حٰمۤ ۚ

Ḥā mīm.

ها مِم

تَنْزِيْلٌ مِّنَ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيْمِ ۚ

tanzīlum minar-raḥmānir-raḥīm(i).

(هي قرآن) الله جي طرفان نازل ٿيو آهي جيڪو وڏو مهربان ۽ رحم وارو آهي.

كِتٰبٌ فُصِّلَتْ اٰيٰتُهٗ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لِّقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَۙ

kitābun fuṣṣilat āyātuhū qur'ānan ‘arabiyyal liqaumiy ya‘lamūn(a).

هڪ ڪتاب جنهن جون آيتون عربي ۾ بيان ڪيون ويون آهن، انهن ماڻهن لاءِ جيڪي ڄاڻ رکن ٿا،

بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًاۚ فَاَعْرَضَ اَكْثَرُهُمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُوْنَ

basyīraw wa nażīrā(n), fa'a‘raḍa akṡaruhum fahum lā yasma‘ūn(a).

جيڪو خوشخبري ۽ ڊيڄاريندڙ آڻيندو هو، پر انهن مان گھڻن (ان کان) منهن موڙيو ۽ نه ٻڌو.

وَقَالُوْا قُلُوْبُنَا فِيْٓ اَكِنَّةٍ مِّمَّا تَدْعُوْنَآ اِلَيْهِ وَفِيْٓ اٰذَانِنَا وَقْرٌ وَّمِنْۢ بَيْنِنَا وَبَيْنِكَ حِجَابٌ فَاعْمَلْ اِنَّنَا عٰمِلُوْنَ

wa qālū qulūbunā fī akinnatim mimmā tad‘ūnā ilaihi wa fī āżāninā waqruw wa mim baininā wa bainika ḥijābun fa‘mal innanā ‘āmilūn(a).

۽ چيائون ته: ”اسان جون دليون ان کان بند آهن جنهن ڏانهن تون اسان کي سڏين ٿو ۽ اسان جا ڪن بند آهن، ۽ اسان جي ۽ تنهنجي وچ ۾ هڪ ڀت آهي، تنهن ڪري (جيڪو توهان چاهيو ٿا) ڪريو، اسين ضرور (جيڪو اسان چاهيون ٿا) ڪنداسين“.

قُلْ اِنَّمَآ اَنَا۟ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوْحٰىٓ اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ فَاسْتَقِيْمُوْٓا اِلَيْهِ وَاسْتَغْفِرُوْهُ ۗوَوَيْلٌ لِّلْمُشْرِكِيْنَۙ

qul innamā ana basyarum miṡlukum yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥidun fastaqīmū ilaihi wastagfirūh(u), wa wailul lil-musyrikīn(a).

(محمد ﷺ) چئو تہ، مان اوھان جھڙو ئي ھڪ ماڻھو آھيان، مون ڏانھن وحي ڪئي وئي آھي تہ اوھان جو معبود غالب الله آھي، تنھنڪري اوھين سندس عبادت ڪندا رھو ۽ کانئس بخشش گھرو، ۽ انھن لاءِ خرابي آھي جيڪي (سندس) شريڪ ٺھرائين ٿا.

الَّذِيْنَ لَا يُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كٰفِرُوْنَ

allażīna lā yu'tūnaz-zakāta wa hum bil-ākhirati hum kāfirūn(a).

(يعني) اهي جيڪي زڪوات نه ٿا ڏين ۽ آخرت جو انڪار ڪن ٿا.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَهُمْ اَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُوْنٍ ࣖ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lahum ajrun gairu mamnūn(in).

بيشڪ، جيڪي ايمان آڻين ٿا ۽ چڱا ڪم ڪن ٿا، انهن کي بي شمار اجر ملندا.

۞ قُلْ اَىِٕنَّكُمْ لَتَكْفُرُوْنَ بِالَّذِيْ خَلَقَ الْاَرْضَ فِيْ يَوْمَيْنِ وَتَجْعَلُوْنَ لَهٗٓ اَنْدَادًا ۗذٰلِكَ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ ۚ

qul a'innakum latakfurūna bil-lażī khalaqal-arḍa fī yaumaini wa taj‘alūna lahū andādā(n), żālika rabbul-‘ālamīn(a).

چئو تہ ڇا اوھان لاءِ اھو جائز آھي تہ انھيءَ الله جو انڪار ڪريو جنھن زمين کي ٻن زمانن ۾ پيدا ڪيو ۽ اوھان ان لاءِ شريڪ پڻ بڻايا؟ اھو ئي سڀني جھانن جو معبود آھي.

وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ مِنْ فَوْقِهَا وَبٰرَكَ فِيْهَا وَقَدَّرَ فِيْهَآ اَقْوَاتَهَا فِيْٓ اَرْبَعَةِ اَيَّامٍۗ سَوَاۤءً لِّلسَّاۤىِٕلِيْنَ

wa ja‘ala fīhā rawāsiya min fauqihā wa bāraka fīhā wa qaddara fīhā aqwātahā fī arba‘ati ayyām(in), sawā'al lis-sā'ilīn(a).

۽ سندس مٿان مضبوط جبل پيدا ڪيائين، ۽ پوءِ برڪت رکيائين، ۽ چئن موسمن ۾ (ان جي رهواسين لاءِ) کاڌو مقرر ڪيائين، جيڪو ضرورتمندن جي ضرورتن کي پورو ڪرڻ لاءِ ڪافي هو.

ثُمَّ اسْتَوٰىٓ اِلَى السَّمَاۤءِ وَهِيَ دُخَانٌ فَقَالَ لَهَا وَلِلْاَرْضِ ائْتِيَا طَوْعًا اَوْ كَرْهًاۗ قَالَتَآ اَتَيْنَا طَاۤىِٕعِيْنَ

Ṡummastawā ilas-samā'i wa hiya dukhānun faqāla lahā wa lil-arḍi'tiyā ṭau‘an au karhā(n), qālatā atainā ṭā'i‘īn(a).

پوءِ آسمان ڏانهن ويو ۽ (آسمان) اڃا دونھون هو، پوءِ ان کي ۽ زمين کي چيو ته، ”منهنجي حڪم موجب اچو، فرمانبرداري سان يا مجبوري سان.“ ٻنهي جواب ڏنو ته، ”اسان فرمانبرداري سان آيا آهيون“.

فَقَضٰىهُنَّ سَبْعَ سَمٰوَاتٍ فِيْ يَوْمَيْنِ وَاَوْحٰى فِيْ كُلِّ سَمَاۤءٍ اَمْرَهَا ۗوَزَيَّنَّا السَّمَاۤءَ الدُّنْيَا بِمَصَابِيْحَۖ وَحِفْظًا ۗذٰلِكَ تَقْدِيْرُ الْعَزِيْزِ الْعَلِيْمِ

fa qaḍāhunna sab‘a samāwātin fī yaumaini wa auḥā fī kulli samā'in amrahā, wa zayyannas-samā'ad-dun-yā bimaṣābīḥa wa ḥifẓā(n), żālika taqdīrul-‘azīzil-‘alīm(i).

پوءِ ٻن دورن ۾ ست آسمان پيدا ڪيائين ۽ هر آسمان ۾ انهن جا پنهنجا پنهنجا ڪم ظاهر ڪيائين. پوءِ آسمان جيڪو (زمين جي ويجهو) هو، اسان ان کي تارن سان سينگاريو ۽ (اسان ان کي پيدا ڪيو) برقرار رکڻ لاءِ. اهو غالب ۽ ڄاڻندڙ (الله) جو حڪم آهي.

فَاِنْ اَعْرَضُوْا فَقُلْ اَنْذَرْتُكُمْ صٰعِقَةً مِّثْلَ صٰعِقَةِ عَادٍ وَّثَمُوْدَ ۗ

fa in a‘raḍū faqul anżartukum ṣā‘iqatam miṡla ṣā‘iqati ‘ādiw wa ṡamūd(a).

جيڪڏهن اهي منهن موڙين ته پوءِ چئو ته مون توهان کي هڪ بجلي (آفت) کان ڊيڄاريو آهي جيئن عاد ۽ ثمود جي قوم تي بجلي آئي هئي.

اِذْ جَاۤءَتْهُمُ الرُّسُلُ مِنْۢ بَيْنِ اَيْدِيْهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّا اللّٰهَ ۗقَالُوْا لَوْ شَاۤءَ رَبُّنَا لَاَنْزَلَ مَلٰۤىِٕكَةً فَاِنَّا بِمَآ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

iż jā'athumur-rusulu mim baini aidīhim wa min khalfihim allā ta‘budū illallāh(a), qālū lau syā'a rabbunā la'anzala malā'ikatan fa'innā bimā ursiltum bihī kāfirūn(a).

جڏهن رسول انهن وٽ اڳيان ۽ پويان آيا (۽ سڏي رهيا هئا ته) الله کان سواءِ ڪنهن جي عبادت نه ڪريو، انهن جواب ڏنو ته جيڪڏهن اسان جو رب چاهي ها ته پنهنجا ملائڪ موڪلي ها، پوءِ اسان ضرور ان وحي جو انڪار ڪريون ها جيڪا توهان پهچائڻ لاءِ موڪليا ويا آهيو.

فَاَمَّا عَادٌ فَاسْتَكْبَرُوْا فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَقَالُوْا مَنْ اَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً ۗ اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ الَّذِيْ خَلَقَهُمْ هُوَ اَشَدُّ مِنْهُمْ قُوَّةً ۗ وَكَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

fa ammā ‘ādun fastakbarū fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa qālū man asyaddu minnā quwwah(tan), awalam yarau annallāhal-lażī khalaqahum huwa asyaddu minhum quwwah(tan), wa kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

پوءِ عاد جي قوم، انهن زمين تي حق جي بغير فخر ڪيو ۽ چيائون ته، "اسان کان وڌيڪ طاقت ۾ ڪير آهي؟" ڇا انهن اهو نه ڏٺو ته اصل ۾ الله انهن کي پيدا ڪيو آهي؟ ڇا هو انهن کان وڌيڪ طاقت ۾ آهي؟ ۽ انهن اسان جي نشانين (عظمت) جو انڪار ڪيو آهي.

فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيْحًا صَرْصَرًا فِيْٓ اَيَّامٍ نَّحِسَاتٍ لِّنُذِيْقَهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَخْزٰى وَهُمْ لَا يُنْصَرُوْنَ

fa arsalnā ‘alaihim rīḥan ṣarṣaran fī ayyāmin naḥisātil linużīqahum-‘ażābal khizyi fil-ḥayātid-dun-yā, wa la‘ażābul-ākhirati akhzā wa hum lā yunṣarūn(a).

تنهن ڪري اسان انهن تي ڪجهه ڏينهن ۾ هڪ سخت طوفان وڄايو، ڇاڪاڻ ته اسان چاهيون ٿا ته اهي زمين تي ذلت آميز زندگي جو عذاب چکن. ساڳئي وقت، آخرت جو عذاب يقيني طور تي وڌيڪ ذلت آميز هوندو ۽ انهن کي مدد نه ڏني ويندي.

وَاَمَّا ثَمُوْدُ فَهَدَيْنٰهُمْ فَاسْتَحَبُّوا الْعَمٰى عَلَى الْهُدٰى فَاَخَذَتْهُمْ صٰعِقَةُ الْعَذَابِ الْهُوْنِ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ ۚ

wa ammā ṡamūdu fa hadaināhum fastaḥabbul-‘amā ‘alal-hudā fa akhażathum ṣā‘iqatul-‘ażābil-hūni bimā kānū yaksibūn(a).

۽ ثمود جي قوم لاءِ، اسان انهن کي هدايت ڏني پر انهن هدايت کان انڌائي (گمراهي) کي ترجيح ڏني، تنهن ڪري انهن کي انهن جي ڪرتوتن جي ڪري ذلت آميز عذاب طور بجلي اچي وئي.

وَنَجَّيْنَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ ࣖ

wa najjainal-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

۽ اسان ايمان وارن کي بچايو ڇو ته اهي پرهيزگار هئا.

وَيَوْمَ يُحْشَرُ اَعْدَاۤءُ اللّٰهِ اِلَى النَّارِ فَهُمْ يُوْزَعُوْنَ

wa yauma yuḥsyaru a‘dā'ullāhi ilan-nāri fahum yūza‘ūn(a).

۽ (ياد ڪريو) جنهن ڏينهن (الله جا دشمن) باهه ڏانهن ڌڪي ڪڍيا ويندا ۽ اهي جدا جدا ڪيا ويندا.

حَتّٰىٓ اِذَا مَا جَاۤءُوْهَا شَهِدَ عَلَيْهِمْ سَمْعُهُمْ وَاَبْصَارُهُمْ وَجُلُوْدُهُمْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

Ḥattā iżā mā jā'ūhā syahida ‘alaihim sam‘uhum wa abṣāruhum wa julūduhum bimā kānū ya‘malūn(a).

ته جيئن جڏهن اهي دوزخ ۾ پهچن، ته انهن جي ٻڌڻ، نظر ۽ چمڙي انهن جي ڪيل ڪمن جي شاهدي ڏين.

وَقَالُوْا لِجُلُوْدِهِمْ لِمَ شَهِدْتُّمْ عَلَيْنَا ۗقَالُوْٓا اَنْطَقَنَا اللّٰهُ الَّذِيْٓ اَنْطَقَ كُلَّ شَيْءٍ وَّهُوَ خَلَقَكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۙ وَّاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

wa qālū lijulūdihim lima syahittum ‘alainā, qālū anṭaqanallāhul-lażī anṭaqa kulla syai'iw wa huwa khalaqakum awwala marrah(tin), wa ilaihi turja‘ūn(a).

۽ انهن پنهنجي چمڙي وارن کي چيو ته توهان اسان جي خلاف شاهدي ڇو ڏيو ٿا؟ (چمڙي وارن) انهن جواب ڏنو ته، "جنهن اسان کي ڳالهائڻ جي قابل بڻايو اهو الله آهي، جنهن هر شيءِ کي ڳالهائڻ جي قابل بڻايو، ۽ اهو ئي آهي جنهن توهان کي پهرين جڳهه تي پيدا ڪيو ۽ توهان صرف ان ڏانهن موٽايا ويندا."

وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَتِرُوْنَ اَنْ يَّشْهَدَ عَلَيْكُمْ سَمْعُكُمْ وَلَآ اَبْصَارُكُمْ وَلَا جُلُوْدُكُمْ وَلٰكِنْ ظَنَنْتُمْ اَنَّ اللّٰهَ لَا يَعْلَمُ كَثِيْرًا مِّمَّا تَعْمَلُوْنَ

wa mā kuntum tastatirūna ay yasyhada ‘alaikum sam‘ukum wa lā abṣārukum wa lā julūdukum wa lākin ẓanantum annallāha lā ya‘lamu kaṡīram mimmā ta‘malūn(a).

۽ توهان پنهنجي ڪنن، اکين ۽ چمڙي جي شاهدي کان لڪائي نٿا سگهو) جيتوڻيڪ توهان سمجهو ٿا ته الله توهان جي ڪمن کي گهٽ ڄاڻي ٿو.

وَذٰلِكُمْ ظَنُّكُمُ الَّذِيْ ظَنَنْتُمْ بِرَبِّكُمْ اَرْدٰىكُمْ فَاَصْبَحْتُمْ مِّنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa żālikum ẓannukumul-lażī ẓanantum birabbikum ardākum fa aṣbaḥtum minal-khāsirīn(a).

۽ اهو توهان جو گمان آهي ته توهان الزام لڳايو آهي ته توهان جي رب توهان کي هلاڪ ڪيو آهي، تنهن ڪري توهان نقصان وارن مان آهيو.

فَاِنْ يَّصْبِرُوْا فَالنَّارُ مَثْوًى لَّهُمْ ۚوَاِنْ يَّسْتَعْتِبُوْا فَمَا هُمْ مِّنَ الْمُعْتَبِيْنَ

fa iy yaṣbirū fan-nāru maṡwal lahum, wa iy yasta‘tibū famā hum minal-mu‘tabīn(a).

جيتوڻيڪ اهي (دوزخ جي سزا تي) صبر ڪن ٿا ته به دوزخ انهن جو ٺڪاڻو آهي ۽ جيڪڏهن اهي رحم جي درخواست ڪن ٿا ته اهي انهن مان نه آهن جيڪي رحم جي لائق آهن.

۞ وَقَيَّضْنَا لَهُمْ قُرَنَاۤءَ فَزَيَّنُوْا لَهُمْ مَّا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَحَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِيْٓ اُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۚ اِنَّهُمْ كَانُوْا خٰسِرِيْنَ ࣖ

wa qayyaḍnā lahum quranā'a fa zayyanū lahum mā baina aidīhim wa mā khalfahum wa ḥaqqa ‘alaihimul-qaulu fī umamin qad khalat min qablihim minal-jinni wal-ins(i), innahum kānū khāsirīn(a).

۽ اسان انهن لاءِ اهڙا ساٿي (شيطان) مقرر ڪيا جيڪي انهن جي اڳيان ۽ پويان هر شيءِ جي تعريف ڪندا آهن، ۽ انهن تي جنن ۽ انسانن مان انهن کان اڳين امتن سان گڏ عذاب جو حڪم جاري آهي، بيشڪ اهي نقصان وارا ماڻهو آهن.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَا تَسْمَعُوْا لِهٰذَا الْقُرْاٰنِ وَالْغَوْا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَغْلِبُوْنَ

wa qālal-lażīna kafarū lā tasma‘ū lihāżal-qur'āni walgau fīhi la‘allakum taglibūn(a).

۽ ڪافر چون ٿا ته: ”هن قرآن کي نه ٻڌو ۽ ان جي خلاف شور مچايو ته جيئن توهان (انهن تي) غالب اچي سگهو.“

فَلَنُذِيْقَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا عَذَابًا شَدِيْدًاۙ وَّلَنَجْزِيَنَّهُمْ اَسْوَاَ الَّذِيْ كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

fa lanużīqannal-lażīna kafarū ‘ażāban syadīdā(n), wa lanajziyannahum aswa'al-lażī kānū ya‘malūn(a).

پوءِ بيشڪ اسين ڪافرن کي سخت سزا ڏينداسين ۽ بيشڪ اسين انهن کي انهن جي ڪرتوتن جي ڪري بدترين سزا ڏينداسين.

ذٰلِكَ جَزَاۤءُ اَعْدَاۤءِ اللّٰهِ النَّارُ لَهُمْ فِيْهَا دَارُ الْخُلْدِ ۗجَزَاۤءً ۢبِمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

Żālika jazā'u a‘dā'illāhin-nāru lahum fīhā dārul-khuld(i), jazā'am bimā kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

الله جي دشمنن (يعني دوزخ) جي دشمنن لاءِ اهو ئي بدلو آهي، انهن لاءِ ان ۾ هميشه جو گهر هوندو، اسان جي آيتن جي نافرماني جي بدلي ۾.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا رَبَّنَآ اَرِنَا الَّذَيْنِ اَضَلّٰنَا مِنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ نَجْعَلْهُمَا تَحْتَ اَقْدَامِنَا لِيَكُوْنَا مِنَ الْاَسْفَلِيْنَ

wa qālal-lażīna kafarū rabbanā arinal-lażaini aḍallānā minal-jinni wal-insi naj‘alhumā taḥta aqdāminā liyakūnā minal-asfalīn(a).

۽ ڪافر چون ٿا ته اي اسان جا پالڻهار، اسان کي اهي ٻه ٽولا ڏيکاريو جن اسان کي گمراھ ڪيو آهي، هڪ جن ۽ ٻيو انسان، ته جيئن اسين انهن ٻنهي کي پنهنجن پيرن جي تري هيٺان رکون ته ٻئي ٽولا سڀ کان ذليل (ذليل) ٿين.

اِنَّ الَّذِيْنَ قَالُوْا رَبُّنَا اللّٰهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوْا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ اَلَّا تَخَافُوْا وَلَا تَحْزَنُوْا وَاَبْشِرُوْا بِالْجَنَّةِ الَّتِيْ كُنْتُمْ تُوْعَدُوْنَ

innal-lażīna qālū rabbunallāhu ṡummastaqāmū tatanazzalu ‘alaihimul-malā'ikatu allā takhāfū wa lā taḥzanū wa absyirū bil-jannatil-latī kuntum tū‘adūn(a).

بيشڪ جيڪي چون ٿا ته اسان جو پالڻهار الله آهي، پوءِ پنهنجي موقف تي قائم رهيا، پوءِ ملائڪ انهن تي نازل ٿيندا (۽ چوندا ته) نه ڊڄو ۽ نه غمگين ٿيو، ۽ ان جنت ۾ خوش ٿيو جنهن جو توهان سان واعدو ڪيو ويو آهي.

نَحْنُ اَوْلِيَاۤؤُكُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَفِى الْاٰخِرَةِ ۚوَلَكُمْ فِيْهَا مَا تَشْتَهِيْٓ اَنْفُسُكُمْ وَلَكُمْ فِيْهَا مَا تَدَّعُوْنَ ۗ

naḥnu auliyā'ukum fil-ḥayātid-dun-yā wa fil-ākhirah(ti), wa lakum fīhā mā tasytahī anfusukum wa lakum fīhā mā tadda‘ūn(a).

اسين دنيا ۽ آخرت ۾ توهان جا محافظ آهيون، ان (جنت) ۾ توهان کي اهو ملندو جيڪو توهان چاهيو ٿا ۽ جيڪو توهان گهرندا آهيو اهو ملندو.

نُزُلًا مِّنْ غَفُوْرٍ رَّحِيْمٍ ࣖ

nuzulam min gafūrir raḥīm(in).

(الله) جي طرفان (توهان لاءِ) خراج طور جيڪو تمام گهڻو معاف ڪندڙ ۽ رحم ڪندڙ آهي.

وَمَنْ اَحْسَنُ قَوْلًا مِّمَّنْ دَعَآ اِلَى اللّٰهِ وَعَمِلَ صَالِحًا وَّقَالَ اِنَّنِيْ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ

wa man aḥsanu qaulam mimman da‘ā ilallāhi wa ‘amila ṣāliḥaw wa qāla innanī minal-muslimīn(a).

۽ ان کان بهتر ڳالهه ڪنهن جي آهي جيڪو الله کي سڏي ٿو ۽ نيڪ عمل ڪري ٿو ۽ چوي ٿو ته بيشڪ مان مسلمانن مان آهيان (يعني فرمانبردار آهيان)؟

وَلَا تَسْتَوِى الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ۗاِدْفَعْ بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ فَاِذَا الَّذِيْ بَيْنَكَ وَبَيْنَهٗ عَدَاوَةٌ كَاَنَّهٗ وَلِيٌّ حَمِيْمٌ

wa lā tastawil-ḥasanatu wa las-sayyi'ah(tu), idfa‘ bil-latī hiya aḥsanu fa'iżal-lażī bainaka wa bainahū ‘adāwatun ka'annahū waliyyun ḥamīm(un).

۽ نيڪي ۽ بدي هڪجهڙا نه آهن. (بديءَ کي) بهتر طريقي سان رد ڪريو، ته جيئن اهو شخص جنهن جي ۽ توهان جي وچ ۾ دشمني آهي، هڪ وفادار دوست وانگر هجي.

وَمَا يُلَقّٰىهَآ اِلَّا الَّذِيْنَ صَبَرُوْاۚ وَمَا يُلَقّٰىهَآ اِلَّا ذُوْ حَظٍّ عَظِيْمٍ

wa mā yulaqqāhā illal-lażīna ṣabarū, wa mā yulaqqāhā illā żū ḥaẓẓin ‘aẓīm(in).

۽ (اهي نيڪ خوبيون) رڳو انهن کي ملنديون جيڪي صبر ڪندا آهن ۽ اهي رڳو انهن کي ملنديون جيڪي وڏي قسمت وارا آهن.

وَاِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطٰنِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa immā yanzagannaka minasy-syaiṭāni nazgun fasta‘iż billāh(i), innahū huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

۽ جيڪڏهن شيطان توهان کي آزمائش ۾ وجهي ته پوءِ الله کان پناهه گهرو، بيشڪ اهو سڀ ڪجهه ٻڌندڙ ۽ ڄاڻندڙ آهي.

وَمِنْ اٰيٰتِهِ الَّيْلُ وَالنَّهَارُ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُۗ لَا تَسْجُدُوْا لِلشَّمْسِ وَلَا لِلْقَمَرِ وَاسْجُدُوْا لِلّٰهِ الَّذِيْ خَلَقَهُنَّ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُوْنَ

wa min āyātihil-lailu wan-nahāru wasy-syamsu wal-qamar(u), lā tasjudū lisy-syamsi wa lā lil-qamari wasjudū lillāhil-lażī khalaqahunna in kuntum iyyāhu ta‘budūn(a).

۽ سندس عظمت جون ڪجھ نشانيون رات، ڏينهن، سج ۽ چنڊ آهن. سج کي سجدو نه ڪريو ۽ نه (نه) چنڊ کي، پر الله کي سجدو ڪريو جنهن انهن کي پيدا ڪيو آهي، جيڪڏهن توهان صرف ان جي عبادت ڪريو ٿا.

فَاِنِ اسْتَكْبَرُوْا فَالَّذِيْنَ عِنْدَ رَبِّكَ يُسَبِّحُوْنَ لَهٗ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَهُمْ لَا يَسْـَٔمُوْنَ ۩

fa inistakbarū fal-lażīna ‘inda rabbika yusabbiḥūna lahū bil-laili wan-nahāri wa hum lā yas'amūn(a).

جيڪڏهن اهي فخر ڪن ٿا ته جيڪي (فرشتا) توهان جي پالڻهار وٽ آهن اهي رات ڏينهن سندس تسبيح ڪن ٿا ۽ ڪڏهن به ٿڪجن نٿا.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنَّكَ تَرَى الْاَرْضَ خَاشِعَةً فَاِذَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاۤءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْۗ اِنَّ الَّذِيْٓ اَحْيَاهَا لَمُحْيِ الْمَوْتٰى ۗاِنَّهٗ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wa min āyātihī annaka taral-arḍa khāsyi‘atan fa iżā anzalnā ‘alaihal-mā'ahtazzat wa rabat, innal-lażī aḥyāhā lamuḥyil-mautā, innahū ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

۽ سندس نشانين (عظمت) مان، توهان ڏسو ٿا ته زمين سڪل ۽ بنجر آهي، پر جيڪڏهن اسان ان تي مينهن وسايون ته اها ضرور حرڪت ڪندي ۽ زرخيز ٿيندي. بيشڪ، جيڪو (الله) ان کي جياريندو آهي اهو ضرور مئلن کي جياري سگهي ٿو، بيشڪ هو هر شيءِ تي قادر آهي.

اِنَّ الَّذِيْنَ يُلْحِدُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِنَا لَا يَخْفَوْنَ عَلَيْنَاۗ اَفَمَنْ يُّلْقٰى فِى النَّارِ خَيْرٌ اَمَّنْ يَّأْتِيْٓ اٰمِنًا يَّوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗاِعْمَلُوْا مَا شِئْتُمْ ۙاِنَّهٗ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

innal-lażīna yulḥidūna fī āyātinā lā yakhfauna ‘alainā, afamay yulqā fin-nāri khairun am may ya'tī āminay yaumal-qiyāmah(ti), i‘malū mā syi'tum, innahū bimā ta‘malūna baṣīr(un).

بيشڪ، جيڪي اسان جي آيتن کي ڪوڙو سمجهن ٿا، اهي اسان کان لڪيل نه آهن. ڇا اهي جيڪي دوزخ ۾ اڇلايا ويندا بهتر آهن يا اهي جيڪي قيامت جي ڏينهن سلامت نڪرندا؟ جيڪو توهان چاهيو ٿا ڪريو! بيشڪ، هو توهان جي ڪمن کي ڏسندڙ آهي.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِالذِّكْرِ لَمَّا جَاۤءَهُمْ ۗوَاِنَّهٗ لَكِتٰبٌ عَزِيْزٌ ۙ

innal-lażīna kafarū biż-żikri lammā jā'ahum, wa innahū lakitābun ‘azīz(un).

بيشڪ جيڪي ماڻهو قرآن کي رد ڪن ٿا جڏهن اهو انهن تائين پهچايو ويندو آهي (اهي ضرور بدبخت هوندا) ۽ بيشڪ (قرآن) هڪ عزت وارو ڪتاب آهي.

لَّا يَأْتِيْهِ الْبَاطِلُ مِنْۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهٖ ۗتَنْزِيْلٌ مِّنْ حَكِيْمٍ حَمِيْدٍ

lā ya'tīhil-bāṭilu mim baini yadaihi wa lā min khalfih(ī), tanzīlum min ḥakīmin ḥamīd(in).

جنهن تي نه اڳ کان ۽ نه پٺيان کان (اڳ ۾ ۽ مستقبل ۾) ڪوڙ حملو ڪندو، اهو الله جي طرفان نازل ڪيو ويو آهي جيڪو سڀ کان وڌيڪ حڪمت وارو ۽ سڀ کان وڌيڪ ساراهيل آهي.

مَا يُقَالُ لَكَ اِلَّا مَا قَدْ قِيْلَ لِلرُّسُلِ مِنْ قَبْلِكَ ۗاِنَّ رَبَّكَ لَذُوْ مَغْفِرَةٍ وَّذُوْ عِقَابٍ اَلِيْمٍ

mā yuqālu laka illā mā qad qīla lir-rusuli min qablik(a), inna rabbaka lażū magfiratiw wa żū ‘iqābin alīm(in).

جيڪي (ڪافر) توکي چيو وڃي ٿو سو رڳو اهو آهي جيڪو تو کان اڳين پيغمبرن کي چيو ويو هو، بيشڪ تنهنجي پالڻهار وٽ بخشش ۽ دردناڪ عذاب آهي.

وَلَوْ جَعَلْنٰهُ قُرْاٰنًا اَعْجَمِيًّا لَّقَالُوْا لَوْلَا فُصِّلَتْ اٰيٰتُهٗ ۗ ءَاَ۬عْجَمِيٌّ وَّعَرَبِيٌّ ۗ قُلْ هُوَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا هُدًى وَّشِفَاۤءٌ ۗوَالَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ فِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرٌ وَّهُوَ عَلَيْهِمْ عَمًىۗ اُولٰۤىِٕكَ يُنَادَوْنَ مِنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍ ࣖ

wa lau ja‘alnāhu qur'ānan a‘jamiyyal laqālū lau lā fuṣṣilat āyātuh(ū), a'a‘jamiyyuw wa ‘arabiyy(un), qul huwa lil-lażīna āmanū hudaw wa syifā'(un), wal-lażīna lā yu'minūna fī āżānihim waqruw wa huwa ‘alaihim ‘amā(n), ulā'ika yunādauna mim makānim ba‘īd(in).

۽ جيڪڏهن اسين قرآن کي عربي کان سواءِ ٻي ٻوليءَ ۾ پڙهڻ لاءِ مقرر ڪريون ها ته اهي چون ها ته آيتون ڇو نه بيان ڪيون وڃن؟ ڇا اهو مناسب آهي ته (قرآن) عربن لاءِ عربي کان سواءِ ٻي ٻوليءَ ۾ هجي؟ چئو ته قرآن انهن لاءِ هدايت ۽ شفا آهي جيڪي ايمان آڻين ٿا. ۽ جيڪي ايمان نٿا آڻين انهن جي ڪنن ۾ رڪاوٽ آهي ۽ (قرآن) انهن لاءِ اونداهي آهي. اهي (اهڙن) ماڻهن وانگر آهن جن کي پري کان سڏيو وڃي ٿو.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ فَاخْتُلِفَ فِيْهِ ۗوَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ ۗوَاِنَّهُمْ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ مُرِيْبٍ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba fakhtulifa fīh(i), wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika laquḍiya bainahum, wa innahum lafī syakkim minhu murīb(in).

۽ بيشڪ اسان موسيٰ کي ڪتاب (تورات) ڏنو ۽ ان ۾ اختلاف ڪيو ويو، جيڪڏهن توهان جي رب جو اڳ ۾ فيصلو نه هجي ها ته ڪافر تباهه ٿي وڃن ها، ۽ بيشڪ اهي ان بابت سخت شڪ ۾ هئا.

مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهٖ ۙوَمَنْ اَسَاۤءَ فَعَلَيْهَا ۗوَمَا رَبُّكَ بِظَلَّامٍ لِّلْعَبِيْدِ ۔

man ‘amila ṣāliḥan fa linafsih(ī), wa man asā'a fa ‘alaihā, wa mā rabbuka biẓallāmil lil-‘abīd(i).

جيڪو نيڪ ڪم ڪندو، ان جو (ثواب) پاڻ لاءِ آهي ۽ جيڪو برائي ڪندو، ان جو (گناهه) ان جي پنهنجي ذميواري آهي، ۽ توهان جو رب (پنهنجن) ٻانهن تي ڪجهه به ظلم نٿو ڪري.

۞ اِلَيْهِ يُرَدُّ عِلْمُ السَّاعَةِ ۗوَمَا تَخْرُجُ مِنْ ثَمَرٰتٍ مِّنْ اَكْمَامِهَا وَمَا تَحْمِلُ مِنْ اُنْثٰى وَلَا تَضَعُ اِلَّا بِعِلْمِهٖ ۗوَيَوْمَ يُنَادِيْهِمْ اَيْنَ شُرَكَاۤءِيْۙ قَالُوْٓا اٰذَنّٰكَ مَا مِنَّا مِنْ شَهِيْدٍ ۚ

ilaihi yuraddu ‘ilmus-sā‘ah(ti), wa mā takhruju min ṡamarātim min akmāmihā wa mā taḥmilu min unṡā wa lā taḍa‘u illā bi‘ilmih(ī), wa yauma yunādīhim aina syurakā'ī, qālū āżannāka mā minnā min syahīd(in).

قيامت جي ڏينهن بابت علم ان ڏانهن موٽايو ويندو آهي. ڪو به ميوو پنهنجي پنن مان نه نڪرندو آهي ۽ نه ڪا عورت حاملہ ٿيندي آهي ۽ نه ئي ٻار پيدا ڪندي آهي، پر سڀ سندس علم سان. جنهن ڏينهن هو (الله) انهن کي سڏيندو ته "منهنجا ساٿي ڪٿي آهن؟" انهن جواب ڏنو ته "اسان توهان کي اعلان ڪريون ٿا ته اسان مان ڪو به اهڙو ناهي جيڪو شاهدي ڏئي سگهي (ته توهان جا ساٿي آهن."

وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَدْعُوْنَ مِنْ قَبْلُ وَظَنُّوْا مَا لَهُمْ مِّنْ مَّحِيْصٍ

wa ḍalla ‘anhum mā kānū yad‘ūna min qablu wa ẓannū mā lahum mim maḥīṣ(in).

۽ جن جي اهي پوڄا ڪندا هئا، اهي انهن کان غائب ٿي ويا ۽ انهن کي خبر پئجي وئي ته انهن لاءِ (الله جي عذاب کان) نڪرڻ جي ڪا به واٽ ناهي.

لَا يَسْـَٔمُ الْاِنْسَانُ مِنْ دُعَاۤءِ الْخَيْرِۖ وَاِنْ مَّسَّهُ الشَّرُّ فَيَـُٔوْسٌ قَنُوْطٌ

lā yas'amul-insānu min du‘ā'il-khair(i), wa im massahusy-syarru fa ya'ūsun qanūṭ(un).

انسان نيڪي جي طلب ڪندي ٿڪجي نه ٿا پون، ۽ جڏهن آفت ايندي آهي، ته اهي مايوس ٿي ويندا آهن ۽ اميد وڃائي ڇڏيندا آهن.

وَلَىِٕنْ اَذَقْنٰهُ رَحْمَةً مِّنَّا مِنْۢ بَعْدِ ضَرَّاۤءَ مَسَّتْهُ لَيَقُوْلَنَّ هٰذَا لِيْۙ وَمَآ اَظُنُّ السَّاعَةَ قَاۤىِٕمَةًۙ وَّلَىِٕنْ رُّجِعْتُ اِلٰى رَبِّيْٓ اِنَّ لِيْ عِنْدَهٗ لَلْحُسْنٰىۚ فَلَنُنَبِّئَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِمَا عَمِلُوْاۖ وَلَنُذِيْقَنَّهُمْ مِّنْ عَذَابٍ غَلِيْظٍ

wa la'in ażaqnāhu raḥmatam minnā mim ba‘di ḍarrā'a massathu layaqūlunna hāżā lī, wa mā aẓunnus-sā‘ata qā'imah(tan), wa la'ir ruji‘tu ilā rabbī inna lī ‘indahū lal-ḥusnā, fa lanunabbi'annal-lażīna kafarū bimā ‘amilū, wa lanużīqannahum min ‘ażābin galīẓ(in).

۽ جيڪڏهن اسان ان کي مصيبت کان پوءِ پنهنجي طرفان رحمت ڏيون ٿا ته ضرور چوندو ته هي منهنجو حق آهي، ۽ مون کي پڪ ناهي ته قيامت جو ڏينهن ايندو. ۽ جيڪڏهن مون کي پنهنجي پالڻهار ڏانهن موٽايو ويو ته ضرور مان ان وٽ چڱائي لهندس. پوءِ بيشڪ اسين ڪافرن کي انهن جي ڪيل ڪمن جي خبر ڏينداسين، ۽ بيشڪ اسين انهن کي سخت عذاب ڏينداسين.

وَاِذَآ اَنْعَمْنَا عَلَى الْاِنْسَانِ اَعْرَضَ وَنَاٰ بِجَانِبِهٖۚ وَاِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ فَذُوْ دُعَاۤءٍ عَرِيْضٍ

wa iżā an‘amnā ‘alal-insāni a‘raḍa wa na'ā bijānibih(ī), wa iżā massahusy-syarru fażū du‘ā'in ‘arīḍ(in).

۽ جڏهن اسين انسان تي نعمتون ڪندا آهيون ته هو منهن موڙيندو آهي ۽ (مغرور سان) پري ٿي ويندو آهي؛ پر جڏهن مصيبت ايندي آهي ته گهڻو دعا گهرندو آهي.

قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كَانَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ ثُمَّ كَفَرْتُمْ بِهٖ مَنْ اَضَلُّ مِمَّنْ هُوَ فِيْ شِقَاقٍۢ بَعِيْدٍ

qul ara'aitum in kāna min ‘indillāhi ṡumma kafartum bihī man aḍallu mimman huwa fī syiqāqim ba‘īd(in).

چئو تہ، جيڪڏھن (قرآن) الله وٽان اچي ۽ اوھين ان کي ڪوڙو ڀانيو تہ اوھان جو ڇا خيال آھي؟ جيڪو (سچ کان) گھڻو پري گمراھ آھي تنھن کان وڌيڪ گمراھ ڪير آھي؟

سَنُرِيْهِمْ اٰيٰتِنَا فِى الْاٰفَاقِ وَفِيْٓ اَنْفُسِهِمْ حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ اَنَّهُ الْحَقُّۗ اَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ اَنَّهٗ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدٌ

sanurīhim āyātinā fil-āfāqi wa fī anfusihim ḥattā yatabayyana lahum annahul-ḥaqq(u), awalam yakfi birabbika annahū ‘alā kulli syai'in syahīd(un).

اسين انهن کي پنهنجون نشانيون ڪائنات ۾ ۽ انهن جي اندر ڏيکارينداسين، جيستائين انهن تي اهو واضح ٿي ويندو ته هي (قرآن) سچ آهي، ڇا توهان لاءِ اهو ڪافي ناهي ته توهان جو رب هر شيءِ تي شاهد آهي؟

اَلَآ اِنَّهُمْ فِيْ مِرْيَةٍ مِّنْ لِّقَاۤءِ رَبِّهِمْ ۗ اَلَآ اِنَّهٗ بِكُلِّ شَيْءٍ مُّحِيْطٌ ࣖ

alā innahum fī miryatim mil liqā'i rabbihim, alā innahū bikulli syai'im muḥīṭ(un).

ياد رکو، بيشڪ اهي پنهنجي رب جي ملڻ کان شڪ ۾ آهن، ياد رکو، بيشڪ هو هر شيءِ کي ڍڪي ٿو.

حٰمۤ ۚ

Ḥā mīm.

ها مِم

تَنْزِيْلٌ مِّنَ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيْمِ ۚ

tanzīlum minar-raḥmānir-raḥīm(i).

(هي قرآن) الله جي طرفان نازل ٿيو آهي جيڪو وڏو مهربان ۽ رحم وارو آهي.

كِتٰبٌ فُصِّلَتْ اٰيٰتُهٗ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لِّقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَۙ

kitābun fuṣṣilat āyātuhū qur'ānan ‘arabiyyal liqaumiy ya‘lamūn(a).

هڪ ڪتاب جنهن جون آيتون عربي ۾ بيان ڪيون ويون آهن، انهن ماڻهن لاءِ جيڪي ڄاڻ رکن ٿا،

بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًاۚ فَاَعْرَضَ اَكْثَرُهُمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُوْنَ

basyīraw wa nażīrā(n), fa'a‘raḍa akṡaruhum fahum lā yasma‘ūn(a).

جيڪو خوشخبري ۽ ڊيڄاريندڙ آڻيندو هو، پر انهن مان گھڻن (ان کان) منهن موڙيو ۽ نه ٻڌو.

وَقَالُوْا قُلُوْبُنَا فِيْٓ اَكِنَّةٍ مِّمَّا تَدْعُوْنَآ اِلَيْهِ وَفِيْٓ اٰذَانِنَا وَقْرٌ وَّمِنْۢ بَيْنِنَا وَبَيْنِكَ حِجَابٌ فَاعْمَلْ اِنَّنَا عٰمِلُوْنَ

wa qālū qulūbunā fī akinnatim mimmā tad‘ūnā ilaihi wa fī āżāninā waqruw wa mim baininā wa bainika ḥijābun fa‘mal innanā ‘āmilūn(a).

۽ چيائون ته: ”اسان جون دليون ان کان بند آهن جنهن ڏانهن تون اسان کي سڏين ٿو ۽ اسان جا ڪن بند آهن، ۽ اسان جي ۽ تنهنجي وچ ۾ هڪ ڀت آهي، تنهن ڪري (جيڪو توهان چاهيو ٿا) ڪريو، اسين ضرور (جيڪو اسان چاهيون ٿا) ڪنداسين“.

قُلْ اِنَّمَآ اَنَا۟ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوْحٰىٓ اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ فَاسْتَقِيْمُوْٓا اِلَيْهِ وَاسْتَغْفِرُوْهُ ۗوَوَيْلٌ لِّلْمُشْرِكِيْنَۙ

qul innamā ana basyarum miṡlukum yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥidun fastaqīmū ilaihi wastagfirūh(u), wa wailul lil-musyrikīn(a).

(محمد ﷺ) چئو تہ، مان اوھان جھڙو ئي ھڪ ماڻھو آھيان، مون ڏانھن وحي ڪئي وئي آھي تہ اوھان جو معبود غالب الله آھي، تنھنڪري اوھين سندس عبادت ڪندا رھو ۽ کانئس بخشش گھرو، ۽ انھن لاءِ خرابي آھي جيڪي (سندس) شريڪ ٺھرائين ٿا.

الَّذِيْنَ لَا يُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كٰفِرُوْنَ

allażīna lā yu'tūnaz-zakāta wa hum bil-ākhirati hum kāfirūn(a).

(يعني) اهي جيڪي زڪوات نه ٿا ڏين ۽ آخرت جو انڪار ڪن ٿا.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَهُمْ اَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُوْنٍ ࣖ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lahum ajrun gairu mamnūn(in).

بيشڪ، جيڪي ايمان آڻين ٿا ۽ چڱا ڪم ڪن ٿا، انهن کي بي شمار اجر ملندا.

۞ قُلْ اَىِٕنَّكُمْ لَتَكْفُرُوْنَ بِالَّذِيْ خَلَقَ الْاَرْضَ فِيْ يَوْمَيْنِ وَتَجْعَلُوْنَ لَهٗٓ اَنْدَادًا ۗذٰلِكَ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ ۚ

qul a'innakum latakfurūna bil-lażī khalaqal-arḍa fī yaumaini wa taj‘alūna lahū andādā(n), żālika rabbul-‘ālamīn(a).

چئو تہ ڇا اوھان لاءِ اھو جائز آھي تہ انھيءَ الله جو انڪار ڪريو جنھن زمين کي ٻن زمانن ۾ پيدا ڪيو ۽ اوھان ان لاءِ شريڪ پڻ بڻايا؟ اھو ئي سڀني جھانن جو معبود آھي.

وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ مِنْ فَوْقِهَا وَبٰرَكَ فِيْهَا وَقَدَّرَ فِيْهَآ اَقْوَاتَهَا فِيْٓ اَرْبَعَةِ اَيَّامٍۗ سَوَاۤءً لِّلسَّاۤىِٕلِيْنَ

wa ja‘ala fīhā rawāsiya min fauqihā wa bāraka fīhā wa qaddara fīhā aqwātahā fī arba‘ati ayyām(in), sawā'al lis-sā'ilīn(a).

۽ سندس مٿان مضبوط جبل پيدا ڪيائين، ۽ پوءِ برڪت رکيائين، ۽ چئن موسمن ۾ (ان جي رهواسين لاءِ) کاڌو مقرر ڪيائين، جيڪو ضرورتمندن جي ضرورتن کي پورو ڪرڻ لاءِ ڪافي هو.

ثُمَّ اسْتَوٰىٓ اِلَى السَّمَاۤءِ وَهِيَ دُخَانٌ فَقَالَ لَهَا وَلِلْاَرْضِ ائْتِيَا طَوْعًا اَوْ كَرْهًاۗ قَالَتَآ اَتَيْنَا طَاۤىِٕعِيْنَ

Ṡummastawā ilas-samā'i wa hiya dukhānun faqāla lahā wa lil-arḍi'tiyā ṭau‘an au karhā(n), qālatā atainā ṭā'i‘īn(a).

پوءِ آسمان ڏانهن ويو ۽ (آسمان) اڃا دونھون هو، پوءِ ان کي ۽ زمين کي چيو ته، ”منهنجي حڪم موجب اچو، فرمانبرداري سان يا مجبوري سان.“ ٻنهي جواب ڏنو ته، ”اسان فرمانبرداري سان آيا آهيون“.

فَقَضٰىهُنَّ سَبْعَ سَمٰوَاتٍ فِيْ يَوْمَيْنِ وَاَوْحٰى فِيْ كُلِّ سَمَاۤءٍ اَمْرَهَا ۗوَزَيَّنَّا السَّمَاۤءَ الدُّنْيَا بِمَصَابِيْحَۖ وَحِفْظًا ۗذٰلِكَ تَقْدِيْرُ الْعَزِيْزِ الْعَلِيْمِ

fa qaḍāhunna sab‘a samāwātin fī yaumaini wa auḥā fī kulli samā'in amrahā, wa zayyannas-samā'ad-dun-yā bimaṣābīḥa wa ḥifẓā(n), żālika taqdīrul-‘azīzil-‘alīm(i).

پوءِ ٻن دورن ۾ ست آسمان پيدا ڪيائين ۽ هر آسمان ۾ انهن جا پنهنجا پنهنجا ڪم ظاهر ڪيائين. پوءِ آسمان جيڪو (زمين جي ويجهو) هو، اسان ان کي تارن سان سينگاريو ۽ (اسان ان کي پيدا ڪيو) برقرار رکڻ لاءِ. اهو غالب ۽ ڄاڻندڙ (الله) جو حڪم آهي.

فَاِنْ اَعْرَضُوْا فَقُلْ اَنْذَرْتُكُمْ صٰعِقَةً مِّثْلَ صٰعِقَةِ عَادٍ وَّثَمُوْدَ ۗ

fa in a‘raḍū faqul anżartukum ṣā‘iqatam miṡla ṣā‘iqati ‘ādiw wa ṡamūd(a).

جيڪڏهن اهي منهن موڙين ته پوءِ چئو ته مون توهان کي هڪ بجلي (آفت) کان ڊيڄاريو آهي جيئن عاد ۽ ثمود جي قوم تي بجلي آئي هئي.

اِذْ جَاۤءَتْهُمُ الرُّسُلُ مِنْۢ بَيْنِ اَيْدِيْهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّا اللّٰهَ ۗقَالُوْا لَوْ شَاۤءَ رَبُّنَا لَاَنْزَلَ مَلٰۤىِٕكَةً فَاِنَّا بِمَآ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

iż jā'athumur-rusulu mim baini aidīhim wa min khalfihim allā ta‘budū illallāh(a), qālū lau syā'a rabbunā la'anzala malā'ikatan fa'innā bimā ursiltum bihī kāfirūn(a).

جڏهن رسول انهن وٽ اڳيان ۽ پويان آيا (۽ سڏي رهيا هئا ته) الله کان سواءِ ڪنهن جي عبادت نه ڪريو، انهن جواب ڏنو ته جيڪڏهن اسان جو رب چاهي ها ته پنهنجا ملائڪ موڪلي ها، پوءِ اسان ضرور ان وحي جو انڪار ڪريون ها جيڪا توهان پهچائڻ لاءِ موڪليا ويا آهيو.

فَاَمَّا عَادٌ فَاسْتَكْبَرُوْا فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَقَالُوْا مَنْ اَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً ۗ اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ الَّذِيْ خَلَقَهُمْ هُوَ اَشَدُّ مِنْهُمْ قُوَّةً ۗ وَكَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

fa ammā ‘ādun fastakbarū fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa qālū man asyaddu minnā quwwah(tan), awalam yarau annallāhal-lażī khalaqahum huwa asyaddu minhum quwwah(tan), wa kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

پوءِ عاد جي قوم، انهن زمين تي حق جي بغير فخر ڪيو ۽ چيائون ته، "اسان کان وڌيڪ طاقت ۾ ڪير آهي؟" ڇا انهن اهو نه ڏٺو ته اصل ۾ الله انهن کي پيدا ڪيو آهي؟ ڇا هو انهن کان وڌيڪ طاقت ۾ آهي؟ ۽ انهن اسان جي نشانين (عظمت) جو انڪار ڪيو آهي.

فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيْحًا صَرْصَرًا فِيْٓ اَيَّامٍ نَّحِسَاتٍ لِّنُذِيْقَهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَخْزٰى وَهُمْ لَا يُنْصَرُوْنَ

fa arsalnā ‘alaihim rīḥan ṣarṣaran fī ayyāmin naḥisātil linużīqahum-‘ażābal khizyi fil-ḥayātid-dun-yā, wa la‘ażābul-ākhirati akhzā wa hum lā yunṣarūn(a).

تنهن ڪري اسان انهن تي ڪجهه ڏينهن ۾ هڪ سخت طوفان وڄايو، ڇاڪاڻ ته اسان چاهيون ٿا ته اهي زمين تي ذلت آميز زندگي جو عذاب چکن. ساڳئي وقت، آخرت جو عذاب يقيني طور تي وڌيڪ ذلت آميز هوندو ۽ انهن کي مدد نه ڏني ويندي.

وَاَمَّا ثَمُوْدُ فَهَدَيْنٰهُمْ فَاسْتَحَبُّوا الْعَمٰى عَلَى الْهُدٰى فَاَخَذَتْهُمْ صٰعِقَةُ الْعَذَابِ الْهُوْنِ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ ۚ

wa ammā ṡamūdu fa hadaināhum fastaḥabbul-‘amā ‘alal-hudā fa akhażathum ṣā‘iqatul-‘ażābil-hūni bimā kānū yaksibūn(a).

۽ ثمود جي قوم لاءِ، اسان انهن کي هدايت ڏني پر انهن هدايت کان انڌائي (گمراهي) کي ترجيح ڏني، تنهن ڪري انهن کي انهن جي ڪرتوتن جي ڪري ذلت آميز عذاب طور بجلي اچي وئي.

وَنَجَّيْنَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ ࣖ

wa najjainal-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

۽ اسان ايمان وارن کي بچايو ڇو ته اهي پرهيزگار هئا.

وَيَوْمَ يُحْشَرُ اَعْدَاۤءُ اللّٰهِ اِلَى النَّارِ فَهُمْ يُوْزَعُوْنَ

wa yauma yuḥsyaru a‘dā'ullāhi ilan-nāri fahum yūza‘ūn(a).

۽ (ياد ڪريو) جنهن ڏينهن (الله جا دشمن) باهه ڏانهن ڌڪي ڪڍيا ويندا ۽ اهي جدا جدا ڪيا ويندا.

حَتّٰىٓ اِذَا مَا جَاۤءُوْهَا شَهِدَ عَلَيْهِمْ سَمْعُهُمْ وَاَبْصَارُهُمْ وَجُلُوْدُهُمْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

Ḥattā iżā mā jā'ūhā syahida ‘alaihim sam‘uhum wa abṣāruhum wa julūduhum bimā kānū ya‘malūn(a).

ته جيئن جڏهن اهي دوزخ ۾ پهچن، ته انهن جي ٻڌڻ، نظر ۽ چمڙي انهن جي ڪيل ڪمن جي شاهدي ڏين.

وَقَالُوْا لِجُلُوْدِهِمْ لِمَ شَهِدْتُّمْ عَلَيْنَا ۗقَالُوْٓا اَنْطَقَنَا اللّٰهُ الَّذِيْٓ اَنْطَقَ كُلَّ شَيْءٍ وَّهُوَ خَلَقَكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۙ وَّاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

wa qālū lijulūdihim lima syahittum ‘alainā, qālū anṭaqanallāhul-lażī anṭaqa kulla syai'iw wa huwa khalaqakum awwala marrah(tin), wa ilaihi turja‘ūn(a).

۽ انهن پنهنجي چمڙي وارن کي چيو ته توهان اسان جي خلاف شاهدي ڇو ڏيو ٿا؟ (چمڙي وارن) انهن جواب ڏنو ته، "جنهن اسان کي ڳالهائڻ جي قابل بڻايو اهو الله آهي، جنهن هر شيءِ کي ڳالهائڻ جي قابل بڻايو، ۽ اهو ئي آهي جنهن توهان کي پهرين جڳهه تي پيدا ڪيو ۽ توهان صرف ان ڏانهن موٽايا ويندا."

وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَتِرُوْنَ اَنْ يَّشْهَدَ عَلَيْكُمْ سَمْعُكُمْ وَلَآ اَبْصَارُكُمْ وَلَا جُلُوْدُكُمْ وَلٰكِنْ ظَنَنْتُمْ اَنَّ اللّٰهَ لَا يَعْلَمُ كَثِيْرًا مِّمَّا تَعْمَلُوْنَ

wa mā kuntum tastatirūna ay yasyhada ‘alaikum sam‘ukum wa lā abṣārukum wa lā julūdukum wa lākin ẓanantum annallāha lā ya‘lamu kaṡīram mimmā ta‘malūn(a).

۽ توهان پنهنجي ڪنن، اکين ۽ چمڙي جي شاهدي کان لڪائي نٿا سگهو) جيتوڻيڪ توهان سمجهو ٿا ته الله توهان جي ڪمن کي گهٽ ڄاڻي ٿو.

وَذٰلِكُمْ ظَنُّكُمُ الَّذِيْ ظَنَنْتُمْ بِرَبِّكُمْ اَرْدٰىكُمْ فَاَصْبَحْتُمْ مِّنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa żālikum ẓannukumul-lażī ẓanantum birabbikum ardākum fa aṣbaḥtum minal-khāsirīn(a).

۽ اهو توهان جو گمان آهي ته توهان الزام لڳايو آهي ته توهان جي رب توهان کي هلاڪ ڪيو آهي، تنهن ڪري توهان نقصان وارن مان آهيو.

فَاِنْ يَّصْبِرُوْا فَالنَّارُ مَثْوًى لَّهُمْ ۚوَاِنْ يَّسْتَعْتِبُوْا فَمَا هُمْ مِّنَ الْمُعْتَبِيْنَ

fa iy yaṣbirū fan-nāru maṡwal lahum, wa iy yasta‘tibū famā hum minal-mu‘tabīn(a).

جيتوڻيڪ اهي (دوزخ جي سزا تي) صبر ڪن ٿا ته به دوزخ انهن جو ٺڪاڻو آهي ۽ جيڪڏهن اهي رحم جي درخواست ڪن ٿا ته اهي انهن مان نه آهن جيڪي رحم جي لائق آهن.

۞ وَقَيَّضْنَا لَهُمْ قُرَنَاۤءَ فَزَيَّنُوْا لَهُمْ مَّا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَحَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِيْٓ اُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۚ اِنَّهُمْ كَانُوْا خٰسِرِيْنَ ࣖ

wa qayyaḍnā lahum quranā'a fa zayyanū lahum mā baina aidīhim wa mā khalfahum wa ḥaqqa ‘alaihimul-qaulu fī umamin qad khalat min qablihim minal-jinni wal-ins(i), innahum kānū khāsirīn(a).

۽ اسان انهن لاءِ اهڙا ساٿي (شيطان) مقرر ڪيا جيڪي انهن جي اڳيان ۽ پويان هر شيءِ جي تعريف ڪندا آهن، ۽ انهن تي جنن ۽ انسانن مان انهن کان اڳين امتن سان گڏ عذاب جو حڪم جاري آهي، بيشڪ اهي نقصان وارا ماڻهو آهن.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَا تَسْمَعُوْا لِهٰذَا الْقُرْاٰنِ وَالْغَوْا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَغْلِبُوْنَ

wa qālal-lażīna kafarū lā tasma‘ū lihāżal-qur'āni walgau fīhi la‘allakum taglibūn(a).

۽ ڪافر چون ٿا ته: ”هن قرآن کي نه ٻڌو ۽ ان جي خلاف شور مچايو ته جيئن توهان (انهن تي) غالب اچي سگهو.“

فَلَنُذِيْقَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا عَذَابًا شَدِيْدًاۙ وَّلَنَجْزِيَنَّهُمْ اَسْوَاَ الَّذِيْ كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

fa lanużīqannal-lażīna kafarū ‘ażāban syadīdā(n), wa lanajziyannahum aswa'al-lażī kānū ya‘malūn(a).

پوءِ بيشڪ اسين ڪافرن کي سخت سزا ڏينداسين ۽ بيشڪ اسين انهن کي انهن جي ڪرتوتن جي ڪري بدترين سزا ڏينداسين.

ذٰلِكَ جَزَاۤءُ اَعْدَاۤءِ اللّٰهِ النَّارُ لَهُمْ فِيْهَا دَارُ الْخُلْدِ ۗجَزَاۤءً ۢبِمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

Żālika jazā'u a‘dā'illāhin-nāru lahum fīhā dārul-khuld(i), jazā'am bimā kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

الله جي دشمنن (يعني دوزخ) جي دشمنن لاءِ اهو ئي بدلو آهي، انهن لاءِ ان ۾ هميشه جو گهر هوندو، اسان جي آيتن جي نافرماني جي بدلي ۾.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا رَبَّنَآ اَرِنَا الَّذَيْنِ اَضَلّٰنَا مِنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ نَجْعَلْهُمَا تَحْتَ اَقْدَامِنَا لِيَكُوْنَا مِنَ الْاَسْفَلِيْنَ

wa qālal-lażīna kafarū rabbanā arinal-lażaini aḍallānā minal-jinni wal-insi naj‘alhumā taḥta aqdāminā liyakūnā minal-asfalīn(a).

۽ ڪافر چون ٿا ته اي اسان جا پالڻهار، اسان کي اهي ٻه ٽولا ڏيکاريو جن اسان کي گمراھ ڪيو آهي، هڪ جن ۽ ٻيو انسان، ته جيئن اسين انهن ٻنهي کي پنهنجن پيرن جي تري هيٺان رکون ته ٻئي ٽولا سڀ کان ذليل (ذليل) ٿين.

اِنَّ الَّذِيْنَ قَالُوْا رَبُّنَا اللّٰهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوْا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ اَلَّا تَخَافُوْا وَلَا تَحْزَنُوْا وَاَبْشِرُوْا بِالْجَنَّةِ الَّتِيْ كُنْتُمْ تُوْعَدُوْنَ

innal-lażīna qālū rabbunallāhu ṡummastaqāmū tatanazzalu ‘alaihimul-malā'ikatu allā takhāfū wa lā taḥzanū wa absyirū bil-jannatil-latī kuntum tū‘adūn(a).

بيشڪ جيڪي چون ٿا ته اسان جو پالڻهار الله آهي، پوءِ پنهنجي موقف تي قائم رهيا، پوءِ ملائڪ انهن تي نازل ٿيندا (۽ چوندا ته) نه ڊڄو ۽ نه غمگين ٿيو، ۽ ان جنت ۾ خوش ٿيو جنهن جو توهان سان واعدو ڪيو ويو آهي.

نَحْنُ اَوْلِيَاۤؤُكُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَفِى الْاٰخِرَةِ ۚوَلَكُمْ فِيْهَا مَا تَشْتَهِيْٓ اَنْفُسُكُمْ وَلَكُمْ فِيْهَا مَا تَدَّعُوْنَ ۗ

naḥnu auliyā'ukum fil-ḥayātid-dun-yā wa fil-ākhirah(ti), wa lakum fīhā mā tasytahī anfusukum wa lakum fīhā mā tadda‘ūn(a).

اسين دنيا ۽ آخرت ۾ توهان جا محافظ آهيون، ان (جنت) ۾ توهان کي اهو ملندو جيڪو توهان چاهيو ٿا ۽ جيڪو توهان گهرندا آهيو اهو ملندو.

نُزُلًا مِّنْ غَفُوْرٍ رَّحِيْمٍ ࣖ

nuzulam min gafūrir raḥīm(in).

(الله) جي طرفان (توهان لاءِ) خراج طور جيڪو تمام گهڻو معاف ڪندڙ ۽ رحم ڪندڙ آهي.

وَمَنْ اَحْسَنُ قَوْلًا مِّمَّنْ دَعَآ اِلَى اللّٰهِ وَعَمِلَ صَالِحًا وَّقَالَ اِنَّنِيْ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ

wa man aḥsanu qaulam mimman da‘ā ilallāhi wa ‘amila ṣāliḥaw wa qāla innanī minal-muslimīn(a).

۽ ان کان بهتر ڳالهه ڪنهن جي آهي جيڪو الله کي سڏي ٿو ۽ نيڪ عمل ڪري ٿو ۽ چوي ٿو ته بيشڪ مان مسلمانن مان آهيان (يعني فرمانبردار آهيان)؟

وَلَا تَسْتَوِى الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ۗاِدْفَعْ بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ فَاِذَا الَّذِيْ بَيْنَكَ وَبَيْنَهٗ عَدَاوَةٌ كَاَنَّهٗ وَلِيٌّ حَمِيْمٌ

wa lā tastawil-ḥasanatu wa las-sayyi'ah(tu), idfa‘ bil-latī hiya aḥsanu fa'iżal-lażī bainaka wa bainahū ‘adāwatun ka'annahū waliyyun ḥamīm(un).

۽ نيڪي ۽ بدي هڪجهڙا نه آهن. (بديءَ کي) بهتر طريقي سان رد ڪريو، ته جيئن اهو شخص جنهن جي ۽ توهان جي وچ ۾ دشمني آهي، هڪ وفادار دوست وانگر هجي.

وَمَا يُلَقّٰىهَآ اِلَّا الَّذِيْنَ صَبَرُوْاۚ وَمَا يُلَقّٰىهَآ اِلَّا ذُوْ حَظٍّ عَظِيْمٍ

wa mā yulaqqāhā illal-lażīna ṣabarū, wa mā yulaqqāhā illā żū ḥaẓẓin ‘aẓīm(in).

۽ (اهي نيڪ خوبيون) رڳو انهن کي ملنديون جيڪي صبر ڪندا آهن ۽ اهي رڳو انهن کي ملنديون جيڪي وڏي قسمت وارا آهن.

وَاِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطٰنِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa immā yanzagannaka minasy-syaiṭāni nazgun fasta‘iż billāh(i), innahū huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

۽ جيڪڏهن شيطان توهان کي آزمائش ۾ وجهي ته پوءِ الله کان پناهه گهرو، بيشڪ اهو سڀ ڪجهه ٻڌندڙ ۽ ڄاڻندڙ آهي.

وَمِنْ اٰيٰتِهِ الَّيْلُ وَالنَّهَارُ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُۗ لَا تَسْجُدُوْا لِلشَّمْسِ وَلَا لِلْقَمَرِ وَاسْجُدُوْا لِلّٰهِ الَّذِيْ خَلَقَهُنَّ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُوْنَ

wa min āyātihil-lailu wan-nahāru wasy-syamsu wal-qamar(u), lā tasjudū lisy-syamsi wa lā lil-qamari wasjudū lillāhil-lażī khalaqahunna in kuntum iyyāhu ta‘budūn(a).

۽ سندس عظمت جون ڪجھ نشانيون رات، ڏينهن، سج ۽ چنڊ آهن. سج کي سجدو نه ڪريو ۽ نه (نه) چنڊ کي، پر الله کي سجدو ڪريو جنهن انهن کي پيدا ڪيو آهي، جيڪڏهن توهان صرف ان جي عبادت ڪريو ٿا.

فَاِنِ اسْتَكْبَرُوْا فَالَّذِيْنَ عِنْدَ رَبِّكَ يُسَبِّحُوْنَ لَهٗ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَهُمْ لَا يَسْـَٔمُوْنَ ۩

fa inistakbarū fal-lażīna ‘inda rabbika yusabbiḥūna lahū bil-laili wan-nahāri wa hum lā yas'amūn(a).

جيڪڏهن اهي فخر ڪن ٿا ته جيڪي (فرشتا) توهان جي پالڻهار وٽ آهن اهي رات ڏينهن سندس تسبيح ڪن ٿا ۽ ڪڏهن به ٿڪجن نٿا.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنَّكَ تَرَى الْاَرْضَ خَاشِعَةً فَاِذَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاۤءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْۗ اِنَّ الَّذِيْٓ اَحْيَاهَا لَمُحْيِ الْمَوْتٰى ۗاِنَّهٗ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wa min āyātihī annaka taral-arḍa khāsyi‘atan fa iżā anzalnā ‘alaihal-mā'ahtazzat wa rabat, innal-lażī aḥyāhā lamuḥyil-mautā, innahū ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

۽ سندس نشانين (عظمت) مان، توهان ڏسو ٿا ته زمين سڪل ۽ بنجر آهي، پر جيڪڏهن اسان ان تي مينهن وسايون ته اها ضرور حرڪت ڪندي ۽ زرخيز ٿيندي. بيشڪ، جيڪو (الله) ان کي جياريندو آهي اهو ضرور مئلن کي جياري سگهي ٿو، بيشڪ هو هر شيءِ تي قادر آهي.

اِنَّ الَّذِيْنَ يُلْحِدُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِنَا لَا يَخْفَوْنَ عَلَيْنَاۗ اَفَمَنْ يُّلْقٰى فِى النَّارِ خَيْرٌ اَمَّنْ يَّأْتِيْٓ اٰمِنًا يَّوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗاِعْمَلُوْا مَا شِئْتُمْ ۙاِنَّهٗ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

innal-lażīna yulḥidūna fī āyātinā lā yakhfauna ‘alainā, afamay yulqā fin-nāri khairun am may ya'tī āminay yaumal-qiyāmah(ti), i‘malū mā syi'tum, innahū bimā ta‘malūna baṣīr(un).

بيشڪ، جيڪي اسان جي آيتن کي ڪوڙو سمجهن ٿا، اهي اسان کان لڪيل نه آهن. ڇا اهي جيڪي دوزخ ۾ اڇلايا ويندا بهتر آهن يا اهي جيڪي قيامت جي ڏينهن سلامت نڪرندا؟ جيڪو توهان چاهيو ٿا ڪريو! بيشڪ، هو توهان جي ڪمن کي ڏسندڙ آهي.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِالذِّكْرِ لَمَّا جَاۤءَهُمْ ۗوَاِنَّهٗ لَكِتٰبٌ عَزِيْزٌ ۙ

innal-lażīna kafarū biż-żikri lammā jā'ahum, wa innahū lakitābun ‘azīz(un).

بيشڪ جيڪي ماڻهو قرآن کي رد ڪن ٿا جڏهن اهو انهن تائين پهچايو ويندو آهي (اهي ضرور بدبخت هوندا) ۽ بيشڪ (قرآن) هڪ عزت وارو ڪتاب آهي.

لَّا يَأْتِيْهِ الْبَاطِلُ مِنْۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهٖ ۗتَنْزِيْلٌ مِّنْ حَكِيْمٍ حَمِيْدٍ

lā ya'tīhil-bāṭilu mim baini yadaihi wa lā min khalfih(ī), tanzīlum min ḥakīmin ḥamīd(in).

جنهن تي نه اڳ کان ۽ نه پٺيان کان (اڳ ۾ ۽ مستقبل ۾) ڪوڙ حملو ڪندو، اهو الله جي طرفان نازل ڪيو ويو آهي جيڪو سڀ کان وڌيڪ حڪمت وارو ۽ سڀ کان وڌيڪ ساراهيل آهي.

مَا يُقَالُ لَكَ اِلَّا مَا قَدْ قِيْلَ لِلرُّسُلِ مِنْ قَبْلِكَ ۗاِنَّ رَبَّكَ لَذُوْ مَغْفِرَةٍ وَّذُوْ عِقَابٍ اَلِيْمٍ

mā yuqālu laka illā mā qad qīla lir-rusuli min qablik(a), inna rabbaka lażū magfiratiw wa żū ‘iqābin alīm(in).

جيڪي (ڪافر) توکي چيو وڃي ٿو سو رڳو اهو آهي جيڪو تو کان اڳين پيغمبرن کي چيو ويو هو، بيشڪ تنهنجي پالڻهار وٽ بخشش ۽ دردناڪ عذاب آهي.

وَلَوْ جَعَلْنٰهُ قُرْاٰنًا اَعْجَمِيًّا لَّقَالُوْا لَوْلَا فُصِّلَتْ اٰيٰتُهٗ ۗ ءَاَ۬عْجَمِيٌّ وَّعَرَبِيٌّ ۗ قُلْ هُوَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا هُدًى وَّشِفَاۤءٌ ۗوَالَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ فِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرٌ وَّهُوَ عَلَيْهِمْ عَمًىۗ اُولٰۤىِٕكَ يُنَادَوْنَ مِنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍ ࣖ

wa lau ja‘alnāhu qur'ānan a‘jamiyyal laqālū lau lā fuṣṣilat āyātuh(ū), a'a‘jamiyyuw wa ‘arabiyy(un), qul huwa lil-lażīna āmanū hudaw wa syifā'(un), wal-lażīna lā yu'minūna fī āżānihim waqruw wa huwa ‘alaihim ‘amā(n), ulā'ika yunādauna mim makānim ba‘īd(in).

۽ جيڪڏهن اسين قرآن کي عربي کان سواءِ ٻي ٻوليءَ ۾ پڙهڻ لاءِ مقرر ڪريون ها ته اهي چون ها ته آيتون ڇو نه بيان ڪيون وڃن؟ ڇا اهو مناسب آهي ته (قرآن) عربن لاءِ عربي کان سواءِ ٻي ٻوليءَ ۾ هجي؟ چئو ته قرآن انهن لاءِ هدايت ۽ شفا آهي جيڪي ايمان آڻين ٿا. ۽ جيڪي ايمان نٿا آڻين انهن جي ڪنن ۾ رڪاوٽ آهي ۽ (قرآن) انهن لاءِ اونداهي آهي. اهي (اهڙن) ماڻهن وانگر آهن جن کي پري کان سڏيو وڃي ٿو.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ فَاخْتُلِفَ فِيْهِ ۗوَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ ۗوَاِنَّهُمْ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ مُرِيْبٍ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba fakhtulifa fīh(i), wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika laquḍiya bainahum, wa innahum lafī syakkim minhu murīb(in).

۽ بيشڪ اسان موسيٰ کي ڪتاب (تورات) ڏنو ۽ ان ۾ اختلاف ڪيو ويو، جيڪڏهن توهان جي رب جو اڳ ۾ فيصلو نه هجي ها ته ڪافر تباهه ٿي وڃن ها، ۽ بيشڪ اهي ان بابت سخت شڪ ۾ هئا.

مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهٖ ۙوَمَنْ اَسَاۤءَ فَعَلَيْهَا ۗوَمَا رَبُّكَ بِظَلَّامٍ لِّلْعَبِيْدِ ۔

man ‘amila ṣāliḥan fa linafsih(ī), wa man asā'a fa ‘alaihā, wa mā rabbuka biẓallāmil lil-‘abīd(i).

جيڪو نيڪ ڪم ڪندو، ان جو (ثواب) پاڻ لاءِ آهي ۽ جيڪو برائي ڪندو، ان جو (گناهه) ان جي پنهنجي ذميواري آهي، ۽ توهان جو رب (پنهنجن) ٻانهن تي ڪجهه به ظلم نٿو ڪري.

۞ اِلَيْهِ يُرَدُّ عِلْمُ السَّاعَةِ ۗوَمَا تَخْرُجُ مِنْ ثَمَرٰتٍ مِّنْ اَكْمَامِهَا وَمَا تَحْمِلُ مِنْ اُنْثٰى وَلَا تَضَعُ اِلَّا بِعِلْمِهٖ ۗوَيَوْمَ يُنَادِيْهِمْ اَيْنَ شُرَكَاۤءِيْۙ قَالُوْٓا اٰذَنّٰكَ مَا مِنَّا مِنْ شَهِيْدٍ ۚ

ilaihi yuraddu ‘ilmus-sā‘ah(ti), wa mā takhruju min ṡamarātim min akmāmihā wa mā taḥmilu min unṡā wa lā taḍa‘u illā bi‘ilmih(ī), wa yauma yunādīhim aina syurakā'ī, qālū āżannāka mā minnā min syahīd(in).

قيامت جي ڏينهن بابت علم ان ڏانهن موٽايو ويندو آهي. ڪو به ميوو پنهنجي پنن مان نه نڪرندو آهي ۽ نه ڪا عورت حاملہ ٿيندي آهي ۽ نه ئي ٻار پيدا ڪندي آهي، پر سڀ سندس علم سان. جنهن ڏينهن هو (الله) انهن کي سڏيندو ته "منهنجا ساٿي ڪٿي آهن؟" انهن جواب ڏنو ته "اسان توهان کي اعلان ڪريون ٿا ته اسان مان ڪو به اهڙو ناهي جيڪو شاهدي ڏئي سگهي (ته توهان جا ساٿي آهن."

وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَدْعُوْنَ مِنْ قَبْلُ وَظَنُّوْا مَا لَهُمْ مِّنْ مَّحِيْصٍ

wa ḍalla ‘anhum mā kānū yad‘ūna min qablu wa ẓannū mā lahum mim maḥīṣ(in).

۽ جن جي اهي پوڄا ڪندا هئا، اهي انهن کان غائب ٿي ويا ۽ انهن کي خبر پئجي وئي ته انهن لاءِ (الله جي عذاب کان) نڪرڻ جي ڪا به واٽ ناهي.

لَا يَسْـَٔمُ الْاِنْسَانُ مِنْ دُعَاۤءِ الْخَيْرِۖ وَاِنْ مَّسَّهُ الشَّرُّ فَيَـُٔوْسٌ قَنُوْطٌ

lā yas'amul-insānu min du‘ā'il-khair(i), wa im massahusy-syarru fa ya'ūsun qanūṭ(un).

انسان نيڪي جي طلب ڪندي ٿڪجي نه ٿا پون، ۽ جڏهن آفت ايندي آهي، ته اهي مايوس ٿي ويندا آهن ۽ اميد وڃائي ڇڏيندا آهن.

وَلَىِٕنْ اَذَقْنٰهُ رَحْمَةً مِّنَّا مِنْۢ بَعْدِ ضَرَّاۤءَ مَسَّتْهُ لَيَقُوْلَنَّ هٰذَا لِيْۙ وَمَآ اَظُنُّ السَّاعَةَ قَاۤىِٕمَةًۙ وَّلَىِٕنْ رُّجِعْتُ اِلٰى رَبِّيْٓ اِنَّ لِيْ عِنْدَهٗ لَلْحُسْنٰىۚ فَلَنُنَبِّئَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِمَا عَمِلُوْاۖ وَلَنُذِيْقَنَّهُمْ مِّنْ عَذَابٍ غَلِيْظٍ

wa la'in ażaqnāhu raḥmatam minnā mim ba‘di ḍarrā'a massathu layaqūlunna hāżā lī, wa mā aẓunnus-sā‘ata qā'imah(tan), wa la'ir ruji‘tu ilā rabbī inna lī ‘indahū lal-ḥusnā, fa lanunabbi'annal-lażīna kafarū bimā ‘amilū, wa lanużīqannahum min ‘ażābin galīẓ(in).

۽ جيڪڏهن اسان ان کي مصيبت کان پوءِ پنهنجي طرفان رحمت ڏيون ٿا ته ضرور چوندو ته هي منهنجو حق آهي، ۽ مون کي پڪ ناهي ته قيامت جو ڏينهن ايندو. ۽ جيڪڏهن مون کي پنهنجي پالڻهار ڏانهن موٽايو ويو ته ضرور مان ان وٽ چڱائي لهندس. پوءِ بيشڪ اسين ڪافرن کي انهن جي ڪيل ڪمن جي خبر ڏينداسين، ۽ بيشڪ اسين انهن کي سخت عذاب ڏينداسين.

وَاِذَآ اَنْعَمْنَا عَلَى الْاِنْسَانِ اَعْرَضَ وَنَاٰ بِجَانِبِهٖۚ وَاِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ فَذُوْ دُعَاۤءٍ عَرِيْضٍ

wa iżā an‘amnā ‘alal-insāni a‘raḍa wa na'ā bijānibih(ī), wa iżā massahusy-syarru fażū du‘ā'in ‘arīḍ(in).

۽ جڏهن اسين انسان تي نعمتون ڪندا آهيون ته هو منهن موڙيندو آهي ۽ (مغرور سان) پري ٿي ويندو آهي؛ پر جڏهن مصيبت ايندي آهي ته گهڻو دعا گهرندو آهي.

قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كَانَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ ثُمَّ كَفَرْتُمْ بِهٖ مَنْ اَضَلُّ مِمَّنْ هُوَ فِيْ شِقَاقٍۢ بَعِيْدٍ

qul ara'aitum in kāna min ‘indillāhi ṡumma kafartum bihī man aḍallu mimman huwa fī syiqāqim ba‘īd(in).

چئو تہ، جيڪڏھن (قرآن) الله وٽان اچي ۽ اوھين ان کي ڪوڙو ڀانيو تہ اوھان جو ڇا خيال آھي؟ جيڪو (سچ کان) گھڻو پري گمراھ آھي تنھن کان وڌيڪ گمراھ ڪير آھي؟

سَنُرِيْهِمْ اٰيٰتِنَا فِى الْاٰفَاقِ وَفِيْٓ اَنْفُسِهِمْ حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ اَنَّهُ الْحَقُّۗ اَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ اَنَّهٗ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدٌ

sanurīhim āyātinā fil-āfāqi wa fī anfusihim ḥattā yatabayyana lahum annahul-ḥaqq(u), awalam yakfi birabbika annahū ‘alā kulli syai'in syahīd(un).

اسين انهن کي پنهنجون نشانيون ڪائنات ۾ ۽ انهن جي اندر ڏيکارينداسين، جيستائين انهن تي اهو واضح ٿي ويندو ته هي (قرآن) سچ آهي، ڇا توهان لاءِ اهو ڪافي ناهي ته توهان جو رب هر شيءِ تي شاهد آهي؟

اَلَآ اِنَّهُمْ فِيْ مِرْيَةٍ مِّنْ لِّقَاۤءِ رَبِّهِمْ ۗ اَلَآ اِنَّهٗ بِكُلِّ شَيْءٍ مُّحِيْطٌ ࣖ

alā innahum fī miryatim mil liqā'i rabbihim, alā innahū bikulli syai'im muḥīṭ(un).

ياد رکو، بيشڪ اهي پنهنجي رب جي ملڻ کان شڪ ۾ آهن، ياد رکو، بيشڪ هو هر شيءِ کي ڍڪي ٿو.