Q.S Иосиф (يُوسُف) - 111 Стихты нымæц

الۤرٰ ۗ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْمُبِيْنِۗ

alif lām rā, tilka āyātul-kitābil-mubīn(i).

Alif Lam Rа. Адон сты Чиныджы (Аль-Къураны) бæлвырд стихтæ.

اِنَّآ اَنْزَلْنٰهُ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

innā anzalnāhu qur'ānan ‘arabiyyal la‘allakum ta‘qilūn(a).

Æцæгæйдæр, мах æй æрæрвыстам араббаг Хъуыраны хуызы, цæмæй йæ бамбарат.

نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ اَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَآ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ هٰذَا الْقُرْاٰنَۖ وَاِنْ كُنْتَ مِنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الْغٰفِلِيْنَ

naḥnu naquṣṣu ‘alaika aḥsanal-qaṣaṣi bimā auḥainā ilaika hāżal-qur'ān(a), wa in kunta min qablihī laminal-gāfilīn(a).

Мах дын (Мæхæмæтæн) радзырдтам хуыздæр хабар, ацы Хъуыран дын раргом кæнгæйæ, æмæ æцæгæйдæр ды уыдтæ уый размæ, чи нæ зыдта, уыдонæй иу.

اِذْ قَالَ يُوْسُفُ لِاَبِيْهِ يٰٓاَبَتِ اِنِّيْ رَاَيْتُ اَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَاَيْتُهُمْ لِيْ سٰجِدِيْنَ

iż qāla yūsufu li'abīhi yā abati innī ra'aitu aḥada ‘asyara kaukabaw wasy-syamsa wal-qamara ra'aituhum lī sājidīn(a).

(Хъуыды ма кæнут), Юсуф йæ фыдæн куы загъта: «О мæ фыд! Æцæгæйдæр, æз (фынæй кодтон) иуæндæс стъалыйы, хур æмæ мæйы фенын; федтон сæ иууылдæр мæ разы æркъул кæнгæйæ».

قَالَ يٰبُنَيَّ لَا تَقْصُصْ رُءْيَاكَ عَلٰٓى اِخْوَتِكَ فَيَكِيْدُوْا لَكَ كَيْدًا ۗاِنَّ الشَّيْطٰنَ لِلْاِنْسَانِ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

qāla yā bunayya lā taqṣuṣ ru'yāka ‘alā ikhwatika fa yakīdū laka kaidā(n), innasy-syaiṭāna lil-insāni ‘aduwwum mubīn(un).

Уый (йæ фыд) загъта: «О мæ фырт! Дæ фынтæ де ’фсымæртæн ма радзур, уыдон дæ скуынæг кæндзысты. Æцæгæйдæр, Сатана у адæмæн бæлвырд знаг».

وَكَذٰلِكَ يَجْتَبِيْكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اٰلِ يَعْقُوْبَ كَمَآ اَتَمَّهَا عَلٰٓى اَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَۗ اِنَّ رَبَّكَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa każālika yajtabīka rabbuka wa yu‘allimuka min ta'wīlil-aḥādīṡi wa yutimmu ni‘matahū ‘alaika wa ‘alā āli ya‘qūba kamā atammahā ‘alā abawaika min qablu ibrāhīma wa isḥāq(a), inna rabbaka ‘alīmun ḥakīm(un).

Æмæ афтæмæй, Хуыцау дæ равзæрста (Пехуымпар суæвынæн) æмæ дын бацамыдта фынты æмбарынæдтæй иуæй-иутæ æмæ дын æмæ Иаковы бинонтæн æххæст кодта (Йæ хорзæх), куыд æххæст кодта Йæ хорзæх дæ дыууæ фыдыфыдæн уый размæ, (ома) Авраам æмæ Исаакæн. Æцæгæйдæр, дæ Хицау у Æппæтзонæг, Æппæтзондджын.

۞ لَقَدْ كَانَ فِيْ يُوْسُفَ وَاِخْوَتِهٖٓ اٰيٰتٌ لِّلسَّاۤىِٕلِيْنَ

laqad kāna fī yūsufa wa ikhwatihī āyātul lis-sā'ilīn(a).

Æцæгæйдæр, (Аргъауы) Иосиф æмæ йе фсымæрты ис нысæнттæ (Аллахы тыхы) чи куры, уыдонæн.

اِذْ قَالُوْا لَيُوْسُفُ وَاَخُوْهُ اَحَبُّ اِلٰٓى اَبِيْنَا مِنَّا وَنَحْنُ عُصْبَةٌ ۗاِنَّ اَبَانَا لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍۙ

iż qālū layūsufu wa akhūhu aḥabbu ilā abīnā minnā wa naḥnu ‘uṣbah(tun), inna abānā lafī ḍalālim mubīn(in).

Куы загътой: «Æцæгæйдæр, Юсуф æмæ йе фсымæр (Буньямин) махæй тынгдæр уарзтой сæ фыд, кæд иу (тыхджын) къорд уыдыстæм, уæддæр. Æцæгæйдæр, нæ фыд æцæг рæдыды бахауд».

ۨاقْتُلُوْا يُوْسُفَ اَوِ اطْرَحُوْهُ اَرْضًا يَّخْلُ لَكُمْ وَجْهُ اَبِيْكُمْ وَتَكُوْنُوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ قَوْمًا صٰلِحِيْنَ

uqtulū yūsufa awiṭraḥūhu arḍay yakhlu lakum wajhu abīkum wa takūnū mim ba‘dihī qauman ṣāliḥīn(a).

Юсуфы амар, кæнæ йæ искуыдæм аппар, цæмæй дæм дæ фыды хъусдард æрцæуа, æмæ уый фæстæ хорз адæймаг рауайай».

قَالَ قَاۤىِٕلٌ مِّنْهُمْ لَا تَقْتُلُوْا يُوْسُفَ وَاَلْقُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّ يَلْتَقِطْهُ بَعْضُ السَّيَّارَةِ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ

qāla qā'ilum minhum lā taqtulū yūsufa wa alqūhu fī gayābatil-jubbi yaltaqiṭhu ba‘ḍus-sayyārati in kuntum fā‘ilīn(a).

Сæ иу загъта: «Ма амар Юсуфы, фæлæ йæ æрмæст суадоны бын æрæвæр, цæмæй йæ цавæрдæр бæлццæттæ сисой, кæд дæ фæнды, уæд».

قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأْمَنَّ۫ا عَلٰى يُوْسُفَ وَاِنَّا لَهٗ لَنٰصِحُوْنَ

qālū yā abānā mā laka lā ta'mannā ‘alā yūsufa wa innā lahū lanāṣiḥūn(a).

Уыдон загътой: «О, нæ фыд!.. Цæуылнæ нын æууæндыс Юсуфы тыххæй, кæд æмæ йын æцæгæй дæр не ’ппæт дæр хорздзинад фæнды».

اَرْسِلْهُ مَعَنَا غَدًا يَّرْتَعْ وَيَلْعَبْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ

arsilhu ma‘anā gaday yarta‘ wa yal‘ab wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).

Райсом райсом немæ ацæуæд, цæмæй йæхи ирхæфса æмæ йæхи аирхæфса, æмæ йæм æнæмæнгæй æркæсдзыстæм».

قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ

qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).

Уый (Иаков) загъта: «Æцæгæйдæр, дæ ацæуын йемæ (Юсуфимæ) мын тынг хъыг уыд æмæ мæ тыхсын кодта, æмæ йæ бирæгътæ бахæрдзысты, ды та йæм æнæхъусдард уыдтæ».

قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ

qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).

Æцæгæйдæр, загътой: «Кæд æй æрчъиаг бахæра, кæд мах стæм (тыхджын) къордæй, уæд, кæй зæгъын æй хъæуы, мах стæм зиæнттæ».

فَلَمَّا ذَهَبُوْا بِهٖ وَاَجْمَعُوْٓا اَنْ يَّجْعَلُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّۚ وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِاَمْرِهِمْ هٰذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

falammā żahabū bihī wa ajma‘ū ay yaj‘alūhu fī gayābatil-jubb(i), wa auḥainā ilaihi latunabbi'annahum bi'amrihim hāżā wa hum lā yasy‘urūn(a).

Уæдæ йæ куы райстой æмæ йæ суадоны бынмæ куы сразы сты, уæд ын раргом кодтам: «Æнæмæнг сын радзурдзынæ ацы хъуыддаджы тыххæй, цалынмæ уыдон нæ зонынц, уæдмæ».

وَجَاۤءُوْٓ اَبَاهُمْ عِشَاۤءً يَّبْكُوْنَۗ

wa jā'ū abāhum ‘isyā'ay yabkūn(a).

Уæд изæрæй кæугæ æрцыдысты сæ фыдмæ.

قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ

qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).

Уыдон загътой: «О нæ фыд! Æцæгæйдæр, мах рацыдыстæм ерыстæм æмæ ныууагътам Юсуфы нæ дзаумæттæм хæстæг, уæд æй бахордтой бирæгътæ; æмæ нæ æнæмæнг нæ бауырндзæн, кæд æцæг зæгъæм, уæддæр».

وَجَاۤءُوْ عَلٰى قَمِيْصِهٖ بِدَمٍ كَذِبٍۗ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗوَاللّٰهُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ

wa jā'ū ‘alā qamīṣihī bidamin każib(in), qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), wallāhul musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).

Æмæ æрбацыдысты сæ дарæстæ (кæцытæ уыдысты æнæфснайд) мæнг тугæй. Уый (Иаков) загъта: «Æцæгæй та, ды дæ иунæг, кæцы уыны хорз хъуыддæгтæ æвзæр; уымæ гæсгæ æрмæстдæр фæразон уæвын у хуыздæр (мæнæн). Æмæ кур Аллахæй, цæмæй йын баххуыс кæна, цы дзурыс, уым».

وَجَاۤءَتْ سَيَّارَةٌ فَاَرْسَلُوْا وَارِدَهُمْ فَاَدْلٰى دَلْوَهٗ ۗقَالَ يٰبُشْرٰى هٰذَا غُلٰمٌ ۗوَاَسَرُّوْهُ بِضَاعَةً ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِمَا يَعْمَلُوْنَ

wa jā'at sayyāratun fa arsalū wāridahum fa adlā dalwah(ū), qāla yā busyrā hāżā gulām(un), wa asarrūhu biḍā‘ah(tan), wallāhu ‘alīmum bimā ya‘malūn(a).

Æмæ æрбацыдысты бæлццæтты къорд æмæ арвыстой дондзæуæн. Йæ ведра дæлæмæ æруагъта æмæ загъта: «О, куыд диссаг!.. Мæнæ иу æрыгон лæппу!» Уый фæстæ йæ бамбæхстой товарæн. Æмæ Аллах зоны, цы сарæзтой, уый.

وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍۢ بَخْسٍ دَرَاهِمَ مَعْدُوْدَةٍ ۚوَكَانُوْا فِيْهِ مِنَ الزّٰهِدِيْنَ ࣖ

wa syarauhu biṡamanim bakhsin darāhima ma‘dūdah(tin), wa kānū fīhi minaz-zāhidīn(a).

Æмæ йæ (Иосифы) ауæй кодтой чысыл аргъæй, цалдæр дирхамæй, уымæн æмæ йæм нæ кастысты.

وَقَالَ الَّذِى اشْتَرٰىهُ مِنْ مِّصْرَ لِامْرَاَتِهٖٓ اَكْرِمِيْ مَثْوٰىهُ عَسٰىٓ اَنْ يَّنْفَعَنَآ اَوْ نَتَّخِذَهٗ وَلَدًا ۗوَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِۖ وَلِنُعَلِّمَهٗ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۗ وَاللّٰهُ غَالِبٌ عَلٰٓى اَمْرِهٖ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa qālal-lażisytarāhu mim miṣra limra'atihī akrimī maṡwāhu ‘asā ay yanfa‘anā au nattakhiżahū waladā(n), wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍ(i), wa linu‘allimahū min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), wallāhu gālibun ‘alā amrihī wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Æмæ йæ чи балхæдта, уыцы египетаг лæг йæ усæн загъта: «Радт ын хорз бынат (æмæ лæггад), ныфс нын ис, пайда нын кæй уыдзæн, кæннод æй сывæллонæй райсдзыстæм». Æмæ афтæмæй Иосифæн радтам хорз бынат бæстæйы (Египеты), æмæ йын ахуыр кодтам фынтæ æмбарын кæнын. Æмæ Аллахæн йæ хъуыддæгты бар ис, фæлæ адæмæн сæ фылдæр не мбарынц.

وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ

wa lammā balaga asyuddahū ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).

Æмæ куы бахъомыл, уæд ын радтам тых æмæ зонындзинæдтæ. Афтæмæй хорзæх чи кæны, уыдонæн схорзæхджын кæнæм.

وَرَاوَدَتْهُ الَّتِيْ هُوَ فِيْ بَيْتِهَا عَنْ نَّفْسِهٖ وَغَلَّقَتِ الْاَبْوَابَ وَقَالَتْ هَيْتَ لَكَ ۗقَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اِنَّهٗ رَبِّيْٓ اَحْسَنَ مَثْوَايَۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ

wa rāwadathul-latī huwa fī baitihā ‘an nafsihī wa gallaqatil-abwāba wa qālat haita lak(a), qāla ma‘āżallāhi innahū rabbī aḥsana maṡwāy(a), innahū lā yuflihuẓ-ẓālimūn(a).

Æмæ йæ йæ хæдзары цы сылгоймаг (Юсуф) царди, уый йæ фæсайдта. Æмæ дуæрттæ сæхгæдта æмæ загъта: «Æрбацу мæнмæ». Юсуф загъта: «Æз æмбæхсын Аллахæй, æцæгæйдæр, мæ хицау мын хорз æххуыс кодта». Æцæгæйдæр, æнæраст адæймагæн йæ амонд нæ уыдзæн.

وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهٖۙ وَهَمَّ بِهَا ۚ لَوْلَآ اَنْ رَّاٰ بُرْهَانَ رَبِّهٖۗ كَذٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوْۤءَ وَالْفَحْشَاۤءَۗ اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِيْنَ

wa laqad hammat bihī wa hamma bihā lau lā ar ra'ā burhāna rabbih(ī), każālika linaṣrifa ‘anhus-sū'a wal-faḥsyā'(a), innahū min ‘ibādinal-mukhlaṣīn(a).

Æмæ æцæгæйдæр, сылгоймаг æй (Юсуф) бафæндыд. Æмæ йæм Юсуф дæр фæндыд, кæд æмæ йæ Хицауæй нысан нæ федтаид. Афтæмæй йын мах аиуварс кодтам фыдбылыз æмæ æлгъагдзинад. Æцæгæйдæр, уый (Юсуф) ис Нæ æвзæрст лæггадгæнджыты æхсæн.

وَاسْتَبَقَا الْبَابَ وَقَدَّتْ قَمِيْصَهٗ مِنْ دُبُرٍ وَّاَلْفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا الْبَابِۗ قَالَتْ مَا جَزَاۤءُ مَنْ اَرَادَ بِاَهْلِكَ سُوْۤءًا اِلَّآ اَنْ يُّسْجَنَ اَوْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wastabaqal-bāba wa qaddat qamīṣahū min duburiw wa alfayā sayyidahā ladal-bāb(i), qālat mā jazā'u man arāda bi'ahlika sū'an illā ay yusjana au ‘ażābun alīm(un).

Æмæ дыууæйæ дæр дуармæ атахтысты, æмæ йын ус йæ (Юсуфы) рон фæстейæ фелвæста, цалынмæ нæ ныссæрфта, уæдмæ. Йæ лæджы йын дуармæ ссардтой. Уый (ус) загъта: «Дæ усæн фыдбылыз чи фæнд кæны, уымæн ахæстоны йеддæмæ цы хæрзиуæг ис, кæнæ риссаг æфхæрд?»

قَالَ هِيَ رَاوَدَتْنِيْ عَنْ نَّفْسِيْ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْ اَهْلِهَاۚ اِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ قُبُلٍ فَصَدَقَتْ وَهُوَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

qāla hiya rāwadatnī ‘an nafsī wa syahida syāhidum min ahlihā, in kāna qamīṣuhū qudda min qubulin fa ṣadaqat wa huwa minal-kāżibīn(a).

Уый (Юсуф) загъта: «Уый у, чи мæ æрфæлдæхта æмæ мæ чи æлвæста». Йæ бинонтæй æвдисæн лæвæрдта, «Кæд йæ рон разæй ныссæрфта, уæд уый дзуры рæстдзинад, æмæ уый (Юсуф) у мæнгæвдисджытæй иу».

وَاِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ فَكَذَبَتْ وَهُوَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

wa in kāna qamīṣuhū qudda min duburin fa każabat wa huwa minaṣ-ṣādiqīn(a).

Æмæ кæд йæ рон фæстæмæ ныссæрфта, уæд уый у мæнгæвдисæг, уый та (Юсуф) у рæстдзæвинтæй иу».

فَلَمَّا رَاٰ قَمِيْصَهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ قَالَ اِنَّهٗ مِنْ كَيْدِكُنَّ ۗاِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيْمٌ

falammā ra'ā qamīṣahū qudda min duburin qāla innahū min kaidikunn(a), inna kaidakunna ‘aẓīm(un).

Уæдæ йæ (усы лæг) йæ рон фæстæмæ куы федта, уæд загъта: «Æцæгæйдæр, уый дæ сайд у. Дæ сайд æцæгæйдæр стыр у».

يُوْسُفُ اَعْرِضْ عَنْ هٰذَا وَاسْتَغْفِرِيْ لِذَنْۢبِكِۖ اِنَّكِ كُنْتِ مِنَ الْخٰطِـِٕيْنَ ࣖ

yūsufu a‘riḍ ‘an hāżā wastagfirī liżambik(i), innaki kunti minal-khāṭi'īn(a).

О Юсуф! «Уый ферох кæн, æмæ (мæ бинойнаг) хатыр ракур дæ тæригъæдтæн, уымæн æмæ ды дæ аххосджынтæй иу».

۞ وَقَالَ نِسْوَةٌ فِى الْمَدِيْنَةِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ تُرَاوِدُ فَتٰىهَا عَنْ نَّفْسِهٖۚ قَدْ شَغَفَهَا حُبًّاۗ اِنَّا لَنَرٰىهَا فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

wa qāla niswatun fil-madīnatimra'atul-‘azīzi turāwidu fatāhā ‘an nafsih(ī), qad syagafahā ḥubbā(n), innā lanarāhā fī ḍalālim mubīn(in).

Æмæ горæты сылгоймæгтæ дзырдтой: «Аль-Азизы ус йæ лæггадгæнæджы æрфæлдæхта æмæ йæ дæлбар бакодта, йæ лæггадгæнæг æй æцæгæйдæр уарзондзинады нозтджын кодта. Æвæццæгæн æй федтам бæрæг рæдыды».

فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَكْرِهِنَّ اَرْسَلَتْ اِلَيْهِنَّ وَاَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَـاً وَّاٰتَتْ كُلَّ وَاحِدَةٍ مِّنْهُنَّ سِكِّيْنًا وَّقَالَتِ اخْرُجْ عَلَيْهِنَّ ۚ فَلَمَّا رَاَيْنَهٗٓ اَكْبَرْنَهٗ وَقَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّۖ وَقُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا هٰذَا بَشَرًاۗ اِنْ هٰذَآ اِلَّا مَلَكٌ كَرِيْمٌ

falammā sami‘at bimakrihinna arsalat ilaihinna wa a‘tadat lahunna muttaka'aw wa ātat kulla wāḥidim minhunna sikkīnaw wa qālatikhruj ‘alaihinn(a), falammā ra'ainahū akbarnahū wa qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), wa qulna ḥāsya lillāhi mā hāżā illā basyarā(n), in hāżā illā malakun karīm(un).

Уæдæ ус сæ æгад ныхæстæ куы фехъуыста, уæд сылгоймæгты æрбахуыдта æмæ сын бадæн æрцæттæ кодта, æмæ сæ алчидæр фат радта (хæринаг ныккæнынæн), стæй загъта (Юсуфæн), «Рацу (равдис дæхи) уыдонмæ». Сылгоймæгтæ йæ куы федтой, уæд дис кодтой (йæ рæсугъддзинадыл), æмæ (æнæзонгæйæ) сæхи къухтæ фæцæф кодтой. Дзургæйæ: «Æххæст Аллах, уый адæймаг нæу. Уый у æцæгæйдæр уæздан зæд».

قَالَتْ فَذٰلِكُنَّ الَّذِيْ لُمْتُنَّنِيْ فِيْهِ ۗوَلَقَدْ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ فَاسْتَعْصَمَ ۗوَلَىِٕنْ لَّمْ يَفْعَلْ مَآ اٰمُرُهٗ لَيُسْجَنَنَّ وَلَيَكُوْنًا مِّنَ الصّٰغِرِيْنَ

qālat fa żālikunnal-lażī lumtunnanī fīh(i), wa laqad rāwattuhū ‘an nafsihī fasta‘ṣam(a), wa la'il lam yaf‘al mā āmuruhū layusjananna wa layakūnam minaṣ-ṣāgirīn(a).

Уый (Аль-Азизы ус) загъта: «Уый у уыцы лæг, кæцыйы мæ аххосджын кæныс (мæ æлвасæн) йæм, æмæ æцæгæйдæр, æз æй бафæлвæрдтон, цæмæй мæ дæлбар бакæна, фæлæ уый не сразы. Æз ын цы фæдзæхсын, уый куы нæ бакæна, уæд æнæмæнгæй ахæстоны баддзæн, æмæ уыдзæн худинаг».

قَالَ رَبِّ السِّجْنُ اَحَبُّ اِلَيَّ مِمَّا يَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَيْهِ ۚوَاِلَّا تَصْرِفْ عَنِّيْ كَيْدَهُنَّ اَصْبُ اِلَيْهِنَّ وَاَكُنْ مِّنَ الْجٰهِلِيْنَ

qāla rabbis-sijnu aḥabbu ilayya mimmā yad‘ūnanī ilaih(i), wa illā taṣrif ‘annī kaidahunna aṣbu ilaihinna wa akum minal-jāhilīn(a).

Иосиф загъта: «О мæ Хицау! Ахæстон мын уарзондæр у, сæ хуындæн дзуапп дæттынæй. Кæд мæ сæ фыдвæндæй нæ фæиппæрд кæнай, уæд æз æнæмæнгæй æрæвналдзынæн (сæ монцтæ сæххæст кæнынмæ) æмæ уыдзынæн æнæзонд адæмы æхсæн».

فَاسْتَجَابَ لَهٗ رَبُّهٗ فَصَرَفَ عَنْهُ كَيْدَهُنَّ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

fastajāba lahū rabbuhū fa ṣarafa ‘anhu kaidahunn(a), innahū huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Гъемӕ Хуыцау Иосифы куывд фехъуыста ӕмӕ йӕ сӕ фыдвӕндӕй аиуварс кодта. Уый у Æппæтхъусæг, Æппæтзонæг.

ثُمَّ بَدَا لَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا رَاَوُا الْاٰيٰتِ لَيَسْجُنُنَّهٗ حَتّٰى حِيْنٍ ࣖ

Ṡumma badā lahum mim ba‘di mā ra'awul-āyāti layasjununnahū ḥattā ḥīn(in).

Уæд сæ сæрмæ æрхауд, нысæнттæ куы федтой (Иосифы æцæгдзинады тыххæй), цæмæй йæ рæстæгмæ ахæстоны сбадын кæной.

وَدَخَلَ مَعَهُ السِّجْنَ فَتَيٰنِ ۗقَالَ اَحَدُهُمَآ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَعْصِرُ خَمْرًا ۚوَقَالَ الْاٰخَرُ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَحْمِلُ فَوْقَ رَأْسِيْ خُبْزًا تَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْهُ ۗنَبِّئْنَا بِتَأْوِيْلِهٖ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa dakhala ma‘ahus-sijna fatayān(i), qāla aḥaduhumā innī arānī a‘ṣiru khamrā(n), wa qālal-ākharu innī arānī aḥmilu fauqa ra'sī khubzan ta'kuluṭ-ṭairu minh(u), nabbi'nā bita'wīlih(ī), innā narāka minal-muḥsinīn(a).

Йемæ ахæстонмæ бацыдысты дыууæ æрыгон лæппуйы. Сæ иу загъта: «Æцæг, фыны федтон, сæнæфсиртæ кæй æлвæстон», иннæ та загъта: «Фыны федтон, мæ сæрыл дзул хæссын, кæцыдæртæ дзы мæргътæ хордтой». Раттут нын йæ тæлмац. Æцæгæйдæр, хорздзинад чи аразы, уыдонимæ уæ нымайæм.

قَالَ لَا يَأْتِيْكُمَا طَعَامٌ تُرْزَقٰنِهٖٓ اِلَّا نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِيْلِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّأْتِيَكُمَا ۗذٰلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِيْ رَبِّيْۗ اِنِّيْ تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كٰفِرُوْنَۙ

qāla lā ya'tīkumā ṭa‘āmun turzaqānihī illā nabba'tukumā bita'wīlihī qabla ay ya'tiyakumā, żālikumā mimmā ‘allamanī rabbī, innī taraktu millata qaumil lā yu'minūna billāhi wa hum bil-ākhirati hum kāfirūn(a).

Уый (Юсуф) загъта: «Цыфæнды хæринаг дæр уæ дыууæйæн дæр лæвæрд æрцæуа, уæддæр æз бамбарын кодтон таквил, цалынмæ (хæринаг) уæм нæ бахæццæ, уæдмæ. Уый у, Хуыцау мын цы бацамыдта, уый хай. Æцæгæй та æз ныууагътон, Аллахыл чи нæ æууæнды, уыдоны дин, æцæгæй та уыдон нæ æууæндынц фæстаг цардыл

وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ اٰبَاۤءِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ مَا كَانَ لَنَآ اَنْ نُّشْرِكَ بِاللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ ذٰلِكَ مِنْ فَضْلِ اللّٰهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

wattaba‘tu millata ābā'ī ibrāhīma wa isḥāqa wa ya‘qūb(a), mā kāna lanā an nusyrika billāhi min syai'(in), żālika min faḍlillāhi ‘alainā wa ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

Æмæ æз æххæст кæнын мæ фыдæлты дин: Авраам, Исаак æмæ Иаков. Махæн (пехуымпартæн) æмбæлон нæу Аллахимæ исты æмбаст кæнын. Уый у Аллахы хорзæхæй махæн æмæ адæмæн (æппæтæн); фæлæ адæмæн сæ фылдæр бузныг не сты

يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ ءَاَرْبَابٌ مُّتَفَرِّقُوْنَ خَيْرٌ اَمِ اللّٰهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُۗ

yā ṣāḥibayis-sijni a'arbābum mutafarriqūna khairun amillāhul-wāḥidul-qahhār(u).

О, дыууæ ахæстоны! Хорз кæцы у, алыхуызон хуыцæуттæ æви Æппæтхъомысджын, Æппæтхъомысджын Хуыцау?

مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلَّآ اَسْمَاۤءً سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗاَمَرَ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّآ اِيَّاهُ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

mā ta‘budūna min dūnihī illā asmā'an sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā anzalallāhu bihā min sulṭān(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), amara allā ta‘budū illā iyyāh(u), żālikad-dīnul-qayyimu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Уымæй дарддæр ма цы кувут, уыдон сты æрмæстдæр ахæм нæмттæ, кæцытæ æрхъуыды кодтат кæнæ уæхæдæг, кæнæ уæ фыдæлтæ. Аллах ницы информаци раргом кодта ацы (нæмтты) тыххæй. Уыцы уынаффæ у æрмæстдæр Аллахæн. Уый йæ сарæзта

يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ اَمَّآ اَحَدُكُمَا فَيَسْقِيْ رَبَّهٗ خَمْرًا ۗوَاَمَّا الْاٰخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْ رَّأْسِهٖ ۗ قُضِيَ الْاَمْرُ الَّذِيْ فِيْهِ تَسْتَفْتِيٰنِۗ

yā ṣāḥibayis-sijni ammā aḥadukumā fa yasqī rabbahū khamrā(n), wa ammal-ākharu fa yuṣlabu fa ta'kuluṭ-ṭairu mir ra'sih(ī), quḍiyal-amrul-lażī fīhi tastaftiyān(i).

О дыууæ ахæстоны бадæджы, "Сымахæй иу йæ хицауæн карз нозт æрхæсдзæн. Иннæйы та йæ байтындздзысты дзуарыл, уæд ын йæ сæры хай мæргътæ бахæрдзысты. Цы фарста мæнæй бафарстат, уый дзуапп лæвæрд æрцыд."

وَقَالَ لِلَّذِيْ ظَنَّ اَنَّهٗ نَاجٍ مِّنْهُمَا اذْكُرْنِيْ عِنْدَ رَبِّكَۖ فَاَنْسٰىهُ الشَّيْطٰنُ ذِكْرَ رَبِّهٖ فَلَبِثَ فِى السِّجْنِ بِضْعَ سِنِيْنَ ࣖ

wa qāla lil-lażī ẓanna annahū nājim minhumażkurnī ‘inda rabbik(a), fa ansāhusy-syaiṭānu żikra rabbihī fa labiṡa fis-sijni biḍ‘a sinīn(a).

Æмæ уый (Юсуф) загъта, дыууæйы æхсæн æдас кæй уыдзæн, уый кæй зыдта, уымæн: «Бамбарын кæн мæ уавæр дæ хицауæн». Уымæ гæсгæ йæ Сайтан ферох кодта (Иосифы уавæр) йæ хицауæн бамбарын кæнын. Уый тыххæй уый (Юсуф) баззад ахæстоны цалдæр азы.

وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۗ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ

wa qālal-maliku innī arā sab‘a baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘a sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī ru'yāya in kuntum lir-ru'yā ta‘burūn(a).

Æмæ паддзах загъта (йæ адæмы разамонджытæн): «Æцæгæйдæр, æз федтон авд рог галы, кæцыты хæрдтой авд лыстæг галы; авд æфсиры (мæнæуы) уыдысты урс æмæ иннæ (авд æфсиры) уыдысты хус. О зынгæ адæм!

قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍ ۚوَمَا نَحْنُ بِتَأْوِيْلِ الْاَحْلَامِ بِعٰلِمِيْنَ

qālū aḍgāṡu aḥlām(in), wa mā naḥnu bita'wīlil-aḥlāmi bi‘ālimīn(a).

Уыдон дзуапп радтой: «Уыдон сты дзæгъæлы фынтæ æмæ махæн нæ бон нæу уыцы фынтæ æмбарын кæнын».

وَقَالَ الَّذِيْ نَجَا مِنْهُمَا وَادَّكَرَ بَعْدَ اُمَّةٍ اَنَا۠ اُنَبِّئُكُمْ بِتَأْوِيْلِهٖ فَاَرْسِلُوْنِ

wa qālal-lażī najā minhumā waddakara ba‘da ummatin ana unabbi'ukum bita'wīlihī fa arsilūn(i).

Æмæ сæ дыууæйы æхсæн чи баззад, уый загъта æмæ йæ зæрдыл æрлæууын кодта (Юсуфæн) цасдæр рæстæджы фæстæ: «Æз дын радзурдзынæн (фынтæ æмбарын кæнынмæ дæсны чи у, ахæм адæймаджы тыххæй, уæдæ мæ (йæм) арвит».

يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۙ لَّعَلِّيْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ

yūsufu ayyuhaṣ-ṣiddīqu aftinā fī sab‘i baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘i sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), la‘allī arji‘u ilan-nāsi la‘allahum ya‘lamūn(a).

Юсуф, о тынг æууæнкджын адæймаг! Бамбарын нын кæн (фыны æмбарынад) авд ссадджын галы тыххæй, кæцыты бахордтой авд лыстæг (сылгоймаг галты), авд урс æфсиры (мæнæуы) æмæ иннæ хус (авд æфсиры), цæмæй æз уыцы адæммæ æрыздæхон, цæмæй йæ зоной.

قَالَ تَزْرَعُوْنَ سَبْعَ سِنِيْنَ دَاَبًاۚ فَمَا حَصَدْتُّمْ فَذَرُوْهُ فِيْ سُنْۢبُلِهٖٓ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تَأْكُلُوْنَ

qāla tazra‘ūna sab‘a sinīna da'abā(n), famā ḥaṣattum fa żarūhu fī sumbulihī illā qalīlam mimmā ta'kulūn(a).

Уый (Юсуф) загъта: «Цæмæй авд азы (фæд-фæдыл) æрвылбонон куыст кæнат; уæд цы æркæнат, уый хъуамæ ныууадзат æфсæйнæгтыл, хæрынæн гыццыл йеддæмæ».

ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ سَبْعٌ شِدَادٌ يَّأْكُلْنَ مَا قَدَّمْتُمْ لَهُنَّ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تُحْصِنُوْنَ

Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika sab‘un syidāduy ya'kulna mā qaddamtum lahunna illā qalīlam mimmā tuḥṣinūn(a).

Уый фæстæ æрцæудзæн авд тынг зын (азы), кæцытæ спайда кæндзысты, цы æрæмбырд кодтай, уый сæ ныхмæ лæууынæн (зын азтæ), цы æрæмбырд кодтай (мæнæуы мыггæгтæ), уыдонæй чысыл йеддæмæ.

ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ عَامٌ فِيْهِ يُغَاثُ النَّاسُ وَفِيْهِ يَعْصِرُوْنَ ࣖ

Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika ‘āmun fīhi yugāṡun-nāsu wa fīhi ya‘ṣirūn(a).

Уый фæстæ æрцæудзæн ахæм аз, æмæ адæмæн лæвæрд æрцæудзæн (æмбæлон) къæвда æмæ уыцы рæстæджы æхсдзысты (сæнæфсир).

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖ ۚفَلَمَّا جَاۤءَهُ الرَّسُوْلُ قَالَ ارْجِعْ اِلٰى رَبِّكَ فَسْـَٔلْهُ مَا بَالُ النِّسْوَةِ الّٰتِيْ قَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّ ۗاِنَّ رَبِّيْ بِكَيْدِهِنَّ عَلِيْمٌ

wa qālal-maliku'tūnī bih(ī), falammā jā'ahur-rasūlu qālarji‘ ilā rabbika fas'alhu mā bālun-niswatil-lātī qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), inna rabbī bikaidihinna ‘alīm(un).

Ӕмӕ йын паддзах загъта: «Ӕрбакӕнут ӕй». Минæвар æм куы æрбацыд, уæд ын уый (Юсуф) загъта: «Фæстæмæ ацæу дæ хицаумæ æмæ йæ бафæрс, цы æрцыд, йæ къухтæ йын чи фæцæф кодта, уыцы сылгоймæгтыл. Æцæгæйдæр, мæ Хицау зоны сæ сайд».

قَالَ مَا خَطْبُكُنَّ اِذْ رَاوَدْتُّنَّ يُوْسُفَ عَنْ نَّفْسِهٖۗ قُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ مِنْ سُوْۤءٍ ۗقَالَتِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ الْـٰٔنَ حَصْحَصَ الْحَقُّۖ اَنَا۠ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qāla mā khaṭbukunna iż rāwattunna yūsufa ‘an nafsih(ī), qulna ḥāsya lillāhi mā ‘alimnā ‘alaihi min sū'(in), qālatimra'atul-‘azīzil-āna ḥaṣḥaṣal-ḥaqq(u), ana rāwattuhū ‘an nafsihī wa innahū laminaṣ-ṣādiqīn(a).

Уый (паддзах) загъта (сылгоймæгтæн): «Куыд уыдыстут, Юсуфы йæхи дæлбар бакæнынмæ куы бафæлвæрдтат, уæд?» Уыдон загътой: «Аллах у æххæст, мах дзы æвзæрæй ницы зонæм». Аль-Азизы ус загъта: «Ныр æцæгдзинад бæрæг у, æз æй фæлвæрдтон æмæ йæ æрфæлдæхтон, æмæ æцæгæйдæр уый у рæстдзæвин адæмæй иу».

ذٰلِكَ لِيَعْلَمَ اَنِّيْ لَمْ اَخُنْهُ بِالْغَيْبِ وَاَنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ كَيْدَ الْخَاۤىِٕنِيْنَ ۔

Żālika liya‘lama annī lam akhunhu bil-gaibi wa annallāha lā yahdī kaidal-khā'inīn(a).

(Юсуф загъта): «Уый уый тыххæй, цæмæй уый (Аль-Азиз) зона, æз æцæгæйдæр гадзрахатæй кæй нæ рацыдтæн, уый куы нæ уыд (хæдзары), æмæ Аллах нæ уарзы гадзрахатæй чи цæуы, уыдоны сайд

۞ وَمَآ اُبَرِّئُ نَفْسِيْۚ اِنَّ النَّفْسَ لَاَمَّارَةٌ ۢ بِالسُّوْۤءِ اِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّيْۗ اِنَّ رَبِّيْ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa mā ubarri'u nafsī, innan-nafsa la'ammāratum bis-sū'i illā mā raḥima rabbī, inna rabbī gafūrur raḥīm(un).

Æмæ æз мæхи нæ (хъусын кæнын) сæрибарæй (рæдыдтытæй), уымæн æмæ æцæгæй та монц æдзухдæр æркæны фыдбылызмæ, æрмæст (монц), кæцыйы тыххæй мæ Хицау радта фæлмæнзæрдæдзинад. Æцæгæйдæр, мæ Хицау у Хатыргæнæг, Æппæты Тæригъæддаг.

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖٓ اَسْتَخْلِصْهُ لِنَفْسِيْۚ فَلَمَّا كَلَّمَهٗ قَالَ اِنَّكَ الْيَوْمَ لَدَيْنَا مَكِيْنٌ اَمِيْنٌ

wa qālal-maliku'tūnī bihī astakhliṣhu linafsī, falammā kallamahū qāla innakal-yauma ladainā makīnun amīn(un).

Æмæ паддзах загъта: «Æркæнут æй (Юсуфы) мæнмæ, цæмæй йæ равзарон (куыд искæй) мæхицæн». Куы йемæ аныхас кодта, уæд ын загъта: «Æцæгæйдæр, ды абонæй фæстæмæ нæ цирчы бæрзонд бынат ахсæг æмæ æууæнкджын адæймаг суыдзынæ».

قَالَ اجْعَلْنِيْ عَلٰى خَزَاۤىِٕنِ الْاَرْضِۚ اِنِّيْ حَفِيْظٌ عَلِيْمٌ

qālaj‘alnī ‘alā khazā'inil-arḍ(i), innī ḥafīẓun ‘alīm(un).

Уый (Юсуф) загъта: «Скæнут мæ бæстæйы (Египеты) хæзнадарæгæй, уымæн æмæ æцæгæйдæр æз дæн хъахъхъæнынмæ дæсны æмæ зонынджын адæймаг». Æмæ афтæмæй Иосифæн радтам бынат ацы бæстæйы (Египеты), цæмæй цæра, кæм æй фæндыд, уым. Кæмæн нæ фæнда, уымæн дæттæм тæригъæд, æмæ хæрзгæнджыты хæрзиуæг дзæгъæлы нæ фесафæм. Æмæ æцæгæйдæр, уæлæуыл хæрзиуæг хуыздæр у, чи æууæнды æмæ Аллахæй чи тæрсы, уыдонæн.

وَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِ يَتَبَوَّاُ مِنْهَا حَيْثُ يَشَاۤءُۗ نُصِيْبُ بِرَحْمَتِنَا مَنْ نَّشَاۤءُ وَلَا نُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍi yatabawwa'u minhā ḥaiṡu yasyā'(u), nuṣību biraḥmatinā man nasyā'u wa lā nuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

Æмæ Иосифы æфсымæртæ æрцыдысты (Египетмæ) æмæ бацыдысты (йæ бынатмæ). Гъемӕ сӕ уый (Иосиф) базыдта, уыдон та йӕ нӕ базыдтой.

وَلَاَجْرُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ ࣖ

wa la'ajrul-ākhirati khairul lil-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

Æмæ сын хæринаг куы æрцæттæ кодта, уæд загъта: «Æрбакæнут мæм де ’фсымæры, кæцы у сымахæй иу фыдæлты (Вениамины).

وَجَاۤءَ اِخْوَةُ يُوْسُفَ فَدَخَلُوْا عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ

wa jā'a ikhwatu yūsufa fa dakhalū ‘alaihi fa ‘arafahum wa hum lahū munkirūn(a).

Уæдæ йæ мæнмæ куы нæ æрбахæссай, уæд дын мæнæй (хорæй) хай нæ уыдзæн, æмæ мæм хæстæг ма бацу».

وَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ قَالَ ائْتُوْنِيْ بِاَخٍ لَّكُمْ مِّنْ اَبِيْكُمْ ۚ اَلَا تَرَوْنَ اَنِّيْٓ اُوْفِى الْكَيْلَ وَاَنَا۠ خَيْرُ الْمُنْزِلِيْنَ

wa lammā jahhazahum bijahāzihim qāla'tūnī bi'akhil lakum min abīkum, alā tarauna annī ūfil-kaila wa ana khairul-munzilīn(a).

Æмæ сын уый (Юсуф) хæринаг куы æрцæттæ кодта, уæд загъта: «Æрбакæнут мæм де ’фсымæры, кæцы у сымах (Буньямин) иу фыдæй, нæ уынут, æз æххæст кæнын барæн æмæ æз дæн хуыздæр фысым?

فَاِنْ لَّمْ تَأْتُوْنِيْ بِهٖ فَلَا كَيْلَ لَكُمْ عِنْدِيْ وَلَا تَقْرَبُوْنِ

fa illam ta'tūnī bihī falā kaila lakum ‘indī wa lā taqrabūn(i).

Уæдæ мæм æй куы нæ хæссай, уæд мæнæй нал райсдзынæ (хоры) хæринæгтæ æмæ мæм хæстæг ма цу».

قَالُوْا سَنُرَاوِدُ عَنْهُ اَبَاهُ وَاِنَّا لَفٰعِلُوْنَ

qālū sanurāwidu ‘anhu abāhu wa innā lafā‘ilūn(a).

Уыдон загътой: «Мах бафæдзæхсдзыстæм йæ фыды (цæмæй йæ райса) æмæ йæ æцæгæйдæр сараздзыстæм».

وَقَالَ لِفِتْيٰنِهِ اجْعَلُوْا بِضَاعَتَهُمْ فِيْ رِحَالِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَعْرِفُوْنَهَآ اِذَا انْقَلَبُوْٓا اِلٰٓى اَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa qāla lifityānihij‘alū biḍā‘atahum fī riḥālihim la‘allahum ya‘rifūnahā iżanqalabū ilā ahlihim la‘allahum yarji‘ūn(a).

Æмæ уый (Юсуф) загъта йæ лæггадгæнджытæн: «Сæ (ивæн) товартæ сæ къæбæрты æрæвæрут, цæмæй зоной, сæ бинонтæм куы æрыздæхой, уæд, ныфс æвæрут, ногæй кæй æрыздæхдзысты».

فَلَمَّا رَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْهِمْ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مُنِعَ مِنَّا الْكَيْلُ فَاَرْسِلْ مَعَنَآ اَخَانَا نَكْتَلْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ

falammā raja‘ū ilā abīhim qālū yā abānā muni‘a minnal-kailu fa arsil ma‘anā akhānā naktal wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).

Уæдæ сæ фыдмæ (Иаковмæ) куы æрыздæхтысты, уæд загътой: «О нæ фыд! Мах æндæр хай нæ райсдзыстæм (не фсымæры куы нæ æрбахæссæм), уæд не фсымæр немæ ацæуæд, цæмæй хай райсæм, æмæ йæм æцæгæйдæр кæсдзыстæм».

قَالَ هَلْ اٰمَنُكُمْ عَلَيْهِ اِلَّا كَمَآ اَمِنْتُكُمْ عَلٰٓى اَخِيْهِ مِنْ قَبْلُۗ فَاللّٰهُ خَيْرٌ حٰفِظًا وَّهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ

qāla hal āmanukum ‘alaihi illā kamā amintukum ‘alā akhīhi min qabl(u), fallāhu khairun ḥāfiẓaw wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).

Уый (Иаков) загъта: «Куыд дын æй (Вениамины) баууæндын кæнон, йе ’фсымæр (Иосифы) дын раздæр куыд бабар кодтон?» Аллах у Хуыздæр Хъахъхъæнæг, æмæ Уый у Тæригъæддаг адæмæй Æппæты Тæригъæддаг.

وَلَمَّا فَتَحُوْا مَتَاعَهُمْ وَجَدُوْا بِضَاعَتَهُمْ رُدَّتْ اِلَيْهِمْۗ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا نَبْغِيْۗ هٰذِهٖ بِضَاعَتُنَا رُدَّتْ اِلَيْنَا وَنَمِيْرُ اَهْلَنَا وَنَحْفَظُ اَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيْرٍۗ ذٰلِكَ كَيْلٌ يَّسِيْرٌ

wa lammā fataḥū matā‘ahum wajadū biḍā‘atahum ruddat ilaihim, qālū yā abānā mā nabgī, hāżihī biḍā‘atunā ruddat ilainā wa namīru ahlanā wa naḥfaẓu akhānā wa nazdādu kaila ba‘īr(in), żālika kailuy yasīr(un).

Æмæ сæ дзаумæттæ куы байгом кодтой, уæд сын сæ дзаумæттæ (ивæнæй) æрбаздæхтысты. Уыдон загътой: «О нæ фыд, цы нæ хъæуы? Мæнæ нын нæ мулк фæстæмæ æрбаздæхт, æмæ нæ бон уыдзæн нæ бинонты бафсадын, æмæ мах æркæсдзыстæм не фсымæртæм, æмæ райсдзыстæм уæлдай хай (хор) теуайы уаргъы бæрц. Уый у æнцон хъуыддаг (Египеты паддзахæн)».

قَالَ لَنْ اُرْسِلَهٗ مَعَكُمْ حَتّٰى تُؤْتُوْنِ مَوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ لَتَأْتُنَّنِيْ بِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يُّحَاطَ بِكُمْۚ فَلَمَّآ اٰتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ اللّٰهُ عَلٰى مَا نَقُوْلُ وَكِيْلٌ

qāla lan ursilahū ma‘akum ḥattā tu'tūni mauṡiqam minallāhi lata'tunnanī bihī illā ayyuḥāṭa bikum, falammā ātauhu mauṡiqahum qālallāhu ‘alā mā naqūlu wakīl(un).

Уый (Иаков) загъта: «Æз æй демæ нæ арвитдзынæн, цалынмæ мын Аллахы номæй ард бахæрай, æмæ йæ мæнмæ æрыздахдзынæ, знаг дæ алыварс куы нæ уа, уæд». Куы ард бахордтой, уæд уый (Иаков) загъта: «Мах цы дзурæм, уымæн æвдисæн у Аллах».

وَقَالَ يٰبَنِيَّ لَا تَدْخُلُوْا مِنْۢ بَابٍ وَّاحِدٍ وَّادْخُلُوْا مِنْ اَبْوَابٍ مُّتَفَرِّقَةٍۗ وَمَآ اُغْنِيْ عَنْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗعَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُوْنَ

wa qāla yā baniyya lā tadkhulū mim bābiw wāḥidiw wadkhulū min abwābim mutafarriqah(tin), wa mā ugnī ‘ankum minallāhi min syai'(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), ‘alaihi tawakkaltu wa ‘alaihi falyatawakkalil-mutawakkilūn(a).

Æмæ уый (Иаков) загъта: «О мæ сывæллæттæ! Иу кулдуарæй ма бацæут, æмæ æндæр кулдуæрттæй ма бацæут; фæлæ уæ æз æппындæр нæ бахъахъхъæндзынæн Аллахы хъысмæтæй. Уыцы уынаффæ у æрмæстдæр Аллахæн. Ууыл æууæндын æмæ Ууыл æууæндын, чи æууæнды, уыдоны дæр».

وَلَمَّا دَخَلُوْا مِنْ حَيْثُ اَمَرَهُمْ اَبُوْهُمْۗ مَا كَانَ يُغْنِيْ عَنْهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا حَاجَةً فِيْ نَفْسِ يَعْقُوْبَ قَضٰىهَاۗ وَاِنَّهٗ لَذُوْ عِلْمٍ لِّمَا عَلَّمْنٰهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lammā dakhalū min ḥaiṡu amarahum abūhum, mā kāna yugnī ‘anhum minallāhi min syai'in illā ḥājatan fī nafsi ya‘qūba qaḍāhā, wa innahū lażū ‘ilmil limā ‘allamnāhu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Æмæ сæ фыды фæдзæхстмæ гæсгæ куы бацыдысты, уæд (сæ бацыд) нæ бафæрæзтой Аллахы уынаффæ гыццыл дæр ныууадзын, (фæлæ уый уыдис) æрмæстдæр Иаковы бæллиц, кæцыйы уый снысан кодта. Æмæ йæм æцæгæйдæр ис зонындзинæдтæ, уымæн æмæ йæ Мах ахуыр кодтам. Фæлæ адæмæн сæ фылдæр нæ зонынц.

وَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَخَاهُ قَالَ اِنِّيْٓ اَنَا۠ اَخُوْكَ فَلَا تَبْتَىِٕسْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa lammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi akhāhu qāla innī akhūka falā tabta'is bimā kānū ya‘malūn(a).

Æмæ куы бацыдысты (уым) Юсуфмæ, уæд йе фсымæры (Буньямины) йæ бынаты æрæвæрдта, уый (Юсуф) загъта: «Æцæгæйдæр æз де ’фсымæр дæн, цы сарæзтой, ууыл ма хъыг кæн».

فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَايَةَ فِيْ رَحْلِ اَخِيْهِ ثُمَّ اَذَّنَ مُؤَذِّنٌ اَيَّتُهَا الْعِيْرُ اِنَّكُمْ لَسٰرِقُوْنَ

falammā jahhazahum bijahāzihim ja‘las-siqāyata fī raḥli akhīhi ṡumma ażżana mu'ażżinun ayyatuhal-‘īru innakum lasāriqūn(a).

Уæдæ сын хæринаг куы сцæттæ кодтой, уæд (Юсуф) нуазæн йе фсымæры къæбицы нывæрдта. Уæд чидæр ныхъхъæр кодта: «О, караван! Æцæгæйдæр, давджытæ стут».

قَالُوْا وَاَقْبَلُوْا عَلَيْهِمْ مَّاذَا تَفْقِدُوْنَ

qālū wa aqbalū ‘alaihim māżā tafqidūn(a).

Уыдон бафарстой, сæм (аххосджынтæм) æркæсгæйæ, «Цы фесæфтат?»

قَالُوْا نَفْقِدُ صُوَاعَ الْمَلِكِ وَلِمَنْ جَاۤءَ بِهٖ حِمْلُ بَعِيْرٍ وَّاَنَا۠ بِهٖ زَعِيْمٌ

qālū nafqidu ṣuwā‘al-maliki wa liman jā'a bihī ḥimlu ba‘īriw wa ana bihī za‘īm(un).

Уыдон ын дзуапп радтой: «Мах фесæфтам паддзахы нуазæн, æмæ йæ чи фæстæмæ ратта, уый райсдзæн (хæринаг уæз) теуайы уаргъ, æмæ уый тыххæй æз æууæндын».

قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ عَلِمْتُمْ مَّا جِئْنَا لِنُفْسِدَ فِى الْاَرْضِ وَمَا كُنَّا سٰرِقِيْنَ

qālū tallāhi laqad ‘alimtum mā ji'tanā linufsida fil-arḍi wa mā kunnā sāriqīn(a).

Уыдон (Иосифы æфсымæртæ) дзуапп радтой: «Аллахæй, ды зоныс, мах кæй нæ æрцыдыстæм бæстæйы фыдбылызтæ æрхæссынмæ, æмæ давджытæ кæй не стæм».

قَالُوْا فَمَا جَزَاۤؤُهٗٓ اِنْ كُنْتُمْ كٰذِبِيْنَ

qālū famā jazā'uhū in kuntum kāżibīn(a).

Уыдон загътой: «Фæлæ куы сайай, уæд дын цы æфхæрд æрцæудзæн?»

قَالُوْا جَزَاۤؤُهٗ مَنْ وُّجِدَ فِيْ رَحْلِهٖ فَهُوَ جَزَاۤؤُهٗ ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ

qālū jazā'uhū maw wujida fī raḥlihī fa huwa jazā'uh(ū), każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

Уыдон ын дзуапп радтой: «Æфхæрд у, йæ къæбицы чи ссара, уый, йæхæдæг райсдзæн йæ æфхæрд. Афтæ æфхæрæм фыдгæнджыты».

فَبَدَاَ بِاَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاۤءِ اَخِيْهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِّعَاۤءِ اَخِيْهِۗ كَذٰلِكَ كِدْنَا لِيُوْسُفَۗ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ اَخَاهُ فِيْ دِيْنِ الْمَلِكِ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۗنَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِيْ عِلْمٍ عَلِيْمٌ

fa bada'a bi'au‘iyatihim qabla wi‘ā'i akhīhi ṡummastakhrajahā miw wi‘ā'i akhīh(i), każālika kidnā liyūsuf(a), mā kāna liya'khuża akhāhu fī dīnil-maliki illā ay yasyā'allāh(u), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), wa fauqa kulli żī ‘ilmin ‘alīm(un).

Афтæмæй райдыдта (бæрæг кæнын) сæ къæбæртæ йе ’фсымæры къæбæры размæ (бæрæг кæнын), стæй рахаста (паддзахы нуазæн) йе ’фсымæры къæбæрæй. Афтæмæй мах сарæзтам (пълантæ) Юсуфæн. Уымæн йæ бон нæу йе ’фсымæры паддзахы закъонмæ гæсгæ бафхæрын, кæд æмæ йæ Аллах нæ бафæнда, уæд. Мах бæрзонддæр кæнæм, кæй фæнды, уыдоны; æмæ алы зонынджын адæймагæй уæлдæр ис, фылдæр чи зоны, ахæм

۞ قَالُوْٓا اِنْ يَّسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ اَخٌ لَّهٗ مِنْ قَبْلُۚ فَاَسَرَّهَا يُوْسُفُ فِيْ نَفْسِهٖ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْۚ قَالَ اَنْتُمْ شَرٌّ مَّكَانًا ۚوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَصِفُوْنَ

qālū iy yasriq faqad saraqa akhul lahū min qabl(u), fa asarrahā yūsufu fī nafsihī wa lam yubdihā lahum, qāla antum syarrum makānā(n), wallāhu a‘lamu bimā taṣifūn(a).

Уыдон загътой: «Кæд давы, уæд йе ’фсымæр дæр уый размæ давта». Афтæмæй Юсуф йæ зæрдæйы æмбæхста (мæсты) æмæ сын æй нæ равдыста. Уый загъта (йæ зæрдæйы): "Дæ уавæр æцæгæйдæр у фыддæр. Æмæ цы æмбарын кæныс, уый хуыздæр зоны Аллах."

قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ اِنَّ لَهٗٓ اَبًا شَيْخًا كَبِيْرًا فَخُذْ اَحَدَنَا مَكَانَهٗ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

qālū yā ayyuhal-‘azīzu inna lahū aban syaikhan kabīran fa khuż aḥadanā makānah(ū), innā narāka minal-muḥsinīn(a).

Уыдон загътой: «О Аль-Азиз!.. Уымæн ис ацæргæ фыд, уæдæ йæ бæсты райс махæй искæй, æцæгæйдæр, мах уынæм, хорздзинад чи кæны, уыдонæй кæй дæ».

قَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اَنْ نَّأْخُذَ اِلَّا مَنْ وَّجَدْنَا مَتَاعَنَا عِنْدَهٗٓ ۙاِنَّآ اِذًا لَّظٰلِمُوْنَ ࣖ

qāla ma‘āżallāhi an na'khuża illā maw wajadnā matā‘anā ‘indah(ū), innā iżal laẓālimūn(a).

Уый (Юсуф) загъта: «Æз курын Аллахæй, цæмæй йæ хъахъхъæна (искæй), æрмæст уыцы адæймагæй дарддæр, кæцыимæ ссардтам нæ исбон, кæд афтæ бакæнæм, уæд уый нысан кæны, æмæ мах стæм фыдгæнджытæ».

فَلَمَّا اسْتَيْـَٔسُوْا مِنْهُ خَلَصُوْا نَجِيًّاۗ قَالَ كَبِيْرُهُمْ اَلَمْ تَعْلَمُوْٓا اَنَّ اَبَاكُمْ قَدْ اَخَذَ عَلَيْكُمْ مَّوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ وَمِنْ قَبْلُ مَا فَرَّطْتُّمْ فِيْ يُوْسُفَ فَلَنْ اَبْرَحَ الْاَرْضَ حَتّٰى يَأْذَنَ لِيْٓ اَبِيْٓ اَوْ يَحْكُمَ اللّٰهُ لِيْۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ

falammastai'asū minhu khalaṣū najiyyā(n), qāla kabīruhum alam ta‘lamū anna abākum qad akhaża ‘alaikum mauṡiqam minallāhi wa min qablu mā farrattum fī yūsufa falan abraḥal-arḍa ḥattā ya'żana lī abī au yaḥkumallāhu lī, wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

Уæдæ куы ныфссастысты (Иосифы уынаффæ), уæд уыдысты иунæгæй (уынаффæ кæнгæйæ) хъæлдзæгæй. Сæ хистæр загъта: «Нæ зоныс, дæ фыд дын зæрдæвæрд кæй райста (Аллахы номæй) æмæ уый размæ ды ныууагътай Юсуфы? Уымæ гæсгæ æз нæ ацæудзынæн ацы зæххæй (Египетæй), цалынмæ мæ фыд бар нæ ратта (фæстæмæ æрыздæхын), кæнæ та мæ ныхмæ Аллах нæ сфæнд кæна. Æмæ Уый у хуыздæр тæрхонгæнæг».

اِرْجِعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْكُمْ فَقُوْلُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّ ابْنَكَ سَرَقَۚ وَمَا شَهِدْنَآ اِلَّا بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حٰفِظِيْنَ

irji‘ū ilā abīkum fa qūlū yā abānā innabnaka saraq(a), wa mā syahidnā illā bimā ‘alimnā wa mā kunnā lil-gaibi ḥāfiẓīn(a).

Ацу дæ фыдмæ æмæ зæгъ: «О, нæ фыд!.. Æцæгæйдæр, дæ фырт адавта æмæ мах æрмæст цы зонæм, уый федтам æмæ йæ фæстæ цы ис, уый нæ зонæм».

وَسْـَٔلِ الْقَرْيَةَ الَّتِيْ كُنَّا فِيْهَا وَالْعِيْرَ الَّتِيْٓ اَقْبَلْنَا فِيْهَاۗ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ

was'alil-qaryatal-latī kunnā fīhā wal-‘īral-latī aqbalnā fīhā, wa innā laṣādiqūn(a).

Æмæ бафæрс (цæрæг адæмы), цы бæстæйы стæм, æмæ немæ цы караван æрцыд, уый. Æмæ мах стæм раст адæм».

قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗعَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّأْتِيَنِيْ بِهِمْ جَمِيْعًاۗ اِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), ‘asallāhu ay ya'tiyanī bihim jamī‘ā(n), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).

Уый (Иаков) загъта: «Æцæгæй та, ды дæ иунæг, кæцы уыны хорз (æвзæр) хъуыддæгтæ. Уæдæ (мæ фæразондзинад) у хорз фæразондзинад. Ныфс мæ ис, Аллах мын сæ иууылдæр кæй æрхæсдзæн. Æцæгæйдæр, Уый у Æппæтзонæг, Æппæты Зондджындæр».

وَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰٓاَسَفٰى عَلٰى يُوْسُفَ وَابْيَضَّتْ عَيْنٰهُ مِنَ الْحُزْنِ فَهُوَ كَظِيْمٌ

wa tawallā ‘anhum wa qāla yā asafā ‘alā yūsufa wabyaḍḍat ‘aināhu minal-ḥuzni fa huwa kaẓīm(un).

Æмæ уый (Иаков) уыдонæй (йæ фырттæй) йæхи айста, зæгъгæ, мæ маст Иосифæн, æмæ йæ цæстытæ урс фесты мастæй. Æнæдзургæйæ йæ маст баурæдта (йæ сывæллæттæм).

قَالُوْا تَاللّٰهِ تَفْتَؤُا تَذْكُرُ يُوْسُفَ حَتّٰى تَكُوْنَ حَرَضًا اَوْ تَكُوْنَ مِنَ الْهٰلِكِيْنَ

qālū tallāhi tafta'u tażkuru yūsufa ḥattā takūna ḥaraḍan au takūna minal-hālikīn(a).

Уыдон загътой: «Аллахæй, ды нæ ныууадз Юсуфы мысын, цалынмæ уæззау низæй нæ фæрынчын уай, кæнæ та фесæфæг адæмы нымæцы ма уай».

قَالَ اِنَّمَآ اَشْكُوْا بَثِّيْ وَحُزْنِيْٓ اِلَى اللّٰهِ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qāla innamā asykū baṡṡī wa ḥuznī ilallāhi wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Уый (Иаков) дзуапп радта: «Æрмæстдæр Аллахæй хъаст кæнын мæ хъизæмæрттæ æмæ мæ мастæй. Æмæ сымах цы нæ зонут, уый зонын Аллахæй».

يٰبَنِيَّ اذْهَبُوْا فَتَحَسَّسُوْا مِنْ يُّوْسُفَ وَاَخِيْهِ وَلَا تَا۟يْـَٔسُوْا مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ ۗاِنَّهٗ لَا يَا۟يْـَٔسُ مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْكٰفِرُوْنَ

yā baniyyażhabū fa taḥassasū miy yūsufa wa akhīhi wa lā tai'asū mir rauḥillāh(i), innahū lā yai'asu mir rauḥillāhi illal-qaumul-kāfirūn(a).

О мæ хъæбултæ! Ацу, агур (хабæрттæ) Юсуф æмæ йе фсымæрты тыххæй æмæ ма ныфссаст у Аллахы хорзæхæй. Æцæгæйдæр, Аллахы хорзæхæй чи ныфссаст вæййы, уыдон сты æрмæстдæр æнæууæнк чи у, ахæмтæ».

فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلَيْهِ قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ مَسَّنَا وَاَهْلَنَا الضُّرُّ وَجِئْنَا بِبِضَاعَةٍ مُّزْجٰىةٍ فَاَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنَاۗ اِنَّ اللّٰهَ يَجْزِى الْمُتَصَدِّقِيْنَ

falammā dakhalū ‘alaihi qālū yā ayyuhal-‘azīzu massanā wa ahlanaḍ-ḍurru wa ji'nā bibiḍā‘atim muzjātin fa aufi lanal-kaila wa taṣaddaq ‘alainā, innallāha yajzil-mutaṣaddiqīn(a).

Уæдæ куы бацыдысты Юсуфы бынатмæ, уæд загътой: «О Аль-Азиз! Мах æмæ нæ бинонтæ æрцыдыстæм фыдбылызтæй æмæ æрцыдыстæм æнæпайда дзаумæттæ хæсгæйæ, уæдæ нæ байдзаг кæн (хоры) рационтæй, æмæ нын ратт хæрзгæнæг. Æцæгæйдæр, Аллах хæрзиуæг кæны, хæрзаудæн чи дæтты, уыдонæн».

قَالَ هَلْ عَلِمْتُمْ مَّا فَعَلْتُمْ بِيُوْسُفَ وَاَخِيْهِ اِذْ اَنْتُمْ جٰهِلُوْنَ

qāla hal ‘alimtum mā fa‘altum biyūsufa wa akhīhi iż antum jāhilūn(a).

Уый (Иосиф) загъта: «Зоныс, цы бакодтай Иосиф æмæ йе ’фсымæрæн, уымæн æмæ нæ бамбæрстай дæ хъуыддæгты фæстиуæг?»

قَالُوْٓا ءَاِنَّكَ لَاَنْتَ يُوْسُفُۗ قَالَ اَنَا۠ يُوْسُفُ وَهٰذَآ اَخِيْ قَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَيْنَاۗ اِنَّهٗ مَنْ يَّتَّقِ وَيَصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

qālū a'innaka la'anta yūsuf(u), qāla ana yūsufu wa hāżā akhī qad mannallāhu ‘alainā, innahū may yataqqi wa yaṣbir fa innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

Уыдон загътой: «Ды ӕцӕгдӕр Иосиф дӕ?» Уый (Иосиф) загъта: «Æз дæн Иосиф, æмæ уый у ме фсымæр. Æцæгæйдæр, Аллах нын йæ хорзæх радта. Æцæгæйдæр, Аллахæй чи тæрсы æмæ фæразон чи у, уый, æцæгæйдæр, Аллах хорздзинад чи аразы, уыдоны хæрзиуæг нæ фесафы».

قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ اٰثَرَكَ اللّٰهُ عَلَيْنَا وَاِنْ كُنَّا لَخٰطِـِٕيْنَ

qālū tallāhi laqad āṡarakallāhu ‘alainā wa in kunnā lakhāṭi'īn(a).

Уыдон загътой: «Аллахæй, Аллах дæ æцæгæйдæр равзæрста махæй уæлдæр, æмæ æцæгæйдæр мах стæм аххосджынтæ (тæригъæдджынтæ)».

قَالَ لَا تَثْرِيْبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَۗ يَغْفِرُ اللّٰهُ لَكُمْ ۖوَهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ

qāla lā taṡrība ‘alaikumul-yaum(a), wa yagfirullāhu lakum, wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).

Уый (Юсуф) загъта: «Ацы бон дæуæн æгаддзинад нæй, Аллах дын ныххатыр кæнæд. Æмæ Уый у Тæригъæдгæнæг адæмы æхсæн».

اِذْهَبُوْا بِقَمِيْصِيْ هٰذَا فَاَلْقُوْهُ عَلٰى وَجْهِ اَبِيْ يَأْتِ بَصِيْرًا ۚوَأْتُوْنِيْ بِاَهْلِكُمْ اَجْمَعِيْنَ ࣖ

iżhabū biqamīṣī hāżā fa alqūhu ‘alā wajhi abī ya'ti baṣīrā(n), wa'tūnī bi'ahlikum ajma‘īn(a).

Ацу мæ дарæсимæ, стæй сæ мæ фыды цæсгомыл ныссæрф, стæй фæстæмæ фæкæсдзæн; æмæ мæм æрбакæнут уæ бинонты се ’ппæты дæр».

وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ

wa lammā faṣalatil-‘īru qāla abūhum innī la'ajidu rīḥa yūsufa lau lā an tufannidūn(i).

Æмæ караван куы ацыд (Мысыры зæххæй), уæд сæ фыд загъта: «Æцæгæйдæр æз банкъардтон Юсуфы тæф, куы мæ нæ аххосджын кодтай лæмæгъ зондæй (кæй зæгъын æй хъæуы, раст мæ бакодтаис)».

قَالُوْا تَاللّٰهِ اِنَّكَ لَفِيْ ضَلٰلِكَ الْقَدِيْمِ

qālū tallāhi innaka lafī ḍalālikal-qadīm(i).

Уыдон (йæ бинонтæ) загътой: «Аллахæй, ды нырма дæ раздæры рæдыдтыты дæ».

فَلَمَّآ اَنْ جَاۤءَ الْبَشِيْرُ اَلْقٰىهُ عَلٰى وَجْهِهٖ فَارْتَدَّ بَصِيْرًاۗ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْۙ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

falammā an jā'al-basyīru alqāhu ‘alā wajihihī fartadda baṣīrā(n), qāla alam aqul lakum, innī a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Уæдæ хорз хабархæссæг куы æрбацыд, уæд (дарæс) йæ (Иаковы) цæсгомыл ныссæрфта, уæд та ногæй федта. Уый (Иаков) загъта: «Æз уын нæ загътон, æз кæй зонын Аллахæй, цы нæ зонут, уый».

قَالُوْا يٰٓاَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوْبَنَآ اِنَّا كُنَّا خٰطِـِٕيْنَ

qālū yā abānastagfir lanā żunūbanā innā kunnā khāṭi'īn(a).

Уыдон загътой: «О нæ фыд! Хатыр нын ракур нæ тæригъæдтæн, æцæгæйдæр, мах стæм аххосджынтæ (тæригъæдджынтæ)».

قَالَ سَوْفَ اَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّيْ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

qāla saufa astagfiru lakum rabbī, innahū huwal-gafūrur-raḥīm(u).

Уый (Иаков) загъта: «Æз дын мæ Хицауæй хатыр ракурдзынæн. Æцæгæйдæр, Уый у Æппæты Хатыргæнæг, Æппæты Тæригъæддаг».

فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَبَوَيْهِ وَقَالَ ادْخُلُوْا مِصْرَ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ اٰمِنِيْنَ ۗ

falammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi abawaihi wa qāladkhulū miṣra in syā'allāhu āminīn(a).

Уæдæ куы бацыдысты (уым) Юсуфмæ, уæд йæ ныййарджыты æрбахъæбыс кодта (æмæ сын бынат бацæттæ кодта), зæгъгæ, «Бацæут Мысыры зæхмæ, Хуыцауы фæндонæй, æдасæй».

وَرَفَعَ اَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَخَرُّوْا لَهٗ سُجَّدًاۚ وَقَالَ يٰٓاَبَتِ هٰذَا تَأْوِيْلُ رُءْيَايَ مِنْ قَبْلُ ۖقَدْ جَعَلَهَا رَبِّيْ حَقًّاۗ وَقَدْ اَحْسَنَ بِيْٓ اِذْ اَخْرَجَنِيْ مِنَ السِّجْنِ وَجَاۤءَ بِكُمْ مِّنَ الْبَدْوِ مِنْۢ بَعْدِ اَنْ نَّزَغَ الشَّيْطٰنُ بَيْنِيْ وَبَيْنَ اِخْوَتِيْۗ اِنَّ رَبِّيْ لَطِيْفٌ لِّمَا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

wa rafa‘a abawaihi ‘alal-‘arsyi wa kharrū lahū sujjadā(n), wa qāla yā abati hāżā ta'wīlu ru'yāya min qabl(u), qad ja‘alahā rabbī ḥaqqā(n), wa qad aḥsana bī iż akhrajanī minas-sijni wa jā'a bikum minal-badwi mim ba‘di an nazagasy-syaiṭānu bainī wa baina ikhwatī, inna rabbī laṭīful limā yasyā'(u), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).

Æмæ йæ ныййарджыты паддзахбадæнмæ схæццæ кодта. Æмæ йæм (Юсуфæн) сæ сæр ныллæг акуывтой. Æмæ уый (Юсуф) загъта: «О мæ фыд! Уый у мæ раздæры фыны тæлмац. Æмæ йæ æцæгæйдæр мæ Хицау сæххæст кодта. Æцæгæйдæр, мæ Хицау мын хорздзинад сарæзта, ахæстонæй мæ куы ссæрибар кодта æмæ дæ хъæуæй куы рахаста, уый фæстæ, Сатана мæн æмæ ме фсымæрты æхсæн ахастытæ куы ныппырх кодта. Æцæгæйдæр, мæ Хицау у фæлмæн, цы фæнды, уый, Æцæгæйдæр, Уый у Æппæтдунеон. Æппæтзондджын.

۞ رَبِّ قَدْ اٰتَيْتَنِيْ مِنَ الْمُلْكِ وَعَلَّمْتَنِيْ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۚ فَاطِرَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَنْتَ وَلِيّٖ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۚ تَوَفَّنِيْ مُسْلِمًا وَّاَلْحِقْنِيْ بِالصّٰلِحِيْنَ

rabbi qad ātaitanī minal-mulki wa ‘allamtanī min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), fāṭiras-samāwāti wal-arḍ(i), anta waliyyī fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), tawaffanī muslimaw wa alḥiqnī biṣ-ṣāliḥīn(a).

Мæ Хицау, æцæгæйдæр мын радтай цавæрдæр тыхтæ æмæ мын бацамыдтай цавæрдæр фынты æмбарынгæнæнтæ. (Хуыцау), арв æмæ зæххы сфæлдисæг, ды дæ мæ хъахъхъæнæг ацы дунейы дæр æмæ фæстаг царды дæр, ныууадз мæ пысылмонæй æмæ мæ баиу кæн дингæнджытимæ».

ذٰلِكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهِ اِلَيْكَۚ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ اَجْمَعُوْٓا اَمْرَهُمْ وَهُمْ يَمْكُرُوْنَ

Żālika min ambā'il-gaibi nūḥīhi ilaik(a), wa mā kunta ladaihim iż ajma‘ū amrahum wa hum yamkurūn(a).

Уый у, мах дын (Мæхæмæт) цы æнæуынгæ хабæрттæ раргом кодтам, уыдонæй иуæй-иутæ; кæд ды сæ фарсмæ нæ уыдтæ, уæддæр куы сразы сты хинæйдзаг хъуыддаг саразыныл (Иосифы донгуырæны бакæнын).

وَمَآ اَكْثَرُ النَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِيْنَ

wa mā akṡarun-nāsi wa lau ḥaraṣta bimu'minīn(a).

Æмæ адæмæн сæ фылдæр нæ баууæнддзысты, кæд дæ æцæгæйдæр фæнда, уæддæр.

وَمَا تَسْـَٔلُهُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعٰلَمِيْنَ ࣖ

wa mā tas'aluhum ‘alaihi min ajr(in), in huwa illā żikrul lil-‘ālamīn(a).

Æмæ сæ ницы курыс (дæ сидты тыххæй), уымæн æмæ уыцы (сидт) у ахуырад æппæт дунейæн.

وَكَاَيِّنْ مِّنْ اٰيَةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ يَمُرُّوْنَ عَلَيْهَا وَهُمْ عَنْهَا مُعْرِضُوْنَ

wa ka'ayyim min āyatin fis-samāwāti wal-arḍi yamurrūna ‘alaihā wa hum ‘anhā mu‘rḍūn(a).

Æмæ цас нысæнттæ (Аллахы стырдзинады) ахызтысты уæлæрвты æмæ зæххыл, фæлæ сæ сæхи айстой.

وَمَا يُؤْمِنُ اَكْثَرُهُمْ بِاللّٰهِ اِلَّا وَهُمْ مُّشْرِكُوْنَ

wa mā yu'minu akṡaruhum billāhi illā wa hum musyrikūn(a).

Æмæ сæ фылдæр нæ уырны Аллах, æцæгæй та йемæ æмбал кæнынц.

اَفَاَمِنُوْٓا اَنْ تَأْتِيَهُمْ غَاشِيَةٌ مِّنْ عَذَابِ اللّٰهِ اَوْ تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

afa aminū an ta'tiyahum gāsyiyatum min ‘ażābillāhi au ta'tiyahumus-sā‘atu bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

Сæхи æдасæй æнкъарынц, Аллахы æфхæрд сæ чи æмбæрзы, уый æрцыдæй, кæнæ та сын æвиппайды æрцæугæ Тæрхоны бон, кæд æмæ йæ нæ зонынц, уæд?

قُلْ هٰذِهٖ سَبِيْلِيْٓ اَدْعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ ۗعَلٰى بَصِيْرَةٍ اَنَا۠ وَمَنِ اتَّبَعَنِيْ ۗوَسُبْحٰنَ اللّٰهِ وَمَآ اَنَا۠ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

qul hāżihī sabīlī ad‘ū ilallāh(i), ‘alā baṣīratin ana wa manittaba‘anī, wa subḥānallāhi wa mā ana minal-musyrikīn(a).

Зæгъ (Мæхæмæт), «Ай у мæ фæндаг, æз æмæ мæ фæдыл чи цæуы, уыдон ныфсджынæй хонæм (уæ) Аллахмæ, Табу Аллахæн, æмæ æз мушриктæй нæ дæн».

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ مِّنْ اَهْلِ الْقُرٰىۗ اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ وَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اتَّقَوْاۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim min ahlil-qurā, afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, wa ladārul-ākhirati khairul lil-lażīnattaqau, afalā ta‘qilūn(a).

Æмæ уæ размæ (Мæхæмæты) нæ арвыстам, фæлæ бæстæйы адæмы æхсæн раргомдзинæдтæ кæмæн радтам, ахæм адæймаджы. Зæххыл балцы нæ цыдысты æмæ нæ федтой, сæ размæ чи уыд, уыдоныл цы æрцыд (апостолы чи нæ дзырдта, уыдон). Æмæ æцæгдæр, мæрдты бæстæ дингæнджытæн хуыздæр у. Нæ йæ æмбарыс?

حَتّٰٓى اِذَا اسْتَيْـَٔسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوْا جَاۤءَهُمْ نَصْرُنَاۙ فَنُجِّيَ مَنْ نَّشَاۤءُ ۗوَلَا يُرَدُّ بَأْسُنَا عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِيْنَ

Ḥattā iżastai'asar-rusulu wa ẓannū annahum qad kużibū jā'ahum naṣrunā, fa nujjiya man nasyā'(u), wa lā yuraddu ba'sunā ‘anil-qaumil-mujrimīn(a).

Уæдæ апостолтæн ныфс куы нал уа (сæ адæмы уырнындзинады тыххæй) æмæ сæ куы баууæнда, сайд сæ кæй кодтой, уæд уыдон (апостолтæ) нæм æххуысмæ æрбацæуынц, уæд мах кæй фæнды, уый фервæздзæн. Æмæ нæ æфхæрдæн нæй тæригъæдджынтæй аиуварс кæнæн

لَقَدْ كَانَ فِيْ قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّاُولِى الْاَلْبَابِۗ مَا كَانَ حَدِيْثًا يُّفْتَرٰى وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

laqad kāna fī qaṣaṣihim ‘ibratul li'ulil-albāb(i), mā kāna ḥadīṡay yuftarā wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīla kulli syai'iw wa hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).

Æцæгæйдæр, сæ радзырдты ис ахуырад, зонд кæмæ ис, ахæм адæмæн. (Хъуыран) æрхъуыдыгонд ​​хабар нæу, фæлæ раздæры (чингуытæ) раст кæны, алцыдæр æмбарын кæны, æмæ (куыд) фæндагамонæг æмæ тæригъæд, чи уырны, уыдонæн.