الۤمّۤ ۚ

alif lām mīm.

الف لام ميم.

غُلِبَتِ الرُّوْمُۙ

gulibatir-rūm(u).

رومين کي شڪست ملي،

فِيْٓ اَدْنَى الْاَرْضِ وَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُوْنَۙ

fī adnal-arḍi wa hum mim ba‘di galabihim sayaglibūn(a).

ويجهي ملڪ ۾ ۽ اهي پنهنجي شڪست کان پوءِ فتح مند ٿيندا،

فِيْ بِضْعِ سِنِيْنَ ەۗ لِلّٰهِ الْاَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَمِنْۢ بَعْدُ ۗوَيَوْمَىِٕذٍ يَّفْرَحُ الْمُؤْمِنُوْنَۙ

fī biḍ‘i sinīn(a), lillāhil-amru min qablu wa mim ba‘d(u), wa yauma'iżiy yafraḥul-mu'minūn(a).

ڪجھ سالن ۾ (ٻيهر). اڳي ۽ پوءِ جو معاملو الله جو آهي (اهي کٽيندا). ۽ ان ڏينهن (رومن جي فتح جو) ايمان وارا خوش ٿيا،

بِنَصْرِ اللّٰهِ ۗيَنْصُرُ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ

binaṣrillāh(i), yanṣuru may yasyā'(u), wa huwal-‘azīzur-raḥīm(u).

خدا جي مدد سان، هو جنهن کي چاهي ٿو مدد ڪري ٿو، هو غالب ۽ رحم ڪندڙ آهي.

وَعْدَ اللّٰهِ ۗ لَا يُخْلِفُ اللّٰهُ وَعْدَهٗ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa‘dallāh(i), lā yukhlifullāhu wa‘dahū wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

(اهو) الله جو واعدو آهي، الله پنهنجو واعدو نه ٽوڙيندو پر گهڻا ماڻهو نه ٿا ڄاڻن.

يَعْلَمُوْنَ ظَاهِرًا مِّنَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۖ وَهُمْ عَنِ الْاٰخِرَةِ هُمْ غٰفِلُوْنَ

ya‘lamūna ẓāhiram minal-ḥayātid-dun-yā, wa hum ‘anil-ākhirati hum gāfilūn(a).

اهي ڄاڻن ٿا ته دنياوي زندگيءَ مان ڇا پيدا ٿئي ٿو (ظاهر ٿئي ٿو)؛ جڏهن ته (آخرت) جي باري ۾ اهي غافل آهن.

اَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ ۗ مَا خَلَقَ اللّٰهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَآ اِلَّا بِالْحَقِّ وَاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ وَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ بِلِقَاۤئِ رَبِّهِمْ لَكٰفِرُوْنَ

awalam yatafakkarū fī anfusihim, mā khalaqallāhus-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā illā bil-ḥaqqi wa ajalim musammā(n), wa inna kaṡīram minan-nāsi biliqā'i rabbihim lakāfirūn(a).

۽ اهي پاڻ تي ڇو نه ٿا غور ڪن؟ الله آسمانن ۽ زمين کي ۽ جيڪي انهن جي وچ ۾ آهي، انهن کي حق ۽ هڪ مقرر مدت تائين پيدا نه ڪيو آهي، ۽ بيشڪ گهڻا ماڻهو پنهنجي پالڻهار سان ملڻ کان انڪار ڪن ٿا.

اَوَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ كَانُوْٓا اَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَّاَثَارُوا الْاَرْضَ وَعَمَرُوْهَآ اَكْثَرَ مِمَّا عَمَرُوْهَا وَجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۗ فَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَۗ

awalam yasīrū fil-arḍi fayanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, kānū asyadda minhum quwwataw wa aṡārul-arḍa wa ‘amarūhā akṡara mimmā ‘amarūhā wa jā'athum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

۽ ڇا انهن زمين تي سفر نه ڪيو ۽ نه ڏٺو ته انهن ماڻهن جو ڇا ٿيو جيڪي انهن کان اڳ هئا (جن رسول کي ڪوڙو ڪيو)؟ اهي ماڻهو انهن کان وڌيڪ طاقتور آهن ۽ انهن زمين کي آباد ڪيو آهي ۽ ان کي آباد ڪيو آهي جيڪو انهن حاصل ڪيو آهي ان کان وڌيڪ. ۽ انهن جا رسول انهن وٽ پڌريون نشانيون کڻي آيا. تنهن ڪري الله انهن تي ظلم نٿو ڪري پر اهي پاڻ تي ظلم ڪن ٿا.

ثُمَّ كَانَ عَاقِبَةَ الَّذِيْنَ اَسَاۤءُوا السُّوْۤاٰىٓ اَنْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَكَانُوْا بِهَا يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

Ṡumma kāna ‘āqibatal-lażīna asā'us-sū'ā an każżabū bi'āyātillāhi wa kānū bihā yastahzi'ūn(a).

پوءِ، جيڪي برائي ڪن ٿا، انهن لاءِ بدترين عذاب آهي. ڇاڪاڻ ته اهي الله جي آيتن جو انڪار ڪن ٿا ۽ هميشه انهن جو مذاق اڏائين ٿا.

اَللّٰهُ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

allāhu yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū ṡumma ilaihi turja‘ūn(a).

الله ئي آهي جيڪو تخليق کي شروع ڪري ٿو، پوءِ ان کي ورجائيندو، پوءِ ان ڏانهن ئي توهان موٽايا ويندا.

وَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ يُبْلِسُ الْمُجْرِمُوْنَ

wa yauma taqūmus-sā‘atu yublisul-mujrimūn(a).

۽ جنهن ڏينهن (قيامت) قائم ٿيندي، گنهگار (مشرڪ) مايوس ٿي خاموش ٿي ويندا.

وَلَمْ يَكُنْ لَّهُمْ مِّنْ شُرَكَاۤىِٕهِمْ شُفَعٰۤؤُا وَكَانُوْا بِشُرَكَاۤىِٕهِمْ كٰفِرِيْنَ

wa lam yakul lahum min syurakā'ihim syufa‘ā'u wa kānū bisyurakā'ihim kāfirīn(a).

۽ انهن لاءِ پنهنجن بتن جي شفاعت (مدد) ڪرڻ ناممڪن آهي، جڏهن ته اهي پنهنجن بتن جو انڪار ڪن ٿا.

وَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ يَوْمَىِٕذٍ يَّتَفَرَّقُوْنَ

wa yauma taqūmus-sā‘atu yauma'iżiy yatafarraqūn(a).

۽ جنهن ڏينهن قيامت ايندي، ان ڏينهن ماڻهو (ٽُٽن ٽولن ۾) ورهائجي ويندا.

فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فَهُمْ فِيْ رَوْضَةٍ يُّحْبَرُوْنَ

fa ammal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fahum fī rauḍatiy yuḥbarūn(a).

پوءِ جيڪي ايمان آڻين ٿا ۽ چڱا ڪم ڪن ٿا، اهي جنت ۾ خوش ٿيندا.

وَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَلِقَاۤئِ الْاٰخِرَةِ فَاُولٰۤىِٕكَ فِى الْعَذَابِ مُحْضَرُوْنَ

wa ammal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā wa liqā'il-ākhirati fa'ulā'ika fil-‘ażābi muḥḍarūn(a).

۽ جن ماڻهن ڪفر ڪيو ۽ اسان جي آيتن ۽ آخرت جي ملاقات کي ڪوڙو چيو، اهي عذاب ۾ رهندا.

فَسُبْحٰنَ اللّٰهِ حِيْنَ تُمْسُوْنَ وَحِيْنَ تُصْبِحُوْنَ

fa subḥānallāhi ḥīna tumsūna wa ḥīna tuṣbiḥūn(a).

پوءِ شام ۽ صبح (صبح) الله جي پاڪائي بيان ڪريو،

وَلَهُ الْحَمْدُ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَعَشِيًّا وَّحِيْنَ تُظْهِرُوْنَ

wa lahul-ḥamdu fis-samāwāti wal-arḍi wa ‘asyiyyaw wa ḥīna tuẓhirūn(a).

۽ سڀ ساراهه سندس لاءِ آهي آسمانن ۾، زمين ۾، رات جو ۽ منجهند جو.

يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَيُحْيِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا ۗوَكَذٰلِكَ تُخْرَجُوْنَ ࣖ

yukhrijul-ḥayya minal-mayyiti wa yukhrijul-mayyita minal-ḥayyi wa yuḥyil-arḍa ba‘da mautihā, wa każālika tukhrajūn(a).

هن مئل مان جيئرو ڪڍيو ۽ جيئري مان مئل ڪڍيو ۽ زمين کي ان جي مرڻ (سڪي وڃڻ) کان پوءِ جياريو، ۽ اهڙي طرح توهان (قبر مان) ڪڍيا ويندا.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ خَلَقَكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ اِذَآ اَنْتُمْ بَشَرٌ تَنْتَشِرُوْنَ

wa min āyātihī an khalaqakum min turābin ṡumma iżā antum basyarun tantasyirūn(a).

۽ سندس نشانين مان هي آهي ته هن توهان کي مٽيءَ مان پيدا ڪيو، پوءِ اوچتو توهان انسان ٿي ٽڙي پکڙيا.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُوْٓا اِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَّوَدَّةً وَّرَحْمَةً ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

wa min āyātihī an khalaqa lakum min anfusikum azwājal litaskunū ilaihā wa ja‘ala bainakum mawaddataw wa raḥmah(tan), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

۽ سندس (سندس عظمت جي) نشانين مان هي آهي ته هن توهان لاءِ توهان جي جنس مان زالون پيدا ڪيون، ته جيئن توهان انهن سان مِلجي وڃو ۽ آرام محسوس ڪريو، ۽ هن توهان جي وچ ۾ پيار ۽ محبت جا جذبا پيدا ڪيا، بيشڪ ان ۾ (الله جي عظمت جون) نشانيون آهن انهن ماڻهن لاءِ جيڪي سوچين ٿا.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ خَلْقُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافُ اَلْسِنَتِكُمْ وَاَلْوَانِكُمْۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّلْعٰلِمِيْنَ

wa min āyātihī khalqus-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfu alsinatikum wa alwānikum, inna fī żālika la'āyātil lil-‘ālimīn(a).

۽ سندس نشانين مان آسمانن ۽ زمين جي پيدائش ۽ توهان جي ٻولين ۽ رنگن جو فرق آهي، بيشڪ ان ۾ انهن ماڻهن لاءِ نشانيون آهن جيڪي ڄاڻن ٿا.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ مَنَامُكُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَابْتِغَاۤؤُكُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّسْمَعُوْنَ

wa min āyātihī manāmukum bil-laili wan-nahāri wabtigā'ukum min faḍlih(ī), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yasma‘ūn(a).

۽ سندس نشانين مان رات ۽ ڏينهن ۾ توهان جو سمهڻ ۽ سندس فضل مان توهان جو ڳولا ڪرڻ آهي، بيشڪ ان ۾ انهن ماڻهن لاءِ نشانيون آهن جيڪي ٻڌن ٿا.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ يُرِيْكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَّطَمَعًا وَّيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَيُحْيٖ بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wa min āyātihī yurīkumul-barqa khaufaw wa ṭama‘aw wa yunazzilu minas-samā'i mā'an fa yuḥyī bihil-arḍa ba‘da mautihā, inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

۽ سندس (قدرت جي) نشانين مان هي آهي ته هو توهان کي خوف ۽ اميد پيدا ڪرڻ لاءِ بجلي ڏيکاري ٿو ۽ آسمان مان پاڻي (مينهن) وسائي ٿو، پوءِ ان پاڻي سان زمين کي ان جي مرڻ (سڪل ٿيڻ) کان پوءِ جياري ٿو، بيشڪ ان ۾ سمجهه وارن ماڻهن لاءِ نشانيون آهن.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ تَقُوْمَ السَّمَاۤءُ وَالْاَرْضُ بِاَمْرِهٖۗ ثُمَّ اِذَا دَعَاكُمْ دَعْوَةًۖ مِّنَ الْاَرْضِ اِذَآ اَنْتُمْ تَخْرُجُوْنَ

wa min āyātihī an taqūmas-samā'u wal-arḍu bi'amrih(ī), ṡumma iżā da‘ākum da‘watam minal-arḍi iżā antum takhrujūn(a).

۽ سندس نشانين (عظمت) مان آسمانن ۽ زمين جو سندس مرضي سان قائم ڪرڻ آهي، پوءِ جڏهن هو توهان کي هڪ ڀيرو زمين مان سڏيندو آهي ته فوري طور تي توهان (قبر مان) نڪري ايندا آهيو.

وَلَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ كُلٌّ لَّهٗ قٰنِتُوْنَ

wa lahū man fis-samāwāti wal-arḍ(i), kullul lahū qānitūn(a).

۽ آسمانن ۽ زمين ۾ سڀ ڪجهه سندس آهي. هر شيءِ سندس تابع آهي.

وَهُوَ الَّذِيْ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ وَهُوَ اَهْوَنُ عَلَيْهِۗ وَلَهُ الْمَثَلُ الْاَعْلٰى فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ࣖ

wa huwal-lażī yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū wa huwa ahwanu ‘alaih(i), wa lahul-maṡalul-a‘lā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

۽ اُهو ئي آهي جيڪو تخليق کي شروع ڪري ٿو، پوءِ ان کي ورجائي ٿو، ۽ اهو ان لاءِ آسان آهي. ان ۾ آسمانن ۽ زمين ۾ سڀ کان اعليٰ جون صفتون آهن. ۽ اهو سڀ کان وڌيڪ غالب ۽ حڪمت وارو آهي.

ضَرَبَ لَكُمْ مَّثَلًا مِّنْ اَنْفُسِكُمْۗ هَلْ لَّكُمْ مِّنْ مَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ مِّنْ شُرَكَاۤءَ فِيْ مَا رَزَقْنٰكُمْ فَاَنْتُمْ فِيْهِ سَوَاۤءٌ تَخَافُوْنَهُمْ كَخِيْفَتِكُمْ اَنْفُسَكُمْۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

Ḍaraba lakum maṡalam min anfusikum, hal lakum mim mā malakat aimānukum min syurakā'a fī mā razaqnākum fa'antum fīhi sawā'un takhāfūnahum kakhīfatikum anfusakum, każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘qilūn(a).

هو توهان لاءِ توهان جون مثالون بيان ڪري ٿو، ڇا توهان راضي آهيو ته توهان جي ٻانهن مان ڪو به توهان لاءِ ان رزق ۾ شريڪ ٿئي جيڪو اسان توهان کي ڏنو آهي، ۽ پوءِ توهان هن ڪم ۾ انهن جي برابر ٿي وڃو، پوءِ انهن کان ائين ڊڄو جيئن توهان پنهنجي پاڙيسري کان ڊڄو ٿا. اهڙي طرح اسان آيتون انهن ماڻهن لاءِ بيان ڪريون ٿا جيڪي سمجهن ٿا.

بَلِ اتَّبَعَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْٓا اَهْوَاۤءَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ فَمَنْ يَّهْدِيْ مَنْ اَضَلَّ اللّٰهُ ۗوَمَا لَهُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَ

balittaba‘al-lażīna ẓalamū ahwā'ahum bigairi ‘ilm(in), famay yahdī man aḍallallāh(u), wa mā lahum min nāṣirīn(a).

پر ظالم ماڻهو بي علميءَ سان پنهنجي خواهشن جي پيروي ڪندا آهن؛ پوءِ ڪير انهن ماڻهن کي هدايت ڪري سگهي ٿو جن کي الله گمراهه ڪيو آهي؟ ۽ انهن لاءِ ڪو به مددگار نه هو.

فَاَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّيْنِ حَنِيْفًاۗ فِطْرَتَ اللّٰهِ الَّتِيْ فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَاۗ لَا تَبْدِيْلَ لِخَلْقِ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُۙ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَۙ

fa aqim wajhaka lid-dīni ḥanīfā(n), fiṭratallāhil-latī faṭaran-nāsa ‘alaihā, lā tabdīla likhalqillāh(i), żālikad-dīnul-qayyim(u), wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

تنهن ڪري پنهنجو منهن سڌو دين (اسلام) ڏانهن ڦيرايو؛ (الله جي فطرت مطابق) ڇاڪاڻ ته هن انسانن کي ان (فطرت) مطابق پيدا ڪيو آهي. الله جي تخليق ۾ ڪا به تبديلي ناهي. (اهو) سڌو دين آهي، پر گهڻا ماڻهو نه ٿا ڄاڻن.

۞ مُنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ وَاتَّقُوْهُ وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَلَا تَكُوْنُوْا مِنَ الْمُشْرِكِيْنَۙ

munībīna ilaihi wattaqūhu wa aqīmuṣ-ṣalāta wa lā takūnū minal-musyrikīn(a).

ان ڏانهن موٽڻ ۽ ان کان ڊڄڻ ۽ نماز پڙهڻ ۽ الله سان شريڪ ڪندڙن مان نه ٿيو،

مِنَ الَّذِيْنَ فَرَّقُوْا دِيْنَهُمْ وَكَانُوْا شِيَعًا ۗ كُلُّ حِزْبٍۢ بِمَا لَدَيْهِمْ فَرِحُوْنَ

minal-lażīna farraqū dīnahum wa kānū syiya‘ā(n), kullu ḥizbim bimā ladaihim fariḥūn(a).

هي اهي ماڻهو آهن جيڪي پنهنجي مذهب کي ڪيترن ئي گروهن ۾ ورهائين ٿا، جن مان هر هڪ پنهنجي ملڪيت تي فخر ڪري ٿو.

وَاِذَا مَسَّ النَّاسَ ضُرٌّ دَعَوْا رَبَّهُمْ مُّنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ ثُمَّ اِذَآ اَذَاقَهُمْ مِّنْهُ رَحْمَةً اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُوْنَۙ

wa iżā massan-nāsa ḍurrun da‘au rabbahum munībīna ilaihi ṡumma iżā ażāqahum minhu raḥmatan iżā farīqum minhum birabbihim yusyrikūn(a).

۽ جڏهن ماڻهن کي ڪا مصيبت اچي ٿي ته اهي پنهنجي پالڻهار کي سڏين ٿا ته سندس طرف رجوع ڪن، پوءِ جڏهن هو انهن کي پنهنجي فضل مان ٿورو ڏئي ٿو ته اوچتو انهن مان ڪجهه ماڻهو الله سان شريڪ ٺهرائين ٿا.

لِيَكْفُرُوْا بِمَآ اٰتَيْنٰهُمْۗ فَتَمَتَّعُوْاۗ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ

liyakfurū bimā ātaināhum, fatamatta‘ū, fasaufa ta‘lamūn(a).

اسان جي ڏنل نعمت جو انڪار ڪن ۽ مزو ڪريو، پوءِ توهان کي بعد ۾ خبر پوندي.

اَمْ اَنْزَلْنَا عَلَيْهِمْ سُلْطٰنًا فَهُوَ يَتَكَلَّمُ بِمَا كَانُوْا بِهٖ يُشْرِكُوْنَ

am anzalnā ‘alaihim sulṭānan fahuwa yatakallamu bimā kānū bihī yusyrikūn(a).

يا اسان انهن تي ڪا اهڙي خبر نازل ڪئي آهي جيڪا انهن شين جي وضاحت ڪري ٿي جيڪي اهي خدا سان شريڪ ڪن ٿا؟

وَاِذَآ اَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً فَرِحُوْا بِهَاۗ وَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ اِذَا هُمْ يَقْنَطُوْنَ

wa iżā ażaqnan-nāsa raḥmatan fariḥū bihā, wa in tuṣibhum sayyi'atum bimā qaddamat aidīhim iżā hum yaqnaṭūn(a).

۽ جيڪڏهن اسين انسانن تي رحم ڪريون ٿا ته اهي ضرور ان (فضل) سان خوش ٿيندا، پر جيڪڏهن انهن کي پنهنجي غلطي جي ڪري ڪا آفت (خطرو) پهچي ٿي ته اهي فوري طور تي مايوس ٿي ويندا آهن.

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

awalam yarau annallāha yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

۽ ڇا اهي نه ٿا ڏسن ته الله ئي آهي جيڪو جنهن لاءِ چاهي ٿو رزق وڌائي ٿو ۽ (جنهن لاءِ چاهي ٿو) تنگ ڪري ٿو، بيشڪ هن ۾ ايمان واري قوم لاءِ نشانيون آهن.

فَاٰتِ ذَا الْقُرْبٰى حَقَّهٗ وَالْمِسْكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِۗ ذٰلِكَ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يُرِيْدُوْنَ وَجْهَ اللّٰهِ ۖوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

fa āti żal-qurbā ḥaqqahū wal-miskīna wabnas-sabīl(i), żālika khairul lil-lażīna yurīdūna wajhallāh(i), wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

تنهن ڪري ويجهن مائٽن، ۽ مسڪينن ۽ مسافرن کي انهن جا حق ڏيو، اهو انهن لاءِ بهتر آهي جيڪي الله جي رضامندي چاهين ٿا، ۽ اهي ئي خوش نصيب ماڻهو آهن.

وَمَآ اٰتَيْتُمْ مِّنْ رِّبًا لِّيَرْبُوَا۟ فِيْٓ اَمْوَالِ النَّاسِ فَلَا يَرْبُوْا عِنْدَ اللّٰهِ ۚوَمَآ اٰتَيْتُمْ مِّنْ زَكٰوةٍ تُرِيْدُوْنَ وَجْهَ اللّٰهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُضْعِفُوْنَ

wa mā ātaitum mir ribal liyarbuwa fī amwālin-nāsi falā yarbū ‘indallāh(i), wa mā ātaitum min zakātin turīdūna wajhallāhi fa'ulā'ika humul-muḍ‘ifūn(a).

۽ ڪو به سود (اضافي) جيڪو توهان ماڻهن جي مال ۾ واڌ لاءِ ڏيو ٿا، اهو الله جي نظر ۾ نه وڌندو. ۽ جيڪو توهان زڪوات جي صورت ۾ ڏيو ٿا جنهن جو ارادو توهان الله جي رضا حاصل ڪرڻ لاءِ ڪيو ٿا، اهي ئي ماڻهو آهن جيڪي (انعام) وڌائين ٿا.

اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ ثُمَّ رَزَقَكُمْ ثُمَّ يُمِيْتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيْكُمْۗ هَلْ مِنْ شُرَكَاۤىِٕكُمْ مَّنْ يَّفْعَلُ مِنْ ذٰلِكُمْ مِّنْ شَيْءٍۗ سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ ࣖ

allāhul-lażī khalaqakum ṡumma razaqakum ṡumma yumītukum ṡumma yuḥyīkum, hal min syurakā'ikum may yaf‘alu min żālikum min syai'(in), subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).

الله توهان کي پيدا ڪيو، پوءِ توهان کي رزق ڏنو، پوءِ توهان کي ماريو، پوءِ توهان کي جياريو، ڇا انهن مان ڪو اهڙو آهي جن کي توهان الله سان شريڪ ڪيو آهي جيڪو اهڙو ڪم ڪري سگهي؟ پاڪ آهي ان کان ۽ ان کان جيڪو اهي هڪ ٻئي سان شريڪ ڪن ٿا.

ظَهَرَ الْفَسَادُ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ اَيْدِى النَّاسِ لِيُذِيْقَهُمْ بَعْضَ الَّذِيْ عَمِلُوْا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

Żaharal-fasādu fil-barri wal-baḥri bimā kasabat aidin-nāsi liyużīqahum ba‘ḍal-lażī ‘amilū la‘allahum yarji‘ūn(a).

ماڻهن جي هٿن جي ڪمائي جي ڪري خشڪي ۽ سمنڊ ۾ فساد ظاهر ٿيو آهي، الله چاهي ٿو ته اهي پنهنجي عملن جو ڪجهه حصو چکين ته جيئن اهي (سڌي رستي ڏانهن) موٽي اچن.

قُلْ سِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلُۗ كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّشْرِكِيْنَ

qul sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qabl(u), kāna akṡaruhum musyrikīn(a).

(محمد ﷺ) چئو ته زمين ۾ گهمو ۽ ڏسو ته اڳين ماڻهن جي پڇاڙي ڪيئن ٿي. انهن مان گهڻا ماڻهو اهڙا هئا جيڪي (الله سان) شريڪ ٺهرائيندا هئا.

فَاَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّيْنِ الْقَيِّمِ مِنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا مَرَدَّ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ يَوْمَىِٕذٍ يَّصَّدَّعُوْنَ

fa'aqim lid-dīnil-qayyimi min qabli ay ya'tiya yaumul lā maradda lahū minallāhi yauma'iżiy yaṣṣadda‘ūn(a).

تنهن ڪري، پنهنجو منهن سڌي دين (اسلام) ڏانهن موڙ ڪريو ان کان اڳ جو الله جي طرفان اهڙو ڏينهن (قيامت) اچي جنهن کي رد نٿو ڪري سگهجي، ان ڏينهن اهي جدا ٿي ويندا.

مَنْ كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهٗۚ وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِاَنْفُسِهِمْ يَمْهَدُوْنَۙ

man kafara fa ‘alaihi kufruh(ū), wa man ‘amila ṣāliḥan fali'anfusihim yamhadūn(a).

جيڪو ڪفر ڪري ٿو، اهو ئي پنهنجي ڪفر جو (نتيجو) ڀوڳي ٿو، ۽ جيڪو چڱا ڪم ڪري ٿو اهو پاڻ لاءِ (هڪ خوشگوار جاءِ) تيار ڪري ٿو.

لِيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ مِنْ فَضْلِهٖۗ اِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْكٰفِرِيْنَ

liyajziyal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti min faḍlih(ī), innahū lā yuḥibbul-kāfirīn(a).

ته جيئن الله ايمان وارن ۽ چڱا ڪم ڪندڙن کي پنهنجي فضل سان بدلو ڏئي، بيشڪ اهو ڪافرن کي پسند نٿو ڪري.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ يُّرْسِلَ الرِّيٰحَ مُبَشِّرٰتٍ وَّلِيُذِيْقَكُمْ مِّنْ رَّحْمَتِهٖ وَلِتَجْرِيَ الْفُلْكُ بِاَمْرِهٖ وَلِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

wa min āyātihī ay yursilar-riyāḥa mubasysyirātiw wa liyużīqakum mir raḥmatihī wa litajriyal-fulka bi'amrihī wa litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).

۽ سندس نشانين مان هي آهي ته هو هوائون موڪلي ٿو خوشخبري ڏيندڙ ۽ ته جيئن توهان سندس رحمت جو مزو چکو ۽ ته جيئن ٻيڙيون سندس حڪم سان هلن ۽ ته جيئن توهان سندس فضل مان ڳولا ڪريو ۽ ته جيئن توهان شڪرگذار ٿيو.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ رُسُلًا اِلٰى قَوْمِهِمْ فَجَاۤءُوْهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَانْتَقَمْنَا مِنَ الَّذِيْنَ اَجْرَمُوْاۗ وَكَانَ حَقًّاۖ عَلَيْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa laqad arsalnā min qablika rusulan ilā qaumihim fajā'ūhum bil-bayyināti fantaqamnā minal-lażīna ajramū, wa kāna ḥaqqan ‘alainā naṣrul-mu'minīn(a).

۽ بيشڪ اسان توکان اڳ سندس قوم ڏانهن ڪيترائي رسول موڪليا، اهي وٽس (ڪافي) خبر کڻي آيا، پوءِ اسان مجرمن کان بدلو ورتو، ۽ اسان تي حق آهي ته ايمان وارن جي مدد ڪريون.

اَللّٰهُ الَّذِيْ يُرْسِلُ الرِّيٰحَ فَتُثِيْرُ سَحَابًا فَيَبْسُطُهٗ فِى السَّمَاۤءِ كَيْفَ يَشَاۤءُ وَيَجْعَلُهٗ كِسَفًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلٰلِهٖۚ فَاِذَآ اَصَابَ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖٓ اِذَا هُمْ يَسْتَبْشِرُوْنَۚ

allāhul-lażī yursilur-riyāḥa fatuṡīru saḥāban fayabsuṭuhū fis-samā'i kaifa yasyā'u wa yaj‘aluhū kisafan fataral-wadqa yakhruju min khilālih(ī), fa'iżā aṣāba bihī may yasyā'u min ‘ibādihī iżā hum yastabsyirūn(a).

الله ئي آهي جيڪو هوا موڪلي ٿو، پوءِ هوا ڪڪرن کي هلائي ٿي ۽ الله جيئن چاهي ٿو انهن کي آسمان ۾ پکيڙي ٿو ۽ انهن کي ٽڪرن ۾ ڪري ٿو، پوءِ توهان ڏسو ٿا ته مينهن ڦاٽن مان نڪرندو آهي، پوءِ جڏهن هو پنهنجن ٻانهن تي مينهن وسائيندو آهي جن کي چاهي ٿو ته اوچتو اهي خوش ٿين ٿا.

وَاِنْ كَانُوْا مِنْ قَبْلِ اَنْ يُّنَزَّلَ عَلَيْهِمْ مِّنْ قَبْلِهٖ لَمُبْلِسِيْنَۚ

wa in kānū min qabli ay yunazzala ‘alaihim min qablihī lamublisīn(a).

حقيقت ۾، مينهن وسڻ کان اڳ ئي، انهن واقعي اميد ڇڏي ڏني هئي.

فَانْظُرْ اِلٰٓى اٰثٰرِ رَحْمَتِ اللّٰهِ كَيْفَ يُحْيِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ ذٰلِكَ لَمُحْيِ الْمَوْتٰىۚ وَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

fanẓur ilā āṡāri raḥmatillāhi kaifa yuḥyil-arḍa ba‘da mautihā, inna żālika lamuḥyil-mautā, wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

تنهنڪري الله جي رحمت جي نشانين تي غور ڪريو ته ڪيئن هو زمين کي ان جي مرڻ کان پوءِ جياري ٿو. بيشڪ، ان جو مطلب آهي ته هو واقعي مئلن کي جياري سگهي ٿو. ۽ هو هر شيءِ تي قادر آهي.

وَلَىِٕنْ اَرْسَلْنَا رِيْحًا فَرَاَوْهُ مُصْفَرًّا لَّظَلُّوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ يَكْفُرُوْنَ

wa la'in arsalnā rīḥan fara'auhu muṣfarral laẓallū mim ba‘dihī yakfurūn(a).

۽ بيشڪ جيڪڏهن اسين هوا موڪليندا آهيون ۽ اهي (ٻوٽن کي) پيلو (سڪل) ڏسندا آهن ته ضرور ان کان پوءِ به اهي ناشڪر رهندا.

فَاِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتٰى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاۤءَ اِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِيْنَ

fa innaka lā tusmi‘ul-mautā wa lā tusmi‘uṣ-ṣummad-du‘ā'a iżā wallau mudbirīn(a).

پوءِ بيشڪ، تون مئلن کي ٻڌائي نه سگهندين ۽ ٻوڙن کي رڙ ٻڌائي نه سگهندين، جيڪڏهن اهي پٺي ڏئي ڦري وڃن.

وَمَآ اَنْتَ بِهٰدِ الْعُمْيِ عَنْ ضَلٰلَتِهِمْۗ اِنْ تُسْمِعُ اِلَّا مَنْ يُّؤْمِنُ بِاٰيٰتِنَا فَهُمْ مُّسْلِمُوْنَ ࣖ

wa mā anta bihādil-‘umyi ‘an ḍalālatihim, in tusmi‘u illā may yu'minu bi'āyātinā fahum muslimūn(a).

۽ جيڪي ماڻهو (پنهنجي دلين جون اکيون) انڌا آهن، انهن کي تون گمراهيءَ کان هٽائي نه سگهندين. ۽ تون (خدا جي هدايتن کي) نه ٿو ٻڌي سگهين سواءِ انهن جي جيڪي اسان جي آيتن تي ايمان رکن ٿا، پوءِ اهي ئي (اسان جي اڳيان) فرمانبردار آهن.

۞ اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ ضَعْفٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْۢ بَعْدِ ضَعْفٍ قُوَّةً ثُمَّ جَعَلَ مِنْۢ بَعْدِ قُوَّةٍ ضَعْفًا وَّشَيْبَةً ۗيَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُۚ وَهُوَ الْعَلِيْمُ الْقَدِيْرُ

allāhul-lażī khalaqakum min ḍa‘fin ṡumma ja‘ala mim ba‘di ḍa‘fin quwwatan ṡumma ja‘ala mim ba‘di quwwatin ḍa‘faw wa syaibah(tan), yakhluqu mā yasyā'(u), wa huwal-‘alīmul-qadīr(u).

الله ئي آهي جنهن توهان کي ڪمزور حالت مان پيدا ڪيو، پوءِ ان ڪمزور حالت کان پوءِ (توهان کي) طاقتور بڻايو، پوءِ (توهان کي) طاقتور ٿيڻ کان پوءِ (ٻيهر) ڪمزور ۽ اڇو بڻايو، هو جيڪو چاهي ٿو پيدا ڪري ٿو. ۽ هو سڀ ڪجهه ڄاڻندڙ ۽ قادر آهي.

وَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ يُقْسِمُ الْمُجْرِمُوْنَ ەۙ مَا لَبِثُوْا غَيْرَ سَاعَةٍ ۗ كَذٰلِكَ كَانُوْا يُؤْفَكُوْنَ

wa yauma taqūmus-sā‘atu yuqsimul-mujrimūn(a), mā labiṡū gaira sā‘ah(tin), każālika kānū yu'fakūn(a).

۽ جنهن ڏينهن (قيامت) قائم ٿيندي، گنهگار قسم کڻندا ته اهي (قبر ۾) صرف هڪ گهڙي لاءِ رهندا، اهڙي طرح اهي (حق کان) ڦيرايا ويندا هئا.

وَقَالَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ وَالْاِيْمَانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِيْ كِتٰبِ اللّٰهِ اِلٰى يَوْمِ الْبَعْثِۖ فَهٰذَا يَوْمُ الْبَعْثِ وَلٰكِنَّكُمْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa qālal-lażīna ūtul-‘ilma wal-īmāna laqad labiṡtum fī kitābillāhi ilā yaumil-ba‘ṡ(i), fa hāżā yaumul-ba‘ṡi wa lākinnakum kuntum lā ta‘lamūn(a).

۽ جن کي علم ۽ ايمان ڏنو ويو هو، تن (ڪافرن کي) چيو ته، بيشڪ توهان الله جي ڪتاب موجب قيامت جي ڏينهن تائين (قبر ۾) رهيا آهيو. پوءِ هي قيامت جو ڏينهن آهي، پر (اڳ ۾) توهان (ان تي) ايمان نه آندو هو.

فَيَوْمَىِٕذٍ لَّا يَنْفَعُ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مَعْذِرَتُهُمْ وَلَا هُمْ يُسْتَعْتَبُوْنَ

fa yauma'iżil lā yanfa‘ul-lażīna ẓalamū ma‘żiratuhum wa lā hum yusta‘tabūn(a).

پوءِ ان ڏينهن ظالمن جي معافي وٺڻ جو ڪو به فائدو نه هوندو ۽ نه ئي انهن کي توبه ڪرڻ جو موقعو ڏنو ويندو.

وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍۗ وَلَىِٕنْ جِئْتَهُمْ بِاٰيَةٍ لَّيَقُوْلَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ اَنْتُمْ اِلَّا مُبْطِلُوْنَ

wa laqad ḍarabnā lin-nāsi fī hāżal-qur'āni min kulli maṡal(in), wa la'in ji'tahum bi'āyatil layaqūlannal-lażīna kafarū in antum illā mubṭilūn(a).

۽ بيشڪ اسان هن قرآن ۾ ماڻهن لاءِ هر قسم جا مثال بيان ڪيا آهن، ۽ جيڪڏهن تون انهن تي ڪا آيت آڻيندين ته ضرور ڪافر چوندا ته توهان رڳو ڪوڙ گهڙيندڙ ماڻهو آهيو.

كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ

każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā qulūbil-lażīna lā ya‘lamūn(a).

اهڙي طرح الله انهن جي دلين تي مُهر لڳائي ٿو جيڪي نه ٿا سمجهن.

فَاصْبِرْ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّلَا يَسْتَخِفَّنَّكَ الَّذِيْنَ لَا يُوْقِنُوْنَ ࣖ

faṣbir inna wa‘dallāhi ḥaqquw wa lā yastakhiffannakal-lażīna lā yūqinūn(a).

پوءِ (اي محمد) صبر ڪر، بيشڪ الله جو واعدو سچو آهي، ۽ جيڪي ماڻهو (الله جي آيتن جي سچائي ۾) انڪار ڪن ٿا، اهي توکي پريشان نه ڪن.

الۤمّۤ ۚ

alif lām mīm.

الف لام ميم.

غُلِبَتِ الرُّوْمُۙ

gulibatir-rūm(u).

رومين کي شڪست ملي،

فِيْٓ اَدْنَى الْاَرْضِ وَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُوْنَۙ

fī adnal-arḍi wa hum mim ba‘di galabihim sayaglibūn(a).

ويجهي ملڪ ۾ ۽ اهي پنهنجي شڪست کان پوءِ فتح مند ٿيندا،

فِيْ بِضْعِ سِنِيْنَ ەۗ لِلّٰهِ الْاَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَمِنْۢ بَعْدُ ۗوَيَوْمَىِٕذٍ يَّفْرَحُ الْمُؤْمِنُوْنَۙ

fī biḍ‘i sinīn(a), lillāhil-amru min qablu wa mim ba‘d(u), wa yauma'iżiy yafraḥul-mu'minūn(a).

ڪجھ سالن ۾ (ٻيهر). اڳي ۽ پوءِ جو معاملو الله جو آهي (اهي کٽيندا). ۽ ان ڏينهن (رومن جي فتح جو) ايمان وارا خوش ٿيا،

بِنَصْرِ اللّٰهِ ۗيَنْصُرُ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ

binaṣrillāh(i), yanṣuru may yasyā'(u), wa huwal-‘azīzur-raḥīm(u).

خدا جي مدد سان، هو جنهن کي چاهي ٿو مدد ڪري ٿو، هو غالب ۽ رحم ڪندڙ آهي.

وَعْدَ اللّٰهِ ۗ لَا يُخْلِفُ اللّٰهُ وَعْدَهٗ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa‘dallāh(i), lā yukhlifullāhu wa‘dahū wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

(اهو) الله جو واعدو آهي، الله پنهنجو واعدو نه ٽوڙيندو پر گهڻا ماڻهو نه ٿا ڄاڻن.

يَعْلَمُوْنَ ظَاهِرًا مِّنَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۖ وَهُمْ عَنِ الْاٰخِرَةِ هُمْ غٰفِلُوْنَ

ya‘lamūna ẓāhiram minal-ḥayātid-dun-yā, wa hum ‘anil-ākhirati hum gāfilūn(a).

اهي ڄاڻن ٿا ته دنياوي زندگيءَ مان ڇا پيدا ٿئي ٿو (ظاهر ٿئي ٿو)؛ جڏهن ته (آخرت) جي باري ۾ اهي غافل آهن.

اَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ ۗ مَا خَلَقَ اللّٰهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَآ اِلَّا بِالْحَقِّ وَاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ وَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ بِلِقَاۤئِ رَبِّهِمْ لَكٰفِرُوْنَ

awalam yatafakkarū fī anfusihim, mā khalaqallāhus-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā illā bil-ḥaqqi wa ajalim musammā(n), wa inna kaṡīram minan-nāsi biliqā'i rabbihim lakāfirūn(a).

۽ اهي پاڻ تي ڇو نه ٿا غور ڪن؟ الله آسمانن ۽ زمين کي ۽ جيڪي انهن جي وچ ۾ آهي، انهن کي حق ۽ هڪ مقرر مدت تائين پيدا نه ڪيو آهي، ۽ بيشڪ گهڻا ماڻهو پنهنجي پالڻهار سان ملڻ کان انڪار ڪن ٿا.

اَوَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ كَانُوْٓا اَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَّاَثَارُوا الْاَرْضَ وَعَمَرُوْهَآ اَكْثَرَ مِمَّا عَمَرُوْهَا وَجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۗ فَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَۗ

awalam yasīrū fil-arḍi fayanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, kānū asyadda minhum quwwataw wa aṡārul-arḍa wa ‘amarūhā akṡara mimmā ‘amarūhā wa jā'athum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

۽ ڇا انهن زمين تي سفر نه ڪيو ۽ نه ڏٺو ته انهن ماڻهن جو ڇا ٿيو جيڪي انهن کان اڳ هئا (جن رسول کي ڪوڙو ڪيو)؟ اهي ماڻهو انهن کان وڌيڪ طاقتور آهن ۽ انهن زمين کي آباد ڪيو آهي ۽ ان کي آباد ڪيو آهي جيڪو انهن حاصل ڪيو آهي ان کان وڌيڪ. ۽ انهن جا رسول انهن وٽ پڌريون نشانيون کڻي آيا. تنهن ڪري الله انهن تي ظلم نٿو ڪري پر اهي پاڻ تي ظلم ڪن ٿا.

ثُمَّ كَانَ عَاقِبَةَ الَّذِيْنَ اَسَاۤءُوا السُّوْۤاٰىٓ اَنْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَكَانُوْا بِهَا يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

Ṡumma kāna ‘āqibatal-lażīna asā'us-sū'ā an każżabū bi'āyātillāhi wa kānū bihā yastahzi'ūn(a).

پوءِ، جيڪي برائي ڪن ٿا، انهن لاءِ بدترين عذاب آهي. ڇاڪاڻ ته اهي الله جي آيتن جو انڪار ڪن ٿا ۽ هميشه انهن جو مذاق اڏائين ٿا.

اَللّٰهُ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

allāhu yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū ṡumma ilaihi turja‘ūn(a).

الله ئي آهي جيڪو تخليق کي شروع ڪري ٿو، پوءِ ان کي ورجائيندو، پوءِ ان ڏانهن ئي توهان موٽايا ويندا.

وَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ يُبْلِسُ الْمُجْرِمُوْنَ

wa yauma taqūmus-sā‘atu yublisul-mujrimūn(a).

۽ جنهن ڏينهن (قيامت) قائم ٿيندي، گنهگار (مشرڪ) مايوس ٿي خاموش ٿي ويندا.

وَلَمْ يَكُنْ لَّهُمْ مِّنْ شُرَكَاۤىِٕهِمْ شُفَعٰۤؤُا وَكَانُوْا بِشُرَكَاۤىِٕهِمْ كٰفِرِيْنَ

wa lam yakul lahum min syurakā'ihim syufa‘ā'u wa kānū bisyurakā'ihim kāfirīn(a).

۽ انهن لاءِ پنهنجن بتن جي شفاعت (مدد) ڪرڻ ناممڪن آهي، جڏهن ته اهي پنهنجن بتن جو انڪار ڪن ٿا.

وَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ يَوْمَىِٕذٍ يَّتَفَرَّقُوْنَ

wa yauma taqūmus-sā‘atu yauma'iżiy yatafarraqūn(a).

۽ جنهن ڏينهن قيامت ايندي، ان ڏينهن ماڻهو (ٽُٽن ٽولن ۾) ورهائجي ويندا.

فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فَهُمْ فِيْ رَوْضَةٍ يُّحْبَرُوْنَ

fa ammal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fahum fī rauḍatiy yuḥbarūn(a).

پوءِ جيڪي ايمان آڻين ٿا ۽ چڱا ڪم ڪن ٿا، اهي جنت ۾ خوش ٿيندا.

وَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَلِقَاۤئِ الْاٰخِرَةِ فَاُولٰۤىِٕكَ فِى الْعَذَابِ مُحْضَرُوْنَ

wa ammal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā wa liqā'il-ākhirati fa'ulā'ika fil-‘ażābi muḥḍarūn(a).

۽ جن ماڻهن ڪفر ڪيو ۽ اسان جي آيتن ۽ آخرت جي ملاقات کي ڪوڙو چيو، اهي عذاب ۾ رهندا.

فَسُبْحٰنَ اللّٰهِ حِيْنَ تُمْسُوْنَ وَحِيْنَ تُصْبِحُوْنَ

fa subḥānallāhi ḥīna tumsūna wa ḥīna tuṣbiḥūn(a).

پوءِ شام ۽ صبح (صبح) الله جي پاڪائي بيان ڪريو،

وَلَهُ الْحَمْدُ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَعَشِيًّا وَّحِيْنَ تُظْهِرُوْنَ

wa lahul-ḥamdu fis-samāwāti wal-arḍi wa ‘asyiyyaw wa ḥīna tuẓhirūn(a).

۽ سڀ ساراهه سندس لاءِ آهي آسمانن ۾، زمين ۾، رات جو ۽ منجهند جو.

يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَيُحْيِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا ۗوَكَذٰلِكَ تُخْرَجُوْنَ ࣖ

yukhrijul-ḥayya minal-mayyiti wa yukhrijul-mayyita minal-ḥayyi wa yuḥyil-arḍa ba‘da mautihā, wa każālika tukhrajūn(a).

هن مئل مان جيئرو ڪڍيو ۽ جيئري مان مئل ڪڍيو ۽ زمين کي ان جي مرڻ (سڪي وڃڻ) کان پوءِ جياريو، ۽ اهڙي طرح توهان (قبر مان) ڪڍيا ويندا.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ خَلَقَكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ اِذَآ اَنْتُمْ بَشَرٌ تَنْتَشِرُوْنَ

wa min āyātihī an khalaqakum min turābin ṡumma iżā antum basyarun tantasyirūn(a).

۽ سندس نشانين مان هي آهي ته هن توهان کي مٽيءَ مان پيدا ڪيو، پوءِ اوچتو توهان انسان ٿي ٽڙي پکڙيا.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُوْٓا اِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَّوَدَّةً وَّرَحْمَةً ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

wa min āyātihī an khalaqa lakum min anfusikum azwājal litaskunū ilaihā wa ja‘ala bainakum mawaddataw wa raḥmah(tan), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

۽ سندس (سندس عظمت جي) نشانين مان هي آهي ته هن توهان لاءِ توهان جي جنس مان زالون پيدا ڪيون، ته جيئن توهان انهن سان مِلجي وڃو ۽ آرام محسوس ڪريو، ۽ هن توهان جي وچ ۾ پيار ۽ محبت جا جذبا پيدا ڪيا، بيشڪ ان ۾ (الله جي عظمت جون) نشانيون آهن انهن ماڻهن لاءِ جيڪي سوچين ٿا.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ خَلْقُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافُ اَلْسِنَتِكُمْ وَاَلْوَانِكُمْۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّلْعٰلِمِيْنَ

wa min āyātihī khalqus-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfu alsinatikum wa alwānikum, inna fī żālika la'āyātil lil-‘ālimīn(a).

۽ سندس نشانين مان آسمانن ۽ زمين جي پيدائش ۽ توهان جي ٻولين ۽ رنگن جو فرق آهي، بيشڪ ان ۾ انهن ماڻهن لاءِ نشانيون آهن جيڪي ڄاڻن ٿا.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ مَنَامُكُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَابْتِغَاۤؤُكُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّسْمَعُوْنَ

wa min āyātihī manāmukum bil-laili wan-nahāri wabtigā'ukum min faḍlih(ī), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yasma‘ūn(a).

۽ سندس نشانين مان رات ۽ ڏينهن ۾ توهان جو سمهڻ ۽ سندس فضل مان توهان جو ڳولا ڪرڻ آهي، بيشڪ ان ۾ انهن ماڻهن لاءِ نشانيون آهن جيڪي ٻڌن ٿا.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ يُرِيْكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَّطَمَعًا وَّيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَيُحْيٖ بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wa min āyātihī yurīkumul-barqa khaufaw wa ṭama‘aw wa yunazzilu minas-samā'i mā'an fa yuḥyī bihil-arḍa ba‘da mautihā, inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

۽ سندس (قدرت جي) نشانين مان هي آهي ته هو توهان کي خوف ۽ اميد پيدا ڪرڻ لاءِ بجلي ڏيکاري ٿو ۽ آسمان مان پاڻي (مينهن) وسائي ٿو، پوءِ ان پاڻي سان زمين کي ان جي مرڻ (سڪل ٿيڻ) کان پوءِ جياري ٿو، بيشڪ ان ۾ سمجهه وارن ماڻهن لاءِ نشانيون آهن.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ تَقُوْمَ السَّمَاۤءُ وَالْاَرْضُ بِاَمْرِهٖۗ ثُمَّ اِذَا دَعَاكُمْ دَعْوَةًۖ مِّنَ الْاَرْضِ اِذَآ اَنْتُمْ تَخْرُجُوْنَ

wa min āyātihī an taqūmas-samā'u wal-arḍu bi'amrih(ī), ṡumma iżā da‘ākum da‘watam minal-arḍi iżā antum takhrujūn(a).

۽ سندس نشانين (عظمت) مان آسمانن ۽ زمين جو سندس مرضي سان قائم ڪرڻ آهي، پوءِ جڏهن هو توهان کي هڪ ڀيرو زمين مان سڏيندو آهي ته فوري طور تي توهان (قبر مان) نڪري ايندا آهيو.

وَلَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ كُلٌّ لَّهٗ قٰنِتُوْنَ

wa lahū man fis-samāwāti wal-arḍ(i), kullul lahū qānitūn(a).

۽ آسمانن ۽ زمين ۾ سڀ ڪجهه سندس آهي. هر شيءِ سندس تابع آهي.

وَهُوَ الَّذِيْ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ وَهُوَ اَهْوَنُ عَلَيْهِۗ وَلَهُ الْمَثَلُ الْاَعْلٰى فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ࣖ

wa huwal-lażī yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū wa huwa ahwanu ‘alaih(i), wa lahul-maṡalul-a‘lā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

۽ اُهو ئي آهي جيڪو تخليق کي شروع ڪري ٿو، پوءِ ان کي ورجائي ٿو، ۽ اهو ان لاءِ آسان آهي. ان ۾ آسمانن ۽ زمين ۾ سڀ کان اعليٰ جون صفتون آهن. ۽ اهو سڀ کان وڌيڪ غالب ۽ حڪمت وارو آهي.

ضَرَبَ لَكُمْ مَّثَلًا مِّنْ اَنْفُسِكُمْۗ هَلْ لَّكُمْ مِّنْ مَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ مِّنْ شُرَكَاۤءَ فِيْ مَا رَزَقْنٰكُمْ فَاَنْتُمْ فِيْهِ سَوَاۤءٌ تَخَافُوْنَهُمْ كَخِيْفَتِكُمْ اَنْفُسَكُمْۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

Ḍaraba lakum maṡalam min anfusikum, hal lakum mim mā malakat aimānukum min syurakā'a fī mā razaqnākum fa'antum fīhi sawā'un takhāfūnahum kakhīfatikum anfusakum, każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘qilūn(a).

هو توهان لاءِ توهان جون مثالون بيان ڪري ٿو، ڇا توهان راضي آهيو ته توهان جي ٻانهن مان ڪو به توهان لاءِ ان رزق ۾ شريڪ ٿئي جيڪو اسان توهان کي ڏنو آهي، ۽ پوءِ توهان هن ڪم ۾ انهن جي برابر ٿي وڃو، پوءِ انهن کان ائين ڊڄو جيئن توهان پنهنجي پاڙيسري کان ڊڄو ٿا. اهڙي طرح اسان آيتون انهن ماڻهن لاءِ بيان ڪريون ٿا جيڪي سمجهن ٿا.

بَلِ اتَّبَعَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْٓا اَهْوَاۤءَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ فَمَنْ يَّهْدِيْ مَنْ اَضَلَّ اللّٰهُ ۗوَمَا لَهُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَ

balittaba‘al-lażīna ẓalamū ahwā'ahum bigairi ‘ilm(in), famay yahdī man aḍallallāh(u), wa mā lahum min nāṣirīn(a).

پر ظالم ماڻهو بي علميءَ سان پنهنجي خواهشن جي پيروي ڪندا آهن؛ پوءِ ڪير انهن ماڻهن کي هدايت ڪري سگهي ٿو جن کي الله گمراهه ڪيو آهي؟ ۽ انهن لاءِ ڪو به مددگار نه هو.

فَاَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّيْنِ حَنِيْفًاۗ فِطْرَتَ اللّٰهِ الَّتِيْ فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَاۗ لَا تَبْدِيْلَ لِخَلْقِ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُۙ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَۙ

fa aqim wajhaka lid-dīni ḥanīfā(n), fiṭratallāhil-latī faṭaran-nāsa ‘alaihā, lā tabdīla likhalqillāh(i), żālikad-dīnul-qayyim(u), wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

تنهن ڪري پنهنجو منهن سڌو دين (اسلام) ڏانهن ڦيرايو؛ (الله جي فطرت مطابق) ڇاڪاڻ ته هن انسانن کي ان (فطرت) مطابق پيدا ڪيو آهي. الله جي تخليق ۾ ڪا به تبديلي ناهي. (اهو) سڌو دين آهي، پر گهڻا ماڻهو نه ٿا ڄاڻن.

۞ مُنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ وَاتَّقُوْهُ وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَلَا تَكُوْنُوْا مِنَ الْمُشْرِكِيْنَۙ

munībīna ilaihi wattaqūhu wa aqīmuṣ-ṣalāta wa lā takūnū minal-musyrikīn(a).

ان ڏانهن موٽڻ ۽ ان کان ڊڄڻ ۽ نماز پڙهڻ ۽ الله سان شريڪ ڪندڙن مان نه ٿيو،

مِنَ الَّذِيْنَ فَرَّقُوْا دِيْنَهُمْ وَكَانُوْا شِيَعًا ۗ كُلُّ حِزْبٍۢ بِمَا لَدَيْهِمْ فَرِحُوْنَ

minal-lażīna farraqū dīnahum wa kānū syiya‘ā(n), kullu ḥizbim bimā ladaihim fariḥūn(a).

هي اهي ماڻهو آهن جيڪي پنهنجي مذهب کي ڪيترن ئي گروهن ۾ ورهائين ٿا، جن مان هر هڪ پنهنجي ملڪيت تي فخر ڪري ٿو.

وَاِذَا مَسَّ النَّاسَ ضُرٌّ دَعَوْا رَبَّهُمْ مُّنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ ثُمَّ اِذَآ اَذَاقَهُمْ مِّنْهُ رَحْمَةً اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُوْنَۙ

wa iżā massan-nāsa ḍurrun da‘au rabbahum munībīna ilaihi ṡumma iżā ażāqahum minhu raḥmatan iżā farīqum minhum birabbihim yusyrikūn(a).

۽ جڏهن ماڻهن کي ڪا مصيبت اچي ٿي ته اهي پنهنجي پالڻهار کي سڏين ٿا ته سندس طرف رجوع ڪن، پوءِ جڏهن هو انهن کي پنهنجي فضل مان ٿورو ڏئي ٿو ته اوچتو انهن مان ڪجهه ماڻهو الله سان شريڪ ٺهرائين ٿا.

لِيَكْفُرُوْا بِمَآ اٰتَيْنٰهُمْۗ فَتَمَتَّعُوْاۗ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ

liyakfurū bimā ātaināhum, fatamatta‘ū, fasaufa ta‘lamūn(a).

اسان جي ڏنل نعمت جو انڪار ڪن ۽ مزو ڪريو، پوءِ توهان کي بعد ۾ خبر پوندي.

اَمْ اَنْزَلْنَا عَلَيْهِمْ سُلْطٰنًا فَهُوَ يَتَكَلَّمُ بِمَا كَانُوْا بِهٖ يُشْرِكُوْنَ

am anzalnā ‘alaihim sulṭānan fahuwa yatakallamu bimā kānū bihī yusyrikūn(a).

يا اسان انهن تي ڪا اهڙي خبر نازل ڪئي آهي جيڪا انهن شين جي وضاحت ڪري ٿي جيڪي اهي خدا سان شريڪ ڪن ٿا؟

وَاِذَآ اَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً فَرِحُوْا بِهَاۗ وَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ اِذَا هُمْ يَقْنَطُوْنَ

wa iżā ażaqnan-nāsa raḥmatan fariḥū bihā, wa in tuṣibhum sayyi'atum bimā qaddamat aidīhim iżā hum yaqnaṭūn(a).

۽ جيڪڏهن اسين انسانن تي رحم ڪريون ٿا ته اهي ضرور ان (فضل) سان خوش ٿيندا، پر جيڪڏهن انهن کي پنهنجي غلطي جي ڪري ڪا آفت (خطرو) پهچي ٿي ته اهي فوري طور تي مايوس ٿي ويندا آهن.

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

awalam yarau annallāha yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

۽ ڇا اهي نه ٿا ڏسن ته الله ئي آهي جيڪو جنهن لاءِ چاهي ٿو رزق وڌائي ٿو ۽ (جنهن لاءِ چاهي ٿو) تنگ ڪري ٿو، بيشڪ هن ۾ ايمان واري قوم لاءِ نشانيون آهن.

فَاٰتِ ذَا الْقُرْبٰى حَقَّهٗ وَالْمِسْكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِۗ ذٰلِكَ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يُرِيْدُوْنَ وَجْهَ اللّٰهِ ۖوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

fa āti żal-qurbā ḥaqqahū wal-miskīna wabnas-sabīl(i), żālika khairul lil-lażīna yurīdūna wajhallāh(i), wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

تنهن ڪري ويجهن مائٽن، ۽ مسڪينن ۽ مسافرن کي انهن جا حق ڏيو، اهو انهن لاءِ بهتر آهي جيڪي الله جي رضامندي چاهين ٿا، ۽ اهي ئي خوش نصيب ماڻهو آهن.

وَمَآ اٰتَيْتُمْ مِّنْ رِّبًا لِّيَرْبُوَا۟ فِيْٓ اَمْوَالِ النَّاسِ فَلَا يَرْبُوْا عِنْدَ اللّٰهِ ۚوَمَآ اٰتَيْتُمْ مِّنْ زَكٰوةٍ تُرِيْدُوْنَ وَجْهَ اللّٰهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُضْعِفُوْنَ

wa mā ātaitum mir ribal liyarbuwa fī amwālin-nāsi falā yarbū ‘indallāh(i), wa mā ātaitum min zakātin turīdūna wajhallāhi fa'ulā'ika humul-muḍ‘ifūn(a).

۽ ڪو به سود (اضافي) جيڪو توهان ماڻهن جي مال ۾ واڌ لاءِ ڏيو ٿا، اهو الله جي نظر ۾ نه وڌندو. ۽ جيڪو توهان زڪوات جي صورت ۾ ڏيو ٿا جنهن جو ارادو توهان الله جي رضا حاصل ڪرڻ لاءِ ڪيو ٿا، اهي ئي ماڻهو آهن جيڪي (انعام) وڌائين ٿا.

اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ ثُمَّ رَزَقَكُمْ ثُمَّ يُمِيْتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيْكُمْۗ هَلْ مِنْ شُرَكَاۤىِٕكُمْ مَّنْ يَّفْعَلُ مِنْ ذٰلِكُمْ مِّنْ شَيْءٍۗ سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ ࣖ

allāhul-lażī khalaqakum ṡumma razaqakum ṡumma yumītukum ṡumma yuḥyīkum, hal min syurakā'ikum may yaf‘alu min żālikum min syai'(in), subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).

الله توهان کي پيدا ڪيو، پوءِ توهان کي رزق ڏنو، پوءِ توهان کي ماريو، پوءِ توهان کي جياريو، ڇا انهن مان ڪو اهڙو آهي جن کي توهان الله سان شريڪ ڪيو آهي جيڪو اهڙو ڪم ڪري سگهي؟ پاڪ آهي ان کان ۽ ان کان جيڪو اهي هڪ ٻئي سان شريڪ ڪن ٿا.

ظَهَرَ الْفَسَادُ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ اَيْدِى النَّاسِ لِيُذِيْقَهُمْ بَعْضَ الَّذِيْ عَمِلُوْا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

Żaharal-fasādu fil-barri wal-baḥri bimā kasabat aidin-nāsi liyużīqahum ba‘ḍal-lażī ‘amilū la‘allahum yarji‘ūn(a).

ماڻهن جي هٿن جي ڪمائي جي ڪري خشڪي ۽ سمنڊ ۾ فساد ظاهر ٿيو آهي، الله چاهي ٿو ته اهي پنهنجي عملن جو ڪجهه حصو چکين ته جيئن اهي (سڌي رستي ڏانهن) موٽي اچن.

قُلْ سِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلُۗ كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّشْرِكِيْنَ

qul sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qabl(u), kāna akṡaruhum musyrikīn(a).

(محمد ﷺ) چئو ته زمين ۾ گهمو ۽ ڏسو ته اڳين ماڻهن جي پڇاڙي ڪيئن ٿي. انهن مان گهڻا ماڻهو اهڙا هئا جيڪي (الله سان) شريڪ ٺهرائيندا هئا.

فَاَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّيْنِ الْقَيِّمِ مِنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا مَرَدَّ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ يَوْمَىِٕذٍ يَّصَّدَّعُوْنَ

fa'aqim lid-dīnil-qayyimi min qabli ay ya'tiya yaumul lā maradda lahū minallāhi yauma'iżiy yaṣṣadda‘ūn(a).

تنهن ڪري، پنهنجو منهن سڌي دين (اسلام) ڏانهن موڙ ڪريو ان کان اڳ جو الله جي طرفان اهڙو ڏينهن (قيامت) اچي جنهن کي رد نٿو ڪري سگهجي، ان ڏينهن اهي جدا ٿي ويندا.

مَنْ كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهٗۚ وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِاَنْفُسِهِمْ يَمْهَدُوْنَۙ

man kafara fa ‘alaihi kufruh(ū), wa man ‘amila ṣāliḥan fali'anfusihim yamhadūn(a).

جيڪو ڪفر ڪري ٿو، اهو ئي پنهنجي ڪفر جو (نتيجو) ڀوڳي ٿو، ۽ جيڪو چڱا ڪم ڪري ٿو اهو پاڻ لاءِ (هڪ خوشگوار جاءِ) تيار ڪري ٿو.

لِيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ مِنْ فَضْلِهٖۗ اِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْكٰفِرِيْنَ

liyajziyal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti min faḍlih(ī), innahū lā yuḥibbul-kāfirīn(a).

ته جيئن الله ايمان وارن ۽ چڱا ڪم ڪندڙن کي پنهنجي فضل سان بدلو ڏئي، بيشڪ اهو ڪافرن کي پسند نٿو ڪري.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ يُّرْسِلَ الرِّيٰحَ مُبَشِّرٰتٍ وَّلِيُذِيْقَكُمْ مِّنْ رَّحْمَتِهٖ وَلِتَجْرِيَ الْفُلْكُ بِاَمْرِهٖ وَلِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

wa min āyātihī ay yursilar-riyāḥa mubasysyirātiw wa liyużīqakum mir raḥmatihī wa litajriyal-fulka bi'amrihī wa litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).

۽ سندس نشانين مان هي آهي ته هو هوائون موڪلي ٿو خوشخبري ڏيندڙ ۽ ته جيئن توهان سندس رحمت جو مزو چکو ۽ ته جيئن ٻيڙيون سندس حڪم سان هلن ۽ ته جيئن توهان سندس فضل مان ڳولا ڪريو ۽ ته جيئن توهان شڪرگذار ٿيو.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ رُسُلًا اِلٰى قَوْمِهِمْ فَجَاۤءُوْهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَانْتَقَمْنَا مِنَ الَّذِيْنَ اَجْرَمُوْاۗ وَكَانَ حَقًّاۖ عَلَيْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa laqad arsalnā min qablika rusulan ilā qaumihim fajā'ūhum bil-bayyināti fantaqamnā minal-lażīna ajramū, wa kāna ḥaqqan ‘alainā naṣrul-mu'minīn(a).

۽ بيشڪ اسان توکان اڳ سندس قوم ڏانهن ڪيترائي رسول موڪليا، اهي وٽس (ڪافي) خبر کڻي آيا، پوءِ اسان مجرمن کان بدلو ورتو، ۽ اسان تي حق آهي ته ايمان وارن جي مدد ڪريون.

اَللّٰهُ الَّذِيْ يُرْسِلُ الرِّيٰحَ فَتُثِيْرُ سَحَابًا فَيَبْسُطُهٗ فِى السَّمَاۤءِ كَيْفَ يَشَاۤءُ وَيَجْعَلُهٗ كِسَفًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلٰلِهٖۚ فَاِذَآ اَصَابَ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖٓ اِذَا هُمْ يَسْتَبْشِرُوْنَۚ

allāhul-lażī yursilur-riyāḥa fatuṡīru saḥāban fayabsuṭuhū fis-samā'i kaifa yasyā'u wa yaj‘aluhū kisafan fataral-wadqa yakhruju min khilālih(ī), fa'iżā aṣāba bihī may yasyā'u min ‘ibādihī iżā hum yastabsyirūn(a).

الله ئي آهي جيڪو هوا موڪلي ٿو، پوءِ هوا ڪڪرن کي هلائي ٿي ۽ الله جيئن چاهي ٿو انهن کي آسمان ۾ پکيڙي ٿو ۽ انهن کي ٽڪرن ۾ ڪري ٿو، پوءِ توهان ڏسو ٿا ته مينهن ڦاٽن مان نڪرندو آهي، پوءِ جڏهن هو پنهنجن ٻانهن تي مينهن وسائيندو آهي جن کي چاهي ٿو ته اوچتو اهي خوش ٿين ٿا.

وَاِنْ كَانُوْا مِنْ قَبْلِ اَنْ يُّنَزَّلَ عَلَيْهِمْ مِّنْ قَبْلِهٖ لَمُبْلِسِيْنَۚ

wa in kānū min qabli ay yunazzala ‘alaihim min qablihī lamublisīn(a).

حقيقت ۾، مينهن وسڻ کان اڳ ئي، انهن واقعي اميد ڇڏي ڏني هئي.

فَانْظُرْ اِلٰٓى اٰثٰرِ رَحْمَتِ اللّٰهِ كَيْفَ يُحْيِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ ذٰلِكَ لَمُحْيِ الْمَوْتٰىۚ وَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

fanẓur ilā āṡāri raḥmatillāhi kaifa yuḥyil-arḍa ba‘da mautihā, inna żālika lamuḥyil-mautā, wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

تنهنڪري الله جي رحمت جي نشانين تي غور ڪريو ته ڪيئن هو زمين کي ان جي مرڻ کان پوءِ جياري ٿو. بيشڪ، ان جو مطلب آهي ته هو واقعي مئلن کي جياري سگهي ٿو. ۽ هو هر شيءِ تي قادر آهي.

وَلَىِٕنْ اَرْسَلْنَا رِيْحًا فَرَاَوْهُ مُصْفَرًّا لَّظَلُّوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ يَكْفُرُوْنَ

wa la'in arsalnā rīḥan fara'auhu muṣfarral laẓallū mim ba‘dihī yakfurūn(a).

۽ بيشڪ جيڪڏهن اسين هوا موڪليندا آهيون ۽ اهي (ٻوٽن کي) پيلو (سڪل) ڏسندا آهن ته ضرور ان کان پوءِ به اهي ناشڪر رهندا.

فَاِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتٰى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاۤءَ اِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِيْنَ

fa innaka lā tusmi‘ul-mautā wa lā tusmi‘uṣ-ṣummad-du‘ā'a iżā wallau mudbirīn(a).

پوءِ بيشڪ، تون مئلن کي ٻڌائي نه سگهندين ۽ ٻوڙن کي رڙ ٻڌائي نه سگهندين، جيڪڏهن اهي پٺي ڏئي ڦري وڃن.

وَمَآ اَنْتَ بِهٰدِ الْعُمْيِ عَنْ ضَلٰلَتِهِمْۗ اِنْ تُسْمِعُ اِلَّا مَنْ يُّؤْمِنُ بِاٰيٰتِنَا فَهُمْ مُّسْلِمُوْنَ ࣖ

wa mā anta bihādil-‘umyi ‘an ḍalālatihim, in tusmi‘u illā may yu'minu bi'āyātinā fahum muslimūn(a).

۽ جيڪي ماڻهو (پنهنجي دلين جون اکيون) انڌا آهن، انهن کي تون گمراهيءَ کان هٽائي نه سگهندين. ۽ تون (خدا جي هدايتن کي) نه ٿو ٻڌي سگهين سواءِ انهن جي جيڪي اسان جي آيتن تي ايمان رکن ٿا، پوءِ اهي ئي (اسان جي اڳيان) فرمانبردار آهن.

۞ اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ ضَعْفٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْۢ بَعْدِ ضَعْفٍ قُوَّةً ثُمَّ جَعَلَ مِنْۢ بَعْدِ قُوَّةٍ ضَعْفًا وَّشَيْبَةً ۗيَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُۚ وَهُوَ الْعَلِيْمُ الْقَدِيْرُ

allāhul-lażī khalaqakum min ḍa‘fin ṡumma ja‘ala mim ba‘di ḍa‘fin quwwatan ṡumma ja‘ala mim ba‘di quwwatin ḍa‘faw wa syaibah(tan), yakhluqu mā yasyā'(u), wa huwal-‘alīmul-qadīr(u).

الله ئي آهي جنهن توهان کي ڪمزور حالت مان پيدا ڪيو، پوءِ ان ڪمزور حالت کان پوءِ (توهان کي) طاقتور بڻايو، پوءِ (توهان کي) طاقتور ٿيڻ کان پوءِ (ٻيهر) ڪمزور ۽ اڇو بڻايو، هو جيڪو چاهي ٿو پيدا ڪري ٿو. ۽ هو سڀ ڪجهه ڄاڻندڙ ۽ قادر آهي.

وَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ يُقْسِمُ الْمُجْرِمُوْنَ ەۙ مَا لَبِثُوْا غَيْرَ سَاعَةٍ ۗ كَذٰلِكَ كَانُوْا يُؤْفَكُوْنَ

wa yauma taqūmus-sā‘atu yuqsimul-mujrimūn(a), mā labiṡū gaira sā‘ah(tin), każālika kānū yu'fakūn(a).

۽ جنهن ڏينهن (قيامت) قائم ٿيندي، گنهگار قسم کڻندا ته اهي (قبر ۾) صرف هڪ گهڙي لاءِ رهندا، اهڙي طرح اهي (حق کان) ڦيرايا ويندا هئا.

وَقَالَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ وَالْاِيْمَانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِيْ كِتٰبِ اللّٰهِ اِلٰى يَوْمِ الْبَعْثِۖ فَهٰذَا يَوْمُ الْبَعْثِ وَلٰكِنَّكُمْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa qālal-lażīna ūtul-‘ilma wal-īmāna laqad labiṡtum fī kitābillāhi ilā yaumil-ba‘ṡ(i), fa hāżā yaumul-ba‘ṡi wa lākinnakum kuntum lā ta‘lamūn(a).

۽ جن کي علم ۽ ايمان ڏنو ويو هو، تن (ڪافرن کي) چيو ته، بيشڪ توهان الله جي ڪتاب موجب قيامت جي ڏينهن تائين (قبر ۾) رهيا آهيو. پوءِ هي قيامت جو ڏينهن آهي، پر (اڳ ۾) توهان (ان تي) ايمان نه آندو هو.

فَيَوْمَىِٕذٍ لَّا يَنْفَعُ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مَعْذِرَتُهُمْ وَلَا هُمْ يُسْتَعْتَبُوْنَ

fa yauma'iżil lā yanfa‘ul-lażīna ẓalamū ma‘żiratuhum wa lā hum yusta‘tabūn(a).

پوءِ ان ڏينهن ظالمن جي معافي وٺڻ جو ڪو به فائدو نه هوندو ۽ نه ئي انهن کي توبه ڪرڻ جو موقعو ڏنو ويندو.

وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍۗ وَلَىِٕنْ جِئْتَهُمْ بِاٰيَةٍ لَّيَقُوْلَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ اَنْتُمْ اِلَّا مُبْطِلُوْنَ

wa laqad ḍarabnā lin-nāsi fī hāżal-qur'āni min kulli maṡal(in), wa la'in ji'tahum bi'āyatil layaqūlannal-lażīna kafarū in antum illā mubṭilūn(a).

۽ بيشڪ اسان هن قرآن ۾ ماڻهن لاءِ هر قسم جا مثال بيان ڪيا آهن، ۽ جيڪڏهن تون انهن تي ڪا آيت آڻيندين ته ضرور ڪافر چوندا ته توهان رڳو ڪوڙ گهڙيندڙ ماڻهو آهيو.

كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ

każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā qulūbil-lażīna lā ya‘lamūn(a).

اهڙي طرح الله انهن جي دلين تي مُهر لڳائي ٿو جيڪي نه ٿا سمجهن.

فَاصْبِرْ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّلَا يَسْتَخِفَّنَّكَ الَّذِيْنَ لَا يُوْقِنُوْنَ ࣖ

faṣbir inna wa‘dallāhi ḥaqquw wa lā yastakhiffannakal-lażīna lā yūqinūn(a).

پوءِ (اي محمد) صبر ڪر، بيشڪ الله جو واعدو سچو آهي، ۽ جيڪي ماڻهو (الله جي آيتن جي سچائي ۾) انڪار ڪن ٿا، اهي توکي پريشان نه ڪن.