الۤمّۤرٰۗ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِۗ وَالَّذِيْٓ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ الْحَقُّ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُوْنَ

alif lām mīm rā, tilka āyātul-kitāb(i), wal-lażī unzila ilaika mir rabbikal-ḥaqqu wa lākinna akṡaran-nāsi lā yu'minūn(a).

الف لام ميم را، هي ڪتاب (قرآن) جون آيتون آهن. ۽ (اهو ڪتاب) جيڪو توهان جي پالڻهار کان توهان تي نازل ڪيو ويو آهي (يعني محمد) سچو آهي پر گهڻا ماڻهو (ان تي) ايمان نه ٿا آڻين.

اَللّٰهُ الَّذِيْ رَفَعَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ يَّجْرِيْ لِاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ يُدَبِّرُ الْاَمْرَ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ بِلِقَاۤءِ رَبِّكُمْ تُوْقِنُوْنَ

allāhul-lażī rafa‘as-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā ṡummastawā ‘alal-‘arsyi wa sakhkharasy-syamsa wal-qamar(a), kulluy yajrī li'ajalim musammā(n), yudabbirul-amra yufaṣṣilul-āyāti la‘allakum biliqā'i rabbikum tūqinūn(a).

الله آسمانن کي ٿنڀن کان سواءِ بلند ڪيو (جيئن توهان ڏسو ٿا)، پوءِ هو عرش تي ويٺو. هن سج ۽ چنڊ کي مسخر ڪيو، هر هڪ مقرر وقت مطابق گردش ڪري ٿو. هو (پنهنجي مخلوقات) جي معاملن کي ترتيب ڏئي ٿو، ۽ (سندس عظمت جون) نشانيون بيان ڪري ٿو، ته جيئن توهان پنهنجي رب سان ملڻ جو يقين ڪري سگهو.

وَهُوَ الَّذِيْ مَدَّ الْاَرْضَ وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْهٰرًا ۗوَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ جَعَلَ فِيْهَا زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

wa huwal-lażī maddal-arḍa wa ja‘ala fīhā rawāsiya wa anhārā(n), wa min kulliṡ-ṡamarāti ja‘ala fīhā zaujainiṡnaini yugsyil-lailan-nahār(a), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

۽ زمين کي پکيڙيو ۽ ان ۾ جبل ۽ درياءَ پيدا ڪيا، ۽ ان ۾ سڀني ميون جا جوڙا جوڙا پيدا ڪيا، هو رات کي ڏينهن ۾ تبديل ڪري ٿو، بيشڪ ان ۾ (الله جي عظمت جون) نشانيون آهن انهن لاءِ جيڪي سوچين ٿا.

وَفِى الْاَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجٰوِرٰتٌ وَّجَنّٰتٌ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّزَرْعٌ وَّنَخِيْلٌ صِنْوَانٌ وَّغَيْرُ صِنْوَانٍ يُّسْقٰى بِمَاۤءٍ وَّاحِدٍۙ وَّنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلٰى بَعْضٍ فِى الْاُكُلِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wa fil-arḍi qiṭa‘um mutajāwirātuw wa jannātum min a‘nābiw wa zar‘uw wa nakhīlun ṣinwānuw wa gairu ṣinwāniy yusqā bimā'iw wāḥid(in), wa nufaḍḍilu ba‘ḍahā ‘alā ba‘ḍin fil-ukul(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

۽ زمين ۾ ويجھا حصا آهن، انگورن جا باغ ۽ باغ، ۽ کجور جا وڻ، ٽاريون ۽ اڻ ٽاريون، هڪ ئي پاڻي سان سيراب ڪيا ويندا آهن، پر اسان هڪ کي ٻئي کان ذائقي ۾ ترجيح ڏيون ٿا، بيشڪ هن ۾ سمجهه واري قوم لاءِ نشانيون آهن.

۞ وَاِنْ تَعْجَبْ فَعَجَبٌ قَوْلُهُمْ ءَاِذَا كُنَّا تُرٰبًا ءَاِنَّا لَفِيْ خَلْقٍ جَدِيْدٍ ەۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِرَبِّهِمْۚ وَاُولٰۤىِٕكَ الْاَغْلٰلُ فِيْٓ اَعْنَاقِهِمْۚ وَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wa in ta‘jab fa ‘ajabun qauluhum a'iżā kunnā turāban a'innā lafī khalqin jadīd(in), ulā'ikal-lażīna kafarū birabbihim, wa ulā'ikal-aglālu fī a‘nāqihim, wa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

۽ جيڪڏهن توهان کي تعجب ٿئي ٿو ته پوءِ تعجب جي ڳالهه انهن جي اها ڳالهه آهي ته، "جڏهن اسين مٽي ٿي وينداسين، ڇا اسان نئين مخلوق بڻجي (واپس) ٿينداسين؟" اهي اهي آهن جيڪي پنهنجي رب جو انڪار ڪن ٿا، ۽ اهي (جن ۾ زنجيرون لڳل آهن) سندس ڳچيءَ ۾ آهن. اهي دوزخ جا رهواسي آهن، اهي هميشه اتي رهندا."

وَيَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ وَقَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ الْمَثُلٰتُۗ وَاِنَّ رَبَّكَ لَذُوْ مَغْفِرَةٍ لِّلنَّاسِ عَلٰى ظُلْمِهِمْۚ وَاِنَّ رَبَّكَ لَشَدِيْدُ الْعِقَابِ

wa yasta‘jilūnaka bis-sayyi'ati qablal-ḥasanati wa qad khalat min qablihimul-maṡulāt(u), wa inna rabbaka lażū magfiratil lin-nāsi ‘alā ẓulmihim, wa inna rabbaka lasyadīdul-‘iqāb(i).

۽ اهي توکان ڀلائي کان اڳ عذاب کي تيز ڪرڻ جي درخواست ڪن ٿا، جيتوڻيڪ انهن کان اڳ عذاب جا ڪيترائي مثال موجود آهن. بيشڪ، توهان جو رب ماڻهن جي ظلمن کي معاف ڪري ٿو، ۽ بيشڪ توهان جو رب عذاب ڏيڻ ۾ تمام سخت آهي.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ اِنَّمَآ اَنْتَ مُنْذِرٌ وَّلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ ࣖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), innamā anta munżiruw wa likulli qaumin hād(in).

۽ ڪافرن چيو ته سندس پالڻهار کان هن (محمد ﷺ) تي ڪا نشاني ڇو نه نازل ڪئي وئي؟ بيشڪ تون رڳو ڊيڄاريندڙ آهين، ۽ هر قوم لاءِ ڪو نه ڪو هدايت ڪندڙ آهي.

اَللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تَحْمِلُ كُلُّ اُنْثٰى وَمَا تَغِيْضُ الْاَرْحَامُ وَمَا تَزْدَادُ ۗوَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهٗ بِمِقْدَارٍ

allāhu ya‘lamu mā taḥmilu kullu unṡā wa mā tagīḍul-arḥāmu wa mā tazdād(u), wa kullu syai'in ‘indahū bimiqdār(in).

الله ڄاڻي ٿو ته هر عورت ۾ ڇا آهي، ڇا گهٽ آهي ۽ ڇا پيٽ ۾ وڌندو آهي. ۽ هر شيءِ جو هن وٽ اندازو آهي.

عٰلِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ الْكَبِيْرُ الْمُتَعَالِ

‘alimul-gaibi wasy-syahādatil-kabīrul-muta‘āl(i).

(الله) جيڪو سڀ غيب ۽ حقيقي ڄاڻي ٿو؛ سڀ کان وڏو، سڀ کان اعليٰ.

سَوَاۤءٌ مِّنْكُمْ مَّنْ اَسَرَّ الْقَوْلَ وَمَنْ جَهَرَ بِهٖ وَمَنْ هُوَ مُسْتَخْفٍۢ بِالَّيْلِ وَسَارِبٌۢ بِالنَّهَارِ

sawā'um minkum man asarral-qaula wa man jahara bihī wa man huwa mustakhfim bil-laili wa sāribum bin-nahār(i).

اوھان مان جيڪو پنھنجي ڳالھ لڪائي ٿو ۽ جيڪو صاف صاف ڳالھائي ٿو، ۽ جيڪو رات جو لڪائي ٿو ۽ جيڪو ڏينھن جو گھمي ٿو، اھو (الله لاءِ) ساڳيو آھي.

لَهٗ مُعَقِّبٰتٌ مِّنْۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهٖ يَحْفَظُوْنَهٗ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتّٰى يُغَيِّرُوْا مَا بِاَنْفُسِهِمْۗ وَاِذَآ اَرَادَ اللّٰهُ بِقَوْمٍ سُوْۤءًا فَلَا مَرَدَّ لَهٗ ۚوَمَا لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ مِنْ وَّالٍ

lahū mu‘aqqibātum mim baini yadaihi wa min khalfihī yaḥfaẓūnahū min amrillāh(i), innallāha lā yugayyiru mā biqaumin ḥattā yugayyirū mā bi'anfusihim, wa iżā arādallāhu biqaumin sū'an falā maradda lah(ū), wa mā lahum min dūnihī miw wāl(in).

ان (انسان) لاءِ اهڙا ملائڪ آهن جيڪي هميشه سندس اڳيان ۽ پويان کان سندس حفاظت ڪندا آهن. اهي الله جي حڪم سان ان جي حفاظت ڪندا آهن. بيشڪ، الله ڪنهن قوم جي حالت نه بدلائيندو جيستائين اهي پاڻ جي حالت نه بدلائين. ۽ جيڪڏهن الله ڪنهن قوم لاءِ برائي چاهي ٿو ته پوءِ ڪو به ان کي روڪي نٿو سگهي ۽ نه ئي ان کان سواءِ انهن لاءِ ڪو به مددگار آهي.

هُوَ الَّذِيْ يُرِيْكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَّطَمَعًا وَّيُنْشِئُ السَّحَابَ الثِّقَالَۚ

huwal-lażī yurīkumul -barqa khaufaw wa ṭama‘aw wa yunsyi'us -saḥābaṡ-ṡiqāl(a).

اُهو ئي آهي جيڪو توهان کي بجلي ڏيکاري ٿو، جيڪو خوف ۽ اميد پيدا ڪري ٿو، ۽ اُهو ئي ڪڪر پيدا ڪري ٿو.

وَيُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهٖ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ مِنْ خِيْفَتِهٖۚ وَيُرْسِلُ الصَّوَاعِقَ فَيُصِيْبُ بِهَا مَنْ يَّشَاۤءُ وَهُمْ يُجَادِلُوْنَ فِى اللّٰهِ ۚوَهُوَ شَدِيْدُ الْمِحَالِۗ

wa yusabbiḥur-ra‘du biḥamdihī wal-malā'ikatu min khīfatih(ī), wa yursiluṣ-ṣawā‘iqa fa yuṣību bihā may yasyā'u wa hum yujālidilūna fillāh(i), wa huwa syadīdul-miḥāl(i).

۽ گجگوڙ سندس پاڪائي بيان ڪئي، (۽ ملائڪن به) ڇاڪاڻ ته اهي کانئس ڊڄندا هئا، ۽ الله بجلي موڪلي، پوءِ جنهن تي گهريو ان تي ڪري پيو، جڏهن ته اهي الله بابت تڪرار ڪري رهيا هئا، ۽ هو پنهنجي سزا ۾ سخت آهي.

لَهٗ دَعْوَةُ الْحَقِّۗ وَالَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَسْتَجِيْبُوْنَ لَهُمْ بِشَيْءٍ اِلَّا كَبَاسِطِ كَفَّيْهِ اِلَى الْمَاۤءِ لِيَبْلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَالِغِهٖۗ وَمَا دُعَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ

lahū da‘watul-ḥaqq(i), wal-lażīna yad‘ūna min dūnihī lā yastajībūna lahum bisyai'in illā kabāsiṭi kaffaihi ilal-mā'i liyabluga fāhu wa mā huwa bibāligih(ī), wa mā du‘ā'ul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).

سچي دعا صرف الله لاءِ آهي. اهي بت جيڪي الله کان سواءِ پوڄيندا آهن، انهن کي ڪجهه به نه ڏئي سگهندا آهن، اهي ان شخص کان مختلف نه آهن جيڪو پنهنجي هٿن کي پاڻي ۾ کولي ٿو ته جيئن (پاڻي) سندس وات تائين پهچي. جيتوڻيڪ پاڻي سندس وات تائين نه پهچي. ۽ ڪافرن جون دعائون بيڪار آهن.

وَلِلّٰهِ يَسْجُدُ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ طَوْعًا وَّكَرْهًا وَّظِلٰلُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ ۩

wa lillāhi yasjudu man fis-samāwāti wal-arḍi ṭau‘aw wa karhaw wa ẓilāluhum bil-guduwwi wal-āṣāl(i).

۽ سڀ الله کي سجدو ڪن ٿا، آسمانن ۾ هجن يا زمين تي، پنهنجي مرضي سان يا مجبوري سان (۽ پڻ) صبح ۽ شام پنهنجي پاڇين کي سجدو ڪن ٿا.

قُلْ مَنْ رَّبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قُلِ اللّٰهُ ۗقُلْ اَفَاتَّخَذْتُمْ مِّنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَ لَا يَمْلِكُوْنَ لِاَنْفُسِهِمْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّاۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُ ەۙ اَمْ هَلْ تَسْتَوِى الظُّلُمٰتُ وَالنُّوْرُ ەۚ اَمْ جَعَلُوْا لِلّٰهِ شُرَكَاۤءَ خَلَقُوْا كَخَلْقِهٖ فَتَشَابَهَ الْخَلْقُ عَلَيْهِمْۗ قُلِ اللّٰهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُوَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

qul mar rabbus-samāwāti wal-arḍ(i), qulillāh(u), qul afattakhażtum min dūnihī auliyā'a lā yamlikūna li'anfusihim naf‘aw wa lā ḍarrā(n), qul hal yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), am hal tastawiẓ-ẓulumātu wan-nūr(u), am ja‘alū lillāhi syurakā'a khalaqū kakhalqihī fa tasyābahal-khalqu ‘alaihim, qulillāhu khāliqu kulli syai'iw wa huwal-wāḥidul-qahhār(u).

(محمد ﷺ) چئو ته آسمانن ۽ زمين جو پالڻهار ڪير آهي؟ چئو ته "الله." چئو ته ڇا توهان لاءِ مناسب آهي ته الله کان سواءِ ٻيا ڪارساز بڻجو جڏهن ته اهي پاڻ کي فائدو ۽ نقصان پهچائڻ جي قابل نه آهن؟ چئو ته ڇا انڌا ۽ ڏسندڙ برابر آهن؟ يا اونداهي ۽ روشني برابر آهن؟ ڇا اهي الله سان اهڙا شريڪ ٺاهين ٿا جيڪي سندس تخليق وانگر پيدا ڪري سگهن ته ٻئي مخلوق انهن جي نظر ۾ هڪجهڙيون هجن؟ چئو ته الله هر شيءِ جو خالق آهي ۽ اهو ئي غالب ۽ غالب آهي.

اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَسَالَتْ اَوْدِيَةٌ ۢ بِقَدَرِهَا فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَدًا رَّابِيًا ۗوَمِمَّا يُوْقِدُوْنَ عَلَيْهِ فِى النَّارِ ابْتِغَاۤءَ حِلْيَةٍ اَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِّثْلُهٗ ۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْحَقَّ وَالْبَاطِلَ ەۗ فَاَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَاۤءً ۚوَاَمَّا مَا يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِى الْاَرْضِۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ ۗ

anzala minas-samā'i mā'an fa sālat audiyatum biqadarihā faḥtamalas-sailu zabadar rābiyā(n), wa mimmā yūqidūna ‘alaihi fin-nāribtigā'a ḥilyatin au matā‘in zabadum miṡluh(ū), każālika yaḍribullāhul-ḥaqqa wal-bāṭil(a), fa ammaz-zabadu fa yażhabu jufā'ā(n), wa ammā mā yanfa‘un-nāsa fa yamkuṡu fil-arḍ(i), każālika yaḍribullāhul-amṡāl(a).

الله آسمان مان پاڻي (مينهن) نازل ڪيو آهي، تنهنڪري اهو (پاڻي) پنهنجي سائيز مطابق وادي ۾ وهندو آهي، پوءِ وهڪري ۾ ترندڙ جھاگ هوندو آهي. ۽ جيڪو (ڌاتو) اهي زيور يا اوزار ٺاهڻ لاءِ باهه ۾ ڳاريندا آهن، ان مان (به) جھاگ (موجوده جھاگ) هوندو آهي. اهڙي طرح الله سچ ۽ ڪوڙ جي مثال ڏئي ٿو. جھاگ جي حوالي سان، اهو ڪجهه به نه هجڻ جي ڪري غائب ٿي ويندو؛ پر جيڪو انسانن لاءِ فائديمند آهي، اهو زمين تي رهندو. اهڙي طرح الله مثال ڏئي ٿو.

لِلَّذِيْنَ اسْتَجَابُوْا لِرَبِّهِمُ الْحُسْنٰىۗ وَالَّذِيْنَ لَمْ يَسْتَجِيْبُوْا لَهٗ لَوْ اَنَّ لَهُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا وَّمِثْلَهٗ مَعَهٗ لَافْتَدَوْا بِهٖ ۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ سُوْۤءُ الْحِسَابِ ەۙ وَمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ ۗوَبِئْسَ الْمِهَادُ ࣖ

lil-lażīnastajābū lirabbihimul-ḥusnā, wal-lażīna lam yastajībū lahū lau anna lahum mā fil-arḍi jamī‘aw wa miṡlahū ma‘ahū laftadau bih(ī), ulā'ika lahum sū'ul-ḥisāb(i), wa ma'wāhum jahannam(u), wa bi'sal-mihād(u).

جيڪي ماڻهو خدا جي سڏ تي لبيڪ چون ٿا، انهن کي سٺو اجر ڏنو ويندو. ۽ جيڪي ماڻهو سندس سڏ تي عمل نٿا ڪن، جيڪڏهن انهن وٽ زمين تي سڀ ڪجهه هجي ۽ (ان کان وڌيڪ) وڌيڪ هجي ها ته اهي ضرور ان سان پاڻ کي نجات ڏيارين ها. انهن ماڻهن جو بڇڙو حساب ورتو ويو ۽ انهن جو گهر تباهه ٿي ويو، ۽ اهو بدترين گهر آهي.

۞ اَفَمَنْ يَّعْلَمُ اَنَّمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ الْحَقُّ كَمَنْ هُوَ اَعْمٰىۗ اِنَّمَا يَتَذَكَّرُ اُولُوا الْاَلْبَابِۙ

afamay ya‘lamu annamā unzila ilaika mir rabbikal-ḥaqqu kaman huwa a‘mā, innamā yatażakkaru ulul-albāb(i).

پوءِ ڇا اهو جيڪو ڄاڻي ٿو ته جيڪو خدا تو تي نازل ڪيو آهي سو سچ آهي، انڌي وانگر آهي؟ صرف عقل وارا ئي نصيحت حاصل ڪري سگهن ٿا.

الَّذِيْنَ يُوْفُوْنَ بِعَهْدِ اللّٰهِ وَلَا يَنْقُضُوْنَ الْمِيْثَاقَۙ

al-lażīna yūfūna bi‘ahdillāhi wa lā yanquḍūnal-mīṡāq(a).

(يعني) جيڪي الله جو واعدو پورو ڪن ٿا ۽ عهد نه ٿا ٽوڙين،

وَالَّذِيْنَ يَصِلُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَيَخَافُوْنَ سُوْۤءَ الْحِسَابِ ۗ

wal-lażīna yaṣilūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yakhsyauna rabbahum wa yakhāfūna sū'al-ḥisāb(i).

۽ جيڪي الله جي حڪم سان ڳنڍڻ کي ڳنڍيندا آهن، ۽ پنهنجي رب کان ڊڄندا آهن ۽ خراب حساب کان ڊڄندا آهن.

وَالَّذِيْنَ صَبَرُوا ابْتِغَاۤءَ وَجْهِ رَبِّهِمْ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰهُمْ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً وَّيَدْرَءُوْنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِۙ

wal-lażīna ṣabarubtigā'a wajhi rabbihim wa aqāmuṣ-ṣalāta wa anfaqū mimmā razaqnāhum sirraw wa ‘alāniyataw wa yadra'ūna bil-ḥasanatis-sayyi'ata ulā'ika lahum ‘uqbad-dār(i).

۽ جيڪي ماڻهو پنهنجي پالڻهار جي رضامندي جي اميد ۾ صبر ڪن ٿا، نماز قائم ڪن ٿا، ۽ اسان جي ڏنل رزق مان ڪجهه حصو، ڳجهو يا ظاهر خرچ ڪن ٿا، ۽ برائي کي نيڪي سان رد ڪن ٿا، اهي ئي ماڻهو آهن جن جو انجام (چڱو) آهي.

جَنّٰتُ عَدْنٍ يَّدْخُلُوْنَهَا وَمَنْ صَلَحَ مِنْ اٰبَاۤىِٕهِمْ وَاَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيّٰتِهِمْ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ يَدْخُلُوْنَ عَلَيْهِمْ مِّنْ كُلِّ بَابٍۚ

jannātu ‘adniy yadkhulūnahā wa man ṣalaḥa min ābā'ihim wa azwājihim wa żurriyyātihim wal-malā'ikatu yadkhulūna ‘alaihim min kulli bāb(in).

(يعني) عدن جا باغ، جن ۾ اهي ۽ انهن جا نيڪ ماڻهو داخل ٿيندا، جيڪي انهن جي ابن ڏاڏن، زالن ۽ اولاد مان آهن، ۽ ملائڪ هر دروازي کان پنهنجي پنهنجي جاءِ تي داخل ٿيندا.

سَلٰمٌ عَلَيْكُمْ بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِۗ

salāmun ‘alaikum bimā ṣabartum fa ni‘ma ‘uqbad-dār(i).

(چئيندي)، "توهان جي صبر جي ڪري توهان کي نيڪ تمنائون." پوءِ اهو ڪيترو مزيدار آخري جڳهه آهي.

وَالَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْ ۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۙ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوْۤءُ الدَّارِ

wal-lażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqihī wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika lahumul-la‘natu wa lahum sū'ud-dār(i).

۽ جيڪي الله جو عهد ان جي پڪي ٿيڻ کان پوءِ ٽوڙين ٿا ۽ الله جنهن کي ڳنڍڻ جو حڪم ڏنو آهي ان کي ٽوڙين ٿا ۽ زمين ۾ فساد پکيڙين ٿا، انهن لاءِ لعنت آهي ۽ تمام خراب جاءِ (دوزخ) آهي.

اَللّٰهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗوَفَرِحُوْا بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا مَتَاعٌ ࣖ

allāhu yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), wa fariḥū bil-ḥayātid-dun-yā, wa mal-ḥayātud-dun-yā fil-ākhirati illā matā‘(un).

الله جنهن لاءِ چاهي ٿو رزق وڌائي ٿو ۽ (جنهن لاءِ چاهي ٿو) تنگ ڪري ٿو. اهي دنيا جي زندگي تي خوش ٿين ٿا، جيتوڻيڪ اها آخرت جي زندگي جي مقابلي ۾ صرف (ٿوري) لذت آهي.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ يُضِلُّ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ اَنَابَۖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), qul innallāha yuḍillu may yasyā'u wa yahdī ilaihi man anāb(a).

۽ ڪافر چون ٿا ته سندس پالڻهار جي طرفان هن (محمد ﷺ) تي ڪا نشاني ڇو نه نازل ڪئي وئي؟ (اي پيغمبر ﷺ) چئو ته بيشڪ الله جنهن کي چاهي گمراهه ڪري ٿو ۽ جيڪي ان ڏانهن توبه ڪن ٿا انهن کي هدايت ڪري ٿو.

الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَتَطْمَىِٕنُّ قُلُوْبُهُمْ بِذِكْرِ اللّٰهِ ۗ اَلَا بِذِكْرِ اللّٰهِ تَطْمَىِٕنُّ الْقُلُوْبُ ۗ

al-lażīna āmanū wa taṭma'innu qulūbuhum biżikrillāh(i), alā biżikrillāhi taṭma'innul-qulūb(u).

(يعني) اهي جيڪي ايمان آڻين ٿا ۽ جن جون دليون الله جي ياد سان آرام حاصل ڪن ٿيون. ڏسو، صرف الله جي ياد سان ئي دليون آرام حاصل ڪن ٿيون.

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ طُوْبٰى لَهُمْ وَحُسْنُ مَاٰبٍ

allażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ṭūbā lahum wa ḥusnu ma'āb(in).

جيڪي ايمان آڻين ٿا ۽ چڱا ڪم ڪن ٿا، انهن کي خوشي ۽ سٺو موٽ ملندو.

كَذٰلِكَ اَرْسَلْنٰكَ فِيْٓ اُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهَآ اُمَمٌ لِّتَتْلُوَا۟ عَلَيْهِمُ الَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ وَهُمْ يَكْفُرُوْنَ بِالرَّحْمٰنِۗ قُلْ هُوَ رَبِّيْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَاِلَيْهِ مَتَابِ

każālika arsalnāka fī ummatin qad khalat min qablihā umamul litatluwa ‘alaihimul-lażī auḥainā ilaika wa hum yakfurūna bir-raḥmān(i), qul huwa rabbī lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi matāb(i).

اهڙي طرح اسان توکي (محمد ﷺ) اهڙي قوم ڏانهن موڪليو آهي جن مان ڪيترائي ماڻهو گذري چڪا آهن، ته جيئن تون انهن کي اهو (قرآن) پڙهي ٻڌائين جيڪو اسان تو ڏانهن وحي ڪيو آهي، جيتوڻيڪ اهي الله، رحمٰن جو انڪار ڪن ٿا، چئو ته اهو منهنجو پالڻهار آهي، ان کان سواءِ ڪو به معبود ناهي، مان ان تي ڀروسو ڪريان ٿو ۽ ان تي ئي توبه ڪريان ٿو.

وَلَوْ اَنَّ قُرْاٰنًا سُيِّرَتْ بِهِ الْجِبَالُ اَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْاَرْضُ اَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتٰىۗ بَلْ لِّلّٰهِ الْاَمْرُ جَمِيْعًاۗ اَفَلَمْ يَا۟يْـَٔسِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ لَّوْ يَشَاۤءُ اللّٰهُ لَهَدَى النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَلَا يَزَالُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا تُصِيْبُهُمْ بِمَا صَنَعُوْا قَارِعَةٌ اَوْ تَحُلُّ قَرِيْبًا مِّنْ دَارِهِمْ حَتّٰى يَأْتِيَ وَعْدُ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيْعَادَ ࣖ

wa lau anna qur'ānan suyyirat bihil-jibālu au quṭṭi‘at bihil-arḍu au kullima bihil-mautā, bal lillāhil-amru jamī‘ā(n), afalam yai'asil-lażīna āmanū allau yasyā'ullāhu lahadan-nāsa jamī‘ā(n), wa lā yazālul-lażīna kafarū tuṣībuhum bimā ṣana‘ū qāri‘atun au taḥullu qarībam min dārihim ḥattā ya'tiya wa‘dullāh(i), innallāha lā yukhliful-mī‘ād(a).

۽ جيڪڏهن ڪا اهڙي قرآن هجي ها جنهن سان جبل هلايا وڃن ها، يا زمين ڦاٽي پوي ها، يا مئل ڳالهائي سگهن ها، (اهو قرآن هوندو ). اصل ۾، سڀ ڪم الله جا آهن. پوءِ ڇا ايمان وارا نٿا ڄاڻن ته جيڪڏهن الله چاهي ها ته الله ضرور سڀني انسانن کي هدايت ڏئي ها. ۽ ڪافر هميشه پنهنجن عملن جي ڪري آفتن ۾ مبتلا رهيا آهن يا انهن جي رهائش جي ويجهو آفتون آيون آهن، جيستائين الله جو واعدو (مڪي جي فتح) نه آيو. بيشڪ الله واعدو نه ٿو ٽوڙي.

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَاَمْلَيْتُ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا ثُمَّ اَخَذْتُهُمْ فَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ

wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa amlaitu lil-lażīna kafarū ṡumma akhażtuhum fa kaifa kāna ‘iqāb(i).

۽ بيشڪ توکان اڳ ڪجھ پيغمبرن سان مذاق ڪئي وئي هئي، پوءِ مون ڪافرن کي هڪ مُدت ڏني، پوءِ مون انهن کي تباهه ڪيو، پوءِ منهنجو عذاب ڪيترو وڏو آهي!

اَفَمَنْ هُوَ قَاۤىِٕمٌ عَلٰى كُلِّ نَفْسٍۢ بِمَا كَسَبَتْۚ وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ شُرَكَاۤءَ ۗ قُلْ سَمُّوْهُمْۗ اَمْ تُنَبِّـُٔوْنَهٗ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِى الْاَرْضِ اَمْ بِظَاهِرٍ مِّنَ الْقَوْلِ ۗبَلْ زُيِّنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا مَكْرُهُمْ وَصُدُّوْا عَنِ السَّبِيْلِ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍ

afaman huwa qā'imun ‘alā kulli nafsim bimā kasabat, wa ja‘alū lillāhi syurakā'(a), qul sammūhum, am tunabbi'ūnahū bimā lā ya‘lamu fil-arḍi am biẓāhirim minal-qaul(i), bal zuyyina lil-lażīna kafarū makruhum wa ṣuddū ‘anis-sabīl(i), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min hād(in).

ڇا الله هر نفس کي ان جي ڪمن کان بچائي ٿو (ٻين وانگر)؟ اهي الله جا شريڪ آهن. چئو ته انهن جي خوبين جا نالا ٻڌايو. يا ڇا توهان الله کي اهو ٻڌائڻ چاهيو ٿا جيڪو هن کي زمين تي نه معلوم هو، يا (ان بابت چوڻ) صرف پيدائشي لفظ آهي. حقيقت ۾، ڪافرن لاءِ، انهن جي فريب کي خوبصورت بڻايو ويندو آهي، ۽ انهن کي (سڌي) رستي کان روڪيو ويندو آهي. ۽ جنهن کي الله گمراھ ڪري ٿو، ان کي ڪو به هدايت ڪرڻ وارو ناهي.

لَهُمْ عَذَابٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَشَقُّۚ وَمَا لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ وَّاقٍ

lahum ‘ażābun fil-ḥayātid-dun-yā wa la‘ażābul-ākhirati asyaqq(u), wa mā lahum minallāhi miw wāq(in).

انهن کي دنيا جي زندگي ۾ عذاب ڏنو ويندو، ۽ آخرت ۾ عذاب ضرور وڌيڪ سخت هوندو. انهن کي الله (جي عذاب) کان بچائڻ وارو ڪو به ناهي.

۞ مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِيْ وُعِدَ الْمُتَّقُوْنَۗ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۗ اُكُلُهَا دَاۤىِٕمٌ وَّظِلُّهَاۗ تِلْكَ عُقْبَى الَّذِيْنَ اتَّقَوْا ۖوَّعُقْبَى الْكٰفِرِيْنَ النَّارُ

maṡalul-jannatil-latī wu‘idal-muttaqūn(a), tajrī min taḥtihal-anhār(u), ukuluhā dā'imuw wa ẓilluhā, tilka ‘uqbal-lażīnattaqau, wa ‘uqbal-kāfirīnan-nār(u).

پرهيزگارن سان جيڪو جنت جو واعدو ڪيو ويو آهي (اهو هڪ باغ وانگر آهي) جنهن جي هيٺان نهرون وهنديون آهن، هميشه ميويدار ۽ ڇانوَ وارو هوندو آهي. اهو پرهيزگارن لاءِ آخري جاءِ آهي؛ جڏهن ته خدا جو انڪار ڪندڙ ماڻهن لاءِ آخري جاءِ دوزخ آهي.

وَالَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَفْرَحُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمِنَ الْاَحْزَابِ مَنْ يُّنْكِرُ بَعْضَهٗ ۗ قُلْ اِنَّمَآ اُمِرْتُ اَنْ اَعْبُدَ اللّٰهَ وَلَآ اُشْرِكَ بِهٖ ۗاِلَيْهِ اَدْعُوْا وَاِلَيْهِ مَاٰبِ

wal-lażīna ātaināhumul-kitāba yafraḥūna bimā unzila ilaika wa minal-aḥzābi may yunkiru ba‘ḍah(ū), qul innamā umirtu an a‘budallāha wa lā usyrika bih(ī), ilaihi ad‘ū wa ilaihi ma'āb(i).

۽ جن کي اسان ڪتاب ڏنو آهي اهي ان (وحي) تي خوش ٿين ٿا جيڪو توهان تي نازل ڪيو ويو آهي (اي محمد)، ۽ ڪجهه (يهودي ۽ عيسائي) ان جي ڪجهه حصن جو انڪار ڪن ٿا، چئو ته مون کي صرف اهو حڪم ڏنو ويو آهي ته الله جي عبادت ڪريان ۽ ان سان ڪنهن کي به شريڪ نه ڪريان. مان ان ڏانهن سڏيان ٿو ۽ ان ڏانهن موٽان ٿو.

وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنٰهُ حُكْمًا عَرَبِيًّاۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ بَعْدَمَا جَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِۙ مَا لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا وَاقٍ ࣖ

wa każālika anzalnāhu ḥukman ‘arabiyyā(n), wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum ba‘da mā jā'aka minal-‘ilm(i), mā laka minallāhi miw waliyyiw wa lā wāq(in).

۽ اهڙي طرح اسان ان (قرآن) کي عربي زبان ۾ (سچو) حڪم طور نازل ڪيو آهي، جيڪڏهن توهان علم اچڻ کان پوءِ به انهن جي خواهشن جي پيروي ڪئي ته پوءِ ڪو به توهان کي الله (جي عذاب) کان بچائڻ وارو ۽ مدد ڪندڙ نه هوندو.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلًا مِّنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ اَزْوَاجًا وَّذُرِّيَّةً ۗوَمَا كَانَ لِرَسُوْلٍ اَنْ يَّأْتِيَ بِاٰيَةٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗلِكُلِّ اَجَلٍ كِتَابٌ

wa laqad arsalnā rusulam min qablika wa ja‘alnā lahum azwājaw wa żurriyyah(tan), wa mā kāna lirasūlin ay ya'tiya bi'āyatin illā bi'iżnillāh(i), likulli ajalin kitāb(un).

۽ بيشڪ اسان توهان کان اڳ ڪيترائي رسول موڪليا ۽ انهن کي زالون ۽ اولاد ڏنو، ڪنهن به رسول کي الله جي اجازت کان سواءِ ڪو به معجزو آڻڻ جو حق ناهي. هر دور لاءِ هڪ (مخصوص) ڪتاب آهي.

يَمْحُوا اللّٰهُ مَا يَشَاۤءُ وَيُثْبِتُ ۚوَعِنْدَهٗٓ اُمُّ الْكِتٰبِ

yamḥullāhu mā yasyā'u wa yuṡbit(u), wa ‘indahū ummul-kitāb(i).

الله جيڪو چاهي ٿو هٽائي ٿو ۽ مقرر ڪري ٿو. ۽ سندس پاسي ۾ امُل ڪتاب (لوح محفوظ) آهي.

وَاِنْ مَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِيْ نَعِدُهُمْ اَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَاِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلٰغُ وَعَلَيْنَا الْحِسَابُ

wa immā nuriyannaka ba‘ḍal-lażī na‘iduhum au natawaffayannaka fa innamā ‘alaikal-balāgu wa ‘alainal-ḥisāb(u).

۽ جيڪڏهن اسين توکي (عذاب جو) ڪجهه حصو ڏيکاريون جيڪو اسان انهن کي ڏنو آهي، يا اسان توکي وفات ڏيون، ته پوءِ توهان جي ذميواري صرف ان کي پهچائڻ آهي، ۽ اسين (سندن ڪمن جو) حساب وٺنداسين.

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا نَأْتِى الْاَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ اَطْرَافِهَاۗ وَاللّٰهُ يَحْكُمُ لَا مُعَقِّبَ لِحُكْمِهٖۗ وَهُوَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

awa lam yarau annā na'til-arḍa nanquṣuhā min aṭrāfihā, wallāhu yaḥkumu lā mu‘aqqiba liḥukmih(ī), wa huwa sarī‘ul-ḥisāb(i).

۽ ڇا اهي نه ٿا ڏسن ته اسين (الله کي نه مڃڻ وارن جي) علائقن ۾ اچون ٿا، پوءِ انهن کي (ٿورو ٿورو ڪري) انهن جي حدن کان گهٽ ڪريون ٿا؟ ۽ الله (پنهنجي مرضي مطابق) فيصلو ڪري ٿو، سندس حڪم کي ڪو به رد نٿو ڪري سگهي، هو حساب ۾ تيز آهي.

وَقَدْ مَكَرَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلِلّٰهِ الْمَكْرُ جَمِيْعًا ۗيَعْلَمُ مَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍۗ وَسَيَعْلَمُ الْكُفّٰرُ لِمَنْ عُقْبَى الدَّارِ

wa qad makaral-lażīna min qablihim fa lillāhil-makru jamī‘ā(n), ya‘lamu mā taksibu kullu nafs(in), wa saya‘lamul-kuffāru liman ‘uqbad-dār(i).

۽ بيشڪ، جيڪي انهن کان اڳ هئا (مڪي جا ڪافر) فريب ڪيو هو، پر سڀ فريب الله جي اختيار ۾ هو. هو ڄاڻي ٿو ته هر ڪو ڪهڙي ڪوشش ڪري ٿو، ۽ جيڪي الله جو انڪار ڪن ٿا اهي ڄاڻندا ته ڪنهن لاءِ آخرت (چڱي) جاءِ آهي.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَسْتَ مُرْسَلًا ۗ قُلْ كَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْۙ وَمَنْ عِنْدَهٗ عِلْمُ الْكِتٰبِ ࣖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lasta mursalā(n), qul kafā billāhi syahīdam bainī wa bainakum, wa man ‘indahū ‘ilmul-kitāb(i).

۽ ڪافر چون ٿا ته تون (محمد ﷺ) رسول نه آهين، چؤ ته منهنجي ۽ توهان جي وچ ۾ الله ۽ ڪتاب جا علم سمجھندڙ ڪافي شاهد آهن.

الۤمّۤرٰۗ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِۗ وَالَّذِيْٓ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ الْحَقُّ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُوْنَ

alif lām mīm rā, tilka āyātul-kitāb(i), wal-lażī unzila ilaika mir rabbikal-ḥaqqu wa lākinna akṡaran-nāsi lā yu'minūn(a).

الف لام ميم را، هي ڪتاب (قرآن) جون آيتون آهن. ۽ (اهو ڪتاب) جيڪو توهان جي پالڻهار کان توهان تي نازل ڪيو ويو آهي (يعني محمد) سچو آهي پر گهڻا ماڻهو (ان تي) ايمان نه ٿا آڻين.

اَللّٰهُ الَّذِيْ رَفَعَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ يَّجْرِيْ لِاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ يُدَبِّرُ الْاَمْرَ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ بِلِقَاۤءِ رَبِّكُمْ تُوْقِنُوْنَ

allāhul-lażī rafa‘as-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā ṡummastawā ‘alal-‘arsyi wa sakhkharasy-syamsa wal-qamar(a), kulluy yajrī li'ajalim musammā(n), yudabbirul-amra yufaṣṣilul-āyāti la‘allakum biliqā'i rabbikum tūqinūn(a).

الله آسمانن کي ٿنڀن کان سواءِ بلند ڪيو (جيئن توهان ڏسو ٿا)، پوءِ هو عرش تي ويٺو. هن سج ۽ چنڊ کي مسخر ڪيو، هر هڪ مقرر وقت مطابق گردش ڪري ٿو. هو (پنهنجي مخلوقات) جي معاملن کي ترتيب ڏئي ٿو، ۽ (سندس عظمت جون) نشانيون بيان ڪري ٿو، ته جيئن توهان پنهنجي رب سان ملڻ جو يقين ڪري سگهو.

وَهُوَ الَّذِيْ مَدَّ الْاَرْضَ وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْهٰرًا ۗوَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ جَعَلَ فِيْهَا زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

wa huwal-lażī maddal-arḍa wa ja‘ala fīhā rawāsiya wa anhārā(n), wa min kulliṡ-ṡamarāti ja‘ala fīhā zaujainiṡnaini yugsyil-lailan-nahār(a), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

۽ زمين کي پکيڙيو ۽ ان ۾ جبل ۽ درياءَ پيدا ڪيا، ۽ ان ۾ سڀني ميون جا جوڙا جوڙا پيدا ڪيا، هو رات کي ڏينهن ۾ تبديل ڪري ٿو، بيشڪ ان ۾ (الله جي عظمت جون) نشانيون آهن انهن لاءِ جيڪي سوچين ٿا.

وَفِى الْاَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجٰوِرٰتٌ وَّجَنّٰتٌ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّزَرْعٌ وَّنَخِيْلٌ صِنْوَانٌ وَّغَيْرُ صِنْوَانٍ يُّسْقٰى بِمَاۤءٍ وَّاحِدٍۙ وَّنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلٰى بَعْضٍ فِى الْاُكُلِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wa fil-arḍi qiṭa‘um mutajāwirātuw wa jannātum min a‘nābiw wa zar‘uw wa nakhīlun ṣinwānuw wa gairu ṣinwāniy yusqā bimā'iw wāḥid(in), wa nufaḍḍilu ba‘ḍahā ‘alā ba‘ḍin fil-ukul(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

۽ زمين ۾ ويجھا حصا آهن، انگورن جا باغ ۽ باغ، ۽ کجور جا وڻ، ٽاريون ۽ اڻ ٽاريون، هڪ ئي پاڻي سان سيراب ڪيا ويندا آهن، پر اسان هڪ کي ٻئي کان ذائقي ۾ ترجيح ڏيون ٿا، بيشڪ هن ۾ سمجهه واري قوم لاءِ نشانيون آهن.

۞ وَاِنْ تَعْجَبْ فَعَجَبٌ قَوْلُهُمْ ءَاِذَا كُنَّا تُرٰبًا ءَاِنَّا لَفِيْ خَلْقٍ جَدِيْدٍ ەۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِرَبِّهِمْۚ وَاُولٰۤىِٕكَ الْاَغْلٰلُ فِيْٓ اَعْنَاقِهِمْۚ وَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wa in ta‘jab fa ‘ajabun qauluhum a'iżā kunnā turāban a'innā lafī khalqin jadīd(in), ulā'ikal-lażīna kafarū birabbihim, wa ulā'ikal-aglālu fī a‘nāqihim, wa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

۽ جيڪڏهن توهان کي تعجب ٿئي ٿو ته پوءِ تعجب جي ڳالهه انهن جي اها ڳالهه آهي ته، "جڏهن اسين مٽي ٿي وينداسين، ڇا اسان نئين مخلوق بڻجي (واپس) ٿينداسين؟" اهي اهي آهن جيڪي پنهنجي رب جو انڪار ڪن ٿا، ۽ اهي (جن ۾ زنجيرون لڳل آهن) سندس ڳچيءَ ۾ آهن. اهي دوزخ جا رهواسي آهن، اهي هميشه اتي رهندا."

وَيَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ وَقَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ الْمَثُلٰتُۗ وَاِنَّ رَبَّكَ لَذُوْ مَغْفِرَةٍ لِّلنَّاسِ عَلٰى ظُلْمِهِمْۚ وَاِنَّ رَبَّكَ لَشَدِيْدُ الْعِقَابِ

wa yasta‘jilūnaka bis-sayyi'ati qablal-ḥasanati wa qad khalat min qablihimul-maṡulāt(u), wa inna rabbaka lażū magfiratil lin-nāsi ‘alā ẓulmihim, wa inna rabbaka lasyadīdul-‘iqāb(i).

۽ اهي توکان ڀلائي کان اڳ عذاب کي تيز ڪرڻ جي درخواست ڪن ٿا، جيتوڻيڪ انهن کان اڳ عذاب جا ڪيترائي مثال موجود آهن. بيشڪ، توهان جو رب ماڻهن جي ظلمن کي معاف ڪري ٿو، ۽ بيشڪ توهان جو رب عذاب ڏيڻ ۾ تمام سخت آهي.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ اِنَّمَآ اَنْتَ مُنْذِرٌ وَّلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ ࣖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), innamā anta munżiruw wa likulli qaumin hād(in).

۽ ڪافرن چيو ته سندس پالڻهار کان هن (محمد ﷺ) تي ڪا نشاني ڇو نه نازل ڪئي وئي؟ بيشڪ تون رڳو ڊيڄاريندڙ آهين، ۽ هر قوم لاءِ ڪو نه ڪو هدايت ڪندڙ آهي.

اَللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تَحْمِلُ كُلُّ اُنْثٰى وَمَا تَغِيْضُ الْاَرْحَامُ وَمَا تَزْدَادُ ۗوَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهٗ بِمِقْدَارٍ

allāhu ya‘lamu mā taḥmilu kullu unṡā wa mā tagīḍul-arḥāmu wa mā tazdād(u), wa kullu syai'in ‘indahū bimiqdār(in).

الله ڄاڻي ٿو ته هر عورت ۾ ڇا آهي، ڇا گهٽ آهي ۽ ڇا پيٽ ۾ وڌندو آهي. ۽ هر شيءِ جو هن وٽ اندازو آهي.

عٰلِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ الْكَبِيْرُ الْمُتَعَالِ

‘alimul-gaibi wasy-syahādatil-kabīrul-muta‘āl(i).

(الله) جيڪو سڀ غيب ۽ حقيقي ڄاڻي ٿو؛ سڀ کان وڏو، سڀ کان اعليٰ.

سَوَاۤءٌ مِّنْكُمْ مَّنْ اَسَرَّ الْقَوْلَ وَمَنْ جَهَرَ بِهٖ وَمَنْ هُوَ مُسْتَخْفٍۢ بِالَّيْلِ وَسَارِبٌۢ بِالنَّهَارِ

sawā'um minkum man asarral-qaula wa man jahara bihī wa man huwa mustakhfim bil-laili wa sāribum bin-nahār(i).

اوھان مان جيڪو پنھنجي ڳالھ لڪائي ٿو ۽ جيڪو صاف صاف ڳالھائي ٿو، ۽ جيڪو رات جو لڪائي ٿو ۽ جيڪو ڏينھن جو گھمي ٿو، اھو (الله لاءِ) ساڳيو آھي.

لَهٗ مُعَقِّبٰتٌ مِّنْۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهٖ يَحْفَظُوْنَهٗ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتّٰى يُغَيِّرُوْا مَا بِاَنْفُسِهِمْۗ وَاِذَآ اَرَادَ اللّٰهُ بِقَوْمٍ سُوْۤءًا فَلَا مَرَدَّ لَهٗ ۚوَمَا لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ مِنْ وَّالٍ

lahū mu‘aqqibātum mim baini yadaihi wa min khalfihī yaḥfaẓūnahū min amrillāh(i), innallāha lā yugayyiru mā biqaumin ḥattā yugayyirū mā bi'anfusihim, wa iżā arādallāhu biqaumin sū'an falā maradda lah(ū), wa mā lahum min dūnihī miw wāl(in).

ان (انسان) لاءِ اهڙا ملائڪ آهن جيڪي هميشه سندس اڳيان ۽ پويان کان سندس حفاظت ڪندا آهن. اهي الله جي حڪم سان ان جي حفاظت ڪندا آهن. بيشڪ، الله ڪنهن قوم جي حالت نه بدلائيندو جيستائين اهي پاڻ جي حالت نه بدلائين. ۽ جيڪڏهن الله ڪنهن قوم لاءِ برائي چاهي ٿو ته پوءِ ڪو به ان کي روڪي نٿو سگهي ۽ نه ئي ان کان سواءِ انهن لاءِ ڪو به مددگار آهي.

هُوَ الَّذِيْ يُرِيْكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَّطَمَعًا وَّيُنْشِئُ السَّحَابَ الثِّقَالَۚ

huwal-lażī yurīkumul -barqa khaufaw wa ṭama‘aw wa yunsyi'us -saḥābaṡ-ṡiqāl(a).

اُهو ئي آهي جيڪو توهان کي بجلي ڏيکاري ٿو، جيڪو خوف ۽ اميد پيدا ڪري ٿو، ۽ اُهو ئي ڪڪر پيدا ڪري ٿو.

وَيُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهٖ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ مِنْ خِيْفَتِهٖۚ وَيُرْسِلُ الصَّوَاعِقَ فَيُصِيْبُ بِهَا مَنْ يَّشَاۤءُ وَهُمْ يُجَادِلُوْنَ فِى اللّٰهِ ۚوَهُوَ شَدِيْدُ الْمِحَالِۗ

wa yusabbiḥur-ra‘du biḥamdihī wal-malā'ikatu min khīfatih(ī), wa yursiluṣ-ṣawā‘iqa fa yuṣību bihā may yasyā'u wa hum yujālidilūna fillāh(i), wa huwa syadīdul-miḥāl(i).

۽ گجگوڙ سندس پاڪائي بيان ڪئي، (۽ ملائڪن به) ڇاڪاڻ ته اهي کانئس ڊڄندا هئا، ۽ الله بجلي موڪلي، پوءِ جنهن تي گهريو ان تي ڪري پيو، جڏهن ته اهي الله بابت تڪرار ڪري رهيا هئا، ۽ هو پنهنجي سزا ۾ سخت آهي.

لَهٗ دَعْوَةُ الْحَقِّۗ وَالَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَسْتَجِيْبُوْنَ لَهُمْ بِشَيْءٍ اِلَّا كَبَاسِطِ كَفَّيْهِ اِلَى الْمَاۤءِ لِيَبْلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَالِغِهٖۗ وَمَا دُعَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ

lahū da‘watul-ḥaqq(i), wal-lażīna yad‘ūna min dūnihī lā yastajībūna lahum bisyai'in illā kabāsiṭi kaffaihi ilal-mā'i liyabluga fāhu wa mā huwa bibāligih(ī), wa mā du‘ā'ul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).

سچي دعا صرف الله لاءِ آهي. اهي بت جيڪي الله کان سواءِ پوڄيندا آهن، انهن کي ڪجهه به نه ڏئي سگهندا آهن، اهي ان شخص کان مختلف نه آهن جيڪو پنهنجي هٿن کي پاڻي ۾ کولي ٿو ته جيئن (پاڻي) سندس وات تائين پهچي. جيتوڻيڪ پاڻي سندس وات تائين نه پهچي. ۽ ڪافرن جون دعائون بيڪار آهن.

وَلِلّٰهِ يَسْجُدُ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ طَوْعًا وَّكَرْهًا وَّظِلٰلُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ ۩

wa lillāhi yasjudu man fis-samāwāti wal-arḍi ṭau‘aw wa karhaw wa ẓilāluhum bil-guduwwi wal-āṣāl(i).

۽ سڀ الله کي سجدو ڪن ٿا، آسمانن ۾ هجن يا زمين تي، پنهنجي مرضي سان يا مجبوري سان (۽ پڻ) صبح ۽ شام پنهنجي پاڇين کي سجدو ڪن ٿا.

قُلْ مَنْ رَّبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قُلِ اللّٰهُ ۗقُلْ اَفَاتَّخَذْتُمْ مِّنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَ لَا يَمْلِكُوْنَ لِاَنْفُسِهِمْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّاۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُ ەۙ اَمْ هَلْ تَسْتَوِى الظُّلُمٰتُ وَالنُّوْرُ ەۚ اَمْ جَعَلُوْا لِلّٰهِ شُرَكَاۤءَ خَلَقُوْا كَخَلْقِهٖ فَتَشَابَهَ الْخَلْقُ عَلَيْهِمْۗ قُلِ اللّٰهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُوَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

qul mar rabbus-samāwāti wal-arḍ(i), qulillāh(u), qul afattakhażtum min dūnihī auliyā'a lā yamlikūna li'anfusihim naf‘aw wa lā ḍarrā(n), qul hal yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), am hal tastawiẓ-ẓulumātu wan-nūr(u), am ja‘alū lillāhi syurakā'a khalaqū kakhalqihī fa tasyābahal-khalqu ‘alaihim, qulillāhu khāliqu kulli syai'iw wa huwal-wāḥidul-qahhār(u).

(محمد ﷺ) چئو ته آسمانن ۽ زمين جو پالڻهار ڪير آهي؟ چئو ته "الله." چئو ته ڇا توهان لاءِ مناسب آهي ته الله کان سواءِ ٻيا ڪارساز بڻجو جڏهن ته اهي پاڻ کي فائدو ۽ نقصان پهچائڻ جي قابل نه آهن؟ چئو ته ڇا انڌا ۽ ڏسندڙ برابر آهن؟ يا اونداهي ۽ روشني برابر آهن؟ ڇا اهي الله سان اهڙا شريڪ ٺاهين ٿا جيڪي سندس تخليق وانگر پيدا ڪري سگهن ته ٻئي مخلوق انهن جي نظر ۾ هڪجهڙيون هجن؟ چئو ته الله هر شيءِ جو خالق آهي ۽ اهو ئي غالب ۽ غالب آهي.

اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَسَالَتْ اَوْدِيَةٌ ۢ بِقَدَرِهَا فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَدًا رَّابِيًا ۗوَمِمَّا يُوْقِدُوْنَ عَلَيْهِ فِى النَّارِ ابْتِغَاۤءَ حِلْيَةٍ اَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِّثْلُهٗ ۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْحَقَّ وَالْبَاطِلَ ەۗ فَاَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَاۤءً ۚوَاَمَّا مَا يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِى الْاَرْضِۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ ۗ

anzala minas-samā'i mā'an fa sālat audiyatum biqadarihā faḥtamalas-sailu zabadar rābiyā(n), wa mimmā yūqidūna ‘alaihi fin-nāribtigā'a ḥilyatin au matā‘in zabadum miṡluh(ū), każālika yaḍribullāhul-ḥaqqa wal-bāṭil(a), fa ammaz-zabadu fa yażhabu jufā'ā(n), wa ammā mā yanfa‘un-nāsa fa yamkuṡu fil-arḍ(i), każālika yaḍribullāhul-amṡāl(a).

الله آسمان مان پاڻي (مينهن) نازل ڪيو آهي، تنهنڪري اهو (پاڻي) پنهنجي سائيز مطابق وادي ۾ وهندو آهي، پوءِ وهڪري ۾ ترندڙ جھاگ هوندو آهي. ۽ جيڪو (ڌاتو) اهي زيور يا اوزار ٺاهڻ لاءِ باهه ۾ ڳاريندا آهن، ان مان (به) جھاگ (موجوده جھاگ) هوندو آهي. اهڙي طرح الله سچ ۽ ڪوڙ جي مثال ڏئي ٿو. جھاگ جي حوالي سان، اهو ڪجهه به نه هجڻ جي ڪري غائب ٿي ويندو؛ پر جيڪو انسانن لاءِ فائديمند آهي، اهو زمين تي رهندو. اهڙي طرح الله مثال ڏئي ٿو.

لِلَّذِيْنَ اسْتَجَابُوْا لِرَبِّهِمُ الْحُسْنٰىۗ وَالَّذِيْنَ لَمْ يَسْتَجِيْبُوْا لَهٗ لَوْ اَنَّ لَهُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا وَّمِثْلَهٗ مَعَهٗ لَافْتَدَوْا بِهٖ ۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ سُوْۤءُ الْحِسَابِ ەۙ وَمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ ۗوَبِئْسَ الْمِهَادُ ࣖ

lil-lażīnastajābū lirabbihimul-ḥusnā, wal-lażīna lam yastajībū lahū lau anna lahum mā fil-arḍi jamī‘aw wa miṡlahū ma‘ahū laftadau bih(ī), ulā'ika lahum sū'ul-ḥisāb(i), wa ma'wāhum jahannam(u), wa bi'sal-mihād(u).

جيڪي ماڻهو خدا جي سڏ تي لبيڪ چون ٿا، انهن کي سٺو اجر ڏنو ويندو. ۽ جيڪي ماڻهو سندس سڏ تي عمل نٿا ڪن، جيڪڏهن انهن وٽ زمين تي سڀ ڪجهه هجي ۽ (ان کان وڌيڪ) وڌيڪ هجي ها ته اهي ضرور ان سان پاڻ کي نجات ڏيارين ها. انهن ماڻهن جو بڇڙو حساب ورتو ويو ۽ انهن جو گهر تباهه ٿي ويو، ۽ اهو بدترين گهر آهي.

۞ اَفَمَنْ يَّعْلَمُ اَنَّمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ الْحَقُّ كَمَنْ هُوَ اَعْمٰىۗ اِنَّمَا يَتَذَكَّرُ اُولُوا الْاَلْبَابِۙ

afamay ya‘lamu annamā unzila ilaika mir rabbikal-ḥaqqu kaman huwa a‘mā, innamā yatażakkaru ulul-albāb(i).

پوءِ ڇا اهو جيڪو ڄاڻي ٿو ته جيڪو خدا تو تي نازل ڪيو آهي سو سچ آهي، انڌي وانگر آهي؟ صرف عقل وارا ئي نصيحت حاصل ڪري سگهن ٿا.

الَّذِيْنَ يُوْفُوْنَ بِعَهْدِ اللّٰهِ وَلَا يَنْقُضُوْنَ الْمِيْثَاقَۙ

al-lażīna yūfūna bi‘ahdillāhi wa lā yanquḍūnal-mīṡāq(a).

(يعني) جيڪي الله جو واعدو پورو ڪن ٿا ۽ عهد نه ٿا ٽوڙين،

وَالَّذِيْنَ يَصِلُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَيَخَافُوْنَ سُوْۤءَ الْحِسَابِ ۗ

wal-lażīna yaṣilūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yakhsyauna rabbahum wa yakhāfūna sū'al-ḥisāb(i).

۽ جيڪي الله جي حڪم سان ڳنڍڻ کي ڳنڍيندا آهن، ۽ پنهنجي رب کان ڊڄندا آهن ۽ خراب حساب کان ڊڄندا آهن.

وَالَّذِيْنَ صَبَرُوا ابْتِغَاۤءَ وَجْهِ رَبِّهِمْ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰهُمْ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً وَّيَدْرَءُوْنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِۙ

wal-lażīna ṣabarubtigā'a wajhi rabbihim wa aqāmuṣ-ṣalāta wa anfaqū mimmā razaqnāhum sirraw wa ‘alāniyataw wa yadra'ūna bil-ḥasanatis-sayyi'ata ulā'ika lahum ‘uqbad-dār(i).

۽ جيڪي ماڻهو پنهنجي پالڻهار جي رضامندي جي اميد ۾ صبر ڪن ٿا، نماز قائم ڪن ٿا، ۽ اسان جي ڏنل رزق مان ڪجهه حصو، ڳجهو يا ظاهر خرچ ڪن ٿا، ۽ برائي کي نيڪي سان رد ڪن ٿا، اهي ئي ماڻهو آهن جن جو انجام (چڱو) آهي.

جَنّٰتُ عَدْنٍ يَّدْخُلُوْنَهَا وَمَنْ صَلَحَ مِنْ اٰبَاۤىِٕهِمْ وَاَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيّٰتِهِمْ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ يَدْخُلُوْنَ عَلَيْهِمْ مِّنْ كُلِّ بَابٍۚ

jannātu ‘adniy yadkhulūnahā wa man ṣalaḥa min ābā'ihim wa azwājihim wa żurriyyātihim wal-malā'ikatu yadkhulūna ‘alaihim min kulli bāb(in).

(يعني) عدن جا باغ، جن ۾ اهي ۽ انهن جا نيڪ ماڻهو داخل ٿيندا، جيڪي انهن جي ابن ڏاڏن، زالن ۽ اولاد مان آهن، ۽ ملائڪ هر دروازي کان پنهنجي پنهنجي جاءِ تي داخل ٿيندا.

سَلٰمٌ عَلَيْكُمْ بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِۗ

salāmun ‘alaikum bimā ṣabartum fa ni‘ma ‘uqbad-dār(i).

(چئيندي)، "توهان جي صبر جي ڪري توهان کي نيڪ تمنائون." پوءِ اهو ڪيترو مزيدار آخري جڳهه آهي.

وَالَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْ ۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۙ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوْۤءُ الدَّارِ

wal-lażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqihī wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika lahumul-la‘natu wa lahum sū'ud-dār(i).

۽ جيڪي الله جو عهد ان جي پڪي ٿيڻ کان پوءِ ٽوڙين ٿا ۽ الله جنهن کي ڳنڍڻ جو حڪم ڏنو آهي ان کي ٽوڙين ٿا ۽ زمين ۾ فساد پکيڙين ٿا، انهن لاءِ لعنت آهي ۽ تمام خراب جاءِ (دوزخ) آهي.

اَللّٰهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗوَفَرِحُوْا بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا مَتَاعٌ ࣖ

allāhu yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), wa fariḥū bil-ḥayātid-dun-yā, wa mal-ḥayātud-dun-yā fil-ākhirati illā matā‘(un).

الله جنهن لاءِ چاهي ٿو رزق وڌائي ٿو ۽ (جنهن لاءِ چاهي ٿو) تنگ ڪري ٿو. اهي دنيا جي زندگي تي خوش ٿين ٿا، جيتوڻيڪ اها آخرت جي زندگي جي مقابلي ۾ صرف (ٿوري) لذت آهي.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ يُضِلُّ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ اَنَابَۖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), qul innallāha yuḍillu may yasyā'u wa yahdī ilaihi man anāb(a).

۽ ڪافر چون ٿا ته سندس پالڻهار جي طرفان هن (محمد ﷺ) تي ڪا نشاني ڇو نه نازل ڪئي وئي؟ (اي پيغمبر ﷺ) چئو ته بيشڪ الله جنهن کي چاهي گمراهه ڪري ٿو ۽ جيڪي ان ڏانهن توبه ڪن ٿا انهن کي هدايت ڪري ٿو.

الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَتَطْمَىِٕنُّ قُلُوْبُهُمْ بِذِكْرِ اللّٰهِ ۗ اَلَا بِذِكْرِ اللّٰهِ تَطْمَىِٕنُّ الْقُلُوْبُ ۗ

al-lażīna āmanū wa taṭma'innu qulūbuhum biżikrillāh(i), alā biżikrillāhi taṭma'innul-qulūb(u).

(يعني) اهي جيڪي ايمان آڻين ٿا ۽ جن جون دليون الله جي ياد سان آرام حاصل ڪن ٿيون. ڏسو، صرف الله جي ياد سان ئي دليون آرام حاصل ڪن ٿيون.

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ طُوْبٰى لَهُمْ وَحُسْنُ مَاٰبٍ

allażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ṭūbā lahum wa ḥusnu ma'āb(in).

جيڪي ايمان آڻين ٿا ۽ چڱا ڪم ڪن ٿا، انهن کي خوشي ۽ سٺو موٽ ملندو.

كَذٰلِكَ اَرْسَلْنٰكَ فِيْٓ اُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهَآ اُمَمٌ لِّتَتْلُوَا۟ عَلَيْهِمُ الَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ وَهُمْ يَكْفُرُوْنَ بِالرَّحْمٰنِۗ قُلْ هُوَ رَبِّيْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَاِلَيْهِ مَتَابِ

każālika arsalnāka fī ummatin qad khalat min qablihā umamul litatluwa ‘alaihimul-lażī auḥainā ilaika wa hum yakfurūna bir-raḥmān(i), qul huwa rabbī lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi matāb(i).

اهڙي طرح اسان توکي (محمد ﷺ) اهڙي قوم ڏانهن موڪليو آهي جن مان ڪيترائي ماڻهو گذري چڪا آهن، ته جيئن تون انهن کي اهو (قرآن) پڙهي ٻڌائين جيڪو اسان تو ڏانهن وحي ڪيو آهي، جيتوڻيڪ اهي الله، رحمٰن جو انڪار ڪن ٿا، چئو ته اهو منهنجو پالڻهار آهي، ان کان سواءِ ڪو به معبود ناهي، مان ان تي ڀروسو ڪريان ٿو ۽ ان تي ئي توبه ڪريان ٿو.

وَلَوْ اَنَّ قُرْاٰنًا سُيِّرَتْ بِهِ الْجِبَالُ اَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْاَرْضُ اَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتٰىۗ بَلْ لِّلّٰهِ الْاَمْرُ جَمِيْعًاۗ اَفَلَمْ يَا۟يْـَٔسِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ لَّوْ يَشَاۤءُ اللّٰهُ لَهَدَى النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَلَا يَزَالُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا تُصِيْبُهُمْ بِمَا صَنَعُوْا قَارِعَةٌ اَوْ تَحُلُّ قَرِيْبًا مِّنْ دَارِهِمْ حَتّٰى يَأْتِيَ وَعْدُ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيْعَادَ ࣖ

wa lau anna qur'ānan suyyirat bihil-jibālu au quṭṭi‘at bihil-arḍu au kullima bihil-mautā, bal lillāhil-amru jamī‘ā(n), afalam yai'asil-lażīna āmanū allau yasyā'ullāhu lahadan-nāsa jamī‘ā(n), wa lā yazālul-lażīna kafarū tuṣībuhum bimā ṣana‘ū qāri‘atun au taḥullu qarībam min dārihim ḥattā ya'tiya wa‘dullāh(i), innallāha lā yukhliful-mī‘ād(a).

۽ جيڪڏهن ڪا اهڙي قرآن هجي ها جنهن سان جبل هلايا وڃن ها، يا زمين ڦاٽي پوي ها، يا مئل ڳالهائي سگهن ها، (اهو قرآن هوندو ). اصل ۾، سڀ ڪم الله جا آهن. پوءِ ڇا ايمان وارا نٿا ڄاڻن ته جيڪڏهن الله چاهي ها ته الله ضرور سڀني انسانن کي هدايت ڏئي ها. ۽ ڪافر هميشه پنهنجن عملن جي ڪري آفتن ۾ مبتلا رهيا آهن يا انهن جي رهائش جي ويجهو آفتون آيون آهن، جيستائين الله جو واعدو (مڪي جي فتح) نه آيو. بيشڪ الله واعدو نه ٿو ٽوڙي.

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَاَمْلَيْتُ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا ثُمَّ اَخَذْتُهُمْ فَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ

wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa amlaitu lil-lażīna kafarū ṡumma akhażtuhum fa kaifa kāna ‘iqāb(i).

۽ بيشڪ توکان اڳ ڪجھ پيغمبرن سان مذاق ڪئي وئي هئي، پوءِ مون ڪافرن کي هڪ مُدت ڏني، پوءِ مون انهن کي تباهه ڪيو، پوءِ منهنجو عذاب ڪيترو وڏو آهي!

اَفَمَنْ هُوَ قَاۤىِٕمٌ عَلٰى كُلِّ نَفْسٍۢ بِمَا كَسَبَتْۚ وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ شُرَكَاۤءَ ۗ قُلْ سَمُّوْهُمْۗ اَمْ تُنَبِّـُٔوْنَهٗ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِى الْاَرْضِ اَمْ بِظَاهِرٍ مِّنَ الْقَوْلِ ۗبَلْ زُيِّنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا مَكْرُهُمْ وَصُدُّوْا عَنِ السَّبِيْلِ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍ

afaman huwa qā'imun ‘alā kulli nafsim bimā kasabat, wa ja‘alū lillāhi syurakā'(a), qul sammūhum, am tunabbi'ūnahū bimā lā ya‘lamu fil-arḍi am biẓāhirim minal-qaul(i), bal zuyyina lil-lażīna kafarū makruhum wa ṣuddū ‘anis-sabīl(i), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min hād(in).

ڇا الله هر نفس کي ان جي ڪمن کان بچائي ٿو (ٻين وانگر)؟ اهي الله جا شريڪ آهن. چئو ته انهن جي خوبين جا نالا ٻڌايو. يا ڇا توهان الله کي اهو ٻڌائڻ چاهيو ٿا جيڪو هن کي زمين تي نه معلوم هو، يا (ان بابت چوڻ) صرف پيدائشي لفظ آهي. حقيقت ۾، ڪافرن لاءِ، انهن جي فريب کي خوبصورت بڻايو ويندو آهي، ۽ انهن کي (سڌي) رستي کان روڪيو ويندو آهي. ۽ جنهن کي الله گمراھ ڪري ٿو، ان کي ڪو به هدايت ڪرڻ وارو ناهي.

لَهُمْ عَذَابٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَشَقُّۚ وَمَا لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ وَّاقٍ

lahum ‘ażābun fil-ḥayātid-dun-yā wa la‘ażābul-ākhirati asyaqq(u), wa mā lahum minallāhi miw wāq(in).

انهن کي دنيا جي زندگي ۾ عذاب ڏنو ويندو، ۽ آخرت ۾ عذاب ضرور وڌيڪ سخت هوندو. انهن کي الله (جي عذاب) کان بچائڻ وارو ڪو به ناهي.

۞ مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِيْ وُعِدَ الْمُتَّقُوْنَۗ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۗ اُكُلُهَا دَاۤىِٕمٌ وَّظِلُّهَاۗ تِلْكَ عُقْبَى الَّذِيْنَ اتَّقَوْا ۖوَّعُقْبَى الْكٰفِرِيْنَ النَّارُ

maṡalul-jannatil-latī wu‘idal-muttaqūn(a), tajrī min taḥtihal-anhār(u), ukuluhā dā'imuw wa ẓilluhā, tilka ‘uqbal-lażīnattaqau, wa ‘uqbal-kāfirīnan-nār(u).

پرهيزگارن سان جيڪو جنت جو واعدو ڪيو ويو آهي (اهو هڪ باغ وانگر آهي) جنهن جي هيٺان نهرون وهنديون آهن، هميشه ميويدار ۽ ڇانوَ وارو هوندو آهي. اهو پرهيزگارن لاءِ آخري جاءِ آهي؛ جڏهن ته خدا جو انڪار ڪندڙ ماڻهن لاءِ آخري جاءِ دوزخ آهي.

وَالَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَفْرَحُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمِنَ الْاَحْزَابِ مَنْ يُّنْكِرُ بَعْضَهٗ ۗ قُلْ اِنَّمَآ اُمِرْتُ اَنْ اَعْبُدَ اللّٰهَ وَلَآ اُشْرِكَ بِهٖ ۗاِلَيْهِ اَدْعُوْا وَاِلَيْهِ مَاٰبِ

wal-lażīna ātaināhumul-kitāba yafraḥūna bimā unzila ilaika wa minal-aḥzābi may yunkiru ba‘ḍah(ū), qul innamā umirtu an a‘budallāha wa lā usyrika bih(ī), ilaihi ad‘ū wa ilaihi ma'āb(i).

۽ جن کي اسان ڪتاب ڏنو آهي اهي ان (وحي) تي خوش ٿين ٿا جيڪو توهان تي نازل ڪيو ويو آهي (اي محمد)، ۽ ڪجهه (يهودي ۽ عيسائي) ان جي ڪجهه حصن جو انڪار ڪن ٿا، چئو ته مون کي صرف اهو حڪم ڏنو ويو آهي ته الله جي عبادت ڪريان ۽ ان سان ڪنهن کي به شريڪ نه ڪريان. مان ان ڏانهن سڏيان ٿو ۽ ان ڏانهن موٽان ٿو.

وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنٰهُ حُكْمًا عَرَبِيًّاۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ بَعْدَمَا جَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِۙ مَا لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا وَاقٍ ࣖ

wa każālika anzalnāhu ḥukman ‘arabiyyā(n), wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum ba‘da mā jā'aka minal-‘ilm(i), mā laka minallāhi miw waliyyiw wa lā wāq(in).

۽ اهڙي طرح اسان ان (قرآن) کي عربي زبان ۾ (سچو) حڪم طور نازل ڪيو آهي، جيڪڏهن توهان علم اچڻ کان پوءِ به انهن جي خواهشن جي پيروي ڪئي ته پوءِ ڪو به توهان کي الله (جي عذاب) کان بچائڻ وارو ۽ مدد ڪندڙ نه هوندو.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلًا مِّنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ اَزْوَاجًا وَّذُرِّيَّةً ۗوَمَا كَانَ لِرَسُوْلٍ اَنْ يَّأْتِيَ بِاٰيَةٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗلِكُلِّ اَجَلٍ كِتَابٌ

wa laqad arsalnā rusulam min qablika wa ja‘alnā lahum azwājaw wa żurriyyah(tan), wa mā kāna lirasūlin ay ya'tiya bi'āyatin illā bi'iżnillāh(i), likulli ajalin kitāb(un).

۽ بيشڪ اسان توهان کان اڳ ڪيترائي رسول موڪليا ۽ انهن کي زالون ۽ اولاد ڏنو، ڪنهن به رسول کي الله جي اجازت کان سواءِ ڪو به معجزو آڻڻ جو حق ناهي. هر دور لاءِ هڪ (مخصوص) ڪتاب آهي.

يَمْحُوا اللّٰهُ مَا يَشَاۤءُ وَيُثْبِتُ ۚوَعِنْدَهٗٓ اُمُّ الْكِتٰبِ

yamḥullāhu mā yasyā'u wa yuṡbit(u), wa ‘indahū ummul-kitāb(i).

الله جيڪو چاهي ٿو هٽائي ٿو ۽ مقرر ڪري ٿو. ۽ سندس پاسي ۾ امُل ڪتاب (لوح محفوظ) آهي.

وَاِنْ مَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِيْ نَعِدُهُمْ اَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَاِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلٰغُ وَعَلَيْنَا الْحِسَابُ

wa immā nuriyannaka ba‘ḍal-lażī na‘iduhum au natawaffayannaka fa innamā ‘alaikal-balāgu wa ‘alainal-ḥisāb(u).

۽ جيڪڏهن اسين توکي (عذاب جو) ڪجهه حصو ڏيکاريون جيڪو اسان انهن کي ڏنو آهي، يا اسان توکي وفات ڏيون، ته پوءِ توهان جي ذميواري صرف ان کي پهچائڻ آهي، ۽ اسين (سندن ڪمن جو) حساب وٺنداسين.

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا نَأْتِى الْاَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ اَطْرَافِهَاۗ وَاللّٰهُ يَحْكُمُ لَا مُعَقِّبَ لِحُكْمِهٖۗ وَهُوَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

awa lam yarau annā na'til-arḍa nanquṣuhā min aṭrāfihā, wallāhu yaḥkumu lā mu‘aqqiba liḥukmih(ī), wa huwa sarī‘ul-ḥisāb(i).

۽ ڇا اهي نه ٿا ڏسن ته اسين (الله کي نه مڃڻ وارن جي) علائقن ۾ اچون ٿا، پوءِ انهن کي (ٿورو ٿورو ڪري) انهن جي حدن کان گهٽ ڪريون ٿا؟ ۽ الله (پنهنجي مرضي مطابق) فيصلو ڪري ٿو، سندس حڪم کي ڪو به رد نٿو ڪري سگهي، هو حساب ۾ تيز آهي.

وَقَدْ مَكَرَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلِلّٰهِ الْمَكْرُ جَمِيْعًا ۗيَعْلَمُ مَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍۗ وَسَيَعْلَمُ الْكُفّٰرُ لِمَنْ عُقْبَى الدَّارِ

wa qad makaral-lażīna min qablihim fa lillāhil-makru jamī‘ā(n), ya‘lamu mā taksibu kullu nafs(in), wa saya‘lamul-kuffāru liman ‘uqbad-dār(i).

۽ بيشڪ، جيڪي انهن کان اڳ هئا (مڪي جا ڪافر) فريب ڪيو هو، پر سڀ فريب الله جي اختيار ۾ هو. هو ڄاڻي ٿو ته هر ڪو ڪهڙي ڪوشش ڪري ٿو، ۽ جيڪي الله جو انڪار ڪن ٿا اهي ڄاڻندا ته ڪنهن لاءِ آخرت (چڱي) جاءِ آهي.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَسْتَ مُرْسَلًا ۗ قُلْ كَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْۙ وَمَنْ عِنْدَهٗ عِلْمُ الْكِتٰبِ ࣖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lasta mursalā(n), qul kafā billāhi syahīdam bainī wa bainakum, wa man ‘indahū ‘ilmul-kitāb(i).

۽ ڪافر چون ٿا ته تون (محمد ﷺ) رسول نه آهين، چؤ ته منهنجي ۽ توهان جي وچ ۾ الله ۽ ڪتاب جا علم سمجھندڙ ڪافي شاهد آهن.