الۤمّۤصۤ ۚ

alif lām mīm ṣād.

الف لام ميم شاد.

كِتٰبٌ اُنْزِلَ اِلَيْكَ فَلَا يَكُنْ فِيْ صَدْرِكَ حَرَجٌ مِّنْهُ لِتُنْذِرَ بِهٖ وَذِكْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ

kitābun unzila ilaika falā yakun fī ṣadrika ḥarajum minhu litunżira bihī wa żikrā lil-mu'minīn(a).

(هي) ڪتاب آهي جيڪو توهان ڏانهن نازل ڪيو ويو آهي (اي پيغمبر) تنهن ڪري ان کان تنگ نه ٿيو ته جيئن توهان ان سان ڊيڄاريو ۽ ايمان وارن لاءِ نصيحت هجي.

اِتَّبِعُوْا مَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَلَا تَتَّبِعُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَۗ قَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَ

ittabi‘ū mā unzila ilaikum mir rabbikum wa lā tattabi‘ū min dūnihī auliyā'(a), qalīlam mā tażakkarūn(a).

جيڪو اوھان ڏانھن اوھان جي پالڻھار کان نازل ٿيو آھي تنھن جي پيروي ڪريو ۽ اُن کان سواءِ ٻئي ڪنھن جي اڳواڻي نه ڪريو، اوھين تمام گھٽ نصيحت وٺو ٿا.

وَكَمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَا فَجَاۤءَهَا بَأْسُنَا بَيَاتًا اَوْ هُمْ قَاۤىِٕلُوْنَ

wa kam min qaryatin ahlaknāhā fa jā'ahā ba'sunā bayātan au hum qā'ilūn(a).

اسان ڪيتريون ئي زمينون تباهه ڪيون آهن، اسان جو عذاب (انهن جي رهواسين تي) رات جو آيو، يا جڏهن اهي ڏينهن ۾ آرام ڪري رهيا هئا.

فَمَا كَانَ دَعْوٰىهُمْ اِذْ جَاۤءَهُمْ بَأْسُنَآ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

famā kāna da‘wāhum iż jā'ahum ba'sunā illā an qālū innā kunnā ẓālimīn(a).

پوءِ جڏهن انهن تي اسان جو عذاب پهتو ته انهن جي شڪايت رڳو اهو چوڻ هئي ته: ”بيشڪ اسين ظالم هئاسين.“

فَلَنَسْـَٔلَنَّ الَّذِيْنَ اُرْسِلَ اِلَيْهِمْ وَلَنَسْـَٔلَنَّ الْمُرْسَلِيْنَۙ

fa lanas'alannal-lażīna ursila ilaihim wa lanas'alannal-mursalīn(a).

پوءِ اسين ضرور انهن ماڻهن کان پڇنداسين جن کي (رسولن کان) سڏ مليو آهي ۽ اسين رسولن کان به پڇنداسين ته

فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيْهِمْ بِعِلْمٍ وَّمَا كُنَّا غَاۤىِٕبِيْنَ

fa lanaquṣṣanna ‘alaihim bi‘ilmiw wa mā kunnā gā'ibīn(a).

۽ اسين ضرور (پنهنجي) علم سان انهن کي ٻڌائينداسين ۽ اسين (انهن کان) پري نه آهيون.

وَالْوَزْنُ يَوْمَىِٕذِ ِۨالْحَقُّۚ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوَازِيْنُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

wal-waznu yauma'iżinil-ḥaqq(u), faman ṡaqulat mawāzīnuhū fa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

انهيءَ ڏينهن ترازو (نيڪي جو) توريو ويندو، پوءِ جيڪو به (نيڪي جو) ترازو توريندو، اهي ئي خوش نصيب آهن.

وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِيْنُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ بِمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَظْلِمُوْنَ

wa man khaffat mawāzīnuhū fa ulā'ikal-lażīna khasirū anfusahum bimā kānū bi'āyātinā yaẓlimūn(a).

۽ جن جي (نيڪين جي) پڙَ هلڪي ٿي، اهي ئي آهن جن اسان جي آيتن کي ڪوڙو سمجهڻ جي ڪري پاڻ کي نقصان پهچايو.

وَلَقَدْ مَكَّنّٰكُمْ فِى الْاَرْضِ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ ࣖ

wa laqad makkannākum fil-arḍi wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisy(a), qalīlam mā tasykurūn(a).

۽ بيشڪ اسان توهان کي زمين تي آباد ڪيو آهي ۽ ان ۾ توهان لاءِ روزي جو ذريعو بڻايو آهي (پر) توهان تمام گهٽ شڪرگذار آهيو.

وَلَقَدْ خَلَقْنٰكُمْ ثُمَّ صَوَّرْنٰكُمْ ثُمَّ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ لَمْ يَكُنْ مِّنَ السّٰجِدِيْنَ

wa laqad khalaqnākum ṡumma ṣawwarnākum ṡumma qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīs(a), lam yakum minas-sājidīn(a).

۽ بيشڪ اسان اوھان کي پيدا ڪيو، پوءِ اوھان کي شڪل ڏني، پوءِ ملائڪن کي چيو ته آدم کي سجدو ڪريو، پوءِ شيطان کانسواءِ سڀني سجدو ڪيو، اھو (ابليس) سجدي ڪندڙن مان نه آھي.

قَالَ مَا مَنَعَكَ اَلَّا تَسْجُدَ اِذْ اَمَرْتُكَ ۗقَالَ اَنَا۠ خَيْرٌ مِّنْهُۚ خَلَقْتَنِيْ مِنْ نَّارٍ وَّخَلَقْتَهٗ مِنْ طِيْنٍ

qāla mā mana‘aka allā tasjuda iż amartuk(a), qāla ana khairum minh(u), khalaqtanī min nāriw wa khalaqtahū min ṭīn(in).

(الله) چيو ته جڏهن مون توکي چيو ته توکي ڪهڙي ڳالهه (آدم کي) سجدو ڪرڻ کان روڪيو؟ (ابليس) جواب ڏنو ته مان هن کان بهتر آهيان، تو مون کي باهه مان پيدا ڪيو جڏهن ته ان کي مٽيءَ مان پيدا ڪيو.

قَالَ فَاهْبِطْ مِنْهَا فَمَا يَكُوْنُ لَكَ اَنْ تَتَكَبَّرَ فِيْهَا فَاخْرُجْ اِنَّكَ مِنَ الصّٰغِرِيْنَ

qāla fahbiṭ minhā famā yakūnu laka an tatakabbara fīhā fakhruj innaka minaṣ-ṣāgirīn(a).

(الله) فرمايو تہ پوءِ اُن (آسمان) مان لھي وڃ، ڇو تہ توکي اُن تي فخر ڪرڻ نہ گھرجي، نڪر! بيشڪ تون خوار مخلوق مان آھين.

قَالَ اَنْظِرْنِيْٓ اِلٰى يَوْمِ يُبْعَثُوْنَ

qāla anẓirnī ilā yaumi yub‘aṡūn(a).

(شيطان) چيو ته: ”مون کي ان ڏينهن تائين مهلت ڏيو جڏهن اهي (ماڻهو) جيئرا ڪيا ويندا“.

قَالَ اِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِيْنَ

qāla innaka minal-munẓarīn(a).

(الله) فرمايو ته، سچ پچ، تون انهن مان آهين جن کي مهلت ڏني وئي آهي.

قَالَ فَبِمَآ اَغْوَيْتَنِيْ لَاَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيْمَۙ

qāla fabimā agwaitanī la'aq‘udanna lahum ṣirāṭakal-mustaqīm(a).

(ابليس) جواب ڏنو ته، ”ڇاڪاڻ ته تو مون کي گمراهه ڪيو آهي، مان ضرور انهن کي تنهنجي سڌي رستي کان روڪيندس.

ثُمَّ لَاٰتِيَنَّهُمْ مِّنْۢ بَيْنِ اَيْدِيْهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ اَيْمَانِهِمْ وَعَنْ شَمَاۤىِٕلِهِمْۗ وَلَا تَجِدُ اَكْثَرَهُمْ شٰكِرِيْنَ

Ṡumma la'ātiyannahum mim baini aidīhim wa min khalfihim wa ‘an aimānihim wa ‘an syamā'ilihim, wa lā tajidu akṡarahum syākirīn(a).

پوءِ ضرور اڳيان، پويان، ساڄي ۽ کاٻي پاسي کان انهن تي ايندس، ۽ توهان انهن مان گهڻن کي شڪرگذار نه لهندؤ.

قَالَ اخْرُجْ مِنْهَا مَذْءُوْمًا مَّدْحُوْرًا ۗ لَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ لَاَمْلَـَٔنَّ جَهَنَّمَ مِنْكُمْ اَجْمَعِيْنَ

qālakhruj minhā maż'ūmam madḥūrā(n), laman tabi‘aka minhum la'amla'anna jahannama minkum ajma‘īn(a).

(الله) فرمايو ته، ”ان (جنت) مان ذليل ۽ تڙيل ٿي نڪري وڃ، بيشڪ جيڪو به انهن مان تنهنجي پيروي ڪندو، مان ضرور توهان سڀني سان جهنم ڀريندس.“

وَيٰٓاٰدَمُ اسْكُنْ اَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ فَكُلَا مِنْ حَيْثُ شِئْتُمَا وَلَا تَقْرَبَا هٰذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُوْنَا مِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa yā ādamuskun anta wa zaujukal-jannata fa kulā min ḥaiṡu syi'tumā wa lā taqrabā hāżihisy-syajarata fa takūnā minaẓ-ẓālimīn(a).

۽ (الله فرمايو) ”اي آدم! پنهنجي زال سان گڏ جنت ۾ رهو ۽ جيڪو وڻيو سو کائو. پر هن وڻ جي ويجهو نه وڃو، (جيڪڏهن ويجهو آيو ته) توهان ٻئي ظالمن مان ٿيندؤ.“

فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطٰنُ لِيُبْدِيَ لَهُمَا مَا وٗرِيَ عَنْهُمَا مِنْ سَوْءٰتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهٰىكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هٰذِهِ الشَّجَرَةِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَا مَلَكَيْنِ اَوْ تَكُوْنَا مِنَ الْخٰلِدِيْنَ

fa waswasa lahumasy-syaiṭānu liyubdiya lahumā mā wūriya ‘anhumā min sau'ātihimā wa qāla mā nahākumā rabbukumā ‘an hāżihisy-syajarati illā an takūnā malakaini au takūnā minal-khālidīn(a).

پوءِ شيطان انهن کي بڇڙا خيال ڏنا ته جيئن انهن جي شرمگاهن (جيڪي) ڍڪيل هئا، کي ظاهر ڪري. ۽ (شيطان) چيو ته، "توهان جي خدا توهان ٻنهي کي صرف هن وڻ جي ويجهو وڃڻ کان منع ڪيو آهي، ته جيئن توهان ٻئي ملائڪ نه بڻجي وڃو يا (جنت ۾) هميشه رهڻ وارا ماڻهو نه بڻجي وڃو."

وَقَاسَمَهُمَآ اِنِّيْ لَكُمَا لَمِنَ النّٰصِحِيْنَۙ

wa qāsamahumā innī lakumā laminan-nāṣiḥīn(a).

۽ (شيطان) ٻنهي کي قسم کڻي چيو ته: ”بيشڪ مان ضرور توهان جي صلاحڪارن مان آهيان“.

فَدَلّٰىهُمَا بِغُرُوْرٍۚ فَلَمَّا ذَاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْءٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفٰنِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَّرَقِ الْجَنَّةِۗ وَنَادٰىهُمَا رَبُّهُمَآ اَلَمْ اَنْهَكُمَا عَنْ تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَاَقُلْ لَّكُمَآ اِنَّ الشَّيْطٰنَ لَكُمَا عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

fa dallāhumā bigurūr(in), falammā żāqasy-syajarata badat lahumā sau'ātuhumā wa ṭafiqā yakhṣifāni ‘alaihimā miw waraqil-jannah(ti), wa nādāhumā rabbuhumā alam anhakumā ‘an tilkumasy-syajarati wa aqul lakumā innasy-syaiṭāna lakumā ‘aduwwum mubīn(un).

ان (شيطان) انهن کي دوکي سان ورغلايو. جڏهن انهن وڻ جو ميوو چکيو ته ان جي بري ٿيڻ انهن تي ظاهر ٿي پئي، تنهن ڪري اهي ان کي جنت جي پنن سان ڍڪڻ لڳا. خدا انهن کي آواز ڏنو ته ڇا مون توهان کي ان وڻ کان نه روڪيو هو ۽ توهان کي نه ٻڌايو هو ته شيطان توهان ٻنهي جو کليل دشمن آهي؟

قَالَا رَبَّنَا ظَلَمْنَآ اَنْفُسَنَا وَاِنْ لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

qālā rabbanā ẓalamnā anfusanā wa illam tagfir lanā wa tarḥamnā lanakūnanna minal-khāsirīn(a).

ٻنهي چيو ته اي اسان جا پالڻهار، اسان پاڻ تي ظلم ڪيو آهي، جيڪڏهن تون اسان کي معاف نه ڪندين ۽ اسان تي رحم نه ڪندين ته اسان ضرور نقصان وارن مان ٿينداسين.

قَالَ اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚوَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

qālahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).

(الله) فرمايو ته هيٺ لهي وڃو! توهان هڪ ٻئي سان دشمني ڪندا. زمين توهان جو رهائش ۽ عيش عشرت آهي مقرر وقت تائين.

قَالَ فِيْهَا تَحْيَوْنَ وَفِيْهَا تَمُوْتُوْنَ وَمِنْهَا تُخْرَجُوْنَ ࣖ

qāla fīhā taḥyauna wa fīhā tamūtūna wa minhā tukhrajūn(a).

(الله) فرمائي ٿو ته، اتي توهان رهندا، اتي توهان مرندا، ۽ اتان (به) توهان کي جيئرو ڪيو ويندو.

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ قَدْ اَنْزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُّوَارِيْ سَوْءٰتِكُمْ وَرِيْشًاۗ وَلِبَاسُ التَّقْوٰى ذٰلِكَ خَيْرٌۗ ذٰلِكَ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

yā banī ādama qad anzalnā ‘alaikum libāsay yuwārī sau'ātikum wa rīsyā(n), wa libāsut-taqwā żālika khair(un), żālika min āyātillāhi la‘allahum yażżakkarūn(a).

اي آدم جي اولاد! بيشڪ اسان توهان جي اگھاڙي کي ڍڪڻ ۽ توهان جي سينگار لاءِ ڪپڙا پيدا ڪيا آهن. پر پرهيزگاري جو لباس، اهو بهتر آهي. اهي الله جي قدرت جون ڪجهه نشانيون آهن، اميد ته اهي ياد رکندا.

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ لَا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطٰنُ كَمَآ اَخْرَجَ اَبَوَيْكُمْ مِّنَ الْجَنَّةِ يَنْزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوْءٰتِهِمَا ۗاِنَّهٗ يَرٰىكُمْ هُوَ وَقَبِيْلُهٗ مِنْ حَيْثُ لَا تَرَوْنَهُمْۗ اِنَّا جَعَلْنَا الشَّيٰطِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ لِلَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ

yā banī ādama lā yaftinannakumusy-syaiṭānu kamā akhraja abawaikum minal-jannati yanzi‘u ‘anhumā libāsahumā liyuriyahumā sau'ātihimā, innahū yarākum huwa wa qabīluhū min ḥaiṡu lā taraunahum, innā ja‘alnasy-syayāṭīna auliyā'a lil-lażīna lā yu'minūn(a).

اي آدم جا اولاد! شيطان اوھان کي ائين نه ٺڳي جيئن اوھان جي ماءُ پيءُ کي بھشت مان ڪڍي ڇڏيو ھو، انھن کان سندن ڪپڙا لاھي ڇڏيا ھئا ته جيئن سندن شرمگاھہ ڏيکارين. بيشڪ اھو ۽ سندس ساٿي اوھان کي اتان ڏسندا آھن جتان اوھين انھن کي نٿا ڏسي سگھو. بيشڪ اسان شيطانن کي ڪافرن جو اڳواڻ بڻايو آھي.

وَاِذَا فَعَلُوْا فَاحِشَةً قَالُوْا وَجَدْنَا عَلَيْهَآ اٰبَاۤءَنَا وَاللّٰهُ اَمَرَنَا بِهَاۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاۤءِۗ اَتَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iżā fa‘alū fāḥisyatan qālū wajadnā ‘alaihā ābā'anā wallāhu amaranā bihā, qul innallāha lā ya'muru bil-faḥsyā'(i), ataqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

۽ جڏهن اهي ڪو بي حيائي جو ڪم ڪن ٿا ته چون ٿا ته اسان پنهنجن ابن ڏاڏن کي ائين ڪندي ڏٺو ۽ الله اسان کي اهو ڪرڻ جو حڪم ڏنو آهي. چئو ته بيشڪ الله ڪڏهن به بڇڙن ڪمن جو حڪم نه ٿو ڏئي. توهان الله جي باري ۾ اهڙيون ڳالهيون ڇو ٿا ڪريو جيڪي توهان نٿا ڄاڻو؟

قُلْ اَمَرَ رَبِّيْ بِالْقِسْطِۗ وَاَقِيْمُوْا وُجُوْهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّادْعُوْهُ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۗ كَمَا بَدَاَكُمْ تَعُوْدُوْنَۗ

qul amara rabbī bil-qisṭ(i), wa aqīmū wujūhakum ‘inda kulli masjidiw wad‘ūhu mukhliṣīna lahud-dīn(a), kamā bada'akum ta‘ūdūn(a).

چؤ ته منهنجي پالڻهار مون کي حڪم ڏنو آهي ته انصاف سان ڪم ڪر. هر نماز ۾ پنهنجو منهن (الله ڏانهن) ڦيراءِ ۽ صرف ان جي عبادت ڪريو. توهان ان ڏانهن موٽايا ويندا جيئن توهان کي اصل ۾ پيدا ڪيو ويو هو.

فَرِيْقًا هَدٰى وَفَرِيْقًا حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلٰلَةُ ۗاِنَّهُمُ اتَّخَذُوا الشَّيٰطِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَيَحْسَبُوْنَ اَنَّهُمْ مُّهْتَدُوْنَ

farīqan hadā wa farīqan ḥaqqa ‘alaihimuḍ-ḍalālah(tu), innahumuttakhażusy-syayāṭīna auliyā'a min dūnillāhi wa yaḥsabūna annahum muhtadūn(a).

انهن مان ڪن کي هدايت ڏني ۽ ڪن کي حق سان گمراھ ڪيو ويو، انهن الله کي ڇڏي شيطانن کي پنهنجو سرپرست بنايو ۽ سمجهندا هئا ته اهي هدايت يافته آهن.

۞ يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ خُذُوْا زِيْنَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّكُلُوْا وَاشْرَبُوْا وَلَا تُسْرِفُوْاۚ اِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِيْنَ ࣖ

yā banī ādama khużū zīnatakum ‘inda kulli masjidiw wa kulū wasyrabū wa lā tusrifū, innahū lā yuḥibbul-musrifīn(a).

اي آدم جي اولاد! هر دفعي جڏهن توهان مسجد ۾ داخل ٿيو ته پنهنجا سٺا ڪپڙا پائيندا رهو، کائو ۽ پيئو، پر ان ۾ زيادتي نه ڪريو، بيشڪ الله انهن ماڻهن کي پسند نٿو ڪري جيڪي وڌاءُ ڪن ٿا.

قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِيْنَةَ اللّٰهِ الَّتِيْٓ اَخْرَجَ لِعِبَادِهٖ وَالطَّيِّبٰتِ مِنَ الرِّزْقِۗ قُلْ هِيَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا خَالِصَةً يَّوْمَ الْقِيٰمَةِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

qul man ḥarrama zīnatallāhil-latī akhraja li‘ibādihī waṭ-ṭayyibāti minar-rizq(i), qul hiya lil-lażīna āmanū fil-ḥayātid-dun-yā khāliṣatay yaumal-qiyāmah(ti), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

(اي پيغمبر!) چئو تہ الله پنھنجي ٻانھن لاءِ جيڪي زيور ۽ سٺيون شيون ڏنيون آھن، تن کي ڪنھن حرام ڪيو آھي؟ چئو تہ ھي سڀ انھن لاءِ آھي جيڪي دنيا جي زندگيءَ ۾ ايمان رکن ٿا، ۽ خاص طور تي (انهن لاءِ) قيامت جي ڏينھن تي. اھڙي طرح اسين آيتون انھن لاءِ بيان ڪريون ٿا جيڪي ڄاڻن ٿا.

قُلْ اِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَالْاِثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَاَنْ تُشْرِكُوْا بِاللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهٖ سُلْطٰنًا وَّاَنْ تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qul innamā ḥarrama rabbiyal-fawāḥisya mā ẓahara minhā wa mā baṭana wal-iṡma wal-bagya bigairil-ḥaqqi wa an tusyrikū billāhi mā lam yunazzil bihī sulṭānaw wa an taqūlū ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

(محمد ﷺ) چئو ته منهنجو پالڻهار صرف ظاهر ۽ لڪيل سڀني بي حيائي، گناهه، ناانصافي جي ڪمن کي بغير ڪنهن سبب جي، ۽ (منع ڪري ٿو) ته توهان الله سان ڪنهن اهڙي شيءِ کي شريڪ ڪريو جنهن لاءِ هن ڪو دليل ظاهر نه ڪيو هجي، ۽ (منع ڪري ٿو) ته توهان الله بابت اهڙيون ڳالهيون ڳالهايون جيڪي توهان نٿا ڄاڻو.

وَلِكُلِّ اُمَّةٍ اَجَلٌۚ فَاِذَا جَاۤءَ اَجَلُهُمْ لَا يَسْتَأْخِرُوْنَ سَاعَةً وَّلَا يَسْتَقْدِمُوْنَ

wa likulli ummatin ajal(un), fa iżā jā'a ajaluhum lā yasta'khirūna sā‘ataw wa lā yastaqdimūn(a).

۽ هر قوم جي موت (وقت جي حد) آهي. جڏهن انهن جي موت ايندي آهي، ته اهي هڪ لمحي جي دير يا تيزي جي درخواست نٿا ڪري سگهن.

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ اِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَقُصُّوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِيْۙ فَمَنِ اتَّقٰى وَاَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

yā banī ādama immā ya'tiyannakum rusulum minkum yaquṣṣūna ‘alaikum āyātī, famanittaqā wa aṣlaḥa falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

اي آدم جي اولاد جيڪڏهن توهان وٽ توهان مان رسول اچن جيڪي توهان کي منهنجون آيتون ٻڌائين، پوءِ جيڪو نيڪي ڪري ۽ پاڻ سڌاري ته انهن تي ڪو به خوف ناهي ۽ نه اهي غمگين ٿيندا.

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

پر جيڪي اسان جي آيتن کي ڪوڙو سمجهن ٿا ۽ انهن تي تڪبر ڪن ٿا، اهي جهنم وارا آهن، اهي ان ۾ هميشه رهندا.

فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِهٖۗ اُولٰۤىِٕكَ يَنَالُهُمْ نَصِيْبُهُمْ مِّنَ الْكِتٰبِۗ حَتّٰٓى اِذَا جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُنَا يَتَوَفَّوْنَهُمْۙ قَالُوْٓا اَيْنَ مَا كُنْتُمْ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗقَالُوْا ضَلُّوْا عَنَّا وَشَهِدُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰفِرِيْنَ

faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bi'āyātih(ī), ulā'ika yanāluhum naṣībuhum minal-kitāb(i), ḥattā iżā jā'athum rusulunā yatawaffaunahum, qālū aina mā kuntum tad‘ūna min dūnillāh(i), qālū ḍallū ‘annā wa syahidū ‘alā anfusihim annahum kānū kāfirīn(a).

ڪير وڌيڪ ظالم آهي ان کان جيڪو الله تي ڪوڙ ٺاهي يا سندس آيتن کي رد ڪري؟ انهن کي ڪتاب ۾ بيان ڪيل حصو ملندو جيستائين اسان جا رسول (فرشتا) انهن وٽ نه ايندا ته انهن جي جان وٺن. انهن (فرشتن) چيو ته "اوھين الله کان سواءِ ڪھڙي معبود جي عبادت ڪندا آھيو؟" انهن (مشرڪن) جواب ڏنو ته "اسان کان سڀ ڪجھ غائب ٿي ويو آهي." ۽ اهي پاڻ تي شاهدي ڏين ٿا ته اهي ڪافر آهن.

قَالَ ادْخُلُوْا فِيْٓ اُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ فِى النَّارِۙ كُلَّمَا دَخَلَتْ اُمَّةٌ لَّعَنَتْ اُخْتَهَا ۗحَتّٰٓى اِذَا ادَّارَكُوْا فِيْهَا جَمِيْعًا ۙقَالَتْ اُخْرٰىهُمْ لِاُوْلٰىهُمْ رَبَّنَا هٰٓؤُلَاۤءِ اَضَلُّوْنَا فَاٰتِهِمْ عَذَابًا ضِعْفًا مِّنَ النَّارِ ەۗ قَالَ لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَّلٰكِنْ لَّا تَعْلَمُوْنَ

qāladkhulū fī umamin qad khalat min qablikum minal-jinni wal-insi fin-nār(i), kullamā dakhalat ummatul la‘anat ukhtahā, ḥattā iżaddārakū fīhā jamī‘ā(n), qālat ukhrāhum li'ūlāhum rabbanā hā'ulā'i aḍallūnā fa ātihim ‘ażāban ḍi‘fam minan-nār(i), qāla likullin ḍi‘fuw wa lākil lā ta‘lamūn(a).

الله فرمائي ٿو ته، "اوھين جنن ۽ انسانن جي ٽولي سان گڏ دوزخ جي باھ ۾ داخل ٿيو جيڪي اوھان کان اڳ ھئا. جڏھن به ڪو ماڻھو داخل ٿيندو آھي، ته پنھنجن ڀائرن کي لعنت ڪندو آھي، ايتري قدر جو جڏھن سڀ داخل ٿيندا آھن، ته پوءِ جيڪو (داخل ٿيو) ان شخص کي جيڪو پھريون (داخل ٿيو) چوندو آھي ته، "اي اسان جا پالڻھار، انھن اسان کي گمراھ ڪيو آھي. انھن تي دوزخ جو عذاب ٻيڻو ڪر." الله فرمائي ٿو ته، "انھن مان ھر ھڪ کي ٻيڻو (عذاب) ملندو، پر اوھين نه ٿا ڄاڻو."

وَقَالَتْ اُوْلٰىهُمْ لِاُخْرٰىهُمْ فَمَا كَانَ لَكُمْ عَلَيْنَا مِنْ فَضْلٍ فَذُوْقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْسِبُوْنَ ࣖ

wa qālat ūlāhum li'ukhrāhum famā kāna lakum ‘alainā min faḍlin fa żūqul-‘ażāba bimā kuntum taksibūn(a).

۽ جيڪو ماڻهو پهرين (داخل ٿيو) ان کي چيو جيڪو بعد ۾ (داخل ٿيو)، "توکي اسان تي ذري به برتري ناهي. تنهن ڪري پنهنجي ڪيل ڪم جي سزا محسوس ڪر."

اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ

innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).

بيشڪ جيڪي اسان جي آيتن کي ڪوڙو ڪن ٿا ۽ انهن تي تڪبر ڪن ٿا، انهن لاءِ آسمان جا دروازا نه کوليا ويندا ۽ نه ئي اهي جنت ۾ داخل ٿيندا جيستائين اُٺ سُئي جي سوراخ مان نه لنگهي. اهڙي طرح اسين بڇڙن ڪمن ڪندڙن کي سزا ڏيون ٿا.

لَهُمْ مِّنْ جَهَنَّمَ مِهَادٌ وَّمِنْ فَوْقِهِمْ غَوَاشٍۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ

lahum min jahannama mihāduw wa min fauqihim gawāsy(in), wa każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

انهن لاءِ دوزخ جي باهه جا بسترا آهن ۽ انهن جي مٿان (دوزخ جي باهه جا) ڪپڙا آهن، اسان ظالمن کي اهڙي طرح سزا ڏيون ٿا.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lā nukallifu nafsan illā wus‘ahā, ulā'ika aṣḥābul-jannah(ti), hum fīhā khālidūn(a).

۽ جيڪي ايمان آڻين ٿا ۽ چڱا ڪم ڪن ٿا، اسين ڪنهن کي به سندس طاقت کان سواءِ تڪليف نه ڏينداسون، اهي جنت وارا آهن، اهي ان ۾ هميشه رهندا.

وَنَزَعْنَا مَا فِيْ صُدُوْرِهِمْ مِّنْ غِلٍّ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُۚ وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ هَدٰىنَا لِهٰذَاۗ وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَآ اَنْ هَدٰىنَا اللّٰهُ ۚ لَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّۗ وَنُوْدُوْٓا اَنْ تِلْكُمُ الْجَنَّةُ اُوْرِثْتُمُوْهَا بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

wa naza‘nā mā fī ṣudūrihim min gillin tajrī min taḥtihimul-anhār(u), wa qālul-ḥamdu lillāhil-lażī hadānā lihāżā, wa mā kunnā linahtadiya lau lā an hadānallāh(u), laqad jā'at rusulu rabbinā bil-ḥaqq(i), wa nūdū an tilkumul-jannatu ūriṡtumūhā bimā kuntum ta‘malūn(a).

۽ اسان انهن جي سينن مان انتقام کي اُڇلي ڇڏيو، جنهن جي هيٺان نهرون وهنديون هيون. انهن چيو ته الله جو شڪر آهي جنهن اسان کي هي (جنت) ڏيکاريو. جيڪڏهن الله اسان کي نه ڏيکاري ها ته اسان هدايت نه حاصل ڪريون ها. بيشڪ اسان جي پالڻهار جا رسول سچائي کڻي آيا آهن. انهن کي چيو ويو ته هي جنت آهي جيڪا توهان کي وارث ڪئي وئي آهي، انهن جي عملن جي ڪري جيڪي توهان ڪيا آهن.

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ اَصْحٰبَ النَّارِ اَنْ قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّا فَهَلْ وَجَدْتُّمْ مَّا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا ۗقَالُوْا نَعَمْۚ فَاَذَّنَ مُؤَذِّنٌۢ بَيْنَهُمْ اَنْ لَّعْنَةُ اللّٰهِ عَلَى الظّٰلِمِيْنَ

wa nādā aṣḥābul-jannati aṣḥāban-nāri an qad wajadnā mā wa‘adanā rabbunā ḥaqqan fahal wajattum mā wa‘ada rabbukum ḥaqqā(n), qālū na‘am, fa ażżana mu'ażżinum bainahum al la‘natullāhi ‘alaẓ-ẓālimīn(a).

۽ جنت وارن دوزخ وارن کي سڏ ڪيو ته، "بيشڪ، اسان کي اهو مليو آهي جيڪو خدا اسان سان واعدو ڪيو هو اهو سچ آهي. ڇا توهان کي اهو مليو آهي جيڪو خدا توهان سان واعدو ڪيو هو اهو سچ آهي؟" انهن جواب ڏنو، "اهو صحيح آهي." پوءِ سڏيندڙ (فرشتي) انهن جي وچ ۾ اعلان ڪيو ته، "ظالمن تي الله جي لعنت آهي،"

اَلَّذِيْنَ يَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَيَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ كٰفِرُوْنَۘ

al-lażīna yaṣuddūna ‘an sabīlillāhi wa yabgūnahā ‘iwajā(n), wa hum bil-ākhirati kāfirūn(a).

(يعني) اهي جيڪي الله جي رستي کان (ٻين کي) روڪين ٿا ۽ ان کي هٽائڻ جي ڪوشش ڪن ٿا. اهي ئي آخرت جو انڪار ڪندڙ آهن.

وَبَيْنَهُمَا حِجَابٌۚ وَعَلَى الْاَعْرَافِ رِجَالٌ يَّعْرِفُوْنَ كُلًّا ۢ بِسِيْمٰىهُمْۚ وَنَادَوْا اَصْحٰبَ الْجَنَّةِ اَنْ سَلٰمٌ عَلَيْكُمْۗ لَمْ يَدْخُلُوْهَا وَهُمْ يَطْمَعُوْنَ

wa bainahumā ḥijāb(un), wa ‘alal-a‘rāfi rijāluy ya‘rifūna kullam bisīmāhum, wa nādau aṣḥābal-jannati an salāmun ‘alaikum, lam yadkhulūhā wa hum yaṭma‘ūn(a).

۽ انهن (جنت ۽ دوزخ جي رهواسين) جي وچ ۾ هڪ پردو آهي، ۽ اعراف (بلند ترين جڳهه) تي اهڙا ماڻهو آهن جيڪي هڪ ٻئي کي پنهنجي نشانين سان سڃاڻن ٿا، اهي جنت وارن کي سڏيندا ته "توهان تي سلام هجي." اهي اڃا تائين داخل نه ٿيا آهن، پر اهي (داخل ٿيڻ لاءِ) تيار آهن.

۞ وَاِذَا صُرِفَتْ اَبْصَارُهُمْ تِلْقَاۤءَ اَصْحٰبِ النَّارِۙ قَالُوْا رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa iżā ṣurifat abṣāruhum tilqā'a aṣḥābin-nāri qālū rabbanā lā taj‘alnā ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

۽ جڏهن انهن جون نظرون جهنم وارن ڏانهن ڦيرايون وينديون ته اهي چوندا ته اي اسان جا رب، اسان کي انهن ظالمن ۾ شامل نه ڪر.

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْاَعْرَافِ رِجَالًا يَّعْرِفُوْنَهُمْ بِسِيْمٰىهُمْ قَالُوْا مَآ اَغْنٰى عَنْكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُوْنَ

wa nādā aṣḥābul-a‘rāfi rijālay ya‘rifūnahum bisīmāhum qālū mā agnā ‘ankum jam‘ukum wa mā kuntum tastakbirūn(a).

۽ اعراف (بلند ترين جاءِ) تي رهندڙن جن کي اهي سڃاڻندا هئا، انهن کي اشارن سان سڏيو ۽ چيو ته، ”جيڪو مال توهان گڏ ڪيو آهي ۽ جنهن تي توهان فخر ڪريو ٿا، اهو توهان جي ڪنهن به ڪم جو ناهي.

اَهٰٓؤُلَاۤءِ الَّذِيْنَ اَقْسَمْتُمْ لَا يَنَالُهُمُ اللّٰهُ بِرَحْمَةٍۗ اُدْخُلُوا الْجَنَّةَ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَلَآ اَنْتُمْ تَحْزَنُوْنَ

ahā'ulā'il-lażīna aqsamtum lā yanāluhumullāhu biraḥmah(tin), udkhulul-jannata lā khaufun ‘alaikum wa lā antum taḥzanūn(a).

ڇا هي اهي ماڻهو آهن جن بابت توهان قسم کڻندا هئا ته الله جي رحمت انهن تي نه پهچندي؟ (الله فرمايو) "جنت ۾ داخل ٿيو، توهان لاءِ ڪو به خوف ناهي ۽ نه ئي توهان غمگين ٿيندا."

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ النَّارِ اَصْحٰبَ الْجَنَّةِ اَنْ اَفِيْضُوْا عَلَيْنَا مِنَ الْمَاۤءِ اَوْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ ۗقَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ حَرَّمَهُمَا عَلَى الْكٰفِرِيْنَۙ

wa nādā aṣḥābun-nāri aṣḥābal-jannati an afīḍū ‘alainā minal-mā'i au mimmā razaqakumullāh(u), qālū innallāha ḥarramahumā ‘alal-kāfirīn(a).

دوزخ جا ماڻهو جنت وارن کي سڏيندا ته اسان تي ٿورو پاڻي وجهو يا جيڪو ڪجهه الله توهان کي ڏنو آهي، انهن جواب ڏنو ته بيشڪ الله ٻئي ڪافرن تي حرام ڪيا آهن.

الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَهُمْ لَهْوًا وَّلَعِبًا وَّغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَاۚ فَالْيَوْمَ نَنْسٰىهُمْ كَمَا نَسُوْا لِقَاۤءَ يَوْمِهِمْ هٰذَاۙ وَمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

al-lażīnattakhażū dīnahum lahwaw wa la‘ibaw wa garrathumul-ḥayātud-dun-yā, fal-yauma nansāhum kamā nasū liqā'a yaumihim hāżā, wa mā kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

(يعني) اهي جن پنهنجي دين کي راند ۽ مذاق بڻايو آهي، ۽ انهن کي دنيا جي زندگي ٺڳيو آهي، تنهن ڪري اڄ (قيامت جي ڏينهن) اسان انهن کي وساري ڇڏيون ٿا جيئن اهي اڳ ۾ اڄ جي ملاقات کي وساري چڪا هئا، ۽ ڇاڪاڻ ته انهن اسان جي آيتن جو انڪار ڪيو هو.

وَلَقَدْ جِئْنٰهُمْ بِكِتٰبٍ فَصَّلْنٰهُ عَلٰى عِلْمٍ هُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa laqad ji'nāhum bikitābin faṣṣalnāhu ‘alā ‘ilmin hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).

بيشڪ اسان انهن وٽ ڪتاب (قرآن) آندو آهي، جنهن کي اسان علم جي بنياد تي بيان ڪيو آهي، ايمان وارن لاءِ هدايت ۽ رحمت آهي.

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّا تَأْوِيْلَهٗۗ يَوْمَ يَأْتِيْ تَأْوِيْلُهٗ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ نَسُوْهُ مِنْ قَبْلُ قَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّۚ فَهَلْ لَّنَا مِنْ شُفَعَاۤءَ فَيَشْفَعُوْا لَنَآ اَوْ نُرَدُّ فَنَعْمَلَ غَيْرَ الَّذِيْ كُنَّا نَعْمَلُۗ قَدْ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ ࣖ

hal yanẓurūna illā ta'wīlah(ū), yauma ya'tī ta'wīluhū yaqūlul-lażīna nasūhu min qablu qad jā'at rusulu rabbinā bil-ḥaqq(i), fahal lanā min syufa‘ā'a fa yasyfa‘ū lanā au nuraddu fa na‘mala gairal-lażī kunnā na‘mal(u), qad khasirū anfusahum wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

ڇا اهي صرف سچائي جي ثبوت (قرآن) جو انتظار نه ڪري رهيا آهن؟ جنهن ڏينهن سچائي جي ثبوت پهتو، انهن ماڻهن جيڪي اڳ ۾ ان کي نظرانداز ڪيو هو، چيو ته "بيشڪ، اسان جي پالڻهار جا رسول سچائي کڻي آيا آهن. پوءِ ڇا اسان لاءِ ڪو سفارشي آهي جيڪو اسان جي مدد ڪري يا اسان کي (دنيا ۾) موٽايو وڃي ته جيئن اسين چڱا ڪم ڪريون جيڪي اڳ ۾ ڪندا هئاسين؟" انهن اصل ۾ پاڻ کي نقصان پهچايو آهي ۽ جيڪي انهن اڳ ۾ ٺاهيو هو اهو انهن کان غائب ٿي ويو آهي.

اِنَّ رَبَّكُمُ اللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۗ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهٗ حَثِيْثًاۙ وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُوْمَ مُسَخَّرٰتٍۢ بِاَمْرِهٖٓ ۙاَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْاَمْرُۗ تَبٰرَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ

inna rabbakumullāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsy(i), yugsyil-lailan-nahāra yaṭlubuhū ḥaṡīṡā(n), wasy-syamsa wal-qamara wan-nujūma musakhkharātim bi'amrih(ī), alā lahul-khalqu wal-amr(u), tabārakallāhu rabbul-‘ālamīn(a).

بيشڪ، توهان جو رب الله آهي جنهن آسمانن ۽ زمين کي ڇهن دورن ۾ پيدا ڪيو، پوءِ عرش تي رهيو. هن رات کي ايندڙ ڏينهن لاءِ بند ڪري ڇڏيو جيڪو جلدي ايندڙ هو. (هن) سج، چنڊ ۽ تارا سندس حڪم جي تابع ڪيا. ياد رکو! سڀ مخلوق ۽ ڪم سندس حق آهن. پاڪ آهي الله لاءِ جيڪو سڀني جهانن جو پالڻهار آهي.

اُدْعُوْا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَّخُفْيَةً ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَۚ

ud‘ū rabbakum taḍarru‘aw wa khufūyah(tan), innahū lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

پنهنجي خدا کان عاجز دل ۽ نرم آواز سان دعا گهرو، بيشڪ هو حد کان لنگهندڙن کي پسند نٿو ڪري.

وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَا وَادْعُوْهُ خَوْفًا وَّطَمَعًاۗ اِنَّ رَحْمَتَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā wad‘ūhu khaufaw wa ṭama‘ā(n), inna raḥmatallāhi qarībum minal-muḥsinīn(a).

۽ زمين کي چڱي طرح پيدا ڪرڻ کان پوءِ ان ۾ نقصان نه پهچايو ۽ ان کان ڊڄ ۽ اميد سان دعا گهرو، بيشڪ الله جي رحمت نيڪي ڪندڙن جي تمام ويجهو آهي.

وَهُوَ الَّذِيْ يُرْسِلُ الرِّيٰحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۗ حَتّٰٓى اِذَآ اَقَلَّتْ سَحَابًا ثِقَالًا سُقْنٰهُ لِبَلَدٍ مَّيِّتٍ فَاَنْزَلْنَا بِهِ الْمَاۤءَ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۗ كَذٰلِكَ نُخْرِجُ الْمَوْتٰى لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

wa huwal-lażī yursilur-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), ḥattā iżā aqallat saḥāban ṡiqālan suqnāhu libaladim mayyitin fa anzalnā bihil-mā'a fa akhrajnā bihī min kulliṡ-ṡamarāt(i), każālika nukhrijul-mautā la‘allakum tażakkarūn(a).

اُهو ئي آهي جيڪو پنهنجي رحمت (مينهن) جي اچڻ کان اڳ خوشخبري ڏيندڙ هوا کي هلائي ٿو، پوءِ جڏهن هوا ڪڪرن کي آڻيندي آهي، ته اسين انهن کي هڪ غير آباد علائقي ڏانهن ڌڪي ڇڏيندا آهيون، پوءِ اسين ان علائقي ۾ مينهن وسائيندا آهيون. پوءِ اسان ان مينهن سان مختلف قسمن جا ميوا اُگايا. اهڙي طرح اسين مئلن کي جياريندا آهيون، اميد ته توهان سبق سکندا.

وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهٗ بِاِذْنِ رَبِّهٖۚ وَالَّذِيْ خَبُثَ لَا يَخْرُجُ اِلَّا نَكِدًاۗ كَذٰلِكَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّشْكُرُوْنَ ࣖ

wal-baladuṭ-ṭayyibu yakhruju nabātuhū bi'iżni rabbih(ī), wal-lażī khabuṡa lā yakhruju illā nakidā(n), każālika nuṣarriful-āyāti liqaumiy yasykurūn(a).

۽ زمين سٺي آهي، ٻوٽا الله جي حڪم سان گهڻو اُڀرن ٿا؛ ۽ خراب زمين، جيڪي اُڀرن ٿا سي سُڪي وڃن ٿا. اهڙي طرح اسين شڪرگذارن لاءِ (پنهنجي عظمت جون) نشانيون بار بار بيان ڪريون ٿا.

لَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖ فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī fa qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

بيشڪ اسان نوح کي سندس قوم ڏانهن موڪليو، پوءِ هن چيو ته اي منهنجي قوم! الله جي عبادت ڪريو، ان کان سواءِ توهان جو ڪو به معبود ناهي، بيشڪ مون کي ڊپ آهي ته توهان کي وڏي ڏينهن (قيامت جي ڏينهن) عذاب ۾ مبتلا ڪيو ويندو.

قَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِهٖٓ اِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qālal mala'u min qaumihī innā lanarāka fī ḍalālim mubīn(in).

سندس قوم جي سردارن چيو ته، اسان ڏسون ٿا ته تون صاف گمراهيءَ ۾ آهين.

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ ضَلٰلَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī ḍalālatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

(نوح) چيو ته اي منهنجي قوم! مان گمراھ نه آهيان پر مان جهانن جي پالڻهار جو رسول آهيان.

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنْصَحُ لَكُمْ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

uballigukum risālāti rabbī wa anṣaḥu lakum wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

مان توهان کي پنهنجي پالڻهار جو پيغام پهچائيندو آهيان، توهان کي نصيحت ڪندو آهيان، ۽ مان الله جي طرفان اهو ڄاڻندو آهيان جيڪو توهان نٿا ڄاڻو“.

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُوْا وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum wa litattaqū wa la‘allakum turḥamūn(a).

۽ اوھان کي عجب ٿو لڳي ڇا ته اوھان جي پالڻھار کان اوھان مان ھڪ ماڻھوءَ جي وسيلي ھڪ نصيحت آئي آھي، ته جيئن اوھان کي ڊيڄاري ۽ ته جيئن اوھين پرھيزگار ٿيو ۽ ته جيئن اوھان تي رحم ڪيو وڃي؟

فَكَذَّبُوْهُ فَاَنْجَيْنٰهُ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗ فِى الْفُلْكِ وَاَغْرَقْنَا الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا عَمِيْنَ ࣖ

fa każżabūhu fa anjaināhu wal-lażīna ma‘ahū fil-fulki wa agraqnal-lażīna każżabū bi'āyātinā, innahum kānū qauman ‘amīn(a).

پوءِ انهن کيس ڪوڙو چيو، پوءِ اسان کيس ۽ جيڪي ساڻس گڏ ٻيڙي ۾ هئا انهن کي بچايو. اسان انهن کي ٻوڙيو جيڪي اسان جي آيتن کي ڪوڙو سمجهن ٿا. بيشڪ اهي انڌا ماڻهو آهن.

۞ وَاِلٰى عَادٍ اَخَاهُمْ هُوْدًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ

wa ilā ‘ādin akhāḥum hūdā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), afalā tattaqūn(a).

۽ عاد جي قوم ڏانهن سندن ڀاءُ هود کي (موڪليوسين)، هن چيو ته اي منهنجي قوم! الله جي عبادت ڪريو، ان کان سواءِ توهان جو ڪو به معبود ناهي، پوءِ توهان ڇو نه ٿا ڊڄو؟

قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖٓ اِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْ سَفَاهَةٍ وَّاِنَّا لَنَظُنُّكَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī innā lanarāka fī safāhatiw wa innā lanaẓunnuka minal-kāżibīn(a).

سندس قوم جي ڪافر سردارن چيو ته: ”بيشڪ اسان توکي بلڪل چريو سمجهون ٿا ۽ اسان سمجهون ٿا ته تون ڪوڙن مان آهين“.

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ سَفَاهَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī safāhatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

(هود) جواب ڏنو ته اي منهنجي قوم! مان چريو نه آهيان پر مان سڀني جهانن جي پالڻهار جو رسول آهيان.

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنَا۠ لَكُمْ نَاصِحٌ اَمِيْنٌ

uballigukum risālāti rabbī wa ana lakum nāṣiḥun amīn(un).

مان توهان کي پنهنجي پالڻهار جو پيغام پهچائيندو آهيان ۽ توهان کي قابل اعتماد صلاح ڏيان ٿو.

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْۗ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّزَادَكُمْ فِى الْخَلْقِ بَصْۣطَةً ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum, ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di qaumi nūḥiw wa zādakum fil-khalqi basṭah(tan), fażkurū ālā'allāhi la‘allakum tufliḥūn(a).

۽ ڇا توهان کي تعجب ٿيو آهي ته توهان جي رب طرفان توهان مان هڪ مرد جي ذريعي توهان وٽ هڪ نصيحت آئي آهي ته جيئن توهان کي ڊيڄاري؟ ياد ڪريو جڏهن هن توهان کي نوح جي قوم کان پوءِ جانشين بڻايو ۽ توهان کي طاقت ۽ قد ۾ ترجيح ڏني، تنهن ڪري الله جي نعمتن کي ياد ڪريو ته جيئن توهان ڪامياب ٿيو.

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا لِنَعْبُدَ اللّٰهَ وَحْدَهٗ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَاۚ فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qālū aji'tanā lina‘budallāha waḥdahū wa nażara mā kāna ya‘budu ābā'unā, fa'tinā bimā ta‘idunā in kunta minaṣ ṣādiqīn(a).

انهن چيو ته ڇا تون اسان وٽ هن لاءِ آيو آهين ته اڪيلي الله جي عبادت ڪرين ۽ اسان جا ابا ڏاڏا جن جي عبادت ڪندا هئا تن کي ڇڏي ڏين؟ پوءِ جيڪڏهن تون سچو آهين ته پنهنجي ڌمڪي کي اسان تي ثابت ڪر!

قَالَ قَدْ وَقَعَ عَلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ رِجْسٌ وَّغَضَبٌۗ اَتُجَادِلُوْنَنِيْ فِيْٓ اَسْمَاۤءٍ سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّا نَزَّلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ فَانْتَظِرُوْٓا اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ

qāla qad waqa‘a ‘alaikum mir rabbikum rijsuw wa gaḍab(un), atujādilūnanī fī asmā'in sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā nazzalallāhu bihā min sulṭān(in), fantaẓirū innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).

(هود) جواب ڏنو ته، ”يقيناً، الله جي طرفان نفرت ۽ غضب توهان تي نازل ٿيندو. ڇا توهان مون سان انهن نالن (بتن) بابت بحث ڪرڻ چاهيو ٿا جيڪي توهان ۽ توهان جي ابن ڏاڏن پاڻ ٺاهيا آهن، جيتوڻيڪ الله ان لاءِ ڪا به معلومات نازل نه ڪئي آهي؟ جيڪڏهن ها ته انتظار ڪريو! بيشڪ، مان به توهان سان گڏ انتظار ڪندڙن مان آهيان.“

فَاَنْجَيْنٰهُ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗ بِرَحْمَةٍ مِّنَّا وَقَطَعْنَا دَابِرَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَمَا كَانُوْا مُؤْمِنِيْنَ ࣖ

fa anjaināhu wal-lażīna ma‘ahū biraḥmatim minnā wa qaṭa‘nā dābiral-lażīna każżabū bi'āyātinā wa mā kānū mu'minīn(a).

پوءِ اسان ان (هود) کي ۽ جيڪي ان سان گڏ هئا انهن کي پنهنجي رحمت سان بچايو ۽ جن اسان جي آيتن کي ڪوڙو سمجهيو انهن کي پاڙ تائين تباهه ڪيو، اهي ايمان وارا نه آهن.

وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).

۽ ثمود جي قوم ڏانهن (اسان) سندن ڀاءُ صالح کي موڪليو، ان چيو ته اي منهنجي قوم! الله جي عبادت ڪريو، ان کان سواءِ توهان جو ڪو به معبود ناهي. بيشڪ، توهان جي رب کان توهان وٽ هڪ واضح دليل آيو آهي. هي (هڪ) الله جي ڏاچي توهان لاءِ هڪ نشاني آهي. ان کي الله جي زمين تي چڙهڻ ڏيو، ان کي نقصان نه پهچايو، نه ته نتيجي ۾ توهان کي دردناڪ عذاب ملندو.

وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

۽ ياد ڪريو جڏهن هن توهان کي عاد جي قوم کان پوءِ خليفو بڻايو ۽ توهان کي زمين تي رکيو. توهان هموار جڳهن تي محل ٺاهيندا آهيو ۽ ٽڪرين تي انهن کي تراشي گهر ٺاهيندا آهيو. تنهن ڪري الله جي نعمتن کي ياد ڪريو ۽ زمين تي فساد نه ڪريو.

قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لِلَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِمَنْ اٰمَنَ مِنْهُمْ اَتَعْلَمُوْنَ اَنَّ صٰلِحًا مُّرْسَلٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قَالُوْٓا اِنَّا بِمَآ اُرْسِلَ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ

qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lil-lażīnastuḍ‘ifū liman āmana minhum ata‘lamūna anna ṣāliḥam mursalum mir rabbih(ī), qālū innā bimā ursila bihī mu'minūn(a).

متڪبر سردارن انهن ماڻهن کي چيو جيڪي ڪمزور سمجهيا ويا هئا، يعني اهي جيڪي پنهنجي قوم مان ايمان آڻي چڪا هئا، "ڇا توهان ڄاڻو ٿا ته صالح پنهنجي رب جو رسول آهي؟" انهن چيو، "بيشڪ، اسان ان تي ايمان آڻيون ٿا جيڪو هن چيو."

قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا بِالَّذِيْٓ اٰمَنْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

qālal-lażīnastakbarū innā bil-lażī āmantum bihī kāfirūn(a).

جيڪي فخر ڪن ٿا اهي چون ٿا ته، "بيشڪ، اسان ان جو انڪار ڪريون ٿا جيڪو توهان مڃيو ٿا."

فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوْا يٰصٰلِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ

fa ‘aqarun-nāqata wa ‘atau ‘an amri rabbihim wa qālū yā ṣāliḥu'tinā bimā ta‘idunā in kunta minal-mursalīn(a).

پوءِ انهن ڏاچيءَ کي ڪُٺو ۽ پنهنجي پالڻهار جي حڪم جي خلاف ورزي ڪئي، ۽ چيائون ته اي صالح! جيڪڏهن تون سچ پچ پيغمبرن مان آهين ته اسان کي پنهنجو خطرو ثابت ڪر.

فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَ

fa akhażathumur-rajfatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

پوءِ انهن تي زلزلو آيو، ۽ اهي پنهنجن گهرن جي کنڊرن ۾ مري ويا.

فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسَالَةَ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْ وَلٰكِنْ لَّا تُحِبُّوْنَ النّٰصِحِيْنَ

fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālata rabbī wa naṣaḥtu lakum wa lākil lā tuḥibbūnan-nāṣiḥīn(a).

پوءِ (صالح) انهن کان موڪلائي ويو ۽ چيائين ته، "اي منهنجي قوم! بيشڪ مون پنهنجي پالڻهار جو پيغام توهان تائين پهچايو آهي ۽ توهان کي نصيحت ڪئي آهي. پر توهان اهڙن ماڻهن کي پسند نٿا ڪريو جيڪي نصيحت ڪن ٿا."

وَلُوْطًا اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖٓ اَتَأْتُوْنَ الْفَاحِشَةَ مَا سَبَقَكُمْ بِهَا مِنْ اَحَدٍ مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ

wa lūṭan iż qāla liqaumihī ata'tūnal-fāḥisyata mā sabaqakum bihā min aḥadim minal-‘ālamīn(a).

۽ (اسان) لوط کي به موڪليو، جڏهن ان پنهنجي قوم کي چيو ته، توهان اهڙو بي حيائي جو ڪم ڇو ڪري رهيا آهيو جيڪو توهان کان اڳ (هن دنيا ۾) ڪنهن به نه ڪيو آهي.

اِنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِّنْ دُوْنِ النِّسَاۤءِۗ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُوْنَ

innakum lata'tūnar-rijāla syahwatam min dūnin-nisā'(i), bal antum qaumum musrifūn(a).

بيشڪ، توهان پنهنجي شهوت کي مردن ڏانهن ظاهر ڪيو آهي، عورتن ڏانهن نه. توهان واقعي حد کان وڌيڪ ماڻهو آهيو.

وَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اَخْرِجُوْهُمْ مِّنْ قَرْيَتِكُمْۚ اِنَّهُمْ اُنَاسٌ يَّتَطَهَّرُوْنَ

wa mā kāna jawāba qaumihī illā an qālū akhrijūhum min qaryatikum, innahum unāsuy yataṭahharūn(a).

۽ سندس قوم جو جواب ٻيو ڪجهه به نه هو سواءِ ان جي ته، ”انهن (لوط ۽ سندس پوئلڳن) کي پنهنجي ملڪ مان ڪڍي ڇڏيو، اهي اهڙا ماڻهو آهن جيڪي پاڻ کي پاڪ سمجهن ٿا.“

فَاَنْجَيْنٰهُ وَاَهْلَهٗٓ اِلَّا امْرَاَتَهٗ كَانَتْ مِنَ الْغٰبِرِيْنَ

fa anjaināhu wa ahlahū illamra'atahū kānat minal-gābirīn(a).

پوءِ اسان کيس ۽ سندس ساٿين کي بچايو، سواءِ سندس زال جي، جيڪا پوئتي رهجي ويلن مان هئي.

وَاَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَّطَرًاۗ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِيْنَ ࣖ

wa amṭarnā ‘alaihim maṭarā(n), fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mujrimīn(a).

۽ اسان انهن تي (پٿرن جو) مينهن وسايو، تنهن ڪري غور ڪريو ته جيڪو ماڻهو گناهه ڪري ٿو ان سان ڇا ٿئي ٿو.

وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَاۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَۚ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum fa auful-kaila wal-mīzāna wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā, żālikum khairul lakum in kuntum mu'minīn(a).

۽ مدين جي ماڻهن ڏانهن، اسان انهن جي ڀاءُ شعيب کي موڪليو، ان چيو ته اي منهنجي قوم! الله جي عبادت ڪريو، ان کان سواءِ توهان جو ڪو به معبود ناهي. بيشڪ، توهان جي رب کان توهان وٽ واضح دليل آيو آهي. ماپ ۽ ترازو صحيح ڪريو ۽ ڪنهن کي به ٿورو به نقصان نه پهچايو. زمين کي ان جي چڱي طرح پيدا ڪرڻ کان پوءِ نقصان نه پهچايو. جيڪڏهن توهان ايمان وارا آهيو ته اهو توهان لاءِ بهتر آهي.

وَلَا تَقْعُدُوْا بِكُلِّ صِرَاطٍ تُوْعِدُوْنَ وَتَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِهٖ وَتَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ كُنْتُمْ قَلِيْلًا فَكَثَّرَكُمْۖ وَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

wa lā taq‘udū bikulli ṣirāṭin tū‘idūna wa taṣuddūna ‘an sabīlillāhi man āmana bihī wa tabgūnahā ‘iwajā(n), ważkurū iż kuntum qalīlan fa kaṡṡarakum, wanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

۽ ڪنهن به رستي تي نه ويهو ته ايمان وارن کي الله جي رستي کان ڊيڄاري ۽ روڪيو ۽ ان کي ڦيرائڻ چاهيو. ياد رکو جڏهن توهان ٿورا هئا، تڏهن الله توهان جو تعداد وڌايو. ۽ ڌيان ڏيو ته نقصان پهچائڻ وارن سان ڇا ٿئي ٿو.

وَاِنْ كَانَ طَاۤىِٕفَةٌ مِّنْكُمْ اٰمَنُوْا بِالَّذِيْٓ اُرْسِلْتُ بِهٖ وَطَاۤىِٕفَةٌ لَّمْ يُؤْمِنُوْا فَاصْبِرُوْا حَتّٰى يَحْكُمَ اللّٰهُ بَيْنَنَاۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ ۔

wa in kāna ṭā'ifatum minkum āmanū bil-lażī ursiltu bihī wa ṭā'ifatul lam tu'minū faṣbirū ḥattā yaḥkumallāhu bainanā, wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

جيڪڏهن توهان مان ڪو گروهه اهڙو آهي جيڪو ان (تعليم) تي ايمان رکي ٿو جيڪو مون ان کي پهچائڻ لاءِ موڪليو آهي، ۽ ڪو گروهه اهڙو آهي جيڪو ايمان نه ٿو رکي، ته پوءِ صبر ڪريو جيستائين الله اسان جي وچ ۾ فيصلو ڪري. اهو بهترين فيصلو ڪندڙ آهي.

۞ قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لَنُخْرِجَنَّكَ يٰشُعَيْبُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَكَ مِنْ قَرْيَتِنَآ اَوْ لَتَعُوْدُنَّ فِيْ مِلَّتِنَاۗ قَالَ اَوَلَوْ كُنَّا كٰرِهِيْنَ

qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lanukhrijannaka yā syu‘aibu wal-lażīna āmanū ma‘aka min qaryatinā au lata‘ūdunna fī millatinā, qāla awalau kunnā kārihīn(a).

شعيب قبيلي جي متڪبر سردارن چيو ته، "اي شعيب! اسين ضرور توکي ۽ ايمان وارن کي پنهنجي ملڪ مان ڪڍي ڇڏينداسين، جيستائين تون اسان جي دين ۾ نه موٽين." شعيب چيو ته، "ڇا (تون اسان کي ڪڍي ڇڏيندين)، جيتوڻيڪ اسان کي اهو پسند نه آهي؟"

قَدِ افْتَرَيْنَا عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اِنْ عُدْنَا فِيْ مِلَّتِكُمْ بَعْدَ اِذْ نَجّٰىنَا اللّٰهُ مِنْهَاۗ وَمَا يَكُوْنُ لَنَآ اَنْ نَّعُوْدَ فِيْهَآ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ رَبُّنَاۗ وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًاۗ عَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْنَاۗ رَبَّنَا افْتَحْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمِنَا بِالْحَقِّ وَاَنْتَ خَيْرُ الْفٰتِحِيْنَ

qadiftarainā ‘alallāhi każiban in ‘udnā fī millatikum ba‘da iż najjānallāhu minhā, wa mā yakūnu lanā an na‘ūda fīhā illā ay yasyā'allāhu rabbunā, wasi‘a rabbunā kulla syai'in ‘ilmā(n), ‘alallāhi tawakkalnā, rabbanaftaḥ bainanā wa baina qauminā bil-ḥaqqi wa anta khairul-fātiḥīn(a).

بيشڪ، اسان الله تي وڏو ڪوڙ ڳالهايو هوندو جيڪڏهن اسين توهان جي دين ڏانهن موٽي وڃون، جڏهن ته الله اسان کي ان کان نجات ڏني آهي. ۽ اسان لاءِ مناسب ناهي ته اسان ان ڏانهن موٽي وڃون، جيستائين الله، اسان جو پالڻهار نه چاهي. اسان جي پالڻهار جو علم هر شيءِ کي گهيرو ڪري ٿو. اسان صرف الله تي ڀروسو ڪريون ٿا. اي اسان جا پالڻهار، اسان ۽ اسان جي قوم جي وچ ۾ انصاف سان فيصلو ڪر. تون بهترين فيصلو ڪندڙ آهين.

وَقَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لَىِٕنِ اتَّبَعْتُمْ شُعَيْبًا اِنَّكُمْ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ

wa qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī la'inittaba‘tum syu‘aiban innakum iżal lakhāsirūn(a).

۽ سندس قوم جي سردارن (شعيب) جيڪي ڪافر هئا (هڪ ٻئي کي) چيو ته جيڪڏهن توهان شعيب جي پيروي ڪئي ته يقيناً توهان نقصان وارا ٿيندؤ.

فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَۙ

fa akhażathumur-rajfatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

پوءِ انهن تي زلزلو آيو، ۽ اهي پنهنجن گهرن جي کنڊرن ۾ مري ويا.

الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا شُعَيْبًا كَاَنْ لَّمْ يَغْنَوْا فِيْهَاۚ اَلَّذِيْنَ كَذَّبُوْا شُعَيْبًا كَانُوْا هُمُ الْخٰسِرِيْنَ

al-lażīna każżabū syu‘aiban ka'allam yagnau fīhā, al-lażīna każżabū syu‘aiban kānū humul-khāsirīn(a).

جن ماڻهن شعيب کي ڪوڙو چيو، اهي ائين هئا ڄڻ ته ڪڏهن به ان (ملڪ) ۾ رهيا ئي نه هئا. جن شعيب کي ڪوڙو ڪيو، اهي ئي نقصان ۾ آهن.

فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْۚ فَكَيْفَ اٰسٰى عَلٰى قَوْمٍ كٰفِرِيْنَ ࣖ

fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālāti rabbī wa naṣaḥtu lakum, fa kaifa āsā ‘alā qaumin kāfirīn(a).

پوءِ شعيب انهن کان موڪلائي ويو ۽ چيائين ته اي منهنجي قوم! مون پنهنجي پالڻهار جو پيغام توهان تائين پهچايو آهي ۽ توهان کي نصيحت ڪئي آهي. پوءِ مان ڪافرن تي ڪيئن افسوس ڪريان؟

وَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْ قَرْيَةٍ مِّنْ نَّبِيٍّ اِلَّآ اَخَذْنَآ اَهْلَهَا بِالْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُوْنَ

wa mā arsalnā fī qaryatim min nabiyyin illā akhażnā ahlahā bil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i la‘allahum yaḍḍarra‘ūn(a).

۽ اسان ڪنهن به ملڪ ۾ ڪو به نبي نه موڪليو (۽ اتان جي رهواسين ان نبي کي رد ڪيو) پر اسان ان جي رهواسين کي تڪليف ۽ مصيبت ۾ مبتلا ڪيو ته جيئن اهي (عاجزي سان) پاڻ کي تسليم ڪن.

ثُمَّ بَدَّلْنَا مَكَانَ السَّيِّئَةِ الْحَسَنَةَ حَتّٰى عَفَوْا وَّقَالُوْا قَدْ مَسَّ اٰبَاۤءَنَا الضَّرَّاۤءُ وَالسَّرَّاۤءُ فَاَخَذْنٰهُمْ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

Ṡumma baddalnā makānas-sayyi'atil-ḥasanata ḥattā ‘afau wa qālū qad massa ābā'anaḍ-ḍarrā'u was-sarrā'u fa akhażnāhum bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

پوءِ اسان ڏک کي خوشي سان بدلائي ڇڏيو (ته جيئن سندن اولاد ۽ مال وڌيو، پوءِ انهن چيو ته بيشڪ اسان جي ابن ڏاڏن ڏک ۽ خوشي ڏٺي هئي، تنهن ڪري اسان انهن تي اوچتو عذاب پهچايو ۽ انهن کي خبر به نه پئي.

وَلَوْ اَنَّ اَهْلَ الْقُرٰٓى اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَرَكٰتٍ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ وَلٰكِنْ كَذَّبُوْا فَاَخَذْنٰهُمْ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

wa lau anna ahlal-qurā āmanū wattaqau lafataḥnā ‘alaihim barakātim minas-samā'i wal ardḍi wa lākin każżabū fa akhażnāhum bimā kānū yaksibūn(a).

۽ جيڪڏهن زمين وارا ايمان آڻين ها ۽ پرهيزگار ٿين ها ته اسان انهن کي آسمان ۽ زمين مان برڪتون عطا ڪريون ها، پر اهي (اسان جون آيتون) ڪوڙا نڪتا، تنهن ڪري اسان انهن کي انهن جي ڪرتوتن جي سزا ڏني جيڪي اهي ڪندا هئا.

اَفَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا بَيَاتًا وَّهُمْ نَاۤىِٕمُوْنَۗ

afa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā bayātaw wa hum nā'imūn(a).

ڇا ڳوٺن جا ماڻهو اسان جي عذاب کان بي خوف آهن جڏهن اهي سمهي رهيا هجن؟

اَوَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا ضُحًى وَّهُمْ يَلْعَبُوْنَ

awa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā ḍuḥaw wa hum yal‘abūn(a).

يا ڇا ڳوٺ جا ماڻهو اسان جي عذاب کان بي خوف ٿي ويا آهن جو صبح جو اچي جڏهن اهي راند ڪري رهيا هجن؟

اَفَاَمِنُوْا مَكْرَ اللّٰهِۚ فَلَا يَأْمَنُ مَكْرَ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ

afa aminū makrallāh(i), falā ya'manu makrallāhi illal-qaumul khāsirūn(a).

يا اهي الله جي (غير متوقع) عذاب کان بي خوف آهن؟ الله جي عذاب کان نقصان وارن کان سواءِ ڪو به بي خوف نه آهي.

اَوَلَمْ يَهْدِ لِلَّذِيْنَ يَرِثُوْنَ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِ اَهْلِهَآ اَنْ لَّوْ نَشَاۤءُ اَصَبْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْۚ وَنَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُوْنَ

awalam yahdi lil-lażīna yariṡūnal-arḍa mim ba‘di ahlihā allau nasyā'u aṣabnāhum biżunūbihim, wa naṭba‘u ‘alā qulūbihim fahum lā yasma‘ūn(a).

يا ڇا انهن ماڻهن کي خبر ناهي جيڪي ڪنهن زمين جي رهواسين کان پوءِ وارث ٿين ٿا ته جيڪڏهن اسان چاهيون ها ته انهن کي انهن جي گناهن جي سزا ڏيون ها ۽ انهن جي دلين تي مهر لڳايون ها ته جيئن اهي (عبرت) نه ٻڌن.

تِلْكَ الْقُرٰى نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤىِٕهَاۚ وَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا بِمَا كَذَّبُوْا مِنْ قَبْلُۗ كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِ الْكٰفِرِيْنَ

tilkal-qurā naquṣṣu ‘alaika min ambā'ihā, wa laqad jā'athum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānū liyu'minū bimā każżabū min qabl(u), każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā qulūbil-kāfirīn(a).

هي اهي زمينون آهن (جيڪي اسان تباهه ڪيون)، اسين توهان کي انهن جون ڪجهه ڳالهيون ٻڌايون ٿا. انهن جا رسول انهن وٽ واضح دليلن سان آيا هئا. پر انهن ان تي به ايمان نه آندو جنهن کي اهي اڳ ۾ ڪوڙو سمجهندا هئا. اهڙي طرح الله ڪافرن جي دلين تي مُهر لڳائي ٿو.

وَمَا وَجَدْنَا لِاَكْثَرِهِمْ مِّنْ عَهْدٍۚ وَاِنْ وَّجَدْنَآ اَكْثَرَهُمْ لَفٰسِقِيْنَ

wa mā wajadnā li'akṡarihim min ‘ahd(in), wa iw wajadnā akṡarahum lafāsiqīn(a).

۽ اسان انهن مان گھڻا کي پنهنجا واعدا پورا ڪندي نه ٿا ڏسون. ان جي بدران، اسان اهو ڏٺو ته انهن مان گھڻا واقعي بدڪار ماڻهو هئا.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَظَلَمُوْا بِهَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā bi'āyātinā ilā fir‘auna wa mala'ihī fa ẓalamū bihā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

انهن کان پوءِ، اسان موسيٰ کي پنهنجين نشانين سان فرعون ۽ سندس قوم جي سردارن ڏانهن موڪليو، ۽ انهن دليلن کي رد ڪيو، تنهن ڪري ڌيان ڏيو ته نقصان پهچائڻ وارن سان ڇا ٿيندو آهي.

وَقَالَ مُوْسٰى يٰفِرْعَوْنُ اِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

wa qāla mūsa yā fir‘aunu innī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

۽ موسيٰ چيو ته اي فرعون! بيشڪ مان سڀني جهانن جي پالڻهار جو رسول آهيان.

حَقِيْقٌ عَلٰٓى اَنْ لَّآ اَقُوْلَ عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّۗ قَدْ جِئْتُكُمْ بِبَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَرْسِلْ مَعِيَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۗ

Ḥaqīqun ‘alā allā aqūla ‘alallāhi illal-ḥaqq(a), qad ji'tukum bibayyinatim mir rabbikum fa arsil ma‘iya banī isrā'īl(a).

مون تي الله جي باري ۾ سچ ڳالهائڻ فرض آهي. بيشڪ، مان توهان وٽ توهان جي پالڻهار جي طرفان واضح دليل کڻي آيو آهيان، تنهن ڪري بني اسرائيل کي مون سان گڏ وڃڻ ڏيو.

قَالَ اِنْ كُنْتَ جِئْتَ بِاٰيَةٍ فَأْتِ بِهَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qāla in kunta ji'ta bi'āyatin fa'ti bihā in kunta minaṣ ṣādiqīn(a).

فرعون جواب ڏنو ته جيڪڏهن توهان سچا آهيو ته ڪو ثبوت آڻيو ته پوءِ ڏيکاريو ته توهان سچن ماڻهن مان آهيو.

فَاَلْقٰى عَصَاهُ فَاِذَا هِيَ ثُعْبَانٌ مُّبِيْنٌ ۖ

fa alqā ‘aṣāhu fa iżā hiya ṡu‘bānum mubīn(un).

پوءِ (موسيٰ) پنهنجو لٺ اڇلايو، ۽ اوچتو اهو لٺ هڪ وڏو نانگ بڻجي ويو.

وَّنَزَعَ يَدَهٗ فَاِذَا هِيَ بَيْضَاۤءُ لِلنّٰظِرِيْنَ ࣖ

wa naza‘a yadahū fa iżā hiya baiḍā'u lin-nāẓirīn(a).

۽ هن پنهنجو هٿ ڪڍيو ته اوچتو اهو ڏسڻ وارن لاءِ اڇو (چمڪندڙ) ٿي پيو.

قَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ عَلِيْمٌۙ

qālal-mala'u min qaumi fir‘auna inna hāżā lasāḥirum ‘alīm(un).

فرعون جي سردارن چيو تہ ”هي ماڻهو سچ پچ ۾ هڪ هوشيار جادوگر آهي،“

يُّرِيْدُ اَنْ يُّخْرِجَكُمْ مِّنْ اَرْضِكُمْ ۚ فَمَاذَا تَأْمُرُوْنَ

yurīdu ay yukhrijakum min arḍikum, fa māżā ta'murūn(a).

جيڪو توهان کي توهان جي ملڪ مان ڪڍڻ چاهي ٿو." (فرعون چيو) "پوءِ توهان ڇا ٿا صلاح ڏيو؟"

قَالُوْآ اَرْجِهْ وَاَخَاهُ وَاَرْسِلْ فِى الْمَدَاۤىِٕنِ حٰشِرِيْنَۙ

qālū arjih wa akhāhu wa arsil fil-madā'ini ḥāsyirīn(a).

(سردارن) چيو ته، کيس ۽ سندس ڀاءُ کي (ڪجهه وقت لاءِ) ترسو ۽ ڪجهه ماڻهن کي شهرن ڏانهن موڪليو ته (جادوگرن کي) گڏ ڪن.

يَأْتُوْكَ بِكُلِّ سٰحِرٍ عَلِيْمٍ

ya'tūka bikulli sāḥirin ‘alīm(in).

ته جيئن اهي سڀئي هوشيار جادوگر توهان وٽ آڻين.

وَجَاۤءَ السَّحَرَةُ فِرْعَوْنَ قَالُوْٓا اِنَّ لَنَا لَاَجْرًا اِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغٰلِبِيْنَ

wa jā'as-saḥaratu fir‘auna qālū inna lanā la'ajran in kunnā naḥnul-gālibīn(a).

۽ جادوگر فرعون وٽ آيا ۽ چيائون ته جيڪڏهن اسان کٽياسين ته اسان کي انعام ملندو؟

قَالَ نَعَمْ وَاِنَّكُمْ لَمِنَ الْمُقَرَّبِيْنَ

qāla na‘am wa innakum laminal-muqarrabīn(a).

فرعون جواب ڏنو ته، ”ها، حقيقت ۾ تون ضرور منهنجي ويجهن ماڻهن مان هوندو.“

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِمَّآ اَنْ تُلْقِيَ وَاِمَّآ اَنْ نَّكُوْنَ نَحْنُ الْمُلْقِيْنَ

qālū yā mūsā immā an tulqiya wa immā an nakūna naḥnul-mulqīn(a).

جادوگرن چيو ته اي موسيٰ! پهرين تون اڇلائين يا اسين اڇلائيون؟

قَالَ اَلْقُوْاۚ فَلَمَّآ اَلْقَوْا سَحَرُوْٓا اَعْيُنَ النَّاسِ وَاسْتَرْهَبُوْهُمْ وَجَاۤءُوْ بِسِحْرٍ عَظِيْمٍ

qāla alqū, falammā alqau saḥarū a‘yunan-nāsi wastarhabūhum wa jā'ū bisiḥrin ‘aẓīm(in).

(موسيٰ) جواب ڏنو ته، ”پهرين اُڇليو!“ پوءِ جڏهن انهن اُڇليو ته، انهن ماڻهن جي اکين تي جادو ڪيو ۽ ماڻهن کي ڊڄاريو، ڇاڪاڻ ته انهن وڏو (عجيب) جادو ڏيکاريو.

۞ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اَنْ اَلْقِ عَصَاكَۚ فَاِذَا هِيَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُوْنَۚ

wa auḥainā ilā mūsā an alqi ‘aṣāk(a), fa iżā hiya talqafu mā ya'fikūn(a).

۽ اسان موسيٰ ڏانهن وحي ڪئي ته ”پنهنجي لٺ اڇلاءِ!“ پوءِ اوچتو هن انهن جا سڀ ڪوڙ نگلي ڇڏيا.

فَوَقَعَ الْحَقُّ وَبَطَلَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَۚ

fa waqa‘al-ḥaqqu wa baṭala mā kānū ya‘malūn(a).

پوءِ سچ ثابت ٿيو، ۽ انهن جو سڀ ڪجهه بيڪار هو.

فَغُلِبُوْا هُنَالِكَ وَانْقَلَبُوْا صٰغِرِيْنَۚ

fa gulibū hunālika wanqalabū ṣāgirīn(a).

تنهنڪري اهي انهيءَ جاءِ تي شڪست کاڌائون ۽ اهي هڪ ذليل قوم بڻجي ويا.

وَاُلْقِيَ السَّحَرَةُ سٰجِدِيْنَۙ

wa ulqiyas-saḥaratu sājidīn(a).

۽ جادوگر فوراً ڪري پيا ۽ سجدو ڪري پيا.

قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

qālū āmannā birabbil-‘ālamīn(a).

انهن چيو ته اسان سڀني جهانن جي پالڻهار تي ايمان آندو آهي.

رَبِّ مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ

rabbi mūsā wa hārūn(a).

(يعني) موسيٰ ۽ هارون جو رب.

قَالَ فِرْعَوْنُ اٰمَنْتُمْ بِهٖ قَبْلَ اَنْ اٰذَنَ لَكُمْۚ اِنَّ هٰذَا لَمَكْرٌ مَّكَرْتُمُوْهُ فِى الْمَدِيْنَةِ لِتُخْرِجُوْا مِنْهَآ اَهْلَهَاۚ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ

qāla fir‘aunu āmantum bihī qabla an āżana lakum, inna hāżā lamakrum makartumūhu fil-madīnati litukhrijū minhā ahlahā, fa saufa ta‘lamūn(a).

فرعون چيو ته منهنجي اجازت کان اڳ ئي توهان ان تي ڇو ايمان آڻيو ٿا؟ حقيقت ۾، هي هڪ چال آهي جيڪا توهان هن شهر ۾ رٿي آهي، ته جيئن ان جي رهاڪن کي ٻاهر ڪڍو. پوءِ توهان کي (پنهنجي عملن جا نتيجا) معلوم ٿيندا.

لَاُقَطِّعَنَّ اَيْدِيَكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ مِّنْ خِلَافٍ ثُمَّ لَاُصَلِّبَنَّكُمْ اَجْمَعِيْنَ

la'uqaṭṭi‘anna aidiyakum wa arjulakum min khilāfin ṡumma la'uṣallibannakum ajma‘īn(a).

مان ضرور توهان جا هٿ ۽ پير هڪ ٻئي جي ابتڙ (ساڄو هٿ ۽ کاٻو پير يا ان جي برعڪس) ڪٽيندس، پوءِ مان توهان سڀني کي صليب تي چاڙهيندس.

قَالُوْٓا اِنَّآ اِلٰى رَبِّنَا مُنْقَلِبُوْنَۙ

qālū innā ilā rabbinā munqalibūn(a).

انهن (جادوگرن) جواب ڏنو ته: ”بيشڪ اسين پنهنجي پالڻهار ڏانهن موٽڻ وارا آهيون.

وَمَا تَنْقِمُ مِنَّآ اِلَّآ اَنْ اٰمَنَّا بِاٰيٰتِ رَبِّنَا لَمَّا جَاۤءَتْنَا ۗرَبَّنَآ اَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَّتَوَفَّنَا مُسْلِمِيْنَ ࣖ

wa mā tanqimu minnā illā an āmannā bi'āyāti rabbinā lammā jā'atnā, rabanā afrig ‘alainā ṣabraw wa tawaffanā muslimīn(a).

۽ تو اسان کان بدلو نه ورتو، پر هن ڪري جو اسان پنهنجي پالڻهار جي آيتن تي ايمان آندو جڏهن اهي اسان وٽ آيون." (انهن دعا گهري) "اي اسان جا پالڻهار، اسان کي صبر عطا ڪر ۽ مسلمان ٿي (تنهنجي فرمانبردار ٿي) مر."

وَقَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ اَتَذَرُ مُوْسٰى وَقَوْمَهٗ لِيُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ وَيَذَرَكَ وَاٰلِهَتَكَۗ قَالَ سَنُقَتِّلُ اَبْنَاۤءَهُمْ وَنَسْتَحْيٖ نِسَاۤءَهُمْۚ وَاِنَّا فَوْقَهُمْ قٰهِرُوْنَ

wa qālal-mala'u min qaumi fir‘auna atażaru mūsā wa qaumahū liyufsidū fil-arḍi wa yażaraka wa ālihatak(a), qāla sanuqattilu abnā'ahum wa nastaḥyī nisā'ahum, wa innā fauqahum qāhirūn(a).

۽ فرعون جي قوم جي سردارن چيو ته ڇا توهان موسيٰ ۽ سندس قوم کي هن ملڪ (مصر) ۾ تباهي مچائڻ ۽ توهان ۽ توهان جي معبودن کي ڇڏڻ جي اجازت ڏيندا؟ (فرعون) جواب ڏنو ته اسين انهن جي پٽن کي قتل ڪنداسين ۽ انهن جي ڌيئرن کي جيئرو ڇڏينداسين ۽ بيشڪ اسان کي انهن تي پورو اختيار آهي.

قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهِ اسْتَعِيْنُوْا بِاللّٰهِ وَاصْبِرُوْاۚ اِنَّ الْاَرْضَ لِلّٰهِ ۗيُوْرِثُهَا مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖۗ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِيْنَ

qāla mūsā liqaumihista‘īnū billāhi waṣbirū, innal-arḍa lillāh(i), yūriṡuhā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wal-‘āqibatu lil-muttaqīn(a).

موسيٰ پنهنجي قوم کي چيو ته الله کان مدد گهرو ۽ صبر ڪريو. بيشڪ (هي) زمين الله جي آهي، هو پنهنجن ٻانهن مان جنهن کي چاهيندو ان جو وارث بڻائيندو. ۽ (سٺي) پڇاڙي انهن لاءِ آهي جيڪي پرهيزگار آهن.

قَالُوْٓا اُوْذِيْنَا مِنْ قَبْلِ اَنْ تَأْتِيَنَا وَمِنْۢ بَعْدِ مَا جِئْتَنَا ۗقَالَ عَسٰى رَبُّكُمْ اَنْ يُّهْلِكَ عَدُوَّكُمْ وَيَسْتَخْلِفَكُمْ فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُوْنَ ࣖ

qālū ūżīnā min qabli an ta'tiyanā wa mim ba‘di mā ji'tanā, qāla ‘asā rabbukum ay yuhlika ‘aduwwakum wa yastakhlifakum fil-arḍi fa yanẓura kaifa ta‘malūn(a).

انهن (موسيٰ جي قوم) چيو ته، "اسان تي توهان جي اچڻ کان اڳ ۽ توهان جي اچڻ کان پوءِ (فرعون پاران) ظلم ڪيو ويو آهي." (موسيٰ) جواب ڏنو ته "اميد آهي ته توهان جو رب توهان جي دشمنن کي تباهه ڪندو ۽ توهان کي زمين تي خليفو بڻائيندو. پوءِ ڏسندو ته توهان ڪيئن ٿا ڪريو."

وَلَقَدْ اَخَذْنَآ اٰلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِيْنَ وَنَقْصٍ مِّنَ الثَّمَرٰتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

wa laqad akhażnā āla fir‘auna bis-sinīna wa naqṣim minaṡ-ṡamarāti la‘allahum yażżakkarūn(a).

۽ بيشڪ اسان فرعون ۽ سندس قوم کي ڪيترن سالن تائين ڏڪار ۽ ميون جي گهٽتائي جي سزا ڏني آهي، ته جيئن اهي سبق سکن.

فَاِذَا جَاۤءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ قَالُوْا لَنَا هٰذِهٖ ۚوَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَّطَّيَّرُوْا بِمُوْسٰى وَمَنْ مَّعَهٗۗ اَلَآ اِنَّمَا طٰۤىِٕرُهُمْ عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

fa iżā jā'athumul-ḥasanatu qālū lanā hāżihī, wa in tuṣibhum sayyi'atuy yaṭṭayyarū bimūsā wa mam ma‘ah(ū), alā innamā ṭā'iruhum ‘indallāhi wa lākinna aksṡarahum lā ya‘lamūn(a).

پوءِ جڏهن انهن کي ڀلائي ايندي آهي ته چوندا آهن ته هي اسان جي (ڪوشش) جي ڪري آهي. ۽ جيڪڏهن اهي ڪنهن مصيبت ۾ هوندا هئا ته موسيٰ ۽ سندس پيروڪارن تي مصيبت جو الزام لڳائيندا هئا. ڄاڻو ته انهن جو انجام الله جي هٿ ۾ آهي، پر انهن مان گهڻا نه ٿا ڄاڻن.

وَقَالُوْا مَهْمَا تَأْتِنَا بِهٖ مِنْ اٰيَةٍ لِّتَسْحَرَنَا بِهَاۙ فَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِيْنَ

wa qālū mahmā ta'tinā bihī min āyatil litasḥaranā bihā, famā naḥnu laka bimu'minīn(a).

۽ انهن (موسيٰ کي) چيو ته، اسان تي جادو ڪرڻ لاءِ تون اسان وٽ ڪهڙي به نشاني آڻيندين، اسان توکي ڪڏهن به نه مڃينداسون.

فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ الطُّوْفَانَ وَالْجَرَادَ وَالْقُمَّلَ وَالضَّفَادِعَ وَالدَّمَ اٰيٰتٍ مُّفَصَّلٰتٍۗ فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ

fa arsalnā ‘alaihimuṭ-ṭūfāna wal-jarāda wal-qummala waḍ-ḍafādi‘a wad-dama āyātim mufaṣṣalāt(in), fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).

پوءِ اسان انهن تي طوفان، ٽِڪڙ، جُون، ڏيڏر ۽ رت (پيئڻ جو پاڻي رت ۾ تبديل ٿي ويو) واضح نشانين طور موڪليا، پر انهن تڪبر ڪيو ۽ اهي گنهگار قوم هئا.

وَلَمَّا وَقَعَ عَلَيْهِمُ الرِّجْزُ قَالُوْا يٰمُوْسَى ادْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِنْدَكَۚ لَىِٕنْ كَشَفْتَ عَنَّا الرِّجْزَ لَنُؤْمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرْسِلَنَّ مَعَكَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۚ

wa lammā waqa‘a ‘alihimur-rijzu qālū yā mūsad‘u lanā rabbaka bimā ‘ahida ‘indak(a), la'in kasyafta ‘annar-rijza lanu'minanna laka wa lanursilanna ma‘aka banī isrā'īl(a).

۽ جڏهن انهن کي عذاب پهتو (جنهن جي وضاحت ڪئي وئي آهي) ته چيائون ته اي موسيٰ! پنهنجي پالڻهار کان اسان لاءِ سندس وعدي مطابق دعا گهرو. جيڪڏهن توهان اسان کان هي عذاب هٽائي سگهو ٿا ته اسان ضرور توهان تي ايمان آڻينداسين ۽ ضرور توهان سان گڏ بني اسرائيلن کي ڇڏي ڏينداسين.

فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الرِّجْزَ اِلٰٓى اَجَلٍ هُمْ بَالِغُوْهُ اِذَا هُمْ يَنْكُثُوْنَ

falammā kasyafnā ‘anhumur-rijza ilā ajalin hum bāligūhu iżā hum yankuṡūn(a).

پر جڏهن اسان انهن کان عذاب ان وقت تائين هٽايو جيڪو انهن کي پورو ڪرڻو هو، تڏهن انهن پنهنجو واعدو ٽوڙيو.

فَانْتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَاَغْرَقْنٰهُمْ فِى الْيَمِّ بِاَنَّهُمْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا عَنْهَا غٰفِلِيْنَ

fantaqamnā minhum fa agraqnāhum fil-yammi bi'annahum każżabū bi'āyātinā wa kānū ‘anhā gāfilīn(a).

پوءِ اسان انهن مان ڪجهه کي سزا ڏني، پوءِ اسان انهن کي سمنڊ ۾ ٻوڙيو ڇو ته انهن اسان جي نشانين کي ڪوڙو ڪيو ۽ اسان جي نشانين کان غافل هئا.

وَاَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِيْنَ كَانُوْا يُسْتَضْعَفُوْنَ مَشَارِقَ الْاَرْضِ وَمَغَارِبَهَا الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَاۗ وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنٰى عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَۙ بِمَا صَبَرُوْاۗ وَدَمَّرْنَا مَا كَانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَقَوْمُهٗ وَمَا كَانُوْا يَعْرِشُوْنَ

wa auraṡnal-qaumal-lażīna kānū yustaḍ‘afūna masyāriqal-arḍi wa magāribahal-latī bāraknā fīhā, wa tammat kalimatu rabbikal-ḥusnā ‘alā banī isrā'īl(a), bimā ṣabarū, wa dammarnā mā kāna yaṣna‘u fir‘aunu wa qaumuhū wa mā kānū ya‘risyūn(a).

۽ اسان مظلوم ماڻهن کي زمين جي اوڀر ۽ اولهه وارن حصن جو وارث ڪيو جنهن ۾ اسان برڪت رکي هئي. ۽ توهان جي نيڪ پالڻهار جو ڪلام بني اسرائيلن لاءِ (وعدي طور) پورو ٿيو ڇاڪاڻ ته انهن صبر ڪيو. ۽ اسان فرعون ۽ سندس قوم جي ٺاهيل شين ۽ انهن جي ٺاهيل شين کي تباهه ڪري ڇڏيو.

وَجَاوَزْنَا بِبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْبَحْرَ فَاَتَوْا عَلٰى قَوْمٍ يَّعْكُفُوْنَ عَلٰٓى اَصْنَامٍ لَّهُمْ ۚقَالُوْا يٰمُوْسَى اجْعَلْ لَّنَآ اِلٰهًا كَمَا لَهُمْ اٰلِهَةٌ ۗقَالَ اِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُوْنَ

wa jāwaznā bibanī isrā'īlal-baḥra fa atau ‘alā qaumiy ya‘kufūna ‘alā aṣnāmil lahum, qālū yā mūsaj‘al lanā ilāhan kamā lahum ālihah(tun), qāla innakum qaumun tajhalūn(a).

۽ اسان بني اسرائيل کي انهيءَ سمنڊ (بحر ڳاڙهسري جي اترئين حصي) کان بچايو. جڏهن اهي هڪ اهڙي قوم وٽ پهتا جيڪي بتن جي پوڄا ڪندا هئا، تڏهن انهن (بني اسرائيلن) چيو ته اي موسيٰ! اسان لاءِ به هڪ معبود (بت) بڻاءِ جيئن انهن جا ڪيترائي معبود (بت) آهن. (موسيٰ) جواب ڏنو ته، بيشڪ توهان بيوقوف قوم آهيو.

اِنَّ هٰٓؤُلَاۤءِ مُتَبَّرٌ مَّا هُمْ فِيْهِ وَبٰطِلٌ مَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

inna hā'ulā'i mutabbarum mā hum fīhi wa bāṭilum mā kānū ya‘malūn(a).

بيشڪ، اهي (پنهنجن عقيدن جي ڪري) تباهه ٿي ويندا ۽ جيڪي انهن ڪيو آهي اهو ضايع ٿي ويندو.

قَالَ اَغَيْرَ اللّٰهِ اَبْغِيْكُمْ اِلٰهًا وَّهُوَ فَضَّلَكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

qāla agairallāhi abgīkum ilāhaw wa huwa faḍḍalakum ‘alal-‘ālamīn(a).

موسيٰ چيو ته ڇا مون لاءِ اهو مناسب آهي ته مان الله کان سواءِ توهان لاءِ ڪو ٻيو معبود ڳوليان، جيتوڻيڪ اهو ئي آهي جنهن توهان کي (ان وقت) سڀني ماڻهن تي ترجيح ڏني آهي؟

وَاِذْ اَنْجَيْنٰكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِۚ يُقَتِّلُوْنَ اَبْنَاۤءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَاۤءَكُمْۗ وَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَاۤءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ ࣖ

wa iż anjainākum min āli fir‘auna yasūmūnakum sū'al-‘ażāb(i), yuqattilūna abnā'akum wa yastaḥyūna nisā'akum wa fī żālikum balā'um mir rabbikum ‘aẓīm(un).

۽ (ياد ڪريو، اي بني اسرائيلو) جڏهن اسان توهان کي (فرعون) ۽ سندس قوم کان بچايو، جيڪي توهان کي سخت عذاب ڏيندا هئا، اهي توهان جي پٽن کي قتل ڪندا هئا ۽ توهان جي ڌيئرن کي زندهه ڇڏيندا هئا، ۽ ان صورت ۾ اهو توهان جي رب جي طرفان هڪ وڏي آزمائش آهي.

۞ وَوٰعَدْنَا مُوْسٰى ثَلٰثِيْنَ لَيْلَةً وَّاَتْمَمْنٰهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيْقَاتُ رَبِّهٖٓ اَرْبَعِيْنَ لَيْلَةً ۚوَقَالَ مُوْسٰى لِاَخِيْهِ هٰرُوْنَ اخْلُفْنِيْ فِيْ قَوْمِيْ وَاَصْلِحْ وَلَا تَتَّبِعْ سَبِيْلَ الْمُفْسِدِيْنَ

wa wā‘adnā mūsā ṡalāṡīna lailataw wa atmamnāhā bi‘asyrin fa tamma mīqātu rabbihī arba‘īna lailah(tan), wa qāla mūsā li'akhīhi hārūnakhlufnī fī qaumī wa aṣliḥ wa lā tattabi‘ sabīlal-mufsidīn(a).

۽ اسان موسيٰ سان (تورات ڏيڻ جو) ٽيهه راتين جو واعدو ڪيو هو، ۽ اسان راتين جو تعداد ڏهن (وڌيڪ راتين) سان پورو ڪيو، تنهن ڪري خدا جو چاليهه راتيون مقرر ڪيل وقت پورو ٿيو. ۽ موسيٰ پنهنجي ڀاءُ (يعني) هارون کي چيو ته، "منهنجي قوم جي (رهنمائي) ۾ منهنجي جاءِ وٺ ۽ (پنهنجي ۽ پنهنجي قوم جي) اصلاح ڪر، ۽ ظالمن جي رستي تي نه هل."

وَلَمَّا جَاۤءَ مُوْسٰى لِمِيْقَاتِنَا وَكَلَّمَهٗ رَبُّهٗۙ قَالَ رَبِّ اَرِنِيْٓ اَنْظُرْ اِلَيْكَۗ قَالَ لَنْ تَرٰىنِيْ وَلٰكِنِ انْظُرْ اِلَى الْجَبَلِ فَاِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهٗ فَسَوْفَ تَرٰىنِيْۚ فَلَمَّا تَجَلّٰى رَبُّهٗ لِلْجَبَلِ جَعَلَهٗ دَكًّا وَّخَرَّ مُوْسٰى صَعِقًاۚ فَلَمَّآ اَفَاقَ قَالَ سُبْحٰنَكَ تُبْتُ اِلَيْكَ وَاَنَا۠ اَوَّلُ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa lammā jā'a mūsā limīqātinā wa kallamahū rabbuh(ū), qāla rabbi arinī anẓur ilaik(a), qāla lan tarānī wa lākininẓur ilal-jabali fa inistaqarra makānahū fa saufa tarānī, falammā tajallā rabbuhū lil-jabali ja‘alahū dakkaw wa kharra mūsā ṣa‘iqā(n), falammā afāqa qāla subḥānaka tubtu ilaika wa ana awwalul-mu'minīn(a).

۽ جڏهن موسيٰ اسان جي مقرر ڪيل وقت تي (مُناجات) لاءِ آيو ۽ الله ان سان (سڌي طرح) ڳالهايو، (موسيٰ) چيو ته اي منهنجا رب، مون ڏانهن ظاهر ٿيو ته جيئن مان توکي ڏسي سگهان. (الله) چيو ته، "تون مون کي نه ڏسي سگهندين، پر جبل ڏانهن ڏس، جيڪڏهن اهو (معمول مطابق) پنهنجي جاءِ تي رهيو ته تون ضرور مون کي ڏسي سگهندين." پوءِ جڏهن سندس رب جبل تي (پنهنجي عظمت) ظاهر ڪئي ته جبل تباهه ٿي ويو ۽ موسيٰ بي هوش ٿي پيو. جڏهن موسيٰ هوش ۾ آيو ته هن چيو ته، "تون پاڪ آهين، مان توبه ڪيان ٿو ۽ مان پهريون ايمان آڻيندڙ آهيان."

قَالَ يٰمُوْسٰٓى اِنِّى اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسٰلٰتِيْ وَبِكَلَامِيْ ۖفَخُذْ مَآ اٰتَيْتُكَ وَكُنْ مِّنَ الشّٰكِرِيْنَ

qāla yā mūsā inniṣṭafaituka ‘alan-nāsi birisālātī wa bikalāmī, fa khuż mā ātaituka wa kum minasy-syākirīn(a).

(الله) فرمايو ته اي موسيٰ! بيشڪ مون توکي (تنهنجي زماني ۾) ٻين ماڻهن کان پنهنجي پيغام ۽ پنهنجي ڪلام کي پهچائڻ لاءِ چونڊيو آهي، تنهن ڪري جيڪو مون توکي ڏنو آهي ان کي مضبوطيءَ سان پڪڙيو ۽ شڪرگذارن مان هجو.

وَكَتَبْنَا لَهٗ فِى الْاَلْوَاحِ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَّوْعِظَةً وَّتَفْصِيْلًا لِّكُلِّ شَيْءٍۚ فَخُذْهَا بِقُوَّةٍ وَّأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُوْا بِاَحْسَنِهَا ۗسَاُورِيْكُمْ دَارَ الْفٰسِقِيْنَ

wa katabnā lahū fil-alwāḥi min kulli syai'im mau‘iẓataw wa tafṣīlal likulli syai'(in), fa khużhā biquwwatiw wa'mur qaumaka ya'khużū bi'aḥsanihā, sa'urīkum dāral-fāsiqīn(a).

۽ اسان موسيٰ لاءِ تختين (تورات) ۾ سڀ شيون لکايون ته جيئن هر شيءِ جي نصيحت ۽ وضاحت هجي؛ تنهن ڪري (اسان چيو ته) ان کي مضبوطيءَ سان جهليو ۽ پنهنجي قوم کي چئو ته جيترو ٿي سگهي ان کي جهليو، مان توهان کي ظالمن جي زمين ڏيکاريندس.

سَاَصْرِفُ عَنْ اٰيٰتِيَ الَّذِيْنَ يَتَكَبَّرُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّۗ وَاِنْ يَّرَوْا كُلَّ اٰيَةٍ لَّا يُؤْمِنُوْا بِهَاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الرُّشْدِ لَا يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الْغَيِّ يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا عَنْهَا غٰفِلِيْنَ

sa'aṣrifu ‘an āyātiyal-lażīna yatakabbarūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), wa iy yarau kulla āyatil lā yu'minū bihā, wa iy yarau sabīlar-rusydi lā yattakhiżūhu sabīlā(n), wa iy yarau sabīlal-gayyi yattakhiżūhu sabīlā(n), żālika bi'annahum każżabū bi'āyātinā wa kānū ‘anhā gāfilīn(a).

جيڪي زمين تي بنا ڪنهن سبب جي فخر ڪن ٿا، تن کي (پنهنجي قدرت جي) نشانين کان منهن موڙي ڇڏيندس. جيتوڻيڪ اهي (منهنجي قدرت جي) هر نشاني ڏسندا تڏهن به ان تي ايمان نه آڻيندا. ۽ جيڪڏهن اهي ڪا هدايت واري واٽ ڏسندا ته ان تي نه هلندا، پر جيڪڏهن اهي گمراهي جي واٽ ڏسندا ته ان تي هلندا. اهو ان ڪري آهي جو اهي اسان جي نشانين کي رد ڪن ٿا ۽ اهي هميشه انهن کان غافل آهن.

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَلِقَاۤءِ الْاٰخِرَةِ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْۗ هَلْ يُجْزَوْنَ اِلَّا مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ࣖ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā wa liqā'il-ākhirati ḥabiṭat a‘māluhum, hal yujzauna illā mā kānū ya‘malūn(a).

۽ جيڪي اسان جي نشانين (قدرت) کي ڪوڙو سمجهن ٿا ۽ آخرت جي وجود (جو انڪار) ڪن ٿا، انهن جا عمل ضايع ٿي ويا، انهن کي انهن جي عملن جي مطابق بدلو ڏنو ويندو جيڪي انهن ڪيا هئا.

وَاتَّخَذَ قَوْمُ مُوْسٰى مِنْۢ بَعْدِهٖ مِنْ حُلِيِّهِمْ عِجْلًا جَسَدًا لَّهٗ خُوَارٌۗ اَلَمْ يَرَوْا اَنَّهٗ لَا يُكَلِّمُهُمْ وَلَا يَهْدِيْهِمْ سَبِيْلًاۘ اِتَّخَذُوْهُ وَكَانُوْا ظٰلِمِيْنَ

wattakhaża mūsā mim ba‘dihī min ḥuliyyihim ‘ijlan jasadal lahū khuwār(un), alam yarau annahū lā yukallimuhum wa lā yahdīhim sabīlā(n), ittakhażūhu wa kānū ẓālimīn(a).

۽ موسيٰ جي قوم، سندس (جبل سينا ڏانهن) وڃڻ کان پوءِ، زيورن مان هڪ گابي ٺاهيو جنهن جو جسم ۽ آواز هو. ڇا انهن کي خبر نه هئي ته گابي انهن سان ڳالهائي نه سگهندو ۽ نه ئي انهن کي رستو ڏيکاريندو؟ انهن ان کي (بت بڻائي) ورتو. اهي ظالم هئا.

وَلَمَّا سُقِطَ فِيْٓ اَيْدِيْهِمْ وَرَاَوْا اَنَّهُمْ قَدْ ضَلُّوْاۙ قَالُوْا لَىِٕنْ لَّمْ يَرْحَمْنَا رَبُّنَا وَيَغْفِرْ لَنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa lammā suqiṭa fī aidīhim wa ra'au annahum qad ḍallū, qālū la'il lam yarḥamnā rabbunā wa yagfir lanā lanakūnanna minal-khāsirīn(a).

۽ جڏهن انهن پنهنجن ڪيل ڪمن تي پشيمان ٿيا ۽ محسوس ڪيو ته اهي گمراھ ٿي ويا آهن، تڏهن چيائون ته جيڪڏهن اسان جو پالڻهار اسان تي رحم نه ڪندو ۽ اسان کي نه بخشيندو ته اسان ضرور نقصان وارن مان ٿينداسين.

وَلَمَّا رَجَعَ مُوْسٰٓى اِلٰى قَوْمِهٖ غَضْبَانَ اَسِفًاۙ قَالَ بِئْسَمَا خَلَفْتُمُوْنِيْ مِنْۢ بَعْدِيْۚ اَعَجِلْتُمْ اَمْرَ رَبِّكُمْۚ وَاَلْقَى الْاَلْوَاحَ وَاَخَذَ بِرَأْسِ اَخِيْهِ يَجُرُّهٗٓ اِلَيْهِ ۗقَالَ ابْنَ اُمَّ اِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُوْنِيْ وَكَادُوْا يَقْتُلُوْنَنِيْۖ فَلَا تُشْمِتْ بِيَ الْاَعْدَاۤءَ وَلَا تَجْعَلْنِيْ مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

wa lammā raja‘a mūsā ilā qaumihī gaḍbāna asifā(n), qāla bi'samā khalaftumūnī mim ba‘dī, a‘ajiltum amra rabbikum, wa alqal-alwāḥa wa akhaża bira'si akhīhi yajurruhū ilaih(i), qālabna umma innal-qaumastaḍ‘afūnī wa kādū yaqtulūnanī, falā tusymit biyal-a‘dā'a wa lā taj‘alnī ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

۽ جڏهن موسيٰ پنهنجي قوم ڏانهن موٽيو، تڏهن هو ڪاوڙيل ۽ غمگين ٿيو ۽ چيائين، "جڏهن مان پري هوس ته توهان ڪهڙا خراب ڪم ڪيا! ڇا توهان پنهنجي رب جي واعدي جي خلاف وڃڻ چاهيو ٿا؟" موسيٰ تختي (تورات) اڇلائي ڇڏي ۽ پنهنجي ڀاءُ (هارون) جو مٿو جهليو ۽ ان کي پاڻ ڏانهن ڇڪي ورتو. (هارون) چيو، "اي منهنجي ماءُ جا پٽ! هن قوم مون کي ڪمزور سمجهيو آهي ۽ مون کي مارڻ جي ويجهو هئا، تنهن ڪري پنهنجن دشمنن کي منهنجي مصيبت تي خوش نه ڪريو، ۽ مون کي ظالم نه بڻايو."

قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِيْ وَلِاَخِيْ وَاَدْخِلْنَا فِيْ رَحْمَتِكَ ۖوَاَنْتَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ ࣖ

qāla rabbigfirlī wa li'akhī wa adkhilnā fī raḥmatik(a), wa anta arḥamur-rāḥimīn(a).

(موسيٰ) دعا گهري ته اي منهنجا رب، مون کي ۽ منهنجي ڀاءُ کي بخش ۽ اسان کي پنهنجي رحمت ۾ داخل ڪر، ۽ تون سڀني رحم ڪندڙن کان وڌيڪ رحم ڪندڙ آهين.

اِنَّ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ سَيَنَالُهُمْ غَضَبٌ مِّنْ رَّبِّهِمْ وَذِلَّةٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُفْتَرِيْنَ

innal-lażīnattakhażul-‘ijla sayanāluhum gaḍabum mir rabbihim wa żillatun fil-ḥayātid-dun-yā, wa każālika najzil-muftarīn(a).

بيشڪ جيڪي ماڻهو گابي کي (پنهنجي عبادت لاءِ) ٺاهيندا آهن، انهن کي هڪ ڏينهن سندن پالڻهار جو غضب ۽ دنيا جي زندگي ۾ ذلت ملندي. اسين اهڙي طرح ڪوڙن کي سزا ڏيندا آهيون.

وَالَّذِيْنَ عَمِلُوا السَّيِّاٰتِ ثُمَّ تَابُوْا مِنْۢ بَعْدِهَا وَاٰمَنُوْٓا اِنَّ رَبَّكَ مِنْۢ بَعْدِهَا لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wal-lażīna ‘amilus-sayyi'āti ṡumma tābū mim ba‘dihā wa āmanū inna rabbaka mim ba‘dihā lagafūrur raḥīm(un).

۽ جن ماڻهن گناهه ڪيو، پوءِ توبه ڪئي ۽ ايمان آندو، بيشڪ تنهنجو پالڻهار ان کان پوءِ وڏو بخشڻهار، وڏو رحم ڪندڙ آهي.

وَلَمَّا سَكَتَ عَنْ مُّوْسَى الْغَضَبُ اَخَذَ الْاَلْوَاحَۖ وَفِيْ نُسْخَتِهَا هُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّلَّذِيْنَ هُمْ لِرَبِّهِمْ يَرْهَبُوْنَ

wa lammā sakata ‘am mūsal-gaḍabu akhażal-alwāḥ(a), wa fī nuskhatihā hudaw wa raḥmatul lil-lażīna hum lirabbihim yarhabūn(a).

۽ جڏهن موسيٰ جو غصو لهي ويو، تڏهن هن تختيون (تورات) کڻي (واپس) ورتيون، سندس لکڻين ۾ انهن لاءِ هدايت ۽ رحمت آهي جيڪي پنهنجي رب کان ڊڄن ٿا.

وَاخْتَارَ مُوْسٰى قَوْمَهٗ سَبْعِيْنَ رَجُلًا لِّمِيْقَاتِنَا ۚفَلَمَّآ اَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ قَالَ رَبِّ لَوْ شِئْتَ اَهْلَكْتَهُمْ مِّنْ قَبْلُ وَاِيَّايَۗ اَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ السُّفَهَاۤءُ مِنَّاۚ اِنْ هِيَ اِلَّا فِتْنَتُكَۗ تُضِلُّ بِهَا مَنْ تَشَاۤءُ وَتَهْدِيْ مَنْ تَشَاۤءُۗ اَنْتَ وَلِيُّنَا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الْغٰفِرِيْنَ

wakhtāra mūsā qaumahū sab‘īna rajulal limīqātinā, falammā akhażathumur-rajfatu qāla rabbi lau syi'ta ahlaktahum min qablu wa iyyāy(a), atuhlikunā bimā fa‘alas-sufahā'u minnā, in hiya illā fitnatuk(a), tuḍillu bihā man tasyā'u wa tahdī man tasyā'(u), anta waliyyunā fagfir lanā warḥamnā wa anta khairul-gāfirīn(a).

۽ موسيٰ پنهنجي قوم مان ستر ماڻهو چونڊيا ته جيئن اسان جي مقرر ڪيل وقت تي (اسان کان توبه گهري). جڏهن انهن کي زلزلو آيو ته موسيٰ چيو ته اي منهنجا رب، جيڪڏهن تون چاهين ها ته هن کان اڳ ئي انهن کي ۽ مون کي تباهه ڪري ڇڏين ها. ڇا تون اسان مان بي سمجهه ماڻهن جي ڪمن جي ڪري اسان کي تباهه ڪري ڇڏين ٿو؟ اهو صرف تنهنجي طرفان آزمائش آهي، جنهن کي چاهين ٿو هن آزمائش سان گمراهه ڪرين ٿو ۽ جنهن کي چاهين ٿو هدايت ڪرين ٿو. تون اسان جو اڳواڻ آهين، تنهن ڪري اسان کي معاف ڪر ۽ اسان تي رحم ڪر. تون بهترين معاف ڪندڙ آهين.

۞ وَاكْتُبْ لَنَا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَّفِى الْاٰخِرَةِ اِنَّا هُدْنَآ اِلَيْكَۗ قَالَ عَذَابِيْٓ اُصِيْبُ بِهٖ مَنْ اَشَاۤءُۚ وَرَحْمَتِيْ وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍۗ فَسَاَكْتُبُهَا لِلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَالَّذِيْنَ هُمْ بِاٰيٰتِنَا يُؤْمِنُوْنَۚ

waktub lanā fī hāżihid-dun-yā ḥasanataw wa fil-ākhirati innā hudnā ilaik(a), qāla ‘ażābī uṣību bihī man asyā'(u), wa raḥmatī wasi‘at kulla syai'(in), fa sa'aktubuhā lil-lażīna yattaqūna wa yu'tūnaz-zakāta wal-lażīna hum bi'āyātinā yu'minūn(a).

۽ اسان لاءِ دنيا ۽ آخرت ۾ ڀلائي لک. بيشڪ اسين تو ڏانهن موٽون ٿا. (الله) فرمائي ٿو ته، "مان جنهن کي چاهيندس ان کي سزا ڏيندس ۽ منهنجي رحمت هر شيءِ کي ڍڪيندي آهي. تنهن ڪري مان پنهنجي رحمت انهن تي مقرر ڪندس جيڪي پرهيزگار آهن، زڪوات ڏين ٿا ۽ جيڪي اسان جي آيتن تي ايمان رکن ٿا."

اَلَّذِيْنَ يَتَّبِعُوْنَ الرَّسُوْلَ النَّبِيَّ الْاُمِّيَّ الَّذِيْ يَجِدُوْنَهٗ مَكْتُوْبًا عِنْدَهُمْ فِى التَّوْرٰىةِ وَالْاِنْجِيْلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوْفِ وَيَنْهٰىهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبٰتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبٰۤىِٕثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ اِصْرَهُمْ وَالْاَغْلٰلَ الَّتِيْ كَانَتْ عَلَيْهِمْۗ فَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِهٖ وَعَزَّرُوْهُ وَنَصَرُوْهُ وَاتَّبَعُوا النُّوْرَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ مَعَهٗٓ ۙاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ ࣖ

al-lażīna yattabi‘ūnar-rasūlan nabiyyal-ummiyyal-lażī yajidūnahū maktūban ‘indahum fit-taurāti wal-injīli ya'muruhum bil-ma‘rūfi wa yanhāhum ‘anil-munkari wa yuḥillu lahumuṭ-ṭayyibāti wa yuḥarrimu ‘alaihimul-khabā'iṡa wa yaḍa‘u ‘anhum iṣrahum wal-aglālal-latī kānat ‘alaihim, fal-lażīna āmanū bihī wa ‘azzarūhu wa naṣarūhu wattaba‘un nūral-lażī unzila ma‘ah(ū), ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

(يعني) اهي جيڪي رسول جي پيروي ڪن ٿا، اهو نبي جيڪو اُمي آهي (لکڻ ۽ پڙهڻ نٿو ڪري سگهي) جنهن جو (نالو) اهي تورات ۽ انجيل ۾ لکيل ڏسن ٿا جيڪو انهن وٽ آهي، جيڪو انهن کي نيڪي ڪرڻ جو حڪم ڏئي ٿو ۽ برائي کان منع ڪري ٿو، ۽ جيڪو انهن لاءِ هر سٺي شيءِ کي حلال ڪري ٿو ۽ هر خراب شيءِ کي حرام ڪري ٿو، ۽ انهن کي انهن بارن ۽ زنجيرن کان آزاد ڪري ٿو جيڪي انهن تي آهن. جيڪي ماڻهو ان تي ايمان آڻين ٿا، ان جي تعريف ڪن ٿا، ان جي مدد ڪن ٿا ۽ ان روشن نور جي پيروي ڪن ٿا جيڪو هن تي نازل ٿيو هو (قرآن)، اهي خوش نصيب ماڻهو آهن.

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنِّيْ رَسُوْلُ اللّٰهِ اِلَيْكُمْ جَمِيْعًا ۨالَّذِيْ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۖ فَاٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهِ النَّبِيِّ الْاُمِّيِّ الَّذِيْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَكَلِمٰتِهٖ وَاتَّبِعُوْهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ

qul yā ayyuhan-nāsu innī rasūlullāhi ilaikum jamī‘anil-lażī lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), lā ilāha illā huwa yuḥyī wa yumīt(u), fa āminū billāhi wa rasūlihin-nabiyyil-ummiyyil-lażī yu'minu billāhi wa kalimatihī wattabi‘ūhu la‘allakum tahtadūn(a).

(محمد ﷺ) چئو ته اي انسانو! بيشڪ مان توهان سڀني ڏانهن الله جو رسول آهيان، جيڪو آسمانن ۽ زمين جي بادشاهت جو مالڪ آهي، ان کان سواءِ ڪو به معبود ناهي (جنهن جي عبادت جو حق آهي) جيڪو جياري ٿو ۽ ماري ٿو، تنهن ڪري توهان الله ۽ سندس رسول تي ايمان آڻيو، (يعني) امّي نبي تي جيڪو الله ۽ سندس ڪلامن (سندس ڪتابن) تي ايمان رکي ٿو. سندس پيروي ڪريو ته جيئن توهان هدايت حاصل ڪريو.

وَمِنْ قَوْمِ مُوْسٰٓى اُمَّةٌ يَّهْدُوْنَ بِالْحَقِّ وَبِهٖ يَعْدِلُوْنَ

wa min qaumi mūsā ummatuy yahdūna bil-ḥaqqi wa bihī ya‘dilūn(a).

۽ موسيٰ جي قوم ۾ هڪ اهڙي قوم هئي جيڪا (ماڻهن کي) سچائي جي هدايت ڪندي هئي ۽ ان سان گڏ انصاف ڪندي هئي ۽ انصاف ڪندي هئي.

وَقَطَّعْنٰهُمُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ اَسْبَاطًا اُمَمًاۗ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اِذِ اسْتَسْقٰىهُ قَوْمُهٗٓ اَنِ اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۚ فَانْۢبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًاۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْۗ وَظَلَّلْنَا عَلَيْهِمُ الْغَمَامَ وَاَنْزَلْنَا عَلَيْهِمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰىۗ كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْۗ وَمَا ظَلَمُوْنَا وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

wa qaṭṭa‘nāhumuṡnatai ‘asyrata asbāṭan umamā(n), wa auḥainā ilā mūsā iżistasqāhu qaumuhū aniḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fambajasat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, wa ẓallalnā ‘alaihimul-gamāma wa anzalnā ‘alaihimul-manna was-salwā, kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa mā ẓalamūnā wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

۽ اسان انهن کي ٻارهن قبيلن ۾ ورهايو، هر هڪ جو تعداد تمام وڏو هو، ۽ جڏهن موسيٰ کان سندس قوم پاڻي گهريو ته اسان ان ڏانهن وحي ڪئي ته "پنهنجي لٺ سان پٿر تي حملو ڪر!" پوءِ ان (پٿر) مان پاڻي جا ٻارهن چشما ڦاٽي پيا. هر قبيلو پنهنجي پيئڻ جي جاءِ کي سڃاڻي ٿو. ۽ اسان انهن تي ڪڪرن جي ڇانو ڪئي ۽ اسان انهن تي من ۽ سلويٰ نازل ڪئي. (اسان چيو ته) "اسان جي ڏنل رزق مان چڱي طرح کائو." انهن اسان تي ظلم نه ڪيو آهي، پر اهي پاڻ تي ظلم ڪندڙ آهن.

وَاِذْ قِيْلَ لَهُمُ اسْكُنُوْا هٰذِهِ الْقَرْيَةَ وَكُلُوْا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ وَقُوْلُوْا حِطَّةٌ وَّادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطِيْۤـٰٔتِكُمْۗ سَنَزِيْدُ الْمُحْسِنِيْنَ

wa iżā qīla lahumuskunū hāżihil-qaryata wa kulū minhā ḥaiṡu syi'tum wa qūlū ḥiṭṭatuw wadkhulul-bāba sujjadan nagfir lakum khaṭī'ātikum, sanazīdul-muḥsinīn(a).

۽ (ياد ڪريو) جڏهن انهن (بني اسرائيلن) کي چيو ويو ته هن زمين (بيت المقدس) ۾ رهو ۽ (ان جي پيداوار) مان جتان چاهيو کائو ۽ چئو ته اسان کي اسان جي گناهن کان نجات ڏيو ۽ دروازي ۾ سجدو ڪندي داخل ٿيو ته اسان توهان جي گناهن کي معاف ڪنداسين. بعد ۾ اسان نيڪي ڪندڙن کي (انعام) وڌائينداسين.

فَبَدَّلَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ قَوْلًا غَيْرَ الَّذِيْ قِيْلَ لَهُمْ فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِجْزًا مِّنَ السَّمَاۤءِ بِمَا كَانُوْا يَظْلِمُوْنَ ࣖ

fa baddalal-lażīna ẓalamū minhum qaulan gairal-lażī qīla lahum fa arsalnā ‘alaihim rijzam minas-samā'i bimā kānū yaẓlimūn(a).

پوءِ انهن مان ظالمن (انهن لفظن کي) اهڙين لفظن سان مٽائي ڇڏيو جيڪي انهن کي نه چيو ويو هو، تنهن ڪري اسان انهن تي انهن جي ظلم جي ڪري آسمان مان عذاب موڪليو.

وَسْـَٔلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِيْ كَانَتْ حَاضِرَةَ الْبَحْرِۘ اِذْ يَعْدُوْنَ فِى السَّبْتِ اِذْ تَأْتِيْهِمْ حِيْتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعًا وَّيَوْمَ لَا يَسْبِتُوْنَۙ لَا تَأْتِيْهِمْ ۛ كَذٰلِكَ ۛنَبْلُوْهُمْ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

was'alhum ‘anil-qaryatil-latī kānat ḥāḍiratal-baḥr(i), iż ya‘dūna fis-sabti iż ta'tīhim ḥītānuhum yauma sabtihim syurra‘aw wa yauma lā yasbitūn(a), lā ta'tīhim - każālika - nablūhum bimā kānū yafsuqūn(a).

۽ بني اسرائيلن کان سمنڊ جي ويجهو زمين بابت پڇو، جڏهن انهن ڇنڇر جي ڏينهن جي حد کان لنگهي ويا هئا ۽ جڏهن مڇي انهن وٽ آئي ته پاڻي جي مٿاڇري تي تري رهيون هيون، پر ڇنڇر کان سواءِ ٻين ڏينهن تي اهي انهن وٽ نه ٿيون اچن، اهڙي طرح اسان انهن کي آزمايو ڇاڪاڻ ته اهي ظالم هئا.

وَاِذْ قَالَتْ اُمَّةٌ مِّنْهُمْ لِمَ تَعِظُوْنَ قَوْمًاۙ ۨاللّٰهُ مُهْلِكُهُمْ اَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيْدًاۗ قَالُوْا مَعْذِرَةً اِلٰى رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

wa iż qālat ummatum minhum lima ta‘iẓūna qaumā(n), allāhu muhlikuhum au mu‘ażżibuhum ‘ażāban syadīdā(n), qālū ma‘żiratan ilā rabbikum wa la‘allahum yattaqūn(a).

۽ (ياد ڪريو) جڏهن انهن مان هڪ قوم چيو ته توهان اهڙي قوم کي ڇو نصيحت ڪندا آهيو جن کي الله تباهه ڪندو يا سخت سزا ڏيندو؟ انهن جواب ڏنو ته اسان کي توهان جي رب جي طرف عذر (آزادي) ملي ۽ ته جيئن اهي پرهيزگار ٿين.

فَلَمَّا نَسُوْا مَا ذُكِّرُوْا بِهٖٓ اَنْجَيْنَا الَّذِيْنَ يَنْهَوْنَ عَنِ السُّوْۤءِ وَاَخَذْنَا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا بِعَذَابٍۢ بَـِٔيْسٍۢ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

falammā nasū mā żukkirū bihī anjainal-lażīna yanhauna ‘anis-sū'i wa akhażnal-lażīna ẓalamū bi‘ażābim ba'īsim bimā kānū yafsuqūn(a).

پوءِ جڏهن انهن اهو وساري ڇڏيو جيڪو انهن کي ڊيڄاريو ويو هو، اسان انهن کي بچايو جيڪي ماڻهن کي برائي کان روڪيندا هئا ۽ اسان ظالمن کي سخت سزا ڏني، ڇاڪاڻ ته اهي هميشه برائي ڪندا هئا.

فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ مَّا نُهُوْا عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ

falammā ‘atau ‘am mā nuhū ‘anhu qulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).

پوءِ جڏهن انهن هر شيءِ تي وڏائي ڪئي جيڪا منع ڪئي وئي هئي، اسان انهن کي چيو ته، "اوھين عاجز بندر ٿيو."

وَاِذْ تَاَذَّنَ رَبُّكَ لَيَبْعَثَنَّ عَلَيْهِمْ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ مَنْ يَّسُوْمُهُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِۗ اِنَّ رَبَّكَ لَسَرِيْعُ الْعِقَابِۖ وَاِنَّهٗ لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa iż ta'ażżana rabbuka layab‘aṡanna ‘alaihim ilā yaumil-qiyāmati may yasūmuhum sū'al-‘ażāb(i), inna rabbaka lasarī‘ul-‘iqāb(i), wa innahū lagafūrur raḥīm(un).

۽ (ياد ڪريو) جڏهن توهان جي رب اعلان ڪيو ته هو قيامت تائين اهڙن ماڻهن کي موڪليندو جيڪي انهن (يهودين) کي بدترين سزا ڏيندا، بيشڪ توهان جو رب سزا ڏيڻ ۾ تمام جلدي ڪندڙ آهي، ۽ بيشڪ هو تمام گهڻو بخشڻهار ۽ رحم ڪندڙ آهي.

وَقَطَّعْنٰهُمْ فِى الْاَرْضِ اُمَمًاۚ مِنْهُمُ الصّٰلِحُوْنَ وَمِنْهُمْ دُوْنَ ذٰلِكَ ۖوَبَلَوْنٰهُمْ بِالْحَسَنٰتِ وَالسَّيِّاٰتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa qaṭṭa‘nāhum fil-arḍi umamā(n), minhumuṣ-ṣāliḥūna wa minhum dūna żālik(a), wa balaunāhum bil-ḥasanāti was-sayyi'āti la‘allahum yarji‘ūn(a).

۽ اسان انهن کي هن دنيا ۾ ڪيترن ئي گروهن ۾ ورهايو، انهن ۾ ڪجهه نيڪ ماڻهو آهن ۽ ڪجهه اهڙا آهن جيڪي نه آهن، ۽ اسان انهن کي نيڪي (نعمت) ۽ برائي (آفتن) سان آزمايو، ته جيئن اهي (سچائي ڏانهن) موٽي اچن.

فَخَلَفَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَّرِثُوا الْكِتٰبَ يَأْخُذُوْنَ عَرَضَ هٰذَا الْاَدْنٰى وَيَقُوْلُوْنَ سَيُغْفَرُ لَنَاۚ وَاِنْ يَّأْتِهِمْ عَرَضٌ مِّثْلُهٗ يَأْخُذُوْهُۗ اَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِّيْثَاقُ الْكِتٰبِ اَنْ لَّا يَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوْا مَا فِيْهِۗ وَالدَّارُ الْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

fa khalafa mim ba‘dihim khalfuw wariṡul-kitāba ya'khużūna ‘araḍa hāżal-adnā wa yaqūlūna sayugfaru lanā, wa iy ya'tihim ‘araḍum miṡluhū ya'khużūh(u), alam yu'khaż ‘alaihim mīṡāqul-kitābi allā yaqūlū ‘alallāhi illal-ḥaqqa wa darasū mā fīh(i), wad-dārul-ākhiratu khairul lil-lażīna yattaqūn(a), afalā ta‘qilūn(a).

پوءِ انهن کان پوءِ هڪ اهڙي نسل آئي جنهن تورات جو وارث بڻيا ۽ دنيا جو ٿورو گهڻو سامان ورتائون. پوءِ انهن چيو ته اسان کي معاف ڪيو ويندو. ۽ جيڪڏهن انهن وٽ هن دنيا جهڙو ڪجهه آيو ته اهي ان کي به ضرور وٺندا. ڇا اهي ڪتاب (تورات) ۾ هڪ عهد سان جڙيل نه هئا ته اهي الله جي باري ۾ سچ کان سواءِ ڪجهه به نه چوندا، جيتوڻيڪ انهن کي ان ۾ جيڪو ڪجهه آهي اهو سکيو هجي؟ آخرت جو گهر انهن لاءِ بهتر آهي جيڪي الله کان ڊڄن ٿا. ڇا توهان نٿا سمجهو؟

وَالَّذِيْنَ يُمَسِّكُوْنَ بِالْكِتٰبِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَۗ اِنَّا لَا نُضِيْعُ اَجْرَ الْمُصْلِحِيْنَ

wal-lażīna yumassikūna bil-kitābi wa aqāmuṣ-ṣalāh(ta), innā lā nuḍī‘u ajral-muṣliḥīn(a).

۽ جيڪي ماڻهو ڪتاب (تورات) تي عمل ڪن ٿا ۽ نماز قائم ڪن ٿا (انهن کي ثواب ڏنو ويندو) بيشڪ اسين نيڪوڪارن کي سندن اجر کان محروم نه ڪنداسين.

۞ وَاِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَاَنَّهٗ ظُلَّةٌ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهٗ وَاقِعٌۢ بِهِمْۚ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ ࣖ

wa iż nataqnal-jabala fauqahum ka'annahum ẓullatuw wa ẓannū annahū wāqi‘um bihim, khużū mā ātainākum biquwwatiw ważkurū mā fīhi la‘allakum tattaqūn(a).

۽ (ياد ڪريو) جڏهن اسان جبل کي انهن جي مٿان بلند ڪيو، اهو ائين هو جيئن (جبل) ڪڪر جي ڇانوَ ۾ هجي ۽ انهن کي يقين هو ته (جبل) انهن تي ڪِرندو. (۽ اسان انهن کي چيو ته) جيڪو اسان توهان کي ڏنو آهي ان کي مضبوطيءَ سان پڪڙيو ۽ جيڪو ان ۾ آهي ان کي هميشه ياد رکو ته جيئن توهان پرهيزگار ٿي وڃو.

وَاِذْ اَخَذَ رَبُّكَ مِنْۢ بَنِيْٓ اٰدَمَ مِنْ ظُهُوْرِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَاَشْهَدَهُمْ عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْۚ اَلَسْتُ بِرَبِّكُمْۗ قَالُوْا بَلٰىۛ شَهِدْنَا ۛاَنْ تَقُوْلُوْا يَوْمَ الْقِيٰمَةِ اِنَّا كُنَّا عَنْ هٰذَا غٰفِلِيْنَۙ

wa iż akhaża rabbuka mim banī ādama min ẓuhūrihim żurriyyatahum wa asyhadahum ‘alā anfusihim, alastu birabbikum, qālū balā - syahidnā - an taqūlū yaumal-qiyāmati innā kunnā ‘an hāżā gāfilīn(a).

۽ (ياد ڪريو) جڏهن توهان جي رب آدم جي اولاد کي ڳچيءَ (ريڙهه) مان ڪڍيو ۽ الله انهن جي روحن تي شاهدي ورتي (۽ چيو ته) ڇا مان توهان جو رب نه آهيان؟" انهن جواب ڏنو ته "ها (تون اسان جو رب آهين)، اسان شاهدي ڏيون ٿا." (اسان اهو ڪيو) ته جيئن قيامت جي ڏينهن توهان نه چئو ته "بيشڪ، اسان ان وقت هن کان غافل هئاسين."

اَوْ تَقُوْلُوْٓا اِنَّمَآ اَشْرَكَ اٰبَاۤؤُنَا مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةً مِّنْۢ بَعْدِهِمْۚ اَفَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ الْمُبْطِلُوْنَ

au taqūlū innamā asyraka ābā'unā min qablu wa kunnā żurriyyatam mim ba‘dihim, afatuhlikunā bimā fa‘alal-mubṭilūn(a).

يا ائين نه چئو ته اسان جي ابن ڏاڏن اڳ ۾ شرڪ ڪيو هو ۽ اسين انهن جي اولاد مان آهيون جيڪي انهن کان پوءِ آيا آهن. ڇا پوءِ تون اسان کي انهن جي ڪرتوتن جي ڪري هلاڪ ڪندين جيڪي گمراھ ٿيا؟

وَكَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ وَلَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa każālika nufaṣṣilul-āyāti wa la‘allahum yarji‘ūn(a).

۽ اهڙي طرح اسان آيتون بيان ڪيون ته جيئن اهي (حق ڏانهن) موٽن.

وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ الَّذِيْٓ اٰتَيْنٰهُ اٰيٰتِنَا فَانْسَلَخَ مِنْهَا فَاَتْبَعَهُ الشَّيْطٰنُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِيْنَ

watlu ‘alaihim naba'al-lażī ātaināhu āyātinā fansalakha minhā fa atba‘ahusy-syaiṭānu fa kāna minal-gāwīn(a).

۽ (اي پيغمبر) انهن کي ان شخص جي خبر پڙهي ٻڌاءِ جنهن کي اسان پنهنجون آيتون ڏنيون آهن، پوءِ هو آيتن کان الڳ ٿي وڃي ٿو، پوءِ شيطان ان جي پٺيان اچي ٿو (جيستائين هو آزمائش ۾ نه پوي) پوءِ اهو گمراهن مان ٿي وڃي ٿو.

وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).

۽ جيڪڏهن اسان چاهيون ها ته ان (آيت) سان (سندس درجو) بلند ڪريون ها، پر هو دنيا ڏانهن مائل هو ۽ پنهنجي (نيچ) خواهشن جي پيروي ڪئي، پوءِ سندس مثال ڪتي وانگر آهي، جيڪڏهن توهان ان کي ڀڄايو ته توهان پنهنجي زبان ڪڍي ڇڏيو ۽ جيڪڏهن توهان ان کي ڇڏي ڏيو ته هو (به) پنهنجي زبان ڪڍي ڇڏيو. اهو انهن ماڻهن جو مثال آهي جيڪي اسان جي آيتن کي ڪوڙو سمجهن ٿا. تنهن ڪري اهي ڳالهيون ٻڌايو ته جيئن اهي سوچين.

سَاۤءَ مَثَلًا ۨالْقَوْمُ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاَنْفُسَهُمْ كَانُوْا يَظْلِمُوْنَ

sā'a maṡalanil-qaumul-lażīna każżabū bi'āyātinā wa anfusahum kānū yaẓlimūn(a).

تمام خراب مثال آهي انهن جو جن اسان جي آيتن کي ڪوڙو ڪيو، اهي پاڻ تي ظلم ڪن ٿا.

مَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِيْۚ وَمَنْ يُّضْلِلْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

may yahdillāhu fa huwal-muhtadī, wa may yuḍlil fa ulā'ika humul-khāsirūn(a).

جيڪو الله هدايت ڪري ٿو سو هدايت يافته آهي ۽ جنهن کي الله گمراھ ڪري ٿو ته اهي ئي نقصان وارا آهن.

وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيْرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۖ لَهُمْ قُلُوْبٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اٰذَانٌ لَّا يَسْمَعُوْنَ بِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ

wa laqad żara'nā lijahannama kaṡīram minal-jinni wal-ins(i), lahum qulūbul lā yafqahūna bihā wa lahum a‘yunul lā yabṣirūna bihā wa lahum āżānul lā yasma‘ūna bihā, ulā'ika kal-an‘āmi bal hum aḍall(u), ulā'ika humul-gāfilūn(a).

۽ بيشڪ اسين دوزخ کي دوزخ سان ڀرينداسين، گھڻن جنن ۽ انسانن کي سزا ڏينداسين. انهن جا دل آهن پر اهي انهن کي (الله جي آيتن) کي سمجهڻ لاءِ استعمال نٿا ڪن ۽ انهن جون اکيون آهن (پر) اهي انهن کي ڏسڻ لاءِ استعمال نٿا ڪن، ۽ انهن جا ڪن آهن (پر) اهي انهن کي (الله جي آيتن ) کي ٻڌڻ لاءِ استعمال نٿا ڪن. اهي چوپاين وانگر آهن، اڃا به وڌيڪ بگڙيل آهن. اهي ئي بي پرواهه آهن.

وَلِلّٰهِ الْاَسْمَاۤءُ الْحُسْنٰى فَادْعُوْهُ بِهَاۖ وَذَرُوا الَّذِيْنَ يُلْحِدُوْنَ فِيْٓ اَسْمَاۤىِٕهٖۗ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ۖ

wa lillāhil-asmā'ul-ḥusnā fad‘ūhu bihā, wa żarul-lażīna yulḥidūna fī asmā'ih(ī), sayujzauna mā kānū ya‘malūn(a).

۽ الله جو نالو اسماءُ الحسنيٰ (بهترين نالو) آهي، تنهن ڪري ان کان ان کي اسماءُ الحسنيٰ چئي پڇو ۽ انهن کي ڇڏي ڏيو جيڪي سندس نالن جي غلط معنيٰ ڪڍن ٿا. انهن کي بعد ۾ انهن جي ڪيل ڪمن جو بدلو ملندو.

وَمِمَّنْ خَلَقْنَآ اُمَّةٌ يَّهْدُوْنَ بِالْحَقِّ وَبِهٖ يَعْدِلُوْنَ ࣖ

wa mimman khalaqnā ummatuy yahdūna bil-ḥaqqi wa bihī ya‘dilūn(a).

۽ جن کي اسان پيدا ڪيو آهي انهن مان ڪجهه اهڙا به آهن جيڪي انهن کي سچائي (جي بنياد) سان هدايت ڪن ٿا ۽ ان سان (به) انصاف ڪن ٿا.

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā sanastadrijuhum min ḥaiṡu lā ya‘lamūn(a).

۽ جن اسان جي آيتن کي ڪوڙو سمجهيو، اسين انهن کي بتدريج (تباهي ڏانهن) ڇڏي ڏينداسين، اهڙي طرح جو انهن کي خبر به نه هوندي.

وَاُمْلِيْ لَهُمْ ۗاِنَّ كَيْدِيْ مَتِيْنٌ

wa umlī lahum, inna kaidī matīn(un).

۽ مان انهن کي هڪ وقت جي حد ڏيندس، بيشڪ منهنجو منصوبو تمام مضبوط آهي.

اَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوْا مَا بِصَاحِبِهِمْ مِّنْ جِنَّةٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

awalam yatafakkarū mā biṣāḥibihim min jinnah(tin), in huwa illā nażīrum mubīn(un).

۽ ڇا اهي غور نٿا ڪن ته سندن ساٿي (محمد ﷺ) چريو نه آهي پر رڳو هڪ صاف ڊيڄاريندڙ آهي؟

اَوَلَمْ يَنْظُرُوْا فِيْ مَلَكُوْتِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا خَلَقَ اللّٰهُ مِنْ شَيْءٍ وَّاَنْ عَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنَ قَدِ اقْتَرَبَ اَجَلُهُمْۖ فَبِاَيِّ حَدِيْثٍۢ بَعْدَهٗ يُؤْمِنُوْنَ

awalam yanẓurū fī malakūtis-samāwāti wal-arḍi wa mā khalaqallāhu min syai'iw wa an ‘asā ay yakūna qadiqtaraba ajaluhum, fa bi'ayyi ḥadīṡim ba‘dahū yu'minūn(a).

۽ ڇا اهي آسمانن ۽ زمين جي بادشاهت ۽ الله جي پيدا ڪيل هر شيءِ تي غور نٿا ڪن، ۽ شايد انهن جو وقت (تباهي جو) ويجهو اچي ويو آهي، پوءِ هن کان پوءِ ڪهڙي خبر تي يقين ڪندا؟

مَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَلَا هَادِيَ لَهٗ ۖوَيَذَرُهُمْ فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

may yuḍlilillāhu falā hādiya lah(ū), wa yażaruhum fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

جنهن کي الله گمراهه ڪري، ان کي ڪو به هدايت نٿو ڪري سگهي. الله ان کي پنهنجي گمراهي ۾ ڀٽڪڻ جي اجازت ڏئي ٿو.

يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ السَّاعَةِ اَيَّانَ مُرْسٰىهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّيْۚ لَا يُجَلِّيْهَا لِوَقْتِهَآ اِلَّا هُوَۘ ثَقُلَتْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ لَا تَأْتِيْكُمْ اِلَّا بَغْتَةً ۗيَسْـَٔلُوْنَكَ كَاَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

yas'alūnaka ‘anis-sā‘ati ayyāna mursāhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘inda rabbī, lā yujallīhā liwaqtihā illā huw(a), ṡaqulat fis-samāwāti wal-arḍ(i), lā ta'tīkum illā bagtah(tan), yas'alūnaka ka'annaka ḥafiyyun ‘anhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘indallāhi wa lākinna akṡaran nāsi lā ya‘lamūn(a).

(اي پيغمبر) اهي توکان قيامت بابت پڇن ٿا ته اها ڪڏهن ايندي؟ چؤ ته بيشڪ قيامت جو علم منهنجي پالڻهار وٽ آهي، ان جي وقت جو وقت ان کان سواءِ ڪو به بيان نٿو ڪري سگهي. (قيامت) تمام سخت آهي (ان جو طوفان) جيڪو آسمانن ۽ زمين ۾ توهان تي اوچتو ئي نه ايندو. اهي توکان اهڙي طرح پڇن ٿا جيئن توهان ڄاڻو ٿا. چؤ ته (قيامت جو ڏينهن) جو علم الله وٽ آهي پر گهڻا ماڻهو نٿا ڄاڻن.

قُلْ لَّآ اَمْلِكُ لِنَفْسِيْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّا اِلَّا مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۗوَلَوْ كُنْتُ اَعْلَمُ الْغَيْبَ لَاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِۛ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوْۤءُ ۛاِنْ اَنَا۠ اِلَّا نَذِيْرٌ وَّبَشِيْرٌ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

qul lā amliku linafsī naf‘aw wa lā ḍarran illā mā syā'allāh(u), wa lau kuntu a‘lamul gaiba-lastakṡartu minal-khair(i) - wa mā massaniyas-sū'(u) - in ana illā nażīruw wa basyīrul liqaumiy yu'minūn(a).

(محمد ﷺ) چئو ته مان پاڻ کي ڪنهن به فائدي يا نقصان کان بچائڻ جو اختيار نٿو رکان سواءِ ان جي جيڪو الله چاهي. جيڪڏهن مون کي غيب جي خبر هجي ها ته مان جيترو ٿي سگهي نيڪي ڪريان ها ۽ مون کي ڪو به نقصان نه پهچي ها. مان ته رڳو ڊيڄاريندڙ ۽ ايمان وارن لاءِ خوشخبري ڏيندڙ آهيان.

۞ هُوَ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ وَّجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ اِلَيْهَاۚ فَلَمَّا تَغَشّٰىهَا حَمَلَتْ حَمْلًا خَفِيْفًا فَمَرَّتْ بِهٖ ۚفَلَمَّآ اَثْقَلَتْ دَّعَوَا اللّٰهَ رَبَّهُمَا لَىِٕنْ اٰتَيْتَنَا صَالِحًا لَّنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ

huwal-lażī khalaqakum min nafsiw wāḥidatiw waja‘ala minhā zaujahā liyaskuna ilaihā, falammā tagasysyāhā ḥamalat ḥamlan khafīfan fa marrat bih(ī), falammā aṡqalad da‘awallāha rabbahumā la'in ātaitanā ṣāliḥan lanakūnanna minasy-syākirīn(a).

اُهو ئي آهي جنهن توهان کي هڪ جان (آدم) مان پيدا ڪيو ۽ ان مان سندس جوڙو پيدا ڪيو، ته جيئن هو ان سان راضي ٿئي. پوءِ جڏهن هن ان کي ملايو، (سندس زال) هڪ هلڪو پيٽ پيدا ڪيو، ۽ هوءَ (ڪجهه وقت تائين) هلڪو محسوس ڪندي رهي. پوءِ جڏهن هن کي ڳرو محسوس ٿيو، ته ٻنهي (مڙس ۽ زال) پنهنجي پالڻهار الله کان دعا گهري (چيو ته) جيڪڏهن تون اسان کي هڪ نيڪ اولاد عطا ڪرين ته يقيناً اسين هميشه شڪرگذار رهنداسين.

فَلَمَّآ اٰتٰىهُمَا صَالِحًا جَعَلَا لَهٗ شُرَكَاۤءَ فِيْمَآ اٰتٰىهُمَا ۚفَتَعٰلَى اللّٰهُ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

falammā ātāhumā ṣāliḥan ja‘alā lahū syurakā'a fīmā ātāhumā, fa ta‘ālallāhu ‘ammā yusyrikūn(a).

پوءِ جڏهن انهن ٻنهي کي هڪ نيڪ ٻار ڏنو، ته انهن ان ٻار ۾ الله سان شريڪ بڻايو جيڪو هن انهن کي ڏنو هو. پوءِ الله ان کان مٿانهون آهي جيڪو اهي هڪ ٻئي سان شريڪ ڪن ٿا.

اَيُشْرِكُوْنَ مَا لَا يَخْلُقُ شَيْـًٔا وَّهُمْ يُخْلَقُوْنَۖ

ayusyrikūna mā lā yakhluqu syai'aw wa hum yukhlaqūn(a).

اهي (الله) کي اهڙي شيءِ (بت) سان ڇو شريڪ ڪن ٿا جيڪو ڪجهه به پيدا نٿو ڪري سگهي؟ جيتوڻيڪ (بت) پاڻ پيدا ڪيا ويا هئا.

وَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ لَهُمْ نَصْرًا وَّلَآ اَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُوْنَ

wa lā yastaṭī‘ūna lahum naṣraw wa lā anfusahum yanṣurūn(a).

۽ اهي (بت) پنهنجن عبادت ڪندڙن جي مدد نٿا ڪري سگهن ۽ نه ئي پاڻ جي مدد ڪري سگهن ٿا.

وَاِنْ تَدْعُوْهُمْ اِلَى الْهُدٰى لَا يَتَّبِعُوْكُمْۗ سَوَۤاءٌ عَلَيْكُمْ اَدَعَوْتُمُوْهُمْ اَمْ اَنْتُمْ صٰمِتُوْنَ

wa in tad‘ūhum ilal-hudā lā yattabi‘ūkum, sawā'un ‘alaikum ada‘autumūhum am antum ṣāmitūn(a).

۽ جيڪڏهن توهان (اي مشرڪؤ) انهن (بتن) کي هدايت لاءِ سڏيندؤ ته اهي توهان جي سڏ کي قبول نه ڪري سگهندا، نتيجو ساڳيو آهي ته توهان انهن کي سڏيو يا خاموش رهو.

اِنَّ الَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ عِبَادٌ اَمْثَالُكُمْ فَادْعُوْهُمْ فَلْيَسْتَجِيْبُوْا لَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

innal-lażīna tad‘ūna min dūnillāhi ‘ibādun amṡālukum fad‘ūhum falyastajībū lakum in kuntum ṣādiqīn(a).

بيشڪ، الله کان سواءِ جن (بتن) کي سڏيندا آهيو، اهي (ڪمزور) مخلوق آهن جيڪي توهان وانگر آهن، تنهن ڪري انهن کي سڏيو ۽ جيڪڏهن توهان سچا آهيو ته اهي توهان جي درخواست قبول ڪن.

اَلَهُمْ اَرْجُلٌ يَّمْشُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اَيْدٍ يَّبْطِشُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اَعْيُنٌ يُّبْصِرُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اٰذَانٌ يَّسْمَعُوْنَ بِهَاۗ قُلِ ادْعُوْا شُرَكَاۤءَكُمْ ثُمَّ كِيْدُوْنِ فَلَا تُنْظِرُوْنِ

alahum arjuluy yamsyūna bihā am lahum aidiy yabṭisyūna bihā am lahum a‘yunuy yubṣirūna bihā am lahum āżānuy yasma‘ūna bihā, qulid‘ū syurakā'akum ṡumma kīdūni falā tunẓirūn(i).

ڇا انهن (بتن) کي هلڻ لاءِ پير آهن، يا مضبوطيءَ سان جهلڻ لاءِ هٿ آهن، يا اکيون آهن جيڪي ڏسن، يا ڪن آهن جيڪي ٻڌن؟ (محمد ﷺ) چئو ته جن (بتن) کي توهان الله سان شريڪ سمجهو ٿا، انهن کي سڏيو، پوءِ مون کي نقصان پهچائڻ لاءِ ڪا چال هلو، ۽ وڌيڪ دير نه ڪريو.

اِنَّ وَلِيِّ َۧ اللّٰهُ الَّذِيْ نَزَّلَ الْكِتٰبَۖ وَهُوَ يَتَوَلَّى الصّٰلِحِيْنَ

inna waliyyiyallāhul-lażī nazzalal-kitāb(a), wa huwa yatawallaṣ-ṣāliḥīn(a).

بيشڪ منهنجو مددگار الله آهي جنهن ڪتاب (قرآن) نازل ڪيو آهي، اهو پرهيزگارن جي حفاظت ڪري ٿو.

وَالَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ نَصْرَكُمْ وَلَآ اَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُوْنَ

wal-lażīna tad‘ūna min dūnihī lā yastaṭī‘ūna naṣrakum wa lā anfusahum yanṣurūn(a).

۽ الله کان سواءِ جن بتن کي توهان سڏيندا آهيو، اهي توهان جي مدد نٿا ڪري سگهن، اهي پاڻ جي به مدد نٿا ڪري سگهن.

وَاِنْ تَدْعُوْهُمْ اِلَى الْهُدٰى لَا يَسْمَعُوْاۗ وَتَرٰىهُمْ يَنْظُرُوْنَ اِلَيْكَ وَهُمْ لَا يُبْصِرُوْنَ

wa in tad‘ūhum ilal-hudā lā yasma‘ū, wa tarāhum yanẓurūna ilaika wa hum lā yubṣirūn(a).

۽ جيڪڏهن توهان انهن (بتن) کي هدايت لاءِ سڏيو ته اهي ان کي ٻڌي نه سگهندا، ۽ توهان انهن کي ڏسندا ته اهي توهان ڏانهن ڏسي رهيا آهن جيتوڻيڪ اهي نه ڏسي رهيا آهن.

خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَاَعْرِضْ عَنِ الْجٰهِلِيْنَ

khużil-‘afwa wa'mur bil-‘urfi wa a‘riḍ ‘anil-jāhilīn(a).

معاف ڪندڙ ٿيو ۽ ماڻهن کي چئو ته عقلمندي سان ڪم ڪن، ۽ بيوقوف ماڻهن تي ڌيان نه ڏيو.

وَاِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطٰنِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ ۗاِنَّهٗ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa immā yanzagannaka minasy-syaiṭāni nazgun fasta‘iż billāh(i), innahū samī‘un ‘alīm(un).

۽ جيڪڏهن شيطان توهان کي ڦاسائڻ لاءِ اچي ته پوءِ الله جي پناهه وٺو، بيشڪ اهو سڀ ڪجهه ٻڌندڙ ۽ ڄاڻندڙ آهي.

اِنَّ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا اِذَا مَسَّهُمْ طٰۤىِٕفٌ مِّنَ الشَّيْطٰنِ تَذَكَّرُوْا فَاِذَا هُمْ مُّبْصِرُوْنَۚ

innal-lażīnattaqau iżā massahum ṭā'ifum minasy-syaiṭāni tażakkarū fa iżā hum mubṣirūn(a).

بيشڪ جيڪي الله کان ڊڄن ٿا، جڏهن شيطان جو ڪو بڇڙو خيال انهن تي ڇانئجي وڃي ٿو، ته اهي فوراً الله کي ياد ڪن ٿا، ۽ پوءِ اهي (پنهنجيون غلطيون) ڏسن ٿا.

وَاِخْوَانُهُمْ يَمُدُّوْنَهُمْ فِى الْغَيِّ ثُمَّ لَا يُقْصِرُوْنَ

wa ikhwānuhum yamuddūnahum fil-gayyi ṡumma lā yuqṣirūn(a).

۽ انهن جا دوست (ڪافر ۽ بدڪار) شيطانن کي گمراھ ڪرڻ ۾ مدد ڪن ٿا ۽ اهي (گمراھ ڪرڻ کان) نه ٿا رڪجن.

وَاِذَا لَمْ تَأْتِهِمْ بِاٰيَةٍ قَالُوْا لَوْلَا اجْتَبَيْتَهَاۗ قُلْ اِنَّمَآ اَتَّبِعُ مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ مِنْ رَّبِّيْۗ هٰذَا بَصَاۤىِٕرُ مِنْ رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa iżā lam ta'tihim bi'āyatin qālū lau lajtabaitahā, qul inamā attabi‘u mā yūḥā ilayya mir rabbī, hāżā baṣā'iru mir rabbikum wa hudaw wa raḥmatul liqaumiy yu'minūn(a).

۽ جيڪڏهن توهان (محمد ﷺ) انهن کي ڪا آيت نه پڙهو ٿا ته اهي چون ٿا ته توهان پاڻ آيت ڇو نه ٿا ٺاهيو؟ (محمد ﷺ) چئو ته، "يقيناً، مان صرف ان جي پيروي ڪريان ٿو جيڪو منهنجي رب مون ڏانهن وحي ڪيو آهي. (قرآن) اهي توهان جي رب جي طرفان واضح دليل آهن، هدايت ۽ رحمت انهن لاءِ آهن جيڪي ايمان آڻين ٿا."

وَاِذَا قُرِئَ الْقُرْاٰنُ فَاسْتَمِعُوْا لَهٗ وَاَنْصِتُوْا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

wa iżā quri'al-qur'ānu fastami‘ū lahū wa anṣitū la‘allakum turḥamūn(a).

۽ جڏهن قرآن پڙهيو وڃي ته پوءِ ٻڌو ۽ خاموش رهو ته جيئن توهان تي رحم ڪيو وڃي.

وَاذْكُرْ رَّبَّكَ فِيْ نَفْسِكَ تَضَرُّعًا وَّخِيْفَةً وَّدُوْنَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ وَلَا تَكُنْ مِّنَ الْغٰفِلِيْنَ

ważkur rabbaka fī nafsika taḍarru‘aw wa khīfataw wa dūnal-jahri minal-qauli bil-guduwwi wal-āṣāli wa lā takum minal-gāfilīn(a).

۽ پنهنجي رب کي پنهنجن دلين ۾ عاجزي ۽ خوف سان ۽ بلند آواز سان صبح ۽ شام ياد ڪريو، ۽ غافلن مان نه ٿيو.

اِنَّ الَّذِيْنَ عِنْدَ رَبِّكَ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَيُسَبِّحُوْنَهٗ وَلَهٗ يَسْجُدُوْنَ ࣖ ۩

innal-lażīna ‘inda rabbika lā yastakbirūna ‘an ‘ibādatihī wa yusabbiḥūnahū wa lahū yasjudūn(a).

بيشڪ جيڪي ماڻهو تنهنجي پالڻهار وٽ آهن، اهي الله جي عبادت ڪرڻ ۾ ڪو به شڪ نٿا ڪن ۽ ان کي پاڪ ڪن ٿا ۽ صرف ان کي سجدو ڪن ٿا.

الۤمّۤصۤ ۚ

alif lām mīm ṣād.

الف لام ميم شاد.

كِتٰبٌ اُنْزِلَ اِلَيْكَ فَلَا يَكُنْ فِيْ صَدْرِكَ حَرَجٌ مِّنْهُ لِتُنْذِرَ بِهٖ وَذِكْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ

kitābun unzila ilaika falā yakun fī ṣadrika ḥarajum minhu litunżira bihī wa żikrā lil-mu'minīn(a).

(هي) ڪتاب آهي جيڪو توهان ڏانهن نازل ڪيو ويو آهي (اي پيغمبر) تنهن ڪري ان کان تنگ نه ٿيو ته جيئن توهان ان سان ڊيڄاريو ۽ ايمان وارن لاءِ نصيحت هجي.

اِتَّبِعُوْا مَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَلَا تَتَّبِعُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَۗ قَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَ

ittabi‘ū mā unzila ilaikum mir rabbikum wa lā tattabi‘ū min dūnihī auliyā'(a), qalīlam mā tażakkarūn(a).

جيڪو اوھان ڏانھن اوھان جي پالڻھار کان نازل ٿيو آھي تنھن جي پيروي ڪريو ۽ اُن کان سواءِ ٻئي ڪنھن جي اڳواڻي نه ڪريو، اوھين تمام گھٽ نصيحت وٺو ٿا.

وَكَمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَا فَجَاۤءَهَا بَأْسُنَا بَيَاتًا اَوْ هُمْ قَاۤىِٕلُوْنَ

wa kam min qaryatin ahlaknāhā fa jā'ahā ba'sunā bayātan au hum qā'ilūn(a).

اسان ڪيتريون ئي زمينون تباهه ڪيون آهن، اسان جو عذاب (انهن جي رهواسين تي) رات جو آيو، يا جڏهن اهي ڏينهن ۾ آرام ڪري رهيا هئا.

فَمَا كَانَ دَعْوٰىهُمْ اِذْ جَاۤءَهُمْ بَأْسُنَآ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

famā kāna da‘wāhum iż jā'ahum ba'sunā illā an qālū innā kunnā ẓālimīn(a).

پوءِ جڏهن انهن تي اسان جو عذاب پهتو ته انهن جي شڪايت رڳو اهو چوڻ هئي ته: ”بيشڪ اسين ظالم هئاسين.“

فَلَنَسْـَٔلَنَّ الَّذِيْنَ اُرْسِلَ اِلَيْهِمْ وَلَنَسْـَٔلَنَّ الْمُرْسَلِيْنَۙ

fa lanas'alannal-lażīna ursila ilaihim wa lanas'alannal-mursalīn(a).

پوءِ اسين ضرور انهن ماڻهن کان پڇنداسين جن کي (رسولن کان) سڏ مليو آهي ۽ اسين رسولن کان به پڇنداسين ته

فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيْهِمْ بِعِلْمٍ وَّمَا كُنَّا غَاۤىِٕبِيْنَ

fa lanaquṣṣanna ‘alaihim bi‘ilmiw wa mā kunnā gā'ibīn(a).

۽ اسين ضرور (پنهنجي) علم سان انهن کي ٻڌائينداسين ۽ اسين (انهن کان) پري نه آهيون.

وَالْوَزْنُ يَوْمَىِٕذِ ِۨالْحَقُّۚ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوَازِيْنُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

wal-waznu yauma'iżinil-ḥaqq(u), faman ṡaqulat mawāzīnuhū fa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

انهيءَ ڏينهن ترازو (نيڪي جو) توريو ويندو، پوءِ جيڪو به (نيڪي جو) ترازو توريندو، اهي ئي خوش نصيب آهن.

وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِيْنُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ بِمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَظْلِمُوْنَ

wa man khaffat mawāzīnuhū fa ulā'ikal-lażīna khasirū anfusahum bimā kānū bi'āyātinā yaẓlimūn(a).

۽ جن جي (نيڪين جي) پڙَ هلڪي ٿي، اهي ئي آهن جن اسان جي آيتن کي ڪوڙو سمجهڻ جي ڪري پاڻ کي نقصان پهچايو.

وَلَقَدْ مَكَّنّٰكُمْ فِى الْاَرْضِ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ ࣖ

wa laqad makkannākum fil-arḍi wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisy(a), qalīlam mā tasykurūn(a).

۽ بيشڪ اسان توهان کي زمين تي آباد ڪيو آهي ۽ ان ۾ توهان لاءِ روزي جو ذريعو بڻايو آهي (پر) توهان تمام گهٽ شڪرگذار آهيو.

وَلَقَدْ خَلَقْنٰكُمْ ثُمَّ صَوَّرْنٰكُمْ ثُمَّ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ لَمْ يَكُنْ مِّنَ السّٰجِدِيْنَ

wa laqad khalaqnākum ṡumma ṣawwarnākum ṡumma qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīs(a), lam yakum minas-sājidīn(a).

۽ بيشڪ اسان اوھان کي پيدا ڪيو، پوءِ اوھان کي شڪل ڏني، پوءِ ملائڪن کي چيو ته آدم کي سجدو ڪريو، پوءِ شيطان کانسواءِ سڀني سجدو ڪيو، اھو (ابليس) سجدي ڪندڙن مان نه آھي.

قَالَ مَا مَنَعَكَ اَلَّا تَسْجُدَ اِذْ اَمَرْتُكَ ۗقَالَ اَنَا۠ خَيْرٌ مِّنْهُۚ خَلَقْتَنِيْ مِنْ نَّارٍ وَّخَلَقْتَهٗ مِنْ طِيْنٍ

qāla mā mana‘aka allā tasjuda iż amartuk(a), qāla ana khairum minh(u), khalaqtanī min nāriw wa khalaqtahū min ṭīn(in).

(الله) چيو ته جڏهن مون توکي چيو ته توکي ڪهڙي ڳالهه (آدم کي) سجدو ڪرڻ کان روڪيو؟ (ابليس) جواب ڏنو ته مان هن کان بهتر آهيان، تو مون کي باهه مان پيدا ڪيو جڏهن ته ان کي مٽيءَ مان پيدا ڪيو.

قَالَ فَاهْبِطْ مِنْهَا فَمَا يَكُوْنُ لَكَ اَنْ تَتَكَبَّرَ فِيْهَا فَاخْرُجْ اِنَّكَ مِنَ الصّٰغِرِيْنَ

qāla fahbiṭ minhā famā yakūnu laka an tatakabbara fīhā fakhruj innaka minaṣ-ṣāgirīn(a).

(الله) فرمايو تہ پوءِ اُن (آسمان) مان لھي وڃ، ڇو تہ توکي اُن تي فخر ڪرڻ نہ گھرجي، نڪر! بيشڪ تون خوار مخلوق مان آھين.

قَالَ اَنْظِرْنِيْٓ اِلٰى يَوْمِ يُبْعَثُوْنَ

qāla anẓirnī ilā yaumi yub‘aṡūn(a).

(شيطان) چيو ته: ”مون کي ان ڏينهن تائين مهلت ڏيو جڏهن اهي (ماڻهو) جيئرا ڪيا ويندا“.

قَالَ اِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِيْنَ

qāla innaka minal-munẓarīn(a).

(الله) فرمايو ته، سچ پچ، تون انهن مان آهين جن کي مهلت ڏني وئي آهي.

قَالَ فَبِمَآ اَغْوَيْتَنِيْ لَاَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيْمَۙ

qāla fabimā agwaitanī la'aq‘udanna lahum ṣirāṭakal-mustaqīm(a).

(ابليس) جواب ڏنو ته، ”ڇاڪاڻ ته تو مون کي گمراهه ڪيو آهي، مان ضرور انهن کي تنهنجي سڌي رستي کان روڪيندس.

ثُمَّ لَاٰتِيَنَّهُمْ مِّنْۢ بَيْنِ اَيْدِيْهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ اَيْمَانِهِمْ وَعَنْ شَمَاۤىِٕلِهِمْۗ وَلَا تَجِدُ اَكْثَرَهُمْ شٰكِرِيْنَ

Ṡumma la'ātiyannahum mim baini aidīhim wa min khalfihim wa ‘an aimānihim wa ‘an syamā'ilihim, wa lā tajidu akṡarahum syākirīn(a).

پوءِ ضرور اڳيان، پويان، ساڄي ۽ کاٻي پاسي کان انهن تي ايندس، ۽ توهان انهن مان گهڻن کي شڪرگذار نه لهندؤ.

قَالَ اخْرُجْ مِنْهَا مَذْءُوْمًا مَّدْحُوْرًا ۗ لَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ لَاَمْلَـَٔنَّ جَهَنَّمَ مِنْكُمْ اَجْمَعِيْنَ

qālakhruj minhā maż'ūmam madḥūrā(n), laman tabi‘aka minhum la'amla'anna jahannama minkum ajma‘īn(a).

(الله) فرمايو ته، ”ان (جنت) مان ذليل ۽ تڙيل ٿي نڪري وڃ، بيشڪ جيڪو به انهن مان تنهنجي پيروي ڪندو، مان ضرور توهان سڀني سان جهنم ڀريندس.“

وَيٰٓاٰدَمُ اسْكُنْ اَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ فَكُلَا مِنْ حَيْثُ شِئْتُمَا وَلَا تَقْرَبَا هٰذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُوْنَا مِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa yā ādamuskun anta wa zaujukal-jannata fa kulā min ḥaiṡu syi'tumā wa lā taqrabā hāżihisy-syajarata fa takūnā minaẓ-ẓālimīn(a).

۽ (الله فرمايو) ”اي آدم! پنهنجي زال سان گڏ جنت ۾ رهو ۽ جيڪو وڻيو سو کائو. پر هن وڻ جي ويجهو نه وڃو، (جيڪڏهن ويجهو آيو ته) توهان ٻئي ظالمن مان ٿيندؤ.“

فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطٰنُ لِيُبْدِيَ لَهُمَا مَا وٗرِيَ عَنْهُمَا مِنْ سَوْءٰتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهٰىكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هٰذِهِ الشَّجَرَةِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَا مَلَكَيْنِ اَوْ تَكُوْنَا مِنَ الْخٰلِدِيْنَ

fa waswasa lahumasy-syaiṭānu liyubdiya lahumā mā wūriya ‘anhumā min sau'ātihimā wa qāla mā nahākumā rabbukumā ‘an hāżihisy-syajarati illā an takūnā malakaini au takūnā minal-khālidīn(a).

پوءِ شيطان انهن کي بڇڙا خيال ڏنا ته جيئن انهن جي شرمگاهن (جيڪي) ڍڪيل هئا، کي ظاهر ڪري. ۽ (شيطان) چيو ته، "توهان جي خدا توهان ٻنهي کي صرف هن وڻ جي ويجهو وڃڻ کان منع ڪيو آهي، ته جيئن توهان ٻئي ملائڪ نه بڻجي وڃو يا (جنت ۾) هميشه رهڻ وارا ماڻهو نه بڻجي وڃو."

وَقَاسَمَهُمَآ اِنِّيْ لَكُمَا لَمِنَ النّٰصِحِيْنَۙ

wa qāsamahumā innī lakumā laminan-nāṣiḥīn(a).

۽ (شيطان) ٻنهي کي قسم کڻي چيو ته: ”بيشڪ مان ضرور توهان جي صلاحڪارن مان آهيان“.

فَدَلّٰىهُمَا بِغُرُوْرٍۚ فَلَمَّا ذَاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْءٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفٰنِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَّرَقِ الْجَنَّةِۗ وَنَادٰىهُمَا رَبُّهُمَآ اَلَمْ اَنْهَكُمَا عَنْ تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَاَقُلْ لَّكُمَآ اِنَّ الشَّيْطٰنَ لَكُمَا عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

fa dallāhumā bigurūr(in), falammā żāqasy-syajarata badat lahumā sau'ātuhumā wa ṭafiqā yakhṣifāni ‘alaihimā miw waraqil-jannah(ti), wa nādāhumā rabbuhumā alam anhakumā ‘an tilkumasy-syajarati wa aqul lakumā innasy-syaiṭāna lakumā ‘aduwwum mubīn(un).

ان (شيطان) انهن کي دوکي سان ورغلايو. جڏهن انهن وڻ جو ميوو چکيو ته ان جي بري ٿيڻ انهن تي ظاهر ٿي پئي، تنهن ڪري اهي ان کي جنت جي پنن سان ڍڪڻ لڳا. خدا انهن کي آواز ڏنو ته ڇا مون توهان کي ان وڻ کان نه روڪيو هو ۽ توهان کي نه ٻڌايو هو ته شيطان توهان ٻنهي جو کليل دشمن آهي؟

قَالَا رَبَّنَا ظَلَمْنَآ اَنْفُسَنَا وَاِنْ لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

qālā rabbanā ẓalamnā anfusanā wa illam tagfir lanā wa tarḥamnā lanakūnanna minal-khāsirīn(a).

ٻنهي چيو ته اي اسان جا پالڻهار، اسان پاڻ تي ظلم ڪيو آهي، جيڪڏهن تون اسان کي معاف نه ڪندين ۽ اسان تي رحم نه ڪندين ته اسان ضرور نقصان وارن مان ٿينداسين.

قَالَ اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚوَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

qālahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).

(الله) فرمايو ته هيٺ لهي وڃو! توهان هڪ ٻئي سان دشمني ڪندا. زمين توهان جو رهائش ۽ عيش عشرت آهي مقرر وقت تائين.

قَالَ فِيْهَا تَحْيَوْنَ وَفِيْهَا تَمُوْتُوْنَ وَمِنْهَا تُخْرَجُوْنَ ࣖ

qāla fīhā taḥyauna wa fīhā tamūtūna wa minhā tukhrajūn(a).

(الله) فرمائي ٿو ته، اتي توهان رهندا، اتي توهان مرندا، ۽ اتان (به) توهان کي جيئرو ڪيو ويندو.

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ قَدْ اَنْزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُّوَارِيْ سَوْءٰتِكُمْ وَرِيْشًاۗ وَلِبَاسُ التَّقْوٰى ذٰلِكَ خَيْرٌۗ ذٰلِكَ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

yā banī ādama qad anzalnā ‘alaikum libāsay yuwārī sau'ātikum wa rīsyā(n), wa libāsut-taqwā żālika khair(un), żālika min āyātillāhi la‘allahum yażżakkarūn(a).

اي آدم جي اولاد! بيشڪ اسان توهان جي اگھاڙي کي ڍڪڻ ۽ توهان جي سينگار لاءِ ڪپڙا پيدا ڪيا آهن. پر پرهيزگاري جو لباس، اهو بهتر آهي. اهي الله جي قدرت جون ڪجهه نشانيون آهن، اميد ته اهي ياد رکندا.

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ لَا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطٰنُ كَمَآ اَخْرَجَ اَبَوَيْكُمْ مِّنَ الْجَنَّةِ يَنْزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوْءٰتِهِمَا ۗاِنَّهٗ يَرٰىكُمْ هُوَ وَقَبِيْلُهٗ مِنْ حَيْثُ لَا تَرَوْنَهُمْۗ اِنَّا جَعَلْنَا الشَّيٰطِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ لِلَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ

yā banī ādama lā yaftinannakumusy-syaiṭānu kamā akhraja abawaikum minal-jannati yanzi‘u ‘anhumā libāsahumā liyuriyahumā sau'ātihimā, innahū yarākum huwa wa qabīluhū min ḥaiṡu lā taraunahum, innā ja‘alnasy-syayāṭīna auliyā'a lil-lażīna lā yu'minūn(a).

اي آدم جا اولاد! شيطان اوھان کي ائين نه ٺڳي جيئن اوھان جي ماءُ پيءُ کي بھشت مان ڪڍي ڇڏيو ھو، انھن کان سندن ڪپڙا لاھي ڇڏيا ھئا ته جيئن سندن شرمگاھہ ڏيکارين. بيشڪ اھو ۽ سندس ساٿي اوھان کي اتان ڏسندا آھن جتان اوھين انھن کي نٿا ڏسي سگھو. بيشڪ اسان شيطانن کي ڪافرن جو اڳواڻ بڻايو آھي.

وَاِذَا فَعَلُوْا فَاحِشَةً قَالُوْا وَجَدْنَا عَلَيْهَآ اٰبَاۤءَنَا وَاللّٰهُ اَمَرَنَا بِهَاۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاۤءِۗ اَتَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iżā fa‘alū fāḥisyatan qālū wajadnā ‘alaihā ābā'anā wallāhu amaranā bihā, qul innallāha lā ya'muru bil-faḥsyā'(i), ataqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

۽ جڏهن اهي ڪو بي حيائي جو ڪم ڪن ٿا ته چون ٿا ته اسان پنهنجن ابن ڏاڏن کي ائين ڪندي ڏٺو ۽ الله اسان کي اهو ڪرڻ جو حڪم ڏنو آهي. چئو ته بيشڪ الله ڪڏهن به بڇڙن ڪمن جو حڪم نه ٿو ڏئي. توهان الله جي باري ۾ اهڙيون ڳالهيون ڇو ٿا ڪريو جيڪي توهان نٿا ڄاڻو؟

قُلْ اَمَرَ رَبِّيْ بِالْقِسْطِۗ وَاَقِيْمُوْا وُجُوْهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّادْعُوْهُ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۗ كَمَا بَدَاَكُمْ تَعُوْدُوْنَۗ

qul amara rabbī bil-qisṭ(i), wa aqīmū wujūhakum ‘inda kulli masjidiw wad‘ūhu mukhliṣīna lahud-dīn(a), kamā bada'akum ta‘ūdūn(a).

چؤ ته منهنجي پالڻهار مون کي حڪم ڏنو آهي ته انصاف سان ڪم ڪر. هر نماز ۾ پنهنجو منهن (الله ڏانهن) ڦيراءِ ۽ صرف ان جي عبادت ڪريو. توهان ان ڏانهن موٽايا ويندا جيئن توهان کي اصل ۾ پيدا ڪيو ويو هو.

فَرِيْقًا هَدٰى وَفَرِيْقًا حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلٰلَةُ ۗاِنَّهُمُ اتَّخَذُوا الشَّيٰطِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَيَحْسَبُوْنَ اَنَّهُمْ مُّهْتَدُوْنَ

farīqan hadā wa farīqan ḥaqqa ‘alaihimuḍ-ḍalālah(tu), innahumuttakhażusy-syayāṭīna auliyā'a min dūnillāhi wa yaḥsabūna annahum muhtadūn(a).

انهن مان ڪن کي هدايت ڏني ۽ ڪن کي حق سان گمراھ ڪيو ويو، انهن الله کي ڇڏي شيطانن کي پنهنجو سرپرست بنايو ۽ سمجهندا هئا ته اهي هدايت يافته آهن.

۞ يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ خُذُوْا زِيْنَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّكُلُوْا وَاشْرَبُوْا وَلَا تُسْرِفُوْاۚ اِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِيْنَ ࣖ

yā banī ādama khużū zīnatakum ‘inda kulli masjidiw wa kulū wasyrabū wa lā tusrifū, innahū lā yuḥibbul-musrifīn(a).

اي آدم جي اولاد! هر دفعي جڏهن توهان مسجد ۾ داخل ٿيو ته پنهنجا سٺا ڪپڙا پائيندا رهو، کائو ۽ پيئو، پر ان ۾ زيادتي نه ڪريو، بيشڪ الله انهن ماڻهن کي پسند نٿو ڪري جيڪي وڌاءُ ڪن ٿا.

قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِيْنَةَ اللّٰهِ الَّتِيْٓ اَخْرَجَ لِعِبَادِهٖ وَالطَّيِّبٰتِ مِنَ الرِّزْقِۗ قُلْ هِيَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا خَالِصَةً يَّوْمَ الْقِيٰمَةِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

qul man ḥarrama zīnatallāhil-latī akhraja li‘ibādihī waṭ-ṭayyibāti minar-rizq(i), qul hiya lil-lażīna āmanū fil-ḥayātid-dun-yā khāliṣatay yaumal-qiyāmah(ti), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

(اي پيغمبر!) چئو تہ الله پنھنجي ٻانھن لاءِ جيڪي زيور ۽ سٺيون شيون ڏنيون آھن، تن کي ڪنھن حرام ڪيو آھي؟ چئو تہ ھي سڀ انھن لاءِ آھي جيڪي دنيا جي زندگيءَ ۾ ايمان رکن ٿا، ۽ خاص طور تي (انهن لاءِ) قيامت جي ڏينھن تي. اھڙي طرح اسين آيتون انھن لاءِ بيان ڪريون ٿا جيڪي ڄاڻن ٿا.

قُلْ اِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَالْاِثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَاَنْ تُشْرِكُوْا بِاللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهٖ سُلْطٰنًا وَّاَنْ تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qul innamā ḥarrama rabbiyal-fawāḥisya mā ẓahara minhā wa mā baṭana wal-iṡma wal-bagya bigairil-ḥaqqi wa an tusyrikū billāhi mā lam yunazzil bihī sulṭānaw wa an taqūlū ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

(محمد ﷺ) چئو ته منهنجو پالڻهار صرف ظاهر ۽ لڪيل سڀني بي حيائي، گناهه، ناانصافي جي ڪمن کي بغير ڪنهن سبب جي، ۽ (منع ڪري ٿو) ته توهان الله سان ڪنهن اهڙي شيءِ کي شريڪ ڪريو جنهن لاءِ هن ڪو دليل ظاهر نه ڪيو هجي، ۽ (منع ڪري ٿو) ته توهان الله بابت اهڙيون ڳالهيون ڳالهايون جيڪي توهان نٿا ڄاڻو.

وَلِكُلِّ اُمَّةٍ اَجَلٌۚ فَاِذَا جَاۤءَ اَجَلُهُمْ لَا يَسْتَأْخِرُوْنَ سَاعَةً وَّلَا يَسْتَقْدِمُوْنَ

wa likulli ummatin ajal(un), fa iżā jā'a ajaluhum lā yasta'khirūna sā‘ataw wa lā yastaqdimūn(a).

۽ هر قوم جي موت (وقت جي حد) آهي. جڏهن انهن جي موت ايندي آهي، ته اهي هڪ لمحي جي دير يا تيزي جي درخواست نٿا ڪري سگهن.

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ اِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَقُصُّوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِيْۙ فَمَنِ اتَّقٰى وَاَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

yā banī ādama immā ya'tiyannakum rusulum minkum yaquṣṣūna ‘alaikum āyātī, famanittaqā wa aṣlaḥa falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

اي آدم جي اولاد جيڪڏهن توهان وٽ توهان مان رسول اچن جيڪي توهان کي منهنجون آيتون ٻڌائين، پوءِ جيڪو نيڪي ڪري ۽ پاڻ سڌاري ته انهن تي ڪو به خوف ناهي ۽ نه اهي غمگين ٿيندا.

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

پر جيڪي اسان جي آيتن کي ڪوڙو سمجهن ٿا ۽ انهن تي تڪبر ڪن ٿا، اهي جهنم وارا آهن، اهي ان ۾ هميشه رهندا.

فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِهٖۗ اُولٰۤىِٕكَ يَنَالُهُمْ نَصِيْبُهُمْ مِّنَ الْكِتٰبِۗ حَتّٰٓى اِذَا جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُنَا يَتَوَفَّوْنَهُمْۙ قَالُوْٓا اَيْنَ مَا كُنْتُمْ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗقَالُوْا ضَلُّوْا عَنَّا وَشَهِدُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰفِرِيْنَ

faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bi'āyātih(ī), ulā'ika yanāluhum naṣībuhum minal-kitāb(i), ḥattā iżā jā'athum rusulunā yatawaffaunahum, qālū aina mā kuntum tad‘ūna min dūnillāh(i), qālū ḍallū ‘annā wa syahidū ‘alā anfusihim annahum kānū kāfirīn(a).

ڪير وڌيڪ ظالم آهي ان کان جيڪو الله تي ڪوڙ ٺاهي يا سندس آيتن کي رد ڪري؟ انهن کي ڪتاب ۾ بيان ڪيل حصو ملندو جيستائين اسان جا رسول (فرشتا) انهن وٽ نه ايندا ته انهن جي جان وٺن. انهن (فرشتن) چيو ته "اوھين الله کان سواءِ ڪھڙي معبود جي عبادت ڪندا آھيو؟" انهن (مشرڪن) جواب ڏنو ته "اسان کان سڀ ڪجھ غائب ٿي ويو آهي." ۽ اهي پاڻ تي شاهدي ڏين ٿا ته اهي ڪافر آهن.

قَالَ ادْخُلُوْا فِيْٓ اُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ فِى النَّارِۙ كُلَّمَا دَخَلَتْ اُمَّةٌ لَّعَنَتْ اُخْتَهَا ۗحَتّٰٓى اِذَا ادَّارَكُوْا فِيْهَا جَمِيْعًا ۙقَالَتْ اُخْرٰىهُمْ لِاُوْلٰىهُمْ رَبَّنَا هٰٓؤُلَاۤءِ اَضَلُّوْنَا فَاٰتِهِمْ عَذَابًا ضِعْفًا مِّنَ النَّارِ ەۗ قَالَ لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَّلٰكِنْ لَّا تَعْلَمُوْنَ

qāladkhulū fī umamin qad khalat min qablikum minal-jinni wal-insi fin-nār(i), kullamā dakhalat ummatul la‘anat ukhtahā, ḥattā iżaddārakū fīhā jamī‘ā(n), qālat ukhrāhum li'ūlāhum rabbanā hā'ulā'i aḍallūnā fa ātihim ‘ażāban ḍi‘fam minan-nār(i), qāla likullin ḍi‘fuw wa lākil lā ta‘lamūn(a).

الله فرمائي ٿو ته، "اوھين جنن ۽ انسانن جي ٽولي سان گڏ دوزخ جي باھ ۾ داخل ٿيو جيڪي اوھان کان اڳ ھئا. جڏھن به ڪو ماڻھو داخل ٿيندو آھي، ته پنھنجن ڀائرن کي لعنت ڪندو آھي، ايتري قدر جو جڏھن سڀ داخل ٿيندا آھن، ته پوءِ جيڪو (داخل ٿيو) ان شخص کي جيڪو پھريون (داخل ٿيو) چوندو آھي ته، "اي اسان جا پالڻھار، انھن اسان کي گمراھ ڪيو آھي. انھن تي دوزخ جو عذاب ٻيڻو ڪر." الله فرمائي ٿو ته، "انھن مان ھر ھڪ کي ٻيڻو (عذاب) ملندو، پر اوھين نه ٿا ڄاڻو."

وَقَالَتْ اُوْلٰىهُمْ لِاُخْرٰىهُمْ فَمَا كَانَ لَكُمْ عَلَيْنَا مِنْ فَضْلٍ فَذُوْقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْسِبُوْنَ ࣖ

wa qālat ūlāhum li'ukhrāhum famā kāna lakum ‘alainā min faḍlin fa żūqul-‘ażāba bimā kuntum taksibūn(a).

۽ جيڪو ماڻهو پهرين (داخل ٿيو) ان کي چيو جيڪو بعد ۾ (داخل ٿيو)، "توکي اسان تي ذري به برتري ناهي. تنهن ڪري پنهنجي ڪيل ڪم جي سزا محسوس ڪر."

اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ

innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).

بيشڪ جيڪي اسان جي آيتن کي ڪوڙو ڪن ٿا ۽ انهن تي تڪبر ڪن ٿا، انهن لاءِ آسمان جا دروازا نه کوليا ويندا ۽ نه ئي اهي جنت ۾ داخل ٿيندا جيستائين اُٺ سُئي جي سوراخ مان نه لنگهي. اهڙي طرح اسين بڇڙن ڪمن ڪندڙن کي سزا ڏيون ٿا.

لَهُمْ مِّنْ جَهَنَّمَ مِهَادٌ وَّمِنْ فَوْقِهِمْ غَوَاشٍۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ

lahum min jahannama mihāduw wa min fauqihim gawāsy(in), wa każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

انهن لاءِ دوزخ جي باهه جا بسترا آهن ۽ انهن جي مٿان (دوزخ جي باهه جا) ڪپڙا آهن، اسان ظالمن کي اهڙي طرح سزا ڏيون ٿا.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lā nukallifu nafsan illā wus‘ahā, ulā'ika aṣḥābul-jannah(ti), hum fīhā khālidūn(a).

۽ جيڪي ايمان آڻين ٿا ۽ چڱا ڪم ڪن ٿا، اسين ڪنهن کي به سندس طاقت کان سواءِ تڪليف نه ڏينداسون، اهي جنت وارا آهن، اهي ان ۾ هميشه رهندا.

وَنَزَعْنَا مَا فِيْ صُدُوْرِهِمْ مِّنْ غِلٍّ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُۚ وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ هَدٰىنَا لِهٰذَاۗ وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَآ اَنْ هَدٰىنَا اللّٰهُ ۚ لَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّۗ وَنُوْدُوْٓا اَنْ تِلْكُمُ الْجَنَّةُ اُوْرِثْتُمُوْهَا بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

wa naza‘nā mā fī ṣudūrihim min gillin tajrī min taḥtihimul-anhār(u), wa qālul-ḥamdu lillāhil-lażī hadānā lihāżā, wa mā kunnā linahtadiya lau lā an hadānallāh(u), laqad jā'at rusulu rabbinā bil-ḥaqq(i), wa nūdū an tilkumul-jannatu ūriṡtumūhā bimā kuntum ta‘malūn(a).

۽ اسان انهن جي سينن مان انتقام کي اُڇلي ڇڏيو، جنهن جي هيٺان نهرون وهنديون هيون. انهن چيو ته الله جو شڪر آهي جنهن اسان کي هي (جنت) ڏيکاريو. جيڪڏهن الله اسان کي نه ڏيکاري ها ته اسان هدايت نه حاصل ڪريون ها. بيشڪ اسان جي پالڻهار جا رسول سچائي کڻي آيا آهن. انهن کي چيو ويو ته هي جنت آهي جيڪا توهان کي وارث ڪئي وئي آهي، انهن جي عملن جي ڪري جيڪي توهان ڪيا آهن.

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ اَصْحٰبَ النَّارِ اَنْ قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّا فَهَلْ وَجَدْتُّمْ مَّا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا ۗقَالُوْا نَعَمْۚ فَاَذَّنَ مُؤَذِّنٌۢ بَيْنَهُمْ اَنْ لَّعْنَةُ اللّٰهِ عَلَى الظّٰلِمِيْنَ

wa nādā aṣḥābul-jannati aṣḥāban-nāri an qad wajadnā mā wa‘adanā rabbunā ḥaqqan fahal wajattum mā wa‘ada rabbukum ḥaqqā(n), qālū na‘am, fa ażżana mu'ażżinum bainahum al la‘natullāhi ‘alaẓ-ẓālimīn(a).

۽ جنت وارن دوزخ وارن کي سڏ ڪيو ته، "بيشڪ، اسان کي اهو مليو آهي جيڪو خدا اسان سان واعدو ڪيو هو اهو سچ آهي. ڇا توهان کي اهو مليو آهي جيڪو خدا توهان سان واعدو ڪيو هو اهو سچ آهي؟" انهن جواب ڏنو، "اهو صحيح آهي." پوءِ سڏيندڙ (فرشتي) انهن جي وچ ۾ اعلان ڪيو ته، "ظالمن تي الله جي لعنت آهي،"

اَلَّذِيْنَ يَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَيَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ كٰفِرُوْنَۘ

al-lażīna yaṣuddūna ‘an sabīlillāhi wa yabgūnahā ‘iwajā(n), wa hum bil-ākhirati kāfirūn(a).

(يعني) اهي جيڪي الله جي رستي کان (ٻين کي) روڪين ٿا ۽ ان کي هٽائڻ جي ڪوشش ڪن ٿا. اهي ئي آخرت جو انڪار ڪندڙ آهن.

وَبَيْنَهُمَا حِجَابٌۚ وَعَلَى الْاَعْرَافِ رِجَالٌ يَّعْرِفُوْنَ كُلًّا ۢ بِسِيْمٰىهُمْۚ وَنَادَوْا اَصْحٰبَ الْجَنَّةِ اَنْ سَلٰمٌ عَلَيْكُمْۗ لَمْ يَدْخُلُوْهَا وَهُمْ يَطْمَعُوْنَ

wa bainahumā ḥijāb(un), wa ‘alal-a‘rāfi rijāluy ya‘rifūna kullam bisīmāhum, wa nādau aṣḥābal-jannati an salāmun ‘alaikum, lam yadkhulūhā wa hum yaṭma‘ūn(a).

۽ انهن (جنت ۽ دوزخ جي رهواسين) جي وچ ۾ هڪ پردو آهي، ۽ اعراف (بلند ترين جڳهه) تي اهڙا ماڻهو آهن جيڪي هڪ ٻئي کي پنهنجي نشانين سان سڃاڻن ٿا، اهي جنت وارن کي سڏيندا ته "توهان تي سلام هجي." اهي اڃا تائين داخل نه ٿيا آهن، پر اهي (داخل ٿيڻ لاءِ) تيار آهن.

۞ وَاِذَا صُرِفَتْ اَبْصَارُهُمْ تِلْقَاۤءَ اَصْحٰبِ النَّارِۙ قَالُوْا رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa iżā ṣurifat abṣāruhum tilqā'a aṣḥābin-nāri qālū rabbanā lā taj‘alnā ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

۽ جڏهن انهن جون نظرون جهنم وارن ڏانهن ڦيرايون وينديون ته اهي چوندا ته اي اسان جا رب، اسان کي انهن ظالمن ۾ شامل نه ڪر.

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْاَعْرَافِ رِجَالًا يَّعْرِفُوْنَهُمْ بِسِيْمٰىهُمْ قَالُوْا مَآ اَغْنٰى عَنْكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُوْنَ

wa nādā aṣḥābul-a‘rāfi rijālay ya‘rifūnahum bisīmāhum qālū mā agnā ‘ankum jam‘ukum wa mā kuntum tastakbirūn(a).

۽ اعراف (بلند ترين جاءِ) تي رهندڙن جن کي اهي سڃاڻندا هئا، انهن کي اشارن سان سڏيو ۽ چيو ته، ”جيڪو مال توهان گڏ ڪيو آهي ۽ جنهن تي توهان فخر ڪريو ٿا، اهو توهان جي ڪنهن به ڪم جو ناهي.

اَهٰٓؤُلَاۤءِ الَّذِيْنَ اَقْسَمْتُمْ لَا يَنَالُهُمُ اللّٰهُ بِرَحْمَةٍۗ اُدْخُلُوا الْجَنَّةَ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَلَآ اَنْتُمْ تَحْزَنُوْنَ

ahā'ulā'il-lażīna aqsamtum lā yanāluhumullāhu biraḥmah(tin), udkhulul-jannata lā khaufun ‘alaikum wa lā antum taḥzanūn(a).

ڇا هي اهي ماڻهو آهن جن بابت توهان قسم کڻندا هئا ته الله جي رحمت انهن تي نه پهچندي؟ (الله فرمايو) "جنت ۾ داخل ٿيو، توهان لاءِ ڪو به خوف ناهي ۽ نه ئي توهان غمگين ٿيندا."

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ النَّارِ اَصْحٰبَ الْجَنَّةِ اَنْ اَفِيْضُوْا عَلَيْنَا مِنَ الْمَاۤءِ اَوْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ ۗقَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ حَرَّمَهُمَا عَلَى الْكٰفِرِيْنَۙ

wa nādā aṣḥābun-nāri aṣḥābal-jannati an afīḍū ‘alainā minal-mā'i au mimmā razaqakumullāh(u), qālū innallāha ḥarramahumā ‘alal-kāfirīn(a).

دوزخ جا ماڻهو جنت وارن کي سڏيندا ته اسان تي ٿورو پاڻي وجهو يا جيڪو ڪجهه الله توهان کي ڏنو آهي، انهن جواب ڏنو ته بيشڪ الله ٻئي ڪافرن تي حرام ڪيا آهن.

الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَهُمْ لَهْوًا وَّلَعِبًا وَّغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَاۚ فَالْيَوْمَ نَنْسٰىهُمْ كَمَا نَسُوْا لِقَاۤءَ يَوْمِهِمْ هٰذَاۙ وَمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

al-lażīnattakhażū dīnahum lahwaw wa la‘ibaw wa garrathumul-ḥayātud-dun-yā, fal-yauma nansāhum kamā nasū liqā'a yaumihim hāżā, wa mā kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

(يعني) اهي جن پنهنجي دين کي راند ۽ مذاق بڻايو آهي، ۽ انهن کي دنيا جي زندگي ٺڳيو آهي، تنهن ڪري اڄ (قيامت جي ڏينهن) اسان انهن کي وساري ڇڏيون ٿا جيئن اهي اڳ ۾ اڄ جي ملاقات کي وساري چڪا هئا، ۽ ڇاڪاڻ ته انهن اسان جي آيتن جو انڪار ڪيو هو.

وَلَقَدْ جِئْنٰهُمْ بِكِتٰبٍ فَصَّلْنٰهُ عَلٰى عِلْمٍ هُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa laqad ji'nāhum bikitābin faṣṣalnāhu ‘alā ‘ilmin hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).

بيشڪ اسان انهن وٽ ڪتاب (قرآن) آندو آهي، جنهن کي اسان علم جي بنياد تي بيان ڪيو آهي، ايمان وارن لاءِ هدايت ۽ رحمت آهي.

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّا تَأْوِيْلَهٗۗ يَوْمَ يَأْتِيْ تَأْوِيْلُهٗ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ نَسُوْهُ مِنْ قَبْلُ قَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّۚ فَهَلْ لَّنَا مِنْ شُفَعَاۤءَ فَيَشْفَعُوْا لَنَآ اَوْ نُرَدُّ فَنَعْمَلَ غَيْرَ الَّذِيْ كُنَّا نَعْمَلُۗ قَدْ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ ࣖ

hal yanẓurūna illā ta'wīlah(ū), yauma ya'tī ta'wīluhū yaqūlul-lażīna nasūhu min qablu qad jā'at rusulu rabbinā bil-ḥaqq(i), fahal lanā min syufa‘ā'a fa yasyfa‘ū lanā au nuraddu fa na‘mala gairal-lażī kunnā na‘mal(u), qad khasirū anfusahum wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

ڇا اهي صرف سچائي جي ثبوت (قرآن) جو انتظار نه ڪري رهيا آهن؟ جنهن ڏينهن سچائي جي ثبوت پهتو، انهن ماڻهن جيڪي اڳ ۾ ان کي نظرانداز ڪيو هو، چيو ته "بيشڪ، اسان جي پالڻهار جا رسول سچائي کڻي آيا آهن. پوءِ ڇا اسان لاءِ ڪو سفارشي آهي جيڪو اسان جي مدد ڪري يا اسان کي (دنيا ۾) موٽايو وڃي ته جيئن اسين چڱا ڪم ڪريون جيڪي اڳ ۾ ڪندا هئاسين؟" انهن اصل ۾ پاڻ کي نقصان پهچايو آهي ۽ جيڪي انهن اڳ ۾ ٺاهيو هو اهو انهن کان غائب ٿي ويو آهي.

اِنَّ رَبَّكُمُ اللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۗ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهٗ حَثِيْثًاۙ وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُوْمَ مُسَخَّرٰتٍۢ بِاَمْرِهٖٓ ۙاَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْاَمْرُۗ تَبٰرَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ

inna rabbakumullāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsy(i), yugsyil-lailan-nahāra yaṭlubuhū ḥaṡīṡā(n), wasy-syamsa wal-qamara wan-nujūma musakhkharātim bi'amrih(ī), alā lahul-khalqu wal-amr(u), tabārakallāhu rabbul-‘ālamīn(a).

بيشڪ، توهان جو رب الله آهي جنهن آسمانن ۽ زمين کي ڇهن دورن ۾ پيدا ڪيو، پوءِ عرش تي رهيو. هن رات کي ايندڙ ڏينهن لاءِ بند ڪري ڇڏيو جيڪو جلدي ايندڙ هو. (هن) سج، چنڊ ۽ تارا سندس حڪم جي تابع ڪيا. ياد رکو! سڀ مخلوق ۽ ڪم سندس حق آهن. پاڪ آهي الله لاءِ جيڪو سڀني جهانن جو پالڻهار آهي.

اُدْعُوْا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَّخُفْيَةً ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَۚ

ud‘ū rabbakum taḍarru‘aw wa khufūyah(tan), innahū lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

پنهنجي خدا کان عاجز دل ۽ نرم آواز سان دعا گهرو، بيشڪ هو حد کان لنگهندڙن کي پسند نٿو ڪري.

وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَا وَادْعُوْهُ خَوْفًا وَّطَمَعًاۗ اِنَّ رَحْمَتَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā wad‘ūhu khaufaw wa ṭama‘ā(n), inna raḥmatallāhi qarībum minal-muḥsinīn(a).

۽ زمين کي چڱي طرح پيدا ڪرڻ کان پوءِ ان ۾ نقصان نه پهچايو ۽ ان کان ڊڄ ۽ اميد سان دعا گهرو، بيشڪ الله جي رحمت نيڪي ڪندڙن جي تمام ويجهو آهي.

وَهُوَ الَّذِيْ يُرْسِلُ الرِّيٰحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۗ حَتّٰٓى اِذَآ اَقَلَّتْ سَحَابًا ثِقَالًا سُقْنٰهُ لِبَلَدٍ مَّيِّتٍ فَاَنْزَلْنَا بِهِ الْمَاۤءَ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۗ كَذٰلِكَ نُخْرِجُ الْمَوْتٰى لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

wa huwal-lażī yursilur-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), ḥattā iżā aqallat saḥāban ṡiqālan suqnāhu libaladim mayyitin fa anzalnā bihil-mā'a fa akhrajnā bihī min kulliṡ-ṡamarāt(i), każālika nukhrijul-mautā la‘allakum tażakkarūn(a).

اُهو ئي آهي جيڪو پنهنجي رحمت (مينهن) جي اچڻ کان اڳ خوشخبري ڏيندڙ هوا کي هلائي ٿو، پوءِ جڏهن هوا ڪڪرن کي آڻيندي آهي، ته اسين انهن کي هڪ غير آباد علائقي ڏانهن ڌڪي ڇڏيندا آهيون، پوءِ اسين ان علائقي ۾ مينهن وسائيندا آهيون. پوءِ اسان ان مينهن سان مختلف قسمن جا ميوا اُگايا. اهڙي طرح اسين مئلن کي جياريندا آهيون، اميد ته توهان سبق سکندا.

وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهٗ بِاِذْنِ رَبِّهٖۚ وَالَّذِيْ خَبُثَ لَا يَخْرُجُ اِلَّا نَكِدًاۗ كَذٰلِكَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّشْكُرُوْنَ ࣖ

wal-baladuṭ-ṭayyibu yakhruju nabātuhū bi'iżni rabbih(ī), wal-lażī khabuṡa lā yakhruju illā nakidā(n), każālika nuṣarriful-āyāti liqaumiy yasykurūn(a).

۽ زمين سٺي آهي، ٻوٽا الله جي حڪم سان گهڻو اُڀرن ٿا؛ ۽ خراب زمين، جيڪي اُڀرن ٿا سي سُڪي وڃن ٿا. اهڙي طرح اسين شڪرگذارن لاءِ (پنهنجي عظمت جون) نشانيون بار بار بيان ڪريون ٿا.

لَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖ فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī fa qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

بيشڪ اسان نوح کي سندس قوم ڏانهن موڪليو، پوءِ هن چيو ته اي منهنجي قوم! الله جي عبادت ڪريو، ان کان سواءِ توهان جو ڪو به معبود ناهي، بيشڪ مون کي ڊپ آهي ته توهان کي وڏي ڏينهن (قيامت جي ڏينهن) عذاب ۾ مبتلا ڪيو ويندو.

قَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِهٖٓ اِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qālal mala'u min qaumihī innā lanarāka fī ḍalālim mubīn(in).

سندس قوم جي سردارن چيو ته، اسان ڏسون ٿا ته تون صاف گمراهيءَ ۾ آهين.

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ ضَلٰلَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī ḍalālatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

(نوح) چيو ته اي منهنجي قوم! مان گمراھ نه آهيان پر مان جهانن جي پالڻهار جو رسول آهيان.

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنْصَحُ لَكُمْ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

uballigukum risālāti rabbī wa anṣaḥu lakum wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

مان توهان کي پنهنجي پالڻهار جو پيغام پهچائيندو آهيان، توهان کي نصيحت ڪندو آهيان، ۽ مان الله جي طرفان اهو ڄاڻندو آهيان جيڪو توهان نٿا ڄاڻو“.

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُوْا وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum wa litattaqū wa la‘allakum turḥamūn(a).

۽ اوھان کي عجب ٿو لڳي ڇا ته اوھان جي پالڻھار کان اوھان مان ھڪ ماڻھوءَ جي وسيلي ھڪ نصيحت آئي آھي، ته جيئن اوھان کي ڊيڄاري ۽ ته جيئن اوھين پرھيزگار ٿيو ۽ ته جيئن اوھان تي رحم ڪيو وڃي؟

فَكَذَّبُوْهُ فَاَنْجَيْنٰهُ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗ فِى الْفُلْكِ وَاَغْرَقْنَا الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا عَمِيْنَ ࣖ

fa każżabūhu fa anjaināhu wal-lażīna ma‘ahū fil-fulki wa agraqnal-lażīna każżabū bi'āyātinā, innahum kānū qauman ‘amīn(a).

پوءِ انهن کيس ڪوڙو چيو، پوءِ اسان کيس ۽ جيڪي ساڻس گڏ ٻيڙي ۾ هئا انهن کي بچايو. اسان انهن کي ٻوڙيو جيڪي اسان جي آيتن کي ڪوڙو سمجهن ٿا. بيشڪ اهي انڌا ماڻهو آهن.

۞ وَاِلٰى عَادٍ اَخَاهُمْ هُوْدًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ

wa ilā ‘ādin akhāḥum hūdā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), afalā tattaqūn(a).

۽ عاد جي قوم ڏانهن سندن ڀاءُ هود کي (موڪليوسين)، هن چيو ته اي منهنجي قوم! الله جي عبادت ڪريو، ان کان سواءِ توهان جو ڪو به معبود ناهي، پوءِ توهان ڇو نه ٿا ڊڄو؟