عَبَسَ وَتَوَلّٰىٓۙ

‘abasa wa tawallā.

هن (محمد ﷺ) جو چهرو ترش هو ۽ منهن موڙيو،

اَنْ جَاۤءَهُ الْاَعْمٰىۗ

an jā'ahul-a‘mā.

ڇاڪاڻ ته هڪ انڌو ماڻهو (عبدالله بن امّي مڪتوم) وٽ آيو هو.

وَمَا يُدْرِيْكَ لَعَلَّهٗ يَزَّكّٰىٓۙ

wa mā yudrīka la‘allahū yazzakkā.

۽ ڇا توهان ڄاڻو ٿا (محمد) شايد پاڻ کي (گناهه کان) پاڪ ڪرڻ چاهي ٿو،

اَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنْفَعَهُ الذِّكْرٰىۗ

au yażżakkaru fatanfa‘ahuż-żikrā.

يا ڇا هو (چاهندو آهي) هدايت حاصل ڪري، جيڪا هن کي فائدو ڏيندي؟

اَمَّا مَنِ اسْتَغْنٰىۙ

ammā manistagnā.

۽ جيڪي سمجهن ٿا ته اهي ڪافي آهن (قريش جا معزز ماڻهو)،

فَاَنْتَ لَهٗ تَصَدّٰىۗ

fa anta lahū taṣaddā.

پوءِ تون (محمد ﷺ) ان ڏانهن ڌيان ڏي،

وَمَا عَلَيْكَ اَلَّا يَزَّكّٰىۗ

wa mā ‘alaika allā yazzakkā.

جڏهن ته جيڪڏهن هو پاڻ کي پاڪ نه ڪري (ايمان نه آڻي) ته توهان تي ڪو به الزام نه آهي.

وَاَمَّا مَنْ جَاۤءَكَ يَسْعٰىۙ

wa ammā man jā'aka yas‘ā.

۽ جيڪي تو وٽ (نصيحت حاصل ڪرڻ لاءِ) تڪڙا ايندا آهن،

وَهُوَ يَخْشٰىۙ

wa huwa yakhsyā.

جڏهن ته هو (الله کان) ڊڄندو آهي،

فَاَنْتَ عَنْهُ تَلَهّٰىۚ

fa anta ‘anhu talahhā.

تون (محمد) ان کي نظرانداز به ڪرين ٿو.

كَلَّآ اِنَّهَا تَذْكِرَةٌ ۚ

kallā innahā tażkirah(tun).

ائين ڪڏهن به نه ڪريو! بيشڪ، (الله جي تعليمات) هڪ نصيحت آهي،

فَمَنْ شَاۤءَ ذَكَرَهٗ ۘ

faman syā'a żakarah(ū).

پوءِ جيڪو چاهيندو، اهو ضرور ان تي ڌيان ڏيندو،

فِيْ صُحُفٍ مُّكَرَّمَةٍۙ

fī ṣuḥufim mukarrmah(tin).

پاڪ ڪتابن ۾ (الله جي نظر ۾)،

مَّرْفُوْعَةٍ مُّطَهَّرَةٍ ۢ ۙ

marfū‘atim muṭahharah(tin).

بلند (۽) پاڪ ڪيو ويو،

بِاَيْدِيْ سَفَرَةٍۙ

bi'aidī safarah(tin).

قاصدن (ملائڪن) جي هٿن ۾،

كِرَامٍۢ بَرَرَةٍۗ

kirāmim bararah(tin).

شريف ۽ وقف.

قُتِلَ الْاِنْسَانُ مَآ اَكْفَرَهٗۗ

qutilal-insānu mā akfarah(ū).

افسوس آهي انسان لاءِ! ڪيترو نه بي شڪر آهي!

مِنْ اَيِّ شَيْءٍ خَلَقَهٗۗ

min ayyi syai'in khalaqah(ū).

ان (الله) ڪهڙي شيءِ مان پيدا ڪيو؟

مِنْ نُّطْفَةٍۗ خَلَقَهٗ فَقَدَّرَهٗۗ

min nuṭfah(tin), khalaqahū fa qaddarah(ū).

نطفي جي هڪ قطري مان، ان کي پيدا ڪيو ۽ پوءِ ان کي طئي ڪيو.

ثُمَّ السَّبِيْلَ يَسَّرَهٗۙ

Ṡummas-sabīla yassarah(ū).

پوءِ هو رستو آسان ڪري ٿو،

ثُمَّ اَمَاتَهٗ فَاَقْبَرَهٗۙ

Ṡumma amātahū fa aqbarah(ū).

پوءِ ان کي ماري ڇڏيو ۽ دفن ڪيو،

ثُمَّ اِذَا شَاۤءَ اَنْشَرَهٗۗ

Ṡumma iżā syā'a ansyarah(ū).

پوءِ جيڪڏهن هو چاهي ٿو ته ان کي ٻيهر جياري ٿو.

كَلَّا لَمَّا يَقْضِ مَآ اَمَرَهٗۗ

kallā lammā yaqḍi mā amarah(ū).

ڪڏهن به (ائين نه)! هن (انسان) اهو نه ڪيو آهي جيڪو هن (الله) کي حڪم ڏنو هو.

فَلْيَنْظُرِ الْاِنْسَانُ اِلٰى طَعَامِهٖٓ ۙ

falyanẓuril-insānu ilā ṭa‘āmih(ī).

تنهنڪري انسانن کي پنهنجي کاڌي تي ڌيان ڏيڻ گهرجي.

اَنَّا صَبَبْنَا الْمَاۤءَ صَبًّاۙ

annā ṣababnal-mā'a ṣabbā(n).

اسين ئي آهيون جن (آسمان کان) گهڻو پاڻي وسايو آهي،

ثُمَّ شَقَقْنَا الْاَرْضَ شَقًّاۙ

Ṡumma syaqaqnal-arḍa syaqqā(n).

پوءِ اسان زمين کي جيترو ٿي سگهيو ورهائي ڇڏيو،

فَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا حَبًّاۙ

fa'ambatnā fīhā ḥabbā(n).

پوءِ اتي اسان اناج پوکيو،

وَّعِنَبًا وَّقَضْبًاۙ

wa ‘inabaw wa qaḍbā(n).

۽ شراب ۽ ڀاڄيون،

وَّزَيْتُوْنًا وَّنَخْلًاۙ

wa zaitūnaw wa nakhlā(n).

۽ زيتون ۽ کجور،

وَّحَدَاۤىِٕقَ غُلْبًا

wa ḥadā'iqa gulbā(n).

۽ ڇانوَ وارا باغ،

وَفَاكِهَةً وَّاَبًّا

wa fākihataw wa abbā(n).

۽ ميوا ۽ گاهه.

مَتَاعًا لَّكُمْ وَلِاَنْعَامِكُمْۗ

matā‘al lakum wa li'an‘āmikum.

(اهو سڀ ڪجهه) توهان جي فائدي لاءِ ۽ توهان جي چوپائي مال لاءِ آهي.

فَاِذَا جَاۤءَتِ الصَّاۤخَّةُ ۖ

fa iżā jā'atiṣ-ṣākhkhah(tu).

پوءِ جڏهن ٻوڙو ڪندڙ آواز اچي ٿو (ٻيو صور ڦوڪ)،

يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ اَخِيْهِۙ

yauma yafirrul-mar'u min akhīh(i).

ان ڏينهن ماڻهو پنهنجي ڀاءُ کان ڀڄندو،

وَاُمِّهٖ وَاَبِيْهِۙ

wa ummihī wa abīh(i).

۽ سندس ماءُ ۽ پيءُ کان،

وَصَاحِبَتِهٖ وَبَنِيْهِۗ

wa ṣāḥibatihī wa banīh(i).

۽ سندس زال ۽ ٻارن کان.

لِكُلِّ امْرِئٍ مِّنْهُمْ يَوْمَىِٕذٍ شَأْنٌ يُّغْنِيْهِۗ

likullimri'im minhum yauma'iżin sya'nuy yugnīh(i).

ان ڏينهن انهن مان هر هڪ وٽ اهڙيون شيون هيون جيڪي انهن کي مصروف رکنديون هيون.

وُجُوْهٌ يَّوْمَىِٕذٍ مُّسْفِرَةٌۙ

wujūhuy yauma'iżim musfirah(tun).

ان ڏينهن چمڪندڙ چهرا هئا،

ضَاحِكَةٌ مُّسْتَبْشِرَةٌ ۚ

Ḍāḥikatum mustabsyirah(tun).

کلڻ ۽ مزو وٺڻ،

وَوُجُوْهٌ يَّوْمَىِٕذٍ عَلَيْهَا غَبَرَةٌۙ

wa wujūhuy yauma'iżin ‘alaihā gabarah(tun).

۽ ان ڏينهن ڪي منهن غبار سان ڍڪيل هوندا،

تَرْهَقُهَا قَتَرَةٌ ۗ

tarhaquhā qatarah(tun).

اوندهه ۾ ڍڪيل (ذلت ۽ مصيبت سان ڀريل).

اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْكَفَرَةُ الْفَجَرَةُ ࣖ

ulā'ika humul-kafaratul-fajarah(tu).

اهي ئي نافرمان ڪافر آهن.

عَبَسَ وَتَوَلّٰىٓۙ

‘abasa wa tawallā.

هن (محمد ﷺ) جو چهرو ترش هو ۽ منهن موڙيو،

اَنْ جَاۤءَهُ الْاَعْمٰىۗ

an jā'ahul-a‘mā.

ڇاڪاڻ ته هڪ انڌو ماڻهو (عبدالله بن امّي مڪتوم) وٽ آيو هو.

وَمَا يُدْرِيْكَ لَعَلَّهٗ يَزَّكّٰىٓۙ

wa mā yudrīka la‘allahū yazzakkā.

۽ ڇا توهان ڄاڻو ٿا (محمد) شايد پاڻ کي (گناهه کان) پاڪ ڪرڻ چاهي ٿو،

اَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنْفَعَهُ الذِّكْرٰىۗ

au yażżakkaru fatanfa‘ahuż-żikrā.

يا ڇا هو (چاهندو آهي) هدايت حاصل ڪري، جيڪا هن کي فائدو ڏيندي؟

اَمَّا مَنِ اسْتَغْنٰىۙ

ammā manistagnā.

۽ جيڪي سمجهن ٿا ته اهي ڪافي آهن (قريش جا معزز ماڻهو)،

فَاَنْتَ لَهٗ تَصَدّٰىۗ

fa anta lahū taṣaddā.

پوءِ تون (محمد ﷺ) ان ڏانهن ڌيان ڏي،

وَمَا عَلَيْكَ اَلَّا يَزَّكّٰىۗ

wa mā ‘alaika allā yazzakkā.

جڏهن ته جيڪڏهن هو پاڻ کي پاڪ نه ڪري (ايمان نه آڻي) ته توهان تي ڪو به الزام نه آهي.

وَاَمَّا مَنْ جَاۤءَكَ يَسْعٰىۙ

wa ammā man jā'aka yas‘ā.

۽ جيڪي تو وٽ (نصيحت حاصل ڪرڻ لاءِ) تڪڙا ايندا آهن،

وَهُوَ يَخْشٰىۙ

wa huwa yakhsyā.

جڏهن ته هو (الله کان) ڊڄندو آهي،

فَاَنْتَ عَنْهُ تَلَهّٰىۚ

fa anta ‘anhu talahhā.

تون (محمد) ان کي نظرانداز به ڪرين ٿو.

كَلَّآ اِنَّهَا تَذْكِرَةٌ ۚ

kallā innahā tażkirah(tun).

ائين ڪڏهن به نه ڪريو! بيشڪ، (الله جي تعليمات) هڪ نصيحت آهي،

فَمَنْ شَاۤءَ ذَكَرَهٗ ۘ

faman syā'a żakarah(ū).

پوءِ جيڪو چاهيندو، اهو ضرور ان تي ڌيان ڏيندو،

فِيْ صُحُفٍ مُّكَرَّمَةٍۙ

fī ṣuḥufim mukarrmah(tin).

پاڪ ڪتابن ۾ (الله جي نظر ۾)،

مَّرْفُوْعَةٍ مُّطَهَّرَةٍ ۢ ۙ

marfū‘atim muṭahharah(tin).

بلند (۽) پاڪ ڪيو ويو،

بِاَيْدِيْ سَفَرَةٍۙ

bi'aidī safarah(tin).

قاصدن (ملائڪن) جي هٿن ۾،

كِرَامٍۢ بَرَرَةٍۗ

kirāmim bararah(tin).

شريف ۽ وقف.

قُتِلَ الْاِنْسَانُ مَآ اَكْفَرَهٗۗ

qutilal-insānu mā akfarah(ū).

افسوس آهي انسان لاءِ! ڪيترو نه بي شڪر آهي!

مِنْ اَيِّ شَيْءٍ خَلَقَهٗۗ

min ayyi syai'in khalaqah(ū).

ان (الله) ڪهڙي شيءِ مان پيدا ڪيو؟

مِنْ نُّطْفَةٍۗ خَلَقَهٗ فَقَدَّرَهٗۗ

min nuṭfah(tin), khalaqahū fa qaddarah(ū).

نطفي جي هڪ قطري مان، ان کي پيدا ڪيو ۽ پوءِ ان کي طئي ڪيو.

ثُمَّ السَّبِيْلَ يَسَّرَهٗۙ

Ṡummas-sabīla yassarah(ū).

پوءِ هو رستو آسان ڪري ٿو،

ثُمَّ اَمَاتَهٗ فَاَقْبَرَهٗۙ

Ṡumma amātahū fa aqbarah(ū).

پوءِ ان کي ماري ڇڏيو ۽ دفن ڪيو،

ثُمَّ اِذَا شَاۤءَ اَنْشَرَهٗۗ

Ṡumma iżā syā'a ansyarah(ū).

پوءِ جيڪڏهن هو چاهي ٿو ته ان کي ٻيهر جياري ٿو.

كَلَّا لَمَّا يَقْضِ مَآ اَمَرَهٗۗ

kallā lammā yaqḍi mā amarah(ū).

ڪڏهن به (ائين نه)! هن (انسان) اهو نه ڪيو آهي جيڪو هن (الله) کي حڪم ڏنو هو.

فَلْيَنْظُرِ الْاِنْسَانُ اِلٰى طَعَامِهٖٓ ۙ

falyanẓuril-insānu ilā ṭa‘āmih(ī).

تنهنڪري انسانن کي پنهنجي کاڌي تي ڌيان ڏيڻ گهرجي.

اَنَّا صَبَبْنَا الْمَاۤءَ صَبًّاۙ

annā ṣababnal-mā'a ṣabbā(n).

اسين ئي آهيون جن (آسمان کان) گهڻو پاڻي وسايو آهي،

ثُمَّ شَقَقْنَا الْاَرْضَ شَقًّاۙ

Ṡumma syaqaqnal-arḍa syaqqā(n).

پوءِ اسان زمين کي جيترو ٿي سگهيو ورهائي ڇڏيو،

فَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا حَبًّاۙ

fa'ambatnā fīhā ḥabbā(n).

پوءِ اتي اسان اناج پوکيو،

وَّعِنَبًا وَّقَضْبًاۙ

wa ‘inabaw wa qaḍbā(n).

۽ شراب ۽ ڀاڄيون،

وَّزَيْتُوْنًا وَّنَخْلًاۙ

wa zaitūnaw wa nakhlā(n).

۽ زيتون ۽ کجور،

وَّحَدَاۤىِٕقَ غُلْبًا

wa ḥadā'iqa gulbā(n).

۽ ڇانوَ وارا باغ،

وَفَاكِهَةً وَّاَبًّا

wa fākihataw wa abbā(n).

۽ ميوا ۽ گاهه.

مَتَاعًا لَّكُمْ وَلِاَنْعَامِكُمْۗ

matā‘al lakum wa li'an‘āmikum.

(اهو سڀ ڪجهه) توهان جي فائدي لاءِ ۽ توهان جي چوپائي مال لاءِ آهي.

فَاِذَا جَاۤءَتِ الصَّاۤخَّةُ ۖ

fa iżā jā'atiṣ-ṣākhkhah(tu).

پوءِ جڏهن ٻوڙو ڪندڙ آواز اچي ٿو (ٻيو صور ڦوڪ)،

يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ اَخِيْهِۙ

yauma yafirrul-mar'u min akhīh(i).

ان ڏينهن ماڻهو پنهنجي ڀاءُ کان ڀڄندو،

وَاُمِّهٖ وَاَبِيْهِۙ

wa ummihī wa abīh(i).

۽ سندس ماءُ ۽ پيءُ کان،

وَصَاحِبَتِهٖ وَبَنِيْهِۗ

wa ṣāḥibatihī wa banīh(i).

۽ سندس زال ۽ ٻارن کان.

لِكُلِّ امْرِئٍ مِّنْهُمْ يَوْمَىِٕذٍ شَأْنٌ يُّغْنِيْهِۗ

likullimri'im minhum yauma'iżin sya'nuy yugnīh(i).

ان ڏينهن انهن مان هر هڪ وٽ اهڙيون شيون هيون جيڪي انهن کي مصروف رکنديون هيون.

وُجُوْهٌ يَّوْمَىِٕذٍ مُّسْفِرَةٌۙ

wujūhuy yauma'iżim musfirah(tun).

ان ڏينهن چمڪندڙ چهرا هئا،

ضَاحِكَةٌ مُّسْتَبْشِرَةٌ ۚ

Ḍāḥikatum mustabsyirah(tun).

کلڻ ۽ مزو وٺڻ،

وَوُجُوْهٌ يَّوْمَىِٕذٍ عَلَيْهَا غَبَرَةٌۙ

wa wujūhuy yauma'iżin ‘alaihā gabarah(tun).

۽ ان ڏينهن ڪي منهن غبار سان ڍڪيل هوندا،

تَرْهَقُهَا قَتَرَةٌ ۗ

tarhaquhā qatarah(tun).

اوندهه ۾ ڍڪيل (ذلت ۽ مصيبت سان ڀريل).

اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْكَفَرَةُ الْفَجَرَةُ ࣖ

ulā'ika humul-kafaratul-fajarah(tu).

اهي ئي نافرمان ڪافر آهن.