, цæмæй адæмæн (дæ ныхмæ лæууынæн) ницы аххос уа, се ’хсæн фыдгæнджытæ йеддæмæ. Ма сæ тæрсут, фæлæ Мæнæй тæрсут, цæмæй уын Мæ арфæтæ æххæст кæнон, æмæ уæ фæндаг уа.

كَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْكُمْ رَسُوْلًا مِّنْكُمْ يَتْلُوْا عَلَيْكُمْ اٰيٰتِنَا وَيُزَكِّيْكُمْ وَيُعَلِّمُكُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَيُعَلِّمُكُمْ مَّا لَمْ تَكُوْنُوْا تَعْلَمُوْنَۗ

kamā arsalnā fīkum rasūlam minkum yatlū ‘alaikum āyātinā wa yuzakkīkum wa yu‘allimukumul-kitāba wal-ḥikmata wa yu‘allimukum mā lam takūnū ta‘lamūn(a).

Куыд уæм æрвыстам минæвар (Мæхæмæт) уæ æхсæнæй, кæцы кæсы Нæ стихтæ, чи уæ ссыгъдæг кæны, æмæ уын амоны Чиныг (Аль-Коран) æмæ Зонд (Суннат), æмæ уын амоны, цы нæ зонут, уый.

فَاذْكُرُوْنِيْٓ اَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوْا لِيْ وَلَا تَكْفُرُوْنِ ࣖ

fażkurūnī ażkurkum wasykurū lī wa lā takfurūn(i).

Уæдæ Мæ æрымысут, Æз уæ æрымысдзынæн. Бузныг мын ут, æмæ Мæн æнæууæнк ма ут.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اسْتَعِيْنُوْا بِالصَّبْرِ وَالصَّلٰوةِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ مَعَ الصّٰبِرِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanusta‘īnū biṣ-ṣabri waṣ-ṣalāh(ti), innallāha ma‘aṣ-ṣābirīn(a).

Уырнджытæ! Кур æххуыс (Аллахæй) фæразондзинад æмæ куывдæй. Æцæгæйдæр, фæразон чи у, уыдонимæ ис Аллах.

وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَنْ يُّقْتَلُ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اَمْوَاتٌ ۗ بَلْ اَحْيَاۤءٌ وَّلٰكِنْ لَّا تَشْعُرُوْنَ

wa lā taqūlū limay yuqtalu fī sabīlillāhi amwāt(un), bal aḥyā'uw wa lākil lā tasy‘urūn(a).

Æмæ ма зæгъут, Аллахы фæндагыл чи амард, уыдон мард сты. Æцæгæй та (уый) удæгас у, фæлæ йæ ды нæ æмбарыс.

وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوْفِ وَالْجُوْعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الْاَمْوَالِ وَالْاَنْفُسِ وَالثَّمَرٰتِۗ وَبَشِّرِ الصّٰبِرِيْنَ

wa lanabluwannakum bisyai'im minal-khaufi wal-jū‘i wa naqaṣim minal-amwāli wal-anfusi waṡ-ṡamarāt(i), wa basysyiriṣ-ṣābirīn(a).

Æмæ уæ мах æнæмæнгæй бафæлвардзыстæм цавæрдæр тасæй, æххормагæй, хъæздыгдзинады цухдзинадæй, удтæ æмæ дыргътæй. Ӕмӕ фӕразон чи у, уыдонӕн хорз хабар фӕхӕццӕ кӕн

اَلَّذِيْنَ اِذَآ اَصَابَتْهُمْ مُّصِيْبَةٌ ۗ قَالُوْٓا اِنَّا لِلّٰهِ وَاِنَّآ اِلَيْهِ رٰجِعُوْنَۗ

allażīna iżā aṣābathum muṣībah(tun), qālū innā lillāhi wa innā ilaihi rāji‘ūn(a).

(ома) ахæмтæ, кæцытæ, бæллæх куы æрцæуы, уæд фæзæгъынц «Инна лиллахи ва инна илайхи раджиун» (æцæгæйдæр, мах стæм Аллахы æмæ Уымæ æрыздæхдзыстæм).

اُولٰۤىِٕكَ عَلَيْهِمْ صَلَوٰتٌ مِّنْ رَّبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُهْتَدُوْنَ

ulā'ika ‘alaihim ṣalawātum mir rabbihim wa raḥmah(tun), wa ulā'ika humul-muhtadūn(a).

Уыдон райсынц хатыр æмæ тæригъæд сæ Хицауæй, æмæ уыдон райсынц разамынд.

۞ اِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَاۤىِٕرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ اَوِ اعْتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ اَنْ يَّطَّوَّفَ بِهِمَا ۗ وَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًاۙ فَاِنَّ اللّٰهَ شَاكِرٌ عَلِيْمٌ

innaṣ-ṣafā wal-marwata min sya‘ā'irillāh(i), faman ḥajjal-baita awi‘tamara falā junāḥa ‘alaihi ay yaṭṭawwafa bihimā, wa man taṭawwa‘a khairan fa innallāha syākirun ‘alīm(un).

Æцæгæй та, Сафа æмæ Марвах сты Аллахы дины хай. Уæдæ чидæриддæр æххæст кæны Хадж Аллахы хæдзармæ кæнæ æххæст кæны умрæ, уымæн ницы тæригъæд ис дыууæйы æхсæн Саи кæнгæйæ. Æмæ хорз хъуыддæгтæ барвæндонæй чи кæны, уый Аллах у Æппæтбузныг, Æппæтзонæг.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْتُمُوْنَ مَآ اَنْزَلْنَا مِنَ الْبَيِّنٰتِ وَالْهُدٰى مِنْۢ بَعْدِ مَا بَيَّنّٰهُ لِلنَّاسِ فِى الْكِتٰبِۙ اُولٰۤىِٕكَ يَلْعَنُهُمُ اللّٰهُ وَيَلْعَنُهُمُ اللّٰعِنُوْنَۙ

innal-lażīna yaktumūna mā anzalnā minal-bayyināti wal-hudā mim ba‘di mā bayyannāhu lin-nāsi fil-kitāb(i), ulā'ika yal‘anuhumullāhu wa yal‘anuhumul-lā‘inūn(a).

Æцæгæйдæр, чи æмбæхсы, цы æрвыстам информаци æмæ амындты хуызы, адæймагæн æй Чиныджы (Аль-Къураны) куы бамбарын кодтам, уый фæстæ, уыдон сты æлгъыст Аллахæй æмæ æлгъыст (афтæдæр) æлгъыст чи кæны, уыдонæй,

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا وَاَصْلَحُوْا وَبَيَّنُوْا فَاُولٰۤىِٕكَ اَتُوْبُ عَلَيْهِمْ ۚ وَاَنَا التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

illal-lażīna tābū wa aṣlaḥū wa bayyanū fa'ulā'ika atūbu ‘alaihim, wa anat-tawwābur-raḥīm(u).

æрмæст уыдонæй дарддæр, кæцытæ æрфæсмон кодтой, чи сраст кодта æмæ йæ чи бамбарын кодта, уыдон сты, æз кæй æрфæсмон кæнын райсын æмæ æз дæн æрфæсмон кæныны Æппæты Райсæг, Æппæты Тæригъæддаг.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَمَاتُوْا وَهُمْ كُفَّارٌ اُولٰۤىِٕكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللّٰهِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ وَالنَّاسِ اَجْمَعِيْنَۙ

innal-lażīna kafarū wa mātū wa hum kuffārun ulā'ika ‘alaihim la‘natullāhi wal-malā'ikati wan-nāsi ajma‘īn(a).

Æцæгæйдæр, чи нæ уырны æмæ æнæуырнæгæй чи амæлы, уыдон уыдзысты æлгъыст Аллахæй, зæдтæй æмæ æппæт адæмæй,

خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۚ لَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

khālidīna fīhā, lā yukhaffafu ‘anhumul-‘ażābu wa lā hum yunẓarūn(a).

уым баззайдзысты æнустæм (æлгъыст), се ’фхæрд нæ фæрогдæр уыдзæн, æмæ сын æфхæрд нæ ратдзысты.

وَاِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ لَآاِلٰهَ اِلَّا هُوَ الرَّحْمٰنُ الرَّحِيْمُ ࣖ

wa ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), lā ilāha illā huwar-raḥmānur-raḥīm(u).

Æмæ дæ Хуыцау Æппæтхъомысджын Хуыцау у, Уый йеддæмæ хуыцау нæй, Æппæты Хорзæхджын, Тæригъæдгæнæг.

اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

Æцæгæйдæр, арв æмæ зæххы сфæлдыстады, æхсæв æмæ боны ивындзинады, æмæ денджызы цы наутæ цæуынц адæймагæн пайдаимæ, æмæ Аллах арвæй цы дон æрвиты, æмæ йæ мæлæты фæстæ йемæ зæхх цы донæй райгас кæны, æмæ дзы алыгъуызон цæрæгойты ныппырх кæны, æмæ дымгæтæ æмæ мигъты ивындзинады дæлбар арв æмæ зæххы æхсæн сты æцæгæйдæр нысæнттæ æмбаргæ адæмæн.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّتَّخِذُ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَنْدَادًا يُّحِبُّوْنَهُمْ كَحُبِّ اللّٰهِ ۗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَشَدُّ حُبًّا لِّلّٰهِ ۙوَلَوْ يَرَى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْٓا اِذْ يَرَوْنَ الْعَذَابَۙ اَنَّ الْقُوَّةَ لِلّٰهِ جَمِيْعًا ۙوَّاَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعَذَابِ

wa minan-nāsi may yattakhiżu min dūnillāhi andāday yuḥibbūnahum kaḥubbillāh(i), wal-lażīna āmanū asyaddu ḥubbal lillāh(i), wa lau yaral-lażīna ẓalamū iż yaraunal-‘ażāb(a), annal-quwwata lillāhi jamī‘ā(n), wa annallāha syadīdul-‘ażāb(i).

Æмæ адæмы æхсæн ис, Аллахæй дарддæр æндæр хуыцæуттæн æмтохгæнæгæй чи кувы, ахæмтæ, кæцыты уарзынц, Аллахы куыд уарзынц, афтæ. Фæлæ чи уырны, уыдон тынг уарзынц Аллахы. Æвзæр чи кæны, уыдон куы фениккой, æфхæрд куы феной (Райгасы бон), æппæт тых дæр Аллахы кæй у æмæ Аллах æфхæрдæй карз кæй у (æнæмæнгæй фæфæсмон кæниккой).

اِذْ تَبَرَّاَ الَّذِيْنَ اتُّبِعُوْا مِنَ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْا وَرَاَوُا الْعَذَابَ وَتَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْاَسْبَابُ

iż tabarra'al-lażīnattubi‘ū minal-lażīnattaba‘ū wa ra'awul-‘ażāba wa taqaṭṭa‘at bihimul-asbāb(u).

(Ома) кæй фæдыл цыдысты, уыдон куы фæстæмæ ацæуынц, кæцыты фæдыл цыдысты, æмæ куы фенынц æфхæрд, æмæ (куы) се ’хсæн æппæт бастдзинæдтæ дæр ахицæн вæййынц.

وَقَالَ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْا لَوْ اَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَتَبَرَّاَ مِنْهُمْ ۗ كَمَا تَبَرَّءُوْا مِنَّا ۗ كَذٰلِكَ يُرِيْهِمُ اللّٰهُ اَعْمَالَهُمْ حَسَرٰتٍ عَلَيْهِمْ ۗ وَمَا هُمْ بِخٰرِجِيْنَ مِنَ النَّارِ ࣖ

wa qālal-lażīnattaba‘ū lau anna lanā karratan fa natabarra'a minhum, kamā tabarra'ū minnā, każālika yurīhimullāhu a‘mālahum ḥasarātin ‘alaihim, wa mā hum bikhārijīna minan-nār(i).

Æмæ нæ фæстæ чи ацыд, уыдон загътой: «Фадат нын куы уаид (дунемæ æрыздæхын), уæд сæ, кæй зæгъын æй хъæуы, ауагътаиккам, уыдон нæ куыд ауагътой, афтæ». Афтæмæй сын Аллах æвдисы сæ митæ, кæцытыл фæсмон кæнынц. Æмæ зындоны артæй нæ рацæудзысты.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ كُلُوْا مِمَّا فِى الْاَرْضِ حَلٰلًا طَيِّبًا ۖوَّلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

yā ayyuhan-nāsu kulū mimmā fil-arḍi ḥalālan ṭayyibā(n), wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).

О адæм! Хæрут, зæххыл цы халал æмæ хорз (хæринæгтæ) ис, уыдонæй, æмæ Сатанайæн йæ фæдыл ма цæут. Ӕцӕгдӕр, Сайтан дын ӕцӕг знаг у.

اِنَّمَا يَأْمُرُكُمْ بِالسُّوْۤءِ وَالْفَحْشَاۤءِ وَاَنْ تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

innamā ya'murukum bis-sū'i wal-faḥsyā'i wa an taqūlū ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Æцæгæйдæр, (Сатана) дын æрмæстдæр фæдзæхсы фыдбылыз æмæ æлгъаг хъуыддæгтæ аразын, æмæ дзурын, Аллахы тыххæй цы нæ зоныс, уый.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اتَّبِعُوْا مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ قَالُوْا بَلْ نَتَّبِعُ مَآ اَلْفَيْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا ۗ اَوَلَوْ كَانَ اٰبَاۤؤُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ شَيْـًٔا وَّلَا يَهْتَدُوْنَ

wa iżā qīla lahumuttabi‘ū mā anzalallāhu qālū bal nattabi‘u mā alfainā ‘alaihi ābā'anā, awalau kāna ābā'uhum lā ya‘qilūna syai'aw wa lā yahtadūn(a).

Æмæ сын куы зæгъынц: «Аллах цы раргом кодта, уый фæдыл цæут». Уыдон дзуапп радтой: «(Нæ!) Мах æххæст кæнæм, нæ фыдæлтæ цы ссардтам, уый». Æцæгæй та сæ фыдæлтæ ницы зыдтой, æмæ сын разамынд дæр нæ уыд.

وَمَثَلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا كَمَثَلِ الَّذِيْ يَنْعِقُ بِمَا لَا يَسْمَعُ اِلَّا دُعَاۤءً وَّنِدَاۤءً ۗ صُمٌّ ۢ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ

wa maṡalul-lażīna kafarū kamaṡalil-lażī yan‘iqu bimā lā yasma‘u illā du‘ā'aw wa nidā'ā(n), ṣummum bukmun ‘umyun fahum lā ya‘qilūn(a).

Æмæ æмбисонд æнæуырнæг адæмæн у, фыййауы хуызæн, кæцы хъæр кæны (сырдтыл), кæцытæ ницы хъусынц, æрмæстдæр хъæр æмæ кæуын. (Уыдон сты) хъусæг, æнæдзургæ æмæ куырм, уымæ гæсгæ не ’мбарынц.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْ وَاشْكُرُوْا لِلّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum wasykurū lillāhi in kuntum iyyāhu ta‘budūn(a).

Уырнджытæ! Хæрут, мах уын цы хорз хæринæгтæ радтам, уыдонæй æмæ бузныг зæгъут Аллахæн, кæд ын æрмæстдæр кувут, уæд.

اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ بِهٖ لِغَيْرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla bihī ligairillāh(i), fa maniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Æцæгæйдæр, Уый дын æрмæстдæр нæ радта мард буар, туг, хъуджы дзидза æмæ (дзидза) цæрæгойты, кæцытæ амардтой æндæр (нæмттæй) Аллахæй дарддæр. Фæлæ йæ тыхæй чи бахæра, нæдæр æй бæллгæйæ, нæдæр арæнæй фылдæр, уымæн тæригъæд нæй. Æцæгæйдæр, Аллах у арæх хатыргæнæг, æппæты тæригъæддаг.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْتُمُوْنَ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ الْكِتٰبِ وَيَشْتَرُوْنَ بِهٖ ثَمَنًا قَلِيْلًاۙ اُولٰۤىِٕكَ مَا يَأْكُلُوْنَ فِيْ بُطُوْنِهِمْ اِلَّا النَّارَ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللّٰهُ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَلَا يُزَكِّيْهِمْ ۚوَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīna yaktumūna mā anzalallāhu minal-kitābi wa yasytarūna bihī ṡamanan qalīlā(n), ulā'ika mā ya'kulūna fī buṭūnihim illan-nāra wa lā yukallimuhumullāhu yaumal-qiyāmati wa lā yuzakkīhim, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Æцæгæйдæр, Аллах чиныгæй цы раргом кодта, уый чи æмбæхсы æмæ йæ чысыл аргъæй чи уæй кæны, уыдон сæ цармы ныхъуырынц æрмæстдæр Зындоны арт, æмæ сын Аллах Райгасы бон нæ салам ратдзæн, нæдæр сæ ссыгъдæг кæндзæн. Уыдонæн уыдзæн риссаг æфхæрд.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الضَّلٰلَةَ بِالْهُدٰى وَالْعَذَابَ بِالْمَغْفِرَةِ ۚ فَمَآ اَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ

ulā'ikal-lażīnasytarawuḍ-ḍalālata bil-hudā wal-‘ażāba bil-magfirah(ti), famā aṣbarahum ‘alan-nār(i).

Уыдон сты, рæдыд фæндагамонæгæн æмæ æфхæрд хатырæн чи балхæдта, уыдон. Уæдæ куыд ныфсджын сты Арты ныхмæ!

ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ نَزَّلَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ ۗ وَاِنَّ الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِى الْكِتٰبِ لَفِيْ شِقَاقٍۢ بَعِيْدٍ ࣖ

Żālika bi'annallāha nazzalal-kitāba bil-ḥaqq(i), wa innal-lażīnakhtalafū fil-kitābi lafī syiqāqim ba‘īd(in).

Уый уымæн, æмæ Аллах раргом кодта Чиныг (Хъуыран) рæстдзинадимæ, æмæ æцæгæйдæр, чи йæ ныхмæ хъуыды кæны, уыдон сты арф дихдзинады.

۞ لَيْسَ الْبِرَّاَنْ تُوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ وَالْكِتٰبِ وَالنَّبِيّٖنَ ۚ وَاٰتَى الْمَالَ عَلٰى حُبِّهٖ ذَوِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِۙ وَالسَّاۤىِٕلِيْنَ وَفىِ الرِّقَابِۚ وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَى الزَّكٰوةَ ۚ وَالْمُوْفُوْنَ بِعَهْدِهِمْ اِذَا عَاهَدُوْا ۚ وَالصّٰبِرِيْنَ فِى الْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ وَحِيْنَ الْبَأْسِۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُتَّقُوْنَ

laisal-birra an tuwallū wujūhakum qibalal-masyriqi wal-magribi wa lākinnal-birra man āmana billāhi wal-yaumil ākhiri wal-malā'ikati wal-kitābi wan-nabiyyīn(a), wa ātal-māla ‘alā ḥubbihī żawil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīna wabnas-sabīl(i), was-sā'ilīna wa fir-riqāb(i), wa aqāmaṣ-ṣalāta wa ātaz-zakāh(ta), wal mūfūna bi‘ahdihim iżā ‘āhadū, waṣ-ṣābirīna fil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i wa ḥīnal-ba's(i), ulā'ikal-lażīna ṣadaqū, wa ulā'ika humul-muttaqūn(a).

Уæздандзинад у дæ цæсгом скæсæн æмæ ныгуылæнырдæм здæхын нæу, фæлæ уæздандзинад у (уæздандзинад) уыдон, кæцытæ æууæндынц Аллахы, Фæстаг боныл, зæдтыл, чингуытæ æмæ пехуымпартыл æмæ сæ уарзон хъæздыгдзинæдтæ дæттынц хæстæджытæн, сидзæртæн, мæгуыртæн, балцы чи ис, уыцы адæмæн (мусафир), курæг адæмæн, æмæ сæ сæрибар лæггадгæнджытæн, кæцытæ æххæст кæнынц сæ куывдтытæ æмæ закаттæ зæрдæвæрдтæ кæд зæрдæвæрдтæ, æмæ мæгуырдзинады, хъизæмæртты æмæ хæсты рæстæджы фæразон чи у, ахæм адæм. Уыдон сты рæстзæрдæ адæм, æмæ уыдон сты дингæнæг адæм.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِى الْقَتْلٰىۗ اَلْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالْاُنْثٰى بِالْاُنْثٰىۗ فَمَنْ عُفِيَ لَهٗ مِنْ اَخِيْهِ شَيْءٌ فَاتِّبَاعٌ ۢبِالْمَعْرُوْفِ وَاَدَاۤءٌ اِلَيْهِ بِاِحْسَانٍ ۗ ذٰلِكَ تَخْفِيْفٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ ۗفَمَنِ اعْتَدٰى بَعْدَ ذٰلِكَ فَلَهٗ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kutiba ‘alaikumul-qiṣāṣu fil-qatlā, al-ḥurru bil-ḥurri wal-‘abdu bil-‘abdi wal-unṡā bil-unṡā, faman ‘ufiya lahū min akhīhi syai'un fattibā‘um bil-ma‘rūfi wa adā'un ilaihi bi iḥsān(in), żālika takhfīfum mir rabbikum wa raḥmah(tun), fa mani‘tadā ba‘da żālika fa lahū ‘ażābun alīm(un).

Уырнджытæ! Дæуæн æнæмæнгхъæуæг у (æххæст кæнын) къисæтæ, кæй амардтой, уый тыххæй. Сæрибар адæм сæрибар адæмимæ, цагъартæ цагъартимæ, сылгоймæгтæ сылгоймæгтимæ. Фæлæ йе ’фсымæрæй хатыр чи райса, уый йæ фæдыл цæуæд хорз, æмæ йын диат (æлхæд) хорз бафидæд. Уый у æнцойад æмæ хорзæх дæ Хицауæй. Уый фæстæ арæнæй чи ахиза, уый бавзæрдзæн тынг риссаг æфхæрд.

وَلَكُمْ فِى الْقِصَاصِ حَيٰوةٌ يّٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ

wa lakum fil-qiṣāṣi ḥayātuy yā ulil-albābi la‘allakum tattaqūn(a).

Æмæ къисасы ис (гаранти) сымахæн, о æмбаргæ адæм, цæмæй уат дингæнæг.

كُتِبَ عَلَيْكُمْ اِذَا حَضَرَ اَحَدَكُمُ الْمَوْتُ اِنْ تَرَكَ خَيْرًا ۖ ۨالْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ بِالْمَعْرُوْفِۚ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِيْنَ ۗ

kutiba ‘alaikum iżā ḥaḍara aḥadakumul-mautu in taraka kahirā(n), al-waṣiyyatu lil-wālidaini wal-aqrabīna bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muttaqīn(a).

Сымахæн æнæмæнгхъæуæг у, уе ’хсæнæй искæмæ мæлæт куы æрцæуа, йæ фæстæ мулк куы ныууадза, уæд йæ ныййарджытæн æмæ йæ хæстæг хæстæджытæн хорз æгъдауæй фæдзæхст скæнын, (куыд) хæс, дингæнæг адæмæн.

فَمَنْۢ بَدَّلَهٗ بَعْدَمَا سَمِعَهٗ فَاِنَّمَآ اِثْمُهٗ عَلَى الَّذِيْنَ يُبَدِّلُوْنَهٗ ۗ اِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ ۗ

famam baddalahū ba‘da mā sami‘ahū fa innamā iṡmuhū ‘alal-lażīna yubaddilūnah(ū), innallāha samī‘un ‘alīm(un).

Чи йæ аивы (фæндон), уый йæ фехъусыны фæстæ тæригъæд æрмæстдæр уымæн вæййы, чи йæ аивы, уымæн. Æцæгæйдæр, Аллах у æппæтхъусæг, æппæтзонæг.

فَمَنْ خَافَ مِنْ مُّوْصٍ جَنَفًا اَوْ اِثْمًا فَاَصْلَحَ بَيْنَهُمْ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

faman khāfa mim mūṣin janafan au iṡman fa aṣlaḥa bainahum falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Фæлæ чи тæрсы, фæндондæттæг æнæраст кæй у, кæнæ исты æвзæрдзинад кæй сарæзта, уымæй, æмæ уый фæстæ се ’хсæн бафидауын кæны, уæд тæригъæд нæ ракодта. Æцæгæйдæр, Аллах у хатыргæнæг, æппæты тæригъæддаг.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَۙ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kutiba ‘alaikumuṣ-ṣiyāmu kamā kutiba ‘alal-lażīna min qablikum la‘allakum tattaqūn(a).

Уырнджытæ! Ком дарын уын нысангонд у, уæ размæ чи уыд, уыдонæн куыд фыст уыд, афтæ, цæмæй уат дингæнæг,

اَيَّامًا مَّعْدُوْدٰتٍۗ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ عَلٰى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ اَيَّامٍ اُخَرَ ۗوَعَلَى الَّذِيْنَ يُطِيْقُوْنَهٗ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِيْنٍۗ فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَهُوَ خَيْرٌ لَّهٗ ۗوَاَنْ تَصُوْمُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

ayyāmam ma‘dūdāt(in), faman kāna minkum marīḍan au ‘alā safarin fa ‘iddatum min ayyāmin ukhar(a), wa ‘alal-lażīna yuṭīqūnahū fidyatun ṭa‘āmu miskīn(in), faman taṭawwa‘a khairan fahuwa khairul lah(ū), wa an taṣūmū khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

(Номæй) бæрæг бонтæ. Уæдæ сымахæй рынчын чи у, кæнæ балцы чи ис (æмæ ком нæ дары), уæд (хъуамæ баива) бонты нымæц (ком кæуыл нæ дардта), уый æндæр бонтæй. Æмæ йæ æххæст кæнын зын кæмæн у, уыцы адæмæн хæсджын сты фидьят фидын, ома мæгуыр адæймаджы хæрын. Фæлæ зæрдиаг зæрдæйæ хорздзинад чи кæны, уымæн хуыздæр у, ком дарын дæуæн дæр хуыздæр у, æрмæст куы йæ зонис.

شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ فِيْهِ الْقُرْاٰنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنٰتٍ مِّنَ الْهُدٰى وَالْفُرْقَانِۚ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ ۗوَمَنْ كَانَ مَرِيْضًا اَوْ عَلٰى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ اَيَّامٍ اُخَرَ ۗيُرِيْدُ اللّٰهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيْدُ بِكُمُ الْعُسْرَ ۖوَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللّٰهَ عَلٰى مَا هَدٰىكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

syahru ramaḍānal-lażī unzila fīhil-qur'ānu hudal lin-nāsi wa bayyinātim minal-hudā wal-furqān(i), faman syahida minkumusy-syahra falyaṣumh(u) wa man kāna marīḍan au ‘alā safarin fa ‘iddatum min ayyāmin ukhar(a), yurīdullāhu bikumul-yusra wa lā yurīdu bikumul-‘usr(a), wa litukmilul-‘iddata wa litukabbirullāha ‘alā mā hadākum wa la‘allakum tasykurūn(a).

Рамаданы мæй у (мæй), кæцыйы æрцыд Хъуыран адæймæгтæн фæндагамонæг æмæ уыцы фæндагамонæджы тыххæй æмбарынгæнæн æмæ хицæндзинад (цы у раст æмæ цы у мæнг). Уымæ гæсгæ уыцы мæй уæ чидæриддæр уа, уый ком дарæд. Æмæ рынчын кæнæ балцы чи уа (ком нæ дары), уæд (хъуамæ йæ бафида), цал боны фæцух кодта, уыйбæрц, æндæр бонты. Аллах уын фæнды æнцондзинад, æмæ уын зындзинад нæ фæнды. Хъуамæ нымæц баххæст кæнат æмæ кадджын кæнат Аллахы, цы амынддзинæдтæ уын радта, уый тыххæй, цæмæй бузныг уат.

وَاِذَا سَاَلَكَ عِبَادِيْ عَنِّيْ فَاِنِّيْ قَرِيْبٌ ۗ اُجِيْبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ اِذَا دَعَانِۙ فَلْيَسْتَجِيْبُوْا لِيْ وَلْيُؤْمِنُوْا بِيْ لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُوْنَ

wa iżā sa'alaka ‘ibādī ‘annī fa innī qarīb(un), ujību da‘watad-dā‘i iżā da‘ān(i), falyastajībū lī walyu'minū bī la‘allahum yarsyudūn(a).

Æмæ дæ (Мæхæмæты) Мæ лæггадгæнджытæ куы фæрсынц Мæ тыххæй, уæд æз æцæгæйдæр хæстæг дæн. Æз сæххæст кæнын, чи кувы, уыдонæн сæ фæндон, Мæнмæ куы кувынц, уæд. Карк

اُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ اِلٰى نِسَاۤىِٕكُمْ ۗ هُنَّ لِبَاسٌ لَّكُمْ وَاَنْتُمْ لِبَاسٌ لَّهُنَّ ۗ عَلِمَ اللّٰهُ اَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُوْنَ اَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنْكُمْ ۚ فَالْـٰٔنَ بَاشِرُوْهُنَّ وَابْتَغُوْا مَا كَتَبَ اللّٰهُ لَكُمْ ۗ وَكُلُوْا وَاشْرَبُوْا حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْاَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْاَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِۖ ثُمَّ اَتِمُّوا الصِّيَامَ اِلَى الَّيْلِۚ وَلَا تُبَاشِرُوْهُنَّ وَاَنْتُمْ عٰكِفُوْنَۙ فِى الْمَسٰجِدِ ۗ تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ فَلَا تَقْرَبُوْهَاۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ اٰيٰتِهٖ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

uḥilla lakum lailataṣ-ṣiyāmir-rafaṡu ilā nisā'ikum, hunna libāsul lakum wa antum libāsul lahunn(a), ‘alimallāhu annakum kuntum takhtānūna anfusakum fatāba ‘alaikum wa ‘afā ‘ankum, fal-āna bāsyirūhunna wabtagū mā kataballāhu lakum, wa kulū wasyrabū ḥattā yatabayyana lakumul-khaiṭul-abyaḍu minal-khaiṭil-aswadi minal-fajr(i), ṡumma atimmuṣ-ṣiyāma ilal-lail(i), wa lā tubāsyirūhunna wa antum ‘ākifūna fil-masājid(i) tilka ḥudūdullāhi falā taqrabūhā, każālika yubayyinullāhu āyātihī lin-nāsi la‘allahum yattaqūn(a).

Бар ис сымахæн æхсæвы иумæ ком дарын уæ усимæ. Уыдон сымахæн сты дарæс, сымах та уыдонæн уæлæдарæс. Аллах зоны, уæ бон кæй нæу уæхи бауромын, фæлæ уæ фæсмон райсы æмæ уын ныххатыр кæны. Уæдæ ныр семæ бахъавут æмæ агурут, Аллах уын цы снысан кодта, уый. Хæрут æмæ нуазут, цалынмæ уын бæрæг уа (хицæндзинад) урс æфсæйнаг æмæ сау æфсæйнагæй, ома райсомæй. Уый фæстæ ком æххæст кæнут, цалынмæ (æрцæуа) изæр. Фæлæ сæ ма хъыгдар, мæзджыды куы кæнай къаф. Уый у Аллахы бардзырд, уымæ гæсгæ йæм ма хæстæг кæнут. Афтæмæй Аллах адæмæн æмбарын кæны йæ стихтæ, цæмæй æххæст кæной дингæнæгдзинад.

وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوْا بِهَآ اِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوْا فَرِيْقًا مِّنْ اَمْوَالِ النَّاسِ بِالْاِثْمِ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili wa tudlū bihā ilal-ḥukkāmi lita'kulū farīqam min amwālin-nāsi bil-iṡmi wa antum ta‘lamūn(a).

Æмæ уæ æхсæн цы хъæздыгдзинад ис, уый мæнгæй ма хардз кæнут, æмæ уыцы хъæздыгдзинадæй тæрхонгæнджытæн (ма) æфсон кæнут, ахæм фæндæй, æмæ уæ бон у иннæты хъæздыгдзинæдтæй исты тæригъæддагæй бахæрын, кæд æмæ йæ зонут, уæддæр.

۞ يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْاَهِلَّةِ ۗ قُلْ هِيَ مَوَاقِيْتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ ۗ وَلَيْسَ الْبِرُّ بِاَنْ تَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ ظُهُوْرِهَا وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقٰىۚ وَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ اَبْوَابِهَا ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

yas'alūnaka ‘anil-ahillah(ti), qul hiya mawāqītu lin-nāsi wal-ḥajj(i), wa laisal-birru bi'an ta'tul-buyūta min ẓuhūrihā wa lākinnal-birra manittaqā, wa'tul-buyūta min abwābihā, wattaqullāha la‘allakum tufliḥūn(a).

Дæу (Мæхæмæты) фæрсынц æрдæгмæйы тыххæй. Зæгъ: «Уый у (бæрæггæнæн) адæймæгты рæстæг æмæ (хаджы) балцы». Æмæ хæдзармæ йæ уæлейæ бацæуын уæздан нæу, фæлæ уæздандзинад у (уæздандзинад) дингæнæг адæймæгтæн. Хæдзæрттæм бацæут сæ дуæрттæй, æмæ тæрсут Аллахæй, цæмæй уын бантыса.

وَقَاتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ الَّذِيْنَ يُقَاتِلُوْنَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوْا ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَ

wa qātilū fī sabīlillāhil-lażīna yuqātilūnakum wa lā ta‘tadū, innallāha lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

Æмæ тох кæнут Аллахы фæндагыл, уæ ныхмæ чи тох кæны, уыдонимæ, фæлæ арæнтæй ма ахизут. Æцæгæйдæр, Аллах нæ уарзы, арæнтæ чи ахизы, ахæм адæмы.

وَاقْتُلُوْهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوْهُمْ وَاَخْرِجُوْهُمْ مِّنْ حَيْثُ اَخْرَجُوْكُمْ وَالْفِتْنَةُ اَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ ۚ وَلَا تُقٰتِلُوْهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ حَتّٰى يُقٰتِلُوْكُمْ فِيْهِۚ فَاِنْ قٰتَلُوْكُمْ فَاقْتُلُوْهُمْۗ كَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ

waqtulūhum ḥaiṡu ṡaqiftumūhum wa akhrijūhum min ḥaiṡu akhrajūkum wal-fitnatu asyaddu minal-qatl(i), wa lā tuqātilūhum ‘indal-masjidil-ḥarāmi ḥattā yuqātilūkum fīh(i), fa'in qātalūkum faqtulūhum, każālika jazā'ul-kāfirīn(a).

Æмæ сæ кæм ссарат, уым сæ амарут, æмæ уæ кæцæй ратардтой, уырдыгæй сæ фæтарут. Æмæ æгад кæнын лæгмарæй æгъатырдæр у. Æмæ семæ Сыгъдæг Мæзджыты ма хæц, кæд демæ уым нæ хæцой, уæд. Кæд демæ хæцой, уæд семæ хæц. Ахæм хæрзиуæг у æнæуырнджытæн.

فَاِنِ انْتَهَوْا فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

fa'inintahau fa'innallāha gafūrur raḥīm(un).

Фæлæ куы æрлæууой, уæд æцæгæйдæр, Аллах у Хатыргæнæг, Æппæты Тæригъæддаг.

وَقٰتِلُوْهُمْ حَتّٰى لَا تَكُوْنَ فِتْنَةٌ وَّيَكُوْنَ الدِّيْنُ لِلّٰهِ ۗ فَاِنِ انْتَهَوْا فَلَا عُدْوَانَ اِلَّا عَلَى الظّٰلِمِيْنَ

wa qātilūhum ḥattā lā takūna fitnatuw wa yakūnad-dīnu lillāh(i), fa inintahau falā ‘udwāna illā ‘alaẓ-ẓālimīn(a).

Æмæ семæ тох кæнут, цалынмæ æгаддзинад нал уа, æмæ дин æрмæстдæр Аллахы у. Кæд æрлæууой, уæд нал уыдзæн (нал) знаггад, æрмæст фыдгæнджыты ныхмæ.

اَلشَّهْرُ الْحَرَامُ بِالشَّهْرِ الْحَرَامِ وَالْحُرُمٰتُ قِصَاصٌۗ فَمَنِ اعْتَدٰى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوْا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدٰى عَلَيْكُمْ ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ

asy-syahrul-ḥarāmu bisy-syahril-ḥarāmi wal-ḥurumātu qiṣāṣ(un), famani‘tadā ‘alaikum fa‘tadū ‘alaihi bimiṡli ma‘tadā ‘alaikum, wattaqullāha wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).

Харам мæйтæ харам мæйтимæ, æмæ (ныхмæ) цыдæр, кæцы кадджын у, æххæстгонд цæуы (закъон) къисæй. Уымæ гæсгæ дæм чи æрбабырсдзæн, уый дæм куыд æрбабырсдзæн, уымæ гæсгæ йæм æрбабырс. Тæрсут Аллахæй æмæ зонут, Аллах кæй ис, Аллахæй чи тæрсы, уыдонимæ.

وَاَنْفِقُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا تُلْقُوْا بِاَيْدِيْكُمْ اِلَى التَّهْلُكَةِ ۛ وَاَحْسِنُوْا ۛ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ

wa anfiqū fī sabīlillāhi wa lā tulqū bi'aidīkum ilat-tahlukah(ti), wa aḥsinū, innallāha yuḥibbul-muḥsinīn(a).

Æмæ (уæ хъæздыгдзинæдтæ) хардз кæнут Аллахы фæндагыл, æмæ уæхи къухтæй сæфты ма æппарут, æмæ хорздзинад кæнут. Æцæгæйдæр, Аллах уарзы, хорздзинад чи аразы, уыдоны.

وَاَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلّٰهِ ۗ فَاِنْ اُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ وَلَا تَحْلِقُوْا رُءُوْسَكُمْ حَتّٰى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهٗ ۗ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ بِهٖٓ اَذًى مِّنْ رَّأْسِهٖ فَفِدْيَةٌ مِّنْ صِيَامٍ اَوْ صَدَقَةٍ اَوْ نُسُكٍ ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ ۗ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ اِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ فَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلٰثَةِ اَيَّامٍ فِى الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ اِذَا رَجَعْتُمْ ۗ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ۗذٰلِكَ لِمَنْ لَّمْ يَكُنْ اَهْلُهٗ حَاضِرِى الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ ࣖ

wa atimmul-ḥajja wal-‘umrata lillāh(i), fa'in uḥṣirtum famastaisara minal-hady(i), wa lā taḥliqū ru'ūsakum ḥattā yablugal-hadyu maḥillah(ū), faman kāna minkum marīḍan au bihī ażam mir ra'sihī fafidyatum min ṣiyāmin au ṣadaqatin au nusuk(in), fa'iżā amintum, faman tamatta‘a bil-‘umrati ilal-ḥajji famastaisara minal-hady(i), famal lam yajid faṣiyāmu ṡalāṡati ayyāmin fil-ḥajji wa sab‘atin iżā raja‘tum, tilka ‘asyaratun kāmilah(tun), żālika limal lam yakun ahluhū ḥāḍiril-masjidil-ḥarām(i), wattaqullāha wa‘lamū annallāha syadīdul-‘iqāb(i).

Æмæ æххæст кæнут Хадж æмæ Умра Аллахы тыххæй. Фæлæ кæд дæ алыварс (знæгтæ) сты, уæд (ныццæгъд) æнцонæй цы хадъу ис, уый, æмæ дæ сæр ма ныссæрф, цалынмæ хадæ марæн бынатмæ нæ бахæццæ уа, уæдмæ. Кæд уæ исчи рынчын у, кæнæ йæ сæры исты хъыгдард ис (æмæ йæхи æрфгуытæ кæны), уæд хъуамæ æххæст кæна фидья, ома ком дарын, хæрзиуæг дæттын кæнæ нывонд хæссын. Кæд æдас дæ, уæд чидæриддæр æххæст кæна умра Хаджы размæ, уый (хъуамæ амара) хадю, кæцы æнцонæй ис райсæн. Фæлæ йæ куы нæ райса, уæд (хъуамæ) ком дара æртæ боны Хаджы (рæстæджы) æмæ авд (боны) куы æрыздæхай, уæд. Уый æдæппæтæй у дæс (боны). Афтæ, Стыр Мæзджыдмæ хæстæг кæй бинонтæ нæ цæрынц, уыцы адæмæн дæр. Тæрсут Аллахæй æмæ зонут, Аллах тынг карз æфхæрд кæй у.

اَلْحَجُّ اَشْهُرٌ مَّعْلُوْمٰتٌ ۚ فَمَنْ فَرَضَ فِيْهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوْقَ وَلَا جِدَالَ فِى الْحَجِّ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ يَّعْلَمْهُ اللّٰهُ ۗ وَتَزَوَّدُوْا فَاِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوْنِ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ

al-ḥajju asyhurum ma‘lūmāt(un), faman faraḍa fīhinnal-ḥajja falā rafaṡa wa lā fusūqa wa lā jidāla fil-ḥajj(i), wa mā taf‘alū min khairiy ya‘lamhullāh(u), wa tazawwadū fa'inna khairaz-zādit-taqwā, wattaqūni yā ulil-albāb(i).

Хадж (сезон) у, цы мæйтæ сты фидаргонд, уыдон. Хадж уыцы (мæйты) чи кæна, уый Хаджы рæстæг чъизи ныхæстæ (рафæттæ) ма кæнæд, æнæгъдаудзинад кæнæ быцæудзинад ма кæнæд. Цыфæнды хорздзинад куы кæнай, уæддæр зоны Аллах. Æрбахæссут хойраг, уымæн æмæ æцæгæй дæр хуыздæр хойраг у дингæнæгдзинад. Æмæ Мæнæй тæрсут, æнæниз зонды адæм!

لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَبْتَغُوْا فَضْلًا مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗ فَاِذَآ اَفَضْتُمْ مِّنْ عَرَفٰتٍ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ ۖ وَاذْكُرُوْهُ كَمَا هَدٰىكُمْ ۚ وَاِنْ كُنْتُمْ مِّنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الضَّاۤلِّيْنَ

laisa ‘alaikum junāḥun an tabtagū faḍlam mir rabbikum, fa'iżā afaḍtum min ‘arafātin fażkurullāha ‘indal-masy‘aril-ḥarām(i), ważkurūhu kamā hadākum, wa in kuntum min qablihī laminaḍ-ḍāllīn(a).

Дæ Хицауæй хорзæх курын дын тæригъæд нæу. Уæдæ Арафæйæ куы ацæуай, уæд æрымыс Аллахы Машарилхарамы. Æмæ йæ хъуыды кæнут, куыд уын разамынд лæвæрдта, кæд раздæр уыдыстут, чи нæ зыдта, уыдоны æхсæн.

ثُمَّ اَفِيْضُوْا مِنْ حَيْثُ اَفَاضَ النَّاسُ وَاسْتَغْفِرُوا اللّٰهَ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ṡumma afīḍū min ḥaiṡu afāḍan-nāsu wastagfirullāh(a), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Уæд ныууадз, бирæ адæм кæм ацæуынц, уыцы бынат (Арафæ) æмæ хатыр ракур Аллахæй. Æцæгæйдæр, Аллах у хатыргæнæг, æппæты тæригъæддаг.

فَاِذَا قَضَيْتُمْ مَّنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَذِكْرِكُمْ اٰبَاۤءَكُمْ اَوْ اَشَدَّ ذِكْرًا ۗ فَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّقُوْلُ رَبَّنَآ اٰتِنَا فِى الدُّنْيَا وَمَا لَهٗ فِى الْاٰخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ

fa iżā qaḍaitum manāsikakum fażkurullāha każikrikum ābā'akum au asyadda żikrā(n), faminan-nāsi may yaqūlu rabbanā ātinā fid-dun-yā wa mā lahū fil-ākhirati min khalāq(in).

Хадж куы фæуай, уæд бакæс Аллахы зикр, дæ фыдæлты кой куыд кодтай, афтæ, æмæ ма суанг уымæй фылдæр зикр дæр. Уæдæ адæмы æхсæн ис ахæм адæймаг, кæцы кувы: «Нæ Хицау, ратт нын (хорз) ацы дунейы», æмæ йын мæрдтыбæстæйы æппындæр хай нæй.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ رَبَّنَآ اٰتِنَا فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً وَّفِى الْاٰخِرَةِ حَسَنَةً وَّقِنَا عَذَابَ النَّارِ

wa minhum may yaqūlu rabbanā ātinā fid-dun-yā ḥasanataw wa fil-ākhirati ḥasanataw wa qinā ‘ażāban-nār(i).

Æмæ се хсæн ис ахæмтæ дæр, кæцытæ кувынц: «Нæ Хицау, ацы дунейы нын хорздзинад ратт, фæстаг бонты дæр хорздзинад, æмæ нæ зындоны æфхæрдæй бахиз».

اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ نَصِيْبٌ مِّمَّا كَسَبُوْا ۗ وَاللّٰهُ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

ulā'ika lahum naṣībum mimmā kasabū, wallāhu sarī‘ul-ḥisāb(i).

Уыдон сты, цы сарæзтой, уымæй хай райсынц, æмæ Аллах нымайынмæ тагъд у.

۞ وَاذْكُرُوا اللّٰهَ فِيْٓ اَيَّامٍ مَّعْدُوْدٰتٍ ۗ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِيْ يَوْمَيْنِ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۚوَمَنْ تَاَخَّرَ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِۙ لِمَنِ اتَّقٰىۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ

ważkurullāha fī ayyāmim ma‘dūdāt(in), faman ta‘ajjala fī yaumaini falā iṡma ‘alaih(i), wa man ta'akhkhara falā iṡma ‘alaihi limanittaqā, wattaqullāha wa‘lamū annakum ilaihi tuḥsyarūn(a).

Æмæ зикр кæнут Аллахы нысангонд нымæц бонты. Дыууæ боны фæстæ чи фæтагъддæр кæна (Минæйæ ацæуа), уымæн тæригъæд нæй. Æмæ чи фæуа

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُّعْجِبُكَ قَوْلُهٗ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَيُشْهِدُ اللّٰهَ عَلٰى مَا فِيْ قَلْبِهٖ ۙ وَهُوَ اَلَدُّ الْخِصَامِ

wa minan-nāsi may yu‘jibuka qauluhū fil-ḥayātid-dun-yā wa yusyhidullāha ‘alā mā fī qalbih(ī), wa huwa aladdul-khiṣām(i).

Æмæ адæмы æхсæн ис, ацы дунейы царды тыххæй йæ ныхас дæ зæрдæмæ кæмæн цæуы (о Мæхæмæт), æмæ йæ зæрдæйы цы ис, уый тыххæй æвдисæн лæууы Аллахæн, уый та у æппæты карздæр ныхмæлæуджытæй.

وَاِذَا تَوَلّٰى سَعٰى فِى الْاَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيْهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ ۗ وَ اللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْفَسَادَ

wa iżā tawallā sa‘ā fil-arḍi liyufsida fīhā wa yuhlikal-ḥarṡa wan-nasl(a), wallāhu lā yuḥibbul-fasād(a).

Æмæ куы йæхи айсы (дæуæй), уæд хъавы зæххыл фыдбылызтæ æрхæссынмæ, æмæ фесафы тыллæг æмæ фос, Аллах та зиан нæ уарзы.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُ اتَّقِ اللّٰهَ اَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْاِثْمِ فَحَسْبُهٗ جَهَنَّمُ ۗ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ

wa iżā qīla lahuttaqillāha akhażathul-‘izzatu bil-iṡmi faḥasbuhū jahannam(u), wa labi'sal-mihād(u).

Æмæ йын куы загътой: «Тæрс Аллахæй», уæд йæ сæрыстырдзинад æвзæрд тæригъæд саразынмæ. Уæдæ йын зындон у зындон, æмæ æцæгæйдæр (уыцы Зындон) у æппæты æвзæрдæр бынат цæрынæн.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّشْرِيْ نَفْسَهُ ابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ رَءُوْفٌۢ بِالْعِبَادِ

wa minan-nāsi may yasyrī nafsahubtigā'a marḍātillāh(i), wallāhu ra'ūfum bil-‘ibād(i).

Æмæ адæймæгты æхсæн ис ахæмтæ, кæцытæ сæхи нывондæн хæссынц Аллахы хорзæх агурыны тыххæй. Æмæ Аллах у Æппæты Тæригъæддаг Йæ лæггадгæнджытæн.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا ادْخُلُوْا فِى السِّلْمِ كَاۤفَّةً ۖوَّلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanudkhulū fis-silmi kāffah(tan), wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).

Уырнджытæ! Бацæут пысылмон динмæ æнæхъæнæй, æмæ Сатанайæн йæ фæдыл ма цæут. Æцæг, уый дын у æцæг знаг.

فَاِنْ زَلَلْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْكُمُ الْبَيِّنٰتُ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

fa'in zalaltum mim ba‘di mā jā'atkumul-bayyinātu fa‘lamū annallāha ‘azīzun ḥakīm(un).

Фæлæ кæд æмæ дæм бæлвырд бæлвырдгæнæнтæ куы æрбахæццæ уой, уæд æрхаудтай, уæд зон, Аллах кæй у æппæтхъомысджын, æппæтзондджын.

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّآ اَنْ يَّأْتِيَهُمُ اللّٰهُ فِيْ ظُلَلٍ مِّنَ الْغَمَامِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ وَقُضِيَ الْاَمْرُ ۗ وَاِلَى اللّٰهِ تُرْجَعُ الْاُمُوْرُ ࣖ

hal yanẓurūna illā ay ya'tiyahumullāhu fī ẓulalim minal-gamāmi wal-malā'ikatu wa quḍiyal-amr(u), wa ilallāhi turja‘ul-umūr(u).

Ницы æнхъæлмæ кæсынц, æрмæстдæр Аллахы æрцыд (æфхæрд) зæдтимæ мигъты бын, цалынмæ (сæ) хъуыддаг æрцыд æскъуыддзаг. Æмæ æппæт дæр æрыздæхт Аллахмæ.

سَلْ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ كَمْ اٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ اٰيَةٍ ۢ بَيِّنَةٍ ۗ وَمَنْ يُّبَدِّلْ نِعْمَةَ اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُ فَاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

sal banī isrā'īla kam ātaināhum min āyatim bayyinah(tin), wa may yubaddil ni‘matallāhi mim ba‘di mā jā'athu fa innallāha syadīdul-‘iqāb(i).

Бафæрсут Израилы фыртты, цал бæлвырд бæлвырдгæнæны сын радтам. Аллахы хорздзинæдтæ чи ивдзæн, уый фæстæ, æцæгæйдæр, Аллах у тынг карз æфхæрдæй.

زُيِّنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَيَسْخَرُوْنَ مِنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۘ وَالَّذِيْنَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ وَاللّٰهُ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

zuyyina lil-lażīna kafarul-ḥayātud-dun-yā wa yaskharūna minal-lażīna āmanū, wal-lażīnattaqau fauqahum yaumal-qiyāmah(ti), wallāhu yarzuqu may yasyā'u bigairi ḥisāb(in).

Æнæууæнкджыты цæсты дунеон цард рæсугъд фæкæнынц, æууæндджыты та æгад кæнынц. Кæд дингæнæг чи у, уыдон сæ уæлæ уыдзысты Райгасы бон. Æмæ Аллах æнæнымадæй дæтты хæринаг, кæй фæнды, уымæн.

كَانَ النَّاسُ اُمَّةً وَّاحِدَةً ۗ فَبَعَثَ اللّٰهُ النَّبِيّٖنَ مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَ ۖ وَاَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيْمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ ۗ وَمَا اخْتَلَفَ فِيْهِ اِلَّا الَّذِيْنَ اُوْتُوْهُ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ بَغْيًا ۢ بَيْنَهُمْ ۚ فَهَدَى اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ مِنَ الْحَقِّ بِاِذْنِهٖ ۗ وَاللّٰهُ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

kānan-nāsu ummataw wāḥidah(tan), fa ba‘aṡallāhun-nabiyyīna mubasysyirīna wa munżirīn(a), wa anzala ma‘ahumul-kitāba bil-ḥaqqi liyaḥkuma bainan-nāsi fīmakhtalafū fīh(i), wa makhtalafa fīhi illal-lażīna ūtūhu mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu bagyam bainahum, fahadallāhul-lażīna āmanū limakhtalafū fīhi minal-ḥaqqi bi'iżnih(ī), wallāhu yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Адæм уыдысты (раздæр) иу адæм. Уæд Аллах арвыста пехуымпарты (цæмæй) фехъусын кодтаиккой хорз хабар æмæ фæдзæхстытæ. Æмæ семæ æрвыста рæстдзинад кæм уыд, уыцы чиныг, цæмæй адæмы æхсæн уынаффæ рахæссой, цы хъуыддæгтыл быцæу кодтой, уый тыххæй. Æмæ чи хицæн кæны, уыдон сты æрмæстдæр, кæмæн лæвæрд æрцыд (Чиныг), бæлвырд бæлвырдгæнæнтæ сæм куы бахæццæ сты, уый фæстæ, сæхи æхсæн хæлæгдзинады тыххæй. Уæдæ Йæ фæндонмæ гæсгæ, Аллах фæндараст кæны, цы рæстдзинадыл быцæу кæнынц, ууыл чи æууæнды, уыдоны. Аллах кæй фæнды, уый æркæны раст фæндагыл.

اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَّثَلُ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ ۗ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاۤءُ وَالضَّرَّاۤءُ وَزُلْزِلُوْا حَتّٰى يَقُوْلَ الرَّسُوْلُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ مَتٰى نَصْرُ اللّٰهِ ۗ اَلَآ اِنَّ نَصْرَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ

am ḥasibtum an tadkhulul-jannata wa lammā ya'tikum maṡalul-lażīna khalau min qablikum, massathumul-ba'sā'u waḍ-ḍarrā'u wa zulzilū ḥattā yaqūlar-rasūlu wal-lażīna āmanū ma‘ahū matā naṣrullāh(i), alā inna naṣrallāhi qarīb(un).

Æви афтæ хъуыды кæныс, æмæ дзæнæтмæ бацæудзынæ, кæд æмæ дæм (фæлварæнтæ) нæма æрцыдысты, дæ размæ чи уыд, уыдонау (фæлварæнтæ)? Уыдон æрæййæфтой мæгуырдзинад, хъизæмæрттæ æмæ æнкъуыст (алыгъуызон фæлварæнтæй), афтæмæй Минæвар æмæ йемæ чи баууæндыд, уыдон загътой: «Кæд æрцæудзæн Аллахы æххуыс?» Рох дæ ма уæд, æцæгæйдæр, Аллахы æххуыс хæстæг у.

يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ۗ قُلْ مَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَابْنِ السَّبِيْلِ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ

yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qul mā anfaqtum min khairin falil-wālidaini wal-aqrabīna wal-yatāmā wal-masākīni wabnis-sabīl(i), wa mā taf‘alū min khairin fa innallāha bihī ‘alīm(un).

Дæу (Мæхæмæты) фæрсынц, цы хъуамæ бахардз кæной, уый тыххæй. Зæгъ: «Цыфæнды хъæздыгдзинад дæр раттай, уый хъуамæ нысангонд уа ныййарджытæн, хæстæджытæн, сидзæртæн, мæгуыртæн æмæ балцы чи цæуы, уыцы адæмæн». Æмæ цыфæнды хорздзинад куы кæнат, уæддæр æцæгæйдæр Аллах у Æппæтзонæг.

كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَّكُمْ ۚ وَعَسٰٓى اَنْ تَكْرَهُوْا شَيْـًٔا وَّهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۚ وَعَسٰٓى اَنْ تُحِبُّوْا شَيْـًٔا وَّهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ ࣖ

kutiba ‘alaikumul-qitālu wa huwa kurhul lakum, wa ‘asā an takrahū syai'aw wa huwa khairul lakum, wa ‘asā an tuḥibbū syai'aw wa huwa syarrul lakum, wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

Хæцын дын æнæмæнг у, кæд дын æхсызгон нæу, уæддæр. Фæлæ, гæнæн ис, æмæ исты дæ зæрдæмæ ма цæуа, кæд дæхицæн хорз у, уæддæр, гæнæн ис, æмæ исты дæ зæрдæмæ цæуа, кæд дын хорз нæу, уæддæр. Аллах зоны, сымах та нæ зонут.

يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِيْهِۗ قُلْ قِتَالٌ فِيْهِ كَبِيْرٌ ۗ وَصَدٌّ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَكُفْرٌۢ بِهٖ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَاِخْرَاجُ اَهْلِهٖ مِنْهُ اَكْبَرُ عِنْدَ اللّٰهِ ۚ وَالْفِتْنَةُ اَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ ۗ وَلَا يَزَالُوْنَ يُقَاتِلُوْنَكُمْ حَتّٰى يَرُدُّوْكُمْ عَنْ دِيْنِكُمْ اِنِ اسْتَطَاعُوْا ۗ وَمَنْ يَّرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِيْنِهٖ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَاُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚ وَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

yas'alūnaka ‘anisy-syahril-ḥarāmi qitālin fīh(i), qul qitālun fīhi kabīr(un), wa ṣaddun ‘an sabīlillāhi wa kufrum bihī wal-masjidil-ḥarām(i), wa ikhrāju ahlihī minhu akbaru ‘indallāh(i), wal-fitnatu akbaru minal-qatl(i), wa lā yazālūna yuqātilūnakum ḥattā yaruddūkum ‘an dīnikum inistaṭā‘ū, wa may yartadid minkum ‘an dīnihī fa yamut wa huwa kāfirun fa ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Дæу (Мæхæмæты) бафарстой тобæгонд мæйы хæцынæй. Зæгъ: «Уыцы мæйы хæцын у стыр (тæригъæд). Фæлæ (адæмы) Аллахы фæндагæй æхгæнын, Йæ коммæ нæ кæсын, (адæмы бацæуын нæ уадзын) Стыр Мæзджыдмæ, æмæ адæмы йæ алыварсæй раппарын, уыдон сты стырдæр (тæригъæд) Аллахы цæсты. чидæриддæр сымахæй йæ динæй ахицæн уа, æмæ уый фæстæ æнæууæнкæй амæла, уæд уыдон сæ митæ сты дзæгъæлы ацы дунейы æмæ уæлæуыл, æмæ уыдон сты зындоны цæрджытæ, баззайдзысты уым æнустæм."

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا وَجَاهَدُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۙ اُولٰۤىِٕكَ يَرْجُوْنَ رَحْمَتَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hājarū wa jāhadū fī sabīlillāh(i), ulā'ika yarjūna raḥmatallāh(i), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Æцæгæйдæр, чи æууæнды, æмæ чи ацæуы æмæ Аллахы фæндагыл чи архайы, уыдон сты, Аллахы хорзæхæй ныфс чи дары, уыдон. Аллах у хатыргæнæг, æппæты тæригъæддаг.

۞ يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِۗ قُلْ فِيْهِمَآ اِثْمٌ كَبِيْرٌ وَّمَنَافِعُ لِلنَّاسِۖ وَاِثْمُهُمَآ اَكْبَرُ مِنْ نَّفْعِهِمَاۗ وَيَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ەۗ قُلِ الْعَفْوَۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُوْنَۙ

yas'alūnaka ‘anil-khamri wal-maisir(i), qul fīhimā iṡmun kabīrw wa manāfi‘u lin nās(i), wa iṡmuhumā akbaru min naf‘ihimā, wa yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qulil-‘afw(a), każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum tatafakkarūn(a).

Дæу (Мæхæмæты) бафарстой нозт æмæ хъазты тыххæй. Зæгъ: «Дыууæйы дæр ис стыр тæригъæд æмæ адæймагæн цавæрдæр пайда. Фæлæ тæригъæд пайдайæ стырдæр у». Æмæ дæ фæрсынц, цы хъуамæ хардз кæной, уымæй. Зæгъ, «Цы хъæуы, уымæй фылдæр». Афтæмæй дын Аллах йæ стихтæ æмбарын кæны, цæмæй хъуыды кæнай,

فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۗ وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْيَتٰمٰىۗ قُلْ اِصْلَاحٌ لَّهُمْ خَيْرٌ ۗ وَاِنْ تُخَالِطُوْهُمْ فَاِخْوَانُكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ ۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَاَعْنَتَكُمْ اِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa yas'alūnaka ‘anil-yatāmā, qul iṣlāḥul lahum khair(un), wa in tukhāliṭūhum fa'ikhwānukum, wallāhu ya‘lamul-mufsida minal-muṣliḥ(i), wa lau syā'allāhu la'a‘natakum innallāha ‘azizun ḥakīm(un).

Дуне æмæ фæстаг царды тыххæй. Сидзæрты тыххæй дæ (Мæхæмæты) фæрсынц. Зæгъ: «Сæ уавæр фæхуыздæр кæнын хорз у!» Æмæ семæ куы æмдзу кæнай, уæд уыдон сты де фсымæртæ. Аллах зоны, фыдбылыз чи кæны, хорз чи кæны, уыдоны. Æмæ кæд Аллахы фæнда, уæд дын зындзинæдтæ æнæмæнг æрхæсдзæн. Æцæгæйдæр, Аллах у æппæтхъомысджын, æппæтзондджын.

وَلَا تَنْكِحُوا الْمُشْرِكٰتِ حَتّٰى يُؤْمِنَّ ۗ وَلَاَمَةٌ مُّؤْمِنَةٌ خَيْرٌ مِّنْ مُّشْرِكَةٍ وَّلَوْ اَعْجَبَتْكُمْ ۚ وَلَا تُنْكِحُوا الْمُشْرِكِيْنَ حَتّٰى يُؤْمِنُوْا ۗ وَلَعَبْدٌ مُّؤْمِنٌ خَيْرٌ مِّنْ مُّشْرِكٍ وَّلَوْ اَعْجَبَكُمْ ۗ اُولٰۤىِٕكَ يَدْعُوْنَ اِلَى النَّارِ ۖ وَاللّٰهُ يَدْعُوْٓا اِلَى الْجَنَّةِ وَالْمَغْفِرَةِ بِاِذْنِهٖۚ وَيُبَيِّنُ اٰيٰتِهٖ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ ࣖ

wa lā tankiḥul-musyrikāti ḥattā yu'minn(a), wa la'amatum mu'minatun khairum mim musyrikatiw wa lau a‘jabatkum, wa lā tunkiḥul-musyrikīna ḥattā yu'minū, wa la‘abdum mu'minun khairum mim musyrikiw wa lau a‘jabakum, ulā'ika yad‘ūna ilan-nār(i), wallāhu yad‘ū ilal-jannati wal-magfirati bi'iżnih(ī), wa yubayyinu āyātihī lin-nāsi la‘allahum yatażakkarūn(a).

Æмæ цалынмæ баууæндой, уæдмæ бирæхуыцæуттæ чи хæссы, ахæм сылгоймæгты ма ракурут. Æцæгæйдæр, уырнæг лæггадгæнæг сылгоймаг хуыздæр у дзуæрттæн кувæг сылгоймагæй, кæд дæ зæрдæ æлвасы, уæддæр. Æмæ бирæхуыцæуттæн (нæлгоймагæн) ма ракур (ахæм сылгоймагæн, кæцы дæтты

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْمَحِيْضِ ۗ قُلْ هُوَ اَذًىۙ فَاعْتَزِلُوا النِّسَاۤءَ فِى الْمَحِيْضِۙ وَلَا تَقْرَبُوْهُنَّ حَتّٰى يَطْهُرْنَ ۚ فَاِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوْهُنَّ مِنْ حَيْثُ اَمَرَكُمُ اللّٰهُ ۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ التَّوَّابِيْنَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِيْنَ

wa yas'alūnaka ‘anil-maḥīḍ(i), qul huwa ażā(n), fa‘tazilun-nisā'a fil-maḥīḍ(i), wa lā taqrabūhunna ḥattā yaṭhurn(a), fa'iżā taṭahharna fa'tūhunna min ḥaiṡu amarakumullāh(u), innallāha yuḥibbut-tawwābīna wa yuḥibbul-mutaṭahhirīn(a).

Æмæ дæ (Мæхæмæты) фæрсынц мæйдарæй. Зæгъ, «Уый у цыдæр чъизи». Уымæ гæсгæ дæ усæй дард лæуу мæйдар рæстæджы; æмæ сæм ма хæстæг кæнут, цалынмæ сыгъдæг не уой, уæдмæ. Куы сыгъдæг уой, уæд сын æххуыс кæнут, Аллах уын цы уагæвæрдтæ бафæдзæхста, уыдонмæ гæсгæ. Æцæгæйдæр, Аллах уарзы, чи æрфæсмон кæны, уыдоны æмæ уарзы, йæхи чи ссыгъдæг кæны, уыдоны.

نِسَاۤؤُكُمْ حَرْثٌ لَّكُمْ ۖ فَأْتُوْا حَرْثَكُمْ اَنّٰى شِئْتُمْ ۖ وَقَدِّمُوْا لِاَنْفُسِكُمْ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ مُّلٰقُوْهُ ۗ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ

nisā'ukum ḥarṡul lakum, fa'tū ḥarṡakum annā syi'tum, wa qaddimū li anfusikum, wattaqullāha wa‘lamū annakum mulāqūh(u), wa basysyiril-mu'minīn(a).

Дæ устытæ дын быдыр сты, уæдæ кæдфæнды æмæ дæ куыд фæнда, афтæ дæ быдырмæ цу. Æмæ дæхицæн (хорз цы у, уый) фыццаградонæй снысан кæн. Тæрсут Аллахæй æмæ зонут, искуы Йыл кæй сæмбæлдзыстут. Æмæ хорз хабар фæхæццæ кæн, кæй уырны, уыдонæн.

وَلَا تَجْعَلُوا اللّٰهَ عُرْضَةً لِّاَيْمَانِكُمْ اَنْ تَبَرُّوْا وَتَتَّقُوْا وَتُصْلِحُوْا بَيْنَ النَّاسِۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa lā taj‘alullāha ‘urḍatal li'aimānikum an tabarrū wa tattaqū wa tuṣliḥū bainan-nās(i), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Æмæ дæ сомыйы Аллахы (номæй) ма пайда кæн, куыд цæлхдур хорз хъуыддæгтæ аразынæн, дингæнæг уæвынæн æмæ адæмы æхсæн фарн аразынæн. Аллах у æппæтхъусæг, æппæтзонæг.

لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللّٰهُ بِاللَّغْوِ فِيْٓ اَيْمَانِكُمْ وَلٰكِنْ يُّؤَاخِذُكُمْ بِمَا كَسَبَتْ قُلُوْبُكُمْ ۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ

lā yu'ākhiżukumullāhu bil-lagwi fī aimānikum wa lākiy yu'ākhiżukum bimā kasabat qulūbukum, wallāhu gafūrun ḥalīm(un).

Аллах дæ нæ бафхæры дæ æнæбары сомыйы тыххæй, фæлæ дæ æфхæры дæ зæрдæйы цы фæндтæ ис, уыдоны тыххæй. Аллах у æппæты хатыргæнæг, æппæты тæригъæддаг.

لِلَّذِيْنَ يُؤْلُوْنَ مِنْ نِّسَاۤىِٕهِمْ تَرَبُّصُ اَرْبَعَةِ اَشْهُرٍۚ فَاِنْ فَاۤءُوْ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

lil-lażīna yu'lūna min nisā'ihim tarabbuṣu arba‘ati asyhur(in), fa'in fā'ū fa'innalāha gafūrur raḥīm(un).

Йæ усы чи сайы, уыцы адæмы бахъæуы цыппар мæйы æнхъæлмæ кæсын. Уæд куы æрыздæхой (сæ устытæм), уæд æцæгæйдæр, Аллах у хатыргæнæг, æппæты тæригъæддаг.

وَاِنْ عَزَمُوا الطَّلَاقَ فَاِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa in ‘azamuṭ-ṭalāqa fa innallāha samī‘un ‘alīm(un).

Æмæ кæд ахицæн уæвынмæ хъавынц, уæд æцæгæйдæр, Аллах у Æппæтхъусæг, Æппæтзонæг.

وَالْمُطَلَّقٰتُ يَتَرَبَّصْنَ بِاَنْفُسِهِنَّ ثَلٰثَةَ قُرُوْۤءٍۗ وَلَا يَحِلُّ لَهُنَّ اَنْ يَّكْتُمْنَ مَا خَلَقَ اللّٰهُ فِيْٓ اَرْحَامِهِنَّ اِنْ كُنَّ يُؤْمِنَّ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ وَبُعُوْلَتُهُنَّ اَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِيْ ذٰلِكَ اِنْ اَرَادُوْٓا اِصْلَاحًا ۗوَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِيْ عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوْفِۖ وَلِلرِّجَالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ ۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wal-muṭallaqātu yatarabbaṣna bi anfusihinna ṡalāṡata qurū'(in), wa lā yaḥillu lahunna ay yaktumna mā khalaqallāhu fī arḥāmihinna in kunna yu'minna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), wa bu‘ūlatuhunna aḥaqqu biraddiūhinna fī żālika in arādū iṣlāḥā(n), wa lahunna miṡlul-lażī ‘alaihinna bil-ma‘rūf(i), wa lir-rijāli ‘alaihinna darajah(tun), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

Æмæ ахицæн устытæ (хъуамæ) сæхи бауромой (æнхъæлмæ кæсой) æртæ хатты. Аллах сæ гуыбыны цы сфæлдыста, уый сын æмбæхсын нæй бар, кæд æмæ Аллах æмæ Фæстаг боныл æууæндынц, уæд. Æмæ сæ лæгтæн фылдæр бар ис уыцы (рæстæджы) сæм æрыздæхынæн, кæд сæ фæхуыздæр кæнын фæнды, уæд. Æмæ уыдонæн (сылгоймæгтæн) ис бартæ, кæцытæ æмбæлон æгъдауæй æмвæзадыл сты сæ хæстæм. Фæлæ лæгтæн ис сæ уæлæмхасæнтæ. Аллах у æппæтхъомысджын, æппæтзондджын.

اَلطَّلَاقُ مَرَّتٰنِ ۖ فَاِمْسَاكٌۢ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ تَسْرِيْحٌۢ بِاِحْسَانٍ ۗ وَلَا يَحِلُّ لَكُمْ اَنْ تَأْخُذُوْا مِمَّآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ شَيْـًٔا اِلَّآ اَنْ يَّخَافَآ اَلَّا يُقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۗ فَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا يُقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۙ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا فِيْمَا افْتَدَتْ بِهٖ ۗ تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ فَلَا تَعْتَدُوْهَا ۚوَمَنْ يَّتَعَدَّ حُدُوْدَ اللّٰهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

aṭ-ṭalāqu marratān(i), fa imsākum bima‘rūfin au tasrīḥum bi'iḥsān(in), wa lā yaḥillu lakum an ta'khużū mimmā ātaitumūhunna syai'an illā ay yakhāfā allā yuqīmā ḥudūdullāh(i), fa in khiftum allā yuqīmā ḥudūdullāh(i) falā junāḥa ‘alaihimā fīmaftadat bih(ī), tilka ḥudūdullāhi falā ta‘tadūhā, wa may yata‘adda ḥudūdullāhi fa'ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

Талак (кæцымæ ис æркæсæн) арæзт цæуы дыууæ хатты. (Уый фæстæ лæгæн йæ бон у) хорз æрæвæрын, кæнæ хорз ауадзын. Дæуæн халал нæу, цы сын радтай, уый фæстæмæ райсын, кæд æмæ сæ дыууæ дæр (лæг æмæ ус) нæ тыхсынц, Аллахы закъæттæ æххæст кæнын сæ бон кæй нæ бауыдзæн, ууыл. Кæд ды (хъахъхъæнæг) тыхсыс, сæ дыууæйæн дæр сæ бон кæй нæу Аллахы закъæттæ æххæст кæнын, уæд сæ дыууæ дæр аххосджын не сты, ус сæхи фервæзын кæнынæн цы фиддон хъуамæ ратта, уымæй. Уый у Аллахы закъон, уымæ гæсгæ йæ ма халут. Аллахы закъæттæ чи халы, уыдон сты фыдгæнджытæ.

فَاِنْ طَلَّقَهَا فَلَا تَحِلُّ لَهٗ مِنْۢ بَعْدُ حَتّٰى تَنْكِحَ زَوْجًا غَيْرَهٗ ۗ فَاِنْ طَلَّقَهَا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَآ اَنْ يَّتَرَاجَعَآ اِنْ ظَنَّآ اَنْ يُّقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۗ وَتِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ يُبَيِّنُهَا لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

fa'in ṭallaqahā falā taḥillu lahū mim ba‘du ḥattā tankiḥa zaujan gairah(ū), fa'in ṭallaqahā falā junāḥa ‘alaihimā ay yatarāja‘ā in ẓannā ay yuqīmā ḥudūdullāh(i), tilka ḥudūdullāhi yubayyinuhā liqaumiy ya‘lamūn(a).

Уæд æй куы ахицæн кæна (дыккаг ахицæны фæстæ), уæд ын сылгоймаг халал нал у, цалынмæ æндæр лæгмæ нæ бацæуа, уæдмæ. Уæд, кæд æмæ йæ иннæ лæг ахицæн кæна, уæд дыууæйæн дæр (фыццаг лæг æмæ раздæры ус) ногæй смой кæнын тæригъæд нæй, кæд æмæ сæ дыууæ дæр афтæ хъуыды кæнынц, æмæ сæ бон уыдзæн Хуыцауы закъæттæ æххæст кæнын. Уыдон сты Аллахы уагæвæрдтæ, кæцытæ æмбарын кæны, зонындзинæдтæ кæмæ ис, уыдонæн.

وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَاَمْسِكُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ سَرِّحُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍۗ وَلَا تُمْسِكُوْهُنَّ ضِرَارًا لِّتَعْتَدُوْا ۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهٗ ۗ وَلَا تَتَّخِذُوْٓا اٰيٰتِ اللّٰهِ هُزُوًا وَّاذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَمَآ اَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِّنَ الْكِتٰبِ وَالْحِكْمَةِ يَعِظُكُمْ بِهٖ ۗوَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

wa iżā ṭallaqtumun-nisā'a fabalagna ajalahunna fa'amsikūhunna bima‘rūfin au sarriḥūhunna bima‘rūf(in), wa lā tumsikūhunna ḍirāral lita‘tadū, wa may yaf‘al żālika faqad ẓalama nafasah(ū), wa lā tattakhiżū āyātillāhi huzuwaw ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum wa mā anzala ‘alaikum minal-kitābi wal-ḥikmati ya‘iẓukum bih(ī), wattaqullāha wa‘lamū annallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

Æмæ кæд ахицæн кæнат (уæ) устыты, уæд сæ куывды (кæронмæ) онг, уæд сæ хорзæй бауромут, кæнæ та сæ хорзæй ахицæн кæнут (афтæдæр). Æмæ сæ æфхæрыны фыдвæндæй ма ахс. Афтæ чи кæны, уый йæхи фыдбылыз бакодта. Æмæ Аллахы стихтæй ма пайда кæнут хынджылæгæн. Дæ зæрдыл дар, Аллахы хорзæх дын цы у, æмæ дын Аллах цы раргом кодта, уый, ома, чиныг (Аль-Къоран) æмæ Зонд (Суннæ), цæмæй дын амона. Æмæ тæрсут Аллахæй æмæ зонут, Аллах алцыдæр кæй зоны.

وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَلَا تَعْضُلُوْهُنَّ اَنْ يَّنْكِحْنَ اَزْوَاجَهُنَّ اِذَا تَرَاضَوْا بَيْنَهُمْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ ذٰلِكَ يُوْعَظُ بِهٖ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ ۗ ذٰلِكُمْ اَزْكٰى لَكُمْ وَاَطْهَرُ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iżā ṭallaqtumun-nisā'a fabalagna ajalahunna falā ta‘ḍulūhunna ay yankiḥna azwājahunna iżā tarāḍau bainahum bil-ma‘rūf(i), żālika yū‘aẓu bihī man kāna minkum yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), żālikum azkā lakum wa aṭhar(u), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

Æмæ кæд ахицæн кæнат (уæ) устытæй, уæд уыдон сæ разыдзинадмæ æрхæццæ сты, уæд сæ ма бахъыгдарут сæ фидæны лæгтæн (ногæй) æркæнынæй, кæд æмæ се ’хсæн хорз æгъдауæй æмдзу æрфидар ис, уæд. Уый тыххæй уынаффæ кæнынц, Аллах æмæ Фæстаг боныл чи æууæнды, уыдонæн. Уый дын у сыгъдæгдæр æмæ сыгъдæгдæр. Æмæ Аллах зоны, сымах та нæ зонут.

۞ وَالْوٰلِدٰتُ يُرْضِعْنَ اَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ اَرَادَ اَنْ يُّتِمَّ الرَّضَاعَةَ ۗ وَعَلَى الْمَوْلُوْدِ لَهٗ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوْفِۗ لَا تُكَلَّفُ نَفْسٌ اِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَا تُضَاۤرَّ وَالِدَةٌ ۢبِوَلَدِهَا وَلَا مَوْلُوْدٌ لَّهٗ بِوَلَدِهٖ وَعَلَى الْوَارِثِ مِثْلُ ذٰلِكَ ۚ فَاِنْ اَرَادَا فِصَالًا عَنْ تَرَاضٍ مِّنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا ۗوَاِنْ اَرَدْتُّمْ اَنْ تَسْتَرْضِعُوْٓا اَوْلَادَكُمْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِذَا سَلَّمْتُمْ مَّآ اٰتَيْتُمْ بِالْمَعْرُوْفِۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wal-wālidātu yurḍi‘na aulādahunna ḥaulaini kāmilaini liman arāda ay yutimmar-raḍā‘ah(ta), wa ‘alal-maulūdi lahū rizquhunna wa kiswatuhunna bil-ma‘rūf(i), lā tukallafu nafsun illā wus‘ahā, lā tuḍārra wālidatum biwaladihā wa lā maulūdul lahū biwaladihī wa ‘alal-wāriṡi miṡlu żālik(a), fa'in arādā fiṣālan ‘an tarāḍim minhumā wa tasyāwurin falā junāḥa ‘alaihimā, wa in arattum an tastarḍi‘ū aulādakum falā junāḥa ‘alaikum iżā sallamtum mā ātaitum bil-ma‘rūf(i), wattaqullāha wa‘lamū annallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Æмæ мадæлтæ хъуамæ дыууæ æххæст азы дæргъы сæ сывæллæтты дзидзидарæй хæрой, æххæстæй дзидзидарæн кæй фæнды, уыдонæн. Æмæ сæ фыды хæс у, цæмæй сæ æмбæлон æгъдауæй ифтонг кæна æмæ сæ дарæс скæна. Адæймагæн йæ бон цас у, уымæй фылдæр уаргъ нæ вæййы. Мад йæ хъæбулы тыххæй ма хъизæмар кæнæд æмæ фыд йæ хъæбулы тыххæй ма хъизæмар кæнæд. Бындартæ дæр сты (хæсджын) афтæ. Кæд сæ дыууæйы дæр фæнды сæхи æхсæн бадзырд æмæ уынаффæйæ ныууадзын, уæд сæ дыууæйæн дæр тæригъæд нæй. Æмæ кæд дæ фæнды дæ сывæллоны æндæр искæмæн æхсыр дæттын, уæд дын тæригъæд нæй, фиддон æмбæлон æгъдауæй куы дæттай, уæд. Тæрсут Аллахæй æмæ зонут, Аллах у æппæтæй дæр уыны, цы аразыс, уый.

وَالَّذِيْنَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُوْنَ اَزْوَاجًا يَّتَرَبَّصْنَ بِاَنْفُسِهِنَّ اَرْبَعَةَ اَشْهُرٍ وَّعَشْرًا ۚ فَاِذَا بَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْمَا فَعَلْنَ فِيْٓ اَنْفُسِهِنَّ بِالْمَعْرُوْفِۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ

wal-lażīna yutawaffauna minkum wa yażarūna azwājay yatarabbaṣna bi'anfusihinna arba‘ata asyhuriw wa ‘asyrā(n), fa'iżā balagna ajalahunna falā junāḥa ‘alaikum fīmā fa‘alna fī anfusihinna bil-ma‘rūf(i),wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).

Æмæ уе ’хсæн чи амæла æмæ йæ фæстæ устытæ чи ныууадза, уыдон (устытæ) банхъæлмæ кæсæнт цыппар мæйы æмæ дæс боны. Уæд куы бахæццæ уой сæ куывды кæронмæ, уæд дын тæригъæд нæй, сæхицæн æмбæлон æгъдауæй цы аразынц, уый тыххæй. Æмæ Аллах у æппæтзонæг, цы стут, уый

وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْمَا عَرَّضْتُمْ بِهٖ مِنْ خِطْبَةِ النِّسَاۤءِ اَوْ اَكْنَنْتُمْ فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ ۗ عَلِمَ اللّٰهُ اَنَّكُمْ سَتَذْكُرُوْنَهُنَّ وَلٰكِنْ لَّا تُوَاعِدُوْهُنَّ سِرًّا اِلَّآ اَنْ تَقُوْلُوْا قَوْلًا مَّعْرُوْفًا ەۗ وَلَا تَعْزِمُوْا عُقْدَةَ النِّكَاحِ حَتّٰى يَبْلُغَ الْكِتٰبُ اَجَلَهٗ ۗوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ فَاحْذَرُوْهُ ۚوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ ࣖ

wa lā junāḥa ‘alaikum fīmā ‘arraḍtum bihī min khiṭbatin-nisā'i au aknantum fī anfusikum, ‘alimallāhu annakum satażkurūnahunna wa lākil lā tuwā‘idūhunna sirran illā an taqūlū qaulam ma‘rūfā(n), wa lā ta‘zimū ‘uqdatan-nikāḥi ḥattā yablugal-kitābu ajalah(ū), wa‘lamū annallāha ya‘lamu mā fī anfusikum faḥżarūh(u), wa‘lamū annallāha gafūrun ḥalīm(un).

Æмæ дыл тæригъæд нæй, кæд сын æнæуагæй æркуырдтай кæнæ дæ зæрдæйы æмбæхсай (дæ фæндон). Аллах зоны, æмæ сын æй кой кæндзынæ. Фæлæ семæ сусæгæй бадзырд (чындзæхсæвы тыххæй) ма скæн, фæлмæн ныхасæй дарддæр. Æмæ ма скæнут чындзæхсæвы бадзырд иддæйы рæстæджы кæронмæ. Зонут, Аллах кæй зоны, уæ зæрдæты цы ис, уый, уымæ гæсгæ дзы тæрсут. Æмæ зон, Аллах у арæх хатыргæнæг, æппæты фæразон.

لَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِنْ طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ مَا لَمْ تَمَسُّوْهُنَّ اَوْ تَفْرِضُوْا لَهُنَّ فَرِيْضَةً ۖ وَّمَتِّعُوْهُنَّ عَلَى الْمُوْسِعِ قَدَرُهٗ وَعَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهٗ ۚ مَتَاعًا ۢبِالْمَعْرُوْفِۚ حَقًّا عَلَى الْمُحْسِنِيْنَ

lā junāḥa ‘alaikum in ṭallaqtumun-nisā'a mā lam tamassūhunna au tafriḍū lahunna farīḍah(tan), wa matti‘ūhunna ‘alal-mūsi‘i qadaruhū wa ‘alal-muqtiri qadaruhū matā‘am bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muḥsinīn(a).

Дӕ устыты куы ахицӕн кӕнай, цалынмӕ сӕм нӕ бавнӕлдтай ӕмӕ сын сӕ ирӕд куы нӕма сбӕрӕг кодтай, уӕд дыл тӕригъӕд нӕй. Æмæ сын ратт мутъат, кæй бон у йæ бонмæ гæсгæ æмæ йæ бон кæмæн нæу йæ бонмæ гæсгæ, ома, æмбæлон æгъдауæй сæ дæттын, уый та у хæс, хорздзинад чи аразы, уыдоныл.

وَاِنْ طَلَّقْتُمُوْهُنَّ مِنْ قَبْلِ اَنْ تَمَسُّوْهُنَّ وَقَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيْضَةً فَنِصْفُ مَا فَرَضْتُمْ اِلَّآ اَنْ يَّعْفُوْنَ اَوْ يَعْفُوَا الَّذِيْ بِيَدِهٖ عُقْدَةُ النِّكَاحِ ۗ وَاَنْ تَعْفُوْٓا اَقْرَبُ لِلتَّقْوٰىۗ وَلَا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa in ṭallaqtumūhunna min qabli an tamassūhunna wa qad faraḍtum lahunna farīḍatan faniṣfu mā faraḍtum illā ay ya‘fūna au ya‘fuwal-lażī biyadihī ‘uqdatun-nikāḥ(i), wa an ta‘fū aqrabu lit-taqwā, wa lā tansawul-faḍla bainakum, innallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Æмæ сæ куы ахицæн кæнай, цалынмæ нæ бавнæлдтай (бакъуылымпы кæнай), уæд, кæд æмæ ныридæгæн снысан кодтай Махар, уæд (бафид) цы снысан кодтай, уымæн йе ’рдæг, кæд æмæ уыдон (сæрибар) кæнæ ссæрибар сты, йæ чындзæхсæвы бадзырд сæ къухы кæмæн ис, уыцы адæймагæй. Сæрибардзинад хæстæгдæр у дингæнæгдзинадмæ. Æмæ уе ‘хсæн цы хорздзинæдтæ ис, уыдон ма рох кæнут. Æцæгæйдæр, Аллах æппæтæй дæр уыны, цы аразыс, уый.

حَافِظُوْا عَلَى الصَّلَوٰتِ وَالصَّلٰوةِ الْوُسْطٰى وَقُوْمُوْا لِلّٰهِ قٰنِتِيْنَ

Ḥāfiẓū ‘alaṣ-ṣalawāti waṣ-ṣalātil-wusṭā, wa qūmū lillāhi qānitīn(a).

Æххæст кæнут æппæт куывдтытæ æмæ вустхæйы куывдтытæ. Æмæ æххæст кæнут (куывд) Аллахæн кадджынæй.

فَاِنْ خِفْتُمْ فَرِجَالًا اَوْ رُكْبَانًا ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَمَا عَلَّمَكُمْ مَّا لَمْ تَكُوْنُوْا تَعْلَمُوْنَ

fa'in khiftum farijālan au rukbānā(n), fa'iżā amintum fażkurullāha kamā ‘allamakum mā lam takūnū ta‘lamūn(a).

Кæд тæрсыс (тæссагдзинадæй), уæд кув цæугæйæ кæнæ машинæйыл цæугæйæ. Уæд æдас куы уа, уæд æрымыс Аллахы (кув), уымæн æмæ дын уый бацамыдта, цы нæ зыдтай, уый.

وَالَّذِيْنَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُوْنَ اَزْوَاجًاۖ وَّصِيَّةً لِّاَزْوَاجِهِمْ مَّتَاعًا اِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ اِخْرَاجٍ ۚ فَاِنْ خَرَجْنَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْ مَا فَعَلْنَ فِيْٓ اَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَّعْرُوْفٍۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

wal-lażīna yutawaffauna minkum wa yażarūna azwājā(n), waṣiyyatal li'azwājihim matā‘an ilal-ḥauli gaira ikhrāj(in), fa'in kharajna falā junāḥa ‘alaikum fī mā fa‘alna fī anfusihinna mim ma‘rūf(in), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

Æмæ уæ æхсæн чи амæла æмæ йæ фæстæ устытæ чи ныууадза, уыдон сæ устытæн скæнæнт фæдзæхст, (ома) афæдзы онг æххуыс, æнæ сæ раласгæйæ (хæдзарæй). Фæлæ кæд рацæуой (сæхи тыхтæй), уæд дæуыл тæригъæд нæй (цы тыххæй) сæхицæн хорз хъуыддæгтæ аразынц. Аллах у æппæтхъомысджын, æппæтзондджын.

وَلِلْمُطَلَّقٰتِ مَتَاعٌ ۢبِالْمَعْرُوْفِۗ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِيْنَ

wa lil-muṭallaqāti matā‘um bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muttaqīn(a).

Æмæ ахицæн сылгоймæгтæн хъуамæ раттой мутатæ æмбæлон æгъдауæй, куыд хæс дингæнæг адæймагæн.

كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ ࣖ

każālika yubayyinullāhu lakum āyātihī la‘allakum ta‘qilūn(a).

Афтæмæй уын Аллах йæ стихтæ æмбарын кæны, цæмæй бамбарат.

۞ اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ خَرَجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ وَهُمْ اُلُوْفٌ حَذَرَ الْمَوْتِۖ فَقَالَ لَهُمُ اللّٰهُ مُوْتُوْا ۗ ثُمَّ اَحْيَاهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

alam tara ilal-lażīna kharajū min diyārihim wa hum ulūfun ḥażaral-maut(i), faqāla lahumullāhu mūtū, ṡumma aḥyāhum, inallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

Нæ бафиппайдтай, мæлæтæй тæрсгæйæ сæ райгуырæн горæттæ чи ныууагъта, уыцы мингай адæймæгтæ? Уæд сын Аллах загъта: «Амæлут!» Уæд сын Аллах радта цард. Æцæгæйдæр, Аллах адæймагæн лæвæрттæ дæтты, фæлæ адæмæн сæ фылдæр бузныг не сты.

وَقَاتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa qātilū fī sabīlillāhi wa‘lamū annallāha samī‘un ‘alīm(un).

Æмæ тох кæнут Аллахы фæндагыл, æмæ зонут, Аллах кæй у Æппæтхъусæг, Æппæтзонæг.

مَنْ ذَا الَّذِيْ يُقْرِضُ اللّٰهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضٰعِفَهٗ لَهٗٓ اَضْعَافًا كَثِيْرَةً ۗوَاللّٰهُ يَقْبِضُ وَيَبْصُۣطُۖ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

man żal-lażī yuqriḍullāha qarḍan ḥasanan fayuḍā‘ifahū lahū aḍ‘āfan kaṡīrah(tan), wallāhu yaqbiḍu wa yabsuṭ(u), wa ilaihi turja‘ūn(a).

Аллахæн хорз æфстау чи ратта, уымæн ын Аллах йæ фиддон бирæ фæфылдæр кæндзæн. Аллах æрæхгæны æмæ уæрæхдæр кæны (хæринаг) æмæ йæм æрыздæхдзыстут.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الْمَلَاِ مِنْۢ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ مِنْۢ بَعْدِ مُوْسٰىۘ اِذْ قَالُوْا لِنَبِيٍّ لَّهُمُ ابْعَثْ لَنَا مَلِكًا نُّقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ قَالَ هَلْ عَسَيْتُمْ اِنْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ اَلَّا تُقَاتِلُوْا ۗ قَالُوْا وَمَا لَنَآ اَلَّا نُقَاتِلَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَقَدْاُخْرِجْنَا مِنْ دِيَارِنَا وَاَبْنَاۤىِٕنَا ۗ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ تَوَلَّوْا اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِالظّٰلِمِيْنَ

alam tara ilal-mala'i mim banī isrā'īla mim ba‘di mūsā, iż qālū linabiyyil lahumub‘aṡ lanā malikan nuqātil fī sabīlillāh(i), qāla hal ‘asaitum in kutiba ‘alaikumul-qitālu allā tuqātilū, qālū wa mā lanā allā nuqātila fī sabīlillāhi wa qad ukhrijnā min diyārinā wa abnā'inā, falammā kutiba ‘alaihimul-qitālu tawallau illā qalīlam minhum, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).

Моисейы амæлæты фæстæ Израилы фыртты разамонджыты нæ бафиппайдтай, сæ пехуымпарæн куы загътой: «Снысан нын кæн паддзах, мах æнæмæнгæй хæцдзыстæм Аллахы фæндагыл». Сæ Пехуымпар сын дзуапп радта: «Гæнæн ис, æмæ сымахæн æнæмæнгхъæуæг куы уыдаид хæцын, уæд сымах дæр нæ хæцдзыстут?» Уыдон дзуапп радтой: «Цæуылнæ хæцдзыстæм Аллахы фæндагыл, нæ райгуырæн горæттæй нæ куы ратардтой æмæ нæ сывæллæттæй куы фæхицæн стæм, уæд?» Фæлæ сыл хæст куы æрæвæрдтой, уæд фæстæмæ аздæхтысты, сæ чысыл нымæц йеддæмæ. Æмæ Аллах æппæтæй дæр зоны фыдгæнджыты.

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوْتَ مَلِكًا ۗ قَالُوْٓا اَنّٰى يَكُوْنُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ اَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِّنَ الْمَالِۗ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهٗ بَسْطَةً فِى الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ ۗ وَاللّٰهُ يُؤْتِيْ مُلْكَهٗ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

wa qāla lahum nabiyyuhum innallāha qad ba‘aṡa lakum ṭālūta malikā(n), qālū annā yakūnu lahul-mulku ‘alainā wa naḥnu aḥaqqu bil-mulki minhu wa lam yu'ta sa‘atam minal-māl(i), qāla innallāhaṣṭafāhu ‘alaikum wa zādahū basṭatan fil-‘ilmi wal-jism(i), wallāhu yu'tī mulkahū may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

Æмæ сын сæ пехуымпар загъта: «Æцæгæйдæр, Аллах уæ паддзахæй снысан кодта Талуты». Уыдон ын дзуапп радтой: «Талут нæм паддзах куыд баци, кæд æмæ мах уымæй фылдæр паддзахиуæг кодтам æмæ йын бирæ мулк лæвæрд нæ уыди?» (Пехуымпар) дзуапп радта: «Аллах æй равзæрста (паддзахæн) уын æмæ уын радта уæлдæр зонындзинæдтæ æмæ буары хъомыс». Аллах йæ паддзахад дæтты, кæмæн æй фæнды, уымæн, æмæ Аллах у Æппæтдунеон, Æппæтзонæг.

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اٰيَةَ مُلْكِهٖٓ اَنْ يَّأْتِيَكُمُ التَّابُوْتُ فِيْهِ سَكِيْنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَبَقِيَّةٌ مِّمَّا تَرَكَ اٰلُ مُوْسٰى وَاٰلُ هٰرُوْنَ تَحْمِلُهُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ ۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ ࣖ

wa qāla lahum nabiyyuhum inna āyata mulkihī ay ya'tiyakumut-tābūtu fīhi sakīnatum mir rabbikum wa baqiyyatum mimmā taraka ālu mūsā wa ālu hārūna taḥmiluhul-malā'ikah(tu), inna fī żālika la āyatal lakum in kuntum mu'minīn(a).

Æмæ сын сæ пехуымпар загъта: «Æцæгæйдæр, йæ паддзахады нысан у, уæ Хицауæй фарн кæм ис, уыцы чырыны æрбацыд æмæ зæдтæ цы Моисейы мыггаг æмæ Аароны мыггаджы баззайæццæгтæ æрбахастой, уыдон.

فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوْتُ بِالْجُنُوْدِ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ مُبْتَلِيْكُمْ بِنَهَرٍۚ فَمَنْ شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّيْۚ وَمَنْ لَّمْ يَطْعَمْهُ فَاِنَّهٗ مِنِّيْٓ اِلَّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً ۢبِيَدِهٖ ۚ فَشَرِبُوْا مِنْهُ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۗ فَلَمَّا جَاوَزَهٗ هُوَ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗۙ قَالُوْا لَا طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوْتَ وَجُنُوْدِهٖ ۗ قَالَ الَّذِيْنَ يَظُنُّوْنَ اَنَّهُمْ مُّلٰقُوا اللّٰهِ ۙ كَمْ مِّنْ فِئَةٍ قَلِيْلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيْرَةً ۢبِاِذْنِ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ مَعَ الصّٰبِرِيْنَ

falammā faṣala ṭālūtu bil-junūd(i), qāla innallāha mubtalīkum binahar(in), faman syariba minhu falaisa minnī, wa mal lam yaṭ‘amhu fa innahū minnī illā manigtarafa gurfatam biyadih(ī), fa syaribū minhu illā qalīlam minhum, falammā jāwazahū huwa wal-lażīna āmanū ma‘ah(ū), qālū lā ṭāqata lanal-yauma bijālūta wa junūdih(ī), qālal-lażīna yaẓunnūna annahum mulāqullāh(i), kam min fi'atin qalīlatin galabat fi'atan kaṡīratam bi'iżnillāh(i), wallāhu ma‘aṣ-ṣābirīn(a).

Уæдæ Талут йе 'фсад куы æрбакодта, уæд загъта: "Аллах уæ бафæлвардзæн цæугæдонæй. Уæдæ чи бануаза (йæ дон), уый мæ фæдон нæу. Æмæ йæ чи нæ нуаза, уый у мæ фæдон, кæд æмæ йæ къухæй чысыл нæ ныккæна." Фæлæ дзы цалдæры йедтæмæ банызтой. Уый (Талут) æмæ йемæ чи баууæндыд, уыдон куы ахызтысты доны сæрты, уæд загътой: «Абон тыхджын нал стæм Джалуты æмæ йе ’фсады ныхмæ». Аллахыл кæй сæмбæлдзысты, ууыл чи æууæнды, уыдон дзурынц: «Цал чысыл къордтæ фæуæлахиз стыр къордтыл Аллахы барлæвæрдæй». Æмæ фæразон чи у, уыдонимæ ис Аллах.

وَلَمَّا بَرَزُوْا لِجَالُوْتَ وَجُنُوْدِهٖ قَالُوْا رَبَّنَآ اَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَّثَبِّتْ اَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ ۗ

wa lammā barazū lijālūta wa junūdihī qālū rabbanā afrig ‘alainā ṣabraw wa ṡabbit aqdāmanā wanṣurnā ‘alal-qaumil-kāfirīn(a).

Æмæ Джалуты æмæ йе ’фсады ныхмæ куы рахызтысты, уæд скуывтой: «Нæ Хицау, фæразондзинад нын ратт, нæ къахдзæфтæ нын фидар кæн æмæ нын баххуыс кæн æнæуырнæг адæмы ныхмæ».

فَهَزَمُوْهُمْ بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَقَتَلَ دَاوٗدُ جَالُوْتَ وَاٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهٗ مِمَّا يَشَاۤءُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ اللّٰهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الْاَرْضُ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ ذُوْ فَضْلٍ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

fahazamūhum bi'iżnillāh(i), wa qatala dāwūdu jālūta wa ātāhullāhul-mulka wal-ḥikmata wa ‘allamahū mimmā yasyā'(u), wa lau lā daf‘ullāhin-nāsa ba‘ḍahum biba‘ḍil lafasadatil-arḍu wa lākinnallāha żū faḍlin ‘alal-‘ālamīn(a).

Афтæмæй йыл Аллахы барлæвæрдæй фæуæлахиз сты, æмæ Дауд амардта Джалуты. Уæд ын Аллах радта паддзахад æмæ зонд, æмæ йын бацамыдта, цы йæ ​​фæндыд, уый. Æмæ кæд Аллах иуæй-иу адæймæгты иннæтимæ нæ хъахъхъæна, уæд ацы зæхх æнæмæнгæй фесæфдзæн. Фæлæ Аллахæн ис хорзæх (кæцы радта) æппæт æрдзæн.

تِلْكَ اٰيٰتُ اللّٰهِ نَتْلُوْهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ ۗ وَاِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِيْنَ ۔

tilka āyātullāhi natlūhā ‘alaika bil-ḥaqq(i), wa innaka laminal-mursalīn(a).

Адон сты Аллахы стихтæ, мах сæ дын раст кæсæм æмæ ды (Мæхæмæт) æцæгæйдæр дæ минæвар.

۞ تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلٰى بَعْضٍۘ مِنْهُمْ مَّنْ كَلَّمَ اللّٰهُ وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجٰتٍۗ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلَ الَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ وَلٰكِنِ اخْتَلَفُوْا فَمِنْهُمْ مَّنْ اٰمَنَ وَمِنْهُمْ مَّنْ كَفَرَ ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلُوْاۗ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيْدُ ࣖ

tilkar-rusulu faḍḍalnā ba‘ḍahum ‘alā ba‘ḍ(in), minhum man kallamallāhu wa rafa‘a ba‘ḍahum darajāt(in), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), wa lau syā'allāhu maqtatalal-lażīna mim ba‘dihim mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu wa lākinikhtalafū fa minhum man āmana wa minhum man kafar(a), wa lau syā'allāhu maqtatalū, wa lākinnallāha yaf‘alu mā yurīd(u).

Минæвæрттæй иуæй-иутæн иннæтæй фылдæр æххуыс кодтам. Се ’хсæн ис, Аллах (комкоммæ) кæимæ ныхас кæны, ахæмтæ æмæ ма ис, цалдæр къæпхæны кæй бæрзонддæр кæны, ахæмтæ. Æмæ Марийæйы фырт Йесойæн радтам цалдæр диссаджы æмæ йæ Сыгъдæг Удæй бафидар кодтам. Аллахы куы бафæндид, уæд сæ фæстæ адæм нæ амардтаиккой, бæлвырдгæнæнтæ сæм куы бахæццæ сты, уый фæстæ. Фæлæ кæрæдзийæ хицæн кодтой, уымæ гæсгæ дзы чи баууæндыд, чи та нæ. Аллахы куы бафæнда, уæд нæ амардтаиккой. Фæлæ Хуыцау кæны йæхи фæндонмæ гæсгæ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْفِقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا بَيْعٌ فِيْهِ وَلَا خُلَّةٌ وَّلَا شَفَاعَةٌ ۗوَالْكٰفِرُوْنَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū anfiqū mimmā razaqnākum min qabli ay ya'tiya yaumul lā bai‘un fīhi wa lā khullatuw wa lā syafā‘ah(tun), wal-kāfirūna humuẓ-ẓālimūn(a).

Уырнджытæ! Цалынмæ уыцы бон нæ æрцæуа, æлхæнын æмæ уæй кæнын, хæлардзинад æмæ æххуыс куы нал уа, уæдмæ дын цы хæринаг радтам, уымæй иу хай æрæвæр. Чи нæ уырны, уыдон сты фыдгæнджытæ.

اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ اَلْحَيُّ الْقَيُّوْمُ ەۚ لَا تَأْخُذُهٗ سِنَةٌ وَّلَا نَوْمٌۗ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ مَنْ ذَا الَّذِيْ يَشْفَعُ عِنْدَهٗٓ اِلَّا بِاِذْنِهٖۗ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْۚ وَلَا يُحِيْطُوْنَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهٖٓ اِلَّا بِمَا شَاۤءَۚ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَۚ وَلَا يَـُٔوْدُهٗ حِفْظُهُمَاۚ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيْمُ

allāhu lā ilāha illā huw(a), al-ḥayyul-qayyūm(u), lā ta'khużuhū sinatuw wa lā naum(un), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), man żal-lażī yasyfa‘u ‘indahū illā bi'iżnih(ī), ya‘lamu mā baina aidīhim wa mā khalfahum, wa lā yuḥīṭūna bisyai'im min ‘ilmihī illā bimā syā'(a), wasi‘a kursiyyuhus-samāwāti wal-arḍ(a), wa lā ya'ūduhū ḥifẓuhumā, wa huwal-‘aliyyul-‘aẓīm(u).

Аллах, Уый йеддæмæ хуыцау нæй. Æппæтхъомысджын, кæцы æдзухдæр йæ цæст дары (йæ сфæлдыстадмæ), нæ фынæй кæны æмæ нæ фынæй кæны. Уый у, уӕлӕрвты цы ис ӕмӕ зӕххыл цы ис, уыдон. Æнæ Йæ барлæвæрдæй Йæ фарс никæй бон у æххуыс кæнын. Уый зоны, цы ис сæ разы æмæ цы ис сæ фæстæ, æмæ уыдон Йæ зонындзинæдтæй ницы зонынц, Йæхи цы фæнды, уый йеддæмæ. Йæ бадæн æмбæрзы арв æмæ зæхх. Æмæ йын сæ дыууæмæ дæр кæсын зын нæу, æмæ Уый у Иунæг, Иунæг.

لَآ اِكْرَاهَ فِى الدِّيْنِۗ قَدْ تَّبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ ۚ فَمَنْ يَّكْفُرْ بِالطَّاغُوْتِ وَيُؤْمِنْۢ بِاللّٰهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقٰى لَا انْفِصَامَ لَهَا ۗوَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

lā ikrāha fid-dīn(i), qat tabayyanar-rusydu minal-gayy(i), famay yakfur biṭ-ṭāgūti wa yu'mim billāhi fa qadistamsaka bil-‘urwatil-wuṡqā, lanfiṣāma lahā, wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Дины (пысылмон диныл хæцыны) тыхми нæй, æцæгæй та раст фæндаг æмæ æвзæр фæндаджы æхсæн ис бæлвырд (хицæндзинад). Тагутыл чи нæ æууæнды æмæ Аллахыл чи æууæнды, уый æцæгæйдæр хæцыд (фидарæй) тынг фидар бæндæныл, кæцы нæ аскъуындзæн. Аллах у æппæтхъусæг, æппæтзонæг.

اَللّٰهُ وَلِيُّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا يُخْرِجُهُمْ مِّنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِۗ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَوْلِيَاۤؤُهُمُ الطَّاغُوْتُ يُخْرِجُوْنَهُمْ مِّنَ النُّوْرِ اِلَى الظُّلُمٰتِۗ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ ࣖ

allāhu waliyyul-lażīna āmanū yukhrijuhum minaẓ-ẓulumāti ilan-nūr(i), wal-lażīna kafarū auliyā'uhumuṭ-ṭāgūtu yukhrijuhum minan-nūri ilaẓ-ẓulumāt(i), ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Аллах у уырнæг адæмы хъахъхъæнæг. Уый сæ рахаста талынгæй рухсмæ (уырнындзинадмæ). Æмæ чи нæ уырны, уыдонæн сæ хъахъхъæнæг у Сатана, рухсæй сæ талынгмæ чи рахæссы, уый. Уыдон сты зындоны цæрджытæ. Баззайынц дзы.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْ حَاۤجَّ اِبْرٰهٖمَ فِيْ رَبِّهٖٓ اَنْ اٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ ۘ اِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّيَ الَّذِيْ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۙ قَالَ اَنَا۠ اُحْيٖ وَاُمِيْتُ ۗ قَالَ اِبْرٰهٖمُ فَاِنَّ اللّٰهَ يَأْتِيْ بِالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ فَأْتِ بِهَا مِنَ الْمَغْرِبِ فَبُهِتَ الَّذِيْ كَفَرَ ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَۚ

alam tara ilal-lażī ḥājja ibrāhīma fī rabbihī an ātāhullāhul-mulk(a), iż qāla ibrāhīmu rabbiyal-lażī yuḥyī wa yumīt(u), qāla ana uḥyī wa umīt(u), qāla ibrāhīmu fa innallāha ya'tī bisy-syamsi minal-masyriqi fa'ti bihā minal-magribi fabuhital-lażī kafar(a), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Нæ бафиппайдтай, Авраамимæ йæ Хицауы тыххæй чи быцæу кодта, уыцы адæмы, уымæн æмæ йын Аллах радта паддзахад (тых). Авраам куы загъта: «Мӕ Хицау у, цард чи дӕтты ӕмӕ мӕлӕт чи хӕссы, уый», уӕд загъта: «Мӕ бон у цард раттын ӕмӕ мӕлӕт дӕр». Ибрагим загъта: «Аллах хур скæсæнæй систа, афтæмæй йæ хурныгуылæнæй дæр систа». Уæдæ чи нæ уырны, уый æнæзонд у. Аллах фыдгæнджыты фæндараст нæ кæны.

اَوْ كَالَّذِيْ مَرَّ عَلٰى قَرْيَةٍ وَّهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۚ قَالَ اَنّٰى يُحْيٖ هٰذِهِ اللّٰهُ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ فَاَمَاتَهُ اللّٰهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهٗ ۗ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ ۗ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالَ بَلْ لَّبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ اِلٰى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ ۚ وَانْظُرْ اِلٰى حِمَارِكَۗ وَلِنَجْعَلَكَ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَانْظُرْ اِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوْهَا لَحْمًا ۗ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗ ۙ قَالَ اَعْلَمُ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

au kal-lażī marra ‘alā qaryatiw wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, qāla annā yuḥyī hāżihillāhu ba‘da mautihā, fa'amātahullāhu mi'ata ‘āmin ṡumma ba‘aṡah(ū), qāla kam labiṡt(a), qāla labiṡtu yauman au ba‘ḍa yaum(in), qāla bal labiṡta mi'ata ‘āmin fanẓur ilā ṭa‘āmika wa syarābika lam yatasannah, wanẓur ilā ḥimārik(a), wa linaj‘alaka āyatal lin-nāsi wanẓur ilal-‘iẓāmi kaifa nunsyizuhā ṡumma naksūhā laḥmā(n), falammā tabayyana lah(ū), qāla a‘lamu annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Кæнæ ахæм адæймаг, кæцы ахизы бæстæйы цурты, кæцыйы (бæстыхæйттæ) ныппырх сты, цæмæй æмбæрзой (йæ хæлддзæгтæ) уæлхæдзæрттæ, афтæ зæгъы: «Куыд райгас кодта Аллах ацы (бæстæ) ныппырхы фæстæ?» Уый фæстæ йæ (адæймаджы) амардта сæдæ азмæ Аллах, стæй йæ райгас кодта (райгас æй кодта). Æмæ (Аллах) бафарста: «Кæдмæ баззайдзыстут (ам)?» Уый (адæймаг) дзуапп радта: «Æз баззайын (ам) иу бон кæнæ боны æрдæг». Аллах загъта: «Нæ! Ды фæцардтæ сæдæ азы. Æркæс дæ хæринæгтæ æмæ нозтмæ, кæцытæ нæ фæивтой, фæлæ æркæс дæ хæрæгмæ (кæцы сси стæгдартæ). Æмæ дын мах скæнæм нæ тыхы нысан адæмæн. Æркæс стæгдартæм (хæрæджы), куыд сæ ногæй æрæмбырд кодтам, стæй сæ æрæвæрæм дзидза». Уæдæ йын уый куы бамбæрста, уæд загъта: «Æз зонын, æппæтæй дæр Аллах кæй у Æппæтхъомысджын».

وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّ اَرِنِيْ كَيْفَ تُحْيِ الْمَوْتٰىۗ قَالَ اَوَلَمْ تُؤْمِنْ ۗقَالَ بَلٰى وَلٰكِنْ لِّيَطْمَىِٕنَّ قَلْبِيْ ۗقَالَ فَخُذْ اَرْبَعَةً مِّنَ الطَّيْرِ فَصُرْهُنَّ اِلَيْكَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلٰى كُلِّ جَبَلٍ مِّنْهُنَّ جُزْءًا ثُمَّ ادْعُهُنَّ يَأْتِيْنَكَ سَعْيًا ۗوَاعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa iż qāla ibrāhīmu rabbi arinī kaifa tuḥyil-mautā, qāla awalam tu'min, qāla balā wa lākil liyaṭma'inna qalbī, qāla fakhuż arba‘atam minaṭ-ṭairi faṣurhunna ilaika ṡummaj‘al ‘alā kulli jabalim minhunna juz'an ṡummad‘uhunna ya'tīnaka sa‘yā(n), wa‘lam annallāha ‘azīzun ḥakīm(un).

Æмæ (хъуыды ма кæнут) Авраам куы загъта: «О мæ Хицау, равдис мын, куыд дæттыс цард мæрдтæн». Аллах загъта: «Нырма нæ уырны?» Уый (Ибрагим) дзуапп радта: «Уырны мæ, фæлæ цæмæй мæ зæрдæ уа сабыр». Уый (Аллах) загъта: «Уæдæ дзы райс цыппар

مَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ اَنْۢبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِيْ كُلِّ سُنْۢبُلَةٍ مِّائَةُ حَبَّةٍ ۗ وَاللّٰهُ يُضٰعِفُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahum fī sabīlillāhi kamaṡali ḥabbatin ambatat sab‘a sanābila fī kulli sumbulatim mi'atu ḥabbah(tin), wallāhu yuḍā‘ifu limay yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

Аллахы фæндагыл йæ мулк чи хардз кæны, ахæм адæймаджы æмбисонд у, авд æфсиры чи зайы, ахæм мыггаджы хуызæн, алы æфсирыл дæр ис сæдæ æфсиры. Аллах фылдæр кæны, кæй фæнды, уымæн, æмæ Аллах у Æппæтæмбæрзт, Æппæтзонæг.

اَلَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ثُمَّ لَا يُتْبِعُوْنَ مَآ اَنْفَقُوْا مَنًّا وَّلَآ اَذًىۙ لَّهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

allażīna yunfiqūna amwālahum fī sabīlillāhi ṡumma lā yutbi‘ūna mā anfaqū mannaw wa lā ażā(n), lahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Адæм, кæцытæ сæ хъæздыгдзинæдтæ хардз кæнынц Аллахы фæндагыл, стæй цы лæвар кæнынц, уый нæ æххæст кæнынц нæмттæй æмæ хъыгдаргæйæ (райсæджы æнкъарæнтæ), уыдон райсдзысты хæрзиуæг сæ Хицауæй. Тас сæм нæй æмæ хъыг нæ кæнынц.

۞ قَوْلٌ مَّعْرُوْفٌ وَّمَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِّنْ صَدَقَةٍ يَّتْبَعُهَآ اَذًى ۗ وَاللّٰهُ غَنِيٌّ حَلِيْمٌ

qaulum ma‘rūfuw wa magfiratun khairum min ṣadaqatiy yatba‘uhā ażā(n), wallāhu ganiyyun ḥalīm(un).

Хæларзæрдæ ныхас æмæ хатыр хуыздæр сты, зианхæссæг митæ кæмæн ис, ахæм хæрзгæнæгæй. Аллах у Æппæты Хъæздыгдæр, Æппæты Хатыргæнæг.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُبْطِلُوْا صَدَقٰتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْاَذٰىۙ كَالَّذِيْ يُنْفِقُ مَالَهٗ رِئَاۤءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَاَصَابَهٗ وَابِلٌ فَتَرَكَهٗ صَلْدًا ۗ لَا يَقْدِرُوْنَ عَلٰى شَيْءٍ مِّمَّا كَسَبُوْا ۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tubṭilū ṣadaqātikum bil-manni wal-ażā, kal-lażī yunfiqu mālahū ri'ā'an-nāsi wa lā yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), fa maṡaluhū kamaṡali ṣafwānin ‘alaihi turābun fa'aṣābahū wābilun fatarakahū ṣaldā(n), lā yaqdirūna ‘alā syai'im mimmā kasabū, wallāhu lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

Уырнджытæ! Дæ хæрзаудæн ма фехæл йæ кой кæнгæйæ æмæ хъыг кæнгæйæ (райсæджы æнкъарæнтæ), цыма йæ хъæздыгдзинад дæтты, уымæн æмæ йæхи адæмæн æвдисы æмæ йæ нæ уырны Аллах æмæ Фæстаг бон. Дæнцæг (уыцы адæймаджы) у лæгъз дуры хуызæн, йæ уæлæ рыг, стæй дурыл тыхджын къæвда куы æрцæуы, уæд та дур ногæй баззайы лæгъзæй. Цы ми кæнынц, уымæй ницы æрхæссынц. Æмæ Аллах æнæуырнæг адæмы нæ фæндараст кæны.

وَمَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ وَتَثْبِيْتًا مِّنْ اَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍۢ بِرَبْوَةٍ اَصَابَهَا وَابِلٌ فَاٰتَتْ اُكُلَهَا ضِعْفَيْنِۚ فَاِنْ لَّمْ يُصِبْهَا وَابِلٌ فَطَلٌّ ۗوَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahumubtigā'a marḍātillāhi wa taṡbītam min anfusihim kamaṡali jannatim birabwatin aṣābahā wābilun fa'ātat ukulahā ḍi‘fain(i), fa'illam yuṣibhā wābilun faṭall(un), wallāhu bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Æмæ адæмы æмбисонд, кæцытæ сæ хъæздыгдзинæдтæ хардз кæнынц Аллахы хорзæх агурыныл æмæ сæ удтæ фидар кæныныл, у ахæм цæхæрадоны хуызæн, кæцы ис æфцæгыл, кæцыйы дон кæны тыхджын къæвда, уæд цæхæрадон дæтты дыууæ хатты фылдæр дыргътæ. Кæд æй тыхджын къæвда нæ дон кæны, уæд мит ​​(суанг фаг дæр). Аллах уыны æппæт дæр, цы аразыс, уый.

اَيَوَدُّ اَحَدُكُمْ اَنْ تَكُوْنَ لَهٗ جَنَّةٌ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۙ لَهٗ فِيْهَا مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۙ وَاَصَابَهُ الْكِبَرُ وَلَهٗ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفَاۤءُۚ فَاَصَابَهَآ اِعْصَارٌ فِيْهِ نَارٌ فَاحْتَرَقَتْ ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُوْنَ ࣖ

ayawaddu aḥadukum an takūna lahū jannatum min nakhīliw wa a‘nābin tajrī min taḥtihal-anhār(u), lahū fīhā min kulliṡ-ṡamarāt(i), wa aṣābahul-kibaru wa lahū żurriyyatun ḍu‘afā'(u), fa'aṣābahā i‘ṣārun fīhi nārun faḥtaraqat, każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum tatafakkarūn(a).

Исчи уе ’хсæн фæнды, цæмæй йын уа дыргъдон хурмæтæ æмæ сæнæфсиртæй, кæцыты бынæй цæуынц цæугæдæттæ, цыран ын ис алы дыргътæ, стæй йæ зæронд бон æрцæуы, йæ цот та йын ис чысыл? Уæд цæхæрадон ныууасыд тыхджын дымгæйæ, кæцыйы уыд зынг, æмæ йæм ссыгъд. Афтæмæй дын Аллах йæ стихтæ æмбарын кæны, цæмæй сыл хъуыды кæнай.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْفِقُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّآ اَخْرَجْنَا لَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ ۗ وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيْثَ مِنْهُ تُنْفِقُوْنَ وَلَسْتُمْ بِاٰخِذِيْهِ اِلَّآ اَنْ تُغْمِضُوْا فِيْهِ ۗ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ حَمِيْدٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū anfiqū min ṭayyibāti mā kasabtum wa mimmā akhrajnā lakum minal-arḍ(i), wa lā tayammamul-khabīṡa minhu tunfiqūna wa lastum bi'ākhiżīhi illā an tugmiḍū fīh(i), wa‘lamū annallāha ganiyyun ḥamīd(un).

Уырнджытæ! Цы хорздзинæдтæ бакуыстай æмæ дын зæххæй цы рахастам, уыдонæй хардз кæн. Ма равзар, цы у æвзæр хардз кæнынæн, кæд æмæ йæ дæхæдæг нæ райсдзынæ, æрмæст æй æнæ цæстæнгасæй. Æмæ зонут, Аллах хъæздыг, раппæлинаг кæй у.

اَلشَّيْطٰنُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَاۤءِ ۚ وَاللّٰهُ يَعِدُكُمْ مَّغْفِرَةً مِّنْهُ وَفَضْلًا ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ ۖ

asy-syaiṭānu ya‘idukumul-faqra wa ya'murukum bil-faḥsyā'(i), wallāhu ya‘idukum magfiratam minhu wa faḍlā(n), wallāhu wāsi'un ‘alīm(un).

Сатана дын зæрдæ æвæры мæгуырдзинадæй æмæ дын бардзырд дæтты æлгъаг хъуыддæгтæ аразынæн, Аллах та дын зæрдæ æвæры хатыр æмæ йæ хорзæхæй. Æмæ Аллах у Æппæтдунеон, Æппæтзонæг.

يُّؤْتِى الْحِكْمَةَ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚ وَمَنْ يُّؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ اُوْتِيَ خَيْرًا كَثِيْرًا ۗ وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّآ اُولُوا الْاَلْبَابِ

yu'til-ḥikmata may yasyā'(u), wa may yu'tal-ḥikmata faqad ūtiya khairan kaṡīrā(n), wa mā yażżakkaru ilā ulul-albāb(i).

Зонд дæтты, кæй фæнды, уымæн. Зонд кæмæн лæвæрд цæуы, уымæн æцæгæйдæр лæвæрд æрцыд бирæ хорздзинæдтæ. Æмæ æмбаргæтæ йеддæмæ ничи хъуыды кæны.

وَمَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ نَّفَقَةٍ اَوْ نَذَرْتُمْ مِّنْ نَّذْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُهٗ ۗ وَمَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ اَنْصَارٍ

wa mā anfaqtum min nafaqatin au nażartum min nażrin fa innallāha ya‘lamuh(ū), wa mā liẓ-ẓālimīna min anṣār(in).

Æмæ цы раттай хæрзиуæгæн кæнæ дзырд раттай, уый æцæгæйдæр зоны Аллах. Æмæ фыдгæнæгæн æххуысгæнæг нæй.

اِنْ تُبْدُوا الصَّدَقٰتِ فَنِعِمَّا هِيَۚ وَاِنْ تُخْفُوْهَا وَتُؤْتُوْهَا الْفُقَرَاۤءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۗ وَيُكَفِّرُ عَنْكُمْ مِّنْ سَيِّاٰتِكُمْ ۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ

in tubduṣ-ṣadaqāti fani‘immā hiy(a), wa in tukhfūhā wa tu'tūhal-fuqarā'a fahuwa khairul lakum, wa yukaffiru ‘ankum min sayyi'ātikum, wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).

Дæ хæрзаудæн куыст æхсæнадæн куы раргом кæнай, уæд уый хорз у. Æмæ йæ куы æмбæхсай æмæ йæ мæгуыртæн куы раттай, уæд дын хуыздæр у æмæ дын Аллах дæ рæдыдтытæй иуæй-иутæ сæфдзæн. Æмæ Аллах зоны, цы аразыс, уый.

۞ لَيْسَ عَلَيْكَ هُدٰىهُمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ فَلِاَنْفُسِكُمْ ۗوَمَا تُنْفِقُوْنَ اِلَّا ابْتِغَاۤءَ وَجْهِ اللّٰهِ ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ يُّوَفَّ اِلَيْكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تُظْلَمُوْنَ

laisa ‘alaika hudāhum wa lākinnallāha yahdī may yasyā'(u), wa mā tunfiqū min khairin fa li'anfusikum, wa mā tunfiqūna illabtigā'a wajhillāh(i), wa mā tunfiqū min khairiy yuwaffa ilaikum wa antum lā tuẓlamūn(a).

Дæ (Мæхæмæты) хæс нæу сæ фæндараст кæнын, фæлæ Аллах у, кæй фæнды, уый фæндараст кæны. Цыфæнды хъæздыгдзинад дæр дæттыс, уый дæхицæн у. Æмæ инфак ма дæттут, цалынмæ Аллахы хорзæх нæ агурат, уæдмæ. Æмæ цыфæнды хъæздыгдзинад куы æвæрай, уæддæр дын æнæмæнгæй лæвæрд æрцæудзæн (хæрзиуæг) æххæстæй æмæ дын ницы хъыг уыдзæн.

لِلْفُقَرَاۤءِ الَّذِيْنَ اُحْصِرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ ضَرْبًا فِى الْاَرْضِۖ يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ اَغْنِيَاۤءَ مِنَ التَّعَفُّفِۚ تَعْرِفُهُمْ بِسِيْمٰهُمْۚ لَا يَسْـَٔلُوْنَ النَّاسَ اِلْحَافًا ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ ࣖ

lil-fuqarā'il-lażīna uḥṣirū fī sabīlillāhi lā yastaṭī‘ūna ḍarban fil-arḍi yaḥsabuhumul-jāhilu agniyā'a minat-ta‘affuf(i), ta‘rifuhum bisīmāhum, lā yas'alūnan-nāsa ilḥāfā(n), wa mā tunfiqū min khairin fa innallāha bihī ‘alīm(un).

(Цы хардз кæнут) уый у мæгуыр адæмæн, кæцытæ къуылымпы кæнынц (джихады тыххæй сæ архайдтыты) Аллахы фæндагыл, æмæ сæ бон нæу зæххыл архайдтытæ кæнын; (æндæр адæм), кæцытæ нæ зонынц, нымайынц, сæхи хъæздыг адæм кæй сты, уымæн æмæ сæхи хъахъхъæнынц (курæгæй). Ды (Мæхæмæт) сæ зоныс сæ миниуджытæй, иннæтæй тыхæй нæ курынц. Цыфæнды хорз хъæздыгдзинад куы æвæрай, уæддæр, æцæгæйдæр, Аллах у Æппæтзонæг.

اَلَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً فَلَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

allażīna yunfiqūna amwālahum bil-laili wan-nahāri sirraw wa ‘alāniyatan falahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Æхсæвæй-бонæй (сусæгæй кæнæ æргомæй) йæ мулк чи хардз кæны, уыдонæн сæ хæрзиуæг уыдзæн сæ Хицаумæ. Тас сæм нæй æмæ хъыг нæ кæнынц.

اَلَّذِيْنَ يَأْكُلُوْنَ الرِّبٰوا لَا يَقُوْمُوْنَ اِلَّا كَمَا يَقُوْمُ الَّذِيْ يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطٰنُ مِنَ الْمَسِّۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَالُوْٓا اِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبٰواۘ وَاَحَلَّ اللّٰهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبٰواۗ فَمَنْ جَاۤءَهٗ مَوْعِظَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖ فَانْتَهٰى فَلَهٗ مَا سَلَفَۗ وَاَمْرُهٗٓ اِلَى اللّٰهِ ۗ وَمَنْ عَادَ فَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

allażīna ya'kulūnar-ribā lā yaqūmūna illā kamā yaqūmul-lażī yatakhabbaṭuhusy-syaiṭānu minal-mass(i), żālika bi'annahum qālū innamal-bai‘u miṡlur-ribā, wa aḥallallāhul-bai‘a wa ḥarramar-ribā, faman jā'ahū mau‘iẓatum mir rabbihī fantahā falahū mā salaf(a), wa amruhū ilallāh(i), wa man ‘āda fa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Æфтиæгтæ чи хæссы, уыцы адæмæн сæ бон нæу фæлæууын, фæлæ сты, хæйрæджыты æрцахст чи у, уыдоны хуызæн, уымæн æмæ сты æнæзонд. Уый уымæн, æмæ фæзæгъынц, æлхæнын æмæ уæй кæнын æмæ ростовщиктæ иу сты. Кæд æмæ Аллах бар радта æлхæнын æмæ уæй кæнынæн æмæ тобæ кодта ростовщиктæ. Йæ Хицауæй фæдзæхст чи райса, уый фæстæ æрлæууы, уæд раздæр цы райста, уый свæййы йæхи æмæ йæ хъуыддаг (у) Аллахæй аразгæ. Чи йæ фæлхат кæна, уæд зындоны цæрджытæ сты, æнустæм уым баззайдзысты.

يَمْحَقُ اللّٰهُ الرِّبٰوا وَيُرْبِى الصَّدَقٰتِ ۗ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ اَثِيْمٍ

yamḥaqullāhur-ribā wa yurbiṣ-ṣadaqāt(i), wallāhu lā yuḥibbu kulla kaffārin aṡīm(in).

Аллах фесафы æфтиæгтæ æмæ хъæздыг кæны хæрзаудæн. Аллах нæ уарзы, æнæууæнкдзинады чи баззайы æмæ тæригъæды чи æрбадт, уый.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ لَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta lahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Æцæгæйдæр, чи æууæнды, хорз хъуыддæгтæ чи кæны, куывдтæ чи кæны æмæ закъат чи фиды, уыдонæн сæ хæрзиуæг уыдзæн сæ Хицаумæ. Тас сæм нæй æмæ хъыг нæ кæнынц.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَذَرُوْا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبٰوٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa żarū mā baqiya minar-ribā in kuntum mu'minīn(a).

Уырнджытæ! Тæрсут Аллахæй æмæ ныууадзут иннæ æфтиæгтæ (кæцытæ нæ æрæмбырд сты), кæд уырнæг стут, уæд.

فَاِنْ لَّمْ تَفْعَلُوْا فَأْذَنُوْا بِحَرْبٍ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۚ وَاِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوْسُ اَمْوَالِكُمْۚ لَا تَظْلِمُوْنَ وَلَا تُظْلَمُوْنَ

fa'illam taf‘alū fa'żanū biḥarbim minallāhi wa rasūlih(ī), wa in tubtum falakum ru'ūsu amwālikum, lā taẓlimūna wa lā tuẓlamūn(a).

Кæд афтæ нæ бакæнат, уæд расидут хæст Аллах æмæ Йæ минæварæй. Фæлæ кæд æрфæсмон кæнай, уæд дын бар ис дæ хъæздыгдзинады сæйраг хаймæ. Ды нæ сарæзтай æвзæр (зиан) æмæ дæ нæ бакодтой (зиан).

وَاِنْ كَانَ ذُوْ عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ اِلٰى مَيْسَرَةٍ ۗ وَاَنْ تَصَدَّقُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa in kāna żū ‘usratin fanaẓiratun ilā maisarah(tin), wa an taṣaddaqū khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

Æмæ кæд (хæсджын адæймаг) зын уавæры бахауа, уæд ын ратт æнцойад, цалынмæ æнцойад ссара, уæдмæ. Æмæ хæрзаудæн куы дæттай, уæд дæуæн хуыздæр у, æрмæст куы йæ зонис.

وَاتَّقُوْا يَوْمًا تُرْجَعُوْنَ فِيْهِ اِلَى اللّٰهِ ۗثُمَّ تُوَفّٰى كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ ࣖ

wattaqū yauman turja‘ūna fīhi ilallāh(i), ṡumma tuwaffā kullu nafsim mā kasabat wa hum lā yuẓlamūn(a).

Æмæ тæрсут уыцы бонæй, кæд æмæ уе 'ппæт дæр æрыздæхдзыстут Аллахмæ. Уæд алкæмæн дæр лæвæрд цæуы æххæст хæрзиуæг, цы сарæзта, уымæ гæсгæ, æмæ сын фыдми (зиан) нæ кæнынц.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا تَدَايَنْتُمْ بِدَيْنٍ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى فَاكْتُبُوْهُۗ وَلْيَكْتُبْ بَّيْنَكُمْ كَاتِبٌۢ بِالْعَدْلِۖ وَلَا يَأْبَ كَاتِبٌ اَنْ يَّكْتُبَ كَمَا عَلَّمَهُ اللّٰهُ فَلْيَكْتُبْۚ وَلْيُمْلِلِ الَّذِيْ عَلَيْهِ الْحَقُّ وَلْيَتَّقِ اللّٰهَ رَبَّهٗ وَلَا يَبْخَسْ مِنْهُ شَيْـًٔاۗ فَاِنْ كَانَ الَّذِيْ عَلَيْهِ الْحَقُّ سَفِيْهًا اَوْ ضَعِيْفًا اَوْ لَا يَسْتَطِيْعُ اَنْ يُّمِلَّ هُوَ فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّهٗ بِالْعَدْلِۗ وَاسْتَشْهِدُوْا شَهِيْدَيْنِ مِنْ رِّجَالِكُمْۚ فَاِنْ لَّمْ يَكُوْنَا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَّامْرَاَتٰنِ مِمَّنْ تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَدَۤاءِ اَنْ تَضِلَّ اِحْدٰىهُمَا فَتُذَكِّرَ اِحْدٰىهُمَا الْاُخْرٰىۗ وَلَا يَأْبَ الشُّهَدَۤاءُ اِذَا مَا دُعُوْا ۗ وَلَا تَسْـَٔمُوْٓا اَنْ تَكْتُبُوْهُ صَغِيْرًا اَوْ كَبِيْرًا اِلٰٓى اَجَلِهٖۗ ذٰلِكُمْ اَقْسَطُ عِنْدَ اللّٰهِ وَاَقْوَمُ لِلشَّهَادَةِ وَاَدْنٰىٓ اَلَّا تَرْتَابُوْٓا اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً حَاضِرَةً تُدِيْرُوْنَهَا بَيْنَكُمْ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَلَّا تَكْتُبُوْهَاۗ وَاَشْهِدُوْٓا اِذَا تَبَايَعْتُمْ ۖ وَلَا يُضَاۤرَّ كَاتِبٌ وَّلَا شَهِيْدٌ ەۗ وَاِنْ تَفْعَلُوْا فَاِنَّهٗ فُسُوْقٌۢ بِكُمْ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗ وَيُعَلِّمُكُمُ اللّٰهُ ۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā tadāyantum bidainin ilā ajalim musamman faktubūh(u), walyaktub bainakum kātibum bil-‘adl(i), wa lā ya'ba kātibun ay yaktuba kamā ‘allamahullāhu falyaktub, walyumlilil-lażī ‘alaihil-ḥaqqu walyattaqillāha rabbahū wa lā yabkhas minhu syai'ā(n), fa'in kānal-lażī ‘alaihil-ḥaqqu safīhan au ḍa‘īfan au lā yastaṭī‘u ay yumilla huwa falyumlil waliyyuhū bil-‘adl(i), wastasyhidū syahīdaini mir rijāliūkum, fa'illam yakūnā rajulaini farajuluw wamra'atāni mimman tarḍauna minasy-syuhadā'i an taḍilla iḥdāhumā fatużakkira iḥdāhumal-ukhrā, wa lā ya'basy-syuhadā'u iżā mā du‘ū, wa lā tas'amū an taktubūhu ṣagīran au kabīran ilā ajalih(ī), żālikum aqsaṭu ‘indallāhi wa aqwamu lisy-syahādati wa adnā allā tartābū illā an takūna tijāratan ḥāḍiratan tudīrūnahā bainakum falaisa ‘alaikum junāḥun allā taktubūhā, wa asyhidū iżā tabāya‘tum, wa lā yuḍārra kātibuw wa lā syahīd(un), wa in taf‘alū fa'innahū fusūqum bikum, wattaqullāh(a), wa yu‘allimukumullāh(u), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

Уырнджытæ! Кæд дæм ис хæстæ æмæ дебиторон хæстæ бæлвырд рæстæгмæ, уæд сæ хъуамæ ныффыссай. Æмæ йæ сымахæй искæцы фыссæг раст ныффыссæд. Фыссæг æй Аллах куыд бацамыдта, афтæ йæ ныффыссыныл не сразы уæд, афтæмæй йæ ныффыссæд. Æмæ йæ хæсджын чи у, уый диктаци кæнæд, æмæ йæ Хицау Аллахæй тæрсæд, æмæ дзы ницы æрцахсæд. Кæд хæсджын у ахæм, кæцыйæн нæй зонд, кæнæ у лæмæгъ (йæ уавæры), кæнæ йæ бон нæу йæхи диктаци кæнын, уæд æй йæ хъахъхъæнæг раст диктаци кæнæд. Æмæ уе ’хсæн дыууæ нæлгоймаг æвдисæнимæ æвдисæн лæуут. Кæд дыууæ нæлгоймаджы (æвдисæны) нæй, уæд (уæвæг) æвдисæнтæй дæ зæрдæмæ чи цæуы, уыцы адæмы æхсæн (гæнæн ис) нæлгоймаг æмæ дыууæ сылгоймаджы, цæмæй иу куы ферох кæна, уæд ын иннæ йæ зæрдыл æрлæууын кæна. Æмæ æвдисæнтæ куы фæдзурой, уæд ма сразы уой. Æмæ йæ ныффыссынæй ма æфсæст у, æмгъуыдмæ, (хæс) чысыл уа æви стыр. Уый у рæстагдæр Аллахы цæсты, фидардæр кæны æвдисæндар, æмæ хæстæгдæр дызæрдыгдзинадмæ, кæд æмæ уæ æхсæн æхцайы базарад нæу, уæд дын тæригъæд нæй, кæд æй нæ ныффыссай, уæд. Æмæ æлхæнгæйæ æмæ уæйгæнгæйæ дæр æвдисæнтæ акæн, æмæ фыссæгæн дæр, æвдисæнтæн дæр зын ма кæн. Кæд æмæ афтæ кæныс, уæд æцæгæйдæр уый у дæ фыдбылыз. Æмæ тæрсут Аллахæй, Аллах уæ амоны, æмæ Аллах у алцыдæрзонæг.

۞ وَاِنْ كُنْتُمْ عَلٰى سَفَرٍ وَّلَمْ تَجِدُوْا كَاتِبًا فَرِهٰنٌ مَّقْبُوْضَةٌ ۗفَاِنْ اَمِنَ بَعْضُكُمْ بَعْضًا فَلْيُؤَدِّ الَّذِى اؤْتُمِنَ اَمَانَتَهٗ وَلْيَتَّقِ اللّٰهَ رَبَّهٗ ۗ وَلَا تَكْتُمُوا الشَّهَادَةَۗ وَمَنْ يَّكْتُمْهَا فَاِنَّهٗٓ اٰثِمٌ قَلْبُهٗ ۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ عَلِيْمٌ ࣖ

wa in kuntum ‘alā safariw wa lam tajidū kātiban fa riḥānum maqbūḍah(tun), fa'in amina ba‘ḍukum ba‘ḍan falyu'addil-lażi'tumina amānatahū walyattaqillāha rabbah(ū), wa lā taktumusy syahādah(ta), wa may yaktumhā fa'innahū āṡimun qalbuh(ū), wallāhu bimā ta‘malūna ‘alīm(un).

Æмæ кæд дæ балцы фыссæг нæ ссарай, уæд дын хъуамæ уа æфсон. Фæлæ уæ иуæй-иутæ иннæтыл куы æууæндынц, уæд æууæнкджын чи у, уыдон æххæст кæнæнт сæ хæс (хæс) æмæ тæрсынц сæ Хицау Аллахæй. Æмæ дæ æвдисæн ма ’мбæхс, уымæн æмæ йæ чи æмбæхсы, уымæн æцæгæйдæр йæ зæрдæ у чъизи (тæригъæдджын). Аллах зоны, цы кусыс, уый.

لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ ۗ وَاِنْ تُبْدُوْا مَا فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ اَوْ تُخْفُوْهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللّٰهُ ۗ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa in tubdū mā fī anfusikum au tukhfūhu yuḥāsibkum bihillāh(u), fayagfiru limay yasyā'u wa yu‘ażżibu may yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Уæларвы цы ис æмæ зæххыл цы ис, уыдон иууылдæр сты Аллахы. Дæ зæрдæйы цы ис, кæнæ цы æмбæхсыс, уый куы раргом кæнай, уæд дын Аллах æнæмæнгæй нымадмæ райсдзæн (уыцы хъуыддаджы тыххæй). Кæмæн æй фæнды, уымæн ныххатыр кæны æмæ кæй фæнды, уый бафхæры. Аллах у Æппæтхъомысджын алцæуыл дæр.

اٰمَنَ الرَّسُوْلُ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مِنْ رَّبِّهٖ وَالْمُؤْمِنُوْنَۗ كُلٌّ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَمَلٰۤىِٕكَتِهٖ وَكُتُبِهٖ وَرُسُلِهٖۗ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْ رُّسُلِهٖ ۗ وَقَالُوْا سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَاِلَيْكَ الْمَصِيْرُ

Āmanar-rasūlu bimā unzila ilaihi mir rabbihī wal-mu'minūn(a), kullun āmana billāhi wa malā'ikatihī wa kutubihī wa rusulih(ī), lā nufarriqu baina aḥadim mir rusulih(ī), wa qālū sami‘nā wa aṭa‘nā, gufrānaka rabbanā wa ilaikal-maṣīr(u).

Минæвар (Мæхæмæт) æууæндыд, йæ Хицауæй йын (Хъуыраны) цы æрцыди, ууыл, æмæ йæм чи æууæнды, уыдон дæр афтæ. Иууылдæр æууæндынц Аллахыл, йæ зæдтыл, йæ чингуытыл æмæ йæ минæвæртты. (Уыдон загътой): «Мах ницы хицæн кæнæм Йæ минæвæрттæй искæй». Уыдон загътой: «Мах фехъуыстам æмæ байхъуыстам. Хатыр нын кæн, нæ Хицау, æмæ Дæумæ æрыздæхдзыстæм».

لَا يُكَلِّفُ اللّٰهُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَا ۗ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ ۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَآ اِنْ نَّسِيْنَآ اَوْ اَخْطَأْنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَآ اِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهٗ عَلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهٖۚ وَاعْفُ عَنَّاۗ وَاغْفِرْ لَنَاۗ وَارْحَمْنَا ۗ اَنْتَ مَوْلٰىنَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ ࣖ

lā yukallifullāhu nafsan illā wus‘ahā, lahā mā kasabat wa ‘alaihā maktasabat, rabbanā lā tu'ākhiżnā in nasīnā au akhṭa'nā, rabbanā wa lā taḥmil ‘alainā iṣran kamā ḥamaltahū ‘alal-lażīna min qablinā, rabbanā wa lā tuḥammilnā mā lā ṭāqata lanā bih(ī), wa‘fu ‘annā, wagfir lanā, warḥamnā, anta maulānā fanṣurnā ‘alal qaumil-kāfirīn(a).

Аллах адæймагыл уæззау нæ кæны, йæ бон куыд у, афтæ йеддæмæ. Уый райсы (хæрзиуæг) цы (хæрзиуæг) кæны, уымæй æмæ райсы (хъизæмар) цы (фыдбылыз) аразы, уымæй. (Куывтой), "О нæ Хицау, ма нæ бафхæр, куы ферох кæнæм, кæнæ куы фæрæдийæм. О нæ Хицау, уæззау уаргъ нын ма æвæр, нæ размæ чи уыд, уыдоныл куыд æрæвæрдтай, афтæ. Нæ Хицау, нæ бон цы нæу, уый нын ма ратт. Хатыр нын кæн, ныххатыр нын кæн æмæ нын фæтæригъæд кæн. Ды дæ нæ хъахъхъæнæг, уымæ гæсгæ нын баххуыс кæн æнæууæнк адæмы ныхмæ лæууынæн."