الۤمّۤ ۗ

alif lām mīm.

الف لام ميم.

اَحَسِبَ النَّاسُ اَنْ يُّتْرَكُوْٓا اَنْ يَّقُوْلُوْٓا اٰمَنَّا وَهُمْ لَا يُفْتَنُوْنَ

aḥasiban-nāsu ay yutrakū ay yaqūlū āmannā wa hum lā yuftanūn(a).

ڇا ماڻهو سمجهن ٿا ته انهن کي رڳو اهو چوڻ تي ڇڏيو ويندو ته اسان ايمان آندو آهي ۽ انهن کي آزمايو نه ويندو؟

وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللّٰهُ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا وَلَيَعْلَمَنَّ الْكٰذِبِيْنَ

wa laqad fatannal-lażīna min qablihim falaya‘lamannallāhul-lażīna ṣadaqū wa laya‘lamannal-kāżibīn(a).

۽ بيشڪ اسان انهن کي آزمايو جيڪي انهن کان اڳ هئا، پوءِ الله ضرور ڄاڻي ٿو ته سچا ڪير آهن ۽ ضرور ڄاڻي ٿو ته ڪوڙا ڪير آهن.

اَمْ حَسِبَ الَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ السَّيِّاٰتِ اَنْ يَّسْبِقُوْنَا ۗسَاۤءَ مَا يَحْكُمُوْنَ

am ḥasibal-lażīna ya‘malūnas-sayyi'āti ay yasbiqūnā, sā'a mā yaḥkumūn(a).

يا جيڪي بڇڙا ڪم ڪن ٿا سي سمجهن ٿا ته اسان جي عذاب کان بچي ويندا؟ جيڪي فيصلو ڪن ٿا سو بڇڙو آهي!

مَنْ كَانَ يَرْجُوْا لِقَاۤءَ اللّٰهِ فَاِنَّ اَجَلَ اللّٰهِ لَاٰتٍ ۗوَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

man kāna yarjū liqā'allāhi fa'inna ajalallāhi la'āt(in), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

جيڪو به الله سان ملاقات جي اميد رکي ٿو ته بيشڪ الله جو (وعدو ڪيل) وقت ضرور ايندو، ۽ هو سڀ ڪجهه ٻڌندڙ ۽ ڄاڻندڙ آهي.

وَمَنْ جَاهَدَ فَاِنَّمَا يُجَاهِدُ لِنَفْسِهٖ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَغَنِيٌّ عَنِ الْعٰلَمِيْنَ

wa man jāhada fa'innamā yujāhidu linafsih(ī), innallāha laganiyyun ‘anil-‘ālamīn(a).

۽ جيڪو به جهاد لاءِ ڪوشش ڪري ٿو، ان جو جهاد سچ پچ پنهنجي لاءِ آهي، بيشڪ الله سڀني جهانن کان بي نياز آهي (ڪنهن به شيءِ جو محتاج ناهي).

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَنُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّاٰتِهِمْ وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ اَحْسَنَ الَّذِيْ كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lanukaffiranna ‘anhum sayyi'ātihim wa lanajziyannahum aḥsanal-lażī kānū ya‘malūn(a).

۽ جن ايمان آندو ۽ چڱا ڪم ڪيا، اسين ضرور انهن کان انهن جون بڇڙايون ميٽينداسين ۽ ضرور انهن کي انهن جي بهترين عملن جو بدلو ڏينداسين جيڪي اهي ڪندا هئا.

وَوَصَّيْنَا الْاِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حُسْنًا ۗوَاِنْ جَاهَدٰكَ لِتُشْرِكَ بِيْ مَا لَيْسَ لَكَ بِهٖ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا ۗاِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَاُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

wa waṣṣainal-insāna biwālidaihi ḥusnā(n), wa in jāhadāka litusyrika bī mā laisa laka bihī ‘ilmun falā tuṭi‘humā, ilayya marji‘ukum fa'unabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

۽ اسان انسانن تي پنهنجن والدين سان نيڪي ڪرڻ فرض ڪيو آهي. ۽ جيڪڏهن اهي توکي مجبور ڪن ته مون کي اهڙي شيءِ سان شريڪ ڪر جنهن جو توکي ڪو علم ناهي ته پوءِ انهن جو چيو نه مڃ. توهان جو موٽڻ مون ڏانهن آهي، پوءِ مان توهان کي ٻڌائيندس ته توهان ڇا ڪيو آهي.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَنُدْخِلَنَّهُمْ فِى الصّٰلِحِيْنَ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lanudkhilannahum fiṣ-ṣāliḥīn(a).

۽ جن ايمان آندو ۽ چڱا ڪم ڪيا، اسان ضرور انهن کي نيڪ ماڻهن ۾ شامل ڪنداسين.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّقُوْلُ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ فَاِذَآ اُوْذِيَ فِى اللّٰهِ جَعَلَ فِتْنَةَ النَّاسِ كَعَذَابِ اللّٰهِ ۗوَلَىِٕنْ جَاۤءَ نَصْرٌ مِّنْ رَّبِّكَ لَيَقُوْلُنَّ اِنَّا كُنَّا مَعَكُمْۗ اَوَلَيْسَ اللّٰهُ بِاَعْلَمَ بِمَا فِيْ صُدُوْرِ الْعٰلَمِيْنَ

wa minan-nāsi may yaqūlu āmannā billāhi fa'iżā ūżiya fillāhi ja‘ala fitnatan-nāsi ka‘ażābillāh(i), wa la'in jā'a naṣrum mir rabbika layaqūlunna innā kunnā ma‘akum, awa laisallāhu bi'a‘lama bimā fī ṣudūril-‘ālamīn(a).

۽ ماڻهن مان ڪجهه اهڙا آهن جيڪي چون ٿا ته اسان الله تي ايمان آندو آهي، پر جڏهن انهن کي (الله تي ايمان رکڻ جي ڪري) تڪليف ڏني ويندي آهي ته اهي ماڻهن جي آزمائش کي الله جي طرفان عذاب سمجهندا آهن، ۽ جيڪڏهن انهن کي توهان جي رب کان مدد ملندي آهي ته چوندا آهن ته بيشڪ اسان توهان سان گڏ آهيون. ڇا الله سڀني ماڻهن جي سينن ۾ ڇا آهي ان کي چڱي طرح نٿو ڄاڻي؟

وَلَيَعْلَمَنَّ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَلَيَعْلَمَنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ

wa laya‘lamannallāhul-lażīna āmanū wa laya‘lamannal-munāfiqīn(a).

۽ الله ضرور انهن کي ڄاڻي ٿو جيڪي ايمان وارا آهن ۽ ضرور منافقن کي ڄاڻي ٿو.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّبِعُوْا سَبِيْلَنَا وَلْنَحْمِلْ خَطٰيٰكُمْۗ وَمَا هُمْ بِحٰمِلِيْنَ مِنْ خَطٰيٰهُمْ مِّنْ شَيْءٍۗ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ

wa qālal-lażīna kafarū lil-lażīna āmanuttabi‘ū sabīlanā walnaḥmil khaṭāyākum, wa mā hum biḥāmilīna min khaṭāyāhum min syai'(in), innahum lakāżibūn(a).

۽ ڪافر ايمان وارن کي چون ٿا ته اسان جي رستي تي هلو ۽ اسين توهان جا گناهه کڻنداسين، جيتوڻيڪ اهي پنهنجا گناهه ڪجهه به نه کڻندا آهن، حقيقت ۾ اهي مڪمل طور تي ڪوڙا آهن.

وَلَيَحْمِلُنَّ اَثْقَالَهُمْ وَاَثْقَالًا مَّعَ اَثْقَالِهِمْ وَلَيُسْـَٔلُنَّ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ عَمَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ ࣖ

wa layaḥmilunna aṡqālahum wa aṡqālam ma‘a aṡqālihim wa layus'alunna yaumal-qiyāmati ‘ammā kānū yaftarūn(a).

۽ اهي سچ پچ پنهنجا گناهه ۽ ٻين جا گناهه پنهنجن گناهن سان گڏ کڻندا، ۽ قيامت جي ڏينهن انهن کان ضرور انهن ڪوڙن بابت پڇيو ويندو جيڪي اهي هميشه ٺاهيندا رهيا آهن.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖ فَلَبِثَ فِيْهِمْ اَلْفَ سَنَةٍ اِلَّا خَمْسِيْنَ عَامًا ۗفَاَخَذَهُمُ الطُّوْفَانُ وَهُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī falabiṡa fīhim alfa sanatin illā khamsīna ‘āmā(n), fa'akhażahumuṭ-ṭūfānu wa hum ẓālimūn(a).

۽ بيشڪ اسان نوح کي سندس قوم ڏانهن موڪليو، پوءِ هو انهن سان هڪ هزار سال يا گهٽ ۾ گهٽ پنجاهه سال رهيو، پوءِ انهن تي وڏو طوفان آيو، ۽ اهي ظالم ماڻهو هئا.

فَاَنْجَيْنٰهُ وَاَصْحٰبَ السَّفِيْنَةِ وَجَعَلْنٰهَآ اٰيَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

fa'anjaināhu wa aṣḥābas-safīnati wa ja‘alnāhā āyatal lil-‘ālamīn(a).

پوءِ اسان نوح ۽ ٻيڙيءَ ۾ سوار ماڻهن کي بچايو، ۽ ان (واقعي) کي سڀني انسانن لاءِ عبرت بڻايو.

وَاِبْرٰهِيْمَ اِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَاتَّقُوْهُ ۗذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa ibrāhīma iż qāla liqaumihi‘budullāha wattaqūh(u), żālikum khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

۽ (ياد ڪريو) ابراهيم کي، جڏهن ان پنهنجي قوم کي چيو ته الله جي عبادت ڪريو ۽ ان کان ڊڄو، اهو توهان لاءِ بهتر آهي جيڪڏهن توهان ڄاڻو ٿا.

اِنَّمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْثَانًا وَّتَخْلُقُوْنَ اِفْكًا ۗاِنَّ الَّذِيْنَ تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ لَا يَمْلِكُوْنَ لَكُمْ رِزْقًا فَابْتَغُوْا عِنْدَ اللّٰهِ الرِّزْقَ وَاعْبُدُوْهُ وَاشْكُرُوْا لَهٗ ۗاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

innamā ta‘budūna min dūnillāhi auṡānaw wa takhluqūna ifkā(n), innal-lażīna ta‘budūna min dūnillāhi lā yamlikūna lakum rizqan fabtagū ‘indallāhir-rizqa wa‘budūhu wasykurū lah(ū), ilaihi turja‘ūn(a).

بيشڪ، الله کان سواءِ جن جي توهان عبادت ڪريو ٿا، اهي رڳو بت آهن، ۽ توهان ڪوڙ ٺاهيندا آهيو. بيشڪ، الله کان سواءِ جن جي توهان عبادت ڪريو ٿا، اهي توهان کي رزق ڏيڻ جي قابل نه آهن. تنهن ڪري الله کان رزق گهرو، ۽ ان جي عبادت ڪريو ۽ ان جو شڪر ادا ڪريو، توهان کي صرف ان ڏانهن موٽايو ويندو.

وَاِنْ تُكَذِّبُوْا فَقَدْ كَذَّبَ اُمَمٌ مِّنْ قَبْلِكُمْ ۗوَمَا عَلَى الرَّسُوْلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

wa in tukażżibū faqad każżaba umamum min qablikum, wa mā ‘alar-rasūli illal-balāgul-mubīn(u).

۽ جيڪڏهن توهان (ڪافر) ڪوڙ ڳالهايو ٿا ته پوءِ بيشڪ توهان کان اڳ وارن ماڻهن به (رسولن کي) ڪوڙو چيو هو. ۽ رسول تي صرف (خدا جي دين کي) صاف صاف پهچائڻ آهي.

اَوَلَمْ يَرَوْا كَيْفَ يُبْدِئُ اللّٰهُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ ۗاِنَّ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرٌ

awalam yarau kaifa yubdi'ullāhul-khalqa ṡumma yu‘īduh(ū), inna żālika ‘alallāhi yasīr(un).

۽ ڇا اهي نه ٿا ڏسن ته الله ڪيئن تخليق جي شروعات ڪري ٿو ۽ پوءِ ان کي ٻيهر ورجائي ٿو؟ بيشڪ اهو الله لاءِ آسان آهي.

قُلْ سِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ بَدَاَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللّٰهُ يُنْشِئُ النَّشْاَةَ الْاٰخِرَةَ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ۚ

qul sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa bada'al-khalqa ṡummallāhu yunsyi'un-nasy'atal-ākhirah(ta), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

چؤ ته زمين تي گهمو، پوءِ ڏسو ته (الله) ڪيئن (جاندارن جي) پيدائش شروع ڪري ٿو، پوءِ الله آخري واقعو آڻيندو، بيشڪ الله هر شيءِ تي غالب آهي.

يُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَرْحَمُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚوَاِلَيْهِ تُقْلَبُوْنَ

yu‘ażżibu may yasyā'u wa yarḥamu may yasyā'(u), wa ilaihi tuqlabūn(a).

اُهو (الله) جنهن کي چاهي ٿو عذاب ڪري ٿو ۽ جنهن تي چاهي ٿو رحم ڪري ٿو، ۽ توهان ان ڏانهن موٽايا ويندؤ.

وَمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ فِى الْاَرْضِ وَلَا فِى السَّمَاۤءِ ۖوَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ ࣖ

wa mā antum bimu‘jizīna fil-arḍi wa lā fis-samā'(i), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

۽ اوھين نه زمين ۾ ۽ نه آسمان ۾ (الله جي عذاب کان) عاجز ڪري سگھو ٿا، ۽ الله کان سواءِ اوھان جو ڪو به سرپرست ۽ مددگار نه آھي.

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَلِقَاۤىِٕهٖٓ اُولٰۤىِٕكَ يَىِٕسُوْا مِنْ رَّحْمَتِيْ وَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wal-lażīna kafarū bi'āyātillāhi wa liqā'ihī ulā'ika ya'isū mir raḥmatī wa ulā'ika lahum ‘ażābun alīm(un).

۽ جيڪي الله جي آيتن ۽ ان جي ملاقات جو انڪار ڪن ٿا، اهي منهنجي رحمت کان نااميد ٿين ٿا ۽ انهن کي دردناڪ عذاب ملندو.

فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوا اقْتُلُوْهُ اَوْ حَرِّقُوْهُ فَاَنْجٰىهُ اللّٰهُ مِنَ النَّارِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

famā kāna jawāba qaumihī illā an qaluqtulūhu au ḥarriqūhu fa anjāhullāhu minan-nār(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

پوءِ سندس قوم (ابراهيم) جو ڪو به جواب نه هو سواءِ ان جي ته هن چيو ته کيس قتل ڪريو يا ساڙيو، پوءِ الله کيس باهه کان بچايو، بيشڪ ان ۾ يقيناً ايمان وارن لاءِ (الله جي عظمت جون) نشانيون آهن.

وَقَالَ اِنَّمَا اتَّخَذْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْثَانًاۙ مَّوَدَّةَ بَيْنِكُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚ ثُمَّ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ يَكْفُرُ بَعْضُكُمْ بِبَعْضٍ وَّيَلْعَنُ بَعْضُكُمْ بَعْضًا ۖوَّمَأْوٰىكُمُ النَّارُ وَمَا لَكُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَۖ

wa qāla innamattakhażtum min dūnillāhi auṡānam mawaddata bainikum fil-ḥayātid-dun-yā, ṡumma yaumal-qiyāmati yakfuru ba‘ḍukum biba‘ḍiw wa yal‘anu ba‘ḍukum ba‘ḍā(n), wa ma'wākumun nāru wa mā lakum min nāṣirīn(a).

۽ ابراهيم چيو ته بيشڪ، الله کان سواءِ جن بتن جي توهان پوڄا ڪريو ٿا، اهي صرف هن لاءِ آهن ته زميني زندگي ۾ توهان جي وچ ۾ محبت پيدا ڪن، پوءِ قيامت جي ڏينهن توهان مان ڪجهه ماڻهو هڪ ٻئي جو انڪار ڪندا ۽ هڪ ٻئي تي لعنت ڪندا، ۽ توهان جو موٽڻ جهنم هوندو ۽ توهان جو ڪو به مددگار نه هوندو.

۞ فَاٰمَنَ لَهٗ لُوْطٌۘ وَقَالَ اِنِّيْ مُهَاجِرٌ اِلٰى رَبِّيْ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

fa āmana lahū lūṭ(un), wa qāla innī muhājirun ilā rabbī, innahū huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

پوءِ لوط (ابراهيم جي نبوت جي تصديق ڪئي) ۽ ابراهيم چيو ته، "بيشڪ، مون کي پنهنجي پالڻهار جي حڪم ڪيل جاءِ ڏانهن وڃڻو آهي، بيشڪ، هو سڀ کان وڌيڪ غالب ۽ حڪمت وارو آهي."

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَجَعَلْنَا فِيْ ذُرِّيَّتِهِ النُّبُوَّةَ وَالْكِتٰبَ وَاٰتَيْنٰهُ اَجْرَهٗ فِى الدُّنْيَا ۚوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūba wa ja‘alnā fī żurriyyatihin nubuwwata wal-kitāba wa ātaināhu ajrahū fid-dun-yā, wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

۽ اسان ابراهيم، اسحاق ۽ يعقوب کي اولاد عطا ڪيو، ۽ اسان سندس اولاد لاءِ نبي ۽ ڪتاب ڪيو، ۽ اسان کيس دنيا ۾ سندس اجر ڏنو، ۽ بيشڪ هو آخرت ۾ نيڪوڪارن مان هوندو.

وَلُوْطًا اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖٓ اِنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الْفَاحِشَةَ ۖمَا سَبَقَكُمْ بِهَا مِنْ اَحَدٍ مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ

wa lūṭan iż qāla liqaumihī innakum lata'tūnal-fāḥisyata mā sabaqakum bihā min aḥadim minal-‘ālamīn(a).

۽ (ياد ڪريو) جڏهن لوط پنهنجي قوم کي چيو ته: ”توهان واقعي اهڙو تمام وڏو بُرو ڪم ڪيو آهي جيڪو توهان کان اڳ ڪنهن به قوم نه ڪيو آهي.

اَىِٕنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الرِّجَالَ وَتَقْطَعُوْنَ السَّبِيْلَ ەۙ وَتَأْتُوْنَ فِيْ نَادِيْكُمُ الْمُنْكَرَ ۗفَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوا ائْتِنَا بِعَذَابِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

a'innakum lata'tūnar-rijāla wa taqṭa‘ūnas-sabīl(a), wa ta'tūna fī nādīkumul-munkar(a), famā kāna jawāba qaumihī illā an qālu'tinā bi‘ażābillāhi in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).

ڇا توهان لاءِ اهو مناسب آهي ته توهان ماڻهن وٽ وڃو، پنهنجي مجلسن ۾ ٺڳي ڪريو ۽ برائي ڪريو؟ ”تنهن ڪري سندس قوم جو جواب ٻيو ڪجهه به نه هو سواءِ ان جي ته، جيڪڏهن توهان نيڪ ماڻهن مان آهيو ته اسان تي الله جو عذاب آڻجو.“

قَالَ رَبِّ انْصُرْنِيْ عَلَى الْقَوْمِ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

qāla rabbinṣurnī ‘alal-qaumil-mufsidīn(a).

(لوط) دعا گهري ته اي منهنجا پالڻهار، نقصان پهچائڻ واري ٽولي تي (سزا ڏيڻ سان) منهنجي مدد ڪر.

وَلَمَّا جَاۤءَتْ رُسُلُنَآ اِبْرٰهِيْمَ بِالْبُشْرٰىۙ قَالُوْٓا اِنَّا مُهْلِكُوْٓا اَهْلِ هٰذِهِ الْقَرْيَةِ ۚاِنَّ اَهْلَهَا كَانُوْا ظٰلِمِيْنَ ۚ

wa lammā jā'at rusulunā ibrāhīma bil-busyrā, qālū innā muhlikū ahli hāżihil-qaryah(ti), inna ahlahā kānū ẓālimīn(a).

۽ جڏهن اسان جا موڪليل (فرشتا) ابراهيم وٽ خوشخبري کڻي آيا، تڏهن انهن چيو ته: ”اسان هن شهر (سدوم) جي رهاڪن کي ضرور تباهه ڪنداسين ڇو ته ان جا رهاڪو واقعي ظالم ماڻهو آهن“.

قَالَ اِنَّ فِيْهَا لُوْطًا ۗقَالُوْا نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَنْ فِيْهَا ۖ لَنُنَجِّيَنَّهٗ وَاَهْلَهٗٓ اِلَّا امْرَاَتَهٗ كَانَتْ مِنَ الْغٰبِرِيْنَ

qāla inna fīhā lūṭā(n), qālū naḥnu a‘lamu biman fīhā, lanunajjiyannahū wa ahlahū illamra'atahū kānat minal-gābirīn(a).

ابراهيم چيو ته بيشڪ انهيءَ شهر ۾ لوط آهي. انهن (فرشتن) چيو ته اسان کي چڱي طرح خبر آهي ته انهيءَ شهر ۾ ڪير آهي. اسين ضرور کيس ۽ سندس پوئلڳن کي بچائينداسين سواءِ سندس زال جي. هوءَ پوئتي رهجي ويلن مان آهي.

وَلَمَّآ اَنْ جَاۤءَتْ رُسُلُنَا لُوْطًا سِيْۤءَ بِهِمْ وَضَاقَ بِهِمْ ذَرْعًا وَّقَالُوْا لَا تَخَفْ وَلَا تَحْزَنْ ۗاِنَّا مُنَجُّوْكَ وَاَهْلَكَ اِلَّا امْرَاَتَكَ كَانَتْ مِنَ الْغٰبِرِيْنَ

wa lammā an jā'at rusulunā lūṭan sī'a bihim wa ḍāqa bihim żar‘aw wa qālū lā takhaf wa lā taḥzan, innā munajjūka wa ahlaka illamra'ataka kānat minal-gābirīn(a).

۽ جڏهن اسان جا قاصد (فرشتا) لوط وٽ پهتا ته انهن جي (اچڻ) سبب هو غمگين ٿيو ۽ (محسوس ڪيو ته) هو انهن کي بچائڻ جي طاقت نه ٿو رکي، ۽ انهن (قاصدن) چيو ته نه ڊڄ ۽ نه غمگين ٿيو، بيشڪ اسين توکي ۽ تنهنجي گهر وارن کي بچائينداسين سواءِ تنهنجي زال جي، جيڪا باقي (موت ۾) رهجي ويلن مان آهي.

اِنَّا مُنْزِلُوْنَ عَلٰٓى اَهْلِ هٰذِهِ الْقَرْيَةِ رِجْزًا مِّنَ السَّمَاۤءِ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

innā munzilūna ‘alā ahli hāżihil-qaryati rijzam minas-samā'i bimā kānū yafsuqūn(a).

بيشڪ اسين هن شهر جي ماڻهن تي آسمان مان عذاب نازل ڪنداسين ڇاڪاڻ ته انهن ظلم ڪيو آهي.

وَلَقَدْ تَّرَكْنَا مِنْهَآ اٰيَةً ۢ بَيِّنَةً لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wa laqad taraknā minhā āyatam bayyinatal liqaumiy ya‘qilūn(a).

۽ بيشڪ، اسان سمجھ وارن ماڻهن لاءِ هن بابت هڪ واضح نشاني ڇڏي آهي.

وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۙ فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَارْجُوا الْيَوْمَ الْاٰخِرَ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ ۖ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), faqāla yā qaumi‘budullāha warjul-yaumal-ākhira wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

۽ مدين جي ماڻهن ڏانهن سندن ڀاءُ شعيب کي (موڪليوسين)، ان چيو ته اي منهنجي قوم! الله جي عبادت ڪريو ۽ آخرت جي ڏينهن جي اميد رکو ۽ زمين ۾ فساد نه ڪريو.

فَكَذَّبُوْهُ فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَ ۙ

fa każżabūhu fa'akhażathumur-rajfatu fa'aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

انهن (شعيب) کي ڪوڙو چيو، تنهن ڪري انهن تي هڪ سخت زلزلو آيو، ۽ پوءِ انهن جي رهائش جي جڳهن تي لاشا پيل هئا.

وَعَادًا وَّثَمُوْدَا۟ وَقَدْ تَّبَيَّنَ لَكُمْ مِّنْ مَّسٰكِنِهِمْۗ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰنُ اَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيْلِ وَكَانُوْا مُسْتَبْصِرِيْنَ ۙ

wa ‘ādaw wa ṡamūda wa qat tabayyana lakum mim masākinihim, wa zayyana lahumusy-syaiṭānu a‘mālahum faṣaddahum ‘anis-sabīli wa kānū mustabṣirīn(a).

۽ (ياد ڪريو) عاد ۽ ثمود جي قوم، (انهن جي تباهي) توهان کي انهن جي گهرن (جي بربادي) مان ظاهر ٿي چڪي آهي، شيطان انهن جي (بڇڙن) عملن کي انهن لاءِ سهڻو ڪري ڏيکاريو آهي، انهي ڪري انهن کي (الله جي) رستي کان روڪيو آهي، جڏهن ته اهي تيز نظر وارا ماڻهو آهن.

وَقَارُوْنَ وَفِرْعَوْنَ وَهَامٰنَۗ وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ مُّوْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ فَاسْتَكْبَرُوْا فِى الْاَرْضِ وَمَا كَانُوْا سٰبِقِيْنَ ۚ

wa qārūna wa fir‘auna wa hāmān(a), wa laqad jā'ahum mūsā bil-bayyināti fastakbarū fil-arḍi wa mā kānū sābiqīn(a).

۽ (به) قارون، فرعون ۽ هامان. بيشڪ موسيٰ انهن وٽ پڌريون ڳالهيون کڻي آيو، پر اهي زمين تي تڪبر ڪن ٿا، ۽ اهي اهڙا آهن جيڪي (الله جي عذاب کان) بچي نٿا سگهن.

فَكُلًّا اَخَذْنَا بِذَنْۢبِهٖۙ فَمِنْهُمْ مَّنْ اَرْسَلْنَا عَلَيْهِ حَاصِبًا ۚوَمِنْهُمْ مَّنْ اَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ ۚوَمِنْهُمْ مَّنْ خَسَفْنَا بِهِ الْاَرْضَۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ اَغْرَقْنَاۚ وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

fakullan akhażnā biżambih(ī), faminhum man arsalnā ‘alaihi ḥāṣibā(n), wa minhum man akhażathuṣ-ṣaiḥah(tu), wa minhum man khasafnā bihil-arḍ(a), wa minhum man agraqnā, wa mā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

پوءِ اسان هر هڪ کي انهن جي گناهن جي سزا ڏني، انهن مان ڪجهه تي اسان انهن تي پٿرن جو مينهن وسايو، انهن مان ڪجهه تي وڏي آواز سان حملو ڪيو، انهن مان ڪجهه کي اسان زمين ۾ ڪري ڇڏيو، ۽ ڪجهه کي اسان ٻوڙي ڇڏيو. الله انهن تي ظلم ڪرڻ نٿو چاهي، پر اهي پاڻ تي ظلم ڪندڙ آهن.

مَثَلُ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْلِيَاۤءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوْتِۚ اِتَّخَذَتْ بَيْتًاۗ وَاِنَّ اَوْهَنَ الْبُيُوْتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوْتِۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

maṡalul-lażīnattakhażū min dūnillāhi auliyā'a kamaṡalil-‘ankabūt(i), ittakhażat baitā(n), wa inna auhanal-buyūti labaitul-‘ankabūt(i), lau kānū ya‘lamūn(a).

جن ماڻهن الله کان سواءِ ٻيا مددگار ورتا آهن، انهن جو مثال هڪ ڪوريئڙي وانگر آهي جيڪا گهر ٺاهيندي آهي، ۽ بيشڪ ڪمزور گهر ڪوريئڙي جو گهر آهي، جيڪڏهن اهي ڄاڻن ها.

اِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍۗ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

innallāha ya‘lamu mā yad‘ūna min dūnihī min syai'(in), wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

بيشڪ الله ڄاڻي ٿو ته اهي ان کان سواءِ ڪهڙين به عبادت ڪن ٿا، ۽ هو سڀ ڪجهه طاقتور ۽ حڪمت وارو آهي.

وَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِۚ وَمَا يَعْقِلُهَآ اِلَّا الْعٰلِمُوْنَ

wa tilkal-amṡālu naḍribuhā lin-nās(i), wa mā ya‘qiluhā illal-‘ālimūn(a).

۽ اهي مثال اسان ماڻهن لاءِ بيان ڪيا آهن، ۽ انهن کي علم وارن کان سواءِ ڪو به نه سمجهي سگهندو.

خَلَقَ اللّٰهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ بِالْحَقِّۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّلْمُؤْمِنِيْنَ ࣖ ۔

khalaqallāhus-samāwāti wal-arḍa bil-ḥaqq(i), inna fī żālika la'āyatal lil-mu'minīn(a).

الله آسمانن ۽ زمين کي حق سان پيدا ڪيو آهي، بيشڪ ان ۾ ايمان وارن لاءِ (الله جي عظمت جون) نشانيون آهن.

اُتْلُ مَآ اُوْحِيَ اِلَيْكَ مِنَ الْكِتٰبِ وَاَقِمِ الصَّلٰوةَۗ اِنَّ الصَّلٰوةَ تَنْهٰى عَنِ الْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِ ۗوَلَذِكْرُ اللّٰهِ اَكْبَرُ ۗوَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تَصْنَعُوْنَ

utlu mā ūḥiya ilaika minal-kitābi wa aqimiṣ-ṣalāh(ta), innaṣ-ṣalāta tanhā ‘anil-faḥsyā'i wal-munkar(i), wa lażikrullāhi akbar(u), wallāhu ya‘lamu mā taṣna‘ūn(a).

جيڪو ڪتاب (قرآن) تو تي نازل ڪيو ويو آهي اهو پڙهو ۽ نماز پڙهو. بيشڪ نماز برائي ۽ بڇڙن ڪمن کان روڪي ٿي. ۽ (ڄاڻو) الله کي ياد ڪرڻ (نماز) سڀ کان وڏو آهي (ٻين عبادتن تي ان جي ترجيح). الله ڄاڻي ٿو جيڪو توهان ڪندا آهيو.

۞ وَلَا تُجَادِلُوْٓا اَهْلَ الْكِتٰبِ اِلَّا بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُۖ اِلَّا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ وَقُوْلُوْٓا اٰمَنَّا بِالَّذِيْٓ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَاُنْزِلَ اِلَيْكُمْ وَاِلٰهُنَا وَاِلٰهُكُمْ وَاحِدٌ وَّنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ

wa lā tujādilū ahlal-kitābi illā bil-latī hiya aḥsan(u), illal-lażīna ẓalamū minhum wa qūlū āmannā bil-lażī unzila ilainā wa unzila ilaikum wa ilāhunā wa ilāhukum wāḥiduw wa naḥnu lahū muslimūn(a).

۽ اهل ڪتاب سان بحث نه ڪريو، سواءِ سٺي طريقي سان، سواءِ انهن جي جيڪي ظالم آهن، ۽ چئو ته اسان انهن (ڪتابن) تي ايمان آندو آهي جيڪي اسان تي نازل ڪيا ويا آهن ۽ جيڪي توهان تي نازل ڪيا ويا آهن، اسان جو معبود ۽ توهان جو معبود هڪ آهي، ۽ اسان صرف ان جي فرمانبردار آهيون.

وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الْكِتٰبَۗ فَالَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖۚ وَمِنْ هٰٓؤُلَاۤءِ مَنْ يُّؤْمِنُ بِهٖۗ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَآ اِلَّا الْكٰفِرُوْنَ

wa każālika anzalnā ilaikal-kitāb(a), fal-lażīna ātaināhumul-kitāba yu'minūna bih(ī), wa min hā'ulā'i may yu'minu bih(ī), wa mā yajḥadu bi'āyātinā illal-kāfirūn(a).

۽ اهڙي طرح اسان توهان تي ڪتاب (قرآن) نازل ڪيو، ۽ جن کي اسان ڪتاب (تورات ۽ انجيل) ڏنو آهي، اهي ان (قرآن) تي ايمان آڻين ٿا، ۽ انهن (مڪي جي ڪافرن) مان ڪي اهڙا آهن جيڪي ان تي ايمان آڻين ٿا، ۽ اسان جي آيتن جو انڪار رڳو ڪافر ڪندا آهن.

وَمَا كُنْتَ تَتْلُوْا مِنْ قَبْلِهٖ مِنْ كِتٰبٍ وَّلَا تَخُطُّهٗ بِيَمِيْنِكَ اِذًا لَّارْتَابَ الْمُبْطِلُوْنَ

wa mā kunta tatlū min qablihī min kitābiw wa lā takhuṭṭuhū biyamīnika iżal lartābal-mubṭilūn(a).

۽ (محمد ﷺ) توهان (قرآن) کان اڳ ڪڏهن به ڪا ڪتاب نه پڙهيو ۽ نه ئي پنهنجي ساڄي هٿ سان ڪا ڪتاب لکيا، جيڪڏهن (توهان پڙهي ۽ لکي ها) ته ماڻهو ان تي شڪ ڪن ها.

بَلْ هُوَ اٰيٰتٌۢ بَيِّنٰتٌ فِيْ صُدُوْرِ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَۗ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَآ اِلَّا الظّٰلِمُوْنَ

bal huwa āyātum bayyinātun fī ṣudūril-lażīna ūtul-‘ilm(a), wa mā yajḥadu bi'āyātinā illaẓ-ẓālimūn(a).

حقيقت ۾، (قرآن) اهڙيون آيتون آهن جيڪي علم وارن جي سينن ۾ چٽيون آهن، اسان جي آيتن جو انڪار رڳو ظالم ڪندا آهن.

وَقَالُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيٰتٌ مِّنْ رَّبِّهٖ ۗ قُلْ اِنَّمَا الْاٰيٰتُ عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَاِنَّمَآ اَنَا۠ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

wa qālū lau lā unzila ‘alaihi āyātum mir rabbih(ī), qul innamal-āyātu ‘indallāh(i), wa innamā ana nażīrum mubīn(un).

۽ اهي (مڪي جا ڪافر) چون ٿا ته سندن پالڻهار کان معجزا ڇو نه نازل ٿين ٿا؟ چؤ ته معجزا الله جي اختيار ۾ آهن، مان ته رڳو هڪ صاف ڊيڄاريندڙ آهيان.

اَوَلَمْ يَكْفِهِمْ اَنَّآ اَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتٰبَ يُتْلٰى عَلَيْهِمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَرَحْمَةً وَّذِكْرٰى لِقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

awalam yakfihim annā anzalnā ‘alaikal-kitāba yutlā ‘alaihim, inna fī żālika laraḥmataw wa żikrā liqaumiy yu'minūn(a).

ڇا انهن لاءِ اهو ڪافي نه آهي ته اسان توهان تي ڪتاب (قرآن) نازل ڪيو آهي جيڪو انهن کي پڙهي ٻڌايو ويندو هو؟ بيشڪ ان ۾ ايمان وارن لاءِ وڏيون نعمتون ۽ نصيحتون آهن.

قُلْ كَفٰى بِاللّٰهِ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْ شَهِيْدًاۚ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِالْبَاطِلِ وَكَفَرُوْا بِاللّٰهِ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

qul kafā billāhi bainī wa bainakum syahīdā(n), ya‘lamu mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wal-lażīna āmanū bil-bāṭili wa kafarū billāhi ulā'ika humul-khāsirūn(a).

(اي پيغمبر!) چؤ ته منهنجي ۽ توهان جي وچ ۾ الله شاهد ڪافي آهي، هو آسمانن ۽ زمين ۾ جيڪو ڪجهه آهي اهو ڄاڻي ٿو. ۽ جيڪي ماڻهو ڪوڙ تي ايمان آڻين ٿا ۽ الله جو انڪار ڪن ٿا، اهي ئي نقصان وارا آهن.

وَيَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالْعَذَابِۗ وَلَوْلَآ اَجَلٌ مُّسَمًّى لَّجَاۤءَهُمُ الْعَذَابُۗ وَلَيَأْتِيَنَّهُمْ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

wa yasta‘jilūnaka bil-‘ażāb(i), wa lau lā ajalum musammal lajā'ahumul-‘ażāb(u), wa laya'tiyannahum bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

۽ اهي توکان عذاب جي تڪڙ گهرن ٿا، جيڪڏهن هڪ مقرر وقت نه هجي ها ته ضرور انهن تي عذاب اچي ها، ۽ ضرور اوچتو انهن تي اچي ها ۽ انهن کي خبر به نه هجي ها.

يَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالْعَذَابِۗ وَاِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيْطَةٌ ۢبِالْكٰفِرِيْنَۙ

yasta‘jilūnaka bil-‘ażāb(i), wa inna jahannama lamuḥīṭatum bil-kāfirīn(a).

اهي توکان فوري طور تي عذاب لاهڻ جو مطالبو ڪن ٿا، ۽ بيشڪ دوزخ ضرور ڪافرن کي ڍڪيندو.

يَوْمَ يَغْشٰىهُمُ الْعَذَابُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَمِنْ تَحْتِ اَرْجُلِهِمْ وَيَقُوْلُ ذُوْقُوْا مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

yauma yagsyāhumul-‘ażābu min fauqihim wa min taḥti arjulihim wa yaqūlu żūqū mā kuntum ta‘malūn(a).

جنهن ڏينهن عذاب انهن کي مٿي کان ۽ پيرن هيٺان کان ڍڪيندو ۽ (الله) فرمائيندو ته جيڪي ڪيو هئائين تنهن جو مزو چکو!

يٰعِبَادِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّ اَرْضِيْ وَاسِعَةٌ فَاِيَّايَ فَاعْبُدُوْنِ

yā ‘ibādiyal-lażīna āmanū inna arḍī wāsi‘atun fa iyyāya fa‘budūn(i).

اي منهنجا ايمان وارا ٻانها! بيشڪ منهنجي زمين ويڪري آهي، تنهن ڪري منهنجي عبادت ڪريو.

كُلُّ نَفْسٍ ذَاۤىِٕقَةُ الْمَوْتِۗ ثُمَّ اِلَيْنَا تُرْجَعُوْنَ

kullu nafsin żā'iqatul-maut(i), ṡumma ilainā turja‘ūn(a).

هر جيئرو ماڻهو موت جو مزو چکندو، پوءِ توهان کي اسان ڏانهن ئي موٽايو ويندو.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَنُبَوِّئَنَّهُمْ مِّنَ الْجَنَّةِ غُرَفًا تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ نِعْمَ اَجْرُ الْعٰمِلِيْنَۖ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lanubawwi'annahum minal-jannati gurafan tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, ni‘ma ajrul-‘āmilīn(a).

۽ جن ايمان آندو ۽ چڱا ڪم ڪيا، اسين ضرور انهن کي (جنت ۾) بلند منزلن ۾ رکنداسين جن جي هيٺان نهرون وهنديون، اهي انهن ۾ هميشه رهندا، اهو انهن لاءِ بهترين بدلو آهي جيڪي نيڪ ڪم ڪندا آهن.

الَّذِيْنَ صَبَرُوْا وَعَلٰى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُوْنَ

al-lażīna ṣabarū wa ‘alā rabbihim yatawakkalūn(a).

(يعني) اهي جيڪي صبر ڪن ٿا ۽ پنهنجي پالڻهار تي ڀروسو ڪن ٿا.

وَكَاَيِّنْ مِّنْ دَاۤبَّةٍ لَّا تَحْمِلُ رِزْقَهَاۖ اللّٰهُ يَرْزُقُهَا وَاِيَّاكُمْ وَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa ka'ayyim min dābbatil lā taḥmilu rizqahā, allāhu yarzuquhā wa iyyākum, wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

۽ ڪيترا ئي جاندار آهن جيڪي پنهنجو رزق پاڻ کڻي (نه ٿا سگهن)، الله ئي آهي جيڪو کيس ۽ توهان کي روزي ڏئي ٿو، هو سڀ ڪجهه ٻڌندڙ ۽ ڄاڻندڙ آهي.

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَيَقُوْلُنَّ اللّٰهُ ۗفَاَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

wa la'in sa'altahum man khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa sakhkharasy-syamsa wal-qamara layaqūlunnallāh(u), fa'annā yu'fakūn(a).

۽ جيڪڏهن توهان انهن کان پڇو ته، "ڪنهن آسمانن ۽ زمين کي پيدا ڪيو ۽ سج ۽ چنڊ کي ڪنهن مسخر ڪيو؟" ته ضرور اهي جواب ڏيندا، "الله." پوءِ انهن کي (حق کان) ڇو ڦيرايو وڃي ٿو؟

اَللّٰهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ وَيَقْدِرُ لَهٗ ۗاِنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

allāhu yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u min ‘ibādihī wa yaqdiru lah(ū), innallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

الله پنهنجن ٻانهن مان جنهن کي چاهي ٿو رزق ڏئي ٿو ۽ ان کي محدود به ڪري ٿو، بيشڪ الله هر شيءِ کي ڄاڻندڙ آهي.

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ نَّزَّلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِ مَوْتِهَا لَيَقُوْلُنَّ اللّٰهُ ۙقُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ ࣖ

wa la'in sa'altahum man nazzala minas-samā'i mā'an fa'aḥyā bihil-arḍa mim ba‘di mautihā layaqūlunnallāh(u), qulil-ḥamdu lillāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).

۽ جيڪڏهن توهان انهن کان پڇو ته ڪنهن آسمان مان پاڻي نازل ڪيو ۽ ان سان مئل زمين کي جياريو؟ ته ضرور اهي جواب ڏيندا ته الله. چئو ته سڀ ساراهه الله جي لاءِ آهي پر انهن مان گهڻا نه ٿا سمجهن.

وَمَا هٰذِهِ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا لَهْوٌ وَّلَعِبٌۗ وَاِنَّ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

wa mā hāżihil-ḥayātud-dun-yā illā lahwuw wa la‘ib(un), wa innad-dāral-ākhirata lahiyal-ḥayawān(u), lau kānū ya‘lamūn(a).

۽ دنيا جي زندگي رڳو مذاق ۽ راند آهي. ۽ بيشڪ، آخرت جي زمين اصل زندگي آهي، جيڪڏهن اهي ڄاڻن ها.

فَاِذَا رَكِبُوْا فِى الْفُلْكِ دَعَوُا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۚ فَلَمَّا نَجّٰىهُمْ اِلَى الْبَرِّ اِذَا هُمْ يُشْرِكُوْنَۙ

fa'iżā rakibū fil-fulki da‘awullāha mukhliṣīna lahud-dīn(a), falammā najjāhum ilal-barri iżā hum yusyrikūn(a).

پوءِ جڏهن اهي ٻيڙيءَ ۾ سوار ٿيا، ته انهن الله کان پوري عقيدت (خلوص) سان دعا گهري، پر جڏهن الله انهن کي خشڪي تي پهچڻ کان بچايو، ته ان جي بدران اهي (الله سان) شريڪ ڪرڻ لڳا،

لِيَكْفُرُوْا بِمَآ اٰتَيْنٰهُمْۙ وَلِيَتَمَتَّعُوْاۗ فَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ

liyakfurū bimā ātaināhum, fasaufa ya‘lamūn(a).

جيڪي نعمتون اسان انهن کي ڏنيون آهن، انهن جو انڪار ڪن ۽ انهن کي (ڪفر ۾) عيش عشرت ڪرڻ ڇڏي ڏين، پوءِ اهي (پنهنجن عملن جا نتيجا) ڄاڻندا.

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا جَعَلْنَا حَرَمًا اٰمِنًا وَّيُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْۗ اَفَبِالْبَاطِلِ يُؤْمِنُوْنَ وَبِنِعْمَةِ اللّٰهِ يَكْفُرُوْنَ

awalam yarau annā ja‘alnā ḥaraman āminaw wa yutakhaṭṭafun-nāsu min ḥaulihim, afabil-bāṭili yu'minūna wa bini‘matillāhi yakfurūn(a).

ڇا اهي نٿا ڏسن ته اسان (سندن زمين کي) هڪ امن واري حرم بڻايو آهي جڏهن ته ان جي چوڌاري ماڻهو هڪ ٻئي کي ڦري رهيا آهن، پوءِ (حق جي پڌري ٿيڻ کان پوءِ) اهي ڇو اڃا تائين ڪوڙ تي يقين رکن ٿا ۽ الله جي نعمتن جو انڪار ڪن ٿا؟

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِالْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهٗ ۗ اَلَيْسَ فِيْ جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْكٰفِرِيْنَ

wa man aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bil-ḥaqqi lammā jā'ah(ū), alaisa fī jahannama maṡwal lil-kāfirīn(a).

۽ ان کان وڌيڪ ظالم ڪير آهي جيڪو الله تي ڪوڙ ٺاهي يا ان شخص کان جيڪو سچ کي ڪوڙو سمجهي جڏهن اهو ان وٽ اچي؟ ڇا ڪافرن لاءِ جهنم ۾ جاءِ ناهي؟

وَالَّذِيْنَ جَاهَدُوْا فِيْنَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَاۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِيْنَ ࣖ

wal-lażīna jāhadū fīnā lanahdiyannahum subulanā, wa innallāha lama‘al-muḥsinīn(a).

۽ جيڪي اسان جي رضامندي حاصل ڪرڻ لاءِ ڪوشش ڪندا آهن، اسين انهن کي پنهنجون راهون ڏيکارينداسين، ۽ بيشڪ الله نيڪي ڪندڙن سان گڏ آهي.

الۤمّۤ ۗ

alif lām mīm.

الف لام ميم.

اَحَسِبَ النَّاسُ اَنْ يُّتْرَكُوْٓا اَنْ يَّقُوْلُوْٓا اٰمَنَّا وَهُمْ لَا يُفْتَنُوْنَ

aḥasiban-nāsu ay yutrakū ay yaqūlū āmannā wa hum lā yuftanūn(a).

ڇا ماڻهو سمجهن ٿا ته انهن کي رڳو اهو چوڻ تي ڇڏيو ويندو ته اسان ايمان آندو آهي ۽ انهن کي آزمايو نه ويندو؟

وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللّٰهُ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا وَلَيَعْلَمَنَّ الْكٰذِبِيْنَ

wa laqad fatannal-lażīna min qablihim falaya‘lamannallāhul-lażīna ṣadaqū wa laya‘lamannal-kāżibīn(a).

۽ بيشڪ اسان انهن کي آزمايو جيڪي انهن کان اڳ هئا، پوءِ الله ضرور ڄاڻي ٿو ته سچا ڪير آهن ۽ ضرور ڄاڻي ٿو ته ڪوڙا ڪير آهن.

اَمْ حَسِبَ الَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ السَّيِّاٰتِ اَنْ يَّسْبِقُوْنَا ۗسَاۤءَ مَا يَحْكُمُوْنَ

am ḥasibal-lażīna ya‘malūnas-sayyi'āti ay yasbiqūnā, sā'a mā yaḥkumūn(a).

يا جيڪي بڇڙا ڪم ڪن ٿا سي سمجهن ٿا ته اسان جي عذاب کان بچي ويندا؟ جيڪي فيصلو ڪن ٿا سو بڇڙو آهي!

مَنْ كَانَ يَرْجُوْا لِقَاۤءَ اللّٰهِ فَاِنَّ اَجَلَ اللّٰهِ لَاٰتٍ ۗوَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

man kāna yarjū liqā'allāhi fa'inna ajalallāhi la'āt(in), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

جيڪو به الله سان ملاقات جي اميد رکي ٿو ته بيشڪ الله جو (وعدو ڪيل) وقت ضرور ايندو، ۽ هو سڀ ڪجهه ٻڌندڙ ۽ ڄاڻندڙ آهي.

وَمَنْ جَاهَدَ فَاِنَّمَا يُجَاهِدُ لِنَفْسِهٖ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَغَنِيٌّ عَنِ الْعٰلَمِيْنَ

wa man jāhada fa'innamā yujāhidu linafsih(ī), innallāha laganiyyun ‘anil-‘ālamīn(a).

۽ جيڪو به جهاد لاءِ ڪوشش ڪري ٿو، ان جو جهاد سچ پچ پنهنجي لاءِ آهي، بيشڪ الله سڀني جهانن کان بي نياز آهي (ڪنهن به شيءِ جو محتاج ناهي).

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَنُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّاٰتِهِمْ وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ اَحْسَنَ الَّذِيْ كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lanukaffiranna ‘anhum sayyi'ātihim wa lanajziyannahum aḥsanal-lażī kānū ya‘malūn(a).

۽ جن ايمان آندو ۽ چڱا ڪم ڪيا، اسين ضرور انهن کان انهن جون بڇڙايون ميٽينداسين ۽ ضرور انهن کي انهن جي بهترين عملن جو بدلو ڏينداسين جيڪي اهي ڪندا هئا.

وَوَصَّيْنَا الْاِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حُسْنًا ۗوَاِنْ جَاهَدٰكَ لِتُشْرِكَ بِيْ مَا لَيْسَ لَكَ بِهٖ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا ۗاِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَاُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

wa waṣṣainal-insāna biwālidaihi ḥusnā(n), wa in jāhadāka litusyrika bī mā laisa laka bihī ‘ilmun falā tuṭi‘humā, ilayya marji‘ukum fa'unabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

۽ اسان انسانن تي پنهنجن والدين سان نيڪي ڪرڻ فرض ڪيو آهي. ۽ جيڪڏهن اهي توکي مجبور ڪن ته مون کي اهڙي شيءِ سان شريڪ ڪر جنهن جو توکي ڪو علم ناهي ته پوءِ انهن جو چيو نه مڃ. توهان جو موٽڻ مون ڏانهن آهي، پوءِ مان توهان کي ٻڌائيندس ته توهان ڇا ڪيو آهي.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَنُدْخِلَنَّهُمْ فِى الصّٰلِحِيْنَ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lanudkhilannahum fiṣ-ṣāliḥīn(a).

۽ جن ايمان آندو ۽ چڱا ڪم ڪيا، اسان ضرور انهن کي نيڪ ماڻهن ۾ شامل ڪنداسين.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّقُوْلُ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ فَاِذَآ اُوْذِيَ فِى اللّٰهِ جَعَلَ فِتْنَةَ النَّاسِ كَعَذَابِ اللّٰهِ ۗوَلَىِٕنْ جَاۤءَ نَصْرٌ مِّنْ رَّبِّكَ لَيَقُوْلُنَّ اِنَّا كُنَّا مَعَكُمْۗ اَوَلَيْسَ اللّٰهُ بِاَعْلَمَ بِمَا فِيْ صُدُوْرِ الْعٰلَمِيْنَ

wa minan-nāsi may yaqūlu āmannā billāhi fa'iżā ūżiya fillāhi ja‘ala fitnatan-nāsi ka‘ażābillāh(i), wa la'in jā'a naṣrum mir rabbika layaqūlunna innā kunnā ma‘akum, awa laisallāhu bi'a‘lama bimā fī ṣudūril-‘ālamīn(a).

۽ ماڻهن مان ڪجهه اهڙا آهن جيڪي چون ٿا ته اسان الله تي ايمان آندو آهي، پر جڏهن انهن کي (الله تي ايمان رکڻ جي ڪري) تڪليف ڏني ويندي آهي ته اهي ماڻهن جي آزمائش کي الله جي طرفان عذاب سمجهندا آهن، ۽ جيڪڏهن انهن کي توهان جي رب کان مدد ملندي آهي ته چوندا آهن ته بيشڪ اسان توهان سان گڏ آهيون. ڇا الله سڀني ماڻهن جي سينن ۾ ڇا آهي ان کي چڱي طرح نٿو ڄاڻي؟

وَلَيَعْلَمَنَّ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَلَيَعْلَمَنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ

wa laya‘lamannallāhul-lażīna āmanū wa laya‘lamannal-munāfiqīn(a).

۽ الله ضرور انهن کي ڄاڻي ٿو جيڪي ايمان وارا آهن ۽ ضرور منافقن کي ڄاڻي ٿو.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّبِعُوْا سَبِيْلَنَا وَلْنَحْمِلْ خَطٰيٰكُمْۗ وَمَا هُمْ بِحٰمِلِيْنَ مِنْ خَطٰيٰهُمْ مِّنْ شَيْءٍۗ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ

wa qālal-lażīna kafarū lil-lażīna āmanuttabi‘ū sabīlanā walnaḥmil khaṭāyākum, wa mā hum biḥāmilīna min khaṭāyāhum min syai'(in), innahum lakāżibūn(a).

۽ ڪافر ايمان وارن کي چون ٿا ته اسان جي رستي تي هلو ۽ اسين توهان جا گناهه کڻنداسين، جيتوڻيڪ اهي پنهنجا گناهه ڪجهه به نه کڻندا آهن، حقيقت ۾ اهي مڪمل طور تي ڪوڙا آهن.

وَلَيَحْمِلُنَّ اَثْقَالَهُمْ وَاَثْقَالًا مَّعَ اَثْقَالِهِمْ وَلَيُسْـَٔلُنَّ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ عَمَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ ࣖ

wa layaḥmilunna aṡqālahum wa aṡqālam ma‘a aṡqālihim wa layus'alunna yaumal-qiyāmati ‘ammā kānū yaftarūn(a).

۽ اهي سچ پچ پنهنجا گناهه ۽ ٻين جا گناهه پنهنجن گناهن سان گڏ کڻندا، ۽ قيامت جي ڏينهن انهن کان ضرور انهن ڪوڙن بابت پڇيو ويندو جيڪي اهي هميشه ٺاهيندا رهيا آهن.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖ فَلَبِثَ فِيْهِمْ اَلْفَ سَنَةٍ اِلَّا خَمْسِيْنَ عَامًا ۗفَاَخَذَهُمُ الطُّوْفَانُ وَهُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī falabiṡa fīhim alfa sanatin illā khamsīna ‘āmā(n), fa'akhażahumuṭ-ṭūfānu wa hum ẓālimūn(a).

۽ بيشڪ اسان نوح کي سندس قوم ڏانهن موڪليو، پوءِ هو انهن سان هڪ هزار سال يا گهٽ ۾ گهٽ پنجاهه سال رهيو، پوءِ انهن تي وڏو طوفان آيو، ۽ اهي ظالم ماڻهو هئا.

فَاَنْجَيْنٰهُ وَاَصْحٰبَ السَّفِيْنَةِ وَجَعَلْنٰهَآ اٰيَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

fa'anjaināhu wa aṣḥābas-safīnati wa ja‘alnāhā āyatal lil-‘ālamīn(a).

پوءِ اسان نوح ۽ ٻيڙيءَ ۾ سوار ماڻهن کي بچايو، ۽ ان (واقعي) کي سڀني انسانن لاءِ عبرت بڻايو.

وَاِبْرٰهِيْمَ اِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَاتَّقُوْهُ ۗذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa ibrāhīma iż qāla liqaumihi‘budullāha wattaqūh(u), żālikum khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

۽ (ياد ڪريو) ابراهيم کي، جڏهن ان پنهنجي قوم کي چيو ته الله جي عبادت ڪريو ۽ ان کان ڊڄو، اهو توهان لاءِ بهتر آهي جيڪڏهن توهان ڄاڻو ٿا.

اِنَّمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْثَانًا وَّتَخْلُقُوْنَ اِفْكًا ۗاِنَّ الَّذِيْنَ تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ لَا يَمْلِكُوْنَ لَكُمْ رِزْقًا فَابْتَغُوْا عِنْدَ اللّٰهِ الرِّزْقَ وَاعْبُدُوْهُ وَاشْكُرُوْا لَهٗ ۗاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

innamā ta‘budūna min dūnillāhi auṡānaw wa takhluqūna ifkā(n), innal-lażīna ta‘budūna min dūnillāhi lā yamlikūna lakum rizqan fabtagū ‘indallāhir-rizqa wa‘budūhu wasykurū lah(ū), ilaihi turja‘ūn(a).

بيشڪ، الله کان سواءِ جن جي توهان عبادت ڪريو ٿا، اهي رڳو بت آهن، ۽ توهان ڪوڙ ٺاهيندا آهيو. بيشڪ، الله کان سواءِ جن جي توهان عبادت ڪريو ٿا، اهي توهان کي رزق ڏيڻ جي قابل نه آهن. تنهن ڪري الله کان رزق گهرو، ۽ ان جي عبادت ڪريو ۽ ان جو شڪر ادا ڪريو، توهان کي صرف ان ڏانهن موٽايو ويندو.

وَاِنْ تُكَذِّبُوْا فَقَدْ كَذَّبَ اُمَمٌ مِّنْ قَبْلِكُمْ ۗوَمَا عَلَى الرَّسُوْلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

wa in tukażżibū faqad każżaba umamum min qablikum, wa mā ‘alar-rasūli illal-balāgul-mubīn(u).

۽ جيڪڏهن توهان (ڪافر) ڪوڙ ڳالهايو ٿا ته پوءِ بيشڪ توهان کان اڳ وارن ماڻهن به (رسولن کي) ڪوڙو چيو هو. ۽ رسول تي صرف (خدا جي دين کي) صاف صاف پهچائڻ آهي.

اَوَلَمْ يَرَوْا كَيْفَ يُبْدِئُ اللّٰهُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ ۗاِنَّ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرٌ

awalam yarau kaifa yubdi'ullāhul-khalqa ṡumma yu‘īduh(ū), inna żālika ‘alallāhi yasīr(un).

۽ ڇا اهي نه ٿا ڏسن ته الله ڪيئن تخليق جي شروعات ڪري ٿو ۽ پوءِ ان کي ٻيهر ورجائي ٿو؟ بيشڪ اهو الله لاءِ آسان آهي.

قُلْ سِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ بَدَاَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللّٰهُ يُنْشِئُ النَّشْاَةَ الْاٰخِرَةَ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ۚ

qul sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa bada'al-khalqa ṡummallāhu yunsyi'un-nasy'atal-ākhirah(ta), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

چؤ ته زمين تي گهمو، پوءِ ڏسو ته (الله) ڪيئن (جاندارن جي) پيدائش شروع ڪري ٿو، پوءِ الله آخري واقعو آڻيندو، بيشڪ الله هر شيءِ تي غالب آهي.

يُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَرْحَمُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚوَاِلَيْهِ تُقْلَبُوْنَ

yu‘ażżibu may yasyā'u wa yarḥamu may yasyā'(u), wa ilaihi tuqlabūn(a).

اُهو (الله) جنهن کي چاهي ٿو عذاب ڪري ٿو ۽ جنهن تي چاهي ٿو رحم ڪري ٿو، ۽ توهان ان ڏانهن موٽايا ويندؤ.

وَمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ فِى الْاَرْضِ وَلَا فِى السَّمَاۤءِ ۖوَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ ࣖ

wa mā antum bimu‘jizīna fil-arḍi wa lā fis-samā'(i), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

۽ اوھين نه زمين ۾ ۽ نه آسمان ۾ (الله جي عذاب کان) عاجز ڪري سگھو ٿا، ۽ الله کان سواءِ اوھان جو ڪو به سرپرست ۽ مددگار نه آھي.

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَلِقَاۤىِٕهٖٓ اُولٰۤىِٕكَ يَىِٕسُوْا مِنْ رَّحْمَتِيْ وَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wal-lażīna kafarū bi'āyātillāhi wa liqā'ihī ulā'ika ya'isū mir raḥmatī wa ulā'ika lahum ‘ażābun alīm(un).

۽ جيڪي الله جي آيتن ۽ ان جي ملاقات جو انڪار ڪن ٿا، اهي منهنجي رحمت کان نااميد ٿين ٿا ۽ انهن کي دردناڪ عذاب ملندو.

فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوا اقْتُلُوْهُ اَوْ حَرِّقُوْهُ فَاَنْجٰىهُ اللّٰهُ مِنَ النَّارِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

famā kāna jawāba qaumihī illā an qaluqtulūhu au ḥarriqūhu fa anjāhullāhu minan-nār(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

پوءِ سندس قوم (ابراهيم) جو ڪو به جواب نه هو سواءِ ان جي ته هن چيو ته کيس قتل ڪريو يا ساڙيو، پوءِ الله کيس باهه کان بچايو، بيشڪ ان ۾ يقيناً ايمان وارن لاءِ (الله جي عظمت جون) نشانيون آهن.

وَقَالَ اِنَّمَا اتَّخَذْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْثَانًاۙ مَّوَدَّةَ بَيْنِكُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚ ثُمَّ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ يَكْفُرُ بَعْضُكُمْ بِبَعْضٍ وَّيَلْعَنُ بَعْضُكُمْ بَعْضًا ۖوَّمَأْوٰىكُمُ النَّارُ وَمَا لَكُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَۖ

wa qāla innamattakhażtum min dūnillāhi auṡānam mawaddata bainikum fil-ḥayātid-dun-yā, ṡumma yaumal-qiyāmati yakfuru ba‘ḍukum biba‘ḍiw wa yal‘anu ba‘ḍukum ba‘ḍā(n), wa ma'wākumun nāru wa mā lakum min nāṣirīn(a).

۽ ابراهيم چيو ته بيشڪ، الله کان سواءِ جن بتن جي توهان پوڄا ڪريو ٿا، اهي صرف هن لاءِ آهن ته زميني زندگي ۾ توهان جي وچ ۾ محبت پيدا ڪن، پوءِ قيامت جي ڏينهن توهان مان ڪجهه ماڻهو هڪ ٻئي جو انڪار ڪندا ۽ هڪ ٻئي تي لعنت ڪندا، ۽ توهان جو موٽڻ جهنم هوندو ۽ توهان جو ڪو به مددگار نه هوندو.

۞ فَاٰمَنَ لَهٗ لُوْطٌۘ وَقَالَ اِنِّيْ مُهَاجِرٌ اِلٰى رَبِّيْ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

fa āmana lahū lūṭ(un), wa qāla innī muhājirun ilā rabbī, innahū huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

پوءِ لوط (ابراهيم جي نبوت جي تصديق ڪئي) ۽ ابراهيم چيو ته، "بيشڪ، مون کي پنهنجي پالڻهار جي حڪم ڪيل جاءِ ڏانهن وڃڻو آهي، بيشڪ، هو سڀ کان وڌيڪ غالب ۽ حڪمت وارو آهي."

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَجَعَلْنَا فِيْ ذُرِّيَّتِهِ النُّبُوَّةَ وَالْكِتٰبَ وَاٰتَيْنٰهُ اَجْرَهٗ فِى الدُّنْيَا ۚوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūba wa ja‘alnā fī żurriyyatihin nubuwwata wal-kitāba wa ātaināhu ajrahū fid-dun-yā, wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

۽ اسان ابراهيم، اسحاق ۽ يعقوب کي اولاد عطا ڪيو، ۽ اسان سندس اولاد لاءِ نبي ۽ ڪتاب ڪيو، ۽ اسان کيس دنيا ۾ سندس اجر ڏنو، ۽ بيشڪ هو آخرت ۾ نيڪوڪارن مان هوندو.

وَلُوْطًا اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖٓ اِنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الْفَاحِشَةَ ۖمَا سَبَقَكُمْ بِهَا مِنْ اَحَدٍ مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ

wa lūṭan iż qāla liqaumihī innakum lata'tūnal-fāḥisyata mā sabaqakum bihā min aḥadim minal-‘ālamīn(a).

۽ (ياد ڪريو) جڏهن لوط پنهنجي قوم کي چيو ته: ”توهان واقعي اهڙو تمام وڏو بُرو ڪم ڪيو آهي جيڪو توهان کان اڳ ڪنهن به قوم نه ڪيو آهي.

اَىِٕنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الرِّجَالَ وَتَقْطَعُوْنَ السَّبِيْلَ ەۙ وَتَأْتُوْنَ فِيْ نَادِيْكُمُ الْمُنْكَرَ ۗفَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوا ائْتِنَا بِعَذَابِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

a'innakum lata'tūnar-rijāla wa taqṭa‘ūnas-sabīl(a), wa ta'tūna fī nādīkumul-munkar(a), famā kāna jawāba qaumihī illā an qālu'tinā bi‘ażābillāhi in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).

ڇا توهان لاءِ اهو مناسب آهي ته توهان ماڻهن وٽ وڃو، پنهنجي مجلسن ۾ ٺڳي ڪريو ۽ برائي ڪريو؟ ”تنهن ڪري سندس قوم جو جواب ٻيو ڪجهه به نه هو سواءِ ان جي ته، جيڪڏهن توهان نيڪ ماڻهن مان آهيو ته اسان تي الله جو عذاب آڻجو.“

قَالَ رَبِّ انْصُرْنِيْ عَلَى الْقَوْمِ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

qāla rabbinṣurnī ‘alal-qaumil-mufsidīn(a).

(لوط) دعا گهري ته اي منهنجا پالڻهار، نقصان پهچائڻ واري ٽولي تي (سزا ڏيڻ سان) منهنجي مدد ڪر.

وَلَمَّا جَاۤءَتْ رُسُلُنَآ اِبْرٰهِيْمَ بِالْبُشْرٰىۙ قَالُوْٓا اِنَّا مُهْلِكُوْٓا اَهْلِ هٰذِهِ الْقَرْيَةِ ۚاِنَّ اَهْلَهَا كَانُوْا ظٰلِمِيْنَ ۚ

wa lammā jā'at rusulunā ibrāhīma bil-busyrā, qālū innā muhlikū ahli hāżihil-qaryah(ti), inna ahlahā kānū ẓālimīn(a).

۽ جڏهن اسان جا موڪليل (فرشتا) ابراهيم وٽ خوشخبري کڻي آيا، تڏهن انهن چيو ته: ”اسان هن شهر (سدوم) جي رهاڪن کي ضرور تباهه ڪنداسين ڇو ته ان جا رهاڪو واقعي ظالم ماڻهو آهن“.

قَالَ اِنَّ فِيْهَا لُوْطًا ۗقَالُوْا نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَنْ فِيْهَا ۖ لَنُنَجِّيَنَّهٗ وَاَهْلَهٗٓ اِلَّا امْرَاَتَهٗ كَانَتْ مِنَ الْغٰبِرِيْنَ

qāla inna fīhā lūṭā(n), qālū naḥnu a‘lamu biman fīhā, lanunajjiyannahū wa ahlahū illamra'atahū kānat minal-gābirīn(a).

ابراهيم چيو ته بيشڪ انهيءَ شهر ۾ لوط آهي. انهن (فرشتن) چيو ته اسان کي چڱي طرح خبر آهي ته انهيءَ شهر ۾ ڪير آهي. اسين ضرور کيس ۽ سندس پوئلڳن کي بچائينداسين سواءِ سندس زال جي. هوءَ پوئتي رهجي ويلن مان آهي.

وَلَمَّآ اَنْ جَاۤءَتْ رُسُلُنَا لُوْطًا سِيْۤءَ بِهِمْ وَضَاقَ بِهِمْ ذَرْعًا وَّقَالُوْا لَا تَخَفْ وَلَا تَحْزَنْ ۗاِنَّا مُنَجُّوْكَ وَاَهْلَكَ اِلَّا امْرَاَتَكَ كَانَتْ مِنَ الْغٰبِرِيْنَ

wa lammā an jā'at rusulunā lūṭan sī'a bihim wa ḍāqa bihim żar‘aw wa qālū lā takhaf wa lā taḥzan, innā munajjūka wa ahlaka illamra'ataka kānat minal-gābirīn(a).

۽ جڏهن اسان جا قاصد (فرشتا) لوط وٽ پهتا ته انهن جي (اچڻ) سبب هو غمگين ٿيو ۽ (محسوس ڪيو ته) هو انهن کي بچائڻ جي طاقت نه ٿو رکي، ۽ انهن (قاصدن) چيو ته نه ڊڄ ۽ نه غمگين ٿيو، بيشڪ اسين توکي ۽ تنهنجي گهر وارن کي بچائينداسين سواءِ تنهنجي زال جي، جيڪا باقي (موت ۾) رهجي ويلن مان آهي.

اِنَّا مُنْزِلُوْنَ عَلٰٓى اَهْلِ هٰذِهِ الْقَرْيَةِ رِجْزًا مِّنَ السَّمَاۤءِ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

innā munzilūna ‘alā ahli hāżihil-qaryati rijzam minas-samā'i bimā kānū yafsuqūn(a).

بيشڪ اسين هن شهر جي ماڻهن تي آسمان مان عذاب نازل ڪنداسين ڇاڪاڻ ته انهن ظلم ڪيو آهي.

وَلَقَدْ تَّرَكْنَا مِنْهَآ اٰيَةً ۢ بَيِّنَةً لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wa laqad taraknā minhā āyatam bayyinatal liqaumiy ya‘qilūn(a).

۽ بيشڪ، اسان سمجھ وارن ماڻهن لاءِ هن بابت هڪ واضح نشاني ڇڏي آهي.

وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۙ فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَارْجُوا الْيَوْمَ الْاٰخِرَ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ ۖ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), faqāla yā qaumi‘budullāha warjul-yaumal-ākhira wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

۽ مدين جي ماڻهن ڏانهن سندن ڀاءُ شعيب کي (موڪليوسين)، ان چيو ته اي منهنجي قوم! الله جي عبادت ڪريو ۽ آخرت جي ڏينهن جي اميد رکو ۽ زمين ۾ فساد نه ڪريو.

فَكَذَّبُوْهُ فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَ ۙ

fa każżabūhu fa'akhażathumur-rajfatu fa'aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

انهن (شعيب) کي ڪوڙو چيو، تنهن ڪري انهن تي هڪ سخت زلزلو آيو، ۽ پوءِ انهن جي رهائش جي جڳهن تي لاشا پيل هئا.

وَعَادًا وَّثَمُوْدَا۟ وَقَدْ تَّبَيَّنَ لَكُمْ مِّنْ مَّسٰكِنِهِمْۗ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰنُ اَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيْلِ وَكَانُوْا مُسْتَبْصِرِيْنَ ۙ

wa ‘ādaw wa ṡamūda wa qat tabayyana lakum mim masākinihim, wa zayyana lahumusy-syaiṭānu a‘mālahum faṣaddahum ‘anis-sabīli wa kānū mustabṣirīn(a).

۽ (ياد ڪريو) عاد ۽ ثمود جي قوم، (انهن جي تباهي) توهان کي انهن جي گهرن (جي بربادي) مان ظاهر ٿي چڪي آهي، شيطان انهن جي (بڇڙن) عملن کي انهن لاءِ سهڻو ڪري ڏيکاريو آهي، انهي ڪري انهن کي (الله جي) رستي کان روڪيو آهي، جڏهن ته اهي تيز نظر وارا ماڻهو آهن.

وَقَارُوْنَ وَفِرْعَوْنَ وَهَامٰنَۗ وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ مُّوْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ فَاسْتَكْبَرُوْا فِى الْاَرْضِ وَمَا كَانُوْا سٰبِقِيْنَ ۚ

wa qārūna wa fir‘auna wa hāmān(a), wa laqad jā'ahum mūsā bil-bayyināti fastakbarū fil-arḍi wa mā kānū sābiqīn(a).

۽ (به) قارون، فرعون ۽ هامان. بيشڪ موسيٰ انهن وٽ پڌريون ڳالهيون کڻي آيو، پر اهي زمين تي تڪبر ڪن ٿا، ۽ اهي اهڙا آهن جيڪي (الله جي عذاب کان) بچي نٿا سگهن.

فَكُلًّا اَخَذْنَا بِذَنْۢبِهٖۙ فَمِنْهُمْ مَّنْ اَرْسَلْنَا عَلَيْهِ حَاصِبًا ۚوَمِنْهُمْ مَّنْ اَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ ۚوَمِنْهُمْ مَّنْ خَسَفْنَا بِهِ الْاَرْضَۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ اَغْرَقْنَاۚ وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

fakullan akhażnā biżambih(ī), faminhum man arsalnā ‘alaihi ḥāṣibā(n), wa minhum man akhażathuṣ-ṣaiḥah(tu), wa minhum man khasafnā bihil-arḍ(a), wa minhum man agraqnā, wa mā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

پوءِ اسان هر هڪ کي انهن جي گناهن جي سزا ڏني، انهن مان ڪجهه تي اسان انهن تي پٿرن جو مينهن وسايو، انهن مان ڪجهه تي وڏي آواز سان حملو ڪيو، انهن مان ڪجهه کي اسان زمين ۾ ڪري ڇڏيو، ۽ ڪجهه کي اسان ٻوڙي ڇڏيو. الله انهن تي ظلم ڪرڻ نٿو چاهي، پر اهي پاڻ تي ظلم ڪندڙ آهن.

مَثَلُ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْلِيَاۤءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوْتِۚ اِتَّخَذَتْ بَيْتًاۗ وَاِنَّ اَوْهَنَ الْبُيُوْتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوْتِۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

maṡalul-lażīnattakhażū min dūnillāhi auliyā'a kamaṡalil-‘ankabūt(i), ittakhażat baitā(n), wa inna auhanal-buyūti labaitul-‘ankabūt(i), lau kānū ya‘lamūn(a).

جن ماڻهن الله کان سواءِ ٻيا مددگار ورتا آهن، انهن جو مثال هڪ ڪوريئڙي وانگر آهي جيڪا گهر ٺاهيندي آهي، ۽ بيشڪ ڪمزور گهر ڪوريئڙي جو گهر آهي، جيڪڏهن اهي ڄاڻن ها.

اِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍۗ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

innallāha ya‘lamu mā yad‘ūna min dūnihī min syai'(in), wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

بيشڪ الله ڄاڻي ٿو ته اهي ان کان سواءِ ڪهڙين به عبادت ڪن ٿا، ۽ هو سڀ ڪجهه طاقتور ۽ حڪمت وارو آهي.

وَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِۚ وَمَا يَعْقِلُهَآ اِلَّا الْعٰلِمُوْنَ

wa tilkal-amṡālu naḍribuhā lin-nās(i), wa mā ya‘qiluhā illal-‘ālimūn(a).

۽ اهي مثال اسان ماڻهن لاءِ بيان ڪيا آهن، ۽ انهن کي علم وارن کان سواءِ ڪو به نه سمجهي سگهندو.

خَلَقَ اللّٰهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ بِالْحَقِّۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّلْمُؤْمِنِيْنَ ࣖ ۔

khalaqallāhus-samāwāti wal-arḍa bil-ḥaqq(i), inna fī żālika la'āyatal lil-mu'minīn(a).

الله آسمانن ۽ زمين کي حق سان پيدا ڪيو آهي، بيشڪ ان ۾ ايمان وارن لاءِ (الله جي عظمت جون) نشانيون آهن.

اُتْلُ مَآ اُوْحِيَ اِلَيْكَ مِنَ الْكِتٰبِ وَاَقِمِ الصَّلٰوةَۗ اِنَّ الصَّلٰوةَ تَنْهٰى عَنِ الْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِ ۗوَلَذِكْرُ اللّٰهِ اَكْبَرُ ۗوَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تَصْنَعُوْنَ

utlu mā ūḥiya ilaika minal-kitābi wa aqimiṣ-ṣalāh(ta), innaṣ-ṣalāta tanhā ‘anil-faḥsyā'i wal-munkar(i), wa lażikrullāhi akbar(u), wallāhu ya‘lamu mā taṣna‘ūn(a).

جيڪو ڪتاب (قرآن) تو تي نازل ڪيو ويو آهي اهو پڙهو ۽ نماز پڙهو. بيشڪ نماز برائي ۽ بڇڙن ڪمن کان روڪي ٿي. ۽ (ڄاڻو) الله کي ياد ڪرڻ (نماز) سڀ کان وڏو آهي (ٻين عبادتن تي ان جي ترجيح). الله ڄاڻي ٿو جيڪو توهان ڪندا آهيو.

۞ وَلَا تُجَادِلُوْٓا اَهْلَ الْكِتٰبِ اِلَّا بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُۖ اِلَّا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ وَقُوْلُوْٓا اٰمَنَّا بِالَّذِيْٓ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَاُنْزِلَ اِلَيْكُمْ وَاِلٰهُنَا وَاِلٰهُكُمْ وَاحِدٌ وَّنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ

wa lā tujādilū ahlal-kitābi illā bil-latī hiya aḥsan(u), illal-lażīna ẓalamū minhum wa qūlū āmannā bil-lażī unzila ilainā wa unzila ilaikum wa ilāhunā wa ilāhukum wāḥiduw wa naḥnu lahū muslimūn(a).

۽ اهل ڪتاب سان بحث نه ڪريو، سواءِ سٺي طريقي سان، سواءِ انهن جي جيڪي ظالم آهن، ۽ چئو ته اسان انهن (ڪتابن) تي ايمان آندو آهي جيڪي اسان تي نازل ڪيا ويا آهن ۽ جيڪي توهان تي نازل ڪيا ويا آهن، اسان جو معبود ۽ توهان جو معبود هڪ آهي، ۽ اسان صرف ان جي فرمانبردار آهيون.

وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الْكِتٰبَۗ فَالَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖۚ وَمِنْ هٰٓؤُلَاۤءِ مَنْ يُّؤْمِنُ بِهٖۗ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَآ اِلَّا الْكٰفِرُوْنَ

wa każālika anzalnā ilaikal-kitāb(a), fal-lażīna ātaināhumul-kitāba yu'minūna bih(ī), wa min hā'ulā'i may yu'minu bih(ī), wa mā yajḥadu bi'āyātinā illal-kāfirūn(a).

۽ اهڙي طرح اسان توهان تي ڪتاب (قرآن) نازل ڪيو، ۽ جن کي اسان ڪتاب (تورات ۽ انجيل) ڏنو آهي، اهي ان (قرآن) تي ايمان آڻين ٿا، ۽ انهن (مڪي جي ڪافرن) مان ڪي اهڙا آهن جيڪي ان تي ايمان آڻين ٿا، ۽ اسان جي آيتن جو انڪار رڳو ڪافر ڪندا آهن.

وَمَا كُنْتَ تَتْلُوْا مِنْ قَبْلِهٖ مِنْ كِتٰبٍ وَّلَا تَخُطُّهٗ بِيَمِيْنِكَ اِذًا لَّارْتَابَ الْمُبْطِلُوْنَ

wa mā kunta tatlū min qablihī min kitābiw wa lā takhuṭṭuhū biyamīnika iżal lartābal-mubṭilūn(a).

۽ (محمد ﷺ) توهان (قرآن) کان اڳ ڪڏهن به ڪا ڪتاب نه پڙهيو ۽ نه ئي پنهنجي ساڄي هٿ سان ڪا ڪتاب لکيا، جيڪڏهن (توهان پڙهي ۽ لکي ها) ته ماڻهو ان تي شڪ ڪن ها.

بَلْ هُوَ اٰيٰتٌۢ بَيِّنٰتٌ فِيْ صُدُوْرِ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَۗ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَآ اِلَّا الظّٰلِمُوْنَ

bal huwa āyātum bayyinātun fī ṣudūril-lażīna ūtul-‘ilm(a), wa mā yajḥadu bi'āyātinā illaẓ-ẓālimūn(a).

حقيقت ۾، (قرآن) اهڙيون آيتون آهن جيڪي علم وارن جي سينن ۾ چٽيون آهن، اسان جي آيتن جو انڪار رڳو ظالم ڪندا آهن.

وَقَالُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيٰتٌ مِّنْ رَّبِّهٖ ۗ قُلْ اِنَّمَا الْاٰيٰتُ عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَاِنَّمَآ اَنَا۠ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

wa qālū lau lā unzila ‘alaihi āyātum mir rabbih(ī), qul innamal-āyātu ‘indallāh(i), wa innamā ana nażīrum mubīn(un).

۽ اهي (مڪي جا ڪافر) چون ٿا ته سندن پالڻهار کان معجزا ڇو نه نازل ٿين ٿا؟ چؤ ته معجزا الله جي اختيار ۾ آهن، مان ته رڳو هڪ صاف ڊيڄاريندڙ آهيان.

اَوَلَمْ يَكْفِهِمْ اَنَّآ اَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتٰبَ يُتْلٰى عَلَيْهِمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَرَحْمَةً وَّذِكْرٰى لِقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

awalam yakfihim annā anzalnā ‘alaikal-kitāba yutlā ‘alaihim, inna fī żālika laraḥmataw wa żikrā liqaumiy yu'minūn(a).

ڇا انهن لاءِ اهو ڪافي نه آهي ته اسان توهان تي ڪتاب (قرآن) نازل ڪيو آهي جيڪو انهن کي پڙهي ٻڌايو ويندو هو؟ بيشڪ ان ۾ ايمان وارن لاءِ وڏيون نعمتون ۽ نصيحتون آهن.

قُلْ كَفٰى بِاللّٰهِ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْ شَهِيْدًاۚ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِالْبَاطِلِ وَكَفَرُوْا بِاللّٰهِ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

qul kafā billāhi bainī wa bainakum syahīdā(n), ya‘lamu mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wal-lażīna āmanū bil-bāṭili wa kafarū billāhi ulā'ika humul-khāsirūn(a).

(اي پيغمبر!) چؤ ته منهنجي ۽ توهان جي وچ ۾ الله شاهد ڪافي آهي، هو آسمانن ۽ زمين ۾ جيڪو ڪجهه آهي اهو ڄاڻي ٿو. ۽ جيڪي ماڻهو ڪوڙ تي ايمان آڻين ٿا ۽ الله جو انڪار ڪن ٿا، اهي ئي نقصان وارا آهن.

وَيَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالْعَذَابِۗ وَلَوْلَآ اَجَلٌ مُّسَمًّى لَّجَاۤءَهُمُ الْعَذَابُۗ وَلَيَأْتِيَنَّهُمْ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

wa yasta‘jilūnaka bil-‘ażāb(i), wa lau lā ajalum musammal lajā'ahumul-‘ażāb(u), wa laya'tiyannahum bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

۽ اهي توکان عذاب جي تڪڙ گهرن ٿا، جيڪڏهن هڪ مقرر وقت نه هجي ها ته ضرور انهن تي عذاب اچي ها، ۽ ضرور اوچتو انهن تي اچي ها ۽ انهن کي خبر به نه هجي ها.

يَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالْعَذَابِۗ وَاِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيْطَةٌ ۢبِالْكٰفِرِيْنَۙ

yasta‘jilūnaka bil-‘ażāb(i), wa inna jahannama lamuḥīṭatum bil-kāfirīn(a).

اهي توکان فوري طور تي عذاب لاهڻ جو مطالبو ڪن ٿا، ۽ بيشڪ دوزخ ضرور ڪافرن کي ڍڪيندو.

يَوْمَ يَغْشٰىهُمُ الْعَذَابُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَمِنْ تَحْتِ اَرْجُلِهِمْ وَيَقُوْلُ ذُوْقُوْا مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

yauma yagsyāhumul-‘ażābu min fauqihim wa min taḥti arjulihim wa yaqūlu żūqū mā kuntum ta‘malūn(a).

جنهن ڏينهن عذاب انهن کي مٿي کان ۽ پيرن هيٺان کان ڍڪيندو ۽ (الله) فرمائيندو ته جيڪي ڪيو هئائين تنهن جو مزو چکو!

يٰعِبَادِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّ اَرْضِيْ وَاسِعَةٌ فَاِيَّايَ فَاعْبُدُوْنِ

yā ‘ibādiyal-lażīna āmanū inna arḍī wāsi‘atun fa iyyāya fa‘budūn(i).

اي منهنجا ايمان وارا ٻانها! بيشڪ منهنجي زمين ويڪري آهي، تنهن ڪري منهنجي عبادت ڪريو.

كُلُّ نَفْسٍ ذَاۤىِٕقَةُ الْمَوْتِۗ ثُمَّ اِلَيْنَا تُرْجَعُوْنَ

kullu nafsin żā'iqatul-maut(i), ṡumma ilainā turja‘ūn(a).

هر جيئرو ماڻهو موت جو مزو چکندو، پوءِ توهان کي اسان ڏانهن ئي موٽايو ويندو.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَنُبَوِّئَنَّهُمْ مِّنَ الْجَنَّةِ غُرَفًا تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ نِعْمَ اَجْرُ الْعٰمِلِيْنَۖ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lanubawwi'annahum minal-jannati gurafan tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, ni‘ma ajrul-‘āmilīn(a).

۽ جن ايمان آندو ۽ چڱا ڪم ڪيا، اسين ضرور انهن کي (جنت ۾) بلند منزلن ۾ رکنداسين جن جي هيٺان نهرون وهنديون، اهي انهن ۾ هميشه رهندا، اهو انهن لاءِ بهترين بدلو آهي جيڪي نيڪ ڪم ڪندا آهن.

الَّذِيْنَ صَبَرُوْا وَعَلٰى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُوْنَ

al-lażīna ṣabarū wa ‘alā rabbihim yatawakkalūn(a).

(يعني) اهي جيڪي صبر ڪن ٿا ۽ پنهنجي پالڻهار تي ڀروسو ڪن ٿا.

وَكَاَيِّنْ مِّنْ دَاۤبَّةٍ لَّا تَحْمِلُ رِزْقَهَاۖ اللّٰهُ يَرْزُقُهَا وَاِيَّاكُمْ وَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa ka'ayyim min dābbatil lā taḥmilu rizqahā, allāhu yarzuquhā wa iyyākum, wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

۽ ڪيترا ئي جاندار آهن جيڪي پنهنجو رزق پاڻ کڻي (نه ٿا سگهن)، الله ئي آهي جيڪو کيس ۽ توهان کي روزي ڏئي ٿو، هو سڀ ڪجهه ٻڌندڙ ۽ ڄاڻندڙ آهي.

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَيَقُوْلُنَّ اللّٰهُ ۗفَاَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

wa la'in sa'altahum man khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa sakhkharasy-syamsa wal-qamara layaqūlunnallāh(u), fa'annā yu'fakūn(a).

۽ جيڪڏهن توهان انهن کان پڇو ته، "ڪنهن آسمانن ۽ زمين کي پيدا ڪيو ۽ سج ۽ چنڊ کي ڪنهن مسخر ڪيو؟" ته ضرور اهي جواب ڏيندا، "الله." پوءِ انهن کي (حق کان) ڇو ڦيرايو وڃي ٿو؟

اَللّٰهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ وَيَقْدِرُ لَهٗ ۗاِنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

allāhu yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u min ‘ibādihī wa yaqdiru lah(ū), innallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

الله پنهنجن ٻانهن مان جنهن کي چاهي ٿو رزق ڏئي ٿو ۽ ان کي محدود به ڪري ٿو، بيشڪ الله هر شيءِ کي ڄاڻندڙ آهي.

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ نَّزَّلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِ مَوْتِهَا لَيَقُوْلُنَّ اللّٰهُ ۙقُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ ࣖ

wa la'in sa'altahum man nazzala minas-samā'i mā'an fa'aḥyā bihil-arḍa mim ba‘di mautihā layaqūlunnallāh(u), qulil-ḥamdu lillāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).

۽ جيڪڏهن توهان انهن کان پڇو ته ڪنهن آسمان مان پاڻي نازل ڪيو ۽ ان سان مئل زمين کي جياريو؟ ته ضرور اهي جواب ڏيندا ته الله. چئو ته سڀ ساراهه الله جي لاءِ آهي پر انهن مان گهڻا نه ٿا سمجهن.

وَمَا هٰذِهِ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا لَهْوٌ وَّلَعِبٌۗ وَاِنَّ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

wa mā hāżihil-ḥayātud-dun-yā illā lahwuw wa la‘ib(un), wa innad-dāral-ākhirata lahiyal-ḥayawān(u), lau kānū ya‘lamūn(a).

۽ دنيا جي زندگي رڳو مذاق ۽ راند آهي. ۽ بيشڪ، آخرت جي زمين اصل زندگي آهي، جيڪڏهن اهي ڄاڻن ها.

فَاِذَا رَكِبُوْا فِى الْفُلْكِ دَعَوُا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۚ فَلَمَّا نَجّٰىهُمْ اِلَى الْبَرِّ اِذَا هُمْ يُشْرِكُوْنَۙ

fa'iżā rakibū fil-fulki da‘awullāha mukhliṣīna lahud-dīn(a), falammā najjāhum ilal-barri iżā hum yusyrikūn(a).

پوءِ جڏهن اهي ٻيڙيءَ ۾ سوار ٿيا، ته انهن الله کان پوري عقيدت (خلوص) سان دعا گهري، پر جڏهن الله انهن کي خشڪي تي پهچڻ کان بچايو، ته ان جي بدران اهي (الله سان) شريڪ ڪرڻ لڳا،

لِيَكْفُرُوْا بِمَآ اٰتَيْنٰهُمْۙ وَلِيَتَمَتَّعُوْاۗ فَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ

liyakfurū bimā ātaināhum, fasaufa ya‘lamūn(a).

جيڪي نعمتون اسان انهن کي ڏنيون آهن، انهن جو انڪار ڪن ۽ انهن کي (ڪفر ۾) عيش عشرت ڪرڻ ڇڏي ڏين، پوءِ اهي (پنهنجن عملن جا نتيجا) ڄاڻندا.

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا جَعَلْنَا حَرَمًا اٰمِنًا وَّيُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْۗ اَفَبِالْبَاطِلِ يُؤْمِنُوْنَ وَبِنِعْمَةِ اللّٰهِ يَكْفُرُوْنَ

awalam yarau annā ja‘alnā ḥaraman āminaw wa yutakhaṭṭafun-nāsu min ḥaulihim, afabil-bāṭili yu'minūna wa bini‘matillāhi yakfurūn(a).

ڇا اهي نٿا ڏسن ته اسان (سندن زمين کي) هڪ امن واري حرم بڻايو آهي جڏهن ته ان جي چوڌاري ماڻهو هڪ ٻئي کي ڦري رهيا آهن، پوءِ (حق جي پڌري ٿيڻ کان پوءِ) اهي ڇو اڃا تائين ڪوڙ تي يقين رکن ٿا ۽ الله جي نعمتن جو انڪار ڪن ٿا؟

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِالْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهٗ ۗ اَلَيْسَ فِيْ جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْكٰفِرِيْنَ

wa man aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bil-ḥaqqi lammā jā'ah(ū), alaisa fī jahannama maṡwal lil-kāfirīn(a).

۽ ان کان وڌيڪ ظالم ڪير آهي جيڪو الله تي ڪوڙ ٺاهي يا ان شخص کان جيڪو سچ کي ڪوڙو سمجهي جڏهن اهو ان وٽ اچي؟ ڇا ڪافرن لاءِ جهنم ۾ جاءِ ناهي؟

وَالَّذِيْنَ جَاهَدُوْا فِيْنَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَاۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِيْنَ ࣖ

wal-lażīna jāhadū fīnā lanahdiyannahum subulanā, wa innallāha lama‘al-muḥsinīn(a).

۽ جيڪي اسان جي رضامندي حاصل ڪرڻ لاءِ ڪوشش ڪندا آهن، اسين انهن کي پنهنجون راهون ڏيکارينداسين، ۽ بيشڪ الله نيڪي ڪندڙن سان گڏ آهي.