الۤرٰ ۗتِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْحَكِيْمِ

alif lām rā, tilka āyātul-kitābil-ḥakīm(i).

الف لام را. اهي قرآن جون آيتون آهن جيڪي حڪمت سان ڀريل آهن.

اَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا اَنْ اَوْحَيْنَآ اِلٰى رَجُلٍ مِّنْهُمْ اَنْ اَنْذِرِ النَّاسَ وَبَشِّرِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗ قَالَ الْكٰفِرُوْنَ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ مُّبِيْنٌ

akāna lin-nāsi ‘ajaban an auḥainā ilā rajulim minhum an anżirin-nāsa wa basysyiril-lażīna āmanū anna lahum qadama ṣidqin ‘inda rabbihim, qālal-kāfirūna inna hāżā lasāḥirum mubīn(un).

ڪو به تعجب ناهي ته ماڻهن کي تعجب ٿيڻ گهرجي ته اسان انهن مان هڪ ماڻهوءَ کي وحي ڏني ته "ماڻهن کي ڊيڄاريندڙ ۽ ايمان وارن کي خوش ڪر ته انهن جو خدا وٽ هڪ وڏو مقام آهي." ڪافرن چيو ته "هي ماڻهو (محمد) واقعي جادوگر آهي."

اِنَّ رَبَّكُمُ اللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِ يُدَبِّرُ الْاَمْرَۗ مَا مِنْ شَفِيْعٍ اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ اِذْنِهٖۗ ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْهُۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ

inna rabbakumullāhul -lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsyi yudabbirul-amr(a), mā min syafī‘in illā mim ba‘di iżnih(ī), żālikumullāhu rabbukum fa‘budūh(u), afalā tażakkarūn(a).

بيشڪ توهان جو رب الله آهي جنهن آسمانن ۽ زمين کي ڇهن دورن ۾ پيدا ڪيو، پوءِ عرش تي ويٺو ته جيئن سڀ ڪم سنڀالي. ڪو به سندس اجازت کان سواءِ سفارش نٿو ڪري سگهي. اهو الله توهان جو رب آهي، تنهن ڪري ان جي عبادت ڪريو. ڇا توهان عبرت نه ورتي؟

اِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيْعًاۗ وَعْدَ اللّٰهِ حَقًّاۗ اِنَّهٗ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ لِيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ بِالْقِسْطِۗ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَهُمْ شَرَابٌ مِّنْ حَمِيْمٍ وَّعَذَابٌ اَلِيْمٌ ۢبِمَا كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ

ilaihi marji‘ukum jamī‘ā(n), wa‘dallāhi ḥaqqā(n), innahū yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū liyajziyal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti bil-qisṭ(i), wal-lażīna kafarū lahum syarābum min ḥamīmiw wa ‘ażābun alīmum bimā kānū yakfurūn(a).

اوھان سڀني کي رڳو ان ڏانھن موٽڻو آھي. اھو الله جو سچو ۽ پڪو واعدو آھي. بيشڪ اھو ئي آھي جنھن مخلوقات جي پيدائش شروع ڪئي ۽ پوءِ ان کي ورجايو (انهن کي جيئرو ڪرڻ کان پوءِ وري جيئرو ڪيو)، انھيءَ لاءِ ته جيڪي ايمان آڻين ۽ چڱا ڪم ڪن، تن کي انصاف سان بدلو ڏئي. ۽ جيڪي ڪافر آھن تن کي سندن ڪفر جي ڪري ٽھڪندڙ پاڻي ۽ دردناڪ عذاب ڏنو ويندو.

هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاۤءً وَّالْقَمَرَ نُوْرًا وَّقَدَّرَهٗ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوْا عَدَدَ السِّنِيْنَ وَالْحِسَابَۗ مَا خَلَقَ اللّٰهُ ذٰلِكَ اِلَّا بِالْحَقِّۗ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

huwal-lażī ja‘alasy-syamsa ḍiyā'aw wal-qamara nūraw wa qaddarahū manāzila lita‘lamū ‘adadas-sinīna wal-ḥisāb(a), mā khalaqallāhu zālika illā bil-ḥaqq(i), yufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

اُهو ئي آهي جيڪو سج ۽ چنڊ کي چمڪائيندو آهي، ۽ اُهو ئي آهي جيڪو انهن جي مدارن ۾ جڳهون مقرر ڪندو آهي، ته جيئن توهان سالن جو تعداد ۽ حساب (وقت) ڄاڻو. الله اهڙي طرح پيدا نه ڪيو پر صحيح طور تي. هو ڄاڻندڙن لاءِ (پنهنجي عظمت جون نشانيون بيان ڪري ٿو).

اِنَّ فِى اخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا خَلَقَ اللّٰهُ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَّقُوْنَ

inna fikhtilāfil-laili wan-nahāri wa mā khalaqallāhu fis-samāwāti wal-arḍi la'āyātil liqaumiy yattaqūn(a).

بيشڪ رات ۽ ڏينهن جي ڦيرڦار ۾ ۽ جيڪي الله آسمانن ۽ زمين ۾ پيدا ڪيو آهي، انهن لاءِ نشانيون آهن جيڪي الله کان ڊڄن ٿا.

اِنَّ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا وَرَضُوْا بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَاطْمَـَٔنُّوْا بِهَا وَالَّذِيْنَ هُمْ عَنْ اٰيٰتِنَا غٰفِلُوْنَۙ

innal-lażīna lā yarjūna liqā'anā wa raḍū bil-ḥayātid-dun-yā waṭma'annū bihā wal-lażīna hum ‘an āyātinā gāfilūn(a).

بيشڪ جيڪي اسان سان ملڻ جي اميد نٿا رکن ۽ دنيا جي زندگي تي مطمئن آهن ۽ ان سان آرامي آهن، ۽ جيڪي اسان جي آيتن کي نظرانداز ڪن ٿا،

اُولٰۤىِٕكَ مَأْوٰىهُمُ النَّارُ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

ulā'ika ma'wāhumun nāru bimā kānū yaksibūn(a).

انهن جي ڪرتوتن جي ڪري، انهن جي جاءِ دوزخ ۾ آهي.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ يَهْدِيْهِمْ رَبُّهُمْ بِاِيْمَانِهِمْۚ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُ فِيْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti yahdīhim rabbuhum bi'īmānihim, tajrī min taḥtihimul-anhāru fī jannātin na‘īm(i).

بيشڪ جن ايمان آندو ۽ چڱا ڪم ڪيا، تن کي سندن پالڻهار پنهنجي ايمان جي ڪري هدايت ڪندو، اهي نعمتن جي باغن ۾ هوندا، جن جي هيٺان نهرون وهنديون آهن.

دَعْوٰىهُمْ فِيْهَا سُبْحٰنَكَ اللّٰهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيْهَا سَلٰمٌۚ وَاٰخِرُ دَعْوٰىهُمْ اَنِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ࣖ

da‘wāhum fīhā subḥānakallāhumma wa taḥiyyatuhum fīhā salām(un), wa ākhiru da‘wāhum anil-ḥamdu lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).

ان ۾ سندن دعا آهي، "سبحانڪ اللهم" (اي اسان جا پالڻهار، توهان پاڪ آهيو)، ۽ سندن سلام آهي، "سلام" (توهان تي سلامتي هجي). ۽ سندن دعا جو اختتام آهي، "الحمد لله رب العالمين" (سڀني جهانن جي پالڻهار الله جي ساراهه آهي).

۞ وَلَوْ يُعَجِّلُ اللّٰهُ لِلنَّاسِ الشَّرَّ اسْتِعْجَالَهُمْ بِالْخَيْرِ لَقُضِيَ اِلَيْهِمْ اَجَلُهُمْۗ فَنَذَرُ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

wa lau yu‘ajjilullāhu lin-nāsisy-syarrasti‘jālahum bil-khairi laquḍiya ilaihim ajaluhum, fa nażarul-lażīna lā yarjūna liqā'anā fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

۽ جيڪڏهن الله انسانن لاءِ برائي جلدي ڪري ٿو جيئن اهي نيڪي جي تڪڙ ڪندا آهن، ته انهن جون زندگيون ضرور ختم ٿي وينديون. پر جيڪي اسان سان ملڻ جي اميد نٿا رکن، انهن کي اسان پنهنجي گمراهيءَ ۾ پريشان ڇڏي ڏيون ٿا.

وَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ الضُّرُّ دَعَانَا لِجَنْۢبِهٖٓ اَوْ قَاعِدًا اَوْ قَاۤىِٕمًا ۚفَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُ ضُرَّهٗ مَرَّ كَاَنْ لَّمْ يَدْعُنَآ اِلٰى ضُرٍّ مَّسَّهٗۗ كَذٰلِكَ زُيِّنَ لِلْمُسْرِفِيْنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa iżā massal-insānaḍ-ḍurru da‘ānā lijambihī au qā‘idan au qā'imā(n), falammā kasyafnā ‘anhu ḍurrahū marra ka'allam yad‘unā ilā ḍurrim massah(ū), każālika zuyyina lil-musrifīna mā kānū ya‘malūn(a).

۽ جڏهن ڪو ماڻهو خطري ۾ هوندو آهي، ته هو ليٽيل، ويٺي يا بيٺو اسان کان دعا گهري ٿو، پر جڏهن اسان ان کان خطرو هٽايون ٿا، ته هو (گمراهيءَ واري رستي ڏانهن) موٽي ٿو، ڄڻ ته هن ڪڏهن به اسان کان ان خطري کي (هٽائڻ) لاءِ دعا نه گهري هئي جيڪو هن تي آيو آهي. اهڙي طرح اهو انهن ماڻهن لاءِ خوبصورت ٿي ويندو آهي جيڪي پنهنجي ڪم جي حد کان ٻاهر ويندا آهن.

وَلَقَدْ اَهْلَكْنَا الْقُرُوْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَمَّا ظَلَمُوْاۙ وَجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ وَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الْقَوْمَ الْمُجْرِمِيْنَ

wa laqad ahlaknal-qurūna min qablikum lammā ẓalamū, wa jā'athum rusuluhum bil-bayyināti wa mā kānū liyu'minū, każālika najzil-qaumal-mujrimīn(a).

۽ بيشڪ اسان توهان کان اڳ وارن کي هلاڪ ڪيو جڏهن انهن ظلم ڪيو، جيتوڻيڪ انهن جا رسول (سچيون) ڳالهيون کڻي آيا هئا پر انهن ايمان آڻڻ نه چاهيو، اهڙي طرح اسين گناهگارن کي سزا ڏيندا آهيون.

ثُمَّ جَعَلْنٰكُمْ خَلٰۤىِٕفَ فِى الْاَرْضِ مِنْۢ بَعْدِهِمْ لِنَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُوْنَ

Ṡumma ja‘alnākum khalā'ifa fil-arḍi mim ba‘dihim linanẓura kaifa ta‘malūn(a).

پوءِ اسان توهان کي انهن کان پوءِ زمين تي (سندن) جانشين بڻايو ته جيئن ڏسون ته توهان ڪيئن عمل ڪريو ٿا.

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيَاتُنَا بَيِّنٰتٍۙ قَالَ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا ائْتِ بِقُرْاٰنٍ غَيْرِ هٰذَآ اَوْ بَدِّلْهُ ۗ قُلْ مَا يَكُوْنُ لِيْٓ اَنْ اُبَدِّلَهٗ مِنْ تِلْقَاۤئِ نَفْسِيْ ۚاِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ ۚ اِنِّيْٓ اَخَافُ اِنْ عَصَيْتُ رَبِّيْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyināt(in), qālal-lażīna lā yarjūna liqā'ana'ti biqur'ānin gairi hāżā au baddilh(u), qul mā yakūnu lī an ubaddilahū min tilqā'i nafsī, in attabi‘u illā mā yūḥā ilayy(a), innī akhāfu in ‘aṣaitu rabbī ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

۽ جڏهن انهن تي اسان جون آيتون صاف صاف پڙهيون وينديون هيون، تڏهن جيڪي اسان سان ملڻ جي اميد نه رکندا هئا، اهي چوندا هئا ته هن قرآن کان سواءِ ڪو ٻيو ڪتاب آڻيو يا ان کي بدلايو. (محمد ﷺ) چئو ته مون لاءِ اهو مناسب ناهي ته ان کي پنهنجي مرضي سان تبديل ڪريان، مان صرف ان جي پيروي ڪريان ٿو جيڪو مون ڏانهن وحي ڪيو ويندو آهي. جيڪڏهن مان پنهنجي رب جي نافرماني ڪريان ته مان وڏي ڏينهن (قيامت) جي عذاب کان ڊڄان ٿو.

قُلْ لَّوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا تَلَوْتُهٗ عَلَيْكُمْ وَلَآ اَدْرٰىكُمْ بِهٖ ۖفَقَدْ لَبِثْتُ فِيْكُمْ عُمُرًا مِّنْ قَبْلِهٖۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

qul lau syā'allāhu mā talautuhū ‘alaikum wa lā adrākum bih(ī), faqad labiṡtu fīkum ‘umuram min qablih(ī), afalā ta‘qilūn(a).

(اي محمد ﷺ) چئو ته جيڪڏهن الله چاهي ها ته مان توهان کي اهو نه پڙهي ٻڌايان ها ۽ نه ئي هو توهان کي ان جي خبر ڏئي ها. مان (قرآن جي نازل ٿيڻ کان اڳ) گهڻو وقت توهان سان گڏ رهيس، ڇا توهان نٿا سمجهو؟

فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِهٖۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الْمُجْرِمُوْنَ

faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bi'āyātih(ī), innahū lā yufliḥul-mujrimūn(a).

پوءِ ان کان وڌيڪ ظالم ڪير آهي جيڪو الله تي ڪوڙ ٺاهي يا سندس آيتن کي رد ڪري؟ بيشڪ جيڪي گناهه ڪن ٿا اهي خوش نصيب نه هوندا.

وَيَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ وَيَقُوْلُوْنَ هٰٓؤُلَاۤءِ شُفَعَاۤؤُنَا عِنْدَ اللّٰهِ ۗقُلْ اَتُنَبِّـُٔوْنَ اللّٰهَ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِى السَّمٰوٰتِ وَلَا فِى الْاَرْضِۗ سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

wa ya‘budūna min dūnillāhi mā lā yaḍurruhum wa lā yanfa‘uhum wa yaqūlūna hā'ulā'i syufa‘ā'unā ‘indallāh(i), qul atunabbi'ūnallāha bimā lā ya‘lamu fis-samāwāti wa lā fil-arḍ(i), subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).

۽ اهي الله کان سواءِ اهڙي شيءِ جي عبادت ڪن ٿا جيڪا انهن کي نقصان نه پهچائي سگهي ٿي ۽ نه ئي انهن کي فائدو ڏئي سگهي ٿي، ۽ اهي چون ٿا ته اهي الله وٽ اسان جا سفارشي آهن، توهان فرمايو ته ڇا توهان الله کي اهڙي ڳالهه ٻڌائيندا آهيو جيڪا هن کي آسمانن ۾ ۽ زمين ۾ نه معلوم آهي؟ الله پاڪ آهي ۽ ان کان بلند آهي جيڪو اهي هڪ ٻئي سان شريڪ ڪن ٿا.

وَمَا كَانَ النَّاسُ اِلَّآ اُمَّةً وَّاحِدَةً فَاخْتَلَفُوْاۗ وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ فِيْمَا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

wa mā kānan-nāsu illā ummataw wāḥidatan fakhtalafū, wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika laquḍiya bainahum fīmā fīhi yakhtalifūn(a).

۽ انسان اڳ ۾ هڪ ئي امت هئا، پوءِ ٽٽي پيا، جيڪڏهن توهان جي پالڻهار جو حڪم اڳ ۾ نه هجي ها ته انهن جي وچ ۾ (دنيا ۾) فيصلو ڪيو وڃي ها، جنهن ۾ اهي اختلاف ڪن ٿا.

وَيَقُوْلُوْنَ لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۚ فَقُلْ اِنَّمَا الْغَيْبُ لِلّٰهِ فَانْتَظِرُوْاۚ اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ ࣖ

wa yaqūlūna lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), faqul innamal-gaibu lillāhi fantaẓirū, innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).

۽ چون ٿا ته سندس پالڻهار کان هن (محمد ﷺ) تي ڪا نشاني ڇو نه نازل ڪئي وئي آهي؟ چؤ ته غيب الله جي ملڪيت آهي، پوءِ انتظار ڪريو، مان به توهان سان گڏ انتظار ڪريان ٿو.

وَاِذَآ اَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً مِّنْۢ بَعْدِ ضَرَّاۤءَ مَسَّتْهُمْ اِذَا لَهُمْ مَّكْرٌ فِيْٓ اٰيٰتِنَاۗ قُلِ اللّٰهُ اَسْرَعُ مَكْرًاۗ اِنَّ رُسُلَنَا يَكْتُبُوْنَ مَا تَمْكُرُوْنَ

wa iżā ażaqnan-nāsa raḥmatam mim ba‘di ḍarrā'a massathum iżā lahum makrun fī āyātinā, qulillāhu asra‘u makrā(n), inna rusulanā yaktubūna mā tamkurūn(a).

۽ جڏهن اسين انسانن تي رحم ڪندا آهيون، جڏهن انهن کي ڪا مصيبت پهچي ٿي، تڏهن اهي اسان جي آيتن جي خلاف سڀ ٺڳي ڪندا آهن. چئو ته الله کي (ان ٺڳيءَ جو) جلد بدلو ملندو. بيشڪ اسان جا ملائڪ توهان جي ٺڳيءَ کي ڏسن ٿا.

هُوَ الَّذِيْ يُسَيِّرُكُمْ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِۗ حَتّٰٓى اِذَا كُنْتُمْ فِىْ الْفُلْكِۚ وَجَرَيْنَ بِهِمْ بِرِيْحٍ طَيِّبَةٍ وَّفَرِحُوْا بِهَا جَاۤءَتْهَا رِيْحٌ عَاصِفٌ وَّجَاۤءَهُمُ الْمَوْجُ مِنْ كُلِّ مَكَانٍ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ اُحِيْطَ بِهِمْۙ دَعَوُا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۚ لَىِٕنْ اَنْجَيْتَنَا مِنْ هٰذِهٖ لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ

huwal-lażī yusayyirukum fil-barri wal-baḥr(i), ḥattā iżā kuntum fil-fulk(i), wa jaraina bihim birīḥin ṭayyibatiw wa fariḥū bihā jā'athā rīḥun ‘āṣifuw wa jā'ahumul-mauju min kulli makāniw wa ẓannū annahum uḥīṭa bihim, da‘awullāha mukhliṣīna lahud-dīn(a), la'in anjaitanā min hāżihī lanakūnanna minasy-syākirīn(a).

اُهو خدا آهي جنهن توهان کي خشڪي تي هلڻ ۽ سمنڊ تي هلڻ جي قابل بڻايو. تنهن ڪري جڏهن توهان ٻيڙي ۾ هوندا آهيو، ۽ اهو (ٻيڙو) انهن (ماڻهن) کي سٺي هوا سان کڻي هلي ٿو، ۽ اهي ان جي ڪري خوش ٿين ٿا، اوچتو هڪ طوفان آيو ۽ لهرون انهن کي هر ڪنڊ کان ٽڪرايون، ۽ انهن سمجهيو ته اهي (خطرو) گهيريل آهن، تنهن ڪري انهن صرف الله کان سچي دل سان دعا گهري. (چيائون) ته جيڪڏهن تون اسان کي هن (خطري) کان بچائيندين ته اسان ضرور شڪرگذار ٿينداسين.

فَلَمَّآ اَنْجٰىهُمْ اِذَا هُمْ يَبْغُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ ۗيٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنَّمَا بَغْيُكُمْ عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ مَّتَاعَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۖ ثُمَّ اِلَيْنَا مَرْجِعُكُمْ فَنُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

falammā anjāhum iżā hum yabgūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), yā ayyuhan-nāsu innamā bagyukum ‘alā anfusikum matā‘al-ḥayātid-dun-yā, ṡumma ilainā marji‘ukum fa nunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

پر جڏهن الله انهن کي بچايو ته انهن زمين تي بغير ڪنهن حق جي ظلم ڪيو. اي انسانو! توهان جو ظلم صرف توهان لاءِ نقصان آهي، اهو صرف دنيا جي لذت آهي. پوءِ توهان جو موٽڻ اسان ڏانهن آهي، پوءِ اسان توهان کي توهان جي ڪمن جي خبر ڏينداسين.

اِنَّمَا مَثَلُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْاَنْعَامُ ۗحَتّٰٓى اِذَآ اَخَذَتِ الْاَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ اَهْلُهَآ اَنَّهُمْ قٰدِرُوْنَ عَلَيْهَآ اَتٰىهَآ اَمْرُنَا لَيْلًا اَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنٰهَا حَصِيْدًا كَاَنْ لَّمْ تَغْنَ بِالْاَمْسِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

innamā maṡalul-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi mimmā ya'kulun-nāsu wal-an‘ām(u), ḥattā iżā akhażatil-arḍu zukhrufahā wazzayyanat wa ẓanna ahluhā annahum qādirūna ‘alaihā, atāhā amrunā lailan au nahāran fa ja‘alnāhā ḥaṣīdan ka'allam tagna bil-ams(i), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy yatafakkarūn(a).

دنيا جي زندگي جو مثال صرف پاڻي وانگر آهي جيڪو اسان آسمان مان وسايو، پوءِ زمين جي ساوڪ گهڻو ڪري اُڀري ٿي، جنهن مان ڪجهه ماڻهو ۽ چوپايا کائي ويندا آهن، تان جو جڏهن زمين پنهنجي خوبصورتي ۾ مڪمل ۽ سينگاريل ٿي ويندي ۽ ان جا رهواسي سمجهندا ته اهي ضرور ان جا مالڪ ٿيندا، ته اسان جو عذاب رات جو يا ڏينهن جو ان تي ايندو، ۽ اسان ان (ساوڪ) کي ان فصل وانگر ڪري ڇڏيندا آهيون جيڪو لڻيو ويو هجي، ڄڻ ته اهو ڪالهه نه اُڀريو هو. اهڙي طرح اسين (پنهنجي طاقت جون) نشانيون ان قوم لاءِ بيان ڪندا آهيون جيڪي غور ڪن ٿا.

وَاللّٰهُ يَدْعُوْآ اِلٰى دَارِ السَّلٰمِ ۚوَيَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

wallāhu yad‘ū ilā dāris-salām(i), wa yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

۽ الله (ماڻهن کي) دارالسلام (جنت) ڏانهن سڏي ٿو ۽ جنهن کي چاهي ٿو ان کي سڌي رستي (اسلام) جي هدايت ڪري ٿو.

۞ لِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوا الْحُسْنٰى وَزِيَادَةٌ ۗوَلَا يَرْهَقُ وُجُوْهَهُمْ قَتَرٌ وَّلَا ذِلَّةٌ ۗاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

lil-lażīna aḥsanul-ḥusnā wa ziyādah(tun), wa lā yarhaqu wujūhahum qataruw wa lā żillah(tun), ulā'ika aṣḥābul-jannati hum fīhā khālidūn(a).

جيڪي ماڻهو نيڪي ڪن ٿا، انهن لاءِ بهترين اجر (جنت) ۽ هڪ اضافي اجر (الله جي ديدار جي خوشي) آهي. ۽ انهن جا منهن ڪارا داغ نه هوندا ۽ نه ئي ذلت ۾ هوندا. اهي جنت جا رهواسي آهن، اهي ان ۾ هميشه رهندا.

وَالَّذِيْنَ كَسَبُوا السَّيِّاٰتِ جَزَاۤءُ سَيِّئَةٍ ۢبِمِثْلِهَاۙ وَتَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ ۗمَا لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ عَاصِمٍۚ كَاَنَّمَآ اُغْشِيَتْ وُجُوْهُهُمْ قِطَعًا مِّنَ الَّيْلِ مُظْلِمًاۗ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚهُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna każabus-sayyi'āti jazā'u sayyi'atim bimiṡlihā, wa tarhaquhum żillah(tun), mā lahum minallāhi min ‘āṣim(in), ka'annamā ugsyiyat wujūhuhum qiṭa‘am minal-laili muẓlimā(n), ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

جيڪي ماڻهو برائي ڪن ٿا انهن کي اهو ئي برائي ملندي جنهن جا اهي مستحق آهن ۽ اهي ذلت ۾ ڍڪيل هوندا. انهن لاءِ الله جي (عذاب) کان ڪو به بچائڻ وارو نه آهي، ڄڻ ته انهن جا منهن ڪاري رات جي ٽڪرن سان ڍڪيل آهن. اهي دوزخ جا رهواسي آهن، اهي هميشه اتي رهندا.

وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيْعًا ثُمَّ نَقُوْلُ لِلَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا مَكَانَكُمْ اَنْتُمْ وَشُرَكَاۤؤُكُمْۚ فَزَيَّلْنَا بَيْنَهُمْ وَقَالَ شُرَكَاۤؤُهُمْ مَّا كُنْتُمْ اِيَّانَا تَعْبُدُوْنَ

wa yauma naḥsyuruhum jamī‘an ṡumma naqūlu lil-lażīna asyrakū makānakum antum wa syurakā'ukum, fa zayyalnā bainahum wa qāla syurakā'uhum mā kuntum iyyānā ta‘budūn(a).

۽ (ياد ڪريو) ان ڏينهن (جڏهن) اسان انهن سڀني کي گڏ ڪيو، پوءِ اسان انهن کي چيو جيڪي (الله سان) شريڪ ٺهرائيندا هئا ته، توهان ۽ توهان جا شريڪ جتي آهيو اتي ئي رهو. پوءِ اسان انهن کي الڳ ڪيو ۽ انهن جي ساٿين کي چيو ته، توهان ڪڏهن به اسان جي عبادت نه ڪئي.

فَكَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۢ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ اِنْ كُنَّا عَنْ عِبَادَتِكُمْ لَغٰفِلِيْنَ

fa kafā billāhi syahīdam bainanā wa bainakum in kunnā ‘an ‘ibādatikum lagāfilīn(a).

تنهنڪري اسان ۽ توهان جي وچ ۾ الله شاهدي لاءِ ڪافي آهي، ڇاڪاڻ ته اسان توهان جي عبادت بابت ڪجهه به نٿا ڄاڻون.

هُنَالِكَ تَبْلُوْا كُلُّ نَفْسٍ مَّآ اَسْلَفَتْ وَرُدُّوْٓا اِلَى اللّٰهِ مَوْلٰىهُمُ الْحَقِّ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ ࣖ

hunālika tablū kullu nafsim mā aslafat wa ruddū ilallāhi maulāhumul-ḥaqqi wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

انهيءَ جاءِ (مهشير جي ميدان) ۾، هر نفس پنهنجي ڪيل ڪمن جو بدلو محسوس ڪندو ۽ انهن کي الله ڏانهن موٽايو ويندو، جيڪو انهن جو سچو محافظ آهي، ۽ انهن کان اهو (غلط محافظ) غائب ٿي ويندو جيڪو انهن ٺاهيو هو.

قُلْ مَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ اَمَّنْ يَّمْلِكُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَمَنْ يُّخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَمَنْ يُّدَبِّرُ الْاَمْرَۗ فَسَيَقُوْلُوْنَ اللّٰهُ ۚفَقُلْ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ

qul may yarzuqukum minas-samā'i wal-arḍi ammay yamlikus-sam‘a wal-abṣāra wa may yukhrijul-ḥayya minal-mayyiti wa yukhrijul-mayyita minal-ḥayyi wa may yudabbirul-amr(a), fa sayaqūlūnallāh(u), faqul afalā tattaqūn(a).

(محمد ﷺ) چئو ته ڪير توهان کي آسمانن ۽ زمين مان رزق ڏئي ٿو، يا ڪير ٻڌڻ ۽ ڏسڻ جي طاقت رکي ٿو، ۽ ڪير جيئري کي مئل مان ۽ مئل کي جيئري مان ڪڍي ٿو، ۽ ڪير سڀني ڪمن جي تدبير ڪري ٿو؟ پوءِ اهي جواب ڏيندا ته الله. پوءِ چئو ته توهان ڇو نه ٿا ڊڄو؟

فَذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمُ الْحَقُّۚ فَمَاذَا بَعْدَ الْحَقِّ اِلَّا الضَّلٰلُ ۖفَاَنّٰى تُصْرَفُوْنَ

fa żālikumullāhu rabbukumul-ḥaqq(u), fa māżā ba‘dal-ḥaqqi illaḍ-ḍalāl(u), fa annā tuṣrafūn(a).

پوءِ اهو ئي الله آهي، توهان جو سچو پالڻهار، سچ کان پوءِ گمراهيءَ کان سواءِ ڪجهه به ناهي، پوءِ توهان ڇو منهن موڙيندا آهيو؟

كَذٰلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِيْنَ فَسَقُوْٓا اَنَّهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

każālika ḥaqqat kalimatu rabbika ‘alal-lażīna fasaqū annahum lā yu'minūn(a).

اهڙي طرح تنهنجي پالڻهار جو حڪم ظالمن تي آهي، ڇاڪاڻ ته اهي ايمان نه ٿا آڻين.

قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكَاۤىِٕكُمْ مَّنْ يَّبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗۗ قُلِ اللّٰهُ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ فَاَنّٰى تُؤْفَكُوْنَ

qul hal min syurakā'ikum may yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduh(ū), qulillāhu yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū fa annā tu'fakūn(a).

چئو تہ ڇا اوھان جي ساٿين مان ڪو آھي جيڪو (مخلوقن جي) پيدائش کي شروع ڪري سگھي، پوءِ ان کي ٻيهر (زندگيءَ ۾ آڻي)؟ چئو تہ الله مخلوقات جي پيدائش کي شروع ڪيو، پوءِ ان کي ورجايو، پوءِ اوھين (الله کان سواءِ ٻئي جي عبادت ڪرڻ کان) ڪيڏانھن ڀٽڪي ويا؟

قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكَاۤىِٕكُمْ مَّنْ يَّهْدِيْٓ اِلَى الْحَقِّۗ قُلِ اللّٰهُ يَهْدِيْ لِلْحَقِّۗ اَفَمَنْ يَّهْدِيْٓ اِلَى الْحَقِّ اَحَقُّ اَنْ يُّتَّبَعَ اَمَّنْ لَّا يَهِدِّيْٓ اِلَّآ اَنْ يُّهْدٰىۚ فَمَا لَكُمْۗ كَيْفَ تَحْكُمُوْنَ

qul hal min syurakā'ikum may yahdī ilal-ḥaqq(i),qulillāhu yahdī lil-ḥaqq(i), afamay yahdī ilal-ḥaqqi aḥaqqu ay yuttaba‘a ammal lā yahiddī illā ay yuhdā, famā lakum, kaifa taḥkumūn(a).

چئو، "ڇا توهان جي ساٿين مان ڪو اهڙو آهي جيڪو توهان کي سچائي ڏانهن هدايت ڪري؟" چئو، "اهو الله آهي جيڪو سچائي ڏانهن هدايت ڪري ٿو." پوءِ ڪير وڌيڪ حقدار آهي ته ان جي پيروي ڪئي وڃي، خدا جيڪو سچائي ڏانهن هدايت ڪري ٿو، يا اهي ماڻهو جيڪي هدايت نٿا ڪري سگهن ۽ هدايت حاصل ڪرڻ جي ضرورت به رکن ٿا؟ پوءِ توهان (اهو ڇو ڪيو)؟ توهان فيصلا ڪيئن ڪندا آهيو؟

وَمَا يَتَّبِعُ اَكْثَرُهُمْ اِلَّا ظَنًّاۗ اِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِيْ مِنَ الْحَقِّ شَيْـًٔاۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِمَا يَفْعَلُوْنَ

wa mā yattabi‘u akṡaruhum illā ẓannā(n), innaẓ-ẓanna lā yugnī minal-ḥaqqi syai'ā(n), innallāha ‘alīmum bimā yaf‘alūn(a).

۽ انهن مان گھڻا رڳو گمان تي هلن ٿا. حقيقت ۾، هي گمان سچ جي مخالفت ۾ ٿورو به ڪارآمد نه آهي. بيشڪ، الله انهن جي ڪمن کان واقف آهي.

وَمَا كَانَ هٰذَا الْقُرْاٰنُ اَنْ يُّفْتَرٰى مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ الْكِتٰبِ لَا رَيْبَ فِيْهِ مِنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۗ

wa mā kāna hāżal-qur'ānu ay yuftarā min dūnillāhi wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīlal-kitābi lā raiba fīhi mir rabbil-‘ālamīn(a).

۽ اهو ناممڪن آهي ته هي قرآن الله کان سواءِ ڪو ٻيو ٺاهيل هجي؛ پر (قرآن) اڳين (ڪتابن) جي تصديق ڪري ٿو ۽ انهن قانونن کي بيان ڪري ٿو جيڪي ان قائم ڪيا آهن، انهن ۾ ڪو شڪ ناهي، سڀني جهانن جي پالڻهار طرفان (نازل ٿيل) آهي.

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۗ قُلْ فَأْتُوْا بِسُوْرَةٍ مِّثْلِهٖ وَادْعُوْا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

am yaqūlūnaftarāh(u), qul fa'tū bisūratim miṡlihī wad‘ū manistaṭa‘tum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).

ڇا انهن لاءِ اهو صحيح آهي ته چون ته هن (محمد ﷺ) اهو پاڻ ٺاهيو آهي؟ چئو ته ان جهڙي هڪ سورت (قرآن) ٺاهيو ۽ جيڪڏهن توهان سچا آهيو ته الله کان سواءِ جيڪو به توهان مان قادر آهي ان کي سڏيو.

بَلْ كَذَّبُوْا بِمَا لَمْ يُحِيْطُوْا بِعِلْمِهٖ وَلَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيْلُهٗۗ كَذٰلِكَ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الظّٰلِمِيْنَ

bal każżabū bimā lam yuḥīṭū bi‘ilmihī wa lammā ya'tihim ta'wīluh(ū), każālika każżabal-lażīna min qablihim fanẓur kaifa kāna ‘āqibatuẓ-ẓālimīn(a).

حقيقت ۾ (سچ اهو آهي ته)، اهي ان ڳالهه جو انڪار ڪن ٿا جيڪا انهن کي اڃا تائين مڪمل طور تي خبر ناهي ۽ اڃا تائين انهن کي ان جي وضاحت نه ملي آهي. ساڳئي طرح، جيڪي ماڻهو انهن کان اڳ هئا انهن (رسول) کي رد ڪيو هو. تنهن ڪري ظالم ماڻهن جي نتيجن تي ڌيان ڏيو.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يُّؤْمِنُ بِهٖ وَمِنْهُمْ مَّنْ لَّا يُؤْمِنُ بِهٖۗ وَرَبُّكَ اَعْلَمُ بِالْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

wa minhum may yu'minu bihī wa minhum mal lā yu'minu bih(ī), wa rabbuka a‘lamu bil-mufsidīn(a).

۽ انهن مان ڪي اهڙا آهن جيڪي ان (قرآن) تي ايمان رکن ٿا ۽ ڪي اهڙا آهن جيڪي ان تي ايمان نٿا رکن، جڏهن ته توهان جو رب انهن کي وڌيڪ ڄاڻي ٿو جيڪي نقصان پهچائين ٿا.

وَاِنْ كَذَّبُوْكَ فَقُلْ لِّيْ عَمَلِيْ وَلَكُمْ عَمَلُكُمْۚ اَنْتُمْ بَرِيْۤـُٔوْنَ مِمَّآ اَعْمَلُ وَاَنَا۠ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تَعْمَلُوْنَ

wa in każżabūka faqul lī ‘amalī wa lakum ‘amalukum, antum barī'ūna mimmā a‘malu wa ana barī'um mimmā ta‘malūn(a).

۽ جيڪڏهن اهي توکي ڪوڙو سمجهن (ته پوءِ) چئو ته منهنجا عمل مون لاءِ آهن ۽ توهان لاءِ توهان جا عمل. توهان منهنجي ڪم لاءِ ذميوار نه آهيو ۽ نه ئي مان توهان جي ڪم لاءِ ذميوار آهيان.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّسْتَمِعُوْنَ اِلَيْكَۗ اَفَاَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ وَلَوْ كَانُوْا لَا يَعْقِلُوْنَ

wa minhum may yastami‘ūna ilaik(a), afa anta tusmi‘uṣ-ṣumma wa lau kānū lā ya‘qilūn(a).

۽ انهن مان ڪي اهڙا به آهن جيڪي توهان جي طرف ڪن ڏين ٿا (اي محمد) پر ڇا توهان ٻوڙن کي ٻڌائي سگهو ٿا جيتوڻيڪ اهي نه سمجهندا هجن؟

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّنْظُرُ اِلَيْكَۗ اَفَاَنْتَ تَهْدِى الْعُمْيَ وَلَوْ كَانُوْا لَا يُبْصِرُوْنَ

wa minhum may yanẓuru ilaik(a), afa anta tahdil-‘umya wa lau kānū lā yubṣirūn(a).

۽ انهن مان ڪي اهڙا به آهن جيڪي توهان ڏانهن ڏسن ٿا، پر ڇا توهان انڌن کي هدايت ڏئي سگهو ٿا جيتوڻيڪ اهي ڌيان نه ڏين؟

اِنَّ اللّٰهَ لَا يَظْلِمُ النَّاسَ شَيْـًٔا وَّلٰكِنَّ النَّاسَ اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

innallāha lā yaẓlimun-nāsa syai'aw wa lākinnan-nāsa anfusahum yaẓlimūn(a).

بيشڪ الله انسانن تي ذرو به ظلم نٿو ڪري، پر انسان پاڻ تي ظلم ڪن ٿا.

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ كَاَنْ لَّمْ يَلْبَثُوْٓا اِلَّا سَاعَةً مِّنَ النَّهَارِ يَتَعَارَفُوْنَ بَيْنَهُمْۗ قَدْ خَسِرَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِلِقَاۤءِ اللّٰهِ وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ

wa yauma yaḥsyuruhum ka'allam yalbaṡū illā sā‘atam minan-nahāri yata‘ārafūna bainahum, qad khasiral-lażīna każżabū biliqā'illāhi wa mā kānū muhtadīn(a).

۽ (ياد رکو) جنهن ڏينهن الله انهن کي گڏ ڪندو، ائين لڳندو ڄڻ ته اهي (دنيا ۾) ڏينهن جي ٿوري وقت کان سواءِ نه رهيا هئا، جڏهن اهي هڪ ٻئي سان واقف ٿيندا، جيڪي الله سان ملڻ جو انڪار ڪندا آهن اهي ضرور نقصان ۾ پوندا ۽ هدايت نه پائيندا.

وَاِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِيْ نَعِدُهُمْ اَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَاِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ اللّٰهُ شَهِيْدٌ عَلٰى مَا يَفْعَلُوْنَ

wa immā nuriyannaka ba‘ḍal-lażī na‘iduhum au natawaffayannaka fa ilainā marji‘uhum ṡummallāhu syahīdun ‘alā mā yaf‘alūn(a).

۽ جيڪڏهن اسين توکي (محمد ﷺ کي) ڪجهه (عذاب) ڏيکاريون جنهن جو اسان انهن سان واعدو ڪيو آهي، (ته ضرور ڏسندؤ) يا (جيڪڏهن) اسان توکي (ان کان اڳ) پهچائي ڇڏيون ته پوءِ اهي اسان ڏانهن (وڪرو ڪري) موٽندا ۽ الله انهن جي ڪمن جو شاهد آهي.

وَلِكُلِّ اُمَّةٍ رَّسُوْلٌ ۚفَاِذَا جَاۤءَ رَسُوْلُهُمْ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa likulli ummatir rasūl(un), fa iżā jā'a rasūluhum quḍiya bainahum bil-qisṭi wa hum lā yuẓlamūn(a).

۽ هر امت ۾ رسول هوندا آهن، پوءِ جڏهن انهن جو رسول آيو ته انهن تي انصاف سان قانون لاڳو ڪيو ويو ۽ (رڳو) انهن تي ظلم نه ڪيو ويو.

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

۽ چيائون ته جيڪڏهن توهان سچا آهيو ته ڌمڪي ڪڏهن ايندي؟

قُلْ لَّآ اَمْلِكُ لِنَفْسِيْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا اِلَّا مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۗ لِكُلِّ اُمَّةٍ اَجَلٌ ۚاِذَا جَاۤءَ اَجَلُهُمْ فَلَا يَسْتَأْخِرُوْنَ سَاعَةً وَّلَا يَسْتَقْدِمُوْنَ

qul lā amliku linafsī ḍarraw wa lā naf‘an illā mā syā'allāh(u), likulli ummatin ajal(un), iżā jā'a ajaluhum falā yasta'khirūna sā‘ataw wa lā yastaqdimūn(a).

(محمد ﷺ) چئو ته، ”مون کي پاڻ لاءِ نقصان جي مزاحمت ڪرڻ يا فائدو پهچائڻ جي ڪا به طاقت ناهي، سواءِ ان جي جيڪو الله چاهي.“ هر قوم لاءِ هڪ موت (وقت جي حد) آهي. جڏهن انهن جي موت ايندي آهي، ته اهي هڪ لمحي جي دير يا تيزي جي درخواست نٿا ڪري سگهن.

قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ اَتٰىكُمْ عَذَابُهٗ بَيَاتًا اَوْ نَهَارًا مَّاذَا يَسْتَعْجِلُ مِنْهُ الْمُجْرِمُوْنَ

qul ara'aitum in atākum ‘ażābuhū bayātan au nahāram māżā yasta‘jilu minhul-mujrimūn(a).

چئو تہ مون کي ٻڌايو تہ جيڪڏھن سندس عذاب اوھان تي رات جو يا ڏينھن جو اچي تہ گنھگارن کي ڪھڙي شيءِ جي تڪڙ ڪرڻ لاءِ چيو ويندو؟

اَثُمَّ اِذَا مَا وَقَعَ اٰمَنْتُمْ بِهٖۗ اٰۤلْـٰٔنَ وَقَدْ كُنْتُمْ بِهٖ تَسْتَعْجِلُوْنَ

aṡumma iżā mā waqa‘a āmantum bih(ī), āl'āna wa qad kuntum bihī tasta‘jilūn(a).

پوءِ، عذاب اچڻ کان پوءِ، ڇا توهان صرف هاڻي يقين ڪيو؟ ڇا اهو صرف هاڻي آهي، جيتوڻيڪ توهان هميشه ان کي جلدي ڪرڻ لاءِ پڇندا رهيا آهيو؟

ثُمَّ قِيْلَ لِلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ذُوْقُوْا عَذَابَ الْخُلْدِۚ هَلْ تُجْزَوْنَ اِلَّا بِمَا كُنْتُمْ تَكْسِبُوْنَ

Ṡumma qīla lil-lażīna ẓalamū żūqū ‘ażābal-khuld(i), hal tujzauna illā bimā kuntum taksibūn(a).

پوءِ ظالمن کي چيو ويو ته، دائمي عذاب چکو. توهان کي بدلو نه ڏنو ويندو پر (ان جي مطابق) جيڪو توهان ڪيو آهي.

۞ وَيَسْتَنْۢبِـُٔوْنَكَ اَحَقٌّ هُوَ ۗ قُلْ اِيْ وَرَبِّيْٓ اِنَّهٗ لَحَقٌّ ۗوَمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ ࣖ

wa yastambi'ūnaka aḥaqqun huw(a), qul ī wa rabbī innahū laḥaqq(un), wa mā antum bimu‘jizīn(a).

۽ (اي پيغمبر) اهي توکان پڇن ٿا ته ڇا اهو (عذاب جو واعدو) سچو آهي؟ چؤ ته هائو، منهنجي پالڻهار جو قسم آهي ته بيشڪ (عذاب) ضرور سچو آهي ۽ توهان ڪڏهن به ان کان بچي نه سگهندؤ.

وَلَوْ اَنَّ لِكُلِّ نَفْسٍ ظَلَمَتْ مَا فِى الْاَرْضِ لَافْتَدَتْ بِهٖۗ وَاَسَرُّوا النَّدَامَةَ لَمَّا رَاَوُا الْعَذَابَۚ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa lau anna likulli nafsin ẓalamat mā fil-arḍi laftadat bih(ī), wa asarrun-nadāmata lammā ra'awul-‘ażāb(a), wa quḍiya bainahum bil-qisṭi wa hum lā yuẓlamūn(a).

۽ جيڪڏهن هر ظالم کي زمين ۾ سڀ ڪجهه هجي ها ته ضرور ان سان پاڻ کي بدلو ڏئي ها، ۽ جڏهن اهي عذاب ڏسندا ته پنهنجا افسوس لڪائيندا، پوءِ انهن جي وچ ۾ انصاف سان فيصلو ڪيو ويو ۽ انهن تي ظلم نه ڪيو ويو.

اَلَآ اِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَلَآ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

alā inna lillāhi mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), alā inna wa‘dallāhi ḥaqquw wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).

ڄاڻو ته بيشڪ الله جو آهي جيڪو آسمانن ۽ زمين ۾ آهي، ڇا الله جو واعدو سچو نه آهي؟ پر انهن مان گھڻا نه ٿا ڄاڻن.

هُوَ يُحْيٖ وَيُمِيْتُ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

huwa yuḥyī wa yumītu wa ilaihi turja‘ūn(a).

اُهو ئي آهي جيڪو زندگي ڏئي ٿو ۽ ماري ٿو ۽ توهان صرف ان ڏانهن موٽايا ويندا.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ مَّوْعِظَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَشِفَاۤءٌ لِّمَا فِى الصُّدُوْرِۙ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِيْنَ

yā ayyuhan-nāsu qad jā'atkum mau‘iẓatum mir rabbikum wa syifā'ul limā fiṣ-ṣudūr(i), wa hudaw wa raḥmatul lil-mu'minīn(a).

اي انسانو! بيشڪ اوھان وٽ اوھان جي پالڻھار کان ھڪ نصيحت (قرآن) آئي آھي، سينن جي بيمارين لاءِ شفا ۽ ايمان وارن لاءِ ھدايت ۽ رحمت.

قُلْ بِفَضْلِ اللّٰهِ وَبِرَحْمَتِهٖ فَبِذٰلِكَ فَلْيَفْرَحُوْاۗ هُوَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُوْنَ

qul bifaḍlillāhi wa biraḥmatihī fa biżālika falyafraḥū, huwa khairum mimmā yajma‘ūn(a).

(اي پيغمبر) چؤ ته الله جي فضل ۽ سندس رحمت سان، انهن کي خوش ٿيڻ گهرجي. اهو انهن جي گڏ ڪيل دولت کان بهتر آهي.

قُلْ اَرَءَيْتُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ لَكُمْ مِّنْ رِّزْقٍ فَجَعَلْتُمْ مِّنْهُ حَرَامًا وَّحَلٰلًا ۗ قُلْ ءٰۤاللّٰهُ اَذِنَ لَكُمْ اَمْ عَلَى اللّٰهِ تَفْتَرُوْنَ

qul ara'aitum mā anzalallāhu lakum mir rizqin fa ja‘altum minhu ḥarāmaw wa ḥalālā(n), qul āllāhu ażina lakum am ‘alallāhi taftarūn(a).

(اي پيغمبر) چئو تہ مون کي ٻڌايو تہ الله اوھان تي ڪھڙي روزي نازل ڪئي آھي، ۽ اوھان اُن مان ڪجھ کي حرام ۽ ڪجھ کي حلال ڪيو آھي، چئو تہ ڇا الله اوھان کي (ان لاءِ) اجازت ڏني آھي يا اوھين الله تي ٺاھ ٺاھي رھيا آھيو؟

وَمَا ظَنُّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُوْنَ ࣖ

wa mā ẓannul-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba yaumal-qiyāmah(ti), innallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡarahum lā yasykurūn(a).

۽ قيامت جي ڏينهن الله تي ڪوڙا ٺاهه ڪندڙ ڪهڙا الزام لڳائيندا؟ بيشڪ الله انسانن تي نعمتون (عطا) ڪيون آهن، پر انهن مان گهڻا شڪرگذار نه آهن.

وَمَا تَكُوْنُ فِيْ شَأْنٍ وَّمَا تَتْلُوْا مِنْهُ مِنْ قُرْاٰنٍ وَّلَا تَعْمَلُوْنَ مِنْ عَمَلٍ اِلَّا كُنَّا عَلَيْكُمْ شُهُوْدًا اِذْ تُفِيْضُوْنَ فِيْهِۗ وَمَا يَعْزُبُ عَنْ رَّبِّكَ مِنْ مِّثْقَالِ ذَرَّةٍ فِى الْاَرْضِ وَلَا فِى السَّمَاۤءِ وَلَآ اَصْغَرَ مِنْ ذٰلِكَ وَلَآ اَكْبَرَ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍ

wa mā takūnu fī sya'niw wa mā tatlū minhu min qur'āniw wa lā ta‘malūna min ‘amalin illā kunnā ‘alaikum syuhūdan iż tufīḍūna fīh(i), wa mā ya‘zubu ‘ar rabbika mim miṡqāli żarratin fil-arḍi wa lā fis-samā'i wa lā aṣgara min żālika wa lā akbara illā fī kitābim mubīn(in).

۽ ڇا توهان (محمد ﷺ) ڪنهن به ڪم ۾ نه آهيو، ۽ قرآن جي ڪا به آيت نه ٿا پڙهو ۽ نه ئي ڪو ڪم ڪريو ٿا، پر جڏهن توهان اهو ڪريو ٿا ته اسان توهان تي شاهد آهيون؟ پنهنجي رب جي علم کان ذري به غافل نه ٿيو، جيتوڻيڪ اهو زرہ جيترو وڏو هجي، چاهي زمين تي هجي يا آسمان ۾. ان کان ننڍو يا وڏو ڪجهه به ناهي، پر هر شيءِ اصل ڪتاب (لوح محفوظ) ۾ لکيل آهي.

اَلَآ اِنَّ اَوْلِيَاۤءَ اللّٰهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَۚ

alā inna auliyā'allāhi lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

الله جي دوستن کي ياد ڪريو، انهن تي ڪو به خوف ناهي ۽ نه اهي غمگين ٿيندا.

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَۗ

al-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

(يعني) اهي جيڪي ايمان آڻين ٿا ۽ هميشه پرهيزگار رهن ٿا.

لَهُمُ الْبُشْرٰى فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَفِى الْاٰخِرَةِۗ لَا تَبْدِيْلَ لِكَلِمٰتِ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُۗ

lahumul-busyrā fil-ḥayātid-dun-yā wa fil-ākhirah(ti), lā tabdīla likalimātillāh(i), żālika huwal-fauzul-‘aẓīm((u).

انهن لاءِ دنيا ۽ آخرت ۾ خوشخبري آهي. خدا جي واعدن ۾ ڪا به تبديلي ناهي. اها ئي وڏي ڪاميابي آهي.

وَلَا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْۘ اِنَّ الْعِزَّةَ لِلّٰهِ جَمِيْعًاۗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa lā yaḥzunka qauluhum, innal-‘izzata lillāhi jamī‘ā(n), huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

۽ (اي پيغمبر!) انهن جي ڳالهين تي توهان غمگين نه ٿيو، بيشڪ سڀ طاقت الله جي آهي، اهو ٻڌندڙ ۽ ڄاڻندڙ آهي.

اَلَآ اِنَّ لِلّٰهِ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِۗ وَمَا يَتَّبِعُ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ شُرَكَاۤءَ ۗاِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنْ هُمْ اِلَّا يَخْرُصُوْنَ

alā inna lillāhi man fis-samāwāti wa man fil-arḍ(i), wa mā yattabi‘ul-lażīna yad‘ūna min dūnillāhi syurakā'(a), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa in hum illā yakhruṣūn(a).

ياد رکو ته الله جي ملڪيت ۾ اهي سڀ شامل آهن جيڪي آسمانن ۾ آهن ۽ جيڪي زمين ۾ آهن. ۽ جيڪي الله کان سواءِ ٻين کي دوست سڏين ٿا اهي (ڪنهن به عقيدي جي) پيروي نٿا ڪن. اهي صرف اندازن تي عمل ڪن ٿا ۽ اهي صرف اندازو لڳائين ٿا.

هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّسْمَعُوْنَ

huwal-lażī ja‘ala lakumul-laila litaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yasma‘ūn(a).

اُهو ئي آهي جنهن رات کي توهان لاءِ آرام لاءِ بڻايو ۽ ڏينهن کي روشن بڻايو، بيشڪ ان ۾ ٻڌندڙ قوم لاءِ نشانيون آهن.

قَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًا سُبْحٰنَهٗ ۗ هُوَ الْغَنِيُّ ۗ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ اِنْ عِنْدَكُمْ مِّنْ سُلْطٰنٍۢ بِهٰذَاۗ اَتَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qāluttakhażallāhu waladan subḥānah(ū), huwal-ganiyy(u), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), in ‘indakum min sulṭānim bihāżā, ataqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

انهن (يهودين ۽ عيسائين) چيو ته، ”الله جو هڪ پٽ آهي.“ پاڪ آهي، هو سڀ کان وڌيڪ غني آهي، جيڪو ڪجهه آسمانن ۾ آهي ۽ جيڪو ڪجهه زمين ۾ آهي، اهو سندس آهي. توهان وٽ ان لاءِ ڪو مضبوط دليل ناهي. ڇا توهان لاءِ اهو صحيح آهي ته توهان الله تي اهڙيون ڳالهيون چئو جيڪي توهان نٿا ڄاڻو؟“

قُلْ اِنَّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُوْنَۗ

qul innal-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba lā yufliḥūn(a).

چؤ ته، جيڪي الله تي ڪوڙ ٺاهيندا آهن، اهي ڪامياب نه ٿيندا.

مَتَاعٌ فِى الدُّنْيَا ثُمَّ اِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ نُذِيْقُهُمُ الْعَذَابَ الشَّدِيْدَ بِمَا كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ ࣖ

matā‘un fid-dun-yā ṡumma ilainā marji‘uhum ṡumma nużīquhumul-‘ażābasy syadīda bimā kānū yakfurūn(a).

(انهن لاءِ) دنيا ۾ (هڪ وقتي) فائدو آهي، پوءِ اهي اسان ڏانهن موٽندا، پوءِ اسان انهن کي سندن ڪفر جي ڪري سخت عذاب چکائينداسين.

۞ وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ نُوْحٍۘ اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اِنْ كَانَ كَبُرَ عَلَيْكُمْ مَّقَامِيْ وَتَذْكِيْرِيْ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ فَعَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْتُ فَاَجْمِعُوْٓا اَمْرَكُمْ وَشُرَكَاۤءَكُمْ ثُمَّ لَا يَكُنْ اَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةً ثُمَّ اقْضُوْٓا اِلَيَّ وَلَا تُنْظِرُوْنِ

watlu ‘alaihim naba'a nūḥ(in), iż qāla liqaumihī yā qaumi in kāna kabura ‘alaikum maqāmī wa tażkīrī bi'āyātillāhi fa ‘alallāhi tawakkaltu fa ajmi‘ū amrakum wa syurakā'akum ṡumma lā yakun amrukum ‘alaikum gummatan ṡummaqḍū ilayya wa lā tunẓirūn(i).

۽ انهن کي نوح جي اهم خبر پڙهي ٻڌاءِ جڏهن (هن پنهنجي قوم کي چيو ته) اي منهنجي قوم! جيڪڏهن توهان لاءِ منهنجو (توهان سان گڏ) رهڻ ڏکيو لڳي ٿو ۽ منهنجو ڊيڄارڻ الله جي آيتن سان آهي، ته پوءِ مان الله تي ڀروسو ڪريان ٿو. تنهن ڪري پنهنجو فيصلو ڪريو ۽ پنهنجن ساٿين کي گڏ ڪريو (مون کي تباهه ڪرڻ لاءِ)، ۽ پنهنجو فيصلو لڪايو نه. پوءِ منهنجي خلاف ڪارروائي ڪريو ۽ وڌيڪ دير نه ڪريو.

فَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَمَا سَاَلْتُكُمْ مِّنْ اَجْرٍۗ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ ۙوَاُمِرْتُ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ

fa in tawallaitum famā sa'altukum min ajr(in), in ajriya illā ‘alallāh(i), wa umirtu an akūna minal-muslimīn(a).

پوءِ جيڪڏهن توهان منهن موڙيو ته مان توهان کان ڪو به اجورو نه ٿو گهران، منهنجو اجورو صرف الله تي آهي، ۽ مون کي حڪم ڏنو ويو آهي ته مسلمانن مان هجان.

فَكَذَّبُوْهُ فَنَجَّيْنٰهُ وَمَنْ مَّعَهٗ فِى الْفُلْكِ وَجَعَلْنٰهُمْ خَلٰۤىِٕفَ وَاَغْرَقْنَا الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنْذَرِيْنَ

fa każżabūhu fa najjaināhu wa mam ma‘ahū fil-fulki wa ja‘alnāhum khalā'ifa wa agraqnal-lażīna każżabū bi'āyātinā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-munżarīn(a).

پوءِ انهن (نوح) تي ڪوڙ ڳالهايو، پوءِ اسان کيس ۽ جيڪي سندس سان گڏ ٻيڙي ۾ هئا انهن کي بچايو ۽ انهن کي خليفو بڻايو ۽ جن اسان جي آيتن کي ڪوڙو ڪيو انهن کي ٻوڙيو، تنهن ڪري خبردار ٿيو ته جن کي ڊيڄاريو ويو هو انهن جي پڇاڙي ڪهڙي ٿي.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ رُسُلًا اِلٰى قَوْمِهِمْ فَجَاۤءُوْهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا بِمَا كَذَّبُوْا بِهٖ مِنْ قَبْلُ ۗ كَذٰلِكَ نَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِ الْمُعْتَدِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihī rusulan ilā qaumihim fa jā'ūhum bil-bayyināti famā kānū liyu'minū bimā każżabū bihī min qabl(u), każālika naṭba‘u ‘alā qulūbil-mu‘tadīn(a).

پوءِ (نوح کان پوءِ) اسان انهن جي (متعلق) قوم ڏانهن ڪيترائي رسول موڪليا، پوءِ رسول انهن وٽ پڌريون نشانيون کڻي آيا، پر انهن ايمان آڻڻ نه چاهيو ڇو ته اهي اڳ ۾ ان کي ڪوڙو مڃيندا هئا. اهڙي طرح اسين حد کان لنگهندڙن جي دلين تي مُهر لڳائيندا آهيون.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى وَهٰرُوْنَ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ بِاٰيٰتِنَا فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā wa hārūna ilā fir‘auna wa mala'ihī bi'āyātinā fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).

پوءِ انهن کان پوءِ اسان موسيٰ ۽ هارون کي فرعون ۽ سندس قوم جي سردارن ڏانهن موڪليو، جيڪي اسان جون نشانيون (قدرت جون) کڻي آيا، پوءِ ظاهر ٿيو ته اهي تڪبر ڪندا هئا ۽ گنهگار هئا.

فَلَمَّا جَاۤءَهُمُ الْحَقُّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوْٓا اِنَّ هٰذَا لَسِحْرٌ مُّبِيْنٌ

falammā jā'ahumul-ḥaqqu min ‘indinā qālū inna hāżā lasiḥrum mubīn(un).

پوءِ جڏهن اسان وٽان انهن وٽ سچ آيو ته چيائون ته هي سچو جادو آهي.

قَالَ مُوْسٰٓى اَتَقُوْلُوْنَ لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَكُمْ ۗ اَسِحْرٌ هٰذَاۗ وَلَا يُفْلِحُ السّٰحِرُوْنَ

qāla mūsā ataqūlūna lil-ḥaqqi lammā jā'akum, asiḥrun hāżā, wa lā yufliḥus-sāḥirūn(a).

موسيٰ چيو ته ڇا توهان ان لائق آهيو جو سچائي توهان وٽ اچي ته چئو ته ڇا هي جادو آهي؟ پر جادوگر ڪامياب نه ٿيندا.

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا لِتَلْفِتَنَا عَمَّا وَجَدْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا وَتَكُوْنَ لَكُمَا الْكِبْرِيَاۤءُ فِى الْاَرْضِۗ وَمَا نَحْنُ لَكُمَا بِمُؤْمِنِيْنَ

qālū aji'tanā litalfitanā ‘ammā wajadnā ‘alaihi ābā'anā wa takūna lakumal-kibriyā'u fil-arḍ(i), wa mā naḥnu lakumā bimu'minīn(a).

انهن چيو ته ڇا تون اسان وٽ هن لاءِ آيو آهين ته اسان کي ان (عقيدي) کان روڪين جنهن تي اسان پنهنجن وڏن کي ڏٺو ۽ توهان ٻنهي کي زمين (مصر جي ملڪ) ۾ اقتدار ملي؟ اسان توهان ٻنهي کي نه مڃينداسين.

وَقَالَ فِرْعَوْنُ ائْتُوْنِيْ بِكُلِّ سٰحِرٍ عَلِيْمٍ

wa qāla fir‘aunu'tūnī bikulli sāḥirin ‘alīm(in).

۽ فرعون (پنهنجي قوم جي سردارن کي) چيو ته، سڀ ماهر جادوگر مون وٽ اچو!

فَلَمَّا جَاۤءَ السَّحَرَةُ قَالَ لَهُمْ مُّوْسٰٓى اَلْقُوْا مَآ اَنْتُمْ مُّلْقُوْنَ

falammā jā'as-saḥaratu qāla lahum mūsā alqū mā antum mulqūn(a).

پوءِ جڏهن جادوگر آيا، موسيٰ انهن کي چيو ته جيڪي اڇلائڻو آهي سو اڇلايو!

فَلَمَّآ اَلْقَوْا قَالَ مُوْسٰى مَا جِئْتُمْ بِهِ ۙالسِّحْرُۗ اِنَّ اللّٰهَ سَيُبْطِلُهٗۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُصْلِحُ عَمَلَ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

falammā alqau qāla mūsā mā ji'tum bihis-siḥr(u), innallāha sayubṭiluh(ū), innallāha lā yuṣliḥu ‘amalal-mufsidīn(a).

جڏهن انهن اهو اڇلايو، موسيٰ چيو، "جيڪو توهان ڪري رهيا آهيو اهو جادو آهي، بيشڪ الله ان جادو جي ڪوڙ کي ظاهر ڪندو. بيشڪ الله نقصان پهچائڻ وارن جي ڪم کي جاري نه رکندو."

وَيُحِقُّ اللّٰهُ الْحَقَّ بِكَلِمٰتِهٖ وَلَوْ كَرِهَ الْمُجْرِمُوْنَ

wa yuḥiqqullāhul-ḥaqqa bikalimātihī wa lau karihal-mujrimūn(a).

۽ الله پنهنجي حڪم سان حق کي قائم ڪندو، جيتوڻيڪ گناهه ڪندڙ ان کي پسند نه ڪن.

فَمَآ اٰمَنَ لِمُوْسٰىٓ اِلَّا ذُرِّيَّةٌ مِّنْ قَوْمِهٖ عَلٰى خَوْفٍ مِّنْ فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهِمْ اَنْ يَّفْتِنَهُمْ ۗوَاِنَّ فِرْعَوْنَ لَعَالٍ فِى الْاَرْضِۚ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الْمُسْرِفِيْنَ

famā āmana limūsā illā żurriyyatum min qaumihī ‘alā khaufim min fir‘auna wa mala'ihim ay yaftinahum, wa inna fir‘auna la‘ālin fil-arḍ(i), wa innahū laminal-musrifīn(a).

پوءِ موسيٰ تي سندس قوم جي اولاد کان سواءِ ڪنهن به ايمان نه آندو، جيڪي ڊڄندا هئا ته فرعون ۽ سندس اڳواڻ (ماڻهو) انهن کي عذاب ڏيندا. ۽ بيشڪ، فرعون واقعي زمين تي ظلم ڪيو، ۽ بيشڪ حد کان لنگهندڙن مان هو.

وَقَالَ مُوْسٰى يٰقَوْمِ اِنْ كُنْتُمْ اٰمَنْتُمْ بِاللّٰهِ فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوْٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّسْلِمِيْنَ

wa qāla mūsā yā qaumi in kuntum āmantum billāhi fa ‘alaihi tawakkalū in kuntum muslimīn(a).

۽ موسيٰ چيو ته اي منهنجي قوم جيڪڏهن توهان الله تي ايمان آندو آهي ته پوءِ جيڪڏهن توهان سچا مسلمان آهيو ته ان تي ڀروسو ڪريو.

فَقَالُوْا عَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْنَا ۚرَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِّلْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

fa qālū ‘alallāhi tawakkalnā, rabbanā lā taj‘alnā fitnatal lil-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

پوءِ انهن چيو ته اسان الله تي ڀروسو ڪيو آهي، اي اسان جا پالڻهار، اسان کي ظالم قوم جي لاءِ بهتان نه بڻاءِ.

وَنَجِّنَا بِرَحْمَتِكَ مِنَ الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ

wa najjinā biraḥmatika minal-qaumil-kāfirīn(a).

۽ پنهنجي رحمت سان اسان کي ڪافرن کان بچاءِ.

وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰى وَاَخِيْهِ اَنْ تَبَوَّاٰ لِقَوْمِكُمَا بِمِصْرَ بُيُوْتًا وَّاجْعَلُوْا بُيُوْتَكُمْ قِبْلَةً وَّاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَۗ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa auḥainā ilā mūsā wa akhīhi an tabawwa'ā liqaumikumā bimiṣra buyūtaw waj‘alū buyūtakum qiblataw wa aqīmuṣ-ṣalāh(ta), wa basysyiril-mu'minīn(a).

۽ اسان موسيٰ ۽ سندس ڀاءُ ڏانهن وحي ڪئي ته پنهنجي قوم لاءِ مصر ۾ ڪيترائي گهر ٺاهيو ۽ پنهنجن گهرن کي عبادت جي جاءِ بڻايو ۽ نماز پڙهو ۽ ايمان وارن کي خوش ڪريو.

وَقَالَ مُوْسٰى رَبَّنَآ اِنَّكَ اٰتَيْتَ فِرْعَوْنَ وَمَلَاَهٗ زِيْنَةً وَّاَمْوَالًا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ رَبَّنَا لِيُضِلُّوْا عَنْ سَبِيْلِكَ ۚرَبَّنَا اطْمِسْ عَلٰٓى اَمْوَالِهِمْ وَاشْدُدْ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوْا حَتّٰى يَرَوُا الْعَذَابَ الْاَلِيْمَ

wa qāla mūsā rabbanā innaka ātaita fir‘auna wa mala'ahū zīnataw wa amwālan fil-ḥayātid-dun-yā, rabbanā liyuḍillū ‘an sabīlik(a), rabbanaṭmis ‘alā amwālihim wasydud ‘alā qulūbihim falā yu'minū ḥattā yarawul-‘ażābal-alīm(a).

۽ موسيٰ چيو ته اي اسان جا پالڻھار، تو فرعون ۽ سندس قوم جي سردارن کي دنيا جي زندگيءَ ۾ زيور ۽ مال ڏنو آهي. اي اسان جا پالڻھار، (نتيجي طور) انھن (ماڻھن کي) تنھنجي رستي کان ڀٽڪائي ڇڏيو. اي اسان جا پالڻھار، سندن مال کي برباد ڪر ۽ سندن دلين کي تالا ھڻي ڇڏ، ته جيئن اھي ايمان نه آڻين جيستائين ڏکوئيندڙ عذاب نه ڏسن.

قَالَ قَدْ اُجِيْبَتْ دَّعْوَتُكُمَا فَاسْتَقِيْمَا وَلَا تَتَّبِعٰۤنِّ سَبِيْلَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ

qāla qad ujībad da‘watukumā fastaqīmā wa lā tattabi‘ānni sabīlal-lażīna lā ya‘lamūn(a).

الله فرمايو ته بيشڪ توهان جي درخواست قبول ڪئي وئي آهي، تنهن ڪري توهان ٻنهي کي سڌي رستي تي رکو ۽ ڪڏهن به انهن جي رستي تي نه هلو جيڪي نه ٿا ڄاڻن.

۞ وَجَاوَزْنَا بِبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْبَحْرَ فَاَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ وَجُنُوْدُهٗ بَغْيًا وَّعَدْوًا ۗحَتّٰىٓ اِذَآ اَدْرَكَهُ الْغَرَقُ قَالَ اٰمَنْتُ اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا الَّذِيْٓ اٰمَنَتْ بِهٖ بَنُوْٓا اِسْرَاۤءِيْلَ وَاَنَا۠ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ

wa jāwaznā bibanī isrā'īlal-baḥra fa atba‘ahum fir‘aunu wa junūduhū bagyaw wa ‘adwā(n), ḥattā iżā adrakahul-garaqu qāla āmantu annahū lā ilāha illal-lażī āmanat bihī banū isrā'īla wa ana minal-muslimīn(a).

۽ اسان بني اسرائيل کي سمنڊ پار بچايو، پوءِ فرعون ۽ سندس لشڪر انهن جي پٺيان لڳا ته جيئن (انهن تي) ظلم ۽ ستم ڪن. پوءِ جڏهن فرعون ٻڏڻ تي هو ته هن چيو ته مان ايمان آندو ته ڪو به معبود نه آهي سواءِ ان خدا جي جنهن تي بني اسرائيل ايمان آندو آهي، ۽ مان مسلمانن مان آهيان (هٿيار ڦٽي ڪندڙ).

اٰۤلْـٰٔنَ وَقَدْ عَصَيْتَ قَبْلُ وَكُنْتَ مِنَ الْمُفْسِدِيْنَ

Āl'āna wa qad ‘aṣaita qablu wa kunta minal-mufsidīn(a).

ڇو رڳو هاڻي (ڇا توهان يقين ڪيو ٿا)، جڏهن ته حقيقت ۾ توهان ڊگهي عرصي کان نافرمان آهيو، ۽ توهان نقصان پهچائڻ وارن مان هڪ آهيو.

فَالْيَوْمَ نُنَجِّيْكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُوْنَ لِمَنْ خَلْفَكَ اٰيَةً ۗوَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ عَنْ اٰيٰتِنَا لَغٰفِلُوْنَ ࣖ

fal yauma nunajjīka bibadanika litakūna liman khalfaka āyah(tan), wa inna kaṡīram minan-nāsi ‘an āyātinā lagāfilūn(a).

تنهن ڪري اڄ اسان تنهنجي جسم کي بچايو ته جيئن تون انهن لاءِ عبرت هجين جيڪي توکان پوءِ ايندا، پر گهڻا ماڻهو اسان جي نشانين (قدرت) تي ڌيان نه ٿا ڏين.

وَلَقَدْ بَوَّأْنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ مُبَوَّاَ صِدْقٍ وَّرَزَقْنٰهُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ ۚفَمَا اخْتَلَفُوْا حَتّٰى جَاۤءَهُمُ الْعِلْمُ ۗاِنَّ رَبَّكَ يَقْضِيْ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

wa laqad bawwa'nā banī isrā'īla mubawwa'a ṣidqiw wa razaqnāhum minaṭ-ṭayyibāt(i), famākhtalafū ḥattā jā'ahumul-‘ilm(u), inna rabbaka yaqḍī bainahum yaumal-qiyāmati fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).

۽ بيشڪ اسان بني اسرائيل کي سٺي جاءِ تي رکيو ۽ اسان انهن کي سٺي روزي ڏني، پوءِ انهن اختلاف نه ڪيو، سواءِ علم جي اچڻ کان پوءِ (جيڪو تورات ۾ بيان ڪيو ويو آهي). بيشڪ توهان جو رب قيامت جي ڏينهن انهن جي وچ ۾ فيصلو ڪندو جنهن ۾ اهي تڪرار ڪندا هئا.

فَاِنْ كُنْتَ فِيْ شَكٍّ مِّمَّآ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ فَسْـَٔلِ الَّذِيْنَ يَقْرَءُوْنَ الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكَ ۚ لَقَدْ جَاۤءَكَ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِيْنَۙ

fa in kunta fī syakkim mimmā anzalnā ilaika fas'alil-lażīna yaqra'ūnal-kitāba min qablik(a), laqad jā'akal-ḥaqqu mir rabbika falā takūnanna minal-mumtarīn(a).

پوءِ جيڪڏهن توهان (محمد ﷺ) ان بابت شڪ ۾ آهيو جيڪو اسان توهان ڏانهن نازل ڪيو آهي ته پوءِ ان شخص کان پڇو جيڪو توهان کان اڳ ڪتاب پڙهي ٿو، بيشڪ توهان جي رب کان توهان وٽ حق آيو آهي، تنهنڪري ڪڏهن به شڪ ڪندڙن مان نه ٿيو.

وَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ فَتَكُوْنَ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa lā takūnanna minal-lażīna każżabū bi'āyātillāhi fa takūna minal-khāsirīn(a).

۽ ڪڏهن به انهن مان نه ٿيو جيڪي الله جي آيتن کي رد ڪن ٿا، نه ته توهان نقصان ۾ پوندا.

اِنَّ الَّذِيْنَ حَقَّتْ عَلَيْهِمْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَا يُؤْمِنُوْنَ

innal-lażīna ḥaqqat ‘alaihim kalimatu rabbika lā yu'minūn(a).

بيشڪ جن کي تنهنجي پالڻهار جي حڪم جو يقين ڏياريو ويو آهي اهي ايمان نه آڻيندا

وَلَوْ جَاۤءَتْهُمْ كُلُّ اٰيَةٍ حَتّٰى يَرَوُا الْعَذَابَ الْاَلِيْمَ

wa lau jā'athum kullu āyatin ḥattā yarawul-‘ażābal-alīm(a).

جيتوڻيڪ انهن کي (الله جي عظمت جون) نشانيون ملن، جيستائين اهي دردناڪ عذاب نه ڏسن.

فَلَوْلَا كَانَتْ قَرْيَةٌ اٰمَنَتْ فَنَفَعَهَآ اِيْمَانُهَآ اِلَّا قَوْمَ يُوْنُسَۗ لَمَّآ اٰمَنُوْا كَشَفْنَا عَنْهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَمَتَّعْنٰهُمْ اِلٰى حِيْنٍ

falau lā kānat qaryatun āmanat fa nafa‘ahā īmānuhā illā qauma yūnus(a), lammā āmanū kasyafnā ‘anhum ‘ażābal-khizyi fil-ḥayātid-dun-yā wa matta‘nāhum ilā ḥīn(in).

پوءِ ڇو ڪو اهڙو (آبادي وارو) نه آهي جيڪو ايمان آڻي ۽ سندس ايمان ان لاءِ فائدو ڏيندڙ هجي سواءِ يونس جي قوم جي، جڏهن انهن (يونس جي قوم) ايمان آندو، اسان انهن کان دنيا جي زندگي جو ذلت آميز عذاب لاهي ڇڏيو ۽ انهن کي هڪ خاص وقت تائين آسودو ڪيو.

وَلَوْ شَاۤءَ رَبُّكَ لَاٰمَنَ مَنْ فِى الْاَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيْعًاۗ اَفَاَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتّٰى يَكُوْنُوْا مُؤْمِنِيْنَ

wa lau syā'a rabbuka la'āmana man fil-arḍi kulluhum jamī‘ā(n), afa anta tukrihun-nāsa ḥattā yakūnū mu'minīn(a).

۽ جيڪڏهن توهان جو رب چاهي ها ته زمين تي سڀ ماڻهو ايمان آڻين ها، پر ڇا توهان ماڻهن کي مجبور ڪرڻ چاهيو ٿا ته اهي ايمان آڻين؟

وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ اَنْ تُؤْمِنَ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَيَجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِيْنَ لَا يَعْقِلُوْنَ

wa mā kāna linafsin an tu'mina illā bi'iżnillāh(i), wa yaj‘alur-rijsa ‘alal-lażīna lā ya‘qilūn(a).

۽ ڪو به الله جي اجازت کانسواءِ ايمان نه آڻيندو، ۽ الله انهن کي سزا ڏيندو آهي جيڪي نه ٿا سمجهن.

قُلِ انْظُرُوْا مَاذَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ ۗوَمَا تُغْنِى الْاٰيٰتُ وَالنُّذُرُ عَنْ قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ

qulinẓurū māżā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa mā tugnil-āyātu wan-nużuru ‘an qaumil lā yu'minūn(a).

چؤ ته، "آسمانن ۽ زمين ۾ جيڪي ڪجهه آهي ان تي ڌيان ڏيو!" اهو نشانين (الله جي عظمت) ۽ رسولن لاءِ ڪارآمد ناهي جيڪي انهن ماڻهن کي ڊيڄاريندا آهن جيڪي ايمان نه ٿا آڻين.

فَهَلْ يَنْتَظِرُوْنَ اِلَّا مِثْلَ اَيَّامِ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِهِمْۗ قُلْ فَانْتَظِرُوْٓا اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ

fahal yantaẓirūna illā miṡla ayyāmil-lażīna khalau min qablihim, qul fantaẓirū innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).

پوءِ اهي ڪنهن به شيءِ جو انتظار نٿا ڪن سواءِ انهن جي (حالتن جي) جهڙين حالتن جي جيڪي انهن کان اڳ گذري ويا، چئو ته انتظار ڪريو، مان به توهان سان گڏ انتظار ڪندڙن مان آهيان.

ثُمَّ نُنَجِّيْ رُسُلَنَا وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كَذٰلِكَ ۚحَقًّا عَلَيْنَا نُنْجِ الْمُؤْمِنِيْنَ ࣖ

Ṡumma nunajjī rusulanā wal-lażīna āmanū każālik(a), ḥaqqan ‘alainā nunjil-mu'minīn(a).

پوءِ اسان پنهنجن رسولن ۽ ايمان وارن کي بچايو، تنهن ڪري اسان تي ايمان وارن کي بچائڻ فرض هو.

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنْ كُنْتُمْ فِيْ شَكٍّ مِّنْ دِيْنِيْ فَلَآ اَعْبُدُ الَّذِيْنَ تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ اَعْبُدُ اللّٰهَ الَّذِيْ يَتَوَفّٰىكُمْ ۖ وَاُمِرْتُ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَۙ

qul yā ayyuhan nāsu in kuntum fī syakkim min dīnī falā a‘budul-lażīna ta‘budūna min dūnillāhi wa lākin a‘budullāhal-lażī yatawaffākum, wa umirtu an akūna minal-mu'minīn(a).

(اي پيغمبر) چؤ ته اي انسانو! جيڪڏهن توهان منهنجي دين بابت اڃا تائين شڪ ۾ آهيو ته (ڄاڻو ته) مان انهن جي عبادت نٿو ڪريان جن جي توهان الله کان سواءِ عبادت ڪريو ٿا، پر مان ان الله جي عبادت ڪريان ٿو جيڪو توهان کي موت ڏيندو، ۽ مون کي حڪم ڏنو ويو آهي ته مان مؤمنن مان هجان.

وَاَنْ اَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّيْنِ حَنِيْفًاۚ وَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

wa an aqim wajhaka lid-dīni ḥanīfā(n), wa lā takūnanna minal-musyrikīn(a).

۽ (مون کي حڪم ڏنو ويو آهي ته)، ”پنهنجو رخ دين جي طرف خالص ۽ سچائيءَ سان ڪر ۽ ڪڏهن به مشرڪن مان نه هج.

وَلَا تَدْعُ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُكَ وَلَا يَضُرُّكَ ۚفَاِنْ فَعَلْتَ فَاِنَّكَ اِذًا مِّنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa lā tad‘u min dūnillāhi mā lā yanfa‘uka wa lā yaḍurruk(a), fa in fa‘alta fa innaka iżam minaẓ-ẓālimīn(a).

۽ اهڙي شيءِ جي عبادت نه ڪر جيڪا توکي فائدو نه ڏئي ۽ الله کان سواءِ توکي نقصان نه پهچائي، ڇو ته جيڪڏهن تون (اهو) ڪندين ته پوءِ بيشڪ تون ظالمن مان ٿيندين.

وَاِنْ يَّمْسَسْكَ اللّٰهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهٗ ٓاِلَّا هُوَ ۚوَاِنْ يُّرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلَا رَاۤدَّ لِفَضْلِهٖۗ يُصِيْبُ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ ۗوَهُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

wa iy yamsaskallāhu biḍurrin falā kāsyifa lahū illā huw(a), wa iy yuridka bikhairin falā rādda lifaḍlih(ī), yuṣību bihī may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wa huwal-gafūrur-raḥīm(u).

۽ جيڪڏهن الله توهان تي ڪا مصيبت آڻي ته ان کي ان کان سواءِ ڪو به هٽائي نٿو سگهي. ۽ جيڪڏهن الله توهان لاءِ ڀلائي چاهي ٿو ته ڪو به سندس فضل کي رد نٿو ڪري سگهي. هو پنهنجن ٻانهن مان جنهن کي چاهي ٿو تنهن کي ڀلائي ڏئي ٿو. هو تمام گهڻو معاف ڪندڙ ۽ رحم ڪندڙ آهي.

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَكُمُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكُمْ ۚفَمَنِ اهْتَدٰى فَاِنَّمَا يَهْتَدِيْ لِنَفْسِهٖ ۚوَمَنْ ضَلَّ فَاِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا ۚوَمَآ اَنَا۠ عَلَيْكُمْ بِوَكِيْلٍۗ

qul yā ayyuhan-nāsu qad jā'akumul-ḥaqqu mir rabbikum, fa manihtadā fa innamā yahtadī linafsih(ī), wa man ḍalla fa innamā yaḍillu ‘alaihā, wa mā ana ‘alaikum biwakīl(in).

(محمد ﷺ) چئو ته اي انسانو! توهان جي پالڻهار کان توهان وٽ حق (قرآن) آيو آهي، پوءِ جيڪو هدايت حاصل ڪري ٿو اهو اصل ۾ پنهنجي لاءِ آهي. ۽ جيڪو گمراهه ٿئي ٿو، بيشڪ ان جي گمراهي پاڻ کي ئي نقصان پهچائي ٿي. ۽ مان توهان جو نگهبان نه آهيان.

وَاتَّبِعْ مَا يُوْحٰىٓ اِلَيْكَ وَاصْبِرْ حَتّٰى يَحْكُمَ اللّٰهُ ۚوَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ ࣖ

wattabi‘ mā yūḥā ilaika waṣbir ḥattā yaḥkumallāh(u), wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

۽ جيڪو تو ڏانهن وحي ڪيو وڃي ٿو ان جي پيروي ڪر ۽ صبر ڪر جيستائين الله تو کي فيصلو ڏئي، اهو بهترين فيصلو ڪندڙ آهي.

الۤرٰ ۗتِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْحَكِيْمِ

alif lām rā, tilka āyātul-kitābil-ḥakīm(i).

الف لام را. اهي قرآن جون آيتون آهن جيڪي حڪمت سان ڀريل آهن.

اَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا اَنْ اَوْحَيْنَآ اِلٰى رَجُلٍ مِّنْهُمْ اَنْ اَنْذِرِ النَّاسَ وَبَشِّرِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗ قَالَ الْكٰفِرُوْنَ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ مُّبِيْنٌ

akāna lin-nāsi ‘ajaban an auḥainā ilā rajulim minhum an anżirin-nāsa wa basysyiril-lażīna āmanū anna lahum qadama ṣidqin ‘inda rabbihim, qālal-kāfirūna inna hāżā lasāḥirum mubīn(un).

ڪو به تعجب ناهي ته ماڻهن کي تعجب ٿيڻ گهرجي ته اسان انهن مان هڪ ماڻهوءَ کي وحي ڏني ته "ماڻهن کي ڊيڄاريندڙ ۽ ايمان وارن کي خوش ڪر ته انهن جو خدا وٽ هڪ وڏو مقام آهي." ڪافرن چيو ته "هي ماڻهو (محمد) واقعي جادوگر آهي."

اِنَّ رَبَّكُمُ اللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِ يُدَبِّرُ الْاَمْرَۗ مَا مِنْ شَفِيْعٍ اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ اِذْنِهٖۗ ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْهُۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ

inna rabbakumullāhul -lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsyi yudabbirul-amr(a), mā min syafī‘in illā mim ba‘di iżnih(ī), żālikumullāhu rabbukum fa‘budūh(u), afalā tażakkarūn(a).

بيشڪ توهان جو رب الله آهي جنهن آسمانن ۽ زمين کي ڇهن دورن ۾ پيدا ڪيو، پوءِ عرش تي ويٺو ته جيئن سڀ ڪم سنڀالي. ڪو به سندس اجازت کان سواءِ سفارش نٿو ڪري سگهي. اهو الله توهان جو رب آهي، تنهن ڪري ان جي عبادت ڪريو. ڇا توهان عبرت نه ورتي؟

اِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيْعًاۗ وَعْدَ اللّٰهِ حَقًّاۗ اِنَّهٗ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ لِيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ بِالْقِسْطِۗ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَهُمْ شَرَابٌ مِّنْ حَمِيْمٍ وَّعَذَابٌ اَلِيْمٌ ۢبِمَا كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ

ilaihi marji‘ukum jamī‘ā(n), wa‘dallāhi ḥaqqā(n), innahū yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū liyajziyal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti bil-qisṭ(i), wal-lażīna kafarū lahum syarābum min ḥamīmiw wa ‘ażābun alīmum bimā kānū yakfurūn(a).

اوھان سڀني کي رڳو ان ڏانھن موٽڻو آھي. اھو الله جو سچو ۽ پڪو واعدو آھي. بيشڪ اھو ئي آھي جنھن مخلوقات جي پيدائش شروع ڪئي ۽ پوءِ ان کي ورجايو (انهن کي جيئرو ڪرڻ کان پوءِ وري جيئرو ڪيو)، انھيءَ لاءِ ته جيڪي ايمان آڻين ۽ چڱا ڪم ڪن، تن کي انصاف سان بدلو ڏئي. ۽ جيڪي ڪافر آھن تن کي سندن ڪفر جي ڪري ٽھڪندڙ پاڻي ۽ دردناڪ عذاب ڏنو ويندو.

هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاۤءً وَّالْقَمَرَ نُوْرًا وَّقَدَّرَهٗ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوْا عَدَدَ السِّنِيْنَ وَالْحِسَابَۗ مَا خَلَقَ اللّٰهُ ذٰلِكَ اِلَّا بِالْحَقِّۗ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

huwal-lażī ja‘alasy-syamsa ḍiyā'aw wal-qamara nūraw wa qaddarahū manāzila lita‘lamū ‘adadas-sinīna wal-ḥisāb(a), mā khalaqallāhu zālika illā bil-ḥaqq(i), yufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

اُهو ئي آهي جيڪو سج ۽ چنڊ کي چمڪائيندو آهي، ۽ اُهو ئي آهي جيڪو انهن جي مدارن ۾ جڳهون مقرر ڪندو آهي، ته جيئن توهان سالن جو تعداد ۽ حساب (وقت) ڄاڻو. الله اهڙي طرح پيدا نه ڪيو پر صحيح طور تي. هو ڄاڻندڙن لاءِ (پنهنجي عظمت جون نشانيون بيان ڪري ٿو).

اِنَّ فِى اخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا خَلَقَ اللّٰهُ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَّقُوْنَ

inna fikhtilāfil-laili wan-nahāri wa mā khalaqallāhu fis-samāwāti wal-arḍi la'āyātil liqaumiy yattaqūn(a).

بيشڪ رات ۽ ڏينهن جي ڦيرڦار ۾ ۽ جيڪي الله آسمانن ۽ زمين ۾ پيدا ڪيو آهي، انهن لاءِ نشانيون آهن جيڪي الله کان ڊڄن ٿا.

اِنَّ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا وَرَضُوْا بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَاطْمَـَٔنُّوْا بِهَا وَالَّذِيْنَ هُمْ عَنْ اٰيٰتِنَا غٰفِلُوْنَۙ

innal-lażīna lā yarjūna liqā'anā wa raḍū bil-ḥayātid-dun-yā waṭma'annū bihā wal-lażīna hum ‘an āyātinā gāfilūn(a).

بيشڪ جيڪي اسان سان ملڻ جي اميد نٿا رکن ۽ دنيا جي زندگي تي مطمئن آهن ۽ ان سان آرامي آهن، ۽ جيڪي اسان جي آيتن کي نظرانداز ڪن ٿا،

اُولٰۤىِٕكَ مَأْوٰىهُمُ النَّارُ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

ulā'ika ma'wāhumun nāru bimā kānū yaksibūn(a).

انهن جي ڪرتوتن جي ڪري، انهن جي جاءِ دوزخ ۾ آهي.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ يَهْدِيْهِمْ رَبُّهُمْ بِاِيْمَانِهِمْۚ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُ فِيْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti yahdīhim rabbuhum bi'īmānihim, tajrī min taḥtihimul-anhāru fī jannātin na‘īm(i).

بيشڪ جن ايمان آندو ۽ چڱا ڪم ڪيا، تن کي سندن پالڻهار پنهنجي ايمان جي ڪري هدايت ڪندو، اهي نعمتن جي باغن ۾ هوندا، جن جي هيٺان نهرون وهنديون آهن.

دَعْوٰىهُمْ فِيْهَا سُبْحٰنَكَ اللّٰهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيْهَا سَلٰمٌۚ وَاٰخِرُ دَعْوٰىهُمْ اَنِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ࣖ

da‘wāhum fīhā subḥānakallāhumma wa taḥiyyatuhum fīhā salām(un), wa ākhiru da‘wāhum anil-ḥamdu lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).

ان ۾ سندن دعا آهي، "سبحانڪ اللهم" (اي اسان جا پالڻهار، توهان پاڪ آهيو)، ۽ سندن سلام آهي، "سلام" (توهان تي سلامتي هجي). ۽ سندن دعا جو اختتام آهي، "الحمد لله رب العالمين" (سڀني جهانن جي پالڻهار الله جي ساراهه آهي).

۞ وَلَوْ يُعَجِّلُ اللّٰهُ لِلنَّاسِ الشَّرَّ اسْتِعْجَالَهُمْ بِالْخَيْرِ لَقُضِيَ اِلَيْهِمْ اَجَلُهُمْۗ فَنَذَرُ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

wa lau yu‘ajjilullāhu lin-nāsisy-syarrasti‘jālahum bil-khairi laquḍiya ilaihim ajaluhum, fa nażarul-lażīna lā yarjūna liqā'anā fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

۽ جيڪڏهن الله انسانن لاءِ برائي جلدي ڪري ٿو جيئن اهي نيڪي جي تڪڙ ڪندا آهن، ته انهن جون زندگيون ضرور ختم ٿي وينديون. پر جيڪي اسان سان ملڻ جي اميد نٿا رکن، انهن کي اسان پنهنجي گمراهيءَ ۾ پريشان ڇڏي ڏيون ٿا.

وَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ الضُّرُّ دَعَانَا لِجَنْۢبِهٖٓ اَوْ قَاعِدًا اَوْ قَاۤىِٕمًا ۚفَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُ ضُرَّهٗ مَرَّ كَاَنْ لَّمْ يَدْعُنَآ اِلٰى ضُرٍّ مَّسَّهٗۗ كَذٰلِكَ زُيِّنَ لِلْمُسْرِفِيْنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa iżā massal-insānaḍ-ḍurru da‘ānā lijambihī au qā‘idan au qā'imā(n), falammā kasyafnā ‘anhu ḍurrahū marra ka'allam yad‘unā ilā ḍurrim massah(ū), każālika zuyyina lil-musrifīna mā kānū ya‘malūn(a).

۽ جڏهن ڪو ماڻهو خطري ۾ هوندو آهي، ته هو ليٽيل، ويٺي يا بيٺو اسان کان دعا گهري ٿو، پر جڏهن اسان ان کان خطرو هٽايون ٿا، ته هو (گمراهيءَ واري رستي ڏانهن) موٽي ٿو، ڄڻ ته هن ڪڏهن به اسان کان ان خطري کي (هٽائڻ) لاءِ دعا نه گهري هئي جيڪو هن تي آيو آهي. اهڙي طرح اهو انهن ماڻهن لاءِ خوبصورت ٿي ويندو آهي جيڪي پنهنجي ڪم جي حد کان ٻاهر ويندا آهن.

وَلَقَدْ اَهْلَكْنَا الْقُرُوْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَمَّا ظَلَمُوْاۙ وَجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ وَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الْقَوْمَ الْمُجْرِمِيْنَ

wa laqad ahlaknal-qurūna min qablikum lammā ẓalamū, wa jā'athum rusuluhum bil-bayyināti wa mā kānū liyu'minū, każālika najzil-qaumal-mujrimīn(a).

۽ بيشڪ اسان توهان کان اڳ وارن کي هلاڪ ڪيو جڏهن انهن ظلم ڪيو، جيتوڻيڪ انهن جا رسول (سچيون) ڳالهيون کڻي آيا هئا پر انهن ايمان آڻڻ نه چاهيو، اهڙي طرح اسين گناهگارن کي سزا ڏيندا آهيون.

ثُمَّ جَعَلْنٰكُمْ خَلٰۤىِٕفَ فِى الْاَرْضِ مِنْۢ بَعْدِهِمْ لِنَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُوْنَ

Ṡumma ja‘alnākum khalā'ifa fil-arḍi mim ba‘dihim linanẓura kaifa ta‘malūn(a).

پوءِ اسان توهان کي انهن کان پوءِ زمين تي (سندن) جانشين بڻايو ته جيئن ڏسون ته توهان ڪيئن عمل ڪريو ٿا.

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيَاتُنَا بَيِّنٰتٍۙ قَالَ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا ائْتِ بِقُرْاٰنٍ غَيْرِ هٰذَآ اَوْ بَدِّلْهُ ۗ قُلْ مَا يَكُوْنُ لِيْٓ اَنْ اُبَدِّلَهٗ مِنْ تِلْقَاۤئِ نَفْسِيْ ۚاِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ ۚ اِنِّيْٓ اَخَافُ اِنْ عَصَيْتُ رَبِّيْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyināt(in), qālal-lażīna lā yarjūna liqā'ana'ti biqur'ānin gairi hāżā au baddilh(u), qul mā yakūnu lī an ubaddilahū min tilqā'i nafsī, in attabi‘u illā mā yūḥā ilayy(a), innī akhāfu in ‘aṣaitu rabbī ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

۽ جڏهن انهن تي اسان جون آيتون صاف صاف پڙهيون وينديون هيون، تڏهن جيڪي اسان سان ملڻ جي اميد نه رکندا هئا، اهي چوندا هئا ته هن قرآن کان سواءِ ڪو ٻيو ڪتاب آڻيو يا ان کي بدلايو. (محمد ﷺ) چئو ته مون لاءِ اهو مناسب ناهي ته ان کي پنهنجي مرضي سان تبديل ڪريان، مان صرف ان جي پيروي ڪريان ٿو جيڪو مون ڏانهن وحي ڪيو ويندو آهي. جيڪڏهن مان پنهنجي رب جي نافرماني ڪريان ته مان وڏي ڏينهن (قيامت) جي عذاب کان ڊڄان ٿو.

قُلْ لَّوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا تَلَوْتُهٗ عَلَيْكُمْ وَلَآ اَدْرٰىكُمْ بِهٖ ۖفَقَدْ لَبِثْتُ فِيْكُمْ عُمُرًا مِّنْ قَبْلِهٖۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

qul lau syā'allāhu mā talautuhū ‘alaikum wa lā adrākum bih(ī), faqad labiṡtu fīkum ‘umuram min qablih(ī), afalā ta‘qilūn(a).

(اي محمد ﷺ) چئو ته جيڪڏهن الله چاهي ها ته مان توهان کي اهو نه پڙهي ٻڌايان ها ۽ نه ئي هو توهان کي ان جي خبر ڏئي ها. مان (قرآن جي نازل ٿيڻ کان اڳ) گهڻو وقت توهان سان گڏ رهيس، ڇا توهان نٿا سمجهو؟

فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِهٖۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الْمُجْرِمُوْنَ

faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bi'āyātih(ī), innahū lā yufliḥul-mujrimūn(a).

پوءِ ان کان وڌيڪ ظالم ڪير آهي جيڪو الله تي ڪوڙ ٺاهي يا سندس آيتن کي رد ڪري؟ بيشڪ جيڪي گناهه ڪن ٿا اهي خوش نصيب نه هوندا.

وَيَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ وَيَقُوْلُوْنَ هٰٓؤُلَاۤءِ شُفَعَاۤؤُنَا عِنْدَ اللّٰهِ ۗقُلْ اَتُنَبِّـُٔوْنَ اللّٰهَ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِى السَّمٰوٰتِ وَلَا فِى الْاَرْضِۗ سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

wa ya‘budūna min dūnillāhi mā lā yaḍurruhum wa lā yanfa‘uhum wa yaqūlūna hā'ulā'i syufa‘ā'unā ‘indallāh(i), qul atunabbi'ūnallāha bimā lā ya‘lamu fis-samāwāti wa lā fil-arḍ(i), subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).

۽ اهي الله کان سواءِ اهڙي شيءِ جي عبادت ڪن ٿا جيڪا انهن کي نقصان نه پهچائي سگهي ٿي ۽ نه ئي انهن کي فائدو ڏئي سگهي ٿي، ۽ اهي چون ٿا ته اهي الله وٽ اسان جا سفارشي آهن، توهان فرمايو ته ڇا توهان الله کي اهڙي ڳالهه ٻڌائيندا آهيو جيڪا هن کي آسمانن ۾ ۽ زمين ۾ نه معلوم آهي؟ الله پاڪ آهي ۽ ان کان بلند آهي جيڪو اهي هڪ ٻئي سان شريڪ ڪن ٿا.

وَمَا كَانَ النَّاسُ اِلَّآ اُمَّةً وَّاحِدَةً فَاخْتَلَفُوْاۗ وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ فِيْمَا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

wa mā kānan-nāsu illā ummataw wāḥidatan fakhtalafū, wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika laquḍiya bainahum fīmā fīhi yakhtalifūn(a).

۽ انسان اڳ ۾ هڪ ئي امت هئا، پوءِ ٽٽي پيا، جيڪڏهن توهان جي پالڻهار جو حڪم اڳ ۾ نه هجي ها ته انهن جي وچ ۾ (دنيا ۾) فيصلو ڪيو وڃي ها، جنهن ۾ اهي اختلاف ڪن ٿا.

وَيَقُوْلُوْنَ لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۚ فَقُلْ اِنَّمَا الْغَيْبُ لِلّٰهِ فَانْتَظِرُوْاۚ اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ ࣖ

wa yaqūlūna lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), faqul innamal-gaibu lillāhi fantaẓirū, innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).

۽ چون ٿا ته سندس پالڻهار کان هن (محمد ﷺ) تي ڪا نشاني ڇو نه نازل ڪئي وئي آهي؟ چؤ ته غيب الله جي ملڪيت آهي، پوءِ انتظار ڪريو، مان به توهان سان گڏ انتظار ڪريان ٿو.

وَاِذَآ اَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً مِّنْۢ بَعْدِ ضَرَّاۤءَ مَسَّتْهُمْ اِذَا لَهُمْ مَّكْرٌ فِيْٓ اٰيٰتِنَاۗ قُلِ اللّٰهُ اَسْرَعُ مَكْرًاۗ اِنَّ رُسُلَنَا يَكْتُبُوْنَ مَا تَمْكُرُوْنَ

wa iżā ażaqnan-nāsa raḥmatam mim ba‘di ḍarrā'a massathum iżā lahum makrun fī āyātinā, qulillāhu asra‘u makrā(n), inna rusulanā yaktubūna mā tamkurūn(a).

۽ جڏهن اسين انسانن تي رحم ڪندا آهيون، جڏهن انهن کي ڪا مصيبت پهچي ٿي، تڏهن اهي اسان جي آيتن جي خلاف سڀ ٺڳي ڪندا آهن. چئو ته الله کي (ان ٺڳيءَ جو) جلد بدلو ملندو. بيشڪ اسان جا ملائڪ توهان جي ٺڳيءَ کي ڏسن ٿا.

هُوَ الَّذِيْ يُسَيِّرُكُمْ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِۗ حَتّٰٓى اِذَا كُنْتُمْ فِىْ الْفُلْكِۚ وَجَرَيْنَ بِهِمْ بِرِيْحٍ طَيِّبَةٍ وَّفَرِحُوْا بِهَا جَاۤءَتْهَا رِيْحٌ عَاصِفٌ وَّجَاۤءَهُمُ الْمَوْجُ مِنْ كُلِّ مَكَانٍ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ اُحِيْطَ بِهِمْۙ دَعَوُا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۚ لَىِٕنْ اَنْجَيْتَنَا مِنْ هٰذِهٖ لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ

huwal-lażī yusayyirukum fil-barri wal-baḥr(i), ḥattā iżā kuntum fil-fulk(i), wa jaraina bihim birīḥin ṭayyibatiw wa fariḥū bihā jā'athā rīḥun ‘āṣifuw wa jā'ahumul-mauju min kulli makāniw wa ẓannū annahum uḥīṭa bihim, da‘awullāha mukhliṣīna lahud-dīn(a), la'in anjaitanā min hāżihī lanakūnanna minasy-syākirīn(a).

اُهو خدا آهي جنهن توهان کي خشڪي تي هلڻ ۽ سمنڊ تي هلڻ جي قابل بڻايو. تنهن ڪري جڏهن توهان ٻيڙي ۾ هوندا آهيو، ۽ اهو (ٻيڙو) انهن (ماڻهن) کي سٺي هوا سان کڻي هلي ٿو، ۽ اهي ان جي ڪري خوش ٿين ٿا، اوچتو هڪ طوفان آيو ۽ لهرون انهن کي هر ڪنڊ کان ٽڪرايون، ۽ انهن سمجهيو ته اهي (خطرو) گهيريل آهن، تنهن ڪري انهن صرف الله کان سچي دل سان دعا گهري. (چيائون) ته جيڪڏهن تون اسان کي هن (خطري) کان بچائيندين ته اسان ضرور شڪرگذار ٿينداسين.

فَلَمَّآ اَنْجٰىهُمْ اِذَا هُمْ يَبْغُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ ۗيٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنَّمَا بَغْيُكُمْ عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ مَّتَاعَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۖ ثُمَّ اِلَيْنَا مَرْجِعُكُمْ فَنُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

falammā anjāhum iżā hum yabgūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), yā ayyuhan-nāsu innamā bagyukum ‘alā anfusikum matā‘al-ḥayātid-dun-yā, ṡumma ilainā marji‘ukum fa nunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

پر جڏهن الله انهن کي بچايو ته انهن زمين تي بغير ڪنهن حق جي ظلم ڪيو. اي انسانو! توهان جو ظلم صرف توهان لاءِ نقصان آهي، اهو صرف دنيا جي لذت آهي. پوءِ توهان جو موٽڻ اسان ڏانهن آهي، پوءِ اسان توهان کي توهان جي ڪمن جي خبر ڏينداسين.

اِنَّمَا مَثَلُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْاَنْعَامُ ۗحَتّٰٓى اِذَآ اَخَذَتِ الْاَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ اَهْلُهَآ اَنَّهُمْ قٰدِرُوْنَ عَلَيْهَآ اَتٰىهَآ اَمْرُنَا لَيْلًا اَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنٰهَا حَصِيْدًا كَاَنْ لَّمْ تَغْنَ بِالْاَمْسِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

innamā maṡalul-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi mimmā ya'kulun-nāsu wal-an‘ām(u), ḥattā iżā akhażatil-arḍu zukhrufahā wazzayyanat wa ẓanna ahluhā annahum qādirūna ‘alaihā, atāhā amrunā lailan au nahāran fa ja‘alnāhā ḥaṣīdan ka'allam tagna bil-ams(i), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy yatafakkarūn(a).

دنيا جي زندگي جو مثال صرف پاڻي وانگر آهي جيڪو اسان آسمان مان وسايو، پوءِ زمين جي ساوڪ گهڻو ڪري اُڀري ٿي، جنهن مان ڪجهه ماڻهو ۽ چوپايا کائي ويندا آهن، تان جو جڏهن زمين پنهنجي خوبصورتي ۾ مڪمل ۽ سينگاريل ٿي ويندي ۽ ان جا رهواسي سمجهندا ته اهي ضرور ان جا مالڪ ٿيندا، ته اسان جو عذاب رات جو يا ڏينهن جو ان تي ايندو، ۽ اسان ان (ساوڪ) کي ان فصل وانگر ڪري ڇڏيندا آهيون جيڪو لڻيو ويو هجي، ڄڻ ته اهو ڪالهه نه اُڀريو هو. اهڙي طرح اسين (پنهنجي طاقت جون) نشانيون ان قوم لاءِ بيان ڪندا آهيون جيڪي غور ڪن ٿا.

وَاللّٰهُ يَدْعُوْآ اِلٰى دَارِ السَّلٰمِ ۚوَيَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

wallāhu yad‘ū ilā dāris-salām(i), wa yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

۽ الله (ماڻهن کي) دارالسلام (جنت) ڏانهن سڏي ٿو ۽ جنهن کي چاهي ٿو ان کي سڌي رستي (اسلام) جي هدايت ڪري ٿو.

۞ لِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوا الْحُسْنٰى وَزِيَادَةٌ ۗوَلَا يَرْهَقُ وُجُوْهَهُمْ قَتَرٌ وَّلَا ذِلَّةٌ ۗاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

lil-lażīna aḥsanul-ḥusnā wa ziyādah(tun), wa lā yarhaqu wujūhahum qataruw wa lā żillah(tun), ulā'ika aṣḥābul-jannati hum fīhā khālidūn(a).

جيڪي ماڻهو نيڪي ڪن ٿا، انهن لاءِ بهترين اجر (جنت) ۽ هڪ اضافي اجر (الله جي ديدار جي خوشي) آهي. ۽ انهن جا منهن ڪارا داغ نه هوندا ۽ نه ئي ذلت ۾ هوندا. اهي جنت جا رهواسي آهن، اهي ان ۾ هميشه رهندا.

وَالَّذِيْنَ كَسَبُوا السَّيِّاٰتِ جَزَاۤءُ سَيِّئَةٍ ۢبِمِثْلِهَاۙ وَتَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ ۗمَا لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ عَاصِمٍۚ كَاَنَّمَآ اُغْشِيَتْ وُجُوْهُهُمْ قِطَعًا مِّنَ الَّيْلِ مُظْلِمًاۗ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚهُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna każabus-sayyi'āti jazā'u sayyi'atim bimiṡlihā, wa tarhaquhum żillah(tun), mā lahum minallāhi min ‘āṣim(in), ka'annamā ugsyiyat wujūhuhum qiṭa‘am minal-laili muẓlimā(n), ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

جيڪي ماڻهو برائي ڪن ٿا انهن کي اهو ئي برائي ملندي جنهن جا اهي مستحق آهن ۽ اهي ذلت ۾ ڍڪيل هوندا. انهن لاءِ الله جي (عذاب) کان ڪو به بچائڻ وارو نه آهي، ڄڻ ته انهن جا منهن ڪاري رات جي ٽڪرن سان ڍڪيل آهن. اهي دوزخ جا رهواسي آهن، اهي هميشه اتي رهندا.

وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيْعًا ثُمَّ نَقُوْلُ لِلَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا مَكَانَكُمْ اَنْتُمْ وَشُرَكَاۤؤُكُمْۚ فَزَيَّلْنَا بَيْنَهُمْ وَقَالَ شُرَكَاۤؤُهُمْ مَّا كُنْتُمْ اِيَّانَا تَعْبُدُوْنَ

wa yauma naḥsyuruhum jamī‘an ṡumma naqūlu lil-lażīna asyrakū makānakum antum wa syurakā'ukum, fa zayyalnā bainahum wa qāla syurakā'uhum mā kuntum iyyānā ta‘budūn(a).

۽ (ياد ڪريو) ان ڏينهن (جڏهن) اسان انهن سڀني کي گڏ ڪيو، پوءِ اسان انهن کي چيو جيڪي (الله سان) شريڪ ٺهرائيندا هئا ته، توهان ۽ توهان جا شريڪ جتي آهيو اتي ئي رهو. پوءِ اسان انهن کي الڳ ڪيو ۽ انهن جي ساٿين کي چيو ته، توهان ڪڏهن به اسان جي عبادت نه ڪئي.

فَكَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۢ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ اِنْ كُنَّا عَنْ عِبَادَتِكُمْ لَغٰفِلِيْنَ

fa kafā billāhi syahīdam bainanā wa bainakum in kunnā ‘an ‘ibādatikum lagāfilīn(a).

تنهنڪري اسان ۽ توهان جي وچ ۾ الله شاهدي لاءِ ڪافي آهي، ڇاڪاڻ ته اسان توهان جي عبادت بابت ڪجهه به نٿا ڄاڻون.

هُنَالِكَ تَبْلُوْا كُلُّ نَفْسٍ مَّآ اَسْلَفَتْ وَرُدُّوْٓا اِلَى اللّٰهِ مَوْلٰىهُمُ الْحَقِّ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ ࣖ

hunālika tablū kullu nafsim mā aslafat wa ruddū ilallāhi maulāhumul-ḥaqqi wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

انهيءَ جاءِ (مهشير جي ميدان) ۾، هر نفس پنهنجي ڪيل ڪمن جو بدلو محسوس ڪندو ۽ انهن کي الله ڏانهن موٽايو ويندو، جيڪو انهن جو سچو محافظ آهي، ۽ انهن کان اهو (غلط محافظ) غائب ٿي ويندو جيڪو انهن ٺاهيو هو.

قُلْ مَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ اَمَّنْ يَّمْلِكُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَمَنْ يُّخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَمَنْ يُّدَبِّرُ الْاَمْرَۗ فَسَيَقُوْلُوْنَ اللّٰهُ ۚفَقُلْ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ

qul may yarzuqukum minas-samā'i wal-arḍi ammay yamlikus-sam‘a wal-abṣāra wa may yukhrijul-ḥayya minal-mayyiti wa yukhrijul-mayyita minal-ḥayyi wa may yudabbirul-amr(a), fa sayaqūlūnallāh(u), faqul afalā tattaqūn(a).

(محمد ﷺ) چئو ته ڪير توهان کي آسمانن ۽ زمين مان رزق ڏئي ٿو، يا ڪير ٻڌڻ ۽ ڏسڻ جي طاقت رکي ٿو، ۽ ڪير جيئري کي مئل مان ۽ مئل کي جيئري مان ڪڍي ٿو، ۽ ڪير سڀني ڪمن جي تدبير ڪري ٿو؟ پوءِ اهي جواب ڏيندا ته الله. پوءِ چئو ته توهان ڇو نه ٿا ڊڄو؟

فَذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمُ الْحَقُّۚ فَمَاذَا بَعْدَ الْحَقِّ اِلَّا الضَّلٰلُ ۖفَاَنّٰى تُصْرَفُوْنَ

fa żālikumullāhu rabbukumul-ḥaqq(u), fa māżā ba‘dal-ḥaqqi illaḍ-ḍalāl(u), fa annā tuṣrafūn(a).

پوءِ اهو ئي الله آهي، توهان جو سچو پالڻهار، سچ کان پوءِ گمراهيءَ کان سواءِ ڪجهه به ناهي، پوءِ توهان ڇو منهن موڙيندا آهيو؟

كَذٰلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِيْنَ فَسَقُوْٓا اَنَّهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

każālika ḥaqqat kalimatu rabbika ‘alal-lażīna fasaqū annahum lā yu'minūn(a).

اهڙي طرح تنهنجي پالڻهار جو حڪم ظالمن تي آهي، ڇاڪاڻ ته اهي ايمان نه ٿا آڻين.

قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكَاۤىِٕكُمْ مَّنْ يَّبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗۗ قُلِ اللّٰهُ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ فَاَنّٰى تُؤْفَكُوْنَ

qul hal min syurakā'ikum may yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduh(ū), qulillāhu yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū fa annā tu'fakūn(a).

چئو تہ ڇا اوھان جي ساٿين مان ڪو آھي جيڪو (مخلوقن جي) پيدائش کي شروع ڪري سگھي، پوءِ ان کي ٻيهر (زندگيءَ ۾ آڻي)؟ چئو تہ الله مخلوقات جي پيدائش کي شروع ڪيو، پوءِ ان کي ورجايو، پوءِ اوھين (الله کان سواءِ ٻئي جي عبادت ڪرڻ کان) ڪيڏانھن ڀٽڪي ويا؟

قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكَاۤىِٕكُمْ مَّنْ يَّهْدِيْٓ اِلَى الْحَقِّۗ قُلِ اللّٰهُ يَهْدِيْ لِلْحَقِّۗ اَفَمَنْ يَّهْدِيْٓ اِلَى الْحَقِّ اَحَقُّ اَنْ يُّتَّبَعَ اَمَّنْ لَّا يَهِدِّيْٓ اِلَّآ اَنْ يُّهْدٰىۚ فَمَا لَكُمْۗ كَيْفَ تَحْكُمُوْنَ

qul hal min syurakā'ikum may yahdī ilal-ḥaqq(i),qulillāhu yahdī lil-ḥaqq(i), afamay yahdī ilal-ḥaqqi aḥaqqu ay yuttaba‘a ammal lā yahiddī illā ay yuhdā, famā lakum, kaifa taḥkumūn(a).

چئو، "ڇا توهان جي ساٿين مان ڪو اهڙو آهي جيڪو توهان کي سچائي ڏانهن هدايت ڪري؟" چئو، "اهو الله آهي جيڪو سچائي ڏانهن هدايت ڪري ٿو." پوءِ ڪير وڌيڪ حقدار آهي ته ان جي پيروي ڪئي وڃي، خدا جيڪو سچائي ڏانهن هدايت ڪري ٿو، يا اهي ماڻهو جيڪي هدايت نٿا ڪري سگهن ۽ هدايت حاصل ڪرڻ جي ضرورت به رکن ٿا؟ پوءِ توهان (اهو ڇو ڪيو)؟ توهان فيصلا ڪيئن ڪندا آهيو؟

وَمَا يَتَّبِعُ اَكْثَرُهُمْ اِلَّا ظَنًّاۗ اِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِيْ مِنَ الْحَقِّ شَيْـًٔاۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِمَا يَفْعَلُوْنَ

wa mā yattabi‘u akṡaruhum illā ẓannā(n), innaẓ-ẓanna lā yugnī minal-ḥaqqi syai'ā(n), innallāha ‘alīmum bimā yaf‘alūn(a).

۽ انهن مان گھڻا رڳو گمان تي هلن ٿا. حقيقت ۾، هي گمان سچ جي مخالفت ۾ ٿورو به ڪارآمد نه آهي. بيشڪ، الله انهن جي ڪمن کان واقف آهي.

وَمَا كَانَ هٰذَا الْقُرْاٰنُ اَنْ يُّفْتَرٰى مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ الْكِتٰبِ لَا رَيْبَ فِيْهِ مِنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۗ

wa mā kāna hāżal-qur'ānu ay yuftarā min dūnillāhi wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīlal-kitābi lā raiba fīhi mir rabbil-‘ālamīn(a).

۽ اهو ناممڪن آهي ته هي قرآن الله کان سواءِ ڪو ٻيو ٺاهيل هجي؛ پر (قرآن) اڳين (ڪتابن) جي تصديق ڪري ٿو ۽ انهن قانونن کي بيان ڪري ٿو جيڪي ان قائم ڪيا آهن، انهن ۾ ڪو شڪ ناهي، سڀني جهانن جي پالڻهار طرفان (نازل ٿيل) آهي.

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۗ قُلْ فَأْتُوْا بِسُوْرَةٍ مِّثْلِهٖ وَادْعُوْا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

am yaqūlūnaftarāh(u), qul fa'tū bisūratim miṡlihī wad‘ū manistaṭa‘tum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).

ڇا انهن لاءِ اهو صحيح آهي ته چون ته هن (محمد ﷺ) اهو پاڻ ٺاهيو آهي؟ چئو ته ان جهڙي هڪ سورت (قرآن) ٺاهيو ۽ جيڪڏهن توهان سچا آهيو ته الله کان سواءِ جيڪو به توهان مان قادر آهي ان کي سڏيو.

بَلْ كَذَّبُوْا بِمَا لَمْ يُحِيْطُوْا بِعِلْمِهٖ وَلَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيْلُهٗۗ كَذٰلِكَ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الظّٰلِمِيْنَ

bal każżabū bimā lam yuḥīṭū bi‘ilmihī wa lammā ya'tihim ta'wīluh(ū), każālika każżabal-lażīna min qablihim fanẓur kaifa kāna ‘āqibatuẓ-ẓālimīn(a).

حقيقت ۾ (سچ اهو آهي ته)، اهي ان ڳالهه جو انڪار ڪن ٿا جيڪا انهن کي اڃا تائين مڪمل طور تي خبر ناهي ۽ اڃا تائين انهن کي ان جي وضاحت نه ملي آهي. ساڳئي طرح، جيڪي ماڻهو انهن کان اڳ هئا انهن (رسول) کي رد ڪيو هو. تنهن ڪري ظالم ماڻهن جي نتيجن تي ڌيان ڏيو.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يُّؤْمِنُ بِهٖ وَمِنْهُمْ مَّنْ لَّا يُؤْمِنُ بِهٖۗ وَرَبُّكَ اَعْلَمُ بِالْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

wa minhum may yu'minu bihī wa minhum mal lā yu'minu bih(ī), wa rabbuka a‘lamu bil-mufsidīn(a).

۽ انهن مان ڪي اهڙا آهن جيڪي ان (قرآن) تي ايمان رکن ٿا ۽ ڪي اهڙا آهن جيڪي ان تي ايمان نٿا رکن، جڏهن ته توهان جو رب انهن کي وڌيڪ ڄاڻي ٿو جيڪي نقصان پهچائين ٿا.

وَاِنْ كَذَّبُوْكَ فَقُلْ لِّيْ عَمَلِيْ وَلَكُمْ عَمَلُكُمْۚ اَنْتُمْ بَرِيْۤـُٔوْنَ مِمَّآ اَعْمَلُ وَاَنَا۠ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تَعْمَلُوْنَ

wa in każżabūka faqul lī ‘amalī wa lakum ‘amalukum, antum barī'ūna mimmā a‘malu wa ana barī'um mimmā ta‘malūn(a).

۽ جيڪڏهن اهي توکي ڪوڙو سمجهن (ته پوءِ) چئو ته منهنجا عمل مون لاءِ آهن ۽ توهان لاءِ توهان جا عمل. توهان منهنجي ڪم لاءِ ذميوار نه آهيو ۽ نه ئي مان توهان جي ڪم لاءِ ذميوار آهيان.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّسْتَمِعُوْنَ اِلَيْكَۗ اَفَاَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ وَلَوْ كَانُوْا لَا يَعْقِلُوْنَ

wa minhum may yastami‘ūna ilaik(a), afa anta tusmi‘uṣ-ṣumma wa lau kānū lā ya‘qilūn(a).

۽ انهن مان ڪي اهڙا به آهن جيڪي توهان جي طرف ڪن ڏين ٿا (اي محمد) پر ڇا توهان ٻوڙن کي ٻڌائي سگهو ٿا جيتوڻيڪ اهي نه سمجهندا هجن؟

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّنْظُرُ اِلَيْكَۗ اَفَاَنْتَ تَهْدِى الْعُمْيَ وَلَوْ كَانُوْا لَا يُبْصِرُوْنَ

wa minhum may yanẓuru ilaik(a), afa anta tahdil-‘umya wa lau kānū lā yubṣirūn(a).

۽ انهن مان ڪي اهڙا به آهن جيڪي توهان ڏانهن ڏسن ٿا، پر ڇا توهان انڌن کي هدايت ڏئي سگهو ٿا جيتوڻيڪ اهي ڌيان نه ڏين؟

اِنَّ اللّٰهَ لَا يَظْلِمُ النَّاسَ شَيْـًٔا وَّلٰكِنَّ النَّاسَ اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

innallāha lā yaẓlimun-nāsa syai'aw wa lākinnan-nāsa anfusahum yaẓlimūn(a).

بيشڪ الله انسانن تي ذرو به ظلم نٿو ڪري، پر انسان پاڻ تي ظلم ڪن ٿا.

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ كَاَنْ لَّمْ يَلْبَثُوْٓا اِلَّا سَاعَةً مِّنَ النَّهَارِ يَتَعَارَفُوْنَ بَيْنَهُمْۗ قَدْ خَسِرَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِلِقَاۤءِ اللّٰهِ وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ

wa yauma yaḥsyuruhum ka'allam yalbaṡū illā sā‘atam minan-nahāri yata‘ārafūna bainahum, qad khasiral-lażīna każżabū biliqā'illāhi wa mā kānū muhtadīn(a).

۽ (ياد رکو) جنهن ڏينهن الله انهن کي گڏ ڪندو، ائين لڳندو ڄڻ ته اهي (دنيا ۾) ڏينهن جي ٿوري وقت کان سواءِ نه رهيا هئا، جڏهن اهي هڪ ٻئي سان واقف ٿيندا، جيڪي الله سان ملڻ جو انڪار ڪندا آهن اهي ضرور نقصان ۾ پوندا ۽ هدايت نه پائيندا.

وَاِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِيْ نَعِدُهُمْ اَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَاِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ اللّٰهُ شَهِيْدٌ عَلٰى مَا يَفْعَلُوْنَ

wa immā nuriyannaka ba‘ḍal-lażī na‘iduhum au natawaffayannaka fa ilainā marji‘uhum ṡummallāhu syahīdun ‘alā mā yaf‘alūn(a).

۽ جيڪڏهن اسين توکي (محمد ﷺ کي) ڪجهه (عذاب) ڏيکاريون جنهن جو اسان انهن سان واعدو ڪيو آهي، (ته ضرور ڏسندؤ) يا (جيڪڏهن) اسان توکي (ان کان اڳ) پهچائي ڇڏيون ته پوءِ اهي اسان ڏانهن (وڪرو ڪري) موٽندا ۽ الله انهن جي ڪمن جو شاهد آهي.

وَلِكُلِّ اُمَّةٍ رَّسُوْلٌ ۚفَاِذَا جَاۤءَ رَسُوْلُهُمْ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa likulli ummatir rasūl(un), fa iżā jā'a rasūluhum quḍiya bainahum bil-qisṭi wa hum lā yuẓlamūn(a).

۽ هر امت ۾ رسول هوندا آهن، پوءِ جڏهن انهن جو رسول آيو ته انهن تي انصاف سان قانون لاڳو ڪيو ويو ۽ (رڳو) انهن تي ظلم نه ڪيو ويو.

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

۽ چيائون ته جيڪڏهن توهان سچا آهيو ته ڌمڪي ڪڏهن ايندي؟

قُلْ لَّآ اَمْلِكُ لِنَفْسِيْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا اِلَّا مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۗ لِكُلِّ اُمَّةٍ اَجَلٌ ۚاِذَا جَاۤءَ اَجَلُهُمْ فَلَا يَسْتَأْخِرُوْنَ سَاعَةً وَّلَا يَسْتَقْدِمُوْنَ

qul lā amliku linafsī ḍarraw wa lā naf‘an illā mā syā'allāh(u), likulli ummatin ajal(un), iżā jā'a ajaluhum falā yasta'khirūna sā‘ataw wa lā yastaqdimūn(a).

(محمد ﷺ) چئو ته، ”مون کي پاڻ لاءِ نقصان جي مزاحمت ڪرڻ يا فائدو پهچائڻ جي ڪا به طاقت ناهي، سواءِ ان جي جيڪو الله چاهي.“ هر قوم لاءِ هڪ موت (وقت جي حد) آهي. جڏهن انهن جي موت ايندي آهي، ته اهي هڪ لمحي جي دير يا تيزي جي درخواست نٿا ڪري سگهن.

قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ اَتٰىكُمْ عَذَابُهٗ بَيَاتًا اَوْ نَهَارًا مَّاذَا يَسْتَعْجِلُ مِنْهُ الْمُجْرِمُوْنَ

qul ara'aitum in atākum ‘ażābuhū bayātan au nahāram māżā yasta‘jilu minhul-mujrimūn(a).

چئو تہ مون کي ٻڌايو تہ جيڪڏھن سندس عذاب اوھان تي رات جو يا ڏينھن جو اچي تہ گنھگارن کي ڪھڙي شيءِ جي تڪڙ ڪرڻ لاءِ چيو ويندو؟

اَثُمَّ اِذَا مَا وَقَعَ اٰمَنْتُمْ بِهٖۗ اٰۤلْـٰٔنَ وَقَدْ كُنْتُمْ بِهٖ تَسْتَعْجِلُوْنَ

aṡumma iżā mā waqa‘a āmantum bih(ī), āl'āna wa qad kuntum bihī tasta‘jilūn(a).

پوءِ، عذاب اچڻ کان پوءِ، ڇا توهان صرف هاڻي يقين ڪيو؟ ڇا اهو صرف هاڻي آهي، جيتوڻيڪ توهان هميشه ان کي جلدي ڪرڻ لاءِ پڇندا رهيا آهيو؟

ثُمَّ قِيْلَ لِلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ذُوْقُوْا عَذَابَ الْخُلْدِۚ هَلْ تُجْزَوْنَ اِلَّا بِمَا كُنْتُمْ تَكْسِبُوْنَ

Ṡumma qīla lil-lażīna ẓalamū żūqū ‘ażābal-khuld(i), hal tujzauna illā bimā kuntum taksibūn(a).

پوءِ ظالمن کي چيو ويو ته، دائمي عذاب چکو. توهان کي بدلو نه ڏنو ويندو پر (ان جي مطابق) جيڪو توهان ڪيو آهي.

۞ وَيَسْتَنْۢبِـُٔوْنَكَ اَحَقٌّ هُوَ ۗ قُلْ اِيْ وَرَبِّيْٓ اِنَّهٗ لَحَقٌّ ۗوَمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ ࣖ

wa yastambi'ūnaka aḥaqqun huw(a), qul ī wa rabbī innahū laḥaqq(un), wa mā antum bimu‘jizīn(a).

۽ (اي پيغمبر) اهي توکان پڇن ٿا ته ڇا اهو (عذاب جو واعدو) سچو آهي؟ چؤ ته هائو، منهنجي پالڻهار جو قسم آهي ته بيشڪ (عذاب) ضرور سچو آهي ۽ توهان ڪڏهن به ان کان بچي نه سگهندؤ.

وَلَوْ اَنَّ لِكُلِّ نَفْسٍ ظَلَمَتْ مَا فِى الْاَرْضِ لَافْتَدَتْ بِهٖۗ وَاَسَرُّوا النَّدَامَةَ لَمَّا رَاَوُا الْعَذَابَۚ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa lau anna likulli nafsin ẓalamat mā fil-arḍi laftadat bih(ī), wa asarrun-nadāmata lammā ra'awul-‘ażāb(a), wa quḍiya bainahum bil-qisṭi wa hum lā yuẓlamūn(a).

۽ جيڪڏهن هر ظالم کي زمين ۾ سڀ ڪجهه هجي ها ته ضرور ان سان پاڻ کي بدلو ڏئي ها، ۽ جڏهن اهي عذاب ڏسندا ته پنهنجا افسوس لڪائيندا، پوءِ انهن جي وچ ۾ انصاف سان فيصلو ڪيو ويو ۽ انهن تي ظلم نه ڪيو ويو.

اَلَآ اِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَلَآ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

alā inna lillāhi mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), alā inna wa‘dallāhi ḥaqquw wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).

ڄاڻو ته بيشڪ الله جو آهي جيڪو آسمانن ۽ زمين ۾ آهي، ڇا الله جو واعدو سچو نه آهي؟ پر انهن مان گھڻا نه ٿا ڄاڻن.

هُوَ يُحْيٖ وَيُمِيْتُ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

huwa yuḥyī wa yumītu wa ilaihi turja‘ūn(a).

اُهو ئي آهي جيڪو زندگي ڏئي ٿو ۽ ماري ٿو ۽ توهان صرف ان ڏانهن موٽايا ويندا.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ مَّوْعِظَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَشِفَاۤءٌ لِّمَا فِى الصُّدُوْرِۙ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِيْنَ

yā ayyuhan-nāsu qad jā'atkum mau‘iẓatum mir rabbikum wa syifā'ul limā fiṣ-ṣudūr(i), wa hudaw wa raḥmatul lil-mu'minīn(a).

اي انسانو! بيشڪ اوھان وٽ اوھان جي پالڻھار کان ھڪ نصيحت (قرآن) آئي آھي، سينن جي بيمارين لاءِ شفا ۽ ايمان وارن لاءِ ھدايت ۽ رحمت.

قُلْ بِفَضْلِ اللّٰهِ وَبِرَحْمَتِهٖ فَبِذٰلِكَ فَلْيَفْرَحُوْاۗ هُوَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُوْنَ

qul bifaḍlillāhi wa biraḥmatihī fa biżālika falyafraḥū, huwa khairum mimmā yajma‘ūn(a).

(اي پيغمبر) چؤ ته الله جي فضل ۽ سندس رحمت سان، انهن کي خوش ٿيڻ گهرجي. اهو انهن جي گڏ ڪيل دولت کان بهتر آهي.

قُلْ اَرَءَيْتُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ لَكُمْ مِّنْ رِّزْقٍ فَجَعَلْتُمْ مِّنْهُ حَرَامًا وَّحَلٰلًا ۗ قُلْ ءٰۤاللّٰهُ اَذِنَ لَكُمْ اَمْ عَلَى اللّٰهِ تَفْتَرُوْنَ

qul ara'aitum mā anzalallāhu lakum mir rizqin fa ja‘altum minhu ḥarāmaw wa ḥalālā(n), qul āllāhu ażina lakum am ‘alallāhi taftarūn(a).

(اي پيغمبر) چئو تہ مون کي ٻڌايو تہ الله اوھان تي ڪھڙي روزي نازل ڪئي آھي، ۽ اوھان اُن مان ڪجھ کي حرام ۽ ڪجھ کي حلال ڪيو آھي، چئو تہ ڇا الله اوھان کي (ان لاءِ) اجازت ڏني آھي يا اوھين الله تي ٺاھ ٺاھي رھيا آھيو؟

وَمَا ظَنُّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُوْنَ ࣖ

wa mā ẓannul-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba yaumal-qiyāmah(ti), innallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡarahum lā yasykurūn(a).

۽ قيامت جي ڏينهن الله تي ڪوڙا ٺاهه ڪندڙ ڪهڙا الزام لڳائيندا؟ بيشڪ الله انسانن تي نعمتون (عطا) ڪيون آهن، پر انهن مان گهڻا شڪرگذار نه آهن.

وَمَا تَكُوْنُ فِيْ شَأْنٍ وَّمَا تَتْلُوْا مِنْهُ مِنْ قُرْاٰنٍ وَّلَا تَعْمَلُوْنَ مِنْ عَمَلٍ اِلَّا كُنَّا عَلَيْكُمْ شُهُوْدًا اِذْ تُفِيْضُوْنَ فِيْهِۗ وَمَا يَعْزُبُ عَنْ رَّبِّكَ مِنْ مِّثْقَالِ ذَرَّةٍ فِى الْاَرْضِ وَلَا فِى السَّمَاۤءِ وَلَآ اَصْغَرَ مِنْ ذٰلِكَ وَلَآ اَكْبَرَ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍ

wa mā takūnu fī sya'niw wa mā tatlū minhu min qur'āniw wa lā ta‘malūna min ‘amalin illā kunnā ‘alaikum syuhūdan iż tufīḍūna fīh(i), wa mā ya‘zubu ‘ar rabbika mim miṡqāli żarratin fil-arḍi wa lā fis-samā'i wa lā aṣgara min żālika wa lā akbara illā fī kitābim mubīn(in).

۽ ڇا توهان (محمد ﷺ) ڪنهن به ڪم ۾ نه آهيو، ۽ قرآن جي ڪا به آيت نه ٿا پڙهو ۽ نه ئي ڪو ڪم ڪريو ٿا، پر جڏهن توهان اهو ڪريو ٿا ته اسان توهان تي شاهد آهيون؟ پنهنجي رب جي علم کان ذري به غافل نه ٿيو، جيتوڻيڪ اهو زرہ جيترو وڏو هجي، چاهي زمين تي هجي يا آسمان ۾. ان کان ننڍو يا وڏو ڪجهه به ناهي، پر هر شيءِ اصل ڪتاب (لوح محفوظ) ۾ لکيل آهي.

اَلَآ اِنَّ اَوْلِيَاۤءَ اللّٰهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَۚ

alā inna auliyā'allāhi lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

الله جي دوستن کي ياد ڪريو، انهن تي ڪو به خوف ناهي ۽ نه اهي غمگين ٿيندا.

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَۗ

al-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

(يعني) اهي جيڪي ايمان آڻين ٿا ۽ هميشه پرهيزگار رهن ٿا.

لَهُمُ الْبُشْرٰى فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَفِى الْاٰخِرَةِۗ لَا تَبْدِيْلَ لِكَلِمٰتِ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُۗ

lahumul-busyrā fil-ḥayātid-dun-yā wa fil-ākhirah(ti), lā tabdīla likalimātillāh(i), żālika huwal-fauzul-‘aẓīm((u).

انهن لاءِ دنيا ۽ آخرت ۾ خوشخبري آهي. خدا جي واعدن ۾ ڪا به تبديلي ناهي. اها ئي وڏي ڪاميابي آهي.

وَلَا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْۘ اِنَّ الْعِزَّةَ لِلّٰهِ جَمِيْعًاۗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa lā yaḥzunka qauluhum, innal-‘izzata lillāhi jamī‘ā(n), huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

۽ (اي پيغمبر!) انهن جي ڳالهين تي توهان غمگين نه ٿيو، بيشڪ سڀ طاقت الله جي آهي، اهو ٻڌندڙ ۽ ڄاڻندڙ آهي.

اَلَآ اِنَّ لِلّٰهِ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِۗ وَمَا يَتَّبِعُ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ شُرَكَاۤءَ ۗاِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنْ هُمْ اِلَّا يَخْرُصُوْنَ

alā inna lillāhi man fis-samāwāti wa man fil-arḍ(i), wa mā yattabi‘ul-lażīna yad‘ūna min dūnillāhi syurakā'(a), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa in hum illā yakhruṣūn(a).

ياد رکو ته الله جي ملڪيت ۾ اهي سڀ شامل آهن جيڪي آسمانن ۾ آهن ۽ جيڪي زمين ۾ آهن. ۽ جيڪي الله کان سواءِ ٻين کي دوست سڏين ٿا اهي (ڪنهن به عقيدي جي) پيروي نٿا ڪن. اهي صرف اندازن تي عمل ڪن ٿا ۽ اهي صرف اندازو لڳائين ٿا.

هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّسْمَعُوْنَ

huwal-lażī ja‘ala lakumul-laila litaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yasma‘ūn(a).

اُهو ئي آهي جنهن رات کي توهان لاءِ آرام لاءِ بڻايو ۽ ڏينهن کي روشن بڻايو، بيشڪ ان ۾ ٻڌندڙ قوم لاءِ نشانيون آهن.

قَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًا سُبْحٰنَهٗ ۗ هُوَ الْغَنِيُّ ۗ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ اِنْ عِنْدَكُمْ مِّنْ سُلْطٰنٍۢ بِهٰذَاۗ اَتَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qāluttakhażallāhu waladan subḥānah(ū), huwal-ganiyy(u), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), in ‘indakum min sulṭānim bihāżā, ataqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

انهن (يهودين ۽ عيسائين) چيو ته، ”الله جو هڪ پٽ آهي.“ پاڪ آهي، هو سڀ کان وڌيڪ غني آهي، جيڪو ڪجهه آسمانن ۾ آهي ۽ جيڪو ڪجهه زمين ۾ آهي، اهو سندس آهي. توهان وٽ ان لاءِ ڪو مضبوط دليل ناهي. ڇا توهان لاءِ اهو صحيح آهي ته توهان الله تي اهڙيون ڳالهيون چئو جيڪي توهان نٿا ڄاڻو؟“

قُلْ اِنَّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُوْنَۗ

qul innal-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba lā yufliḥūn(a).

چؤ ته، جيڪي الله تي ڪوڙ ٺاهيندا آهن، اهي ڪامياب نه ٿيندا.

مَتَاعٌ فِى الدُّنْيَا ثُمَّ اِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ نُذِيْقُهُمُ الْعَذَابَ الشَّدِيْدَ بِمَا كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ ࣖ

matā‘un fid-dun-yā ṡumma ilainā marji‘uhum ṡumma nużīquhumul-‘ażābasy syadīda bimā kānū yakfurūn(a).

(انهن لاءِ) دنيا ۾ (هڪ وقتي) فائدو آهي، پوءِ اهي اسان ڏانهن موٽندا، پوءِ اسان انهن کي سندن ڪفر جي ڪري سخت عذاب چکائينداسين.

۞ وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ نُوْحٍۘ اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اِنْ كَانَ كَبُرَ عَلَيْكُمْ مَّقَامِيْ وَتَذْكِيْرِيْ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ فَعَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْتُ فَاَجْمِعُوْٓا اَمْرَكُمْ وَشُرَكَاۤءَكُمْ ثُمَّ لَا يَكُنْ اَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةً ثُمَّ اقْضُوْٓا اِلَيَّ وَلَا تُنْظِرُوْنِ

watlu ‘alaihim naba'a nūḥ(in), iż qāla liqaumihī yā qaumi in kāna kabura ‘alaikum maqāmī wa tażkīrī bi'āyātillāhi fa ‘alallāhi tawakkaltu fa ajmi‘ū amrakum wa syurakā'akum ṡumma lā yakun amrukum ‘alaikum gummatan ṡummaqḍū ilayya wa lā tunẓirūn(i).

۽ انهن کي نوح جي اهم خبر پڙهي ٻڌاءِ جڏهن (هن پنهنجي قوم کي چيو ته) اي منهنجي قوم! جيڪڏهن توهان لاءِ منهنجو (توهان سان گڏ) رهڻ ڏکيو لڳي ٿو ۽ منهنجو ڊيڄارڻ الله جي آيتن سان آهي، ته پوءِ مان الله تي ڀروسو ڪريان ٿو. تنهن ڪري پنهنجو فيصلو ڪريو ۽ پنهنجن ساٿين کي گڏ ڪريو (مون کي تباهه ڪرڻ لاءِ)، ۽ پنهنجو فيصلو لڪايو نه. پوءِ منهنجي خلاف ڪارروائي ڪريو ۽ وڌيڪ دير نه ڪريو.

فَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَمَا سَاَلْتُكُمْ مِّنْ اَجْرٍۗ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ ۙوَاُمِرْتُ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ

fa in tawallaitum famā sa'altukum min ajr(in), in ajriya illā ‘alallāh(i), wa umirtu an akūna minal-muslimīn(a).

پوءِ جيڪڏهن توهان منهن موڙيو ته مان توهان کان ڪو به اجورو نه ٿو گهران، منهنجو اجورو صرف الله تي آهي، ۽ مون کي حڪم ڏنو ويو آهي ته مسلمانن مان هجان.

فَكَذَّبُوْهُ فَنَجَّيْنٰهُ وَمَنْ مَّعَهٗ فِى الْفُلْكِ وَجَعَلْنٰهُمْ خَلٰۤىِٕفَ وَاَغْرَقْنَا الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنْذَرِيْنَ

fa każżabūhu fa najjaināhu wa mam ma‘ahū fil-fulki wa ja‘alnāhum khalā'ifa wa agraqnal-lażīna każżabū bi'āyātinā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-munżarīn(a).

پوءِ انهن (نوح) تي ڪوڙ ڳالهايو، پوءِ اسان کيس ۽ جيڪي سندس سان گڏ ٻيڙي ۾ هئا انهن کي بچايو ۽ انهن کي خليفو بڻايو ۽ جن اسان جي آيتن کي ڪوڙو ڪيو انهن کي ٻوڙيو، تنهن ڪري خبردار ٿيو ته جن کي ڊيڄاريو ويو هو انهن جي پڇاڙي ڪهڙي ٿي.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ رُسُلًا اِلٰى قَوْمِهِمْ فَجَاۤءُوْهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا بِمَا كَذَّبُوْا بِهٖ مِنْ قَبْلُ ۗ كَذٰلِكَ نَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِ الْمُعْتَدِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihī rusulan ilā qaumihim fa jā'ūhum bil-bayyināti famā kānū liyu'minū bimā każżabū bihī min qabl(u), każālika naṭba‘u ‘alā qulūbil-mu‘tadīn(a).

پوءِ (نوح کان پوءِ) اسان انهن جي (متعلق) قوم ڏانهن ڪيترائي رسول موڪليا، پوءِ رسول انهن وٽ پڌريون نشانيون کڻي آيا، پر انهن ايمان آڻڻ نه چاهيو ڇو ته اهي اڳ ۾ ان کي ڪوڙو مڃيندا هئا. اهڙي طرح اسين حد کان لنگهندڙن جي دلين تي مُهر لڳائيندا آهيون.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى وَهٰرُوْنَ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ بِاٰيٰتِنَا فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā wa hārūna ilā fir‘auna wa mala'ihī bi'āyātinā fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).

پوءِ انهن کان پوءِ اسان موسيٰ ۽ هارون کي فرعون ۽ سندس قوم جي سردارن ڏانهن موڪليو، جيڪي اسان جون نشانيون (قدرت جون) کڻي آيا، پوءِ ظاهر ٿيو ته اهي تڪبر ڪندا هئا ۽ گنهگار هئا.

فَلَمَّا جَاۤءَهُمُ الْحَقُّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوْٓا اِنَّ هٰذَا لَسِحْرٌ مُّبِيْنٌ

falammā jā'ahumul-ḥaqqu min ‘indinā qālū inna hāżā lasiḥrum mubīn(un).

پوءِ جڏهن اسان وٽان انهن وٽ سچ آيو ته چيائون ته هي سچو جادو آهي.

قَالَ مُوْسٰٓى اَتَقُوْلُوْنَ لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَكُمْ ۗ اَسِحْرٌ هٰذَاۗ وَلَا يُفْلِحُ السّٰحِرُوْنَ

qāla mūsā ataqūlūna lil-ḥaqqi lammā jā'akum, asiḥrun hāżā, wa lā yufliḥus-sāḥirūn(a).

موسيٰ چيو ته ڇا توهان ان لائق آهيو جو سچائي توهان وٽ اچي ته چئو ته ڇا هي جادو آهي؟ پر جادوگر ڪامياب نه ٿيندا.

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا لِتَلْفِتَنَا عَمَّا وَجَدْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا وَتَكُوْنَ لَكُمَا الْكِبْرِيَاۤءُ فِى الْاَرْضِۗ وَمَا نَحْنُ لَكُمَا بِمُؤْمِنِيْنَ

qālū aji'tanā litalfitanā ‘ammā wajadnā ‘alaihi ābā'anā wa takūna lakumal-kibriyā'u fil-arḍ(i), wa mā naḥnu lakumā bimu'minīn(a).

انهن چيو ته ڇا تون اسان وٽ هن لاءِ آيو آهين ته اسان کي ان (عقيدي) کان روڪين جنهن تي اسان پنهنجن وڏن کي ڏٺو ۽ توهان ٻنهي کي زمين (مصر جي ملڪ) ۾ اقتدار ملي؟ اسان توهان ٻنهي کي نه مڃينداسين.

وَقَالَ فِرْعَوْنُ ائْتُوْنِيْ بِكُلِّ سٰحِرٍ عَلِيْمٍ

wa qāla fir‘aunu'tūnī bikulli sāḥirin ‘alīm(in).

۽ فرعون (پنهنجي قوم جي سردارن کي) چيو ته، سڀ ماهر جادوگر مون وٽ اچو!

فَلَمَّا جَاۤءَ السَّحَرَةُ قَالَ لَهُمْ مُّوْسٰٓى اَلْقُوْا مَآ اَنْتُمْ مُّلْقُوْنَ

falammā jā'as-saḥaratu qāla lahum mūsā alqū mā antum mulqūn(a).

پوءِ جڏهن جادوگر آيا، موسيٰ انهن کي چيو ته جيڪي اڇلائڻو آهي سو اڇلايو!

فَلَمَّآ اَلْقَوْا قَالَ مُوْسٰى مَا جِئْتُمْ بِهِ ۙالسِّحْرُۗ اِنَّ اللّٰهَ سَيُبْطِلُهٗۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُصْلِحُ عَمَلَ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

falammā alqau qāla mūsā mā ji'tum bihis-siḥr(u), innallāha sayubṭiluh(ū), innallāha lā yuṣliḥu ‘amalal-mufsidīn(a).

جڏهن انهن اهو اڇلايو، موسيٰ چيو، "جيڪو توهان ڪري رهيا آهيو اهو جادو آهي، بيشڪ الله ان جادو جي ڪوڙ کي ظاهر ڪندو. بيشڪ الله نقصان پهچائڻ وارن جي ڪم کي جاري نه رکندو."

وَيُحِقُّ اللّٰهُ الْحَقَّ بِكَلِمٰتِهٖ وَلَوْ كَرِهَ الْمُجْرِمُوْنَ

wa yuḥiqqullāhul-ḥaqqa bikalimātihī wa lau karihal-mujrimūn(a).

۽ الله پنهنجي حڪم سان حق کي قائم ڪندو، جيتوڻيڪ گناهه ڪندڙ ان کي پسند نه ڪن.

فَمَآ اٰمَنَ لِمُوْسٰىٓ اِلَّا ذُرِّيَّةٌ مِّنْ قَوْمِهٖ عَلٰى خَوْفٍ مِّنْ فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهِمْ اَنْ يَّفْتِنَهُمْ ۗوَاِنَّ فِرْعَوْنَ لَعَالٍ فِى الْاَرْضِۚ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الْمُسْرِفِيْنَ

famā āmana limūsā illā żurriyyatum min qaumihī ‘alā khaufim min fir‘auna wa mala'ihim ay yaftinahum, wa inna fir‘auna la‘ālin fil-arḍ(i), wa innahū laminal-musrifīn(a).

پوءِ موسيٰ تي سندس قوم جي اولاد کان سواءِ ڪنهن به ايمان نه آندو، جيڪي ڊڄندا هئا ته فرعون ۽ سندس اڳواڻ (ماڻهو) انهن کي عذاب ڏيندا. ۽ بيشڪ، فرعون واقعي زمين تي ظلم ڪيو، ۽ بيشڪ حد کان لنگهندڙن مان هو.

وَقَالَ مُوْسٰى يٰقَوْمِ اِنْ كُنْتُمْ اٰمَنْتُمْ بِاللّٰهِ فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوْٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّسْلِمِيْنَ

wa qāla mūsā yā qaumi in kuntum āmantum billāhi fa ‘alaihi tawakkalū in kuntum muslimīn(a).

۽ موسيٰ چيو ته اي منهنجي قوم جيڪڏهن توهان الله تي ايمان آندو آهي ته پوءِ جيڪڏهن توهان سچا مسلمان آهيو ته ان تي ڀروسو ڪريو.

فَقَالُوْا عَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْنَا ۚرَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِّلْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

fa qālū ‘alallāhi tawakkalnā, rabbanā lā taj‘alnā fitnatal lil-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

پوءِ انهن چيو ته اسان الله تي ڀروسو ڪيو آهي، اي اسان جا پالڻهار، اسان کي ظالم قوم جي لاءِ بهتان نه بڻاءِ.

وَنَجِّنَا بِرَحْمَتِكَ مِنَ الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ

wa najjinā biraḥmatika minal-qaumil-kāfirīn(a).

۽ پنهنجي رحمت سان اسان کي ڪافرن کان بچاءِ.

وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰى وَاَخِيْهِ اَنْ تَبَوَّاٰ لِقَوْمِكُمَا بِمِصْرَ بُيُوْتًا وَّاجْعَلُوْا بُيُوْتَكُمْ قِبْلَةً وَّاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَۗ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa auḥainā ilā mūsā wa akhīhi an tabawwa'ā liqaumikumā bimiṣra buyūtaw waj‘alū buyūtakum qiblataw wa aqīmuṣ-ṣalāh(ta), wa basysyiril-mu'minīn(a).

۽ اسان موسيٰ ۽ سندس ڀاءُ ڏانهن وحي ڪئي ته پنهنجي قوم لاءِ مصر ۾ ڪيترائي گهر ٺاهيو ۽ پنهنجن گهرن کي عبادت جي جاءِ بڻايو ۽ نماز پڙهو ۽ ايمان وارن کي خوش ڪريو.

وَقَالَ مُوْسٰى رَبَّنَآ اِنَّكَ اٰتَيْتَ فِرْعَوْنَ وَمَلَاَهٗ زِيْنَةً وَّاَمْوَالًا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ رَبَّنَا لِيُضِلُّوْا عَنْ سَبِيْلِكَ ۚرَبَّنَا اطْمِسْ عَلٰٓى اَمْوَالِهِمْ وَاشْدُدْ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوْا حَتّٰى يَرَوُا الْعَذَابَ الْاَلِيْمَ

wa qāla mūsā rabbanā innaka ātaita fir‘auna wa mala'ahū zīnataw wa amwālan fil-ḥayātid-dun-yā, rabbanā liyuḍillū ‘an sabīlik(a), rabbanaṭmis ‘alā amwālihim wasydud ‘alā qulūbihim falā yu'minū ḥattā yarawul-‘ażābal-alīm(a).

۽ موسيٰ چيو ته اي اسان جا پالڻھار، تو فرعون ۽ سندس قوم جي سردارن کي دنيا جي زندگيءَ ۾ زيور ۽ مال ڏنو آهي. اي اسان جا پالڻھار، (نتيجي طور) انھن (ماڻھن کي) تنھنجي رستي کان ڀٽڪائي ڇڏيو. اي اسان جا پالڻھار، سندن مال کي برباد ڪر ۽ سندن دلين کي تالا ھڻي ڇڏ، ته جيئن اھي ايمان نه آڻين جيستائين ڏکوئيندڙ عذاب نه ڏسن.

قَالَ قَدْ اُجِيْبَتْ دَّعْوَتُكُمَا فَاسْتَقِيْمَا وَلَا تَتَّبِعٰۤنِّ سَبِيْلَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ

qāla qad ujībad da‘watukumā fastaqīmā wa lā tattabi‘ānni sabīlal-lażīna lā ya‘lamūn(a).

الله فرمايو ته بيشڪ توهان جي درخواست قبول ڪئي وئي آهي، تنهن ڪري توهان ٻنهي کي سڌي رستي تي رکو ۽ ڪڏهن به انهن جي رستي تي نه هلو جيڪي نه ٿا ڄاڻن.

۞ وَجَاوَزْنَا بِبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْبَحْرَ فَاَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ وَجُنُوْدُهٗ بَغْيًا وَّعَدْوًا ۗحَتّٰىٓ اِذَآ اَدْرَكَهُ الْغَرَقُ قَالَ اٰمَنْتُ اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا الَّذِيْٓ اٰمَنَتْ بِهٖ بَنُوْٓا اِسْرَاۤءِيْلَ وَاَنَا۠ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ

wa jāwaznā bibanī isrā'īlal-baḥra fa atba‘ahum fir‘aunu wa junūduhū bagyaw wa ‘adwā(n), ḥattā iżā adrakahul-garaqu qāla āmantu annahū lā ilāha illal-lażī āmanat bihī banū isrā'īla wa ana minal-muslimīn(a).

۽ اسان بني اسرائيل کي سمنڊ پار بچايو، پوءِ فرعون ۽ سندس لشڪر انهن جي پٺيان لڳا ته جيئن (انهن تي) ظلم ۽ ستم ڪن. پوءِ جڏهن فرعون ٻڏڻ تي هو ته هن چيو ته مان ايمان آندو ته ڪو به معبود نه آهي سواءِ ان خدا جي جنهن تي بني اسرائيل ايمان آندو آهي، ۽ مان مسلمانن مان آهيان (هٿيار ڦٽي ڪندڙ).

اٰۤلْـٰٔنَ وَقَدْ عَصَيْتَ قَبْلُ وَكُنْتَ مِنَ الْمُفْسِدِيْنَ

Āl'āna wa qad ‘aṣaita qablu wa kunta minal-mufsidīn(a).

ڇو رڳو هاڻي (ڇا توهان يقين ڪيو ٿا)، جڏهن ته حقيقت ۾ توهان ڊگهي عرصي کان نافرمان آهيو، ۽ توهان نقصان پهچائڻ وارن مان هڪ آهيو.

فَالْيَوْمَ نُنَجِّيْكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُوْنَ لِمَنْ خَلْفَكَ اٰيَةً ۗوَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ عَنْ اٰيٰتِنَا لَغٰفِلُوْنَ ࣖ

fal yauma nunajjīka bibadanika litakūna liman khalfaka āyah(tan), wa inna kaṡīram minan-nāsi ‘an āyātinā lagāfilūn(a).

تنهن ڪري اڄ اسان تنهنجي جسم کي بچايو ته جيئن تون انهن لاءِ عبرت هجين جيڪي توکان پوءِ ايندا، پر گهڻا ماڻهو اسان جي نشانين (قدرت) تي ڌيان نه ٿا ڏين.

وَلَقَدْ بَوَّأْنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ مُبَوَّاَ صِدْقٍ وَّرَزَقْنٰهُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ ۚفَمَا اخْتَلَفُوْا حَتّٰى جَاۤءَهُمُ الْعِلْمُ ۗاِنَّ رَبَّكَ يَقْضِيْ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

wa laqad bawwa'nā banī isrā'īla mubawwa'a ṣidqiw wa razaqnāhum minaṭ-ṭayyibāt(i), famākhtalafū ḥattā jā'ahumul-‘ilm(u), inna rabbaka yaqḍī bainahum yaumal-qiyāmati fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).

۽ بيشڪ اسان بني اسرائيل کي سٺي جاءِ تي رکيو ۽ اسان انهن کي سٺي روزي ڏني، پوءِ انهن اختلاف نه ڪيو، سواءِ علم جي اچڻ کان پوءِ (جيڪو تورات ۾ بيان ڪيو ويو آهي). بيشڪ توهان جو رب قيامت جي ڏينهن انهن جي وچ ۾ فيصلو ڪندو جنهن ۾ اهي تڪرار ڪندا هئا.

فَاِنْ كُنْتَ فِيْ شَكٍّ مِّمَّآ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ فَسْـَٔلِ الَّذِيْنَ يَقْرَءُوْنَ الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكَ ۚ لَقَدْ جَاۤءَكَ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِيْنَۙ

fa in kunta fī syakkim mimmā anzalnā ilaika fas'alil-lażīna yaqra'ūnal-kitāba min qablik(a), laqad jā'akal-ḥaqqu mir rabbika falā takūnanna minal-mumtarīn(a).

پوءِ جيڪڏهن توهان (محمد ﷺ) ان بابت شڪ ۾ آهيو جيڪو اسان توهان ڏانهن نازل ڪيو آهي ته پوءِ ان شخص کان پڇو جيڪو توهان کان اڳ ڪتاب پڙهي ٿو، بيشڪ توهان جي رب کان توهان وٽ حق آيو آهي، تنهنڪري ڪڏهن به شڪ ڪندڙن مان نه ٿيو.

وَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ فَتَكُوْنَ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa lā takūnanna minal-lażīna każżabū bi'āyātillāhi fa takūna minal-khāsirīn(a).

۽ ڪڏهن به انهن مان نه ٿيو جيڪي الله جي آيتن کي رد ڪن ٿا، نه ته توهان نقصان ۾ پوندا.

اِنَّ الَّذِيْنَ حَقَّتْ عَلَيْهِمْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَا يُؤْمِنُوْنَ

innal-lażīna ḥaqqat ‘alaihim kalimatu rabbika lā yu'minūn(a).

بيشڪ جن کي تنهنجي پالڻهار جي حڪم جو يقين ڏياريو ويو آهي اهي ايمان نه آڻيندا

وَلَوْ جَاۤءَتْهُمْ كُلُّ اٰيَةٍ حَتّٰى يَرَوُا الْعَذَابَ الْاَلِيْمَ

wa lau jā'athum kullu āyatin ḥattā yarawul-‘ażābal-alīm(a).

جيتوڻيڪ انهن کي (الله جي عظمت جون) نشانيون ملن، جيستائين اهي دردناڪ عذاب نه ڏسن.

فَلَوْلَا كَانَتْ قَرْيَةٌ اٰمَنَتْ فَنَفَعَهَآ اِيْمَانُهَآ اِلَّا قَوْمَ يُوْنُسَۗ لَمَّآ اٰمَنُوْا كَشَفْنَا عَنْهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَمَتَّعْنٰهُمْ اِلٰى حِيْنٍ

falau lā kānat qaryatun āmanat fa nafa‘ahā īmānuhā illā qauma yūnus(a), lammā āmanū kasyafnā ‘anhum ‘ażābal-khizyi fil-ḥayātid-dun-yā wa matta‘nāhum ilā ḥīn(in).

پوءِ ڇو ڪو اهڙو (آبادي وارو) نه آهي جيڪو ايمان آڻي ۽ سندس ايمان ان لاءِ فائدو ڏيندڙ هجي سواءِ يونس جي قوم جي، جڏهن انهن (يونس جي قوم) ايمان آندو، اسان انهن کان دنيا جي زندگي جو ذلت آميز عذاب لاهي ڇڏيو ۽ انهن کي هڪ خاص وقت تائين آسودو ڪيو.

وَلَوْ شَاۤءَ رَبُّكَ لَاٰمَنَ مَنْ فِى الْاَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيْعًاۗ اَفَاَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتّٰى يَكُوْنُوْا مُؤْمِنِيْنَ

wa lau syā'a rabbuka la'āmana man fil-arḍi kulluhum jamī‘ā(n), afa anta tukrihun-nāsa ḥattā yakūnū mu'minīn(a).

۽ جيڪڏهن توهان جو رب چاهي ها ته زمين تي سڀ ماڻهو ايمان آڻين ها، پر ڇا توهان ماڻهن کي مجبور ڪرڻ چاهيو ٿا ته اهي ايمان آڻين؟

وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ اَنْ تُؤْمِنَ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَيَجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِيْنَ لَا يَعْقِلُوْنَ

wa mā kāna linafsin an tu'mina illā bi'iżnillāh(i), wa yaj‘alur-rijsa ‘alal-lażīna lā ya‘qilūn(a).

۽ ڪو به الله جي اجازت کانسواءِ ايمان نه آڻيندو، ۽ الله انهن کي سزا ڏيندو آهي جيڪي نه ٿا سمجهن.

قُلِ انْظُرُوْا مَاذَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ ۗوَمَا تُغْنِى الْاٰيٰتُ وَالنُّذُرُ عَنْ قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ

qulinẓurū māżā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa mā tugnil-āyātu wan-nużuru ‘an qaumil lā yu'minūn(a).

چؤ ته، "آسمانن ۽ زمين ۾ جيڪي ڪجهه آهي ان تي ڌيان ڏيو!" اهو نشانين (الله جي عظمت) ۽ رسولن لاءِ ڪارآمد ناهي جيڪي انهن ماڻهن کي ڊيڄاريندا آهن جيڪي ايمان نه ٿا آڻين.

فَهَلْ يَنْتَظِرُوْنَ اِلَّا مِثْلَ اَيَّامِ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِهِمْۗ قُلْ فَانْتَظِرُوْٓا اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ

fahal yantaẓirūna illā miṡla ayyāmil-lażīna khalau min qablihim, qul fantaẓirū innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).

پوءِ اهي ڪنهن به شيءِ جو انتظار نٿا ڪن سواءِ انهن جي (حالتن جي) جهڙين حالتن جي جيڪي انهن کان اڳ گذري ويا، چئو ته انتظار ڪريو، مان به توهان سان گڏ انتظار ڪندڙن مان آهيان.

ثُمَّ نُنَجِّيْ رُسُلَنَا وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كَذٰلِكَ ۚحَقًّا عَلَيْنَا نُنْجِ الْمُؤْمِنِيْنَ ࣖ

Ṡumma nunajjī rusulanā wal-lażīna āmanū każālik(a), ḥaqqan ‘alainā nunjil-mu'minīn(a).

پوءِ اسان پنهنجن رسولن ۽ ايمان وارن کي بچايو، تنهن ڪري اسان تي ايمان وارن کي بچائڻ فرض هو.

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنْ كُنْتُمْ فِيْ شَكٍّ مِّنْ دِيْنِيْ فَلَآ اَعْبُدُ الَّذِيْنَ تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ اَعْبُدُ اللّٰهَ الَّذِيْ يَتَوَفّٰىكُمْ ۖ وَاُمِرْتُ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَۙ

qul yā ayyuhan nāsu in kuntum fī syakkim min dīnī falā a‘budul-lażīna ta‘budūna min dūnillāhi wa lākin a‘budullāhal-lażī yatawaffākum, wa umirtu an akūna minal-mu'minīn(a).

(اي پيغمبر) چؤ ته اي انسانو! جيڪڏهن توهان منهنجي دين بابت اڃا تائين شڪ ۾ آهيو ته (ڄاڻو ته) مان انهن جي عبادت نٿو ڪريان جن جي توهان الله کان سواءِ عبادت ڪريو ٿا، پر مان ان الله جي عبادت ڪريان ٿو جيڪو توهان کي موت ڏيندو، ۽ مون کي حڪم ڏنو ويو آهي ته مان مؤمنن مان هجان.

وَاَنْ اَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّيْنِ حَنِيْفًاۚ وَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

wa an aqim wajhaka lid-dīni ḥanīfā(n), wa lā takūnanna minal-musyrikīn(a).

۽ (مون کي حڪم ڏنو ويو آهي ته)، ”پنهنجو رخ دين جي طرف خالص ۽ سچائيءَ سان ڪر ۽ ڪڏهن به مشرڪن مان نه هج.

وَلَا تَدْعُ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُكَ وَلَا يَضُرُّكَ ۚفَاِنْ فَعَلْتَ فَاِنَّكَ اِذًا مِّنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa lā tad‘u min dūnillāhi mā lā yanfa‘uka wa lā yaḍurruk(a), fa in fa‘alta fa innaka iżam minaẓ-ẓālimīn(a).

۽ اهڙي شيءِ جي عبادت نه ڪر جيڪا توکي فائدو نه ڏئي ۽ الله کان سواءِ توکي نقصان نه پهچائي، ڇو ته جيڪڏهن تون (اهو) ڪندين ته پوءِ بيشڪ تون ظالمن مان ٿيندين.

وَاِنْ يَّمْسَسْكَ اللّٰهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهٗ ٓاِلَّا هُوَ ۚوَاِنْ يُّرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلَا رَاۤدَّ لِفَضْلِهٖۗ يُصِيْبُ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ ۗوَهُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

wa iy yamsaskallāhu biḍurrin falā kāsyifa lahū illā huw(a), wa iy yuridka bikhairin falā rādda lifaḍlih(ī), yuṣību bihī may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wa huwal-gafūrur-raḥīm(u).

۽ جيڪڏهن الله توهان تي ڪا مصيبت آڻي ته ان کي ان کان سواءِ ڪو به هٽائي نٿو سگهي. ۽ جيڪڏهن الله توهان لاءِ ڀلائي چاهي ٿو ته ڪو به سندس فضل کي رد نٿو ڪري سگهي. هو پنهنجن ٻانهن مان جنهن کي چاهي ٿو تنهن کي ڀلائي ڏئي ٿو. هو تمام گهڻو معاف ڪندڙ ۽ رحم ڪندڙ آهي.

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَكُمُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكُمْ ۚفَمَنِ اهْتَدٰى فَاِنَّمَا يَهْتَدِيْ لِنَفْسِهٖ ۚوَمَنْ ضَلَّ فَاِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا ۚوَمَآ اَنَا۠ عَلَيْكُمْ بِوَكِيْلٍۗ

qul yā ayyuhan-nāsu qad jā'akumul-ḥaqqu mir rabbikum, fa manihtadā fa innamā yahtadī linafsih(ī), wa man ḍalla fa innamā yaḍillu ‘alaihā, wa mā ana ‘alaikum biwakīl(in).

(محمد ﷺ) چئو ته اي انسانو! توهان جي پالڻهار کان توهان وٽ حق (قرآن) آيو آهي، پوءِ جيڪو هدايت حاصل ڪري ٿو اهو اصل ۾ پنهنجي لاءِ آهي. ۽ جيڪو گمراهه ٿئي ٿو، بيشڪ ان جي گمراهي پاڻ کي ئي نقصان پهچائي ٿي. ۽ مان توهان جو نگهبان نه آهيان.

وَاتَّبِعْ مَا يُوْحٰىٓ اِلَيْكَ وَاصْبِرْ حَتّٰى يَحْكُمَ اللّٰهُ ۚوَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ ࣖ

wattabi‘ mā yūḥā ilaika waṣbir ḥattā yaḥkumallāh(u), wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

۽ جيڪو تو ڏانهن وحي ڪيو وڃي ٿو ان جي پيروي ڪر ۽ صبر ڪر جيستائين الله تو کي فيصلو ڏئي، اهو بهترين فيصلو ڪندڙ آهي.