سُوْرَةٌ اَنْزَلْنٰهَا وَفَرَضْنٰهَا وَاَنْزَلْنَا فِيْهَآ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍ لَّعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

sūratun anzalnāhā wa faraḍnāhā wa anzalnā fīhā āyātim bayyinātil la‘allakum tażakkarūn(a).

(هي) هڪ سورت آهي جيڪا اسان نازل ڪئي آهي ۽ اسان ان کي فرض ڪيو آهي (قانونن تي عمل ڪرڻ)، ۽ اسان ان ۾ (الله جي عظمت جون) پڌريون نشانيون نازل ڪيون آهن، ته جيئن توهان ياد رکو.

اَلزَّانِيَةُ وَالزَّانِيْ فَاجْلِدُوْا كُلَّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ ۖوَّلَا تَأْخُذْكُمْ بِهِمَا رَأْفَةٌ فِيْ دِيْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۚ وَلْيَشْهَدْ عَذَابَهُمَا طَاۤىِٕفَةٌ مِّنَ الْمُؤْمِنِيْنَ

az-zāniyatu waz-zānī fajlidū kulla wāḥidim minhumā mi'ata jaldah(tan), wa lā ta'khużkum bihimā ra'fatun fī dīnillāhi in kuntum tu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), walyasyhad ‘ażābahumā ṭā'ifatum minal-mu'minīn(a).

زنا ڪندڙ عورت ۽ زنا ڪندڙ عورت، ٻنهي مان هر هڪ کي سؤ دُرا هڻيو، ۽ جيڪڏهن توهان الله ۽ آخرت جي ڏينهن تي ايمان رکو ٿا ته انهن تي رحم نه ڪرڻ گهرجي، ۽ انهن جي سزا تي ايمان وارن جي هڪ جماعت کي حاضر رهڻ گهرجي.

اَلزَّانِيْ لَا يَنْكِحُ اِلَّا زَانِيَةً اَوْ مُشْرِكَةً ۖوَّالزَّانِيَةُ لَا يَنْكِحُهَآ اِلَّا زَانٍ اَوْ مُشْرِكٌ ۚوَحُرِّمَ ذٰلِكَ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ

az-zānī lā yankiḥu illā zāniyatan au musyrikah(tan), waz-zāniyatu lā yankiḥuhā illā zānin au musyrik(un), wa ḥurrima żālika ‘alal-mu'minīn(a).

زنا ڪندڙ مرد زنا ڪندڙ عورت يا مشرڪ عورت کان سواءِ نڪاح نٿو ڪري سگهي، ۽ زنا ڪندڙ عورت زنا ڪندڙ مرد يا مشرڪ مرد کان سواءِ نڪاح نٿي ڪري سگهي، ۽ اهو ايمان وارن تي حرام آهي.

وَالَّذِيْنَ يَرْمُوْنَ الْمُحْصَنٰتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوْا بِاَرْبَعَةِ شُهَدَاۤءَ فَاجْلِدُوْهُمْ ثَمٰنِيْنَ جَلْدَةً وَّلَا تَقْبَلُوْا لَهُمْ شَهَادَةً اَبَدًاۚ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ ۙ

wal-lażīna yarmūnal-muḥṣanāti ṡumma lam ya'tū bi'arba‘ati syuhadā'a fajlidūhum ṡamānīna jaldataw wa lā taqbalū lahum syahādatan abadā(n), wa ulā'ika humul-fāsiqūn(a).

۽ جيڪي پاڪدامن عورتن تي زنا جي تهمت لڳائين ٿا ۽ چار شاهد نه آڻين ٿا، انهن کي اسي ڀيرا ڪوڙا هڻو ۽ ڪڏهن به انهن جي شاهدي قبول نه ڪريو، اهي ئي ظالم آهن.

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ وَاَصْلَحُوْاۚ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

illal-lażīna tābū mim ba‘di żālika wa aṣlaḥū, fa innallāha gafūrur raḥīm(un).

سواءِ انهن جي جيڪي ان کان پوءِ توبه ڪن ۽ (پاڻ کي) سڌارين، ته بيشڪ الله بخشڻهار ۽ رحم ڪندڙ آهي.

وَالَّذِيْنَ يَرْمُوْنَ اَزْوَاجَهُمْ وَلَمْ يَكُنْ لَّهُمْ شُهَدَاۤءُ اِلَّآ اَنْفُسُهُمْ فَشَهَادَةُ اَحَدِهِمْ اَرْبَعُ شَهٰدٰتٍۢ بِاللّٰهِ ۙاِنَّهٗ لَمِنَ الصّٰدِقِيْنَ

wal-lażīna yarmūna azwājahum wa lam yakul lahum syuhadā'u illā anfusuhum fa syahādatu aḥadihim arba‘u syahādātim billāh(i), innahū laminaṣ-ṣādiqīn(a).

۽ جيڪي ماڻهو پنهنجين زالن تي (زنا جي) تهمت لڳائين ۽ انهن جو پاڻ کان سواءِ ڪو به شاهد نه هجي، ته انهن مان هر هڪ جي شاهدي چار ڀيرا الله جو قسم کڻڻ آهي ته هو سچ ڳالهائيندڙن مان آهي.

وَالْخَامِسَةُ اَنَّ لَعْنَتَ اللّٰهِ عَلَيْهِ اِنْ كَانَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

wal-khāmisatu anna la‘natallāhi ‘alaihi in kāna minal-kāżibīn(a).

۽ پنجون (قسم) هي آهي ته جيڪڏهن هو ڪوڙن مان آهي ته ان تي الله جي لعنت هوندي.

وَيَدْرَؤُا عَنْهَا الْعَذَابَ اَنْ تَشْهَدَ اَرْبَعَ شَهٰدٰتٍۢ بِاللّٰهِ اِنَّهٗ لَمِنَ الْكٰذِبِيْنَ ۙ

wa yadra'u ‘anhal-‘ażāba an tasyhada arba‘a syahādātim billāhi innahū laminal-kāżibīn(a).

۽ زال سزا کان بچي ويندي جيڪڏهن اها چار ڀيرا الله جو قسم کڻي ته اهو (سندس مڙس) سچ پچ ڪوڙن مان آهي.

وَالْخَامِسَةَ اَنَّ غَضَبَ اللّٰهِ عَلَيْهَآ اِنْ كَانَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

wal-khāmisata anna gaḍaballāhi ‘alaihā in kāna minaṣ-ṣādiqīn(a).

۽ پنجون (قسم) ته جيڪڏهن اهو (زال) سچ ڳالهائيندڙن مان آهي ته الله جو غضب ان (زال) تي پوندو.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ وَاَنَّ اللّٰهَ تَوَّابٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū wa annallāha tawwābun ḥakīm(un).

۽ جيڪڏهن الله جو فضل ۽ سندس رحمت توهان تي نه هجي ها (ته توهان کي تڪليف پهچي ها) ۽ بيشڪ الله توبه قبول ڪندڙ ۽ حڪمت وارو آهي.

اِنَّ الَّذِيْنَ جَاۤءُوْ بِالْاِفْكِ عُصْبَةٌ مِّنْكُمْۗ لَا تَحْسَبُوْهُ شَرًّا لَّكُمْۗ بَلْ هُوَ خَيْرٌ لَّكُمْۗ لِكُلِّ امْرِئٍ مِّنْهُمْ مَّا اكْتَسَبَ مِنَ الْاِثْمِۚ وَالَّذِيْ تَوَلّٰى كِبْرَهٗ مِنْهُمْ لَهٗ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

innal-lażīna jā'ū bil-ifki ‘uṣbatum minkum, lā taḥsabūhu syarral lakum, bal huwa khairul lakum, likullimri'im minhum maktasaba minal-iṡm(i), wal-lażī tawallā kibrahū minhum lahū ‘ażābun ‘aẓīm(un).

بيشڪ، جيڪي ڪوڙي خبر آڻين ٿا، اهي به توهان ۾ آهن. اهو نه سمجهو ته اهو توهان لاءِ خراب آهي، بلڪه اهو توهان لاءِ سٺو آهي. انهن مان هر هڪ کي پنهنجي ڪيل گناهن جو بدلو ملندو. ۽ جيڪو انهن مان (پنهنجن گناهن جو) وڏو حصو وٺندو، ان کي وڏو عذاب ملندو.

لَوْلَآ اِذْ سَمِعْتُمُوْهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُوْنَ وَالْمُؤْمِنٰتُ بِاَنْفُسِهِمْ خَيْرًاۙ وَّقَالُوْا هٰذَآ اِفْكٌ مُّبِيْنٌ

lau lā iż sami‘tumūhu ẓannal-mu'minūna wal-mu'minātu bi'anfusihim khairā(n), wa qālū hāżā ifkum mubīn(un).

جڏهن توهان ڪوڙي خبر ٻڌو ٿا ۽ چئو ٿا ته، "هي (خبر) سچي ڪوڙ آهي"، ته پوءِ ايمان وارا ۽ مؤمن پاڻ تي رحم ڇو نه ٿا ڪن.

لَوْلَا جَاۤءُوْ عَلَيْهِ بِاَرْبَعَةِ شُهَدَاۤءَۚ فَاِذْ لَمْ يَأْتُوْا بِالشُّهَدَاۤءِ فَاُولٰۤىِٕكَ عِنْدَ اللّٰهِ هُمُ الْكٰذِبُوْنَ

lau lā jā'ū ‘alaihi bi'arba‘ati syuhadā'(a), fa iż lam ya'tū bisy-syuhadā'i fa ulā'ika ‘indallāhi humul-kāżibūn(a).

انهن (جن مٿن الزام لڳايو) چار شاهد ڇو نه آندا؟ ڇاڪاڻ ته اهي شاهد نه آندا، اهي الله جي نظر ۾ ڪوڙا آهن.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ لَمَسَّكُمْ فِيْ مَآ اَفَضْتُمْ فِيْهِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū fid-dun-yā wal-ākhirati lamassakum fīmā afaḍtum fīhi ‘ażābun ‘aẓīm(un).

۽ جيڪڏهن الله جو فضل ۽ سندس رحمت دنيا ۽ آخرت ۾ توهان تي نه هجي ها ته توهان جي ڳالهين (ڪوڙي خبر) جي ڪري توهان کي وڏو عذاب پهچي ها.

اِذْ تَلَقَّوْنَهٗ بِاَلْسِنَتِكُمْ وَتَقُوْلُوْنَ بِاَفْوَاهِكُمْ مَّا لَيْسَ لَكُمْ بِهٖ عِلْمٌ وَّتَحْسَبُوْنَهٗ هَيِّنًاۙ وَّهُوَ عِنْدَ اللّٰهِ عَظِيْمٌ ۚ

iż talaqqaunahū bi'alsinatikum wa taqūlūna bi'afwāhikum mā laisa lakum bihī ‘ilmuw wa taḥsabūnahū hayyinā(n), wa huwa ‘indallāhi ‘aẓīm(un).

(ياد ڪريو) جڏهن توهان کي اها (ڪوڙي خبر) زباني طور تي پهتي ۽ توهان پنهنجي واتن سان اهڙي ڳالهه چئي جنهن جو توهان کي ڪو علم نه هو ۽ توهان ان کي معمولي ڳالهه سمجهندا هئا، جڏهن ته الله جي نظر ۾ اها هڪ وڏي ڳالهه هئي.

وَلَوْلَآ اِذْ سَمِعْتُمُوْهُ قُلْتُمْ مَّا يَكُوْنُ لَنَآ اَنْ نَّتَكَلَّمَ بِهٰذَاۖ سُبْحٰنَكَ هٰذَا بُهْتَانٌ عَظِيْمٌ

wa lau lā iż sami‘tumūhu qultum mā yakūnu lanā an natakallama bihāżā, subḥānaka hāżā buhtānun ‘aẓīm(un).

۽ جڏهن توهان اهو ٻڌو ٿا ته ڇو نه ٿا چئو، "اسان لاءِ ان بابت ڳالهائڻ مناسب ناهي. توهان پاڪ آهيو، هي هڪ وڏو ڪوڙ آهي."

يَعِظُكُمُ اللّٰهُ اَنْ تَعُوْدُوْا لِمِثْلِهٖٓ اَبَدًا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ ۚ

ya‘iẓukumullāhu an ta‘ūdū limiṡlihī abadan in kuntum mu'minīn(a).

الله توهان کي ڊيڄاري ٿو ته جيڪڏهن توهان ايمان وارا آهيو ته ٻيهر ڪڏهن به اهو نه ڪريو.

وَيُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa yubayyinullāhu lakumul-āyāt(i), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

۽ الله توهان لاءِ (پنهنجا) آيتون بيان ڪري ٿو، ۽ الله سڀ ڪجهه ڄاڻندڙ ۽ حڪمت وارو آهي.

اِنَّ الَّذِيْنَ يُحِبُّوْنَ اَنْ تَشِيْعَ الْفَاحِشَةُ فِى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌۙ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

innal-lażīna yuḥibbūna an tasyī‘al-fāḥisyatu fil-lażīna āmanū lahum ‘ażābun alīm(un), fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

بيشڪ جيڪي ماڻهو چاهين ٿا ته اهڙين بيوقوفين (ڪوڙين خبرن) کي ايمان وارن ۾ پکڙجي، انهن کي دنيا ۽ آخرت ۾ دردناڪ عذاب ملندو. ۽ الله ڄاڻي ٿو ۽ توهان نٿا ڄاڻو.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ وَاَنَّ اللّٰهَ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū wa annallāha ra'ūfur raḥīm(un).

۽ جيڪڏهن الله جو فضل ۽ رحمت توهان تي نه هجي ها (ته ضرور توهان کي وڏو عذاب پهچندو) بيشڪ الله وڏو مهربان ۽ رحم ڪندڙ آهي.

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ وَمَنْ يَّتَّبِعْ خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِ فَاِنَّهٗ يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِۗ وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ مَا زَكٰى مِنْكُمْ مِّنْ اَحَدٍ اَبَدًاۙ وَّلٰكِنَّ اللّٰهَ يُزَكِّيْ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), wa may yattabi‘ khuṭuwātisy-syaiṭāni fa innahū ya'muru bil-faḥsyā'i wal-munkar(i), wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū mā zakā minkum min aḥadin abadā(n), wa lākinnallāha yuzakkī may yasyā'(u), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

اي ايمان وارؤ! شيطان جي قدمن تي نه هلو، جيڪو شيطان جي قدمن تي هلندو، بيشڪ اهو (شيطان) برائي ۽ بڇڙن ڪمن جو حڪم ڏئي ٿو. جيڪڏهن الله جو فضل ۽ سندس رحمت توهان تي نه هجي ها ته توهان مان ڪو به هميشه لاءِ (انهن برائي ۽ بڇڙن ڪمن کان) پاڪ نه هجي ها، پر الله جنهن کي چاهي ٿو پاڪ ڪري ٿو. ۽ الله ٻڌندڙ ۽ ڄاڻندڙ آهي.

وَلَا يَأْتَلِ اُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ اَنْ يُّؤْتُوْٓا اُولِى الْقُرْبٰى وَالْمَسٰكِيْنَ وَالْمُهٰجِرِيْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۖوَلْيَعْفُوْا وَلْيَصْفَحُوْاۗ اَلَا تُحِبُّوْنَ اَنْ يَّغْفِرَ اللّٰهُ لَكُمْ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa lā ya'tali ulul-faḍli minkum was-sa‘ati ay yu'tū ulil-qurbā wal-masākīna wal-muhājirīna fī sabīlillāh(i), wal ya‘fū wal yaṣfaḥū, alā tuḥibbūna ay yagfirallāhu lakum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).

۽ اوھان مان جيڪي فائدا ۽ موقعا رکن ٿا، سي قسم نه کڻن ته اھي (پنھنجن) مائٽن، مسڪينن ۽ الله جي رستي ۾ ھجرت ڪندڙن کي (مدد) نه ڪندا، ۽ انھن کي معاف ڪرڻ گھرجي ۽ بردباري ڪرڻ گھرجي. ڇا اوھان کي پسند نه آھي ته الله اوھان کي معاف ڪري؟ ۽ الله بخشڻھار ۽ رحم ڪندڙ آھي.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَرْمُوْنَ الْمُحْصَنٰتِ الْغٰفِلٰتِ الْمُؤْمِنٰتِ لُعِنُوْا فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ ۙ

innal-lażīna yarmūnal-muḥṣanātil-gāfilātil-mu'mināti lu‘inū fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa lahum ‘ażābun ‘aẓīm(un).

بيشڪ جيڪي ماڻهو نيڪ عورتن، جيڪي غافل ۽ وفادار آهن (زنا جي) تهمت لڳائين ٿا، انهن تي دنيا ۽ آخرت ۾ لعنت ڪئي ويندي، ۽ انهن کي وڏو عذاب ملندو.

يَّوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ اَلْسِنَتُهُمْ وَاَيْدِيْهِمْ وَاَرْجُلُهُمْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

yauma tasyhadu ‘alaihim alsinatuhum wa aidīhim wa arjuluhum bimā kānū ya‘malūn(a).

جنهن ڏينهن (سندن) زبانون، هٿ ۽ پير انهن جي ڪمن جي شاهدي ڏيندا جيڪي اهي ڪندا هئا.

يَوْمَىِٕذٍ يُّوَفِّيْهِمُ اللّٰهُ دِيْنَهُمُ الْحَقَّ وَيَعْلَمُوْنَ اَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْحَقُّ الْمُبِيْنُ

yauma'iżiy yuwaffīhimullāhu dīnahumul-ḥaqqa wa ya‘lamūna annallāha huwal-ḥaqqul-mubīn(u).

انهيءَ ڏينهن الله انهن لاءِ سندن سچو بدلو پورو ڪندو، ۽ اهي ڄاڻندا ته الله سچو ۽ وضاحت ڪندڙ آهي.

اَلْخَبِيْثٰتُ لِلْخَبِيْثِيْنَ وَالْخَبِيْثُوْنَ لِلْخَبِيْثٰتِۚ وَالطَّيِّبٰتُ لِلطَّيِّبِيْنَ وَالطَّيِّبُوْنَ لِلطَّيِّبٰتِۚ اُولٰۤىِٕكَ مُبَرَّءُوْنَ مِمَّا يَقُوْلُوْنَۗ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّرِزْقٌ كَرِيْمٌ ࣖ

al-khabīṡātu lil-khabīṡīna wal-khabīṡūna lil-khabīṡāt(i), waṭ-ṭayyibātu liṭ-ṭayyibīna waṭ-ṭayyibūna liṭ-ṭayyibāt(i), ulā'ika mubarra'ūna mimmā yaqūlūn(a), lahum magfiratuw wa rizqun karīm(un).

بدڪار عورتون بدڪار مردن لاءِ آهن، ۽ بدڪار مرد بدڪار عورتن لاءِ آهن، ۽ نيڪ عورتون نيڪ مردن لاءِ آهن، ۽ نيڪ مرد نيڪ عورتن لاءِ آهن. اهي انهن الزامن کان پاڪ آهن جيڪي ماڻهو انهن تي لڳائين ٿا. انهن لاءِ معافي ۽ عزت واري روزي (جنت) آهي.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَدْخُلُوْا بُيُوْتًا غَيْرَ بُيُوْتِكُمْ حَتّٰى تَسْتَأْنِسُوْا وَتُسَلِّمُوْا عَلٰٓى اَهْلِهَاۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tadkhulū buyūtan gaira buyūtikum ḥattā tasta'nisū wa tusallimū ‘alā ahlihā, żālikum khairul lakum la‘allakum tażakkarūn(a).

اي ايمان وارؤ! اهڙي گهر ۾ داخل نه ٿيو جيڪو توهان جو نه هجي جيستائين اجازت نه وٺو ۽ گهر وارن کي سلام نه ڪريو، اهو توهان لاءِ بهتر آهي ته جيئن توهان (هميشه) ياد رکو.

فَاِنْ لَّمْ تَجِدُوْا فِيْهَآ اَحَدًا فَلَا تَدْخُلُوْهَا حَتّٰى يُؤْذَنَ لَكُمْ وَاِنْ قِيْلَ لَكُمُ ارْجِعُوْا فَارْجِعُوْا هُوَ اَزْكٰى لَكُمْ ۗوَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ عَلِيْمٌ

fa illam tajidū fīhā aḥadan falā tadkhulūhā ḥattā yu'żana lakum wa in qīla lakumurji‘ū farji‘ū huwa azkā lakum, wallāhu bimā ta‘malūna ‘alīm(un).

۽ جيڪڏهن توهان کي ڪو به اندر نه ملي ته پوءِ جيستائين اجازت نه ملي تيستائين اندر نه وڃو. ۽ جيڪڏهن توهان کي چيو وڃي ته "واپس اچو!" ته پوءِ توهان کي واپس اچڻ ڏيو. اهو توهان لاءِ وڌيڪ پاڪ آهي، ۽ الله توهان جي ڪمن کان واقف آهي.

لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَدْخُلُوْا بُيُوْتًا غَيْرَ مَسْكُوْنَةٍ فِيْهَا مَتَاعٌ لَّكُمْۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا تَكْتُمُوْنَ

laisa ‘alaikum junāḥun an tadkhulū buyūtan gaira maskūnatin fīhā matā‘ul lakum, wallāhu ya‘lamu mā tubdūna wa mā taktumūn(a).

ڪنهن خالي گهر ۾ داخل ٿيڻ ۾ ڪو گناهه ناهي، جنهن ۾ توهان جو ڪو مفاد هجي، الله ڄاڻي ٿو جيڪو ظاهر ڪيو ٿا ۽ جيڪو لڪايو ٿا.

قُلْ لِّلْمُؤْمِنِيْنَ يَغُضُّوْا مِنْ اَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوْا فُرُوْجَهُمْۗ ذٰلِكَ اَزْكٰى لَهُمْۗ اِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌۢ بِمَا يَصْنَعُوْنَ

qul lil-mu'minīna yaguḍḍū min abṡārihim wa yaḥfaẓū furūjahum, żālika azkā lahum, innallāha khabīrum bimā yaṣna‘ūn(a).

ايمان وارن کي چئو ته پنهنجين اکين جي حفاظت ڪن ۽ پنهنجي شرمگاهن جي حفاظت ڪن، اهو انهن لاءِ وڌيڪ پاڪائي وارو آهي، بيشڪ الله انهن جي ڪمن کي ڄاڻندڙ آهي.

وَقُلْ لِّلْمُؤْمِنٰتِ يَغْضُضْنَ مِنْ اَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوْجَهُنَّ وَلَا يُبْدِيْنَ زِيْنَتَهُنَّ اِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلٰى جُيُوْبِهِنَّۖ وَلَا يُبْدِيْنَ زِيْنَتَهُنَّ اِلَّا لِبُعُوْلَتِهِنَّ اَوْ اٰبَاۤىِٕهِنَّ اَوْ اٰبَاۤءِ بُعُوْلَتِهِنَّ اَوْ اَبْنَاۤىِٕهِنَّ اَوْ اَبْنَاۤءِ بُعُوْلَتِهِنَّ اَوْ اِخْوَانِهِنَّ اَوْ بَنِيْٓ اِخْوَانِهِنَّ اَوْ بَنِيْٓ اَخَوٰتِهِنَّ اَوْ نِسَاۤىِٕهِنَّ اَوْ مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُنَّ اَوِ التّٰبِعِيْنَ غَيْرِ اُولِى الْاِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ اَوِ الطِّفْلِ الَّذِيْنَ لَمْ يَظْهَرُوْا عَلٰى عَوْرٰتِ النِّسَاۤءِ ۖوَلَا يَضْرِبْنَ بِاَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِيْنَ مِنْ زِيْنَتِهِنَّۗ وَتُوْبُوْٓا اِلَى اللّٰهِ جَمِيْعًا اَيُّهَ الْمُؤْمِنُوْنَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

wa qul lil-mu'mināti yagḍuḍna min abṡārihinna wa yaḥfaẓna furūjahunna wa lā yubdīna zīnatahunna illā mā ẓahara minhā walyaḍribna bikhumurihinna ‘alā juyūbihinn(a), wa lā yubdīna zīnatahunna illā libu‘ūlatihinna au ābā'ihinna au abnā'ihinna au abnā'i bu‘ūlatihinna au ikhwānihinna au banī ikhwānihinna au nisā'ihinna au mā malakat aimānuhunna awit-tābi‘īna gairi ulil-irbati minar-rijāli awiṭ-ṭiflil-lażīna lam yaẓharū ‘alā ‘aurātin-nisā'(i), wa lā yaḍribna bi'arjulihinna liyu‘lama mā yukhfīna min zīnatihinn(a), wa tūbū ilallāhi jamī‘an ayyuhal-mu'minūna la‘allakum tufliḥūn(a).

۽ ايمان وارين عورتن کي چئو ته پنهنجون نظرون هيٺ رکن ۽ پنهنجي شرمگاهن جي حفاظت ڪن ۽ پنهنجو سينگار ظاهر نه ڪن سواءِ ان جي جيڪو ظاهر ٿئي. ۽ اهي پنهنجي سينن تي پنهنجا پردا وجهي ڇڏين ۽ پنهنجو سينگار ظاهر نه ڪن سواءِ پنهنجن مڙسن، يا پنهنجن پيءُ، يا پنهنجن مڙسن جي پيءُ، يا پنهنجن پٽن، يا پنهنجن مڙسن جي پٽن، يا پنهنجن ڀائرن، يا پنهنجن ڀائرن جي پٽن، يا پنهنجن ڀائٽين جي پٽن، يا پنهنجن عورتن، يا پنهنجن ٻانهن، يا پنهنجن (وڏن) ٻانهن جي جيڪي (عورتن لاءِ) ڪا خواهش نٿا رکن، يا اهي ٻار جيڪي عورتن جي شرمگاهن کي نٿا سمجهن. ۽ اهي پنهنجا پير نه هڻن ته جيئن اهي جيڪو لڪائن ٿا اهو ظاهر ڪن. ۽ اي ايمان وارؤ، الله ڏانهن توبه ڪريو ته جيئن توهان ڪامياب ٿيو.

وَاَنْكِحُوا الْاَيَامٰى مِنْكُمْ وَالصّٰلِحِيْنَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَاِمَاۤىِٕكُمْۗ اِنْ يَّكُوْنُوْا فُقَرَاۤءَ يُغْنِهِمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

wa ankiḥul-ayāmā minkum waṣ-ṣāliḥīna min ‘ibādikum wa imā'ikum, iy yakūnū fuqarā'a yugnihimullāhu min faḍlih(ī), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

۽ جيڪي اوھان مان اڃا تائين اڻ شادي شده آھن تن سان نڪاح ڪريو، ۽ اوھان جي ٻانھن ۽ ٻانھين مان جيڪي (شادي ڪرڻ جي لائق) آھن تن سان پڻ، جيڪڏھن اھي غريب آھن تہ الله پنھنجي فضل سان انھن کي سگھ ڏيندو، ۽ الله (پنھنجي نعمت) وڏي وسعت وارو ۽ ڄاڻندڙ آھي.

وَلْيَسْتَعْفِفِ الَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ نِكَاحًا حَتّٰى يُغْنِيَهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ ۗوَالَّذِيْنَ يَبْتَغُوْنَ الْكِتٰبَ مِمَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ فَكَاتِبُوْهُمْ اِنْ عَلِمْتُمْ فِيْهِمْ خَيْرًا وَّاٰتُوْهُمْ مِّنْ مَّالِ اللّٰهِ الَّذِيْٓ اٰتٰىكُمْ ۗوَلَا تُكْرِهُوْا فَتَيٰتِكُمْ عَلَى الْبِغَاۤءِ اِنْ اَرَدْنَ تَحَصُّنًا لِّتَبْتَغُوْا عَرَضَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَمَنْ يُّكْرِهْهُّنَّ فَاِنَّ اللّٰهَ مِنْۢ بَعْدِ اِكْرَاهِهِنَّ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

walyasta‘fifil-lażīna lā yajidūna nikāḥan ḥattā yugniyahumullāhu min faḍlih(ī), wal-lażīna yabtagūnal-kitāba mimmā malakat aimānukum fa kātibūhum in ‘alimtum fīhim khairaw wa ātūhum mim mālillāhil-lażī ātākum, wa lā tukrihū fatayātikum ‘alal-bigā'i in aradna taḥaṣṣunal litabtagū ‘araḍal-ḥayātid-dun-yā, wa may yukrihhunna fa innallāha mim ba‘di ikrāhihinna gafūrur raḥīm(un).

۽ جيڪي شادي ڪرڻ جي قابل نه آهن، انهن کي گهرجي ته پنهنجي پاڪدامني کي برقرار رکن، جيستائين الله انهن کي پنهنجي فضل سان طاقت نه ڏئي. ۽ جيڪڏهن توهان جا ٻانها (آزادي) چاهين ٿا، ته انهن سان عهد ڪريو، جيڪڏهن توهان ڄاڻو ٿا ته انهن ۾ ڀلائي آهي، ۽ انهن کي الله جي خزانن مان ڪجهه ڏيو جيڪو هن توهان کي ڏنو آهي. ۽ پنهنجين ٻانهين کي زنا ڪرڻ تي مجبور نه ڪريو، جڏهن ته اهي پاڻ پاڪائي چاهين ٿيون، ڇاڪاڻ ته توهان دنياوي منافعو حاصل ڪرڻ چاهيو ٿا. جيڪو به انهن کي مجبور ڪري ٿو، ته بيشڪ الله انهن جي مجبور ٿيڻ کان پوءِ معاف ڪندڙ ۽ رحم ڪندڙ آهي.

وَلَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكُمْ اٰيٰتٍ مُّبَيِّنٰتٍ وَّمَثَلًا مِّنَ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَ ࣖ

wa laqad anzalnā ilaikum āyātim mubayyinātiw wa maṡalam minal-lażīna khalau min qablikum wa mau‘iẓatal lil-muttaqīn(a).

۽ بيشڪ، اسان توهان تي وضاحت واريون آيتون ۽ توهان کان اڳين جا مثال ۽ پرهيزگارن لاءِ نصيحت نازل ڪيون آهن.

۞ اَللّٰهُ نُوْرُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ مَثَلُ نُوْرِهٖ كَمِشْكٰوةٍ فِيْهَا مِصْبَاحٌۗ اَلْمِصْبَاحُ فِيْ زُجَاجَةٍۗ اَلزُّجَاجَةُ كَاَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُّوْقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُّبٰرَكَةٍ زَيْتُوْنَةٍ لَّا شَرْقِيَّةٍ وَّلَا غَرْبِيَّةٍۙ يَّكَادُ زَيْتُهَا يُضِيْۤءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌۗ نُوْرٌ عَلٰى نُوْرٍۗ يَهْدِى اللّٰهُ لِنُوْرِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَيَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ لِلنَّاسِۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ۙ

allāhu nūrus-samāwāti wal-arḍ(i), maṡalu nūrihī kamisykātin fīhā miṣbāḥ(un), al-miṣbāḥu fī zujājah(tin), az-zujājatu ka'annahā kaukabun durriyyuy yūqadu min syajaratim mubārakatin zaitūnatil lā syarqiyyatiw wa lā garbiyyah(tin), yakādu zaituhā yuḍī'u wa lau lam tamsashu nār(un), nūrun ‘alā nūr(in), yahdillāhu linūrihī may yasyā'(u), wa yaḍribullāhul-amṡāla lin-nās(i), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

الله آسمانن ۽ زمين جو نور آهي. سندس نور جي مثال هڪ سوراخ وانگر آهي جيڪو گهيرو نٿو ڪري سگهجي، جنهن ۾ هڪ ڏيئو آهي. ان جو ڏيئو شيشي جي ٿانو ۾ آهي، ۽ ان جو شيشي جو ٿانو هڪ چمڪندڙ تاري وانگر آهي، جيڪو هڪ برڪت واري وڻ جي تيل سان روشن ٿئي ٿو، زيتون جو وڻ نه اوڀر جو آهي ۽ نه اولهه جو، جنهن جو تيل (اڪيلو) روشني ڏيڻ تي آهي، جيتوڻيڪ باهه ان کي نه ڇهي. نور تي روشني (طبقاتي طور تي)، الله پنهنجي نور ڏانهن جنهن کي چاهي ٿو هدايت ڪري ٿو، ۽ الله ماڻهن لاءِ مثال بيان ڪري ٿو. ۽ الله هر شيءِ کي ڄاڻندڙ آهي.

فِيْ بُيُوْتٍ اَذِنَ اللّٰهُ اَنْ تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيْهَا اسْمُهٗۙ يُسَبِّحُ لَهٗ فِيْهَا بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ ۙ

fī buyūtin ażinallāhu an turfa‘a wa yużkara fīhasmuh(ū), yusabbiḥu lahū fīhā bil-guduwwi wal-āṣāl(i).

(اهو نور) انهن گهرن ۾ جتي الله حڪم ڏنو آهي ته سندس نالي جي تسبيح ۽ ذڪر ڪريو، اتي صبح ۽ شام سندس نالي جي تسبيح (پاڪائي) ڪريو،

رِجَالٌ لَّا تُلْهِيْهِمْ تِجَارَةٌ وَّلَا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللّٰهِ وَاِقَامِ الصَّلٰوةِ وَاِيْتَاۤءِ الزَّكٰوةِ ۙيَخَافُوْنَ يَوْمًا تَتَقَلَّبُ فِيْهِ الْقُلُوْبُ وَالْاَبْصَارُ ۙ

rijālul lā tulhīhim tijāratuw wa lā bai‘un ‘an żikrillāhi wa iqāmiṣ-ṣalāti wa ītā'iz-zakāh(ti), yakhāfūna yauman tataqallabu fīhil-qulūbu wal-abṣār(u).

جيڪي واپار ۽ خريد و فروخت ۾ الله جي ياد ڪرڻ، نماز پڙهڻ ۽ زڪوات ڏيڻ کان غافل نه آهن، اهي ان ڏينهن کان ڊڄن ٿا جڏهن سندن دليون ۽ اکيون ڌڏي وينديون (قيامت جو ڏينهن).

لِيَجْزِيَهُمُ اللّٰهُ اَحْسَنَ مَا عَمِلُوْا وَيَزِيْدَهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۗ وَاللّٰهُ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

liyajziyahumullāhu aḥsana mā ‘amilū wa yazīduhum min faḍlih(ī), wallāhu yarzuqu may yasyā'u bigairi ḥisāb(in).

(انهن اهو ڪيو) ته جيئن الله انهن کي انهن جي عملن کان بهتر بدلو ڏئي، ۽ ته جيئن هو انهن تي پنهنجو فضل وڌائي. ۽ الله جنهن کي چاهي ٿو بي حساب رزق ڏئي ٿو.

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَعْمَالُهُمْ كَسَرَابٍۢ بِقِيْعَةٍ يَّحْسَبُهُ الظَّمْاٰنُ مَاۤءًۗ حَتّٰىٓ اِذَا جَاۤءَهٗ لَمْ يَجِدْهُ شَيْـًٔا وَّوَجَدَ اللّٰهَ عِنْدَهٗ فَوَفّٰىهُ حِسَابَهٗ ۗ وَاللّٰهُ سَرِيْعُ الْحِسَابِ ۙ

wal-lażīna kafarū a‘māluhum kasarābim biqī‘atiy yaḥsabuhuẓ-ẓam'ānu mā'ā(n), ḥattā iżā jā'ahū lam yajidhu syai'aw wa wajadallāha ‘indahū fa waffāhu ḥisābah(ū), wallāhu sarī‘ul-ḥisāb(i).

۽ جيڪي ڪافر آهن، انهن جا عمل هڪ ميدان ۾ سراب وانگر آهن، جنهن کي اڃايل ماڻهو پاڻي سمجهن ٿا، پر جڏهن اهي ان وٽ اچن ٿا ته اتي ڪجهه به ناهي. ۽ اهي پنهنجي لاءِ الله جو حڪم ڏسن ٿا. پوءِ الله انهن کي انهن جو حساب ڏيندو، ۽ الله جلد حساب ڪندڙ آهي.

اَوْ كَظُلُمٰتٍ فِيْ بَحْرٍ لُّجِّيٍّ يَّغْشٰىهُ مَوْجٌ مِّنْ فَوْقِهٖ مَوْجٌ مِّنْ فَوْقِهٖ سَحَابٌۗ ظُلُمٰتٌۢ بَعْضُهَا فَوْقَ بَعْضٍۗ اِذَآ اَخْرَجَ يَدَهٗ لَمْ يَكَدْ يَرٰىهَاۗ وَمَنْ لَّمْ يَجْعَلِ اللّٰهُ لَهٗ نُوْرًا فَمَا لَهٗ مِنْ نُّوْرٍ ࣖ

au kaẓulumātin fī baḥril lujjiyyiy yagsyāhu maujum min fauqihī maujum min fauqihī saḥāb(un), ẓulumātum ba‘ḍuhā fauqa ba‘ḍ(in), iżā akhraja yadahū lam yakad yarāhā, wa mal lam yaj‘alillāhu lahū nūran famā lahū min nūr(in).

يا (ڪافرن جي حالت) هڪ گهري سمنڊ ۾ مڪمل اوندهه وانگر آهي، جيڪو هڪ کان پوءِ هڪ لهر سان ڍڪيل آهي، جنهن جي مٿان (ٻيهر) ڪارا ڪڪر آهن. اهو تہن ۾ گهيرو اوندهه آهي. جڏهن هو پنهنجو هٿ ڪڍي ٿو ته ان کي مشڪل سان ڏسي سگهي ٿو. جنهن کي الله طرفان روشني (هدايت) نه ڏني وڃي، ته ان وٽ ذري گهٽ به روشني ناهي.

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يُسَبِّحُ لَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَالطَّيْرُ صٰۤفّٰتٍۗ كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلَاتَهٗ وَتَسْبِيْحَهٗۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۢ بِمَا يَفْعَلُوْنَ

alam tara annallāha yusabbiḥu lahū man fis-samāwāti wal-arḍi waṭ-ṭairu ṣāffāt(in), kullun qad ‘alima ṣalātahū wa tasbīḥah(ū), wallāhu ‘alīmum bimā yaf‘alūn(a).

ڇا توهان (محمد ﷺ) نٿا ڄاڻو ته آسمانن ۽ زمين ۾ سڀ ڪجهه الله جو آهي، ۽ پکي به جيڪي پنهنجا پر پکيڙيندا آهن، انهن مان هر هڪ واقعي ڄاڻي ٿو ته ڪيئن دعا گهري ۽ تسبيح ڪري. الله انهن جي ڪمن کي ڄاڻندڙ آهي.

وَلِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ وَاِلَى اللّٰهِ الْمَصِيْرُ

wa lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), wa ilallāhil-maṣīr(u).

۽ آسمانن ۽ زمين جي بادشاهي الله جي آهي ۽ الله ڏانهن ئي (سڀ مخلوق) موٽندي.

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يُزْجِيْ سَحَابًا ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهٗ ثُمَّ يَجْعَلُهٗ رُكَامًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلٰلِهٖۚ وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ جِبَالٍ فِيْهَا مِنْۢ بَرَدٍ فَيُصِيْبُ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَصْرِفُهٗ عَنْ مَّنْ يَّشَاۤءُۗ يَكَادُ سَنَا بَرْقِهٖ يَذْهَبُ بِالْاَبْصَارِ ۗ

alam tara annallāha yuzjī saḥāban ṡumma yu'allifu bainahū ṡumma yaj‘aluhū rukāman fa taral-wadqa yakhruju min khilālih(ī), wa yunazzilu minas-samā'i min jibālin fīhā mim baradin fa yuṣību bihī may yasyā'u wa yaṣrifuhū ‘am may yasyā'(u), yakādu sanā barqihī yażhabu bil-abṣār(i).

ڇا توهان نه ٿا ڏسو ته الله ڪڪرن کي آهستي آهستي هلائي ٿو، پوءِ انهن کي گڏ ڪري ٿو، پوءِ انهن کي ڍير ڪري ٿو، پوءِ توهان ڏسو ٿا ته مينهن ڦاٽن مان نڪرندو آهي ۽ هو آسمان مان برف جا ذرڙا (يعني) جبلن مان نازل ڪري ٿو، پوءِ جنهن تي چاهي ٿو ان کي (برف جا ذرڙا) وجهي ٿو ۽ جنهن کان چاهي ٿو ان کي پري ڪري ٿو. بجلي جي چمڪ ڏسڻ کي ناممڪن بڻائي ڇڏيو.

يُقَلِّبُ اللّٰهُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَعِبْرَةً لِّاُولِى الْاَبْصَارِ

yuqallibullāhul-laila wan-nahār(a), inna fī żālika la‘ibratal li'ulil-abṣār(i).

الله رات ۽ ڏينهن کي تبديل ڪري ٿو، بيشڪ، ان ۾ ضرور انهن لاءِ هڪ سبق آهي جيڪي (تيز) نظر رکن ٿا.

وَاللّٰهُ خَلَقَ كُلَّ دَاۤبَّةٍ مِّنْ مَّاۤءٍۚ فَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰى بَطْنِهٖۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰى رِجْلَيْنِۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰٓى اَرْبَعٍۗ يَخْلُقُ اللّٰهُ مَا يَشَاۤءُۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wallāhu khalaqa kulla dābbatim mim mā'(in), fa minhum may yamsyī ‘alā baṭinih(ī), wa minhum may yamsyī ‘alā rijlain(i), wa minhum may yamsyī ‘alā arba‘(in), yakhluqullāhu mā yasyā'(u), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

۽ الله هر قسم جا جانور پاڻيءَ مان پيدا ڪيا آهن، انهن مان ڪجهه پيٽ تي رڙيون ڪندا آهن، ۽ ڪجهه ٻن پيرن تي هلندا آهن، ۽ ڪجهه چئن پيرن تي هلندا آهن، الله جيڪو چاهي ٿو پيدا ڪري ٿو، بيشڪ الله هر شيءِ تي قادر آهي.

لَقَدْ اَنْزَلْنَآ اٰيٰتٍ مُّبَيِّنٰتٍۗ وَاللّٰهُ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

laqad anzalnā āyātim mubayyināt(in), wallāhu yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

بيشڪ اسان وضاحت واريون آيتون نازل ڪيون آهن، ۽ الله جنهن کي چاهي ٿو سڌي رستي ڏانهن هدايت ڪري ٿو.

وَيَقُوْلُوْنَ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَبِالرَّسُوْلِ وَاَطَعْنَا ثُمَّ يَتَوَلّٰى فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَۗ وَمَآ اُولٰۤىِٕكَ بِالْمُؤْمِنِيْنَ

wa yaqūlūna āmannā billāhi wa bir-rasūli wa aṭa‘nā ṡumma yatawallā farīqum minhum mim ba‘di żālik(a), wa mā ulā'ika bil-mu'minīn(a).

۽ اهي (منافق) چون ٿا ته اسان الله ۽ رسول تي ايمان آندو آهي ۽ اسان انهن جي فرمانبرداري ڪئي آهي، پوءِ انهن مان هڪ ٽولي ان کان پوءِ ڦري وڃي ٿي، اهي ايمان وارا نه آهن.

وَاِذَا دُعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

wa iżā du‘ū ilallāhi wa rasūlihī liyaḥkuma bainahum iżā farīqum minhum mu‘riḍūn(a).

۽ جڏهن انهن کي الله ۽ سندس رسول ڏانهن سڏيو ويو ته جيئن (رسول) انهن جي وچ ۾ فيصلو ڪري، اوچتو انهن مان ڪن ماڻهن انڪار ڪيو.

وَاِنْ يَّكُنْ لَّهُمُ الْحَقُّ يَأْتُوْٓا اِلَيْهِ مُذْعِنِيْنَ

wa iy yakul lahumul-ḥaqqu ya'tū ilaihi muż‘inīn(a).

پر جيڪڏهن سچائي انهن جي طرف هئي ته اهي فرمانبرداري سان ان (رسول) وٽ آيا.

اَفِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ اَمِ ارْتَابُوْٓا اَمْ يَخَافُوْنَ اَنْ يَّحِيْفَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ وَرَسُوْلُهٗ ۗبَلْ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ ࣖ

afī qulūbihim maraḍun amirtābū am yakhāfūna ay yaḥīfallāhu ‘alaihim wa rasūluh(ū), bal ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

ڇا انهن جي دلين ۾ بيماري آهي، يا اهي شڪ ۾ آهن، يا اهي ڊڄن ٿا ته الله ۽ سندس رسول انهن سان ظلم ڪندا؟ بيشڪ اهي ئي ظالم آهن.

اِنَّمَا كَانَ قَوْلَ الْمُؤْمِنِيْنَ اِذَا دُعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ اَنْ يَّقُوْلُوْا سَمِعْنَا وَاَطَعْنَاۗ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

innamā kāna qaulal-mu'minīna iżā du‘ū ilallāhi wa rasūlihī liyaḥkuma bainahum ay yaqūlū sami‘nā wa aṭa‘nā, wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

ايمان وارن جو قول صرف هي آهي ته جڏهن انهن کي الله ۽ سندس رسول ڏانهن سڏيو ويندو آهي ته رسول انهن جي وچ ۾ فيصلو ڪري ته اهي چون ٿا ته اسان ٻڌو ۽ اطاعت ڪئي ۽ اهي ئي خوش نصيب ماڻهو آهن.

وَمَنْ يُّطِعِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَيَخْشَ اللّٰهَ وَيَتَّقْهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفَاۤىِٕزُوْنَ

wa may yuṭi‘illāha wa rasūlahū wa yakhsyallāha wa yattaqhi fa ulā'ika humul-fā'izūn(a).

۽ جيڪو به الله ۽ سندس رسول جي فرمانبرداري ڪندو ۽ الله کان ڊڄندو ۽ ان لاءِ هڪجهڙو رهندو، اهي ئي ماڻهو آهن جيڪي ڪامياب ٿيندا.

۞ وَاَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْ لَىِٕنْ اَمَرْتَهُمْ لَيَخْرُجُنَّۗ قُلْ لَّا تُقْسِمُوْاۚ طَاعَةٌ مَّعْرُوْفَةٌ ۗاِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ

wa aqsamū billāhi jahda aimānihim la'in amartahum layakhrujunn(a), qul lā tuqsimū, ṭā‘atum ma‘rūfah(tun), innallāha khabīrum bimā ta‘malūn(a).

۽ انهن الله جو قسم کنيو ته جيڪڏهن توهان انهن کي جنگ ڪرڻ لاءِ چئو ٿا ته اهي ضرور ويندا. (محمد ﷺ) چئو ته قسم نه کڻو، (ڇاڪاڻ ته جيڪو ضروري آهي) اهو سٺي اطاعت آهي. بيشڪ الله توهان جي ڪمن کان تمام گهڻو خبردار آهي.

قُلْ اَطِيْعُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَۚ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا عَلَيْهِ مَا حُمِّلَ وَعَلَيْكُمْ مَّا حُمِّلْتُمْۗ وَاِنْ تُطِيْعُوْهُ تَهْتَدُوْاۗ وَمَا عَلَى الرَّسُوْلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

qul aṭī‘ullāha wa aṭī‘ur-rasūl(a), fa in tawallau fa innamā ‘alaihi mā ḥummila wa ‘alaikum mā ḥummiltum, wa in tuṭī‘ūhu tahtadū, wa mā ‘alar rasūli illal-balāgul-mubīn(u).

چؤ ته الله جي فرمانبرداري ڪريو ۽ رسول جي فرمانبرداري ڪريو، جيڪڏهن توهان منهن موڙيو ته پوءِ رسول (محمد) جو فرض صرف اهو آهي جيڪو هن تي فرض ڪيو ويو آهي، ۽ توهان جو فرض صرف اهو آهي جيڪو توهان تي فرض ڪيو ويو آهي. جيڪڏهن توهان سندس فرمانبرداري ڪندا ته ضرور هدايت حاصل ڪندا. رسول جو فرض صرف (الله جو پيغام) صاف صاف پهچائڻ آهي.

وَعَدَ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِى الْاَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۖ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِيْنَهُمُ الَّذِى ارْتَضٰى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ خَوْفِهِمْ اَمْنًاۗ يَعْبُدُوْنَنِيْ لَا يُشْرِكُوْنَ بِيْ شَيْـًٔاۗ وَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذٰلِكَ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

wa‘adallāhul-lażīna āmanū minkum wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti layastakhlifannahum fil-arḍi kamastakhlafal-lażīna min qablihim, wa layumakkinanna lahum dīnahumul-lażirtaḍā lahum wa layubaddilannahum mim ba‘di khaufihim amnā(n), ya‘budūnanī lā yusyrikūna bī syai'ā(n), wa man kafara ba‘da żālika fa ulā'ika humul-fāsiqūn(a).

الله اوھان مان جيڪي ايمان آڻين ٿا ۽ چڱا ڪم ڪن ٿا، تن سان واعدو ڪيو آهي ته هو ضرور انهن کي زمين تي حاڪم بڻائيندو جيئن انهن کان اڳ وارن کي حاڪم بڻايو هو، ۽ ضرور انهن لاءِ اهو دين قائم ڪندو جيڪو هن پسند ڪيو آهي. ۽ هن واقعي انهن جي (حالت) کي خوف کان امن ۾ بدلائي ڇڏيو. اهي (اڃا تائين) منهنجي عبادت ڪن ٿا ۽ مون سان ڪنهن به شيءِ کي شريڪ نه ڪن ٿا. پر جيڪو ان (وعدي) کان پوءِ ڪافر رهي ٿو، اهي ئي ظالم آهن.

وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta wa aṭī‘ur-rasūla la‘allakum turḥamūn(a).

۽ نماز پڙهو، زڪوات ڏيو ۽ رسول (ﷺ) جي فرمانبرداري ڪريو ته جيئن توهان تي رحم ڪيو وڃي.

لَا تَحْسَبَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مُعْجِزِيْنَ فِى الْاَرْضِۚ وَمَأْوٰىهُمُ النَّارُۗ وَلَبِئْسَ الْمَصِيْرُ ࣖ

lā taḥsabannal-lażīna kafarū mu‘jizīna fil-arḍ(i), wa ma'wāhumun-nār(u), wa labi'sal-maṣīr(u).

اهو نه سمجهو ته ڪافر زمين تي الله جي عذاب کان بچي ويندا، ڇو ته انهن جي آخري جاءِ باهه آهي. ۽ اها ڪيتري خراب جاءِ آهي.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِيَسْتَأْذِنْكُمُ الَّذِيْنَ مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ وَالَّذِيْنَ لَمْ يَبْلُغُوا الْحُلُمَ مِنْكُمْ ثَلٰثَ مَرّٰتٍۗ مِنْ قَبْلِ صَلٰوةِ الْفَجْرِ وَحِيْنَ تَضَعُوْنَ ثِيَابَكُمْ مِّنَ الظَّهِيْرَةِ وَمِنْۢ بَعْدِ صَلٰوةِ الْعِشَاۤءِۗ ثَلٰثُ عَوْرٰتٍ لَّكُمْۗ لَيْسَ عَلَيْكُمْ وَلَا عَلَيْهِمْ جُنَاحٌۢ بَعْدَهُنَّۗ طَوَّافُوْنَ عَلَيْكُمْ بَعْضُكُمْ عَلٰى بَعْضٍۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū liyasta'żinkumul-lażīna malakat aimānukum wal-lażīna lam yablugul-ḥuluma minkum ṡalāṡa marrāt(in), min qabli ṣalātil-fajri wa ḥīna taḍa‘ūna ṡiyābakum minaẓ-ẓahīrati wa mim ba‘di ṣalātil-‘isyā'(i), ṡalāṡu ‘aurātil lakum, laisa ‘alaikum wa lā ‘alaihim junāḥum ba‘dahunn(a), ṭawwāfūna ‘alaikum ba‘ḍukum ‘alā ba‘ḍ(in), każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāt(i), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

اي ايمان وارؤ! اوھان جا ٻانھا ۽ ٻانھا ۽ اوھان مان جيڪي اڃا تائين بلوغت کي نه پھتا آھن، ٽي ڀيرا اوھان کان اجازت گھرن: صبح جي نماز کان اڳ، جڏھن اوھين منجهند جو پنھنجا ڪپڙا لاھو ٿا، ۽ شام جي نماز کان پوءِ. اھي ٽي ڀيرا اوھان لاءِ آھن. اوھان تي ۽ انھن تي انھن کان سواءِ ڪو گناھ ڪونھي: اھي اوھان جي خدمت لاءِ ايندا ۽ ويندا آھن، اوھان مان ھڪڙا ٻين تي. اھڙي طرح الله اوھان لاءِ نشانيون بيان ڪري ٿو. ۽ الله ڄاڻندڙ ۽ حڪمت وارو آھي.

وَاِذَا بَلَغَ الْاَطْفَالُ مِنْكُمُ الْحُلُمَ فَلْيَسْتَأْذِنُوْا كَمَا اسْتَأْذَنَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa iżā balagal-aṭfālu minkumul-ḥuluma falyasta'żinū kamasta'żanal-lażīna min qablihim, każālika yubayyinullāhu lakum āyātih(ī),wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

۽ جڏهن توهان جا ٻار بالغ ٿين ته پوءِ انهن کي به اجازت وٺڻ گهرجي، جيئن وڏا ماڻهو اجازت وٺندا آهن. اهڙي طرح الله توهان لاءِ پنهنجون آيتون بيان ڪري ٿو. الله سڀ ڪجهه ڄاڻندڙ ۽ حڪمت وارو آهي.

وَالْقَوَاعِدُ مِنَ النِّسَاۤءِ الّٰتِيْ لَا يَرْجُوْنَ نِكَاحًا فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُنَاحٌ اَنْ يَّضَعْنَ ثِيَابَهُنَّ غَيْرَ مُتَبَرِّجٰتٍۢ بِزِيْنَةٍۗ وَاَنْ يَّسْتَعْفِفْنَ خَيْرٌ لَّهُنَّۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wal-qawā‘idu minan-nisā'il-lātī lā yarjūna nikāḥan fa laisa ‘alaihinna junāḥun ay yaḍa‘na ṡiyābahunna gaira mutabarrijātim bizīnah(tin), wa ay yasta‘fifna khairul lahunn(a), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

۽ ٻڍڙيون عورتون جيڪي (حيض ۽ حمل کان) روڪي چڪيون آهن ۽ جيڪي (هاڻي) شادي ڪرڻ نٿيون چاهين، انهن لاءِ زيور ڏيکارڻ کان سواءِ پنهنجا (ٻاهريون) ڪپڙا لاهڻ ۾ ڪو گناهه ناهي، پر عزت بچائڻ انهن لاءِ بهتر آهي. الله ٻڌندڙ ۽ ڄاڻندڙ آهي.

لَيْسَ عَلَى الْاَعْمٰى حَرَجٌ وَّلَا عَلَى الْاَعْرَجِ حَرَجٌ وَّلَا عَلَى الْمَرِيْضِ حَرَجٌ وَّلَا عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ اَنْ تَأْكُلُوْا مِنْۢ بُيُوْتِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اٰبَاۤىِٕكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اُمَّهٰتِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اِخْوَانِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اَخَوٰتِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اَعْمَامِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ عَمّٰتِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اَخْوَالِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ خٰلٰتِكُمْ اَوْ مَا مَلَكْتُمْ مَّفَاتِحَهٗٓ اَوْ صَدِيْقِكُمْۗ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَأْكُلُوْا جَمِيْعًا اَوْ اَشْتَاتًاۗ فَاِذَا دَخَلْتُمْ بُيُوْتًا فَسَلِّمُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُبٰرَكَةً طَيِّبَةً ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ ࣖ

laisa ‘alal-a‘mā ḥarajuw wa lā ‘alal-a‘raji ḥarajuw wa lā ‘alal-marīḍi ḥarajuw wa lā ‘alā anfusikum an ta'kulū mim buyūtikum au buyūti ābā'ikum au buyūti ummahātikum au buyūti ikhwānikum au buyūti akhawātikum au buyūti a‘māmikum au buyūti ‘ammātikum au buyūti akhwālikum au buyūti khālātikum au mā malaktum mafātiḥahū au ṣadīqikum, laisa ‘alaikum junāḥun an ta'kulū jamī‘an au asytātā(n), fa iżā dakhaltum buyūtan fa sallimū ‘alā anfusikum taḥiyyatam min ‘indillāhi mubārakatan ṭayyibah(tan), każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum ta‘qilūn(a).

انڌن لاءِ ڪا به رڪاوٽ ناهي، نه معذور لاءِ، نه بيمار لاءِ، ۽ نه ئي توهان لاءِ، پنهنجي گهر ۾ يا پنهنجي پيءُ جي گهر ۾، پنهنجي مائرن جي گهر ۾، پنهنجن ڀائرن جي گهر ۾، پنهنجي ڀينرن جي گهر ۾، پنهنجي پيءُ جي ڀائرن جي گهر ۾، پنهنجي مامي جي ڀائرن جي گهر ۾، پنهنجي مامي جي ڀينرن جي گهر ۾، (گهر ۾) جن جون چاٻيون توهان وٽ آهن يا (گهر ۾) توهان جي دوستن لاءِ (انهن سان گڏ) کائڻ ۾ ڪا به رڪاوٽ ناهي. جڏهن توهان گهرن ۾ داخل ٿيو ته توهان کي (رهندڙن کي، جنهن جو مطلب آهي سلام ڪرڻ) پاڻ کي الله جي نعمتن ۽ ڀلائي سان ڀريل سلام سان سلام ڪرڻ گهرجي. اهڙي طرح الله توهان لاءِ (پنهنجي) آيتون بيان ڪري ٿو، ته جيئن توهان سمجهو.

اِنَّمَا الْمُؤْمِنُوْنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَاِذَا كَانُوْا مَعَهٗ عَلٰٓى اَمْرٍ جَامِعٍ لَّمْ يَذْهَبُوْا حَتّٰى يَسْتَأْذِنُوْهُۗ اِنَّ الَّذِيْنَ يَسْتَأْذِنُوْنَكَ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۚ فَاِذَا اسْتَأْذَنُوْكَ لِبَعْضِ شَأْنِهِمْ فَأْذَنْ لِّمَنْ شِئْتَ مِنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمُ اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innamal-mu'minūnal-lażīna āmanū billāhi wa rasūlihī wa iżā kānū ma‘ahū ‘alā amrin jāmi‘il lam yażhabū ḥattā yasta'żinūh(u), innal-lażīna yasta'żinūnaka ulā'ikal-lażīna yu'minūna billāhi wa rasūlih(ī), fa iżasta'żanūka liba‘ḍi sya'nihim fa'żal liman syi'ta minhum wastagfir lahumullāh(a), innallāha gafūrur raḥīm(un).

(معتبر) مؤمن صرف اهي آهن جيڪي الله ۽ سندس رسول (محمد) تي ايمان رکن ٿا، ۽ جڏهن اهي ڪنهن عام ڪم ۾ ساڻس گڏ هوندا آهن، ته ان کان اجازت وٺڻ کان اڳ (الله جي رسول) کي نه ڇڏيندا آهن. بيشڪ جيڪي ماڻهو توهان کان اجازت گهرن ٿا، اهي اهي ماڻهو آهن جيڪي (سچ پچ) الله ۽ سندس رسول تي ايمان رکن ٿا. پوءِ جيڪڏهن اهي ڪنهن ضرورت جي ڪري توهان کان اجازت گهرن ته انهن مان جنهن کي چاهيو اجازت ڏيو ۽ انهن لاءِ الله کان معافي گهرو. بيشڪ الله بخشڻهار، رحم ڪندڙ آهي.

لَا تَجْعَلُوْا دُعَاۤءَ الرَّسُوْلِ بَيْنَكُمْ كَدُعَاۤءِ بَعْضِكُمْ بَعْضًاۗ قَدْ يَعْلَمُ اللّٰهُ الَّذِيْنَ يَتَسَلَّلُوْنَ مِنْكُمْ لِوَاذًاۚ فَلْيَحْذَرِ الَّذِيْنَ يُخَالِفُوْنَ عَنْ اَمْرِهٖٓ اَنْ تُصِيْبَهُمْ فِتْنَةٌ اَوْ يُصِيْبَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

lā taj‘alū du‘ā'ar-rasūli bainakum kadu‘ā'i ba‘ḍikum ba‘ḍā(n), qad ya'lamullāhul-lażīna yatasallalūna minkum liwāżā(n), falyaḥżaril-lażīna yukhālifūna ‘an amrihī an tuṣībahum fitnatun au yuṣībahum ‘ażābun alīm(un).

توهان ۾ رسول (محمد) جي سڏ کي هڪ ٻئي جي سڏ وانگر نه بڻايو، بيشڪ الله انهن کي ڄاڻي ٿو جيڪي توهان مان (پنهنجن دوستن ۾) پناهه وٺي (لڪل) ٻاهر نڪرندا آهن، تنهن ڪري جيڪي سندس رسول جي حڪم جي خلاف ورزي ڪن ٿا انهن کي ڊڄڻ گهرجي ته انهن کي آزمائش ۾ وڌو ويندو يا انهن کي دردناڪ عذاب پهچندو.

اَلَآ اِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قَدْ يَعْلَمُ مَآ اَنْتُمْ عَلَيْهِۗ وَيَوْمَ يُرْجَعُوْنَ اِلَيْهِ فَيُنَبِّئُهُمْ بِمَا عَمِلُوْاۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

alā inna lillāhi mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), qad ya‘lamu mā antum ‘alaih(i), wa yauma yurja‘ūna ilaihi fa yunabbi'uhum bimā ‘amilū, wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

ڄاڻو ته بيشڪ، آسمانن ۽ زمين ۾ جيڪو ڪجهه آهي سو الله جو آهي. هو توهان جي موجوده حال کي ڄاڻي ٿو. ۽ (اهو به ڄاڻو) جنهن ڏينهن (اهي) ان ڏانهن موٽايا ويندا، پوءِ هو انهن کي انهن جي ڪيل ڪمن جي وضاحت ڪندو. ۽ الله هر شيءِ کي ڄاڻندڙ آهي.

سُوْرَةٌ اَنْزَلْنٰهَا وَفَرَضْنٰهَا وَاَنْزَلْنَا فِيْهَآ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍ لَّعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

sūratun anzalnāhā wa faraḍnāhā wa anzalnā fīhā āyātim bayyinātil la‘allakum tażakkarūn(a).

(هي) هڪ سورت آهي جيڪا اسان نازل ڪئي آهي ۽ اسان ان کي فرض ڪيو آهي (قانونن تي عمل ڪرڻ)، ۽ اسان ان ۾ (الله جي عظمت جون) پڌريون نشانيون نازل ڪيون آهن، ته جيئن توهان ياد رکو.

اَلزَّانِيَةُ وَالزَّانِيْ فَاجْلِدُوْا كُلَّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ ۖوَّلَا تَأْخُذْكُمْ بِهِمَا رَأْفَةٌ فِيْ دِيْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۚ وَلْيَشْهَدْ عَذَابَهُمَا طَاۤىِٕفَةٌ مِّنَ الْمُؤْمِنِيْنَ

az-zāniyatu waz-zānī fajlidū kulla wāḥidim minhumā mi'ata jaldah(tan), wa lā ta'khużkum bihimā ra'fatun fī dīnillāhi in kuntum tu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), walyasyhad ‘ażābahumā ṭā'ifatum minal-mu'minīn(a).

زنا ڪندڙ عورت ۽ زنا ڪندڙ عورت، ٻنهي مان هر هڪ کي سؤ دُرا هڻيو، ۽ جيڪڏهن توهان الله ۽ آخرت جي ڏينهن تي ايمان رکو ٿا ته انهن تي رحم نه ڪرڻ گهرجي، ۽ انهن جي سزا تي ايمان وارن جي هڪ جماعت کي حاضر رهڻ گهرجي.

اَلزَّانِيْ لَا يَنْكِحُ اِلَّا زَانِيَةً اَوْ مُشْرِكَةً ۖوَّالزَّانِيَةُ لَا يَنْكِحُهَآ اِلَّا زَانٍ اَوْ مُشْرِكٌ ۚوَحُرِّمَ ذٰلِكَ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ

az-zānī lā yankiḥu illā zāniyatan au musyrikah(tan), waz-zāniyatu lā yankiḥuhā illā zānin au musyrik(un), wa ḥurrima żālika ‘alal-mu'minīn(a).

زنا ڪندڙ مرد زنا ڪندڙ عورت يا مشرڪ عورت کان سواءِ نڪاح نٿو ڪري سگهي، ۽ زنا ڪندڙ عورت زنا ڪندڙ مرد يا مشرڪ مرد کان سواءِ نڪاح نٿي ڪري سگهي، ۽ اهو ايمان وارن تي حرام آهي.

وَالَّذِيْنَ يَرْمُوْنَ الْمُحْصَنٰتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوْا بِاَرْبَعَةِ شُهَدَاۤءَ فَاجْلِدُوْهُمْ ثَمٰنِيْنَ جَلْدَةً وَّلَا تَقْبَلُوْا لَهُمْ شَهَادَةً اَبَدًاۚ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ ۙ

wal-lażīna yarmūnal-muḥṣanāti ṡumma lam ya'tū bi'arba‘ati syuhadā'a fajlidūhum ṡamānīna jaldataw wa lā taqbalū lahum syahādatan abadā(n), wa ulā'ika humul-fāsiqūn(a).

۽ جيڪي پاڪدامن عورتن تي زنا جي تهمت لڳائين ٿا ۽ چار شاهد نه آڻين ٿا، انهن کي اسي ڀيرا ڪوڙا هڻو ۽ ڪڏهن به انهن جي شاهدي قبول نه ڪريو، اهي ئي ظالم آهن.

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ وَاَصْلَحُوْاۚ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

illal-lażīna tābū mim ba‘di żālika wa aṣlaḥū, fa innallāha gafūrur raḥīm(un).

سواءِ انهن جي جيڪي ان کان پوءِ توبه ڪن ۽ (پاڻ کي) سڌارين، ته بيشڪ الله بخشڻهار ۽ رحم ڪندڙ آهي.

وَالَّذِيْنَ يَرْمُوْنَ اَزْوَاجَهُمْ وَلَمْ يَكُنْ لَّهُمْ شُهَدَاۤءُ اِلَّآ اَنْفُسُهُمْ فَشَهَادَةُ اَحَدِهِمْ اَرْبَعُ شَهٰدٰتٍۢ بِاللّٰهِ ۙاِنَّهٗ لَمِنَ الصّٰدِقِيْنَ

wal-lażīna yarmūna azwājahum wa lam yakul lahum syuhadā'u illā anfusuhum fa syahādatu aḥadihim arba‘u syahādātim billāh(i), innahū laminaṣ-ṣādiqīn(a).

۽ جيڪي ماڻهو پنهنجين زالن تي (زنا جي) تهمت لڳائين ۽ انهن جو پاڻ کان سواءِ ڪو به شاهد نه هجي، ته انهن مان هر هڪ جي شاهدي چار ڀيرا الله جو قسم کڻڻ آهي ته هو سچ ڳالهائيندڙن مان آهي.

وَالْخَامِسَةُ اَنَّ لَعْنَتَ اللّٰهِ عَلَيْهِ اِنْ كَانَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

wal-khāmisatu anna la‘natallāhi ‘alaihi in kāna minal-kāżibīn(a).

۽ پنجون (قسم) هي آهي ته جيڪڏهن هو ڪوڙن مان آهي ته ان تي الله جي لعنت هوندي.

وَيَدْرَؤُا عَنْهَا الْعَذَابَ اَنْ تَشْهَدَ اَرْبَعَ شَهٰدٰتٍۢ بِاللّٰهِ اِنَّهٗ لَمِنَ الْكٰذِبِيْنَ ۙ

wa yadra'u ‘anhal-‘ażāba an tasyhada arba‘a syahādātim billāhi innahū laminal-kāżibīn(a).

۽ زال سزا کان بچي ويندي جيڪڏهن اها چار ڀيرا الله جو قسم کڻي ته اهو (سندس مڙس) سچ پچ ڪوڙن مان آهي.

وَالْخَامِسَةَ اَنَّ غَضَبَ اللّٰهِ عَلَيْهَآ اِنْ كَانَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

wal-khāmisata anna gaḍaballāhi ‘alaihā in kāna minaṣ-ṣādiqīn(a).

۽ پنجون (قسم) ته جيڪڏهن اهو (زال) سچ ڳالهائيندڙن مان آهي ته الله جو غضب ان (زال) تي پوندو.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ وَاَنَّ اللّٰهَ تَوَّابٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū wa annallāha tawwābun ḥakīm(un).

۽ جيڪڏهن الله جو فضل ۽ سندس رحمت توهان تي نه هجي ها (ته توهان کي تڪليف پهچي ها) ۽ بيشڪ الله توبه قبول ڪندڙ ۽ حڪمت وارو آهي.

اِنَّ الَّذِيْنَ جَاۤءُوْ بِالْاِفْكِ عُصْبَةٌ مِّنْكُمْۗ لَا تَحْسَبُوْهُ شَرًّا لَّكُمْۗ بَلْ هُوَ خَيْرٌ لَّكُمْۗ لِكُلِّ امْرِئٍ مِّنْهُمْ مَّا اكْتَسَبَ مِنَ الْاِثْمِۚ وَالَّذِيْ تَوَلّٰى كِبْرَهٗ مِنْهُمْ لَهٗ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

innal-lażīna jā'ū bil-ifki ‘uṣbatum minkum, lā taḥsabūhu syarral lakum, bal huwa khairul lakum, likullimri'im minhum maktasaba minal-iṡm(i), wal-lażī tawallā kibrahū minhum lahū ‘ażābun ‘aẓīm(un).

بيشڪ، جيڪي ڪوڙي خبر آڻين ٿا، اهي به توهان ۾ آهن. اهو نه سمجهو ته اهو توهان لاءِ خراب آهي، بلڪه اهو توهان لاءِ سٺو آهي. انهن مان هر هڪ کي پنهنجي ڪيل گناهن جو بدلو ملندو. ۽ جيڪو انهن مان (پنهنجن گناهن جو) وڏو حصو وٺندو، ان کي وڏو عذاب ملندو.

لَوْلَآ اِذْ سَمِعْتُمُوْهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُوْنَ وَالْمُؤْمِنٰتُ بِاَنْفُسِهِمْ خَيْرًاۙ وَّقَالُوْا هٰذَآ اِفْكٌ مُّبِيْنٌ

lau lā iż sami‘tumūhu ẓannal-mu'minūna wal-mu'minātu bi'anfusihim khairā(n), wa qālū hāżā ifkum mubīn(un).

جڏهن توهان ڪوڙي خبر ٻڌو ٿا ۽ چئو ٿا ته، "هي (خبر) سچي ڪوڙ آهي"، ته پوءِ ايمان وارا ۽ مؤمن پاڻ تي رحم ڇو نه ٿا ڪن.

لَوْلَا جَاۤءُوْ عَلَيْهِ بِاَرْبَعَةِ شُهَدَاۤءَۚ فَاِذْ لَمْ يَأْتُوْا بِالشُّهَدَاۤءِ فَاُولٰۤىِٕكَ عِنْدَ اللّٰهِ هُمُ الْكٰذِبُوْنَ

lau lā jā'ū ‘alaihi bi'arba‘ati syuhadā'(a), fa iż lam ya'tū bisy-syuhadā'i fa ulā'ika ‘indallāhi humul-kāżibūn(a).

انهن (جن مٿن الزام لڳايو) چار شاهد ڇو نه آندا؟ ڇاڪاڻ ته اهي شاهد نه آندا، اهي الله جي نظر ۾ ڪوڙا آهن.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ لَمَسَّكُمْ فِيْ مَآ اَفَضْتُمْ فِيْهِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū fid-dun-yā wal-ākhirati lamassakum fīmā afaḍtum fīhi ‘ażābun ‘aẓīm(un).

۽ جيڪڏهن الله جو فضل ۽ سندس رحمت دنيا ۽ آخرت ۾ توهان تي نه هجي ها ته توهان جي ڳالهين (ڪوڙي خبر) جي ڪري توهان کي وڏو عذاب پهچي ها.

اِذْ تَلَقَّوْنَهٗ بِاَلْسِنَتِكُمْ وَتَقُوْلُوْنَ بِاَفْوَاهِكُمْ مَّا لَيْسَ لَكُمْ بِهٖ عِلْمٌ وَّتَحْسَبُوْنَهٗ هَيِّنًاۙ وَّهُوَ عِنْدَ اللّٰهِ عَظِيْمٌ ۚ

iż talaqqaunahū bi'alsinatikum wa taqūlūna bi'afwāhikum mā laisa lakum bihī ‘ilmuw wa taḥsabūnahū hayyinā(n), wa huwa ‘indallāhi ‘aẓīm(un).

(ياد ڪريو) جڏهن توهان کي اها (ڪوڙي خبر) زباني طور تي پهتي ۽ توهان پنهنجي واتن سان اهڙي ڳالهه چئي جنهن جو توهان کي ڪو علم نه هو ۽ توهان ان کي معمولي ڳالهه سمجهندا هئا، جڏهن ته الله جي نظر ۾ اها هڪ وڏي ڳالهه هئي.

وَلَوْلَآ اِذْ سَمِعْتُمُوْهُ قُلْتُمْ مَّا يَكُوْنُ لَنَآ اَنْ نَّتَكَلَّمَ بِهٰذَاۖ سُبْحٰنَكَ هٰذَا بُهْتَانٌ عَظِيْمٌ

wa lau lā iż sami‘tumūhu qultum mā yakūnu lanā an natakallama bihāżā, subḥānaka hāżā buhtānun ‘aẓīm(un).

۽ جڏهن توهان اهو ٻڌو ٿا ته ڇو نه ٿا چئو، "اسان لاءِ ان بابت ڳالهائڻ مناسب ناهي. توهان پاڪ آهيو، هي هڪ وڏو ڪوڙ آهي."

يَعِظُكُمُ اللّٰهُ اَنْ تَعُوْدُوْا لِمِثْلِهٖٓ اَبَدًا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ ۚ

ya‘iẓukumullāhu an ta‘ūdū limiṡlihī abadan in kuntum mu'minīn(a).

الله توهان کي ڊيڄاري ٿو ته جيڪڏهن توهان ايمان وارا آهيو ته ٻيهر ڪڏهن به اهو نه ڪريو.

وَيُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa yubayyinullāhu lakumul-āyāt(i), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

۽ الله توهان لاءِ (پنهنجا) آيتون بيان ڪري ٿو، ۽ الله سڀ ڪجهه ڄاڻندڙ ۽ حڪمت وارو آهي.

اِنَّ الَّذِيْنَ يُحِبُّوْنَ اَنْ تَشِيْعَ الْفَاحِشَةُ فِى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌۙ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

innal-lażīna yuḥibbūna an tasyī‘al-fāḥisyatu fil-lażīna āmanū lahum ‘ażābun alīm(un), fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

بيشڪ جيڪي ماڻهو چاهين ٿا ته اهڙين بيوقوفين (ڪوڙين خبرن) کي ايمان وارن ۾ پکڙجي، انهن کي دنيا ۽ آخرت ۾ دردناڪ عذاب ملندو. ۽ الله ڄاڻي ٿو ۽ توهان نٿا ڄاڻو.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ وَاَنَّ اللّٰهَ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū wa annallāha ra'ūfur raḥīm(un).

۽ جيڪڏهن الله جو فضل ۽ رحمت توهان تي نه هجي ها (ته ضرور توهان کي وڏو عذاب پهچندو) بيشڪ الله وڏو مهربان ۽ رحم ڪندڙ آهي.

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ وَمَنْ يَّتَّبِعْ خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِ فَاِنَّهٗ يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِۗ وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ مَا زَكٰى مِنْكُمْ مِّنْ اَحَدٍ اَبَدًاۙ وَّلٰكِنَّ اللّٰهَ يُزَكِّيْ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), wa may yattabi‘ khuṭuwātisy-syaiṭāni fa innahū ya'muru bil-faḥsyā'i wal-munkar(i), wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū mā zakā minkum min aḥadin abadā(n), wa lākinnallāha yuzakkī may yasyā'(u), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

اي ايمان وارؤ! شيطان جي قدمن تي نه هلو، جيڪو شيطان جي قدمن تي هلندو، بيشڪ اهو (شيطان) برائي ۽ بڇڙن ڪمن جو حڪم ڏئي ٿو. جيڪڏهن الله جو فضل ۽ سندس رحمت توهان تي نه هجي ها ته توهان مان ڪو به هميشه لاءِ (انهن برائي ۽ بڇڙن ڪمن کان) پاڪ نه هجي ها، پر الله جنهن کي چاهي ٿو پاڪ ڪري ٿو. ۽ الله ٻڌندڙ ۽ ڄاڻندڙ آهي.

وَلَا يَأْتَلِ اُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ اَنْ يُّؤْتُوْٓا اُولِى الْقُرْبٰى وَالْمَسٰكِيْنَ وَالْمُهٰجِرِيْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۖوَلْيَعْفُوْا وَلْيَصْفَحُوْاۗ اَلَا تُحِبُّوْنَ اَنْ يَّغْفِرَ اللّٰهُ لَكُمْ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa lā ya'tali ulul-faḍli minkum was-sa‘ati ay yu'tū ulil-qurbā wal-masākīna wal-muhājirīna fī sabīlillāh(i), wal ya‘fū wal yaṣfaḥū, alā tuḥibbūna ay yagfirallāhu lakum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).

۽ اوھان مان جيڪي فائدا ۽ موقعا رکن ٿا، سي قسم نه کڻن ته اھي (پنھنجن) مائٽن، مسڪينن ۽ الله جي رستي ۾ ھجرت ڪندڙن کي (مدد) نه ڪندا، ۽ انھن کي معاف ڪرڻ گھرجي ۽ بردباري ڪرڻ گھرجي. ڇا اوھان کي پسند نه آھي ته الله اوھان کي معاف ڪري؟ ۽ الله بخشڻھار ۽ رحم ڪندڙ آھي.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَرْمُوْنَ الْمُحْصَنٰتِ الْغٰفِلٰتِ الْمُؤْمِنٰتِ لُعِنُوْا فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ ۙ

innal-lażīna yarmūnal-muḥṣanātil-gāfilātil-mu'mināti lu‘inū fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa lahum ‘ażābun ‘aẓīm(un).

بيشڪ جيڪي ماڻهو نيڪ عورتن، جيڪي غافل ۽ وفادار آهن (زنا جي) تهمت لڳائين ٿا، انهن تي دنيا ۽ آخرت ۾ لعنت ڪئي ويندي، ۽ انهن کي وڏو عذاب ملندو.

يَّوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ اَلْسِنَتُهُمْ وَاَيْدِيْهِمْ وَاَرْجُلُهُمْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

yauma tasyhadu ‘alaihim alsinatuhum wa aidīhim wa arjuluhum bimā kānū ya‘malūn(a).

جنهن ڏينهن (سندن) زبانون، هٿ ۽ پير انهن جي ڪمن جي شاهدي ڏيندا جيڪي اهي ڪندا هئا.

يَوْمَىِٕذٍ يُّوَفِّيْهِمُ اللّٰهُ دِيْنَهُمُ الْحَقَّ وَيَعْلَمُوْنَ اَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْحَقُّ الْمُبِيْنُ

yauma'iżiy yuwaffīhimullāhu dīnahumul-ḥaqqa wa ya‘lamūna annallāha huwal-ḥaqqul-mubīn(u).

انهيءَ ڏينهن الله انهن لاءِ سندن سچو بدلو پورو ڪندو، ۽ اهي ڄاڻندا ته الله سچو ۽ وضاحت ڪندڙ آهي.

اَلْخَبِيْثٰتُ لِلْخَبِيْثِيْنَ وَالْخَبِيْثُوْنَ لِلْخَبِيْثٰتِۚ وَالطَّيِّبٰتُ لِلطَّيِّبِيْنَ وَالطَّيِّبُوْنَ لِلطَّيِّبٰتِۚ اُولٰۤىِٕكَ مُبَرَّءُوْنَ مِمَّا يَقُوْلُوْنَۗ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّرِزْقٌ كَرِيْمٌ ࣖ

al-khabīṡātu lil-khabīṡīna wal-khabīṡūna lil-khabīṡāt(i), waṭ-ṭayyibātu liṭ-ṭayyibīna waṭ-ṭayyibūna liṭ-ṭayyibāt(i), ulā'ika mubarra'ūna mimmā yaqūlūn(a), lahum magfiratuw wa rizqun karīm(un).

بدڪار عورتون بدڪار مردن لاءِ آهن، ۽ بدڪار مرد بدڪار عورتن لاءِ آهن، ۽ نيڪ عورتون نيڪ مردن لاءِ آهن، ۽ نيڪ مرد نيڪ عورتن لاءِ آهن. اهي انهن الزامن کان پاڪ آهن جيڪي ماڻهو انهن تي لڳائين ٿا. انهن لاءِ معافي ۽ عزت واري روزي (جنت) آهي.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَدْخُلُوْا بُيُوْتًا غَيْرَ بُيُوْتِكُمْ حَتّٰى تَسْتَأْنِسُوْا وَتُسَلِّمُوْا عَلٰٓى اَهْلِهَاۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tadkhulū buyūtan gaira buyūtikum ḥattā tasta'nisū wa tusallimū ‘alā ahlihā, żālikum khairul lakum la‘allakum tażakkarūn(a).

اي ايمان وارؤ! اهڙي گهر ۾ داخل نه ٿيو جيڪو توهان جو نه هجي جيستائين اجازت نه وٺو ۽ گهر وارن کي سلام نه ڪريو، اهو توهان لاءِ بهتر آهي ته جيئن توهان (هميشه) ياد رکو.

فَاِنْ لَّمْ تَجِدُوْا فِيْهَآ اَحَدًا فَلَا تَدْخُلُوْهَا حَتّٰى يُؤْذَنَ لَكُمْ وَاِنْ قِيْلَ لَكُمُ ارْجِعُوْا فَارْجِعُوْا هُوَ اَزْكٰى لَكُمْ ۗوَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ عَلِيْمٌ

fa illam tajidū fīhā aḥadan falā tadkhulūhā ḥattā yu'żana lakum wa in qīla lakumurji‘ū farji‘ū huwa azkā lakum, wallāhu bimā ta‘malūna ‘alīm(un).

۽ جيڪڏهن توهان کي ڪو به اندر نه ملي ته پوءِ جيستائين اجازت نه ملي تيستائين اندر نه وڃو. ۽ جيڪڏهن توهان کي چيو وڃي ته "واپس اچو!" ته پوءِ توهان کي واپس اچڻ ڏيو. اهو توهان لاءِ وڌيڪ پاڪ آهي، ۽ الله توهان جي ڪمن کان واقف آهي.

لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَدْخُلُوْا بُيُوْتًا غَيْرَ مَسْكُوْنَةٍ فِيْهَا مَتَاعٌ لَّكُمْۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا تَكْتُمُوْنَ

laisa ‘alaikum junāḥun an tadkhulū buyūtan gaira maskūnatin fīhā matā‘ul lakum, wallāhu ya‘lamu mā tubdūna wa mā taktumūn(a).

ڪنهن خالي گهر ۾ داخل ٿيڻ ۾ ڪو گناهه ناهي، جنهن ۾ توهان جو ڪو مفاد هجي، الله ڄاڻي ٿو جيڪو ظاهر ڪيو ٿا ۽ جيڪو لڪايو ٿا.

قُلْ لِّلْمُؤْمِنِيْنَ يَغُضُّوْا مِنْ اَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوْا فُرُوْجَهُمْۗ ذٰلِكَ اَزْكٰى لَهُمْۗ اِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌۢ بِمَا يَصْنَعُوْنَ

qul lil-mu'minīna yaguḍḍū min abṡārihim wa yaḥfaẓū furūjahum, żālika azkā lahum, innallāha khabīrum bimā yaṣna‘ūn(a).

ايمان وارن کي چئو ته پنهنجين اکين جي حفاظت ڪن ۽ پنهنجي شرمگاهن جي حفاظت ڪن، اهو انهن لاءِ وڌيڪ پاڪائي وارو آهي، بيشڪ الله انهن جي ڪمن کي ڄاڻندڙ آهي.

وَقُلْ لِّلْمُؤْمِنٰتِ يَغْضُضْنَ مِنْ اَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوْجَهُنَّ وَلَا يُبْدِيْنَ زِيْنَتَهُنَّ اِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلٰى جُيُوْبِهِنَّۖ وَلَا يُبْدِيْنَ زِيْنَتَهُنَّ اِلَّا لِبُعُوْلَتِهِنَّ اَوْ اٰبَاۤىِٕهِنَّ اَوْ اٰبَاۤءِ بُعُوْلَتِهِنَّ اَوْ اَبْنَاۤىِٕهِنَّ اَوْ اَبْنَاۤءِ بُعُوْلَتِهِنَّ اَوْ اِخْوَانِهِنَّ اَوْ بَنِيْٓ اِخْوَانِهِنَّ اَوْ بَنِيْٓ اَخَوٰتِهِنَّ اَوْ نِسَاۤىِٕهِنَّ اَوْ مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُنَّ اَوِ التّٰبِعِيْنَ غَيْرِ اُولِى الْاِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ اَوِ الطِّفْلِ الَّذِيْنَ لَمْ يَظْهَرُوْا عَلٰى عَوْرٰتِ النِّسَاۤءِ ۖوَلَا يَضْرِبْنَ بِاَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِيْنَ مِنْ زِيْنَتِهِنَّۗ وَتُوْبُوْٓا اِلَى اللّٰهِ جَمِيْعًا اَيُّهَ الْمُؤْمِنُوْنَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

wa qul lil-mu'mināti yagḍuḍna min abṡārihinna wa yaḥfaẓna furūjahunna wa lā yubdīna zīnatahunna illā mā ẓahara minhā walyaḍribna bikhumurihinna ‘alā juyūbihinn(a), wa lā yubdīna zīnatahunna illā libu‘ūlatihinna au ābā'ihinna au abnā'ihinna au abnā'i bu‘ūlatihinna au ikhwānihinna au banī ikhwānihinna au nisā'ihinna au mā malakat aimānuhunna awit-tābi‘īna gairi ulil-irbati minar-rijāli awiṭ-ṭiflil-lażīna lam yaẓharū ‘alā ‘aurātin-nisā'(i), wa lā yaḍribna bi'arjulihinna liyu‘lama mā yukhfīna min zīnatihinn(a), wa tūbū ilallāhi jamī‘an ayyuhal-mu'minūna la‘allakum tufliḥūn(a).

۽ ايمان وارين عورتن کي چئو ته پنهنجون نظرون هيٺ رکن ۽ پنهنجي شرمگاهن جي حفاظت ڪن ۽ پنهنجو سينگار ظاهر نه ڪن سواءِ ان جي جيڪو ظاهر ٿئي. ۽ اهي پنهنجي سينن تي پنهنجا پردا وجهي ڇڏين ۽ پنهنجو سينگار ظاهر نه ڪن سواءِ پنهنجن مڙسن، يا پنهنجن پيءُ، يا پنهنجن مڙسن جي پيءُ، يا پنهنجن پٽن، يا پنهنجن مڙسن جي پٽن، يا پنهنجن ڀائرن، يا پنهنجن ڀائرن جي پٽن، يا پنهنجن ڀائٽين جي پٽن، يا پنهنجن عورتن، يا پنهنجن ٻانهن، يا پنهنجن (وڏن) ٻانهن جي جيڪي (عورتن لاءِ) ڪا خواهش نٿا رکن، يا اهي ٻار جيڪي عورتن جي شرمگاهن کي نٿا سمجهن. ۽ اهي پنهنجا پير نه هڻن ته جيئن اهي جيڪو لڪائن ٿا اهو ظاهر ڪن. ۽ اي ايمان وارؤ، الله ڏانهن توبه ڪريو ته جيئن توهان ڪامياب ٿيو.

وَاَنْكِحُوا الْاَيَامٰى مِنْكُمْ وَالصّٰلِحِيْنَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَاِمَاۤىِٕكُمْۗ اِنْ يَّكُوْنُوْا فُقَرَاۤءَ يُغْنِهِمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

wa ankiḥul-ayāmā minkum waṣ-ṣāliḥīna min ‘ibādikum wa imā'ikum, iy yakūnū fuqarā'a yugnihimullāhu min faḍlih(ī), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

۽ جيڪي اوھان مان اڃا تائين اڻ شادي شده آھن تن سان نڪاح ڪريو، ۽ اوھان جي ٻانھن ۽ ٻانھين مان جيڪي (شادي ڪرڻ جي لائق) آھن تن سان پڻ، جيڪڏھن اھي غريب آھن تہ الله پنھنجي فضل سان انھن کي سگھ ڏيندو، ۽ الله (پنھنجي نعمت) وڏي وسعت وارو ۽ ڄاڻندڙ آھي.

وَلْيَسْتَعْفِفِ الَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ نِكَاحًا حَتّٰى يُغْنِيَهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ ۗوَالَّذِيْنَ يَبْتَغُوْنَ الْكِتٰبَ مِمَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ فَكَاتِبُوْهُمْ اِنْ عَلِمْتُمْ فِيْهِمْ خَيْرًا وَّاٰتُوْهُمْ مِّنْ مَّالِ اللّٰهِ الَّذِيْٓ اٰتٰىكُمْ ۗوَلَا تُكْرِهُوْا فَتَيٰتِكُمْ عَلَى الْبِغَاۤءِ اِنْ اَرَدْنَ تَحَصُّنًا لِّتَبْتَغُوْا عَرَضَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَمَنْ يُّكْرِهْهُّنَّ فَاِنَّ اللّٰهَ مِنْۢ بَعْدِ اِكْرَاهِهِنَّ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

walyasta‘fifil-lażīna lā yajidūna nikāḥan ḥattā yugniyahumullāhu min faḍlih(ī), wal-lażīna yabtagūnal-kitāba mimmā malakat aimānukum fa kātibūhum in ‘alimtum fīhim khairaw wa ātūhum mim mālillāhil-lażī ātākum, wa lā tukrihū fatayātikum ‘alal-bigā'i in aradna taḥaṣṣunal litabtagū ‘araḍal-ḥayātid-dun-yā, wa may yukrihhunna fa innallāha mim ba‘di ikrāhihinna gafūrur raḥīm(un).

۽ جيڪي شادي ڪرڻ جي قابل نه آهن، انهن کي گهرجي ته پنهنجي پاڪدامني کي برقرار رکن، جيستائين الله انهن کي پنهنجي فضل سان طاقت نه ڏئي. ۽ جيڪڏهن توهان جا ٻانها (آزادي) چاهين ٿا، ته انهن سان عهد ڪريو، جيڪڏهن توهان ڄاڻو ٿا ته انهن ۾ ڀلائي آهي، ۽ انهن کي الله جي خزانن مان ڪجهه ڏيو جيڪو هن توهان کي ڏنو آهي. ۽ پنهنجين ٻانهين کي زنا ڪرڻ تي مجبور نه ڪريو، جڏهن ته اهي پاڻ پاڪائي چاهين ٿيون، ڇاڪاڻ ته توهان دنياوي منافعو حاصل ڪرڻ چاهيو ٿا. جيڪو به انهن کي مجبور ڪري ٿو، ته بيشڪ الله انهن جي مجبور ٿيڻ کان پوءِ معاف ڪندڙ ۽ رحم ڪندڙ آهي.

وَلَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكُمْ اٰيٰتٍ مُّبَيِّنٰتٍ وَّمَثَلًا مِّنَ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَ ࣖ

wa laqad anzalnā ilaikum āyātim mubayyinātiw wa maṡalam minal-lażīna khalau min qablikum wa mau‘iẓatal lil-muttaqīn(a).

۽ بيشڪ، اسان توهان تي وضاحت واريون آيتون ۽ توهان کان اڳين جا مثال ۽ پرهيزگارن لاءِ نصيحت نازل ڪيون آهن.

۞ اَللّٰهُ نُوْرُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ مَثَلُ نُوْرِهٖ كَمِشْكٰوةٍ فِيْهَا مِصْبَاحٌۗ اَلْمِصْبَاحُ فِيْ زُجَاجَةٍۗ اَلزُّجَاجَةُ كَاَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُّوْقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُّبٰرَكَةٍ زَيْتُوْنَةٍ لَّا شَرْقِيَّةٍ وَّلَا غَرْبِيَّةٍۙ يَّكَادُ زَيْتُهَا يُضِيْۤءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌۗ نُوْرٌ عَلٰى نُوْرٍۗ يَهْدِى اللّٰهُ لِنُوْرِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَيَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ لِلنَّاسِۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ۙ

allāhu nūrus-samāwāti wal-arḍ(i), maṡalu nūrihī kamisykātin fīhā miṣbāḥ(un), al-miṣbāḥu fī zujājah(tin), az-zujājatu ka'annahā kaukabun durriyyuy yūqadu min syajaratim mubārakatin zaitūnatil lā syarqiyyatiw wa lā garbiyyah(tin), yakādu zaituhā yuḍī'u wa lau lam tamsashu nār(un), nūrun ‘alā nūr(in), yahdillāhu linūrihī may yasyā'(u), wa yaḍribullāhul-amṡāla lin-nās(i), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

الله آسمانن ۽ زمين جو نور آهي. سندس نور جي مثال هڪ سوراخ وانگر آهي جيڪو گهيرو نٿو ڪري سگهجي، جنهن ۾ هڪ ڏيئو آهي. ان جو ڏيئو شيشي جي ٿانو ۾ آهي، ۽ ان جو شيشي جو ٿانو هڪ چمڪندڙ تاري وانگر آهي، جيڪو هڪ برڪت واري وڻ جي تيل سان روشن ٿئي ٿو، زيتون جو وڻ نه اوڀر جو آهي ۽ نه اولهه جو، جنهن جو تيل (اڪيلو) روشني ڏيڻ تي آهي، جيتوڻيڪ باهه ان کي نه ڇهي. نور تي روشني (طبقاتي طور تي)، الله پنهنجي نور ڏانهن جنهن کي چاهي ٿو هدايت ڪري ٿو، ۽ الله ماڻهن لاءِ مثال بيان ڪري ٿو. ۽ الله هر شيءِ کي ڄاڻندڙ آهي.

فِيْ بُيُوْتٍ اَذِنَ اللّٰهُ اَنْ تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيْهَا اسْمُهٗۙ يُسَبِّحُ لَهٗ فِيْهَا بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ ۙ

fī buyūtin ażinallāhu an turfa‘a wa yużkara fīhasmuh(ū), yusabbiḥu lahū fīhā bil-guduwwi wal-āṣāl(i).

(اهو نور) انهن گهرن ۾ جتي الله حڪم ڏنو آهي ته سندس نالي جي تسبيح ۽ ذڪر ڪريو، اتي صبح ۽ شام سندس نالي جي تسبيح (پاڪائي) ڪريو،

رِجَالٌ لَّا تُلْهِيْهِمْ تِجَارَةٌ وَّلَا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللّٰهِ وَاِقَامِ الصَّلٰوةِ وَاِيْتَاۤءِ الزَّكٰوةِ ۙيَخَافُوْنَ يَوْمًا تَتَقَلَّبُ فِيْهِ الْقُلُوْبُ وَالْاَبْصَارُ ۙ

rijālul lā tulhīhim tijāratuw wa lā bai‘un ‘an żikrillāhi wa iqāmiṣ-ṣalāti wa ītā'iz-zakāh(ti), yakhāfūna yauman tataqallabu fīhil-qulūbu wal-abṣār(u).

جيڪي واپار ۽ خريد و فروخت ۾ الله جي ياد ڪرڻ، نماز پڙهڻ ۽ زڪوات ڏيڻ کان غافل نه آهن، اهي ان ڏينهن کان ڊڄن ٿا جڏهن سندن دليون ۽ اکيون ڌڏي وينديون (قيامت جو ڏينهن).

لِيَجْزِيَهُمُ اللّٰهُ اَحْسَنَ مَا عَمِلُوْا وَيَزِيْدَهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۗ وَاللّٰهُ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

liyajziyahumullāhu aḥsana mā ‘amilū wa yazīduhum min faḍlih(ī), wallāhu yarzuqu may yasyā'u bigairi ḥisāb(in).

(انهن اهو ڪيو) ته جيئن الله انهن کي انهن جي عملن کان بهتر بدلو ڏئي، ۽ ته جيئن هو انهن تي پنهنجو فضل وڌائي. ۽ الله جنهن کي چاهي ٿو بي حساب رزق ڏئي ٿو.

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَعْمَالُهُمْ كَسَرَابٍۢ بِقِيْعَةٍ يَّحْسَبُهُ الظَّمْاٰنُ مَاۤءًۗ حَتّٰىٓ اِذَا جَاۤءَهٗ لَمْ يَجِدْهُ شَيْـًٔا وَّوَجَدَ اللّٰهَ عِنْدَهٗ فَوَفّٰىهُ حِسَابَهٗ ۗ وَاللّٰهُ سَرِيْعُ الْحِسَابِ ۙ

wal-lażīna kafarū a‘māluhum kasarābim biqī‘atiy yaḥsabuhuẓ-ẓam'ānu mā'ā(n), ḥattā iżā jā'ahū lam yajidhu syai'aw wa wajadallāha ‘indahū fa waffāhu ḥisābah(ū), wallāhu sarī‘ul-ḥisāb(i).

۽ جيڪي ڪافر آهن، انهن جا عمل هڪ ميدان ۾ سراب وانگر آهن، جنهن کي اڃايل ماڻهو پاڻي سمجهن ٿا، پر جڏهن اهي ان وٽ اچن ٿا ته اتي ڪجهه به ناهي. ۽ اهي پنهنجي لاءِ الله جو حڪم ڏسن ٿا. پوءِ الله انهن کي انهن جو حساب ڏيندو، ۽ الله جلد حساب ڪندڙ آهي.

اَوْ كَظُلُمٰتٍ فِيْ بَحْرٍ لُّجِّيٍّ يَّغْشٰىهُ مَوْجٌ مِّنْ فَوْقِهٖ مَوْجٌ مِّنْ فَوْقِهٖ سَحَابٌۗ ظُلُمٰتٌۢ بَعْضُهَا فَوْقَ بَعْضٍۗ اِذَآ اَخْرَجَ يَدَهٗ لَمْ يَكَدْ يَرٰىهَاۗ وَمَنْ لَّمْ يَجْعَلِ اللّٰهُ لَهٗ نُوْرًا فَمَا لَهٗ مِنْ نُّوْرٍ ࣖ

au kaẓulumātin fī baḥril lujjiyyiy yagsyāhu maujum min fauqihī maujum min fauqihī saḥāb(un), ẓulumātum ba‘ḍuhā fauqa ba‘ḍ(in), iżā akhraja yadahū lam yakad yarāhā, wa mal lam yaj‘alillāhu lahū nūran famā lahū min nūr(in).

يا (ڪافرن جي حالت) هڪ گهري سمنڊ ۾ مڪمل اوندهه وانگر آهي، جيڪو هڪ کان پوءِ هڪ لهر سان ڍڪيل آهي، جنهن جي مٿان (ٻيهر) ڪارا ڪڪر آهن. اهو تہن ۾ گهيرو اوندهه آهي. جڏهن هو پنهنجو هٿ ڪڍي ٿو ته ان کي مشڪل سان ڏسي سگهي ٿو. جنهن کي الله طرفان روشني (هدايت) نه ڏني وڃي، ته ان وٽ ذري گهٽ به روشني ناهي.

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يُسَبِّحُ لَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَالطَّيْرُ صٰۤفّٰتٍۗ كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلَاتَهٗ وَتَسْبِيْحَهٗۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۢ بِمَا يَفْعَلُوْنَ

alam tara annallāha yusabbiḥu lahū man fis-samāwāti wal-arḍi waṭ-ṭairu ṣāffāt(in), kullun qad ‘alima ṣalātahū wa tasbīḥah(ū), wallāhu ‘alīmum bimā yaf‘alūn(a).

ڇا توهان (محمد ﷺ) نٿا ڄاڻو ته آسمانن ۽ زمين ۾ سڀ ڪجهه الله جو آهي، ۽ پکي به جيڪي پنهنجا پر پکيڙيندا آهن، انهن مان هر هڪ واقعي ڄاڻي ٿو ته ڪيئن دعا گهري ۽ تسبيح ڪري. الله انهن جي ڪمن کي ڄاڻندڙ آهي.

وَلِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ وَاِلَى اللّٰهِ الْمَصِيْرُ

wa lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), wa ilallāhil-maṣīr(u).

۽ آسمانن ۽ زمين جي بادشاهي الله جي آهي ۽ الله ڏانهن ئي (سڀ مخلوق) موٽندي.

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يُزْجِيْ سَحَابًا ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهٗ ثُمَّ يَجْعَلُهٗ رُكَامًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلٰلِهٖۚ وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ جِبَالٍ فِيْهَا مِنْۢ بَرَدٍ فَيُصِيْبُ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَصْرِفُهٗ عَنْ مَّنْ يَّشَاۤءُۗ يَكَادُ سَنَا بَرْقِهٖ يَذْهَبُ بِالْاَبْصَارِ ۗ

alam tara annallāha yuzjī saḥāban ṡumma yu'allifu bainahū ṡumma yaj‘aluhū rukāman fa taral-wadqa yakhruju min khilālih(ī), wa yunazzilu minas-samā'i min jibālin fīhā mim baradin fa yuṣību bihī may yasyā'u wa yaṣrifuhū ‘am may yasyā'(u), yakādu sanā barqihī yażhabu bil-abṣār(i).

ڇا توهان نه ٿا ڏسو ته الله ڪڪرن کي آهستي آهستي هلائي ٿو، پوءِ انهن کي گڏ ڪري ٿو، پوءِ انهن کي ڍير ڪري ٿو، پوءِ توهان ڏسو ٿا ته مينهن ڦاٽن مان نڪرندو آهي ۽ هو آسمان مان برف جا ذرڙا (يعني) جبلن مان نازل ڪري ٿو، پوءِ جنهن تي چاهي ٿو ان کي (برف جا ذرڙا) وجهي ٿو ۽ جنهن کان چاهي ٿو ان کي پري ڪري ٿو. بجلي جي چمڪ ڏسڻ کي ناممڪن بڻائي ڇڏيو.

يُقَلِّبُ اللّٰهُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَعِبْرَةً لِّاُولِى الْاَبْصَارِ

yuqallibullāhul-laila wan-nahār(a), inna fī żālika la‘ibratal li'ulil-abṣār(i).

الله رات ۽ ڏينهن کي تبديل ڪري ٿو، بيشڪ، ان ۾ ضرور انهن لاءِ هڪ سبق آهي جيڪي (تيز) نظر رکن ٿا.

وَاللّٰهُ خَلَقَ كُلَّ دَاۤبَّةٍ مِّنْ مَّاۤءٍۚ فَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰى بَطْنِهٖۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰى رِجْلَيْنِۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰٓى اَرْبَعٍۗ يَخْلُقُ اللّٰهُ مَا يَشَاۤءُۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wallāhu khalaqa kulla dābbatim mim mā'(in), fa minhum may yamsyī ‘alā baṭinih(ī), wa minhum may yamsyī ‘alā rijlain(i), wa minhum may yamsyī ‘alā arba‘(in), yakhluqullāhu mā yasyā'(u), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

۽ الله هر قسم جا جانور پاڻيءَ مان پيدا ڪيا آهن، انهن مان ڪجهه پيٽ تي رڙيون ڪندا آهن، ۽ ڪجهه ٻن پيرن تي هلندا آهن، ۽ ڪجهه چئن پيرن تي هلندا آهن، الله جيڪو چاهي ٿو پيدا ڪري ٿو، بيشڪ الله هر شيءِ تي قادر آهي.

لَقَدْ اَنْزَلْنَآ اٰيٰتٍ مُّبَيِّنٰتٍۗ وَاللّٰهُ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

laqad anzalnā āyātim mubayyināt(in), wallāhu yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

بيشڪ اسان وضاحت واريون آيتون نازل ڪيون آهن، ۽ الله جنهن کي چاهي ٿو سڌي رستي ڏانهن هدايت ڪري ٿو.

وَيَقُوْلُوْنَ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَبِالرَّسُوْلِ وَاَطَعْنَا ثُمَّ يَتَوَلّٰى فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَۗ وَمَآ اُولٰۤىِٕكَ بِالْمُؤْمِنِيْنَ

wa yaqūlūna āmannā billāhi wa bir-rasūli wa aṭa‘nā ṡumma yatawallā farīqum minhum mim ba‘di żālik(a), wa mā ulā'ika bil-mu'minīn(a).

۽ اهي (منافق) چون ٿا ته اسان الله ۽ رسول تي ايمان آندو آهي ۽ اسان انهن جي فرمانبرداري ڪئي آهي، پوءِ انهن مان هڪ ٽولي ان کان پوءِ ڦري وڃي ٿي، اهي ايمان وارا نه آهن.

وَاِذَا دُعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

wa iżā du‘ū ilallāhi wa rasūlihī liyaḥkuma bainahum iżā farīqum minhum mu‘riḍūn(a).

۽ جڏهن انهن کي الله ۽ سندس رسول ڏانهن سڏيو ويو ته جيئن (رسول) انهن جي وچ ۾ فيصلو ڪري، اوچتو انهن مان ڪن ماڻهن انڪار ڪيو.

وَاِنْ يَّكُنْ لَّهُمُ الْحَقُّ يَأْتُوْٓا اِلَيْهِ مُذْعِنِيْنَ

wa iy yakul lahumul-ḥaqqu ya'tū ilaihi muż‘inīn(a).

پر جيڪڏهن سچائي انهن جي طرف هئي ته اهي فرمانبرداري سان ان (رسول) وٽ آيا.

اَفِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ اَمِ ارْتَابُوْٓا اَمْ يَخَافُوْنَ اَنْ يَّحِيْفَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ وَرَسُوْلُهٗ ۗبَلْ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ ࣖ

afī qulūbihim maraḍun amirtābū am yakhāfūna ay yaḥīfallāhu ‘alaihim wa rasūluh(ū), bal ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

ڇا انهن جي دلين ۾ بيماري آهي، يا اهي شڪ ۾ آهن، يا اهي ڊڄن ٿا ته الله ۽ سندس رسول انهن سان ظلم ڪندا؟ بيشڪ اهي ئي ظالم آهن.

اِنَّمَا كَانَ قَوْلَ الْمُؤْمِنِيْنَ اِذَا دُعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ اَنْ يَّقُوْلُوْا سَمِعْنَا وَاَطَعْنَاۗ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

innamā kāna qaulal-mu'minīna iżā du‘ū ilallāhi wa rasūlihī liyaḥkuma bainahum ay yaqūlū sami‘nā wa aṭa‘nā, wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

ايمان وارن جو قول صرف هي آهي ته جڏهن انهن کي الله ۽ سندس رسول ڏانهن سڏيو ويندو آهي ته رسول انهن جي وچ ۾ فيصلو ڪري ته اهي چون ٿا ته اسان ٻڌو ۽ اطاعت ڪئي ۽ اهي ئي خوش نصيب ماڻهو آهن.

وَمَنْ يُّطِعِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَيَخْشَ اللّٰهَ وَيَتَّقْهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفَاۤىِٕزُوْنَ

wa may yuṭi‘illāha wa rasūlahū wa yakhsyallāha wa yattaqhi fa ulā'ika humul-fā'izūn(a).

۽ جيڪو به الله ۽ سندس رسول جي فرمانبرداري ڪندو ۽ الله کان ڊڄندو ۽ ان لاءِ هڪجهڙو رهندو، اهي ئي ماڻهو آهن جيڪي ڪامياب ٿيندا.

۞ وَاَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْ لَىِٕنْ اَمَرْتَهُمْ لَيَخْرُجُنَّۗ قُلْ لَّا تُقْسِمُوْاۚ طَاعَةٌ مَّعْرُوْفَةٌ ۗاِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ

wa aqsamū billāhi jahda aimānihim la'in amartahum layakhrujunn(a), qul lā tuqsimū, ṭā‘atum ma‘rūfah(tun), innallāha khabīrum bimā ta‘malūn(a).

۽ انهن الله جو قسم کنيو ته جيڪڏهن توهان انهن کي جنگ ڪرڻ لاءِ چئو ٿا ته اهي ضرور ويندا. (محمد ﷺ) چئو ته قسم نه کڻو، (ڇاڪاڻ ته جيڪو ضروري آهي) اهو سٺي اطاعت آهي. بيشڪ الله توهان جي ڪمن کان تمام گهڻو خبردار آهي.

قُلْ اَطِيْعُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَۚ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا عَلَيْهِ مَا حُمِّلَ وَعَلَيْكُمْ مَّا حُمِّلْتُمْۗ وَاِنْ تُطِيْعُوْهُ تَهْتَدُوْاۗ وَمَا عَلَى الرَّسُوْلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

qul aṭī‘ullāha wa aṭī‘ur-rasūl(a), fa in tawallau fa innamā ‘alaihi mā ḥummila wa ‘alaikum mā ḥummiltum, wa in tuṭī‘ūhu tahtadū, wa mā ‘alar rasūli illal-balāgul-mubīn(u).

چؤ ته الله جي فرمانبرداري ڪريو ۽ رسول جي فرمانبرداري ڪريو، جيڪڏهن توهان منهن موڙيو ته پوءِ رسول (محمد) جو فرض صرف اهو آهي جيڪو هن تي فرض ڪيو ويو آهي، ۽ توهان جو فرض صرف اهو آهي جيڪو توهان تي فرض ڪيو ويو آهي. جيڪڏهن توهان سندس فرمانبرداري ڪندا ته ضرور هدايت حاصل ڪندا. رسول جو فرض صرف (الله جو پيغام) صاف صاف پهچائڻ آهي.

وَعَدَ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِى الْاَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۖ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِيْنَهُمُ الَّذِى ارْتَضٰى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ خَوْفِهِمْ اَمْنًاۗ يَعْبُدُوْنَنِيْ لَا يُشْرِكُوْنَ بِيْ شَيْـًٔاۗ وَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذٰلِكَ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

wa‘adallāhul-lażīna āmanū minkum wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti layastakhlifannahum fil-arḍi kamastakhlafal-lażīna min qablihim, wa layumakkinanna lahum dīnahumul-lażirtaḍā lahum wa layubaddilannahum mim ba‘di khaufihim amnā(n), ya‘budūnanī lā yusyrikūna bī syai'ā(n), wa man kafara ba‘da żālika fa ulā'ika humul-fāsiqūn(a).

الله اوھان مان جيڪي ايمان آڻين ٿا ۽ چڱا ڪم ڪن ٿا، تن سان واعدو ڪيو آهي ته هو ضرور انهن کي زمين تي حاڪم بڻائيندو جيئن انهن کان اڳ وارن کي حاڪم بڻايو هو، ۽ ضرور انهن لاءِ اهو دين قائم ڪندو جيڪو هن پسند ڪيو آهي. ۽ هن واقعي انهن جي (حالت) کي خوف کان امن ۾ بدلائي ڇڏيو. اهي (اڃا تائين) منهنجي عبادت ڪن ٿا ۽ مون سان ڪنهن به شيءِ کي شريڪ نه ڪن ٿا. پر جيڪو ان (وعدي) کان پوءِ ڪافر رهي ٿو، اهي ئي ظالم آهن.

وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta wa aṭī‘ur-rasūla la‘allakum turḥamūn(a).

۽ نماز پڙهو، زڪوات ڏيو ۽ رسول (ﷺ) جي فرمانبرداري ڪريو ته جيئن توهان تي رحم ڪيو وڃي.

لَا تَحْسَبَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مُعْجِزِيْنَ فِى الْاَرْضِۚ وَمَأْوٰىهُمُ النَّارُۗ وَلَبِئْسَ الْمَصِيْرُ ࣖ

lā taḥsabannal-lażīna kafarū mu‘jizīna fil-arḍ(i), wa ma'wāhumun-nār(u), wa labi'sal-maṣīr(u).

اهو نه سمجهو ته ڪافر زمين تي الله جي عذاب کان بچي ويندا، ڇو ته انهن جي آخري جاءِ باهه آهي. ۽ اها ڪيتري خراب جاءِ آهي.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِيَسْتَأْذِنْكُمُ الَّذِيْنَ مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ وَالَّذِيْنَ لَمْ يَبْلُغُوا الْحُلُمَ مِنْكُمْ ثَلٰثَ مَرّٰتٍۗ مِنْ قَبْلِ صَلٰوةِ الْفَجْرِ وَحِيْنَ تَضَعُوْنَ ثِيَابَكُمْ مِّنَ الظَّهِيْرَةِ وَمِنْۢ بَعْدِ صَلٰوةِ الْعِشَاۤءِۗ ثَلٰثُ عَوْرٰتٍ لَّكُمْۗ لَيْسَ عَلَيْكُمْ وَلَا عَلَيْهِمْ جُنَاحٌۢ بَعْدَهُنَّۗ طَوَّافُوْنَ عَلَيْكُمْ بَعْضُكُمْ عَلٰى بَعْضٍۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū liyasta'żinkumul-lażīna malakat aimānukum wal-lażīna lam yablugul-ḥuluma minkum ṡalāṡa marrāt(in), min qabli ṣalātil-fajri wa ḥīna taḍa‘ūna ṡiyābakum minaẓ-ẓahīrati wa mim ba‘di ṣalātil-‘isyā'(i), ṡalāṡu ‘aurātil lakum, laisa ‘alaikum wa lā ‘alaihim junāḥum ba‘dahunn(a), ṭawwāfūna ‘alaikum ba‘ḍukum ‘alā ba‘ḍ(in), każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāt(i), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

اي ايمان وارؤ! اوھان جا ٻانھا ۽ ٻانھا ۽ اوھان مان جيڪي اڃا تائين بلوغت کي نه پھتا آھن، ٽي ڀيرا اوھان کان اجازت گھرن: صبح جي نماز کان اڳ، جڏھن اوھين منجهند جو پنھنجا ڪپڙا لاھو ٿا، ۽ شام جي نماز کان پوءِ. اھي ٽي ڀيرا اوھان لاءِ آھن. اوھان تي ۽ انھن تي انھن کان سواءِ ڪو گناھ ڪونھي: اھي اوھان جي خدمت لاءِ ايندا ۽ ويندا آھن، اوھان مان ھڪڙا ٻين تي. اھڙي طرح الله اوھان لاءِ نشانيون بيان ڪري ٿو. ۽ الله ڄاڻندڙ ۽ حڪمت وارو آھي.

وَاِذَا بَلَغَ الْاَطْفَالُ مِنْكُمُ الْحُلُمَ فَلْيَسْتَأْذِنُوْا كَمَا اسْتَأْذَنَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa iżā balagal-aṭfālu minkumul-ḥuluma falyasta'żinū kamasta'żanal-lażīna min qablihim, każālika yubayyinullāhu lakum āyātih(ī),wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

۽ جڏهن توهان جا ٻار بالغ ٿين ته پوءِ انهن کي به اجازت وٺڻ گهرجي، جيئن وڏا ماڻهو اجازت وٺندا آهن. اهڙي طرح الله توهان لاءِ پنهنجون آيتون بيان ڪري ٿو. الله سڀ ڪجهه ڄاڻندڙ ۽ حڪمت وارو آهي.

وَالْقَوَاعِدُ مِنَ النِّسَاۤءِ الّٰتِيْ لَا يَرْجُوْنَ نِكَاحًا فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُنَاحٌ اَنْ يَّضَعْنَ ثِيَابَهُنَّ غَيْرَ مُتَبَرِّجٰتٍۢ بِزِيْنَةٍۗ وَاَنْ يَّسْتَعْفِفْنَ خَيْرٌ لَّهُنَّۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wal-qawā‘idu minan-nisā'il-lātī lā yarjūna nikāḥan fa laisa ‘alaihinna junāḥun ay yaḍa‘na ṡiyābahunna gaira mutabarrijātim bizīnah(tin), wa ay yasta‘fifna khairul lahunn(a), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

۽ ٻڍڙيون عورتون جيڪي (حيض ۽ حمل کان) روڪي چڪيون آهن ۽ جيڪي (هاڻي) شادي ڪرڻ نٿيون چاهين، انهن لاءِ زيور ڏيکارڻ کان سواءِ پنهنجا (ٻاهريون) ڪپڙا لاهڻ ۾ ڪو گناهه ناهي، پر عزت بچائڻ انهن لاءِ بهتر آهي. الله ٻڌندڙ ۽ ڄاڻندڙ آهي.

لَيْسَ عَلَى الْاَعْمٰى حَرَجٌ وَّلَا عَلَى الْاَعْرَجِ حَرَجٌ وَّلَا عَلَى الْمَرِيْضِ حَرَجٌ وَّلَا عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ اَنْ تَأْكُلُوْا مِنْۢ بُيُوْتِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اٰبَاۤىِٕكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اُمَّهٰتِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اِخْوَانِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اَخَوٰتِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اَعْمَامِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ عَمّٰتِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ اَخْوَالِكُمْ اَوْ بُيُوْتِ خٰلٰتِكُمْ اَوْ مَا مَلَكْتُمْ مَّفَاتِحَهٗٓ اَوْ صَدِيْقِكُمْۗ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَأْكُلُوْا جَمِيْعًا اَوْ اَشْتَاتًاۗ فَاِذَا دَخَلْتُمْ بُيُوْتًا فَسَلِّمُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُبٰرَكَةً طَيِّبَةً ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ ࣖ

laisa ‘alal-a‘mā ḥarajuw wa lā ‘alal-a‘raji ḥarajuw wa lā ‘alal-marīḍi ḥarajuw wa lā ‘alā anfusikum an ta'kulū mim buyūtikum au buyūti ābā'ikum au buyūti ummahātikum au buyūti ikhwānikum au buyūti akhawātikum au buyūti a‘māmikum au buyūti ‘ammātikum au buyūti akhwālikum au buyūti khālātikum au mā malaktum mafātiḥahū au ṣadīqikum, laisa ‘alaikum junāḥun an ta'kulū jamī‘an au asytātā(n), fa iżā dakhaltum buyūtan fa sallimū ‘alā anfusikum taḥiyyatam min ‘indillāhi mubārakatan ṭayyibah(tan), każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum ta‘qilūn(a).

انڌن لاءِ ڪا به رڪاوٽ ناهي، نه معذور لاءِ، نه بيمار لاءِ، ۽ نه ئي توهان لاءِ، پنهنجي گهر ۾ يا پنهنجي پيءُ جي گهر ۾، پنهنجي مائرن جي گهر ۾، پنهنجن ڀائرن جي گهر ۾، پنهنجي ڀينرن جي گهر ۾، پنهنجي پيءُ جي ڀائرن جي گهر ۾، پنهنجي مامي جي ڀائرن جي گهر ۾، پنهنجي مامي جي ڀينرن جي گهر ۾، (گهر ۾) جن جون چاٻيون توهان وٽ آهن يا (گهر ۾) توهان جي دوستن لاءِ (انهن سان گڏ) کائڻ ۾ ڪا به رڪاوٽ ناهي. جڏهن توهان گهرن ۾ داخل ٿيو ته توهان کي (رهندڙن کي، جنهن جو مطلب آهي سلام ڪرڻ) پاڻ کي الله جي نعمتن ۽ ڀلائي سان ڀريل سلام سان سلام ڪرڻ گهرجي. اهڙي طرح الله توهان لاءِ (پنهنجي) آيتون بيان ڪري ٿو، ته جيئن توهان سمجهو.

اِنَّمَا الْمُؤْمِنُوْنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَاِذَا كَانُوْا مَعَهٗ عَلٰٓى اَمْرٍ جَامِعٍ لَّمْ يَذْهَبُوْا حَتّٰى يَسْتَأْذِنُوْهُۗ اِنَّ الَّذِيْنَ يَسْتَأْذِنُوْنَكَ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۚ فَاِذَا اسْتَأْذَنُوْكَ لِبَعْضِ شَأْنِهِمْ فَأْذَنْ لِّمَنْ شِئْتَ مِنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمُ اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innamal-mu'minūnal-lażīna āmanū billāhi wa rasūlihī wa iżā kānū ma‘ahū ‘alā amrin jāmi‘il lam yażhabū ḥattā yasta'żinūh(u), innal-lażīna yasta'żinūnaka ulā'ikal-lażīna yu'minūna billāhi wa rasūlih(ī), fa iżasta'żanūka liba‘ḍi sya'nihim fa'żal liman syi'ta minhum wastagfir lahumullāh(a), innallāha gafūrur raḥīm(un).

(معتبر) مؤمن صرف اهي آهن جيڪي الله ۽ سندس رسول (محمد) تي ايمان رکن ٿا، ۽ جڏهن اهي ڪنهن عام ڪم ۾ ساڻس گڏ هوندا آهن، ته ان کان اجازت وٺڻ کان اڳ (الله جي رسول) کي نه ڇڏيندا آهن. بيشڪ جيڪي ماڻهو توهان کان اجازت گهرن ٿا، اهي اهي ماڻهو آهن جيڪي (سچ پچ) الله ۽ سندس رسول تي ايمان رکن ٿا. پوءِ جيڪڏهن اهي ڪنهن ضرورت جي ڪري توهان کان اجازت گهرن ته انهن مان جنهن کي چاهيو اجازت ڏيو ۽ انهن لاءِ الله کان معافي گهرو. بيشڪ الله بخشڻهار، رحم ڪندڙ آهي.

لَا تَجْعَلُوْا دُعَاۤءَ الرَّسُوْلِ بَيْنَكُمْ كَدُعَاۤءِ بَعْضِكُمْ بَعْضًاۗ قَدْ يَعْلَمُ اللّٰهُ الَّذِيْنَ يَتَسَلَّلُوْنَ مِنْكُمْ لِوَاذًاۚ فَلْيَحْذَرِ الَّذِيْنَ يُخَالِفُوْنَ عَنْ اَمْرِهٖٓ اَنْ تُصِيْبَهُمْ فِتْنَةٌ اَوْ يُصِيْبَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

lā taj‘alū du‘ā'ar-rasūli bainakum kadu‘ā'i ba‘ḍikum ba‘ḍā(n), qad ya'lamullāhul-lażīna yatasallalūna minkum liwāżā(n), falyaḥżaril-lażīna yukhālifūna ‘an amrihī an tuṣībahum fitnatun au yuṣībahum ‘ażābun alīm(un).

توهان ۾ رسول (محمد) جي سڏ کي هڪ ٻئي جي سڏ وانگر نه بڻايو، بيشڪ الله انهن کي ڄاڻي ٿو جيڪي توهان مان (پنهنجن دوستن ۾) پناهه وٺي (لڪل) ٻاهر نڪرندا آهن، تنهن ڪري جيڪي سندس رسول جي حڪم جي خلاف ورزي ڪن ٿا انهن کي ڊڄڻ گهرجي ته انهن کي آزمائش ۾ وڌو ويندو يا انهن کي دردناڪ عذاب پهچندو.

اَلَآ اِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قَدْ يَعْلَمُ مَآ اَنْتُمْ عَلَيْهِۗ وَيَوْمَ يُرْجَعُوْنَ اِلَيْهِ فَيُنَبِّئُهُمْ بِمَا عَمِلُوْاۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

alā inna lillāhi mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), qad ya‘lamu mā antum ‘alaih(i), wa yauma yurja‘ūna ilaihi fa yunabbi'uhum bimā ‘amilū, wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

ڄاڻو ته بيشڪ، آسمانن ۽ زمين ۾ جيڪو ڪجهه آهي سو الله جو آهي. هو توهان جي موجوده حال کي ڄاڻي ٿو. ۽ (اهو به ڄاڻو) جنهن ڏينهن (اهي) ان ڏانهن موٽايا ويندا، پوءِ هو انهن کي انهن جي ڪيل ڪمن جي وضاحت ڪندو. ۽ الله هر شيءِ کي ڄاڻندڙ آهي.