يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَوْفُوْا بِالْعُقُوْدِۗ اُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيْمَةُ الْاَنْعَامِ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّى الصَّيْدِ وَاَنْتُمْ حُرُمٌۗ اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيْدُ

yā ayyuhal-lażīna āmanū aufū bil-‘uqūd(i), uḥillat lakum bahīmatul-an‘āmi illā mā yutlā ‘alaikum gaira muḥilliṣ-ṣaidi wa antum ḥurum(un), innallāha yaḥkumu mā yurīd(u).

اي ايمان وارؤ! واعدا پورا ڪريو. اوھان لاءِ چوپايو مال حلال آھي، سواءِ انھيءَ جي جيڪو اوھان کي ٻڌايو ويندو، ۽ شڪار ڪرڻ جائز ناھي جڏھن اوھين احرام (حج يا عمري) ۾ ھجو، بيشڪ الله پنھنجي مرضيءَ سان قانون مقرر ڪري ٿو.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحِلُّوْا شَعَاۤىِٕرَ اللّٰهِ وَلَا الشَّهْرَ الْحَرَامَ وَلَا الْهَدْيَ وَلَا الْقَلَاۤىِٕدَ وَلَآ اٰۤمِّيْنَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ يَبْتَغُوْنَ فَضْلًا مِّنْ رَّبِّهِمْ وَرِضْوَانًا ۗوَاِذَا حَلَلْتُمْ فَاصْطَادُوْا ۗوَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ اَنْ صَدُّوْكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اَنْ تَعْتَدُوْاۘ وَتَعَاوَنُوْا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوٰىۖ وَلَا تَعَاوَنُوْا عَلَى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥillū sya‘ā'irallāhi wa lasy-syahral-ḥarāma wa lal-hadya wa lal-qalā'ida wa lā āmmīnal-baital-ḥarāma yabtagūna faḍlam mir rabbihim wa riḍwānā(n), wa iżā ḥalaltum faṣṭādū, wa lā yajrimannakum syana'ānu qaumin an ṣaddūkum ‘anil- asjidil-ḥarāmi an ta‘tadū, wa ta‘āwanū ‘alal-birri wat-taqwā, wa lā ta‘āwanū ‘alal-iṡmi wal-‘udwān(i), wattaqullāh(a), innallāha syadīdul-‘iqāb(i).

اي ايمان وارؤ! الله جي حرمت جي خلاف ورزي نه ڪريو، ۽ حرام مهينن جي عزت کي خراب نه ڪريو، حديو (قرباني جا جانور) ۽ قلعيد (نشان لڳل قرباني جا جانور) کي خراب نه ڪريو، ۽ بيت الحرام جي زيارت ڪندڙن کي (به) تڪليف نه ڏيو، اهي پنهنجي رب جي فضل ۽ رضامندي ڳوليندا آهن. پر جيڪڏهن توهان احرام پورو ڪيو آهي، ته پوءِ توهان شڪار ڪري سگهو ٿا. ڪنهن قوم سان دشمني نه رکو ڇو ته اهي توهان کي مسجد حرام مان نڪرڻ کان روڪين ٿا، توهان کي (انهن جي طرف) حد کان ٻاهر وڃڻ جي ترغيب نه ڏيو. ۽ نيڪي ۽ پرهيزگاري ۾ توهان جي مدد ڪريو، ۽ گناهن ۽ دشمني ڪرڻ ۾ توهان جي مدد نه ڪريو. الله کان ڊڄو، بيشڪ الله عذاب ۾ تمام سخت آهي.

حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوْذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيْحَةُ وَمَآ اَكَلَ السَّبُعُ اِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْۗ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَاَنْ تَسْتَقْسِمُوْا بِالْاَزْلَامِۗ ذٰلِكُمْ فِسْقٌۗ اَلْيَوْمَ يَىِٕسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ دِيْنِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِۗ اَلْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دِيْنَكُمْ وَاَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِيْ وَرَضِيْتُ لَكُمُ الْاِسْلَامَ دِيْنًاۗ فَمَنِ اضْطُرَّ فِيْ مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّاِثْمٍۙ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ḥurrimat ‘alaikumul-maitatu wad-damu wa laḥmul-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bihī wal-munkhaniqatu wal-mauqūżatu wal-mutaraddiyatu wan-naṭīḥatu wa mā akalas-sabu‘u illā mā żakkaitum, wa mā żubiḥa ‘alan-nuṣubi wa an tastaqsimū bil-azlām(i), żālikum fisq(un), al-yauma ya'isal-lażīna kafarū min dīnikum falā takhsyauhum wakhsyaun(i), al-yauma akmaltu lakum dīnakum wa atmamtu ‘alaikum ni‘matī wa raḍītu lakumul-islāma dīnā(n), fa maniḍṭurra fī makhmaṣatin gaira mutajānifil li'iṡm(in), fa innallāha gafūrur raḥīm(un).

اوھان تي مُردار، رت، سور جو گوشت ۽ الله جي نالي تي ذبح نه ڪيل جانورن جو گوشت (کائڻ) حرام آهي، جيڪي گهٽا ڪٽيل آهن، جيڪي ماريل آهن، جيڪي ڪري پيا آهن، جيڪي سنڍجي ويا آهن، جيڪي جهنگلي جانورن ڦاڙيا آهن، سواءِ انهن جي جن کي ذبح ڪرڻ لاءِ توهان وٽ وقت آهي. ۽ (به) جيڪي بتن لاءِ ذبح ڪيا وڃن ٿا. ۽ (به) ازلام (تيرن) سان گهڻي دولت ڪڍڻ (به حرام آهي)، (ڇاڪاڻ ته) اهو هڪ بڇڙو ڪم آهي. اڄ ڪافر توهان جي دين (شڪست) جي اميد ڇڏي چڪا آهن، تنهن ڪري انهن کان نه ڊڄو، ۽ مون کان ڊڄو. اڄ مون توهان لاءِ توهان جو دين مڪمل ڪيو آهي، ۽ مون توهان لاءِ پنهنجيون نعمتون مڪمل ڪيون آهن، ۽ مون توهان لاءِ اسلام کي دين طور پسند ڪيو آهي. پر جيڪو بک جي ڪري مجبور ٿئي ٿو، نه ته گناهه ڪرڻ چاهي ٿو، ته بيشڪ الله بخشڻ وارو ۽ رحم ڪندڙ آهي.

يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَآ اُحِلَّ لَهُمْۗ قُلْ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۙ وَمَا عَلَّمْتُمْ مِّنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِيْنَ تُعَلِّمُوْنَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللّٰهُ فَكُلُوْا مِمَّآ اَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهِ ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

yas'alūnaka māżā uḥilla lahum, qul uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa mā ‘allamtum minal-jawāriḥi mukallibīna tu‘allimūnahunna mimmā ‘allamakumullāhu fa kulū mimmā amsakna ‘alaikum ważkurusmallāhi ‘alaih(i), wattaqullāh(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).

(اي پيغمبر) اهي توکان پڇن ٿا ته انهن لاءِ ڇا حلال آهي؟ چئو ته توهان لاءِ حلال ڪيل کاڌو آهي ۽ (شڪار) شڪار ذريعي پڪڙيل جانور جن کي توهان شڪار ڪرڻ لاءِ تربيت ڏني آهي، ۽ جيڪي توهان کي الله جي سيکاريل مطابق سيکاريا آهن. پوءِ جيڪو توهان لاءِ پڪڙي اهو کائو ۽ (ڇڏڻ وقت) الله جو نالو وٺو. ۽ الله کان ڊڄو، بيشڪ الله حساب وٺڻ ۾ تمام تيز آهي.

اَلْيَوْمَ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۗ وَطَعَامُ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ حِلٌّ لَّكُمْ ۖوَطَعَامُكُمْ حِلٌّ لَّهُمْ ۖوَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ الْمُؤْمِنٰتِ وَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ اِذَآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّ مُحْصِنِيْنَ غَيْرَ مُسٰفِحِيْنَ وَلَا مُتَّخِذِيْٓ اَخْدَانٍۗ وَمَنْ يَّكْفُرْ بِالْاِيْمَانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهٗ ۖوَهُوَ فِى الْاٰخِرَةِ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ ࣖ

al-yauma uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa ṭa‘āmul-lażīna ūtul-kitāba ḥillul lakum, wa ṭa‘āmukum ḥillul lahum, wal-muḥṣanātu minal-mu'mināti wal-muḥṣanātu minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum iżā ātaitumūhunna ujūrahunna muḥṣinīna gaira musāfiḥīna wa lā muttakhiżī akhdān(in), wa may yakfur bil-īmāni faqad ḥabiṭa ‘amaluh(ū), wa huwa fil-ākhirati minal-khāsirīn(a).

هن ڏينهن تي توهان لاءِ هر شيءِ جيڪا سٺي آهي، حلال آهي. اهل ڪتاب جو کاڌو (قرباني) توهان لاءِ حلال آهي، ۽ توهان جو کاڌو انهن لاءِ حلال آهي. ۽ (توهان لاءِ شادي ڪرڻ جائز آهي) اهي عورتون جيڪي ايمان وارين عورتن ۾ عزت برقرار رکن ٿيون ۽ اهي عورتون جيڪي توهان کان اڳ ڪتاب ڏنل هيون انهن ۾ عزت برقرار رکن ٿيون، جيڪڏهن توهان انهن جو مهر انهن سان شادي ڪرڻ لاءِ ڏيو، زنا ڪرڻ جي نيت سان نه ۽ عورت کي پالتو جانور بڻائڻ جي نيت سان نه. جيڪو به ايمان آڻڻ کان پوءِ ڪفر ڪري ٿو، ته بيشڪ انهن جا عمل ضايع ٿي ويا، ۽ آخرت ۾ هو نقصان وارن مان هوندو.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا قُمْتُمْ اِلَى الصَّلٰوةِ فَاغْسِلُوْا وُجُوْهَكُمْ وَاَيْدِيَكُمْ اِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوْا بِرُءُوْسِكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ اِلَى الْكَعْبَيْنِۗ وَاِنْ كُنْتُمْ جُنُبًا فَاطَّهَّرُوْاۗ وَاِنْ كُنْتُمْ مَّرْضٰٓى اَوْ عَلٰى سَفَرٍ اَوْ جَاۤءَ اَحَدٌ مِّنْكُمْ مِّنَ الْغَاۤىِٕطِ اَوْ لٰمَسْتُمُ النِّسَاۤءَ فَلَمْ تَجِدُوْا مَاۤءً فَتَيَمَّمُوْا صَعِيْدًا طَيِّبًا فَامْسَحُوْا بِوُجُوْهِكُمْ وَاَيْدِيْكُمْ مِّنْهُ ۗمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِّنْ حَرَجٍ وَّلٰكِنْ يُّرِيْدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَلِيُتِمَّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā qumtum ilaṣ-ṣalāti fagsilū wujūhakum wa aidiyakum ilal-marāfiqi wamsaḥū biru'ūsikum wa arjulakum ilal-ka‘bain(i), wa in kuntum junuban faṭṭahharū, wa in kuntum marḍā au ‘alā safarin au jā'a aḥadum minkum minal-gā'iṭi au lāmastumun-nisā'a falam tajidū mā'an fa tayammamū ṣa‘īdan ṭayyiban famsaḥū biwujūhikum wa aidīkum minh(u), mā yurīdullāhu liyaj‘ala ‘alaikum min ḥarajiw wa lākiy yurīdu liyuṭahhirakum wa liyutimma na‘matahū ‘alaikum la‘allakum tasykurūn(a).

اي ايمان وارؤ! جڏهن توهان نماز پڙهڻ چاهيو ٿا ته پنهنجو چهرو ۽ هٿ ڪُهنين تائين ڌوئو، ۽ پنهنجو مٿو ۽ پير ٽڪن تائين (ڌوئو) ڌوئو. جيڪڏهن توهان جنبي آهيو ته غسل ڪريو. ۽ جيڪڏهن توهان بيمار آهيو يا سفر تي آهيو يا ٽوائليٽ کان واپس اچي رهيا آهيو يا ڪنهن عورت کي هٿ لڳايو ٿا، ته پوءِ جيڪڏهن توهان کي پاڻي نه ملي ته پوءِ سٺي (پاڪ) مٽي سان تيمم ڪريو. پنهنجي منهن ۽ هٿن کي ان (مٽي) سان مسح ڪريو. الله توهان لاءِ ڪا به مشڪل نه ٿو چاهي، پر هو توهان کي پاڪ ڪرڻ ۽ توهان تي پنهنجي نعمت پوري ڪرڻ چاهي ٿو، ته جيئن توهان شڪرگذار ٿيو.

وَاذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَمِيْثَاقَهُ الَّذِيْ وَاثَقَكُمْ بِهٖٓ ۙاِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ

ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum wa mīṡāqahul-lażī wāṡaqakum bih(ī), iż qultum sami‘nā wa aṭa‘nā, wattaqullāh(a), innallāha ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

۽ الله جي نعمت کي ياد ڪريو جيڪو توهان تي آهي ۽ سندس عهد کي جيڪو توهان کي پڪو ڪيو هو، جڏهن توهان چيو هو ته اسان ٻڌو ۽ اطاعت ڪئي. ۽ الله کان ڊڄو، بيشڪ الله توهان جي دلين ۾ سڀ ڪجهه ڄاڻندڙ آهي.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُوْنُوْا قَوَّامِيْنَ لِلّٰهِ شُهَدَاۤءَ بِالْقِسْطِۖ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ عَلٰٓى اَلَّا تَعْدِلُوْا ۗاِعْدِلُوْاۗ هُوَ اَقْرَبُ لِلتَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kūnū qawwāmīna lillāhi syuhadā'a bil-qisṭi wa lā yajrimannakum syana'ānu qamin ‘alā allā ta‘dilū, i‘dilū, huwa aqrabu lit-taqwā wattaqullāh(a), innallāha khabīrum bimā ta‘malūn(a).

اي ايمان وارؤ! الله جي لاءِ انصاف تي قائم رھو، انصاف سان شاھدي ڏيو. ۽ ڪنھن قوم جي دشمني اوھان کي ناانصافي ڪرڻ تي نه اُڀاري. انصاف ڪريو، ڇو ته (انصاف) پرھيزگاري جي ويجھو آھي. ۽ الله کان ڊڄو، بيشڪ الله اوھان جي ڪمن ۾ خبردار آھي.

وَعَدَ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِۙ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّاَجْرٌ عَظِيْمٌ

wa‘adallāhul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāt(i), lahum magfiratuw wa ajrun ‘aẓīm(un).

الله ايمان وارن ۽ نيڪ ڪم ڪندڙن سان واعدو ڪيو آهي ته انهن کي بخشش ۽ وڏو اجر ملندو.

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā ulā'ika aṣḥābul-jaḥīm(i).

۽ جن ماڻهن ڪفر ڪيو ۽ اسان جي آيتن کي ڪوڙو چيو، اهي دوزخي آهن.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ هَمَّ قَوْمٌ اَنْ يَّبْسُطُوْٓا اِلَيْكُمْ اَيْدِيَهُمْ فَكَفَّ اَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗوَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ ࣖ

yā ayyuhal-lażīna āmanużkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż hamma qaumun ay yabsuṭū ilaikum aidiyahum fa kaffa aidiyahum ‘ankum, wattaqullāh(a), wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).

اي ايمان وارؤ! الله جي نعمت کي ياد ڪريو جيڪا اوھان تي ٿي آھي، جڏھن ھڪ قوم پنھنجن ھٿن سان اوھان تي حملو ڪرڻ جو ارادو ڪيو، تڏھن الله سندن ھٿن کي اوھان کان روڪي ڇڏيو، ۽ الله کان ڊڄو، ۽ مؤمنن کي رڳو الله تي ڀروسو ڪرڻ گھرجي.

۞ وَلَقَدْ اَخَذَ اللّٰهُ مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَۚ وَبَعَثْنَا مِنْهُمُ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيْبًاۗ وَقَالَ اللّٰهُ اِنِّيْ مَعَكُمْ ۗ لَىِٕنْ اَقَمْتُمُ الصَّلٰوةَ وَاٰتَيْتُمُ الزَّكٰوةَ وَاٰمَنْتُمْ بِرُسُلِيْ وَعَزَّرْتُمُوْهُمْ وَاَقْرَضْتُمُ اللّٰهَ قَرْضًا حَسَنًا لَّاُكَفِّرَنَّ عَنْكُمْ سَيِّاٰتِكُمْ وَلَاُدْخِلَنَّكُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۚ فَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذٰلِكَ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ

wa laqad akhażallāhu mīṡāqa banī isrā'īl(a), wa ba‘aṡnā minhumuṡnai ‘asyara naqībā(n), wa qālallāhu innī ma‘akum, la'in aqamtumuṣ-ṣalāta wa ātaitumuz-zakāta wa āmantum birusulī wa ‘azzartumūhum wa aqraḍtumullāha qarḍan ḥasanal la'ukaffiranna ‘ankum sayyi'ātikum wa la'udkhilannakum jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), faman kafara ba‘da żālika minkum faqad ḍalla sawā'as-sabīl(i).

۽ بيشڪ الله بني اسرائيل کان عهد ورتو آهي ۽ اسان انهن مان ٻارهن اڳواڻ مقرر ڪيا آهن. ۽ الله فرمايو ته مان توهان سان گڏ آهيان. بيشڪ جيڪڏهن توهان نماز قائم ڪئي ۽ زڪوات ڏني ۽ منهنجن رسولن تي ايمان آندو ۽ انهن جي مدد ڪئي ۽ الله کي سٺو قرض ڏنو ته مان ضرور توهان جون غلطيون معاف ڪندس ۽ ضرور توهان کي اهڙي جنت ۾ داخل ڪندس جنهن جي هيٺان نهرون وهن ٿيون. پر جيڪو به توهان مان ان کان پوءِ ڪفر ڪندو، اهو بيشڪ سڌي رستي کان ڀٽڪي ويو.

فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِّيْثَاقَهُمْ لَعَنّٰهُمْ وَجَعَلْنَا قُلُوْبَهُمْ قٰسِيَةً ۚ يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ عَنْ مَّوَاضِعِهٖۙ وَنَسُوْا حَظًّا مِّمَّا ذُكِّرُوْا بِهٖۚ وَلَا تَزَالُ تَطَّلِعُ عَلٰى خَاۤىِٕنَةٍ مِّنْهُمْ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۖ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاصْفَحْ ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ

fabimā naqḍihim mīṡāqahum la‘annāhum wa ja‘alnā qulūbahum qāsiyah(tan), yuḥarrifūnal-kalima ‘am mawāḍi‘ih(ī), wa nasū ḥaẓẓam mimmā żukkirū bih(ī), wa lā tazālu taṭṭali‘u ‘alā khā'inatim minhum illā qalīlam minhum fa‘fu ‘anhum waṣfaḥ, innallāha yuḥibbul-muḥsinīn(a).

(پر) ڇاڪاڻ ته انهن پنهنجو واعدو ٽوڙيو، اسان انهن تي لعنت ڪئي، ۽ اسان انهن جي دلين کي سخت ڪيو. اهي پسند ڪن ٿا ته (الله جي) ڪلام کي ان جي جاءِ کان بدلائي ڇڏين، ۽ اهي (جان بوجھ ڪري) ڪجهه پيغام وساري ڇڏين ٿا جن سان انهن کي ڊيڄاريو ويو هو. توهان (اي محمد) انهن مان خيانت ڏسندا سواءِ انهن جي هڪ ننڍڙي ٽولي جي (جيڪي خيانت نه ٿا ڪن)، تنهن ڪري انهن کي معاف ڪريو ۽ انهن کي ڇڏي ڏيو. بيشڪ الله نيڪي ڪندڙن کي پسند ڪندو آهي.

وَمِنَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّا نَصٰرٰٓى اَخَذْنَا مِيْثَاقَهُمْ فَنَسُوْا حَظًّا مِّمَّا ذُكِّرُوْا بِهٖۖ فَاَغْرَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ ۗ وَسَوْفَ يُنَبِّئُهُمُ اللّٰهُ بِمَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ

wa minal-lażīna qālū innā naṣārā akhażnā mīṡāqahum fa nasū ḥaẓẓam mimmā żukkirū bih(ī), fa agrainā bainahumul-‘adāwata wal-bagḍā'a ilā yaumil-qiyāmah(ti), wa saufa yunabbi'uhumullāhu bimā kānū yaṣna‘ūn(a).

۽ جيڪي چون ٿا ته اسين نصارى آهيون، انهن کان اسان عهد ورتو آهي، پر اهي (ڄاڻ ڀڳي) ڪجهه پيغام وساري ڇڏيندا آهن جنهن سان انهن کي ڊيڄاريو ويو هو، تنهن ڪري اسان انهن ۾ قيامت جي ڏينهن تائين دشمني ۽ بغض پيدا ڪري ڇڏيو آهي، ۽ الله جلد انهن کي انهن جي ڪمن جي خبر ڏيندو جيڪي اهي ڪندا هئا.

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ قَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ كَثِيْرًا مِّمَّا كُنْتُمْ تُخْفُوْنَ مِنَ الْكِتٰبِ وَيَعْفُوْا عَنْ كَثِيْرٍەۗ قَدْ جَاۤءَكُمْ مِّنَ اللّٰهِ نُوْرٌ وَّكِتٰبٌ مُّبِيْنٌۙ

yā ahlal-kitābi qad jā'akum rasūlunā yubayyinu lakum kaṡīram mimmā kuntum tukhfūna minal-kitābi wa ya‘fū ‘an kaṡīr(in), qad jā'akum minallāhi nūruw wa kitābum mubīn(un).

اي اهل ڪتاب! بيشڪ اسان جو رسول توهان وٽ آيو آهي جيڪو توهان کي ڪتاب مان گهڻيون ڳالهيون بيان ڪري ٿو جيڪي توهان لڪايو هو ۽ ڪيتريون ڳالهيون جيڪي ڇڏي ڏنيون آهن. بيشڪ توهان وٽ الله جي طرفان روشني ۽ هڪ واضح ڪتاب آيو آهي.

يَّهْدِيْ بِهِ اللّٰهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهٗ سُبُلَ السَّلٰمِ وَيُخْرِجُهُمْ مِّنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِ بِاِذْنِهٖ وَيَهْدِيْهِمْ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

yahdī bihillāhi manittaba‘a riḍwānahū subulas-salāmi wa yukhrijuhum minaẓ-ẓulumāti ilan-nūri bi'iżnihī wa yahdīhim ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

انهيءَ ڪتاب جي ذريعي ئي الله تعاليٰ انهن ماڻهن کي نجات جي رستي ڏانهن هدايت ڪري ٿو جيڪي سندس مرضي تي هلن ٿا، ۽ (انهيءَ ڪتاب جي ذريعي به) الله تعاليٰ پنهنجي حڪم سان انهيءَ شخص کي مڪمل اونداهين مان ڪڍي روشني ۾ آڻي ٿو ۽ ان کي سڌو رستو ڏيکاري ٿو.

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَۗ قُلْ فَمَنْ يَّمْلِكُ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا اِنْ اَرَادَ اَنْ يُّهْلِكَ الْمَسِيْحَ ابْنَ مَرْيَمَ وَاُمَّهٗ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا ۗوَلِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۗ يَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

laqad kafaral-lażīna qālū innallāha huwal-masīḥubnu maryam(a), qul famay yamliku minallāhi syai'an in arāda ay yuhlikal-masīḥabna maryama wa ummahū wa man fil-arḍi jamī‘ā(n), wa lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍi wa mā bainahumā, yakhluqu mā yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

بيشڪ جيڪي چون ٿا ته بيشڪ الله مسيح پٽ مريم آهي، انهن ڪفر ڪيو. (محمد ﷺ) چئو ته جيڪڏهن الله مسيح پٽ مريم کي، سندس ماءُ کي ۽ زمين تي سڀني (انسانن) کي تباهه ڪرڻ چاهي ته ڪير ان جي مرضي کي روڪي سگهي ٿو؟ ۽ آسمانن ۽ زمين ۽ جيڪي انهن جي وچ ۾ آهي، ان جي بادشاهي الله جي آهي. هو جيڪو چاهي ٿو پيدا ڪري ٿو. ۽ الله هر شيءِ تي غالب آهي.

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ وَالنَّصٰرٰى نَحْنُ اَبْنٰۤؤُا اللّٰهِ وَاَحِبَّاۤؤُهٗ ۗ قُلْ فَلِمَ يُعَذِّبُكُمْ بِذُنُوْبِكُمْ ۗ بَلْ اَنْتُمْ بَشَرٌ مِّمَّنْ خَلَقَۗ يَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَلِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۖوَاِلَيْهِ الْمَصِيْرُ

wa qālatil-yahūdu wan-naṣārā naḥnu abnā'ullāhi wa aḥibbā'uh(ū), qul falima yu‘ażżibukum biżunūbikum, bal antum basyarum mimman khalaq(a), yagfiru limay yasyā'u wa yu‘ażżibu may yasyā'(u), wa lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍi wa mā bainahumā, wa ilaihil-maṣīr(u).

يهودي ۽ عيسائي چون ٿا ته، "اسين الله جا پٽ ۽ سندس پيارا آهيون." چئو ته، "الله توهان کي توهان جي گناهن جي سزا ڇو ڏئي ٿو؟ نه، توهان انهن مان انسان آهيو جن کي هن پيدا ڪيو آهي. هو جنهن کي چاهي ٿو بخشي ٿو ۽ جنهن کي چاهي ٿو سزا ڏئي ٿو. ۽ آسمانن ۽ زمين ۽ جيڪي ڪجهه انهن جي وچ ۾ آهي ان جي بادشاهي الله جي آهي. ۽ سڀ ان ڏانهن موٽايا ويندا."

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ قَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ عَلٰى فَتْرَةٍ مِّنَ الرُّسُلِ اَنْ تَقُوْلُوْا مَا جَاۤءَنَا مِنْۢ بَشِيْرٍ وَّلَا نَذِيْرٍۗ فَقَدْ جَاۤءَكُمْ بَشِيْرٌ وَّنَذِيْرٌ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

yā ahlal-kitābi qad jā'akum rasūlunā yubayyinu lakum ‘alā fatratim minar-rusuli an taqūlū mā jā'anā mim basyīriw wa lā nażīr(in), faqad jā'akum basyīruw wa nażīr(un), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

اي اهل ڪتاب! بيشڪ اسان جو رسول توهان وٽ آيو آهي جيڪو توهان کي (اسان جي قانون جي) وضاحت ڪري ٿو جڏهن رسولن جو (موڪلڻ) بند ٿي ويو هو، انهي ڪري ته توهان نه چئو ته "اسان وٽ ڪو به خوشخبري ڏيندڙ ۽ ڊيڄاريندڙ نه آيو آهي." بيشڪ توهان وٽ هڪ خوشخبري ڏيندڙ ۽ ڊيڄاريندڙ آيو آهي. ۽ الله هر شيءِ تي غالب آهي.

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ جَعَلَ فِيْكُمْ اَنْۢبِيَاۤءَ وَجَعَلَكُمْ مُّلُوْكًاۙ وَّاٰتٰىكُمْ مَّا لَمْ يُؤْتِ اَحَدًا مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ

wa iż qāla mūsā liqaumihī yā qaumiżkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż ja‘ala fīkum ambiyā'a wa ja‘alakum mulūkā(n), wa ātākum mā lam yu'ti aḥadam minal-‘ālamīn(a).

۽ (ياد ڪريو) جڏهن موسيٰ پنهنجي قوم کي چيو ته اي منهنجي قوم! الله جي نعمت کي ياد ڪريو جيڪو توهان تي آهي جڏهن هن توهان ۾ نبي مقرر ڪيا ۽ توهان کي آزاد ڪيو ۽ توهان کي اهو ڏنو جيڪو ڪنهن ٻئي کي نه ڏنو ويو هو.

يٰقَوْمِ ادْخُلُوا الْاَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ الَّتِيْ كَتَبَ اللّٰهُ لَكُمْ وَلَا تَرْتَدُّوْا عَلٰٓى اَدْبَارِكُمْ فَتَنْقَلِبُوْا خٰسِرِيْنَ

yā qaumidkhulul-arḍal-muqaddasatal-latī kataballāhu lakum wa lā tartaddū ‘alā adbārikum fa tanqalibū khāsirīn(a).

اي منهنجي قوم! پاڪ زمين (فلسطين) ۾ داخل ٿيو جيڪا الله توهان لاءِ مقرر ڪئي آهي ۽ (دشمن جي ڊپ کان) پوئتي نه هٽو نه ته نقصان ۾ پئجي ويندا.

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِنَّ فِيْهَا قَوْمًا جَبَّارِيْنَۖ وَاِنَّا لَنْ نَّدْخُلَهَا حَتّٰى يَخْرُجُوْا مِنْهَاۚ فَاِنْ يَّخْرُجُوْا مِنْهَا فَاِنَّا دٰخِلُوْنَ

qālū yā mūsā inna fīhā qauman jabbārīn(a), wa innā lan nadkhulahā ḥattā yakhrujū minhā, fa iy yakhrujū minhā fa innā dākhilūn(a).

انهن چيو ته اي موسيٰ! بيشڪ انهيءَ زمين ۾ تمام گهڻا طاقتور ۽ ظالم ماڻهو آهن، اسين ان ۾ داخل نه ٿينداسين جيستائين اهي اتان نه نڪرن. جيڪڏهن اهي اتان نڪرن ته اسين ضرور داخل ٿينداسين.

قَالَ رَجُلَانِ مِنَ الَّذِيْنَ يَخَافُوْنَ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمَا ادْخُلُوْا عَلَيْهِمُ الْبَابَۚ فَاِذَا دَخَلْتُمُوْهُ فَاِنَّكُمْ غٰلِبُوْنَ ەۙ وَعَلَى اللّٰهِ فَتَوَكَّلُوْٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

qāla rajulāni minal-lażīna yakhāfūna an‘amallāhu ‘alaihimadkhulū ‘alaihimul-bāb(a), fa iżā dakhaltumūhu fa innakum gālibūn(a), wa ‘alallāhi fa tawakkalū in kuntum mu'minīn(a).

ٻن ماڻهن چيو جيڪي پرهيزگار هئا، جن کي الله طرفان نعمت ملي هئي، "انهن تي (ملڪ جي) دروازي کان حملو ڪريو، جيڪڏهن توهان ان ۾ داخل ٿيو ته ضرور ڪامياب ٿيندا. ۽ جيڪڏهن توهان ايمان وارا آهيو ته صرف الله تي ڀروسو ڪريو."

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِنَّا لَنْ نَّدْخُلَهَآ اَبَدًا مَّا دَامُوْا فِيْهَا ۖفَاذْهَبْ اَنْتَ وَرَبُّكَ فَقَاتِلَآ اِنَّا هٰهُنَا قٰعِدُوْنَ

qālū yā mūsā innā lan nadkhulahā abadam mā dāmū fīhā, fażhab anta wa rabbuka fa qātilā innā hāhunā qā‘idūn(a).

انهن چيو ته اي موسيٰ! جيستائين اهي ان ۾ آهن، اسين ڪڏهن به ان ۾ داخل نه ٿينداسون، تنهن ڪري پنهنجي رب سان گڏ وڃو ۽ توهان ٻنهي سان وڙهو. اسان کي هتي رهڻ ڏيو.

قَالَ رَبِّ اِنِّيْ لَآ اَمْلِكُ اِلَّا نَفْسِيْ وَاَخِيْ فَافْرُقْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ الْقَوْمِ الْفٰسِقِيْنَ

qāla rabbi innī lā amliku illā nafsī wa akhī fafruq bainanā wa bainal-qaumil-fāsiqīn(a).

موسيٰ چيو ته اي منهنجا پالڻهار، مان صرف پاڻ ۽ پنهنجي ڀاءُ تي قابض آهيان، تنهن ڪري اسان کي انهن ظالم ماڻهن کان الڳ ڪر.

قَالَ فَاِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ اَرْبَعِيْنَ سَنَةً ۚيَتِيْهُوْنَ فِى الْاَرْضِۗ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

qāla fa innahā muḥarramatun ‘alaihim arba‘īna sanah(tan), yatīhūna fil-arḍ(i), falā ta'sa ‘alal qaumil-fāsiqīn(a).

(الله) فرمايو ته (جيڪڏهن ائين آهي) ته پوءِ (زمين) انهن تي چاليهه سالن تائين حرام آهي، (ان دوران) اهي زمين تي حيران پريشان ٿيندا رهندا. تنهن ڪري (موسيٰ) تون انهن ظالم ماڻهن جي حال تي غم نه ڪر.

۞ وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ ابْنَيْ اٰدَمَ بِالْحَقِّۘ اِذْ قَرَّبَا قُرْبَانًا فَتُقُبِّلَ مِنْ اَحَدِهِمَا وَلَمْ يُتَقَبَّلْ مِنَ الْاٰخَرِۗ قَالَ لَاَقْتُلَنَّكَ ۗ قَالَ اِنَّمَا يَتَقَبَّلُ اللّٰهُ مِنَ الْمُتَّقِيْنَ

watlu ‘alaihim naba'abnai ādama bil-ḥaqqi iż qarrabā qurbānan fa tuqubbila min aḥadihimā wa lam yutaqabbal minal-ākhar(i), qāla la'aqtulannak(a), qāla innamā yataqabbalullāhu minal-muttaqīn(a).

۽ (محمد ﷺ) کي آدم جي ٻن پٽن جو قصو سچ پچ ٻڌاءِ، جڏهن انهن ٻنهي قرباني پيش ڪئي، تڏهن انهن مان هڪ (هابيل) جي (قرباني) قبول ڪئي وئي ۽ ٻئي (قابيل) جي قبول نه ڪئي وئي. هن (قابيل) چيو ته، ”يقيناً، مان توکي ضرور قتل ڪندس!“ هن (هابيل) چيو ته، ”يقيناً، الله رڳو پرهيزگارن کان (خيرات) قبول ڪندو آهي.“

لَىِٕنْۢ بَسَطْتَّ اِلَيَّ يَدَكَ لِتَقْتُلَنِيْ مَآ اَنَا۠ بِبَاسِطٍ يَّدِيَ اِلَيْكَ لِاَقْتُلَكَۚ اِنِّيْٓ اَخَافُ اللّٰهَ رَبَّ الْعٰلَمِيْنَ

la'im basaṭta ilayya yadaka litaqtulanī mā ana bibāsiṭiy yadiya ilaika li'aqtulak(a), innī akhāfullāha rabbal-‘ālamīn(a).

”يقيناً، جيڪڏهن تون (قابيل) مون کي مارڻ لاءِ پنهنجو هٿ مون تي هلائيندين، ته مان توکي مارڻ لاءِ پنهنجو هٿ تو تي نه هلائيندس. مان الله کان ڊڄان ٿو، جيڪو سڀني جهانن جو پالڻهار آهي.“

اِنِّيْٓ اُرِيْدُ اَنْ تَبُوْۤاَ بِاِثْمِيْ وَاِثْمِكَ فَتَكُوْنَ مِنْ اَصْحٰبِ النَّارِۚ وَذٰلِكَ جَزٰۤؤُا الظّٰلِمِيْنَۚ

innī urīdu an tabū'a bi'iṡmī wa iṡmika fa takūna min aṣḥābin-nār(i), wa żālika jazā'uẓ-ẓālimīn(a).

”بيشڪ، مان چاهيان ٿو ته توهان منهنجا گناهه (قتل جا) ۽ پنهنجا گناهه کڻي واپس اچو، پوءِ توهان دوزخ جا رهواسي هوندا؛ ۽ اهو ظالمن جو بدلو آهي.“

فَطَوَّعَتْ لَهٗ نَفْسُهٗ قَتْلَ اَخِيْهِ فَقَتَلَهٗ فَاَصْبَحَ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

fa ṭawwa‘at lahū nafsuhū qatla akhīhi fa qatalahū fa aṣbaḥa minal-khāsirīn(a).

پوءِ (قابيل) کيس پنهنجي ڀاءُ کي مارڻ تي مجبور ڪيو، پوءِ (حقيقت ۾) هن ان کي ماري ڇڏيو، تنهن ڪري هو نقصان وارن مان ٿي ويو.

فَبَعَثَ اللّٰهُ غُرَابًا يَّبْحَثُ فِى الْاَرْضِ لِيُرِيَهٗ كَيْفَ يُوَارِيْ سَوْءَةَ اَخِيْهِ ۗ قَالَ يٰوَيْلَتٰٓى اَعَجَزْتُ اَنْ اَكُوْنَ مِثْلَ هٰذَا الْغُرَابِ فَاُوَارِيَ سَوْءَةَ اَخِيْۚ فَاَصْبَحَ مِنَ النّٰدِمِيْنَ ۛ

fa ba‘aṡallāhu gurābay yabḥaṡu fil-arḍi liyuriyahū kaifa yuwārī sau'ata akhīh(i), qāla yā wailatā a‘ajazta an akūna miṡla hāżal-gurābi fa uwāriya sau'ata akhī, fa aṣbaḥa minan-nādimīn(a).

پوءِ الله هڪ ڪانءُ موڪليو جيڪو زمين کوٽي رهيو هو ته جيئن کيس (قابيل) ڏيکاري ته هو پنهنجي ڀاءُ جي لاش کي ڪيئن دفن ڪري. قابيل چيو، "افسوس! مون تي افسوس آهي! مان هن ڪانءُ وانگر ڇو نه ٿو ڪري سگهان، ته جيئن مان پنهنجي ڀاءُ جي لاش کي دفن ڪري سگهان؟" تنهن ڪري هو انهن مان هڪ هوندو جيڪي افسوس ڪندا.

مِنْ اَجْلِ ذٰلِكَ ۛ كَتَبْنَا عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اَنَّهٗ مَنْ قَتَلَ نَفْسًاۢ بِغَيْرِ نَفْسٍ اَوْ فَسَادٍ فِى الْاَرْضِ فَكَاَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَمَنْ اَحْيَاهَا فَكَاَنَّمَآ اَحْيَا النَّاسَ جَمِيْعًا ۗوَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُنَا بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اِنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ بَعْدَ ذٰلِكَ فِى الْاَرْضِ لَمُسْرِفُوْنَ

min ajli żālik(a), katabnā ‘alā banī isrā'īla annahū man qatala nafsam bigairi nafsin au fasādin fil-arḍi fa ka'annamā qatalan-nāsa jamī‘ā(n), wa man aḥyāhā fa ka'annamā aḥyan-nāsa jamī‘ā(n), wa laqad jā'athum rusulunā bil-bayyināt(i), ṡumma inna kaṡīram minhum ba‘da żālika fil-arḍi lamusrifūn(a).

تنهن ڪري اسان بني اسرائيلن تي اهو حڪم ڏنو ته جيڪو به ڪنهن کي قتل ڪري، ڪنهن ٻئي جي قتل جي بدلي ۾ يا زمين ۾ فساد ڪرڻ جي بدلي ۾ نه، اهو ڄڻ ته سڀني انسانن کي قتل ڪيو. جيڪو به هڪ انسان جي جان بچائي ٿو، اهو ڄڻ ته سڀني انسانن جي جان بچائي ٿو. بيشڪ اسان جو رسول انهن وٽ واضح دليلن سان آيو، پر ان کان پوءِ انهن مان گھڻا زمين ۾ حد کان لنگهي ويا.

اِنَّمَا جَزٰۤؤُا الَّذِيْنَ يُحَارِبُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَيَسْعَوْنَ فِى الْاَرْضِ فَسَادًا اَنْ يُّقَتَّلُوْٓا اَوْ يُصَلَّبُوْٓا اَوْ تُقَطَّعَ اَيْدِيْهِمْ وَاَرْجُلُهُمْ مِّنْ خِلَافٍ اَوْ يُنْفَوْا مِنَ الْاَرْضِۗ ذٰلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِى الدُّنْيَا وَلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

innamā jazā'ul-lażīna yuḥāribūnallāha wa rasūlahū wa yas‘auna fil-arḍi fasādan ay yuqattalū au yuṣallabū au tuqaṭṭa‘a aidīhim wa arjuluhum min khilāfin au yunfau minal-arḍ(i), żālika lahum khizyun fid-dun-yā wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

جيڪي ماڻهو الله ۽ سندس رسول سان وڙهندا آهن ۽ زمين تي فساد مچائيندا آهن، انهن جي سزا صرف اها آهي ته قتل ڪيا وڃن يا صليب تي چاڙهيو وڃي، يا انهن جا هٿ ۽ پير صليب تي ڪٽيا وڃن، يا انهن جي گهرن مان ڪڍيا وڃن، اهو انهن لاءِ دنيا ۾ شرمندگي آهي، ۽ آخرت ۾ انهن لاءِ وڏو عذاب آهي.

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا مِنْ قَبْلِ اَنْ تَقْدِرُوْا عَلَيْهِمْۚ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

illal-lażīna tābū min qabli an taqdirū ‘alaihim, fa‘lamū annallāha gafūrur raḥīm(un).

سواءِ انهن جي جيڪي توبه ڪن ان کان اڳ جو توهان انهن تي قابو پائي وٺو، پوءِ ڄاڻو ته الله بخشڻهار ۽ رحم ڪندڙ آهي.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَابْتَغُوْٓا اِلَيْهِ الْوَسِيْلَةَ وَجَاهِدُوْا فِيْ سَبِيْلِهٖ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wabtagū ilaihil-wasīlata wa jāhidū fī sabīlihī la‘allakum tufliḥūn(a).

اي ايمان وارؤ! الله کان ڊڄو ۽ ان جي ويجهو ٿيڻ لاءِ وسيله (رستو) ڳوليو، ۽ ان جي رستي ۾ ڪوشش ڪريو، ته جيئن توهان ڪامياب ٿيو.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْ اَنَّ لَهُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا وَّمِثْلَهٗ مَعَهٗ لِيَفْتَدُوْا بِهٖ مِنْ عَذَابِ يَوْمِ الْقِيٰمَةِ مَا تُقُبِّلَ مِنْهُمْ ۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīna kafarū lau anna lahum mā fil-arḍi jamī‘aw wa miṡlahū ma‘ahū liyaftadū bihī min ‘ażābi yaumil-qiyāmati mā tuqubbila minhum, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

بيشڪ جن ماڻهن ڪفر ڪيو، جيڪڏهن انهن وٽ زمين تي سڀ ڪجهه هجي ۽ ايتري قدر به (ٻيو) هجي ته جيئن قيامت جي ڏينهن عذاب کان بچي سگهن، تڏهن به انهن کان اهو سڀ (فديو) قبول نه ڪيو ويندو، پر انهن کي دردناڪ عذاب ملندو.

يُرِيْدُوْنَ اَنْ يَّخْرُجُوْا مِنَ النَّارِ وَمَا هُمْ بِخٰرِجِيْنَ مِنْهَا ۖوَلَهُمْ عَذَابٌ مُّقِيْمٌ

yurīdūna ay yakhrujū minan-nāri wa mā hum bikhārijīna minhā, wa lahum ‘ażābun muqīm(un).

اهي دوزخ مان نڪرڻ چاهين ٿا، پر اهي ان مان نڪري نه سگهندا. ۽ انهن کي دائمي سزا ملندي.

وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوْٓا اَيْدِيَهُمَا جَزَاۤءًۢ بِمَا كَسَبَا نَكَالًا مِّنَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

was-sāriqu was-sāriqatu faqṭa‘ū aidiyahumā jazā'am bimā kasabā nakālam minallāh(i), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

۽ جيڪي مرد ۽ عورتون چوري ڪن ٿا، انهن جا هٿ ڪٽيو (اهو انهن جي ڪيل ڪم جي بدلي ۾) ۽ الله جي طرفان سزا طور، ۽ الله غالب ۽ حڪمت وارو آهي.

فَمَنْ تَابَ مِنْۢ بَعْدِ ظُلْمِهٖ وَاَصْلَحَ فَاِنَّ اللّٰهَ يَتُوْبُ عَلَيْهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

faman tāba mim ba‘di ẓulmihī wa aṣlaḥa fa innallāha yatūbu ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

پر جيڪو ماڻهو ڏوهه ڪرڻ کان پوءِ توبه ڪري ۽ پاڻ کي سڌاري ته الله تعاليٰ ان جي توبه قبول ڪندو، بيشڪ الله تعاليٰ بخشڻهار ۽ رحم ڪندڙ آهي.

اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

alam ta‘lam annallāha lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), yu‘ażżibu may yasyā'u wa yagfiru limay yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

ڇا توکي خبر ناهي ته آسمانن ۽ زمين جي بادشاهي الله جي آهي، جنهن کي چاهي عذاب ڪري ٿو ۽ جنهن کي چاهي بخشي ٿو، الله هر شيءِ تي قادر آهي.

۞ يٰٓاَيُّهَا الرَّسُوْلُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِيْنَ يُسَارِعُوْنَ فِى الْكُفْرِ مِنَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِاَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوْبُهُمْ ۛ وَمِنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا ۛ سَمّٰعُوْنَ لِلْكَذِبِ سَمّٰعُوْنَ لِقَوْمٍ اٰخَرِيْنَۙ لَمْ يَأْتُوْكَ ۗ يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ مِنْۢ بَعْدِ مَوَاضِعِهٖۚ يَقُوْلُوْنَ اِنْ اُوْتِيْتُمْ هٰذَا فَخُذُوْهُ وَاِنْ لَّمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوْا ۗوَمَنْ يُّرِدِ اللّٰهُ فِتْنَتَهٗ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا ۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَمْ يُرِدِ اللّٰهُ اَنْ يُّطَهِّرَ قُلُوْبَهُمْ ۗ لَهُمْ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ ۖوَّلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

yā ayyuhar-rasūlu lā yaḥzunkal-lażīna yusāri‘ūna fil-kufri minal-lażīna qālū āmannā bi'afwāhihim wa lam tu'min qulūbuhum - wa minal-lażīna hādū - sammā‘ūna lil-każibi sammā‘ūna liqaumin ākharīna lam ya'tūk(a), yuḥarrifūnal-kalima mim ba‘di mawāḍi‘ih(ī), yaqūlūna in ūtītum hāżā fa khuż­hu wa illam tu'tauhu faḥżarū, wa may yuridillāhu fitnatahū falan tamlika lahū minallāhi syai'ā(n), ulā'ikal-lażīna lam yuridillāhu ay yuṭahhira qulūbahum, lahum fid-dun-yā khizyuw wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

اي رسول (محمد)! غمگين نه ٿيو جو اهي پنهنجي ڪفر ۾ مقابلو ڪري رهيا آهن. يعني اهي (منافق) جيڪي پنهنجي واتن سان چون ٿا ته "اسان ايمان آندو آهي"، جيتوڻيڪ انهن جا دل اڃا تائين ايمان نه ٿا آڻين، ۽ اهي يهودي به جيڪي واقعي (خبرون) ڪوڙ ٻڌڻ پسند ڪن ٿا ۽ واقعي ٻين ماڻهن جي (ڳالهين) ٻڌڻ پسند ڪن ٿا جيڪي توهان وٽ ڪڏهن به نه آيا آهن. انهن لفظن (تورات) کي انهن جي حقيقي معنيٰ کان بدلائي ڇڏيو. انهن چيو ته "جيڪڏهن هي اهو آهي جيڪو توهان کي ڏنو ويو آهي (جيڪو تبديل ڪيو ويو آهي) ته ان کي قبول ڪريو، ۽ جيڪڏهن توهان کي ڪجهه ڏنو وڃي جيڪو هي ناهي، ته پوءِ خبردار رهو." جنهن کي الله چاهي ٿو ته ان کي گمراهه ڪري، توهان الله جي ڪنهن به شيءِ کان انڪار نه ڪري سگهندا (ان جي مدد ڪرڻ لاءِ) ذري به. اهي اهڙا ماڻهو آهن جن جي الله هاڻي انهن جي دلين کي پاڪ ڪرڻ نٿو چاهي. هن دنيا ۾ اهي ذليل ڪيا ويندا ۽ آخرت ۾ انهن کي وڏو عذاب ملندو.

سَمّٰعُوْنَ لِلْكَذِبِ اَكّٰلُوْنَ لِلسُّحْتِۗ فَاِنْ جَاۤءُوْكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ اَوْ اَعْرِضْ عَنْهُمْ ۚوَاِنْ تُعْرِضْ عَنْهُمْ فَلَنْ يَّضُرُّوْكَ شَيْـًٔا ۗ وَاِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِيْنَ

sammā‘ūna lil-każibi akkālūna lis-suḥt(i), fa in jā'ūka faḥkum bainahum au a‘riḍ ‘anhum, wa in tu‘riḍ ‘anhum falay yaḍurrūka syai'ā(n), wa in ḥakamta faḥkum bainahum bil-qisṭ(i), innallāha yuḥibbul-muqsiṭīn(a).

اهي واقعي ڪوڙيون خبرون ٻڌڻ پسند ڪن ٿا، اهي گهڻو حرام (کاڌو) کائيندا آهن. جيڪڏهن اهي (يهودي) توهان وٽ (محمد ﷺ کان فيصلو گهرڻ لاءِ) اچن ته پوءِ انهن جي وچ ۾ فيصلو ڪريو يا انهن کان منهن موڙيو، ۽ جيڪڏهن توهان انهن کان منهن موڙيو ته اهي توهان کي ٿورو به نقصان نه پهچائيندا. پر جيڪڏهن توهان (انهن جي معاملي جو) فيصلو ڪيو ته پوءِ انصاف سان فيصلو ڪريو. بيشڪ الله انصاف ڪندڙن کي پسند ڪري ٿو.

وَكَيْفَ يُحَكِّمُوْنَكَ وَعِنْدَهُمُ التَّوْرٰىةُ فِيْهَا حُكْمُ اللّٰهِ ثُمَّ يَتَوَلَّوْنَ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ ۗوَمَآ اُولٰۤىِٕكَ بِالْمُؤْمِنِيْنَ ࣖ

wa kaifa yuḥakkimūnaka wa ‘indahumut-taurātu fīhā ḥukmullāhi ṡumma yatawallauna mim ba‘di żālik(a), wa mā ulā'ika bil-mu'minīn(a).

۽ اهي توکي ڪيئن حُڪم ڪندڙ بڻائيندا جڏهن ته انهن وٽ تورات آهي جنهن ۾ الله جو قانون آهي ۽ پوءِ اهي ان کان پوءِ ڦري وڃن ٿا، بيشڪ اهي ايمان وارا نه آهن.

اِنَّآ اَنْزَلْنَا التَّوْرٰىةَ فِيْهَا هُدًى وَّنُوْرٌۚ يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّوْنَ الَّذِيْنَ اَسْلَمُوْا لِلَّذِيْنَ هَادُوْا وَالرَّبّٰنِيُّوْنَ وَالْاَحْبَارُ بِمَا اسْتُحْفِظُوْا مِنْ كِتٰبِ اللّٰهِ وَكَانُوْا عَلَيْهِ شُهَدَاۤءَۚ فَلَا تَخْشَوُا النَّاسَ وَاخْشَوْنِ وَلَا تَشْتَرُوْا بِاٰيٰتِيْ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۗوَمَنْ لَّمْ يَحْكُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْكٰفِرُوْنَ

innā anzalnat-taurāta fīhā hudaw wa nūr(un), yaḥkumu bihan-nabiyyūnal-lażīna aslamū lil-lażīna hādū war-rabbāniyyūna wal-aḥbāru bimastuḥfiẓū min kitābillāhi wa kānū ‘alaihi syuhadā'(a), falā takhsyawun-nāsa wakhsyauni wa lā tasytarū bi'āyātī ṡamanan qalīlā(n), wa mal lam yaḥkum bimā anzalallāhu fa ulā'ika humul-kāfirūn(a).

بيشڪ اسان توريت جو ڪتاب نازل ڪيو، جنهن ۾ هدايت ۽ روشني آهي. هن ڪتاب سان، نبي جيڪي الله جي تابع هئا، يهودين جي معاملن ۾ فيصلا ڪندا هئا، جيئن انهن جا عالم ۽ پادري، ڇاڪاڻ ته انهن کي الله جي ڪتابن کي رکڻ جو حڪم ڏنو ويو هو ۽ اهي انهن تي شاهد هئا. تنهن ڪري ماڻهن کان نه ڊڄو، (پر) مون کان ڊڄو. ۽ منهنجي آيتن کي سستي قيمت تي نه وڪڻو. جيڪو به الله جي نازل ڪيل فيصلي سان فيصلو نه ڪندو، اهي ڪافر آهن.

وَكَتَبْنَا عَلَيْهِمْ فِيْهَآ اَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَالْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَالْاَنْفَ بِالْاَنْفِ وَالْاُذُنَ بِالْاُذُنِ وَالسِّنَّ بِالسِّنِّۙ وَالْجُرُوْحَ قِصَاصٌۗ فَمَنْ تَصَدَّقَ بِهٖ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَّهٗ ۗوَمَنْ لَّمْ يَحْكُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

wa katabnā ‘alaihim fīhā annan-nafsa bin-nafsi wal-‘aina bil-‘aini wal-anfa bil-anfi wal-użuna bil-użuni was-sinna bis-sinni wal-jurūḥa qiṣāṣ(un), faman taṣaddaqa bihī fa huwa kaffāratul lah(ū), wa mal lam yaḥkum bimā anzalallāhu fa ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

اسان انهن لاءِ ان (تورات) ۾ قائم ڪيو آهي ته جان جي بدلي جان، اک جي بدلي اک، نڪ جي بدلي نڪ، ڪن جي بدلي ڪن، ڏند جي بدلي ڏند، ۽ زخمن جو به قصاص آهي (ساڳيو جواب). جيڪو به (قصاص جو حق) ڇڏي ڏئي ٿو، اهو ان جي گناهن جو ڪفارو آهي. جيڪو به الله جي نازل ڪيل فيصلي مطابق فيصلو نه ڪندو، اهي ئي ظالم آهن.

وَقَفَّيْنَا عَلٰٓى اٰثَارِهِمْ بِعِيْسَى ابْنِ مَرْيَمَ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرٰىةِ ۖوَاٰتَيْنٰهُ الْاِنْجِيْلَ فِيْهِ هُدًى وَّنُوْرٌۙ وَّمُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرٰىةِ وَهُدًى وَّمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَۗ

wa qaffainā ‘alā āṡārihim bi‘īsabni maryama muṣaddiqal limā baina yadaihi minat-taurāh(ti), wa ātaināhul-injīla fīhi hudaw wa nūr(un), wa muṣaddiqal limā baina yadaihi minat-taurāti wa hudaw wa mau‘iẓatal lil-muttaqīn(a).

۽ اسان انهن جي نقش قدم تي هليا، مريم جي پٽ عيسيٰ کي موڪليو، جيڪو سندس اڳيان تورات جي تصديق ڪندڙ هو، ۽ اسان مٿس انجيل نازل ڪيو، جنهن ۾ هدايت ۽ روشني هئي، جيڪو سندس اڳيان تورات جي تصديق ڪندڙ هو، ۽ پرهيزگارن لاءِ هدايت ۽ نصيحت هئي.

وَلْيَحْكُمْ اَهْلُ الْاِنْجِيْلِ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فِيْهِۗ وَمَنْ لَّمْ يَحْكُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

walyaḥkum ahlul-injīli bimā anzalallāhu fīh(i), wa mal lam yaḥkum bimā anzalallāhu fa ulā'ika humul-fasiqūn(a).

۽ انجيل جي پوئلڳن کي الله جي نازل ڪيل حڪمن مطابق فيصلو ڪرڻ گهرجي. جيڪو به الله جي نازل ڪيل حڪمن مطابق فيصلو نه ڪندو، اهي ئي ظالم آهن.

وَاَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتٰبِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَهُمْ عَمَّا جَاۤءَكَ مِنَ الْحَقِّۗ لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَّمِنْهَاجًا ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَجَعَلَكُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةً وَّلٰكِنْ لِّيَبْلُوَكُمْ فِيْ مَآ اٰتٰىكُمْ فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرٰتِۗ اِلَى اللّٰهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيْعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَۙ

wa anzalnā ilaikal-kitāba bil-ḥaqqi muṣaddiqal limā baina yadaihi minal-kitābi wa muhaiminan ‘alaihi faḥkum bainahum bimā anzalallāhu wa lā tattabi‘ ahwā'ahum ‘ammā jā'aka minal-ḥaqq(i), likullin ja‘alnā minkum syir‘ataw wa minhājā(n), wa lau syā'allāhu laja‘alakum ummataw wāḥidataw wa lākil liyabluwakum fī mā ātākum fastabiqul-khairāt(i), ilallāhi marji‘ukum jamī‘an fa yunabbi'ukum bimā kuntum fīhi takhtalifūn(a).

۽ اسان توهان تي ڪتاب (قرآن) نازل ڪيو آهي جيڪو سچائي سان گڏ آهي، جيڪو اڳ ۾ نازل ٿيل ڪتابن جي تصديق ڪري ٿو ۽ انهن جي حفاظت ڪري ٿو، تنهن ڪري انهن جا فيصلا الله جي نازل ڪيل ڪتابن مطابق ڪريو ۽ جيڪو توهان وٽ آيو آهي ان کي ڇڏي انهن جي خواهشن جي پيروي نه ڪريو. اسان توهان مان هر هڪ قوم لاءِ اصول ۽ هڪ صاف رستو ڏيون ٿا. جيڪڏهن الله چاهي ها ته توهان کي هڪ امت بڻائي ها، پر الله چاهي ٿو ته توهان کي انهن نعمتن ۾ آزمائي جيڪي هن توهان کي ڏنيون آهن، تنهن ڪري نيڪ ڪمن ۾ مقابلو ڪريو. توهان سڀني کي صرف الله ڏانهن موٽڻو آهي، پوءِ هو توهان کي انهن شين کي ٻڌائيندو جيڪي توهان اڳ ۾ تڪرار ڪندا هئا.

وَاَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَهُمْ وَاحْذَرْهُمْ اَنْ يَّفْتِنُوْكَ عَنْۢ بَعْضِ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ اِلَيْكَۗ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمْ اَنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّصِيْبَهُمْ بِبَعْضِ ذُنُوْبِهِمْ ۗوَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ لَفٰسِقُوْنَ

wa aniḥkum bainahum bimā anzalallāhu wa lā tattabi‘ ahwā'ahum waḥżarūhum ay yaftinūka ‘am ba‘ḍi mā anzalallāhu ilaik(a), fa in tawallau fa‘lam annamā yurīdullāhu ay yuṣībahum biba‘ḍi żunūbihim, wa inna kaṡīram minan-nāsi lafāsiqūn(a).

۽ انهن جي وچ ۾ الله جي نازل ڪيل قانون مطابق فيصلو ڪريو، ۽ انهن جي خواهشن جي پيروي نه ڪريو. ۽ انهن کان هوشيار رهو، متان اهي توهان کي الله جي نازل ڪيل قانون جي ڪنهن حصي ۾ دوکو ڏين. جيڪڏهن اهي (الله جي نازل ڪيل قانون کان) منهن موڙين ته پوءِ ڄاڻو ته الله انهن جي ڪجهه گناهن جي ڪري انهن تي مصيبت آڻڻ جو ارادو رکي ٿو. ۽ بيشڪ گهڻا ماڻهو ظالم آهن.

اَفَحُكْمَ الْجَاهِلِيَّةِ يَبْغُوْنَۗ وَمَنْ اَحْسَنُ مِنَ اللّٰهِ حُكْمًا لِّقَوْمٍ يُّوْقِنُوْنَ ࣖ

afaḥukmul-jāhiliyyati yabgūn(a), wa man aḥsanu minallāhi ḥukmal liqaumiy yūqinūn(a).

اهي ڪهڙي جاهليت جي شريعت چاهين ٿا؟ ڪنهن جو (قانون) الله جي (قانون) کان بهتر آهي انهن لاءِ جيڪي (پنهنجي دين) تي ايمان رکن ٿا؟

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الْيَهُوْدَ وَالنَّصٰرٰٓى اَوْلِيَاۤءَ ۘ بَعْضُهُمْ اَوْلِيَاۤءُ بَعْضٍۗ وَمَنْ يَّتَوَلَّهُمْ مِّنْكُمْ فَاِنَّهٗ مِنْهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-yahūda wan-naṣārā auliyā'(a), ba‘ḍuhum auliyā'u ba‘ḍ(in), wa may yatawallahum minkum fa innahū minhum, innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

اي ايمان وارؤ! يهودين ۽ عيسائين کي پنهنجا وفادار دوست نه بڻايو، اهي هڪ ٻئي جي حفاظت ڪن ٿا. جيڪو به توهان مان انهن کي وفادار دوست بڻائيندو، اهو يقيناً انهن مان آهي. بيشڪ الله ظالمن کي هدايت نٿو ڪري.

فَتَرَى الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ يُّسَارِعُوْنَ فِيْهِمْ يَقُوْلُوْنَ نَخْشٰٓى اَنْ تُصِيْبَنَا دَاۤىِٕرَةٌ ۗفَعَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّأْتِيَ بِالْفَتْحِ اَوْ اَمْرٍ مِّنْ عِنْدِهٖ فَيُصْبِحُوْا عَلٰى مَآ اَسَرُّوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ نٰدِمِيْنَۗ

fa taral-lażīna fī qulūbihim maraḍuy yusāri‘ūna fīhim yaqūlūna nakhsyā an tuṣībanā dā'irah(tun), fa ‘asallāhu ay ya'tiya bil-fatḥi au amrim min ‘indihī fa yuṣbiḥū ‘alā mā asarrū fī anfusihim nādimīn(a).

پوءِ توهان ڏسندا ته جن جي دلين ۾ بيماري آهي اهي انهن (يهودين ۽ عيسائين) ڏانهن ڊوڙندا ۽ چوندا ته اسان کي ڊپ آهي ته اسان تي ڪا مصيبت اچي وڃي. اميد آهي ته الله فتح (پنهنجي رسول لاءِ) آڻيندو يا پنهنجي طرفان ڪو فيصلو آڻيندو، پوءِ اهي پنهنجي دل ۾ لڪايل ڪم تي پشيمان ٿيندا.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَهٰٓؤُلَاۤءِ الَّذِيْنَ اَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْۙ اِنَّهُمْ لَمَعَكُمْۗ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فَاَصْبَحُوْا خٰسِرِيْنَ

wa yaqūlul-lażīna āmanū ahā'ulā'il-lażīna aqsamū billāhi jahda aimānihim, innahum lama‘akum, ḥabiṭat a‘māluhum fa aṣbaḥū khāsirīn(a).

۽ ايمان وارا چوندا ته ڇا هي اهو ماڻهو آهي جيڪو الله جي نالي تي قسم کڻي ٿو ته اهي سچا توهان سان گڏ آهن؟ انهن جا سڀ عمل ضايع ٿي ويا، تنهن ڪري اهي نقصان ۾ پئجي ويا.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَنْ يَّرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِيْنِهٖ فَسَوْفَ يَأْتِى اللّٰهُ بِقَوْمٍ يُّحِبُّهُمْ وَيُحِبُّوْنَهٗٓ ۙاَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ اَعِزَّةٍ عَلَى الْكٰفِرِيْنَۖ يُجَاهِدُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا يَخَافُوْنَ لَوْمَةَ لَاۤىِٕمٍ ۗذٰلِكَ فَضْلُ اللّٰهِ يُؤْتِيْهِ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū may yartadda minkum ‘an dīnihī fa saufa ya'tillāhu biqaumiy yuḥibbuhum wa yuḥibbūnah(ū), ażillatin ‘alal-mu'minīna a‘izzatin ‘alal-kāfirīn(a), yujāhidūna fī sabīlillāhi wa lā yakhāfūna laumata lā'im(in), żālika faḍlullāhi yu'tīhi may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

اي ايمان وارؤ! اوھان مان جيڪو به پنھنجي دين کان مُنھن موڙيندو، پوءِ الله اھڙا ماڻھو آڻيندو جيڪي انھن سان پيار ڪندا ۽ اھي کيس پيار ڪندا، ۽ ايمان وارن سان نرم ھوندا پر ڪافرن سان سخت، جيڪي الله جي واٽ ۾ جھاد ڪندا آھن، ۽ جيڪي تنقيد ڪرڻ پسند ڪندا آھن تن جي ملامت کان نه ڊڄندا آھن. اھو الله جو ڏات آھي جيڪو جنھن کي گھرندو آھي تنھن کي ڏيندو آھي. ۽ الله (پنھنجي) ڪشادگيءَ وارو ۽ ڄاڻندڙ آھي.

اِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوا الَّذِيْنَ يُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَهُمْ رٰكِعُوْنَ

innamā waliyyukumullāhu wa rasūluhū wal-lażīna āmanul-lażīna yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa yu'tūnaz-zakāta wa hum rāki‘ūn(a).

بيشڪ، توهان جو مددگار صرف الله، سندس رسول ۽ اهي ايمان وارا آهن جيڪي نماز قائم ڪن ٿا ۽ زڪوات ڏين ٿا ۽ (الله جي اڳيان) فرمانبردار آهن.

وَمَنْ يَّتَوَلَّ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَاِنَّ حِزْبَ اللّٰهِ هُمُ الْغٰلِبُوْنَ ࣖ

wa may yatawallallāha wa rasūlahū wal-lażīna āmanū fa inna ḥizballāhi humul-gālibūn(a).

۽ جيڪو به الله، سندس رسول ۽ ايمان وارن کي پنهنجو مددگار بڻائي ٿو، ته پوءِ بيشڪ الله جا پيروڪار (دين) ڪامياب ٿين ٿا.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَكُمْ هُزُوًا وَّلَعِبًا مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَالْكُفَّارَ اَوْلِيَاۤءَۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-lażīnattakhażū dīnakum huzuwaw wa la‘ibam minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wal-kuffāra auliyā'(a), wattaqullāha in kuntum mu'minīn(a).

اي ايمان وارؤ! پنھنجا اڳواڻ انھن ماڻھن کي نه بڻايو جيڪي اوھان جي دين کي مذاق ۽ راند جو نشانو بڻائين ٿا، (خاص طور تي) انھن مان جن کي اوھان کان اڳ ڪتاب ڏنو ويو آھي ۽ ڪافرن (مشرڪن) کي، ۽ جيڪڏھن اوھين مؤمن آھيو ته الله کان ڊڄو.

وَاِذَا نَادَيْتُمْ اِلَى الصَّلٰوةِ اتَّخَذُوْهَا هُزُوًا وَّلَعِبًا ۗذٰلِكَ بِاَ نَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْقِلُوْنَ

wa iżā nādaitum ilaṣ-ṣalātittakhażūhā huzuwaw wa la‘ibā(n), żālika bi'annahum qaumul lā ya‘qilūn(a).

۽ جيڪڏهن توهان (انهن کي) نماز لاءِ سڏيو ٿا ته اهي ان کي مذاق ۽ راند بڻائين ٿا، اهو هن ڪري آهي جو اهي اهڙا ماڻهو آهن جيڪي سمجهندا نه آهن.

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ هَلْ تَنْقِمُوْنَ مِنَّآ اِلَّآ اَنْ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلُۙ وَاَنَّ اَكْثَرَكُمْ فٰسِقُوْنَ

qul yā ahlal-kitābi hal tanqimūna minnā illā an āmannā billāhi wa mā unzila ilainā wa mā unzila min qabl(u), wa anna akṡarakum fāsiqūn(a).

چؤ ته اي ڪتاب وارؤ! ڇا اوھين اسان کي رڳو ھن ڪري ظالم سمجھو ٿا ته اسان الله تي ۽ جيڪو اسان ڏانھن لاٿو ويو آھي ۽ جيڪو اڳ لاٿو ويو آھي ان تي ايمان آندو آھي؟ بيشڪ اوھان مان گھڻا فاسق آھن.

قُلْ هَلْ اُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِّنْ ذٰلِكَ مَثُوْبَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗمَنْ لَّعَنَهُ اللّٰهُ وَغَضِبَ عَلَيْهِ وَجَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَالْخَنَازِيْرَ وَعَبَدَ الطَّاغُوْتَۗ اُولٰۤىِٕكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضَلُّ عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ

qul hal unabbi'ukum bisyarrim min żālika maṡūbatan ‘indallāh(i), mal la‘anahullāhu wa gaḍiba ‘alaihi wa ja‘ala minhumul-qiradata wal-khanāzīra wa ‘abadaṭ-ṭāgūt(a), ulā'ika syarrum makānaw wa aḍallu ‘an sawā'is-sabīl(i).

(محمد ﷺ) چئو ته ڇا مان توهان کي اهڙن ماڻهن بابت ٻڌايان جن جو عذاب الله جي نظر ۾ (بدڪارن) کان به بدتر آهي؟ يعني اهي ماڻهو جيڪي الله جي لعنت ڪيل ۽ غضب هيٺ آهن، انهن مان اهڙا به آهن جيڪي بندر ۽ سوئر ٺاهيا ويا آهن ۽ (جيڪي) طاغوت جي پوڄا ڪن ٿا. اهي بدترين جاءِ تي آهن ۽ سڌي رستي کان وڌيڪ گمراه آهن.

وَاِذَا جَاۤءُوْكُمْ قَالُوْٓا اٰمَنَّا وَقَدْ دَّخَلُوْا بِالْكُفْرِ وَهُمْ قَدْ خَرَجُوْا بِهٖ ۗوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا كَانُوْا يَكْتُمُوْنَ

wa iżā jā'ūkum qālū āmannā wa qad dakhalū bil-kufri wa hum qad kharajū bih(ī), wallāhu a‘lamu bimā kānū yaktumūn(a).

۽ جڏهن اهي (يهودي يا منافق) توهان وٽ اچن ٿا ته چون ٿا ته اسان ايمان آندو آهي، جيتوڻيڪ اهي توهان وٽ ڪفر سان آيا هئا ۽ انهن وانگر هليا ويا، ۽ الله انهن جي لڪائڻ کي چڱي طرح ڄاڻي ٿو.

وَتَرٰى كَثِيْرًا مِّنْهُمْ يُسَارِعُوْنَ فِى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاَكْلِهِمُ السُّحْتَۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa tarā kaṡīram minhum yusāri‘ūna fil-iṡmi wal-‘udwāni wa aklihimus-suḥt(a), labi'sa mā kānū ya‘malūn(a).

۽ توهان انهن (يهودين) مان گھڻن کي ڏسندا ته گناهه، ظلم ۽ حرام کائڻ ۾ هڪ ٻئي سان مقابلو ڪندا، بيشڪ اهي جيڪو ڪن ٿا اهو تمام بڇڙو آهي.

لَوْلَا يَنْهٰىهُمُ الرَّبّٰنِيُّوْنَ وَالْاَحْبَارُ عَنْ قَوْلِهِمُ الْاِثْمَ وَاَكْلِهِمُ السُّحْتَۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ

lau lā yanhāhumur-rabbāniyyūna wal-aḥbāru ‘an qaulihimul-iṡma wa aklihimus-suḥt(a), labi'sa mā kānū yaṣna‘ūn(a).

انهن جا عالم ۽ پادري انهن کي ڪوڙا لفظ ڳالهائڻ ۽ حرام شيون کائڻ کان ڇو نٿا منع ڪن؟ اهو واقعي، تمام خراب آهي جيڪو انهن ڪيو.

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ يَدُ اللّٰهِ مَغْلُوْلَةٌ ۗغُلَّتْ اَيْدِيْهِمْ وَلُعِنُوْا بِمَا قَالُوْا ۘ بَلْ يَدٰهُ مَبْسُوْطَتٰنِۙ يُنْفِقُ كَيْفَ يَشَاۤءُۗ وَلَيَزِيْدَنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ مَّآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ طُغْيَانًا وَّكُفْرًاۗ وَاَلْقَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِۗ كُلَّمَآ اَوْقَدُوْا نَارًا لِّلْحَرْبِ اَطْفَاَهَا اللّٰهُ ۙوَيَسْعَوْنَ فِى الْاَرْضِ فَسَادًاۗ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْمُفْسِدِيْنَ

wa qālatil-yahūdu yadullāhi maglūlah(tun), gullat aidīhim wa lu‘inū bimā qālū, bal yadāhu mabsūṭatān(i), yunfiqu kaifa yasyā'(u), wa layazīdanna kaṡīram minhum mā unzila ilaika mir rabbika ṭugyānaw wa kufrā(n), wa alqainā bainahumul-‘adāwata wal-bagḍā'a ilā yaumil-qiyāmah(ti), kullamā auqadū nāral lil-ḥarbi aṭfa'ahallāh(u), wa yas‘auna fil-arḍi fasādā(n), wallāhu lā yuḥibbul-mufsidīn(a).

۽ يهودين چيو ته، "الله جا هٿ بند ٿيل آهن." حقيقت ۾، اهي اهي آهن جيڪي زنجيرن ۾ جڪڙيل آهن ۽ اهي اهي آهن جن تي لعنت ڪئي وئي آهي انهن جي چوڻ جي ڪري، جيتوڻيڪ الله جا ٻئي هٿ کليل آهن. هو جيئن چاهي ٿو روزي ڏئي ٿو. ۽ (قرآن) جيڪو توهان تي توهان جي رب کان نازل ڪيو ويو آهي اهو ضرور انهن مان گھڻن جي نافرماني ۽ ڪفر کي وڌائيندو. ۽ اسان انهن جي وچ ۾ قيامت جي ڏينهن تائين دشمني ۽ نفرت پيدا ڪئي. جڏهن به انهن جنگ جي باهه ٻاري، الله ان کي وسائي ڇڏيو. ۽ اهي زمين تي تباهي ڪرڻ جي ڪوشش ڪندا آهن. ۽ الله انهن کي پسند نٿو ڪري جيڪي نقصان پهچائين ٿا.

وَلَوْ اَنَّ اَهْلَ الْكِتٰبِ اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَكَفَّرْنَا عَنْهُمْ سَيِّاٰتِهِمْ وَلَاَدْخَلْنٰهُمْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ

wa lau anna ahlal-kitābi āmanū wattaqau lakaffarnā ‘anhum sayyi'ātihim wa la'adkhalnāhum jannātin-na‘īm(i).

۽ جيڪڏهن اهل ڪتاب ايمان آڻين ها ۽ پرهيزگار ٿين ها ته اسان انهن جون غلطيون ميٽيون ها ۽ انهن کي نعمتن سان ڀريل جنتن ۾ داخل ڪريون ها.

وَلَوْ اَنَّهُمْ اَقَامُوا التَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِمْ مِّنْ رَّبِّهِمْ لَاَكَلُوْا مِنْ فَوْقِهِمْ وَمِنْ تَحْتِ اَرْجُلِهِمْۗ مِنْهُمْ اُمَّةٌ مُّقْتَصِدَةٌ ۗ وَكَثِيْرٌ مِّنْهُمْ سَاۤءَ مَا يَعْمَلُوْنَ ࣖ

wa lau annahum aqāmut-taurāta wal-injīla wa mā unzila ilaihim mir rabbihim la'akalū min fauqihim wa min taḥti arjulihim, minhum ummatum muqtaṣidah(tun), wa kaṡīrum minhum sā'a mā ya‘malūn(a).

۽ جيڪڏهن اهي سچ پچ تورات، انجيل ۽ (قرآن) جي (قانونن) تي عمل ڪن ها جيڪي انهن جي رب طرفان انهن ڏانهن نازل ڪيا ويا هئا، ته ضرور انهن کي پنهنجي مٿان ۽ پنهنجي پيرن هيٺان کاڌو ملندو. انهن ۾ ايماندار ۽ فرمانبردار ماڻهن جو هڪ گروهه هو. ۽ انهن مان گهڻا پنهنجي ڪم ۾ تمام خراب آهن.

۞ يٰٓاَيُّهَا الرَّسُوْلُ بَلِّغْ مَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ ۗوَاِنْ لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسٰلَتَهٗ ۗوَاللّٰهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

yā ayyuhar-rasūlu ballig mā unzila ilaika mir rabbik(a), wa illam taf‘al famā ballagta risālatah(ū), wallāhu ya‘ṣimuka minan-nās(i), innallāha lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

اي رسول! جيڪو توهان جي رب توهان ڏانهن وحي ڪيو آهي اهو پهچايو. جيڪڏهن توهان اهو نه ڪيو (جيڪو توهان کي حڪم ڏنو ويو هو) ته ان جو مطلب آهي ته توهان سندس پيغام نه پهچائي رهيا آهيو. ۽ الله توهان کي انسانن (نقصان) کان بچائي ٿو. بيشڪ الله ڪافرن کي هدايت نٿو ڪري.

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لَسْتُمْ عَلٰى شَيْءٍ حَتّٰى تُقِيْمُوا التَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗوَلَيَزِيْدَنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ مَّآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ طُغْيَانًا وَّكُفْرًاۚ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ

qul yā ahlal-kitābi lastum ‘alā syai'in ḥattā tuqīmut-taurāta wal-injīla wa mā unzila ilaikum mir rabbikum, wa layazīdanna kaṡīram minhum mā unzila ilaika mir rabbika ṭugyānaw wa kufrā(n), falā ta'sa ‘alal-qaumil-kāfirīn(a).

(محمد ﷺ) چئو ته اي اهل ڪتاب! توهان کي ڪا به شيءِ مؤمن نه سمجهيو ويندو جيستائين توهان تورات، انجيل ۽ (قرآن) جي تعليمات کي قائم نه ڪريو جيڪي توهان جي رب توهان تي نازل ڪيون آهن. ۽ جيڪو توهان جي رب توهان تي نازل ڪيو آهي اهو ضرور انهن مان گهڻن کي وڌيڪ نافرمان ۽ وڌيڪ نافرمان بڻائيندو، تنهن ڪري ڪافرن کان مايوس نه ٿيو.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَادُوْا وَالصَّابِـُٔوْنَ وَالنَّصٰرٰى مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hādū waṣ-ṣābi'ūna wan-naṣārā man āmana billāhi wal-yaumil-ākhiri wa ‘amila ṣāliḥan falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

بيشڪ، جيڪي ايمان وارا آهن، جيڪي يهودي آهن، صابي آهن ۽ عيسائي آهن، جيڪو به الله ۽ آخرت جي ڏينهن تي ايمان آڻيندو ۽ نيڪ ڪم ڪندو، انهن لاءِ ڪو به خوف ناهي ۽ نه ئي اهي غمگين ٿيندا.

لَقَدْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ وَاَرْسَلْنَآ اِلَيْهِمْ رُسُلًا ۗ كُلَّمَا جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌۢ بِمَا لَا تَهْوٰٓى اَنْفُسُهُمْۙ فَرِيْقًا كَذَّبُوْا وَفَرِيْقًا يَّقْتُلُوْنَ

laqad akhażnā mīṡāqa banī isrā'īla wa arsalnā ilaihim rusulā(n), kullamā jā'ahum rasūlum bimā lā tahwā anfusuhum, farīqan każżabū wa farīqay yaqtulūn(a).

بيشڪ اسان بني اسرائيل کان عهد ورتو هو ۽ اسان انهن ڏانهن رسول موڪليا هئا، پر هر رسول انهن وٽ اهڙي شيءِ آندي جيڪا انهن جي خواهش مطابق نه هئي، (پوءِ) ڪجهه (رسولن) کي انهن ڪوڙو چيو ۽ ڪجهه کي قتل ڪيو.

وَحَسِبُوْٓا اَلَّا تَكُوْنَ فِتْنَةٌ فَعَمُوْا وَصَمُّوْا ثُمَّ تَابَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ ثُمَّ عَمُوْا وَصَمُّوْا كَثِيْرٌ مِّنْهُمْۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِمَا يَعْمَلُوْنَ

wa ḥasibū allā takūna fitnatun fa ‘amū wa ṣammū ṡumma tāballāhu ‘alaihim ṡumma ‘amū wa ṣammū kaṡīrum minhum, wallāhu baṣīrum bimā ya‘malūn(a).

۽ انهن سمجهيو ته (پيغمبرن کي قتل ڪرڻ سان) انهن تي ڪا به مصيبت نه ايندي، تنهن ڪري اهي انڌا ۽ ٻوڙا ٿي ويا، پوءِ الله انهن جي توبه قبول ڪئي، ۽ انهن مان گهڻا انڌا ۽ ٻوڙا ٿي ويا، ۽ الله انهن جي ڪمن کي ڏسندڙ آهي.

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَ ۗوَقَالَ الْمَسِيْحُ يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اعْبُدُوا اللّٰهَ رَبِّيْ وَرَبَّكُمْ ۗاِنَّهٗ مَنْ يُّشْرِكْ بِاللّٰهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللّٰهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوٰىهُ النَّارُ ۗوَمَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ اَنْصَارٍ

laqad kafaral-lażīna qālū innallāha huwal-masīḥubnu maryam(a), wa qālal-masīḥu yā banī isrā'īla‘budullāha rabbī wa rabbakum, innahū may yusyrik billāhi faqad ḥarramallāhu ‘alaihil-jannata wa ma'wāhun nār(u), wa mā liẓ-ẓālimīna min anṣār(in).

بيشڪ، جيڪي چون ٿا ته بيشڪ الله مسيح پٽ مريم آهي، انهن ڪفر ڪيو. جيتوڻيڪ مسيح پاڻ چيو هو ته، اي بني اسرائيلو! الله جي عبادت ڪريو جيڪو منهنجو ۽ توهان جو پالڻهار آهي. بيشڪ جيڪو به الله سان (ڪنهن کي) شريڪ ڪندو، بيشڪ الله ان تي جنت حرام ڪري ڇڏي آهي، ۽ ان جي جاءِ جهنم آهي. ۽ ظالم ماڻهن لاءِ ڪو به مددگار ناهي.

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ ثَالِثُ ثَلٰثَةٍ ۘ وَمَا مِنْ اِلٰهٍ اِلَّآ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ ۗوَاِنْ لَّمْ يَنْتَهُوْا عَمَّا يَقُوْلُوْنَ لَيَمَسَّنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

laqad kafaral-lażīna qālū innallāha ṡāliṡu ṡalāsah(tin), wa mā min ilāhin illā ilāhuw wāḥid(un), wa illam yantahū ‘ammā yaqūlūna layamassannal-lażīna kafarū minhum ‘ażābun alīm(un).

بيشڪ، جيڪي چون ٿا ته الله ٽن مان هڪ آهي، اهي ڪفر ڪيا، جيتوڻيڪ هڪ خدا کان سواءِ ڪو به معبود ناهي (جنهن جي عبادت جو حق آهي). جيڪڏهن اهي پنهنجي چوڻ کان نه روڪيا ته انهن مان جيڪي ڪافر آهن، انهن کي ضرور دردناڪ عذاب ملندو.

اَفَلَا يَتُوْبُوْنَ اِلَى اللّٰهِ وَيَسْتَغْفِرُوْنَهٗۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

afalā yatūbūna ilallāhi wa yastagfirūnah(ū), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

اهي الله کان توبه ڇو نه ٿا ڪن ۽ ان کان معافي ڇو نه ٿا گهرن؟ الله بخشڻهار ۽ رحم ڪندڙ آهي.

مَا الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَ اِلَّا رَسُوْلٌۚ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُۗ وَاُمُّهٗ صِدِّيْقَةٌ ۗ كَانَا يَأْكُلَانِ الطَّعَامَ ۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الْاٰيٰتِ ثُمَّ انْظُرْ اَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

mal-masīḥubnu maryama illā rasūl(un), qad khalat min qablihir rusul(u), wa ummuhū ṣiddīqah(tun), kānā ya'kulāniṭ-ṭa‘ām(a), unẓur kaifa nubayyinu lahumul-āyāti ṡummanẓur annā yu'fakūn(a).

مريم جو پٽ مسيح رڳو هڪ رسول هو. اڳ ۾ ڪيترائي رسول گذري چڪا هئا. ۽ سندس ماءُ سچي هئي. اهي ٻئي عام طور تي کاڌو کائيندا آهن. ڏسو ته اسان ڪيئن انهن (ڪتاب وارن) لاءِ آيتون (طاقت جون نشانيون) بيان ڪريون ٿا، پوءِ ڏسو ته اهي ڪيئن (پنهنجي خواهشن کان) ڦريا وڃن ٿا.

قُلْ اَتَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا ۗوَاللّٰهُ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

qul ata‘budūna min dūnillāhi mā lā yamliku lakum ḍarraw wa lā naf‘ā(n), wallāhu huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

(اي پيغمبر) چئو تہ، ”اوھين الله کانسواءِ ڪنھن ٻئي جي عبادت ڇو ٿا ڪريو، جيڪا اوھان کي نقصان نہ پھچائي ۽ نہ اوھان کي ڪو فائدو ڏئي؟“ ۽ الله ٻڌندڙ ۽ ڄاڻندڙ آھي.

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لَا تَغْلُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ غَيْرَ الْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعُوْٓا اَهْوَاۤءَ قَوْمٍ قَدْ ضَلُّوْا مِنْ قَبْلُ وَاَضَلُّوْا كَثِيْرًا وَّضَلُّوْا عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ ࣖ

qul yā ahlal-kitābi lā taglū fī dīnikum gairal-ḥaqqi wa lā tattabi‘ū ahwā'a qaumin qad ḍallū min qablu wa aḍallū kaṡīraw wa ḍallū ‘an sawā'is-sabīl(i).

(محمد ﷺ) چئو ته اي اهل ڪتاب! اهڙين ڳالهين ۾ وڌاءُ نه ڪريو جيڪي توهان جي دين ۾ صحيح نه آهن. ۽ انهن ماڻهن جي خواهشن جي پيروي نه ڪريو جيڪي اڳ ۾ گمراھ ٿيا آهن ۽ ڪيترن کي گمراھ ڪيو آهي، ۽ اهي پاڻ به سڌي رستي کان ڀٽڪي ويا آهن.

لُعِنَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْۢ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَلٰى لِسَانِ دَاوٗدَ وَعِيْسَى ابْنِ مَرْيَمَ ۗذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ

lu‘inal-lażīna kafarū mim banī isrā'īla ‘alā lisāni dāwūda wa ‘īsabni maryam(a), żālika bimā ‘aṣaw wa kānū ya‘tadūn(a).

بني اسرائيل جي ڪافرن تي داؤد ۽ عيسيٰ پٽ مريم جي زبانن سان لعنت ڪئي وئي، اهو هن ڪري جو اهي نافرمان هئا ۽ هميشه حد کان لنگهندا هئا.

كَانُوْا لَا يَتَنَاهَوْنَ عَنْ مُّنْكَرٍ فَعَلُوْهُۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَفْعَلُوْنَ

kānū lā yatanāhauna ‘am munkarin fa‘alūh(u), labi'sa mā kānū yaf‘alūn(a).

اهي هڪ ٻئي کي غلط ڪم ڪرڻ کان نٿا روڪين جيڪي اهي هميشه ڪندا آهن. اهو واقعي، تمام خراب آهي جيڪو انهن ڪيو.

تَرٰى كَثِيْرًا مِّنْهُمْ يَتَوَلَّوْنَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا ۗ لَبِئْسَ مَا قَدَّمَتْ لَهُمْ اَنْفُسُهُمْ اَنْ سَخِطَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ وَفِى الْعَذَابِ هُمْ خٰلِدُوْنَ

tarā kaṡīram minhum yatawallaunal-lażīna kafarū, labi'sa mā qaddamat lahum anfusuhum an sakhiṭallāhu ‘alaihim wa fil ‘ażābi hum khālidūn(a).

تون انهن مان گھڻن کي ڪافرن (مشرڪن) جي مدد ڪندي ڏسندين، بيشڪ اهو تمام بڇڙو آهي جيڪو انهن پاڻ سان ڪيو، يعني الله جو غضب، ۽ اهي هميشه جي عذاب ۾ رهندا.

وَلَوْ كَانُوْا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالنَّبِيِّ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مَا اتَّخَذُوْهُمْ اَوْلِيَاۤءَ وَلٰكِنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ فٰسِقُوْنَ

wa lau kānū yu'minūna billāhi wan-nabiyyi wa mā unzila ilaihi mattakhażūhum auliyā'a wa lākinna kaṡīram minhum fāsiqūn(a).

۽ جيڪڏهن اهي الله تي، رسول تي ۽ جيڪو مٿس نازل ٿيو هو ان تي ايمان رکن ها ته مشرڪن کي پنهنجو وفادار دوست نه بڻائين ها پر انهن مان گهڻا فاسق ماڻهو آهن.

۞ لَتَجِدَنَّ اَشَدَّ النَّاسِ عَدَاوَةً لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوا الْيَهُوْدَ وَالَّذِيْنَ اَشْرَكُوْاۚ وَلَتَجِدَنَّ اَقْرَبَهُمْ مَّوَدَّةً لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوا الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّا نَصٰرٰىۗ ذٰلِكَ بِاَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيْسِيْنَ وَرُهْبَانًا وَّاَنَّهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ ۔

latajidanna asyaddan-nāsi ‘adāwatal lil-lażīna āmanul-yahūda wal-lażīna asyrakū, wa latajidanna aqrabahum mawaddatal lil-lażīna āmanul-lażīna qālū innā naṣārā, żālika bi'anna minhum qissīsīna wa ruhbānaw wa annahum lā yastakbirūn(a).

توهان ضرور اهڙن ماڻهن کي ڳوليندا جيڪي ايمان وارن سان سڀ کان وڌيڪ دشمني رکن ٿا، يعني يهودي ۽ مشرڪ. ۽ توهان ضرور انهن کي ڳوليندا جن جي ايمان وارن سان ويجھي دوستي اهي آهن جيڪي چون ٿا ته "بيشڪ اسين عيسائي آهيون." اهو هن ڪري آهي جو انهن ۾ پادري ۽ راهب آهن، (پڻ) ڇاڪاڻ ته اهي فخر نه ٿا ڪن.

وَاِذَا سَمِعُوْا مَآ اُنْزِلَ اِلَى الرَّسُوْلِ تَرٰٓى اَعْيُنَهُمْ تَفِيْضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوْا مِنَ الْحَقِّۚ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَآ اٰمَنَّا فَاكْتُبْنَا مَعَ الشّٰهِدِيْنَ

wa iżā sami‘ū mā unzila ilar-rasūli tarā a‘yunahum tafīḍu minad-dam‘i mimmā ‘arafū minal-ḥaqq(i), yaqūlūna rabbanā āmannā faktubnā ma‘asy-syāhidīn(a).

۽ جڏهن انهن اهو ٻڌو جيڪو (قرآن) رسول (محمد) تي نازل ٿيو هو، ته توهان ڏٺو ته انهن جون اکيون ان سچائي جي ڪري ڳوڙها وهائي رهيون هيون جيڪا انهن (پنهنجن ڪتابن مان) ڄاڻي هئي، ۽ چون پيا ته اي منهنجا رب، اسان ايمان آندو آهي، تنهن ڪري اسان کي انهن سان گڏ لک جيڪي (قرآن جي سچائي ۽ محمد جي نبوت جا) شاهد آهن.

وَمَا لَنَا لَا نُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَمَا جَاۤءَنَا مِنَ الْحَقِّۙ وَنَطْمَعُ اَنْ يُّدْخِلَنَا رَبُّنَا مَعَ الْقَوْمِ الصّٰلِحِيْنَ

wa mā lanā lā nu'minu billāhi wa mā jā'anā minal-ḥaqq(i), wa naṭma‘u ay yudkhilanā rabbunā ma‘al-qaumiṣ-ṣāliḥīn(a).

۽ اسين ڇو نه الله تي ۽ ان سچ تي ايمان آڻيون جيڪو اسان وٽ آيو آهي، جيتوڻيڪ اسين چاهيون ٿا ته اسان جو پالڻهار اسان کي نيڪ ماڻهن ۾ شامل ڪري؟

فَاَثَابَهُمُ اللّٰهُ بِمَا قَالُوْا جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ وَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْمُحْسِنِيْنَ

fa aṡābahumullāhu bimā qālū jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, wa żālika jazā'ul-muḥsinīn(a).

پوءِ الله انهن کي انهن جي ڳالهين جي بدلي ۾ بدلو ڏنو، (يعني) جنت جنهن جي هيٺان نهرون وهن ٿيون، اهي ان ۾ هميشه رهندا، ۽ اهو انهن ماڻهن جو بدلو آهي جيڪي نيڪي ڪن ٿا.

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ ࣖ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā ulā'ika aṣḥābul-jaḥīm(i).

۽ جن ماڻهن ڪفر ڪيو ۽ اسان جي آيتن کي ڪوڙو چيو، اهي دوزخي آهن.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحَرِّمُوْا طَيِّبٰتِ مَآ اَحَلَّ اللّٰهُ لَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوْا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥarrimū ṭayyibāti mā aḥallallāhu lakum wa lā ta‘tadū, innallāha lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

اي ايمان وارؤ! جيڪا پاڪ شيءِ الله اوھان لاءِ حلال ڪئي آهي، ان کي حرام نه بڻايو ۽ حد کان نه وڌو، بيشڪ الله حد کان لنگھندڙن کي پسند نٿو ڪري.

وَكُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ حَلٰلًا طَيِّبًا ۖوَّاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْٓ اَنْتُمْ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ

wa kulū mimmā razaqakumullāhu ḥalālan ṭayyibā(n), wattaqullāhal-lażī antum bihī mu'minūn(a).

۽ الله جيڪو حلال ۽ پاڪ رزق توهان کي ڏنو آهي ان مان کائو، ۽ الله کان ڊڄو ان جي ڪري.

لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللّٰهُ بِاللَّغْوِ فِيْٓ اَيْمَانِكُمْ وَلٰكِنْ يُّؤَاخِذُكُمْ بِمَا عَقَّدْتُّمُ الْاَيْمَانَۚ فَكَفَّارَتُهٗٓ اِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسٰكِيْنَ مِنْ اَوْسَطِ مَا تُطْعِمُوْنَ اَهْلِيْكُمْ اَوْ كِسْوَتُهُمْ اَوْ تَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ ۗفَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلٰثَةِ اَيَّامٍ ۗذٰلِكَ كَفَّارَةُ اَيْمَانِكُمْ اِذَا حَلَفْتُمْ ۗوَاحْفَظُوْٓا اَيْمَانَكُمْ ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

lā yu'ākhiżukumullāhu bil-lagwi fī aimānikum wa lākiy yu'ākhiżukum bimā ‘aqqattumul-aimān(a), fa kaffāratuhū iṭ‘āmu ‘asyarati masākīna min ausaṭi mā tuṭ‘imūna ahlīkum au kiswatuhum au taḥrīru raqabah(tin), famal lam yajid fa ṣiyāmu ṡalāṡati ayyām(in), żālika kaffāratu aimānikum iżā ḥalaftum, waḥfaẓū aimānakum, każālika yubayyinullāhu lakum āyātihī la‘allakum tasykurūn(a).

الله توهان کي توهان جي بي مقصد قسم کڻڻ جي ڪري سزا نٿو ڏئي، پر هو توهان کي توهان جي ارادي سان ڪيل قسم کڻڻ جي ڪري سزا ڏئي ٿو، تنهن ڪري ڪفر (قسم ٽوڙڻ جو جرمانو) ڏهه غريبن کي کاڌو کارائڻ آهي، يعني ان کاڌي مان جيڪو توهان عام طور تي پنهنجي خاندان کي ڏيندا آهيو، يا انهن کي ڪپڙا ڏيڻ يا هڪ غلام کي آزاد ڪرڻ. جيڪو ائين ڪرڻ جي قابل نه هجي ته پوءِ (بدقسمتي سان) ٽي ڏينهن روزا رکو. جڏهن توهان قسم کڻو ٿا ته اهو توهان جي قسمن جي فطرت آهي. ۽ پنهنجي قسم کي برقرار رکو. اهڙي طرح الله توهان کي پنهنجا قانون بيان ڪري ٿو ته جيئن توهان (سندس) شڪرگذار ٿيو.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْاَنْصَابُ وَالْاَزْلَامُ رِجْسٌ مِّنْ عَمَلِ الشَّيْطٰنِ فَاجْتَنِبُوْهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū innamal-khamru wal-maisiru wal-anṣābu wal-azlāmu rijsum min ‘amalisy-syaiṭāni fajtanibūhu la‘allakum tufliḥūn(a).

اي ايمان وارؤ! بيشڪ شراب پيئڻ، جوا کيڏڻ، بتن جي اڳيان قرباني ڪرڻ ۽ تيرن سان دولت ڪڍڻ، سڀ بڇڙا ڪم آهن ۽ شيطان جي ڪمن مان آهن. تنهن ڪري انهن (ڪمن) کان پاسو ڪريو ته جيئن توهان ڪامياب ٿيو.

اِنَّمَا يُرِيْدُ الشَّيْطٰنُ اَنْ يُّوْقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ فِى الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللّٰهِ وَعَنِ الصَّلٰوةِ فَهَلْ اَنْتُمْ مُّنْتَهُوْنَ

innamā yurīdusy-syaiṭānu ay yūqi‘a bainakumul-‘adāwata wal-bagḍā'a fil-khamri wal-maisiri wa yaṣuddakum ‘an żikrillāhi wa ‘aniṣ-ṣalāti fahal antum muntahūn(a).

شراب ۽ جوا ذريعي، شيطان صرف توهان ۾ دشمني ۽ نفرت پيدا ڪرڻ جو ارادو رکي ٿو، ۽ توهان کي الله جي ياد ڪرڻ ۽ نماز پڙهڻ کان روڪي ٿو، پوءِ ڇا توهان روڪڻ نٿا چاهيو؟

وَاَطِيْعُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَ وَاحْذَرُوْا ۚفَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّمَا عَلٰى رَسُوْلِنَا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

wa aṭī‘ullāha wa aṭī‘ur-rasūla waḥżarū, fa in tawallaitum fa‘lamū annamā ‘alā rasūlinal-balāgul-mubīn(u).

۽ الله جي فرمانبرداري ڪريو ۽ رسول جي فرمانبرداري ڪريو ۽ ڊڄو، جيڪڏهن منهن موڙيندؤ ته پوءِ ڄاڻو ته اسان جي رسول تي رڳو (پيغام) صاف پهچائڻ هو.

لَيْسَ عَلَى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جُنَاحٌ فِيْمَا طَعِمُوْٓا اِذَا مَا اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاَحْسَنُوْا ۗوَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ ࣖ

laisa ‘alal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ṡummattaqau wa āmanū ṡummattaqau wa aḥsanū, wallāhu yuḥibbul-muḥsinīn(a).

جيڪي ايمان آڻين ٿا ۽ چڱا ڪم ڪن ٿا تن تي ڪو گناهه ناهي جيڪو اهي (اڳ ۾) کائين ٿا، جيڪڏهن اهي پرهيزگار آهن ۽ ايمان رکن ٿا، ۽ چڱا ڪم ڪن ٿا، پوءِ اهي پرهيزگار آهن ۽ ايمان رکن ٿا، پوءِ (به) اهي پرهيزگار آهن ۽ چڱا ڪم ڪن ٿا، ۽ الله انهن کي پسند ڪري ٿو جيڪي چڱا ڪم ڪن ٿا.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَيَبْلُوَنَّكُمُ اللّٰهُ بِشَيْءٍ مِّنَ الصَّيْدِ تَنَالُهٗٓ اَيْدِيْكُمْ وَرِمَاحُكُمْ لِيَعْلَمَ اللّٰهُ مَنْ يَّخَافُهٗ بِالْغَيْبِۚ فَمَنِ اعْتَدٰى بَعْدَ ذٰلِكَ فَلَهٗ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū layabluwannakumullāhu bisyai'im minaṣ-ṣaidi tanāluhū aidīkum wa rimāḥukum liya‘lamallāhu may yakhāfuhū bil-gaib(i), fa mani‘tadā ba‘da żālika fa lahū ‘ażābun alīm(un).

اي ايمان وارؤ! الله اوھان کي ضرور شڪار سان آزمائيندو جيڪو اوھان پنھنجن ھٿن ۽ نيزن سان آساني سان پڪڙي سگھو ٿا، ته جيئن اھو ڄاڻي ته ڪير کانئس ڊڄي ٿو، جيتوڻيڪ اھو کيس ڏسي نٿو سگھي. جيڪو ان کان پوءِ حد کان لنگھي ٿو تنھن کي ڏکوئيندڙ عذاب ملندو.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَقْتُلُوا الصَّيْدَ وَاَنْتُمْ حُرُمٌ ۗوَمَنْ قَتَلَهٗ مِنْكُمْ مُّتَعَمِّدًا فَجَزَۤاءٌ مِّثْلُ مَا قَتَلَ مِنَ النَّعَمِ يَحْكُمُ بِهٖ ذَوَا عَدْلٍ مِّنْكُمْ هَدْيًاۢ بٰلِغَ الْكَعْبَةِ اَوْ كَفَّارَةٌ طَعَامُ مَسٰكِيْنَ اَوْ عَدْلُ ذٰلِكَ صِيَامًا لِّيَذُوْقَ وَبَالَ اَمْرِهٖ ۗعَفَا اللّٰهُ عَمَّا سَلَفَ ۗوَمَنْ عَادَ فَيَنْتَقِمُ اللّٰهُ مِنْهُ ۗوَاللّٰهُ عَزِيْزٌ ذُو انْتِقَامٍ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā taqtuluṣ-ṣaida wa antum ḥurum(un), wa man qatalahū minkum muta‘ammidan fa jazā'um miṡlu mā qatala minan-na‘ami yaḥkumu bihī żawā ‘adlim minkum hadyam bāligal-ka‘bati au kaffāratun ṭa‘āmu masākīna au ‘adlu żālika ṣiyāmal liyażūqa wabāla amrih(ī), ‘afallāhu ‘ammā salaf(a), wa man ‘āda fa yantaqimullāhu minh(u), wallāhu ‘azīzun żuntiqām(in).

اي ايمان وارؤ! احرام جي حالت ۾ شڪار نه ڪريو. اوھان مان جيڪو به ان کي ڄاڻي واڻي ماريندو، تنھن تي جرمانو اھو آھي ته ان کي انھيءَ شڪار جي برابر جانور ڏيو جيڪو ھن ماريو ھو، اوھان مان ٻن عادل ماڻھن جي فيصلي سان، جيئن ڪعبي ڏانھن وٺي وڃڻ لاءِ ھديو، يا ڪفر (فديو ادا ڪرڻ) مسڪينن کي کارائڻ، يا روزو رکڻ، کاڌي جي تناسب سان، ته جيئن اھو پنھنجي عملن جا بڇڙا نتيجا محسوس ڪري. الله ماضي ۾ جيڪو ٿيو سو معاف ڪري ڇڏيو آھي. ۽ جيڪو به ان کي ڪرڻ لاءِ واپس ايندو، الله ضرور ان کي سزا ڏيندو. ۽ الله، غالب، عذاب ڏيڻ جي طاقت رکي ٿو.

اُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَطَعَامُهٗ مَتَاعًا لَّكُمْ وَلِلسَّيَّارَةِ ۚوَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرِّ مَا دُمْتُمْ حُرُمًا ۗوَاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْٓ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ

uḥilla lakum ṣaidul-baḥri wa ṭa‘āmuhū matā‘al lakum wa lis-sayyārah(ti), wa ḥurrima ‘alaikum ṣaidul-barri mā dumtum ḥurumā(n), wattaqullāhal-lażī ilaihi tuḥsyarūn(a).

توهان لاءِ سامونڊي جانورن جو شڪار ڪرڻ ۽ سمنڊ مان نڪرندڙ کاڌو (جو) توهان لاءِ ۽ مسافرن لاءِ لذيذ کاڌو آهي، ۽ توهان لاءِ خشڪي جا جانور (پڪڙڻ) حرام آهن، جيستائين توهان احرام ۾ آهيو. ۽ الله کان ڊڄو جنهن ڏانهن توهان کي (ٻيهر) گڏ ڪيو ويندو.

۞ جَعَلَ اللّٰهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ قِيٰمًا لِّلنَّاسِ وَالشَّهْرَ الْحَرَامَ وَالْهَدْيَ وَالْقَلَاۤىِٕدَ ۗذٰلِكَ لِتَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۙ وَاَنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

ja‘alallāhul-ka‘batal-baital-ḥarāma qiyāmal lin-nāsi wasy-syahral-ḥarāma wal-hadya wal-qalā'id(a), żālika lita‘lamū annallāha ya‘lamu mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa annallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

الله ڪعبي کي هڪ پاڪ گھر بڻايو آهي جتي ماڻهو گڏ ٿين ٿا. ساڳي طرح حرام مهينا، هديو ۽ قلعيد. اهو هن لاءِ آهي ته توهان ڄاڻو ته الله ڄاڻي ٿو ته آسمانن ۾ ڇا آهي ۽ زمين ۾ ڇا آهي، ۽ الله هر شيءِ کي ڄاڻندڙ آهي.

اِعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِۙ وَاَنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌۗ

i‘lamū annallāha syadīdul-‘iqāb(i), wa annallāha gafūrur raḥīm(un).

ڄاڻو ته الله سخت سزا ڏيندڙ آهي ۽ الله بخشڻهار ۽ رحم ڪندڙ آهي.

مَا عَلَى الرَّسُوْلِ اِلَّا الْبَلٰغُ ۗوَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا تَكْتُمُوْنَ

mā ‘alar-rasūli illal-balāg(u),wallāhu ya‘lamu mā tubdūna wa mā taktumūn(a).

رسول جي ذمي (الله جو پيغام پهچائڻ) کان سواءِ ٻيو ڪجهه به نه آهي، ۽ الله ڄاڻي ٿو جيڪو توهان ظاهر ڪيو ٿا ۽ جيڪو توهان لڪايو ٿا.

قُلْ لَّا يَسْتَوِى الْخَبِيْثُ وَالطَّيِّبُ وَلَوْ اَعْجَبَكَ كَثْرَةُ الْخَبِيْثِۚ فَاتَّقُوا اللّٰهَ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ ࣖ

qul lā yastawil-khabīṡu waṭ-ṭayyibu wa lau a‘jabaka kaṡratul-khabīṡ(i), fattaqullāha yā ulil-albābi la‘allakum tufliḥūn(a).

(محمد ﷺ) چئو ته، ”برائي ۽ نيڪي هڪجهڙا نه آهن، جيتوڻيڪ برائي جي ڪثرت توهان جي دل کي ڇڪيندي آهي، تنهن ڪري اي عقلمندو، الله کان ڊڄو ته جيئن توهان ڪامياب ٿيو.“

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَسْـَٔلُوْا عَنْ اَشْيَاۤءَ اِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ ۚوَاِنْ تَسْـَٔلُوْا عَنْهَا حِيْنَ يُنَزَّلُ الْقُرْاٰنُ تُبْدَ لَكُمْ ۗعَفَا اللّٰهُ عَنْهَا ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tas'alū ‘an asy-yā'a in tubda lakum tasu'kum, wa in tas'alū ‘anhā ḥīna yunazzalul-qur'ānu tubda lakum, ‘afallāhu ‘anhā, wallāhu gafūrun ḥalīm(un).

اي ايمان وارؤ! (پنهنجي پيغمبر کان) اهڙيون ڳالهيون نه پڇو جيڪي جيڪڏهن توهان کي بيان ڪيون وڃن ته (حقيقت ۾) توهان کي تڪليف ڏين. جيڪڏهن توهان قرآن جي نازل ٿيڻ وقت کانئس پڇو ٿا ته (يقيناً) توهان کي بيان ڪيون وينديون. الله تعالى ان بابت معاف ڪيو آهي. ۽ الله تعالى بخشڻهار ۽ رحم ڪندڙ آهي.

قَدْ سَاَلَهَا قَوْمٌ مِّنْ قَبْلِكُمْ ثُمَّ اَصْبَحُوْا بِهَا كٰفِرِيْنَ

qad sa'alahā qaumum min qablikum ṡumma aṣbaḥū bihā kāfirīn(a).

بيشڪ، توهان کان اڳ ماڻهن جو هڪ گروهه هو جيڪي (پنهنجي پيغمبر کان) اهڙيون ڳالهيون پڇندا هئا، پوءِ ڪافر ٿي ويا.

مَا جَعَلَ اللّٰهُ مِنْۢ بَحِيْرَةٍ وَّلَا سَاۤىِٕبَةٍ وَّلَا وَصِيْلَةٍ وَّلَا حَامٍ ۙوَّلٰكِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ وَاَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ

mā ja‘alallāhu mim baḥīratiw wa lā sā'ibatiw wa lā waṣīlatiw wa lā ḥām(in), wa lākinnal-lażīna kafarū yaftarūna ‘alallāhil-każib(a), wa akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).

الله ڪڏهن به بحيره، سائبه، وصيله ۽ حام جي وجود کي مقرر نه ڪيو آهي، پر جيڪي ڪافر آهن اهي الله تي ڪوڙ ٺاهيندا آهن، ۽ انهن مان گهڻا نه ٿا سمجهن.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ تَعَالَوْا اِلٰى مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَاِلَى الرَّسُوْلِ قَالُوْا حَسْبُنَا مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا ۗ اَوَلَوْ كَانَ اٰبَاۤؤُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ شَيْـًٔا وَّلَا يَهْتَدُوْنَ

wa iżā qīla lahum ta‘ālau ilā mā anzalallāhu wa ilar-rasūli qālū ḥasbunā mā wajadnā ‘alaihi ābā'anā, awalau kāna ābā'uhum lā ya‘lamūna syai'aw wa lā yahtadūn(a).

۽ جڏهن انهن کي چيو وڃي ٿو ته اچو جيڪو الله نازل ڪيو آهي (ان جي پيروي ڪريو) ۽ رسول جي (پيروي ڪريو)، تڏهن اهي جواب ڏين ٿا ته اسان لاءِ اهو ڪافي آهي جيڪو اسان پنهنجن ابن ڏاڏن کي (ڪرندي ڏٺو). ڇا اهي پنهنجن ابن ڏاڏن جي پيروي ڪندا جيتوڻيڪ انهن جا ابا ڏاڏا ڪجهه به نه ڄاڻندا هئا ۽ نه هدايت يافته هئا؟

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا عَلَيْكُمْ اَنْفُسَكُمْ ۚ لَا يَضُرُّكُمْ مَّنْ ضَلَّ اِذَا اهْتَدَيْتُمْ ۗ اِلَى اللّٰهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيْعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū ‘alaikum anfusakum, lā yaḍurrukum man ḍalla iżahtadaitum, ilallāhi marji‘ukum jamī‘an fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

اي ايمان وارؤ! پنھنجو خيال رکو، (ڇاڪاڻ ته) جيڪڏھن اوھين ھدايت وارا آھيو ته ڪو به گمراھ اوھان کي نقصان نه پھچائيندو. اوھان سڀني کي رڳو الله ڏانھن موٽڻو آھي، پوءِ اھو اوھان کي اوھان جي ڪمن جي وضاحت ڪندو.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا شَهَادَةُ بَيْنِكُمْ اِذَا حَضَرَ اَحَدَكُمُ الْمَوْتُ حِيْنَ الْوَصِيَّةِ اثْنٰنِ ذَوَا عَدْلٍ مِّنْكُمْ اَوْ اٰخَرٰنِ مِنْ غَيْرِكُمْ اِنْ اَنْتُمْ ضَرَبْتُمْ فِى الْاَرْضِ فَاَصَابَتْكُمْ مُّصِيْبَةُ الْمَوْتِۗ تَحْبِسُوْنَهُمَا مِنْۢ بَعْدِ الصَّلٰوةِ فَيُقْسِمٰنِ بِاللّٰهِ اِنِ ارْتَبْتُمْ لَا نَشْتَرِيْ بِهٖ ثَمَنًا وَّلَوْ كَانَ ذَا قُرْبٰىۙ وَلَا نَكْتُمُ شَهَادَةَ اللّٰهِ اِنَّآ اِذًا لَّمِنَ الْاٰثِمِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū syahādatu bainikum iżā ḥaḍara aḥadakumul-mautu ḥīnal-waṣiyyatiṡnāni żawā ‘adlim minkum au ākharāni min gairikum in antum ḍarabtum fil-arḍi fa aṣābatkum muṣībatul-maut(i), taḥbisūnahumā mim ba‘diṣ-ṣalāti fa yuqsimāni billāhi inirtabtum lā nasytarī bihī ṡamanaw wa lau kāna żā qurbā, wa lā naktumu syahādatallāhi innā iżal laminal-āṡimīn(a).

اي ايمان وارؤ! جيڪڏهن اوھان مان ڪنھن کي موت جو سامنو ٿئي ۽ اھو وصيت ڪرڻ وارو ھجي، ته پوءِ اوھان مان ٻن ماڻھن جي شاھدي گھرجي جيڪي اوھان مان انصاف وارا ھجن، يا ٻہ ماڻھو جيڪي اوھان کان مختلف (مذھب) وارا ھجن. جيڪڏھن اوھين زمين تي سفر ڪري رھيا آھيو ۽ اوھان کي موت جو خطرو آھي، ته پوءِ اوھان کي ٻن شاھدن کي نماز کان پوءِ روڪڻ گھرجي، ته جيئن جيڪڏھن اوھان کي شڪ ھجي ته ٻئي الله جي نالي جو قسم کڻن ته "الله جو قسم اسين ھن قسم جو فائدو نه وٺنداسين، جيتوڻيڪ اھو ويجھو مائٽ آھي، ۽ اسين الله جي شاھدي کي نه لڪائيندا آھيون، بيشڪ جيڪڏھن ائين آھي ته اسين ضرور گنھگارن مان ھونداسين."

فَاِنْ عُثِرَ عَلٰٓى اَنَّهُمَا اسْتَحَقَّآ اِثْمًا فَاٰخَرٰنِ يَقُوْمٰنِ مَقَامَهُمَا مِنَ الَّذِيْنَ اسْتَحَقَّ عَلَيْهِمُ الْاَوْلَيٰنِ فَيُقْسِمٰنِ بِاللّٰهِ لَشَهَادَتُنَآ اَحَقُّ مِنْ شَهَادَتِهِمَا وَمَا اعْتَدَيْنَآ ۖاِنَّآ اِذًا لَّمِنَ الظّٰلِمِيْنَ

fa in ‘uṡira ‘alā annahumastaḥaqqā iṡman fa ākharāni yaqūmāni maqāmahumā minal-lażīnastaḥaqqa ‘alaihimul-aulayāni fa yuqsimāni billāhi lasyahādatunā aḥaqqu min syahādatihimā wa ma‘tadainā, innā iżal laminaẓ-ẓālimīn(a).

جيڪڏهن اهو ثابت ٿئي ته ٻن شاهدن گناهه ڪيو آهي، ته پوءِ ٻه ٻيا ماڻهو انهن جي جاءِ وٺندا، يعني صحيح وارثن مان ۽ فوت ٿيل شخص جي ويجهو، پوءِ اهي ٻئي الله جي نالي تي قسم کڻندا ته، "بيشڪ، اسان جي شاهدي ٻن شاهدن جي شاهدي کان وڌيڪ قبوليت جي لائق آهي، ۽ اسان ڪا به حد نه ٿا پار ڪريون. بيشڪ، جيڪڏهن اسان ائين ڪريون ٿا، ته اسان ضرور ظالمن مان ٿينداسين."

ذٰلِكَ اَدْنٰٓى اَنْ يَّأْتُوْا بِالشَّهَادَةِ عَلٰى وَجْهِهَآ اَوْ يَخَافُوْٓا اَنْ تُرَدَّ اَيْمَانٌۢ بَعْدَ اَيْمَانِهِمْۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاسْمَعُوْا ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

Żālika adnā ay ya'tū bisy-syahādati ‘alā wajhihā au yakhāfū an turadda aimānum ba‘da aimānihim, wattaqullāha wasma‘ū, wallāhu lā yahdil qaumal-fāsiqīn(a).

انهيءَ طرح، انهن لاءِ بهتر آهي ته سچائيءَ سان پنهنجي شاهدي ڏين، ۽ اهي ڊڄن ٿا ته سندن قسم قسم کڻڻ کان پوءِ (وارث ڏانهن) موٽايو ويندو. الله کان ڊڄو ۽ (سندس حڪمن تي) ڌيان ڏيو. ۽ الله ظالمن کي هدايت نه ٿو ڪري.

۞ يَوْمَ يَجْمَعُ اللّٰهُ الرُّسُلَ فَيَقُوْلُ مَاذَٓا اُجِبْتُمْ ۗ قَالُوْا لَا عِلْمَ لَنَا ۗاِنَّكَ اَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

yauma yajma‘ullāhur-rusula fa yaqūlu māżā ujibtum, qālū lā ‘ilma lanā, innaka anta ‘allāmul-guyūb(i).

(ياد ڪريو) اهو ڏينهن جڏهن الله رسولن کي گڏ ڪيو، پوءِ (انهن کان) پڇيو ته، "توهان جي (دعوت) جو (توهان جي قوم) ڪهڙو جواب ڏنو؟" انهن (رسولن) جواب ڏنو ته، "اسان (ان بابت) نٿا ڄاڻون. بيشڪ، تون سڀني غيبن جو ڄاڻندڙ آهين."

اِذْ قَالَ اللّٰهُ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ اذْكُرْ نِعْمَتِيْ عَلَيْكَ وَعَلٰى وَالِدَتِكَ ۘاِذْ اَيَّدْتُّكَ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ تُكَلِّمُ النَّاسَ فِى الْمَهْدِ وَكَهْلًا ۚوَاِذْ عَلَّمْتُكَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَالتَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ ۚوَاِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّيْنِ كَهَيْـَٔةِ الطَّيْرِ بِاِذْنِيْ فَتَنْفُخُ فِيْهَا فَتَكُوْنُ طَيْرًاۢ بِاِذْنِيْ وَتُبْرِئُ الْاَكْمَهَ وَالْاَبْرَصَ بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ تُخْرِجُ الْمَوْتٰى بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ كَفَفْتُ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَنْكَ اِذْ جِئْتَهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

iż qālallāhu yā ‘īsabna maryamażkur ni‘matī ‘alaika wa ‘alā wālidatik(a), iż ayyattuka birūḥil-qudus(i), tukallimun-nāsa fil-mahdi wa kahlā(n), wa iż ‘allamtukal-kitāba wal-ḥikmata wat-taurāta wal-injīl(a), wa iż takhluqu minaṭ-ṭīni kahai'atiṭ-ṭairi bi'iżnī fa tanfukhu fīhā fa takūnu ṭairam bi'iżnī wa tubri'ul-akmaha wal-abraṣa bi'iżnī, wa iż tukhrijul-mautā bi'iżnī, wa iż kafaftu banī isrā'īla ‘anka iż ji'tahum bil-bayyināti fa qālal-lażīna kafarū minhum in hāżā illā siḥrum mubīn(un).

۽ ياد ڪر جڏهن الله فرمايو ته، اي عيسيٰ پٽ مريم! منهنجي نعمت کي ياد ڪر جڏهن مون توکي پاڪ روح سان طاقت ڏني. جڏهن تون اڃا پينگهي ۾ هئين ۽ جڏهن تون بالغ هئين ته تون ماڻهن سان ڳالهائيندو هئين. ۽ ياد ڪر جڏهن مون توکي لکڻ سيکاريو، حڪمت، تورات ۽ انجيل. ۽ ياد ڪر جڏهن تو منهنجي حڪم سان زمين مان هڪ پکي ٺاهيو، پوءِ ان تي ڦوڪيو، پوءِ اهو منهنجي حڪم سان (حقيقي) پکي بڻجي ويو. ۽ ياد ڪر جڏهن تو منهنجي حڪم سان هڪ ڄاول انڌي ۽ ڪوڙهه جي مريض کي شفا ڏني. ۽ ياد ڪر جڏهن تو منهنجي حڪم سان مئلن کي (قبر مان جيئرو ڪيو). ۽ ياد ڪر جڏهن مون بني اسرائيل کي (توکي مارڻ جي خواهش کان) روڪيو جڏهن تو انهن کي صاف صاف ڳالهيون پيش ڪيون، تڏهن انهن مان ڪافرن چيو ته هي رڳو هڪ جادو آهي.

وَاِذْ اَوْحَيْتُ اِلَى الْحَوَارِيّٖنَ اَنْ اٰمِنُوْا بِيْ وَبِرَسُوْلِيْ ۚ قَالُوْٓا اٰمَنَّا وَاشْهَدْ بِاَنَّنَا مُسْلِمُوْنَ

wa iż auḥaitu ilal-ḥawāriyyīna an āminū bī wa birasūlī, qālū āmannā wasyhad bi'annanā muslimūn(a).

۽ (ياد ڪريو) جڏهن مون عيسيٰ جي وفادار پوئلڳن کي الهام ڪيو ته "مون تي ۽ منهنجي رسول تي ايمان آڻيو"، انهن جواب ڏنو ته "اسان ايمان آندو آهي، ۽ (اي رسول) شاهد رهو ته اسان فرمانبردار قوم آهيون."

اِذْ قَالَ الْحَوَارِيُّوْنَ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ هَلْ يَسْتَطِيْعُ رَبُّكَ اَنْ يُّنَزِّلَ عَلَيْنَا مَاۤىِٕدَةً مِّنَ السَّمَاۤءِ ۗقَالَ اتَّقُوا اللّٰهَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

iż qālal-ḥawāriyyūna yā ‘īsabna maryama hal yastaṭī‘u rabbuka ay yunazzila ‘alainā mā'idatam minas-samā'(i), qālattaqullāha in kuntum mu'minīn(a).

(ياد ڪريو) جڏهن عيسيٰ جي وفادار ساٿين چيو ته اي عيسيٰ پٽ مريم! ڇا توهان جو رب اسان تي آسمان مان کاڌو لاهڻ جو ارادو ڪري ٿو؟ عيسى جواب ڏنو ته جيڪڏهن توهان ايمان وارا آهيو ته الله کان ڊڄو.

قَالُوْا نُرِيْدُ اَنْ نَّأْكُلَ مِنْهَا وَتَطْمَىِٕنَّ قُلُوْبُنَا وَنَعْلَمَ اَنْ قَدْ صَدَقْتَنَا وَنَكُوْنَ عَلَيْهَا مِنَ الشّٰهِدِيْنَ

qālū nurīdu an na'kula minhā wa taṭma'inna qulūbunā wa na‘lama an qad ṣadaqtanā wa nakūna ‘alaihā minasy-syāhidīn(a).

انهن چيو ته اسين ان کي کائڻ چاهيون ٿا ته جيئن اسان جون دليون مطمئن ٿين ۽ اسان کي يقين ٿئي ته توهان اسان کي سچ چيو آهي ۽ اسان ان جا شاهد ٿيون.

قَالَ عِيْسَى ابْنُ مَرْيَمَ اللّٰهُمَّ رَبَّنَآ اَنْزِلْ عَلَيْنَا مَاۤىِٕدَةً مِّنَ السَّمَاۤءِ تَكُوْنُ لَنَا عِيْدًا لِّاَوَّلِنَا وَاٰخِرِنَا وَاٰيَةً مِّنْكَ وَارْزُقْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الرّٰزِقِيْنَ

qāla ‘īsabnu maryamallāhumma rabbanā anzil ‘alainā mā'idatam minas-samā'i takūnu lanā ‘īdal li'awwalinā wa ākhirinā wa āyatam minka warzuqnā wa anta khairur-rāziqīn(a).

عيسيٰ پٽ مريم دعا گهري ته اي اسان جا پالڻھار، اسان تي آسمان مان هڪ ٿانو لاھ (جنهن ڏينهن اهو ڪِري پوندو) اسان لاءِ عيد هوندي، يعني انهن لاءِ جيڪي هاڻي اسان سان گڏ آهن ۽ انهن لاءِ جيڪي اسان کان پوءِ ايندا، ۽ توهان جي قدرت جي نشاني هوندي؛ اسان کي رزق ڏي، ۽ تون بهترين رزق ڏيندڙ آهين.

قَالَ اللّٰهُ اِنِّيْ مُنَزِّلُهَا عَلَيْكُمْ ۚ فَمَنْ يَّكْفُرْ بَعْدُ مِنْكُمْ فَاِنِّيْٓ اُعَذِّبُهٗ عَذَابًا لَّآ اُعَذِّبُهٗٓ اَحَدًا مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ ࣖ

qālallāhu innī munazziluhā ‘alaikum, famay yakfur ba‘du minkum fa innī u‘ażżibuhū ‘ażābal lā u‘ażzibuhū aḥadam minal-‘ālamīn(a).

الله فرمائي ٿو ته، ”بيشڪ، مان توهان تي ٿانو لاهيندس، پر جيڪو به توهان مان (ٿانو لاهڻ کان پوءِ) ڪفر ڪندو، ته پوءِ مان ان کي اهڙو عذاب ڏيندس جيڪو مون انسانن (سڄي فطرت) مان ڪنهن کي به نه ڏنو هوندو.“

وَاِذْ قَالَ اللّٰهُ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ ءَاَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُوْنِيْ وَاُمِّيَ اِلٰهَيْنِ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗقَالَ سُبْحٰنَكَ مَا يَكُوْنُ لِيْٓ اَنْ اَقُوْلَ مَا لَيْسَ لِيْ بِحَقٍّ ۗاِنْ كُنْتُ قُلْتُهٗ فَقَدْ عَلِمْتَهٗ ۗتَعْلَمُ مَا فِيْ نَفْسِيْ وَلَآ اَعْلَمُ مَا فِيْ نَفْسِكَ ۗاِنَّكَ اَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

wa iż qālallāhu yā ‘īsabna maryama a'anta qulta lin-nāsittakhiżūnī wa ummiya ilāhaini min dūnillah(i), qāla subḥānaka mā yakūnu lī an aqūla mā laisa lī biḥaqq(in), in kuntu qultuhū faqad ‘alimtah(ū), ta‘lamu mā fī nafsī wa lā a‘lamu mā fī nafsik(a), innaka anta ‘allāmul-guyūb(i).

۽ (ياد ڪر) جڏهن الله فرمايو ته اي عيسيٰ پٽ مريم! ڇا تون اهو آهين جنهن ماڻهن کي چيو هو ته مون کي ۽ منهنجي ماءُ کي الله کان سواءِ ٻه معبود بڻايو؟ (عيسيٰ) چيو ته تون پاڪ آهين، مون لاءِ اهو مناسب ناهي ته اهو چوان جيڪو منهنجو ناهي. جيڪڏهن مان اهو چوان ها ته تون ڄاڻين ها. تون ڄاڻين ٿو جيڪو مون ۾ آهي ۽ مان نٿو ڄاڻان جيڪو تو ۾ آهي. بيشڪ تون غيب جي سڀني شين کي ڄاڻندڙ آهين.

مَا قُلْتُ لَهُمْ اِلَّا مَآ اَمَرْتَنِيْ بِهٖٓ اَنِ اعْبُدُوا اللّٰهَ رَبِّيْ وَرَبَّكُمْ ۚوَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيْدًا مَّا دُمْتُ فِيْهِمْ ۚ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِيْ كُنْتَ اَنْتَ الرَّقِيْبَ عَلَيْهِمْ ۗوَاَنْتَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدٌ

mā qultu lahum illā mā amartanī bihī ani‘budullāha rabbī wa rabbakum, wa kuntu ‘alaihim syahīdam mā dumtu fīhim, falammā tawaffaitanī kunta antar-raqība ‘alaihim, wa anta ‘alā kulli syai'in syahīd(un).

مون انهن کي ڪڏهن به اهو نه چيو جيڪو تو مون کي حڪم ڏنو هو (يعني) ته الله جي عبادت ڪريو، جيڪو منهنجو ۽ توهان جو رب آهي، ۽ مان انهن تي شاهد هوس، جيستائين مان انهن ۾ هوس. پوءِ جڏهن تون مون کان هليو وئين، تڏهن تون ئي انهن جي نگهبان هئين. ۽ تون هر شيءِ جو شاهد آهين.

اِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَاِنَّهُمْ عِبَادُكَ ۚوَاِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ فَاِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

in tu‘ażżibhum fa innahum ‘ibāduk(a), wa in tagfir lahum fa innaka antal-‘azīzul-ḥakīm(u).

جيڪڏهن تون انهن کي عذاب ڏئين ته بيشڪ اهي تنهنجا ٻانها آهن، ۽ جيڪڏهن تون انهن کي معاف ڪرين ته بيشڪ تون ئي غالب ۽ حڪمت وارو آهين“.

قَالَ اللّٰهُ هٰذَا يَوْمُ يَنْفَعُ الصّٰدِقِيْنَ صِدْقُهُمْ ۗ لَهُمْ جَنّٰتٌ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗرَضِيَ اللّٰهُ عَنْهُمْ وَرَضُوْا عَنْهُ ۗذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

qālallāhu hāżā yaumu yanfa‘uṣ-ṣādiqīna ṣidquhum, lahum jannātun tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), raḍiyallāhu ‘anhum wa raḍū ‘anh(u), żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

الله فرمائي ٿو ته، "هي تڏهن ٿيندو جڏهن نيڪ ماڻهو پنهنجي نيڪيءَ جا فائدا حاصل ڪندا. انهن کي اهڙي جنت ملندي جنهن جي هيٺان نهرون وهنديون آهن، اهي ان ۾ هميشه رهندا. الله انهن کان راضي آهي ۽ اهي ان کان راضي آهن. اها هڪ وڏي ڪاميابي آهي."

لِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا فِيْهِنَّ ۗوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍi wa mā fīhinn(a), wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

آسمانن ۽ زمين ۽ جيڪي انهن ۾ آهي، تنهن جي بادشاهي الله جي آهي، ۽ هو هر شيءِ تي قادر آهي.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَوْفُوْا بِالْعُقُوْدِۗ اُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيْمَةُ الْاَنْعَامِ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّى الصَّيْدِ وَاَنْتُمْ حُرُمٌۗ اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيْدُ

yā ayyuhal-lażīna āmanū aufū bil-‘uqūd(i), uḥillat lakum bahīmatul-an‘āmi illā mā yutlā ‘alaikum gaira muḥilliṣ-ṣaidi wa antum ḥurum(un), innallāha yaḥkumu mā yurīd(u).

اي ايمان وارؤ! واعدا پورا ڪريو. اوھان لاءِ چوپايو مال حلال آھي، سواءِ انھيءَ جي جيڪو اوھان کي ٻڌايو ويندو، ۽ شڪار ڪرڻ جائز ناھي جڏھن اوھين احرام (حج يا عمري) ۾ ھجو، بيشڪ الله پنھنجي مرضيءَ سان قانون مقرر ڪري ٿو.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحِلُّوْا شَعَاۤىِٕرَ اللّٰهِ وَلَا الشَّهْرَ الْحَرَامَ وَلَا الْهَدْيَ وَلَا الْقَلَاۤىِٕدَ وَلَآ اٰۤمِّيْنَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ يَبْتَغُوْنَ فَضْلًا مِّنْ رَّبِّهِمْ وَرِضْوَانًا ۗوَاِذَا حَلَلْتُمْ فَاصْطَادُوْا ۗوَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ اَنْ صَدُّوْكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اَنْ تَعْتَدُوْاۘ وَتَعَاوَنُوْا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوٰىۖ وَلَا تَعَاوَنُوْا عَلَى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥillū sya‘ā'irallāhi wa lasy-syahral-ḥarāma wa lal-hadya wa lal-qalā'ida wa lā āmmīnal-baital-ḥarāma yabtagūna faḍlam mir rabbihim wa riḍwānā(n), wa iżā ḥalaltum faṣṭādū, wa lā yajrimannakum syana'ānu qaumin an ṣaddūkum ‘anil- asjidil-ḥarāmi an ta‘tadū, wa ta‘āwanū ‘alal-birri wat-taqwā, wa lā ta‘āwanū ‘alal-iṡmi wal-‘udwān(i), wattaqullāh(a), innallāha syadīdul-‘iqāb(i).

اي ايمان وارؤ! الله جي حرمت جي خلاف ورزي نه ڪريو، ۽ حرام مهينن جي عزت کي خراب نه ڪريو، حديو (قرباني جا جانور) ۽ قلعيد (نشان لڳل قرباني جا جانور) کي خراب نه ڪريو، ۽ بيت الحرام جي زيارت ڪندڙن کي (به) تڪليف نه ڏيو، اهي پنهنجي رب جي فضل ۽ رضامندي ڳوليندا آهن. پر جيڪڏهن توهان احرام پورو ڪيو آهي، ته پوءِ توهان شڪار ڪري سگهو ٿا. ڪنهن قوم سان دشمني نه رکو ڇو ته اهي توهان کي مسجد حرام مان نڪرڻ کان روڪين ٿا، توهان کي (انهن جي طرف) حد کان ٻاهر وڃڻ جي ترغيب نه ڏيو. ۽ نيڪي ۽ پرهيزگاري ۾ توهان جي مدد ڪريو، ۽ گناهن ۽ دشمني ڪرڻ ۾ توهان جي مدد نه ڪريو. الله کان ڊڄو، بيشڪ الله عذاب ۾ تمام سخت آهي.

حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوْذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيْحَةُ وَمَآ اَكَلَ السَّبُعُ اِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْۗ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَاَنْ تَسْتَقْسِمُوْا بِالْاَزْلَامِۗ ذٰلِكُمْ فِسْقٌۗ اَلْيَوْمَ يَىِٕسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ دِيْنِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِۗ اَلْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دِيْنَكُمْ وَاَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِيْ وَرَضِيْتُ لَكُمُ الْاِسْلَامَ دِيْنًاۗ فَمَنِ اضْطُرَّ فِيْ مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّاِثْمٍۙ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ḥurrimat ‘alaikumul-maitatu wad-damu wa laḥmul-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bihī wal-munkhaniqatu wal-mauqūżatu wal-mutaraddiyatu wan-naṭīḥatu wa mā akalas-sabu‘u illā mā żakkaitum, wa mā żubiḥa ‘alan-nuṣubi wa an tastaqsimū bil-azlām(i), żālikum fisq(un), al-yauma ya'isal-lażīna kafarū min dīnikum falā takhsyauhum wakhsyaun(i), al-yauma akmaltu lakum dīnakum wa atmamtu ‘alaikum ni‘matī wa raḍītu lakumul-islāma dīnā(n), fa maniḍṭurra fī makhmaṣatin gaira mutajānifil li'iṡm(in), fa innallāha gafūrur raḥīm(un).

اوھان تي مُردار، رت، سور جو گوشت ۽ الله جي نالي تي ذبح نه ڪيل جانورن جو گوشت (کائڻ) حرام آهي، جيڪي گهٽا ڪٽيل آهن، جيڪي ماريل آهن، جيڪي ڪري پيا آهن، جيڪي سنڍجي ويا آهن، جيڪي جهنگلي جانورن ڦاڙيا آهن، سواءِ انهن جي جن کي ذبح ڪرڻ لاءِ توهان وٽ وقت آهي. ۽ (به) جيڪي بتن لاءِ ذبح ڪيا وڃن ٿا. ۽ (به) ازلام (تيرن) سان گهڻي دولت ڪڍڻ (به حرام آهي)، (ڇاڪاڻ ته) اهو هڪ بڇڙو ڪم آهي. اڄ ڪافر توهان جي دين (شڪست) جي اميد ڇڏي چڪا آهن، تنهن ڪري انهن کان نه ڊڄو، ۽ مون کان ڊڄو. اڄ مون توهان لاءِ توهان جو دين مڪمل ڪيو آهي، ۽ مون توهان لاءِ پنهنجيون نعمتون مڪمل ڪيون آهن، ۽ مون توهان لاءِ اسلام کي دين طور پسند ڪيو آهي. پر جيڪو بک جي ڪري مجبور ٿئي ٿو، نه ته گناهه ڪرڻ چاهي ٿو، ته بيشڪ الله بخشڻ وارو ۽ رحم ڪندڙ آهي.

يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَآ اُحِلَّ لَهُمْۗ قُلْ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۙ وَمَا عَلَّمْتُمْ مِّنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِيْنَ تُعَلِّمُوْنَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللّٰهُ فَكُلُوْا مِمَّآ اَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهِ ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

yas'alūnaka māżā uḥilla lahum, qul uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa mā ‘allamtum minal-jawāriḥi mukallibīna tu‘allimūnahunna mimmā ‘allamakumullāhu fa kulū mimmā amsakna ‘alaikum ważkurusmallāhi ‘alaih(i), wattaqullāh(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).

(اي پيغمبر) اهي توکان پڇن ٿا ته انهن لاءِ ڇا حلال آهي؟ چئو ته توهان لاءِ حلال ڪيل کاڌو آهي ۽ (شڪار) شڪار ذريعي پڪڙيل جانور جن کي توهان شڪار ڪرڻ لاءِ تربيت ڏني آهي، ۽ جيڪي توهان کي الله جي سيکاريل مطابق سيکاريا آهن. پوءِ جيڪو توهان لاءِ پڪڙي اهو کائو ۽ (ڇڏڻ وقت) الله جو نالو وٺو. ۽ الله کان ڊڄو، بيشڪ الله حساب وٺڻ ۾ تمام تيز آهي.

اَلْيَوْمَ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۗ وَطَعَامُ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ حِلٌّ لَّكُمْ ۖوَطَعَامُكُمْ حِلٌّ لَّهُمْ ۖوَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ الْمُؤْمِنٰتِ وَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ اِذَآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّ مُحْصِنِيْنَ غَيْرَ مُسٰفِحِيْنَ وَلَا مُتَّخِذِيْٓ اَخْدَانٍۗ وَمَنْ يَّكْفُرْ بِالْاِيْمَانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهٗ ۖوَهُوَ فِى الْاٰخِرَةِ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ ࣖ

al-yauma uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa ṭa‘āmul-lażīna ūtul-kitāba ḥillul lakum, wa ṭa‘āmukum ḥillul lahum, wal-muḥṣanātu minal-mu'mināti wal-muḥṣanātu minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum iżā ātaitumūhunna ujūrahunna muḥṣinīna gaira musāfiḥīna wa lā muttakhiżī akhdān(in), wa may yakfur bil-īmāni faqad ḥabiṭa ‘amaluh(ū), wa huwa fil-ākhirati minal-khāsirīn(a).

هن ڏينهن تي توهان لاءِ هر شيءِ جيڪا سٺي آهي، حلال آهي. اهل ڪتاب جو کاڌو (قرباني) توهان لاءِ حلال آهي، ۽ توهان جو کاڌو انهن لاءِ حلال آهي. ۽ (توهان لاءِ شادي ڪرڻ جائز آهي) اهي عورتون جيڪي ايمان وارين عورتن ۾ عزت برقرار رکن ٿيون ۽ اهي عورتون جيڪي توهان کان اڳ ڪتاب ڏنل هيون انهن ۾ عزت برقرار رکن ٿيون، جيڪڏهن توهان انهن جو مهر انهن سان شادي ڪرڻ لاءِ ڏيو، زنا ڪرڻ جي نيت سان نه ۽ عورت کي پالتو جانور بڻائڻ جي نيت سان نه. جيڪو به ايمان آڻڻ کان پوءِ ڪفر ڪري ٿو، ته بيشڪ انهن جا عمل ضايع ٿي ويا، ۽ آخرت ۾ هو نقصان وارن مان هوندو.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا قُمْتُمْ اِلَى الصَّلٰوةِ فَاغْسِلُوْا وُجُوْهَكُمْ وَاَيْدِيَكُمْ اِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوْا بِرُءُوْسِكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ اِلَى الْكَعْبَيْنِۗ وَاِنْ كُنْتُمْ جُنُبًا فَاطَّهَّرُوْاۗ وَاِنْ كُنْتُمْ مَّرْضٰٓى اَوْ عَلٰى سَفَرٍ اَوْ جَاۤءَ اَحَدٌ مِّنْكُمْ مِّنَ الْغَاۤىِٕطِ اَوْ لٰمَسْتُمُ النِّسَاۤءَ فَلَمْ تَجِدُوْا مَاۤءً فَتَيَمَّمُوْا صَعِيْدًا طَيِّبًا فَامْسَحُوْا بِوُجُوْهِكُمْ وَاَيْدِيْكُمْ مِّنْهُ ۗمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِّنْ حَرَجٍ وَّلٰكِنْ يُّرِيْدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَلِيُتِمَّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā qumtum ilaṣ-ṣalāti fagsilū wujūhakum wa aidiyakum ilal-marāfiqi wamsaḥū biru'ūsikum wa arjulakum ilal-ka‘bain(i), wa in kuntum junuban faṭṭahharū, wa in kuntum marḍā au ‘alā safarin au jā'a aḥadum minkum minal-gā'iṭi au lāmastumun-nisā'a falam tajidū mā'an fa tayammamū ṣa‘īdan ṭayyiban famsaḥū biwujūhikum wa aidīkum minh(u), mā yurīdullāhu liyaj‘ala ‘alaikum min ḥarajiw wa lākiy yurīdu liyuṭahhirakum wa liyutimma na‘matahū ‘alaikum la‘allakum tasykurūn(a).

اي ايمان وارؤ! جڏهن توهان نماز پڙهڻ چاهيو ٿا ته پنهنجو چهرو ۽ هٿ ڪُهنين تائين ڌوئو، ۽ پنهنجو مٿو ۽ پير ٽڪن تائين (ڌوئو) ڌوئو. جيڪڏهن توهان جنبي آهيو ته غسل ڪريو. ۽ جيڪڏهن توهان بيمار آهيو يا سفر تي آهيو يا ٽوائليٽ کان واپس اچي رهيا آهيو يا ڪنهن عورت کي هٿ لڳايو ٿا، ته پوءِ جيڪڏهن توهان کي پاڻي نه ملي ته پوءِ سٺي (پاڪ) مٽي سان تيمم ڪريو. پنهنجي منهن ۽ هٿن کي ان (مٽي) سان مسح ڪريو. الله توهان لاءِ ڪا به مشڪل نه ٿو چاهي، پر هو توهان کي پاڪ ڪرڻ ۽ توهان تي پنهنجي نعمت پوري ڪرڻ چاهي ٿو، ته جيئن توهان شڪرگذار ٿيو.

وَاذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَمِيْثَاقَهُ الَّذِيْ وَاثَقَكُمْ بِهٖٓ ۙاِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ

ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum wa mīṡāqahul-lażī wāṡaqakum bih(ī), iż qultum sami‘nā wa aṭa‘nā, wattaqullāh(a), innallāha ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

۽ الله جي نعمت کي ياد ڪريو جيڪو توهان تي آهي ۽ سندس عهد کي جيڪو توهان کي پڪو ڪيو هو، جڏهن توهان چيو هو ته اسان ٻڌو ۽ اطاعت ڪئي. ۽ الله کان ڊڄو، بيشڪ الله توهان جي دلين ۾ سڀ ڪجهه ڄاڻندڙ آهي.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُوْنُوْا قَوَّامِيْنَ لِلّٰهِ شُهَدَاۤءَ بِالْقِسْطِۖ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ عَلٰٓى اَلَّا تَعْدِلُوْا ۗاِعْدِلُوْاۗ هُوَ اَقْرَبُ لِلتَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kūnū qawwāmīna lillāhi syuhadā'a bil-qisṭi wa lā yajrimannakum syana'ānu qamin ‘alā allā ta‘dilū, i‘dilū, huwa aqrabu lit-taqwā wattaqullāh(a), innallāha khabīrum bimā ta‘malūn(a).

اي ايمان وارؤ! الله جي لاءِ انصاف تي قائم رھو، انصاف سان شاھدي ڏيو. ۽ ڪنھن قوم جي دشمني اوھان کي ناانصافي ڪرڻ تي نه اُڀاري. انصاف ڪريو، ڇو ته (انصاف) پرھيزگاري جي ويجھو آھي. ۽ الله کان ڊڄو، بيشڪ الله اوھان جي ڪمن ۾ خبردار آھي.

وَعَدَ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِۙ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّاَجْرٌ عَظِيْمٌ

wa‘adallāhul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāt(i), lahum magfiratuw wa ajrun ‘aẓīm(un).

الله ايمان وارن ۽ نيڪ ڪم ڪندڙن سان واعدو ڪيو آهي ته انهن کي بخشش ۽ وڏو اجر ملندو.

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā ulā'ika aṣḥābul-jaḥīm(i).

۽ جن ماڻهن ڪفر ڪيو ۽ اسان جي آيتن کي ڪوڙو چيو، اهي دوزخي آهن.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ هَمَّ قَوْمٌ اَنْ يَّبْسُطُوْٓا اِلَيْكُمْ اَيْدِيَهُمْ فَكَفَّ اَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗوَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ ࣖ

yā ayyuhal-lażīna āmanużkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż hamma qaumun ay yabsuṭū ilaikum aidiyahum fa kaffa aidiyahum ‘ankum, wattaqullāh(a), wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).

اي ايمان وارؤ! الله جي نعمت کي ياد ڪريو جيڪا اوھان تي ٿي آھي، جڏھن ھڪ قوم پنھنجن ھٿن سان اوھان تي حملو ڪرڻ جو ارادو ڪيو، تڏھن الله سندن ھٿن کي اوھان کان روڪي ڇڏيو، ۽ الله کان ڊڄو، ۽ مؤمنن کي رڳو الله تي ڀروسو ڪرڻ گھرجي.

۞ وَلَقَدْ اَخَذَ اللّٰهُ مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَۚ وَبَعَثْنَا مِنْهُمُ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيْبًاۗ وَقَالَ اللّٰهُ اِنِّيْ مَعَكُمْ ۗ لَىِٕنْ اَقَمْتُمُ الصَّلٰوةَ وَاٰتَيْتُمُ الزَّكٰوةَ وَاٰمَنْتُمْ بِرُسُلِيْ وَعَزَّرْتُمُوْهُمْ وَاَقْرَضْتُمُ اللّٰهَ قَرْضًا حَسَنًا لَّاُكَفِّرَنَّ عَنْكُمْ سَيِّاٰتِكُمْ وَلَاُدْخِلَنَّكُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۚ فَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذٰلِكَ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ

wa laqad akhażallāhu mīṡāqa banī isrā'īl(a), wa ba‘aṡnā minhumuṡnai ‘asyara naqībā(n), wa qālallāhu innī ma‘akum, la'in aqamtumuṣ-ṣalāta wa ātaitumuz-zakāta wa āmantum birusulī wa ‘azzartumūhum wa aqraḍtumullāha qarḍan ḥasanal la'ukaffiranna ‘ankum sayyi'ātikum wa la'udkhilannakum jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), faman kafara ba‘da żālika minkum faqad ḍalla sawā'as-sabīl(i).

۽ بيشڪ الله بني اسرائيل کان عهد ورتو آهي ۽ اسان انهن مان ٻارهن اڳواڻ مقرر ڪيا آهن. ۽ الله فرمايو ته مان توهان سان گڏ آهيان. بيشڪ جيڪڏهن توهان نماز قائم ڪئي ۽ زڪوات ڏني ۽ منهنجن رسولن تي ايمان آندو ۽ انهن جي مدد ڪئي ۽ الله کي سٺو قرض ڏنو ته مان ضرور توهان جون غلطيون معاف ڪندس ۽ ضرور توهان کي اهڙي جنت ۾ داخل ڪندس جنهن جي هيٺان نهرون وهن ٿيون. پر جيڪو به توهان مان ان کان پوءِ ڪفر ڪندو، اهو بيشڪ سڌي رستي کان ڀٽڪي ويو.

فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِّيْثَاقَهُمْ لَعَنّٰهُمْ وَجَعَلْنَا قُلُوْبَهُمْ قٰسِيَةً ۚ يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ عَنْ مَّوَاضِعِهٖۙ وَنَسُوْا حَظًّا مِّمَّا ذُكِّرُوْا بِهٖۚ وَلَا تَزَالُ تَطَّلِعُ عَلٰى خَاۤىِٕنَةٍ مِّنْهُمْ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۖ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاصْفَحْ ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ

fabimā naqḍihim mīṡāqahum la‘annāhum wa ja‘alnā qulūbahum qāsiyah(tan), yuḥarrifūnal-kalima ‘am mawāḍi‘ih(ī), wa nasū ḥaẓẓam mimmā żukkirū bih(ī), wa lā tazālu taṭṭali‘u ‘alā khā'inatim minhum illā qalīlam minhum fa‘fu ‘anhum waṣfaḥ, innallāha yuḥibbul-muḥsinīn(a).

(پر) ڇاڪاڻ ته انهن پنهنجو واعدو ٽوڙيو، اسان انهن تي لعنت ڪئي، ۽ اسان انهن جي دلين کي سخت ڪيو. اهي پسند ڪن ٿا ته (الله جي) ڪلام کي ان جي جاءِ کان بدلائي ڇڏين، ۽ اهي (جان بوجھ ڪري) ڪجهه پيغام وساري ڇڏين ٿا جن سان انهن کي ڊيڄاريو ويو هو. توهان (اي محمد) انهن مان خيانت ڏسندا سواءِ انهن جي هڪ ننڍڙي ٽولي جي (جيڪي خيانت نه ٿا ڪن)، تنهن ڪري انهن کي معاف ڪريو ۽ انهن کي ڇڏي ڏيو. بيشڪ الله نيڪي ڪندڙن کي پسند ڪندو آهي.

وَمِنَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّا نَصٰرٰٓى اَخَذْنَا مِيْثَاقَهُمْ فَنَسُوْا حَظًّا مِّمَّا ذُكِّرُوْا بِهٖۖ فَاَغْرَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ ۗ وَسَوْفَ يُنَبِّئُهُمُ اللّٰهُ بِمَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ

wa minal-lażīna qālū innā naṣārā akhażnā mīṡāqahum fa nasū ḥaẓẓam mimmā żukkirū bih(ī), fa agrainā bainahumul-‘adāwata wal-bagḍā'a ilā yaumil-qiyāmah(ti), wa saufa yunabbi'uhumullāhu bimā kānū yaṣna‘ūn(a).

۽ جيڪي چون ٿا ته اسين نصارى آهيون، انهن کان اسان عهد ورتو آهي، پر اهي (ڄاڻ ڀڳي) ڪجهه پيغام وساري ڇڏيندا آهن جنهن سان انهن کي ڊيڄاريو ويو هو، تنهن ڪري اسان انهن ۾ قيامت جي ڏينهن تائين دشمني ۽ بغض پيدا ڪري ڇڏيو آهي، ۽ الله جلد انهن کي انهن جي ڪمن جي خبر ڏيندو جيڪي اهي ڪندا هئا.

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ قَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ كَثِيْرًا مِّمَّا كُنْتُمْ تُخْفُوْنَ مِنَ الْكِتٰبِ وَيَعْفُوْا عَنْ كَثِيْرٍەۗ قَدْ جَاۤءَكُمْ مِّنَ اللّٰهِ نُوْرٌ وَّكِتٰبٌ مُّبِيْنٌۙ

yā ahlal-kitābi qad jā'akum rasūlunā yubayyinu lakum kaṡīram mimmā kuntum tukhfūna minal-kitābi wa ya‘fū ‘an kaṡīr(in), qad jā'akum minallāhi nūruw wa kitābum mubīn(un).

اي اهل ڪتاب! بيشڪ اسان جو رسول توهان وٽ آيو آهي جيڪو توهان کي ڪتاب مان گهڻيون ڳالهيون بيان ڪري ٿو جيڪي توهان لڪايو هو ۽ ڪيتريون ڳالهيون جيڪي ڇڏي ڏنيون آهن. بيشڪ توهان وٽ الله جي طرفان روشني ۽ هڪ واضح ڪتاب آيو آهي.

يَّهْدِيْ بِهِ اللّٰهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهٗ سُبُلَ السَّلٰمِ وَيُخْرِجُهُمْ مِّنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِ بِاِذْنِهٖ وَيَهْدِيْهِمْ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

yahdī bihillāhi manittaba‘a riḍwānahū subulas-salāmi wa yukhrijuhum minaẓ-ẓulumāti ilan-nūri bi'iżnihī wa yahdīhim ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

انهيءَ ڪتاب جي ذريعي ئي الله تعاليٰ انهن ماڻهن کي نجات جي رستي ڏانهن هدايت ڪري ٿو جيڪي سندس مرضي تي هلن ٿا، ۽ (انهيءَ ڪتاب جي ذريعي به) الله تعاليٰ پنهنجي حڪم سان انهيءَ شخص کي مڪمل اونداهين مان ڪڍي روشني ۾ آڻي ٿو ۽ ان کي سڌو رستو ڏيکاري ٿو.

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَۗ قُلْ فَمَنْ يَّمْلِكُ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا اِنْ اَرَادَ اَنْ يُّهْلِكَ الْمَسِيْحَ ابْنَ مَرْيَمَ وَاُمَّهٗ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا ۗوَلِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۗ يَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

laqad kafaral-lażīna qālū innallāha huwal-masīḥubnu maryam(a), qul famay yamliku minallāhi syai'an in arāda ay yuhlikal-masīḥabna maryama wa ummahū wa man fil-arḍi jamī‘ā(n), wa lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍi wa mā bainahumā, yakhluqu mā yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

بيشڪ جيڪي چون ٿا ته بيشڪ الله مسيح پٽ مريم آهي، انهن ڪفر ڪيو. (محمد ﷺ) چئو ته جيڪڏهن الله مسيح پٽ مريم کي، سندس ماءُ کي ۽ زمين تي سڀني (انسانن) کي تباهه ڪرڻ چاهي ته ڪير ان جي مرضي کي روڪي سگهي ٿو؟ ۽ آسمانن ۽ زمين ۽ جيڪي انهن جي وچ ۾ آهي، ان جي بادشاهي الله جي آهي. هو جيڪو چاهي ٿو پيدا ڪري ٿو. ۽ الله هر شيءِ تي غالب آهي.

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ وَالنَّصٰرٰى نَحْنُ اَبْنٰۤؤُا اللّٰهِ وَاَحِبَّاۤؤُهٗ ۗ قُلْ فَلِمَ يُعَذِّبُكُمْ بِذُنُوْبِكُمْ ۗ بَلْ اَنْتُمْ بَشَرٌ مِّمَّنْ خَلَقَۗ يَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَلِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۖوَاِلَيْهِ الْمَصِيْرُ

wa qālatil-yahūdu wan-naṣārā naḥnu abnā'ullāhi wa aḥibbā'uh(ū), qul falima yu‘ażżibukum biżunūbikum, bal antum basyarum mimman khalaq(a), yagfiru limay yasyā'u wa yu‘ażżibu may yasyā'(u), wa lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍi wa mā bainahumā, wa ilaihil-maṣīr(u).

يهودي ۽ عيسائي چون ٿا ته، "اسين الله جا پٽ ۽ سندس پيارا آهيون." چئو ته، "الله توهان کي توهان جي گناهن جي سزا ڇو ڏئي ٿو؟ نه، توهان انهن مان انسان آهيو جن کي هن پيدا ڪيو آهي. هو جنهن کي چاهي ٿو بخشي ٿو ۽ جنهن کي چاهي ٿو سزا ڏئي ٿو. ۽ آسمانن ۽ زمين ۽ جيڪي ڪجهه انهن جي وچ ۾ آهي ان جي بادشاهي الله جي آهي. ۽ سڀ ان ڏانهن موٽايا ويندا."

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ قَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ عَلٰى فَتْرَةٍ مِّنَ الرُّسُلِ اَنْ تَقُوْلُوْا مَا جَاۤءَنَا مِنْۢ بَشِيْرٍ وَّلَا نَذِيْرٍۗ فَقَدْ جَاۤءَكُمْ بَشِيْرٌ وَّنَذِيْرٌ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

yā ahlal-kitābi qad jā'akum rasūlunā yubayyinu lakum ‘alā fatratim minar-rusuli an taqūlū mā jā'anā mim basyīriw wa lā nażīr(in), faqad jā'akum basyīruw wa nażīr(un), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

اي اهل ڪتاب! بيشڪ اسان جو رسول توهان وٽ آيو آهي جيڪو توهان کي (اسان جي قانون جي) وضاحت ڪري ٿو جڏهن رسولن جو (موڪلڻ) بند ٿي ويو هو، انهي ڪري ته توهان نه چئو ته "اسان وٽ ڪو به خوشخبري ڏيندڙ ۽ ڊيڄاريندڙ نه آيو آهي." بيشڪ توهان وٽ هڪ خوشخبري ڏيندڙ ۽ ڊيڄاريندڙ آيو آهي. ۽ الله هر شيءِ تي غالب آهي.

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ جَعَلَ فِيْكُمْ اَنْۢبِيَاۤءَ وَجَعَلَكُمْ مُّلُوْكًاۙ وَّاٰتٰىكُمْ مَّا لَمْ يُؤْتِ اَحَدًا مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ

wa iż qāla mūsā liqaumihī yā qaumiżkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż ja‘ala fīkum ambiyā'a wa ja‘alakum mulūkā(n), wa ātākum mā lam yu'ti aḥadam minal-‘ālamīn(a).

۽ (ياد ڪريو) جڏهن موسيٰ پنهنجي قوم کي چيو ته اي منهنجي قوم! الله جي نعمت کي ياد ڪريو جيڪو توهان تي آهي جڏهن هن توهان ۾ نبي مقرر ڪيا ۽ توهان کي آزاد ڪيو ۽ توهان کي اهو ڏنو جيڪو ڪنهن ٻئي کي نه ڏنو ويو هو.

يٰقَوْمِ ادْخُلُوا الْاَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ الَّتِيْ كَتَبَ اللّٰهُ لَكُمْ وَلَا تَرْتَدُّوْا عَلٰٓى اَدْبَارِكُمْ فَتَنْقَلِبُوْا خٰسِرِيْنَ

yā qaumidkhulul-arḍal-muqaddasatal-latī kataballāhu lakum wa lā tartaddū ‘alā adbārikum fa tanqalibū khāsirīn(a).

اي منهنجي قوم! پاڪ زمين (فلسطين) ۾ داخل ٿيو جيڪا الله توهان لاءِ مقرر ڪئي آهي ۽ (دشمن جي ڊپ کان) پوئتي نه هٽو نه ته نقصان ۾ پئجي ويندا.

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِنَّ فِيْهَا قَوْمًا جَبَّارِيْنَۖ وَاِنَّا لَنْ نَّدْخُلَهَا حَتّٰى يَخْرُجُوْا مِنْهَاۚ فَاِنْ يَّخْرُجُوْا مِنْهَا فَاِنَّا دٰخِلُوْنَ

qālū yā mūsā inna fīhā qauman jabbārīn(a), wa innā lan nadkhulahā ḥattā yakhrujū minhā, fa iy yakhrujū minhā fa innā dākhilūn(a).

انهن چيو ته اي موسيٰ! بيشڪ انهيءَ زمين ۾ تمام گهڻا طاقتور ۽ ظالم ماڻهو آهن، اسين ان ۾ داخل نه ٿينداسين جيستائين اهي اتان نه نڪرن. جيڪڏهن اهي اتان نڪرن ته اسين ضرور داخل ٿينداسين.

قَالَ رَجُلَانِ مِنَ الَّذِيْنَ يَخَافُوْنَ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمَا ادْخُلُوْا عَلَيْهِمُ الْبَابَۚ فَاِذَا دَخَلْتُمُوْهُ فَاِنَّكُمْ غٰلِبُوْنَ ەۙ وَعَلَى اللّٰهِ فَتَوَكَّلُوْٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

qāla rajulāni minal-lażīna yakhāfūna an‘amallāhu ‘alaihimadkhulū ‘alaihimul-bāb(a), fa iżā dakhaltumūhu fa innakum gālibūn(a), wa ‘alallāhi fa tawakkalū in kuntum mu'minīn(a).

ٻن ماڻهن چيو جيڪي پرهيزگار هئا، جن کي الله طرفان نعمت ملي هئي، "انهن تي (ملڪ جي) دروازي کان حملو ڪريو، جيڪڏهن توهان ان ۾ داخل ٿيو ته ضرور ڪامياب ٿيندا. ۽ جيڪڏهن توهان ايمان وارا آهيو ته صرف الله تي ڀروسو ڪريو."

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِنَّا لَنْ نَّدْخُلَهَآ اَبَدًا مَّا دَامُوْا فِيْهَا ۖفَاذْهَبْ اَنْتَ وَرَبُّكَ فَقَاتِلَآ اِنَّا هٰهُنَا قٰعِدُوْنَ

qālū yā mūsā innā lan nadkhulahā abadam mā dāmū fīhā, fażhab anta wa rabbuka fa qātilā innā hāhunā qā‘idūn(a).

انهن چيو ته اي موسيٰ! جيستائين اهي ان ۾ آهن، اسين ڪڏهن به ان ۾ داخل نه ٿينداسون، تنهن ڪري پنهنجي رب سان گڏ وڃو ۽ توهان ٻنهي سان وڙهو. اسان کي هتي رهڻ ڏيو.

قَالَ رَبِّ اِنِّيْ لَآ اَمْلِكُ اِلَّا نَفْسِيْ وَاَخِيْ فَافْرُقْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ الْقَوْمِ الْفٰسِقِيْنَ

qāla rabbi innī lā amliku illā nafsī wa akhī fafruq bainanā wa bainal-qaumil-fāsiqīn(a).

موسيٰ چيو ته اي منهنجا پالڻهار، مان صرف پاڻ ۽ پنهنجي ڀاءُ تي قابض آهيان، تنهن ڪري اسان کي انهن ظالم ماڻهن کان الڳ ڪر.

قَالَ فَاِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ اَرْبَعِيْنَ سَنَةً ۚيَتِيْهُوْنَ فِى الْاَرْضِۗ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

qāla fa innahā muḥarramatun ‘alaihim arba‘īna sanah(tan), yatīhūna fil-arḍ(i), falā ta'sa ‘alal qaumil-fāsiqīn(a).

(الله) فرمايو ته (جيڪڏهن ائين آهي) ته پوءِ (زمين) انهن تي چاليهه سالن تائين حرام آهي، (ان دوران) اهي زمين تي حيران پريشان ٿيندا رهندا. تنهن ڪري (موسيٰ) تون انهن ظالم ماڻهن جي حال تي غم نه ڪر.

۞ وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ ابْنَيْ اٰدَمَ بِالْحَقِّۘ اِذْ قَرَّبَا قُرْبَانًا فَتُقُبِّلَ مِنْ اَحَدِهِمَا وَلَمْ يُتَقَبَّلْ مِنَ الْاٰخَرِۗ قَالَ لَاَقْتُلَنَّكَ ۗ قَالَ اِنَّمَا يَتَقَبَّلُ اللّٰهُ مِنَ الْمُتَّقِيْنَ

watlu ‘alaihim naba'abnai ādama bil-ḥaqqi iż qarrabā qurbānan fa tuqubbila min aḥadihimā wa lam yutaqabbal minal-ākhar(i), qāla la'aqtulannak(a), qāla innamā yataqabbalullāhu minal-muttaqīn(a).

۽ (محمد ﷺ) کي آدم جي ٻن پٽن جو قصو سچ پچ ٻڌاءِ، جڏهن انهن ٻنهي قرباني پيش ڪئي، تڏهن انهن مان هڪ (هابيل) جي (قرباني) قبول ڪئي وئي ۽ ٻئي (قابيل) جي قبول نه ڪئي وئي. هن (قابيل) چيو ته، ”يقيناً، مان توکي ضرور قتل ڪندس!“ هن (هابيل) چيو ته، ”يقيناً، الله رڳو پرهيزگارن کان (خيرات) قبول ڪندو آهي.“

لَىِٕنْۢ بَسَطْتَّ اِلَيَّ يَدَكَ لِتَقْتُلَنِيْ مَآ اَنَا۠ بِبَاسِطٍ يَّدِيَ اِلَيْكَ لِاَقْتُلَكَۚ اِنِّيْٓ اَخَافُ اللّٰهَ رَبَّ الْعٰلَمِيْنَ

la'im basaṭta ilayya yadaka litaqtulanī mā ana bibāsiṭiy yadiya ilaika li'aqtulak(a), innī akhāfullāha rabbal-‘ālamīn(a).

”يقيناً، جيڪڏهن تون (قابيل) مون کي مارڻ لاءِ پنهنجو هٿ مون تي هلائيندين، ته مان توکي مارڻ لاءِ پنهنجو هٿ تو تي نه هلائيندس. مان الله کان ڊڄان ٿو، جيڪو سڀني جهانن جو پالڻهار آهي.“

اِنِّيْٓ اُرِيْدُ اَنْ تَبُوْۤاَ بِاِثْمِيْ وَاِثْمِكَ فَتَكُوْنَ مِنْ اَصْحٰبِ النَّارِۚ وَذٰلِكَ جَزٰۤؤُا الظّٰلِمِيْنَۚ

innī urīdu an tabū'a bi'iṡmī wa iṡmika fa takūna min aṣḥābin-nār(i), wa żālika jazā'uẓ-ẓālimīn(a).

”بيشڪ، مان چاهيان ٿو ته توهان منهنجا گناهه (قتل جا) ۽ پنهنجا گناهه کڻي واپس اچو، پوءِ توهان دوزخ جا رهواسي هوندا؛ ۽ اهو ظالمن جو بدلو آهي.“

فَطَوَّعَتْ لَهٗ نَفْسُهٗ قَتْلَ اَخِيْهِ فَقَتَلَهٗ فَاَصْبَحَ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

fa ṭawwa‘at lahū nafsuhū qatla akhīhi fa qatalahū fa aṣbaḥa minal-khāsirīn(a).

پوءِ (قابيل) کيس پنهنجي ڀاءُ کي مارڻ تي مجبور ڪيو، پوءِ (حقيقت ۾) هن ان کي ماري ڇڏيو، تنهن ڪري هو نقصان وارن مان ٿي ويو.

فَبَعَثَ اللّٰهُ غُرَابًا يَّبْحَثُ فِى الْاَرْضِ لِيُرِيَهٗ كَيْفَ يُوَارِيْ سَوْءَةَ اَخِيْهِ ۗ قَالَ يٰوَيْلَتٰٓى اَعَجَزْتُ اَنْ اَكُوْنَ مِثْلَ هٰذَا الْغُرَابِ فَاُوَارِيَ سَوْءَةَ اَخِيْۚ فَاَصْبَحَ مِنَ النّٰدِمِيْنَ ۛ

fa ba‘aṡallāhu gurābay yabḥaṡu fil-arḍi liyuriyahū kaifa yuwārī sau'ata akhīh(i), qāla yā wailatā a‘ajazta an akūna miṡla hāżal-gurābi fa uwāriya sau'ata akhī, fa aṣbaḥa minan-nādimīn(a).

پوءِ الله هڪ ڪانءُ موڪليو جيڪو زمين کوٽي رهيو هو ته جيئن کيس (قابيل) ڏيکاري ته هو پنهنجي ڀاءُ جي لاش کي ڪيئن دفن ڪري. قابيل چيو، "افسوس! مون تي افسوس آهي! مان هن ڪانءُ وانگر ڇو نه ٿو ڪري سگهان، ته جيئن مان پنهنجي ڀاءُ جي لاش کي دفن ڪري سگهان؟" تنهن ڪري هو انهن مان هڪ هوندو جيڪي افسوس ڪندا.

مِنْ اَجْلِ ذٰلِكَ ۛ كَتَبْنَا عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اَنَّهٗ مَنْ قَتَلَ نَفْسًاۢ بِغَيْرِ نَفْسٍ اَوْ فَسَادٍ فِى الْاَرْضِ فَكَاَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَمَنْ اَحْيَاهَا فَكَاَنَّمَآ اَحْيَا النَّاسَ جَمِيْعًا ۗوَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُنَا بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اِنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ بَعْدَ ذٰلِكَ فِى الْاَرْضِ لَمُسْرِفُوْنَ

min ajli żālik(a), katabnā ‘alā banī isrā'īla annahū man qatala nafsam bigairi nafsin au fasādin fil-arḍi fa ka'annamā qatalan-nāsa jamī‘ā(n), wa man aḥyāhā fa ka'annamā aḥyan-nāsa jamī‘ā(n), wa laqad jā'athum rusulunā bil-bayyināt(i), ṡumma inna kaṡīram minhum ba‘da żālika fil-arḍi lamusrifūn(a).

تنهن ڪري اسان بني اسرائيلن تي اهو حڪم ڏنو ته جيڪو به ڪنهن کي قتل ڪري، ڪنهن ٻئي جي قتل جي بدلي ۾ يا زمين ۾ فساد ڪرڻ جي بدلي ۾ نه، اهو ڄڻ ته سڀني انسانن کي قتل ڪيو. جيڪو به هڪ انسان جي جان بچائي ٿو، اهو ڄڻ ته سڀني انسانن جي جان بچائي ٿو. بيشڪ اسان جو رسول انهن وٽ واضح دليلن سان آيو، پر ان کان پوءِ انهن مان گھڻا زمين ۾ حد کان لنگهي ويا.

اِنَّمَا جَزٰۤؤُا الَّذِيْنَ يُحَارِبُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَيَسْعَوْنَ فِى الْاَرْضِ فَسَادًا اَنْ يُّقَتَّلُوْٓا اَوْ يُصَلَّبُوْٓا اَوْ تُقَطَّعَ اَيْدِيْهِمْ وَاَرْجُلُهُمْ مِّنْ خِلَافٍ اَوْ يُنْفَوْا مِنَ الْاَرْضِۗ ذٰلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِى الدُّنْيَا وَلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

innamā jazā'ul-lażīna yuḥāribūnallāha wa rasūlahū wa yas‘auna fil-arḍi fasādan ay yuqattalū au yuṣallabū au tuqaṭṭa‘a aidīhim wa arjuluhum min khilāfin au yunfau minal-arḍ(i), żālika lahum khizyun fid-dun-yā wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

جيڪي ماڻهو الله ۽ سندس رسول سان وڙهندا آهن ۽ زمين تي فساد مچائيندا آهن، انهن جي سزا صرف اها آهي ته قتل ڪيا وڃن يا صليب تي چاڙهيو وڃي، يا انهن جا هٿ ۽ پير صليب تي ڪٽيا وڃن، يا انهن جي گهرن مان ڪڍيا وڃن، اهو انهن لاءِ دنيا ۾ شرمندگي آهي، ۽ آخرت ۾ انهن لاءِ وڏو عذاب آهي.

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا مِنْ قَبْلِ اَنْ تَقْدِرُوْا عَلَيْهِمْۚ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

illal-lażīna tābū min qabli an taqdirū ‘alaihim, fa‘lamū annallāha gafūrur raḥīm(un).

سواءِ انهن جي جيڪي توبه ڪن ان کان اڳ جو توهان انهن تي قابو پائي وٺو، پوءِ ڄاڻو ته الله بخشڻهار ۽ رحم ڪندڙ آهي.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَابْتَغُوْٓا اِلَيْهِ الْوَسِيْلَةَ وَجَاهِدُوْا فِيْ سَبِيْلِهٖ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wabtagū ilaihil-wasīlata wa jāhidū fī sabīlihī la‘allakum tufliḥūn(a).

اي ايمان وارؤ! الله کان ڊڄو ۽ ان جي ويجهو ٿيڻ لاءِ وسيله (رستو) ڳوليو، ۽ ان جي رستي ۾ ڪوشش ڪريو، ته جيئن توهان ڪامياب ٿيو.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْ اَنَّ لَهُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا وَّمِثْلَهٗ مَعَهٗ لِيَفْتَدُوْا بِهٖ مِنْ عَذَابِ يَوْمِ الْقِيٰمَةِ مَا تُقُبِّلَ مِنْهُمْ ۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīna kafarū lau anna lahum mā fil-arḍi jamī‘aw wa miṡlahū ma‘ahū liyaftadū bihī min ‘ażābi yaumil-qiyāmati mā tuqubbila minhum, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

بيشڪ جن ماڻهن ڪفر ڪيو، جيڪڏهن انهن وٽ زمين تي سڀ ڪجهه هجي ۽ ايتري قدر به (ٻيو) هجي ته جيئن قيامت جي ڏينهن عذاب کان بچي سگهن، تڏهن به انهن کان اهو سڀ (فديو) قبول نه ڪيو ويندو، پر انهن کي دردناڪ عذاب ملندو.

يُرِيْدُوْنَ اَنْ يَّخْرُجُوْا مِنَ النَّارِ وَمَا هُمْ بِخٰرِجِيْنَ مِنْهَا ۖوَلَهُمْ عَذَابٌ مُّقِيْمٌ

yurīdūna ay yakhrujū minan-nāri wa mā hum bikhārijīna minhā, wa lahum ‘ażābun muqīm(un).

اهي دوزخ مان نڪرڻ چاهين ٿا، پر اهي ان مان نڪري نه سگهندا. ۽ انهن کي دائمي سزا ملندي.

وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوْٓا اَيْدِيَهُمَا جَزَاۤءًۢ بِمَا كَسَبَا نَكَالًا مِّنَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

was-sāriqu was-sāriqatu faqṭa‘ū aidiyahumā jazā'am bimā kasabā nakālam minallāh(i), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

۽ جيڪي مرد ۽ عورتون چوري ڪن ٿا، انهن جا هٿ ڪٽيو (اهو انهن جي ڪيل ڪم جي بدلي ۾) ۽ الله جي طرفان سزا طور، ۽ الله غالب ۽ حڪمت وارو آهي.

فَمَنْ تَابَ مِنْۢ بَعْدِ ظُلْمِهٖ وَاَصْلَحَ فَاِنَّ اللّٰهَ يَتُوْبُ عَلَيْهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

faman tāba mim ba‘di ẓulmihī wa aṣlaḥa fa innallāha yatūbu ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

پر جيڪو ماڻهو ڏوهه ڪرڻ کان پوءِ توبه ڪري ۽ پاڻ کي سڌاري ته الله تعاليٰ ان جي توبه قبول ڪندو، بيشڪ الله تعاليٰ بخشڻهار ۽ رحم ڪندڙ آهي.

اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

alam ta‘lam annallāha lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), yu‘ażżibu may yasyā'u wa yagfiru limay yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

ڇا توکي خبر ناهي ته آسمانن ۽ زمين جي بادشاهي الله جي آهي، جنهن کي چاهي عذاب ڪري ٿو ۽ جنهن کي چاهي بخشي ٿو، الله هر شيءِ تي قادر آهي.

۞ يٰٓاَيُّهَا الرَّسُوْلُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِيْنَ يُسَارِعُوْنَ فِى الْكُفْرِ مِنَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِاَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوْبُهُمْ ۛ وَمِنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا ۛ سَمّٰعُوْنَ لِلْكَذِبِ سَمّٰعُوْنَ لِقَوْمٍ اٰخَرِيْنَۙ لَمْ يَأْتُوْكَ ۗ يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ مِنْۢ بَعْدِ مَوَاضِعِهٖۚ يَقُوْلُوْنَ اِنْ اُوْتِيْتُمْ هٰذَا فَخُذُوْهُ وَاِنْ لَّمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوْا ۗوَمَنْ يُّرِدِ اللّٰهُ فِتْنَتَهٗ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا ۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَمْ يُرِدِ اللّٰهُ اَنْ يُّطَهِّرَ قُلُوْبَهُمْ ۗ لَهُمْ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ ۖوَّلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

yā ayyuhar-rasūlu lā yaḥzunkal-lażīna yusāri‘ūna fil-kufri minal-lażīna qālū āmannā bi'afwāhihim wa lam tu'min qulūbuhum - wa minal-lażīna hādū - sammā‘ūna lil-każibi sammā‘ūna liqaumin ākharīna lam ya'tūk(a), yuḥarrifūnal-kalima mim ba‘di mawāḍi‘ih(ī), yaqūlūna in ūtītum hāżā fa khuż­hu wa illam tu'tauhu faḥżarū, wa may yuridillāhu fitnatahū falan tamlika lahū minallāhi syai'ā(n), ulā'ikal-lażīna lam yuridillāhu ay yuṭahhira qulūbahum, lahum fid-dun-yā khizyuw wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

اي رسول (محمد)! غمگين نه ٿيو جو اهي پنهنجي ڪفر ۾ مقابلو ڪري رهيا آهن. يعني اهي (منافق) جيڪي پنهنجي واتن سان چون ٿا ته "اسان ايمان آندو آهي"، جيتوڻيڪ انهن جا دل اڃا تائين ايمان نه ٿا آڻين، ۽ اهي يهودي به جيڪي واقعي (خبرون) ڪوڙ ٻڌڻ پسند ڪن ٿا ۽ واقعي ٻين ماڻهن جي (ڳالهين) ٻڌڻ پسند ڪن ٿا جيڪي توهان وٽ ڪڏهن به نه آيا آهن. انهن لفظن (تورات) کي انهن جي حقيقي معنيٰ کان بدلائي ڇڏيو. انهن چيو ته "جيڪڏهن هي اهو آهي جيڪو توهان کي ڏنو ويو آهي (جيڪو تبديل ڪيو ويو آهي) ته ان کي قبول ڪريو، ۽ جيڪڏهن توهان کي ڪجهه ڏنو وڃي جيڪو هي ناهي، ته پوءِ خبردار رهو." جنهن کي الله چاهي ٿو ته ان کي گمراهه ڪري، توهان الله جي ڪنهن به شيءِ کان انڪار نه ڪري سگهندا (ان جي مدد ڪرڻ لاءِ) ذري به. اهي اهڙا ماڻهو آهن جن جي الله هاڻي انهن جي دلين کي پاڪ ڪرڻ نٿو چاهي. هن دنيا ۾ اهي ذليل ڪيا ويندا ۽ آخرت ۾ انهن کي وڏو عذاب ملندو.

سَمّٰعُوْنَ لِلْكَذِبِ اَكّٰلُوْنَ لِلسُّحْتِۗ فَاِنْ جَاۤءُوْكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ اَوْ اَعْرِضْ عَنْهُمْ ۚوَاِنْ تُعْرِضْ عَنْهُمْ فَلَنْ يَّضُرُّوْكَ شَيْـًٔا ۗ وَاِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِيْنَ

sammā‘ūna lil-każibi akkālūna lis-suḥt(i), fa in jā'ūka faḥkum bainahum au a‘riḍ ‘anhum, wa in tu‘riḍ ‘anhum falay yaḍurrūka syai'ā(n), wa in ḥakamta faḥkum bainahum bil-qisṭ(i), innallāha yuḥibbul-muqsiṭīn(a).

اهي واقعي ڪوڙيون خبرون ٻڌڻ پسند ڪن ٿا، اهي گهڻو حرام (کاڌو) کائيندا آهن. جيڪڏهن اهي (يهودي) توهان وٽ (محمد ﷺ کان فيصلو گهرڻ لاءِ) اچن ته پوءِ انهن جي وچ ۾ فيصلو ڪريو يا انهن کان منهن موڙيو، ۽ جيڪڏهن توهان انهن کان منهن موڙيو ته اهي توهان کي ٿورو به نقصان نه پهچائيندا. پر جيڪڏهن توهان (انهن جي معاملي جو) فيصلو ڪيو ته پوءِ انصاف سان فيصلو ڪريو. بيشڪ الله انصاف ڪندڙن کي پسند ڪري ٿو.

وَكَيْفَ يُحَكِّمُوْنَكَ وَعِنْدَهُمُ التَّوْرٰىةُ فِيْهَا حُكْمُ اللّٰهِ ثُمَّ يَتَوَلَّوْنَ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ ۗوَمَآ اُولٰۤىِٕكَ بِالْمُؤْمِنِيْنَ ࣖ

wa kaifa yuḥakkimūnaka wa ‘indahumut-taurātu fīhā ḥukmullāhi ṡumma yatawallauna mim ba‘di żālik(a), wa mā ulā'ika bil-mu'minīn(a).

۽ اهي توکي ڪيئن حُڪم ڪندڙ بڻائيندا جڏهن ته انهن وٽ تورات آهي جنهن ۾ الله جو قانون آهي ۽ پوءِ اهي ان کان پوءِ ڦري وڃن ٿا، بيشڪ اهي ايمان وارا نه آهن.

اِنَّآ اَنْزَلْنَا التَّوْرٰىةَ فِيْهَا هُدًى وَّنُوْرٌۚ يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّوْنَ الَّذِيْنَ اَسْلَمُوْا لِلَّذِيْنَ هَادُوْا وَالرَّبّٰنِيُّوْنَ وَالْاَحْبَارُ بِمَا اسْتُحْفِظُوْا مِنْ كِتٰبِ اللّٰهِ وَكَانُوْا عَلَيْهِ شُهَدَاۤءَۚ فَلَا تَخْشَوُا النَّاسَ وَاخْشَوْنِ وَلَا تَشْتَرُوْا بِاٰيٰتِيْ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۗوَمَنْ لَّمْ يَحْكُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْكٰفِرُوْنَ

innā anzalnat-taurāta fīhā hudaw wa nūr(un), yaḥkumu bihan-nabiyyūnal-lażīna aslamū lil-lażīna hādū war-rabbāniyyūna wal-aḥbāru bimastuḥfiẓū min kitābillāhi wa kānū ‘alaihi syuhadā'(a), falā takhsyawun-nāsa wakhsyauni wa lā tasytarū bi'āyātī ṡamanan qalīlā(n), wa mal lam yaḥkum bimā anzalallāhu fa ulā'ika humul-kāfirūn(a).

بيشڪ اسان توريت جو ڪتاب نازل ڪيو، جنهن ۾ هدايت ۽ روشني آهي. هن ڪتاب سان، نبي جيڪي الله جي تابع هئا، يهودين جي معاملن ۾ فيصلا ڪندا هئا، جيئن انهن جا عالم ۽ پادري، ڇاڪاڻ ته انهن کي الله جي ڪتابن کي رکڻ جو حڪم ڏنو ويو هو ۽ اهي انهن تي شاهد هئا. تنهن ڪري ماڻهن کان نه ڊڄو، (پر) مون کان ڊڄو. ۽ منهنجي آيتن کي سستي قيمت تي نه وڪڻو. جيڪو به الله جي نازل ڪيل فيصلي سان فيصلو نه ڪندو، اهي ڪافر آهن.

وَكَتَبْنَا عَلَيْهِمْ فِيْهَآ اَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَالْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَالْاَنْفَ بِالْاَنْفِ وَالْاُذُنَ بِالْاُذُنِ وَالسِّنَّ بِالسِّنِّۙ وَالْجُرُوْحَ قِصَاصٌۗ فَمَنْ تَصَدَّقَ بِهٖ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَّهٗ ۗوَمَنْ لَّمْ يَحْكُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

wa katabnā ‘alaihim fīhā annan-nafsa bin-nafsi wal-‘aina bil-‘aini wal-anfa bil-anfi wal-użuna bil-użuni was-sinna bis-sinni wal-jurūḥa qiṣāṣ(un), faman taṣaddaqa bihī fa huwa kaffāratul lah(ū), wa mal lam yaḥkum bimā anzalallāhu fa ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

اسان انهن لاءِ ان (تورات) ۾ قائم ڪيو آهي ته جان جي بدلي جان، اک جي بدلي اک، نڪ جي بدلي نڪ، ڪن جي بدلي ڪن، ڏند جي بدلي ڏند، ۽ زخمن جو به قصاص آهي (ساڳيو جواب). جيڪو به (قصاص جو حق) ڇڏي ڏئي ٿو، اهو ان جي گناهن جو ڪفارو آهي. جيڪو به الله جي نازل ڪيل فيصلي مطابق فيصلو نه ڪندو، اهي ئي ظالم آهن.

وَقَفَّيْنَا عَلٰٓى اٰثَارِهِمْ بِعِيْسَى ابْنِ مَرْيَمَ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرٰىةِ ۖوَاٰتَيْنٰهُ الْاِنْجِيْلَ فِيْهِ هُدًى وَّنُوْرٌۙ وَّمُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرٰىةِ وَهُدًى وَّمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَۗ

wa qaffainā ‘alā āṡārihim bi‘īsabni maryama muṣaddiqal limā baina yadaihi minat-taurāh(ti), wa ātaināhul-injīla fīhi hudaw wa nūr(un), wa muṣaddiqal limā baina yadaihi minat-taurāti wa hudaw wa mau‘iẓatal lil-muttaqīn(a).

۽ اسان انهن جي نقش قدم تي هليا، مريم جي پٽ عيسيٰ کي موڪليو، جيڪو سندس اڳيان تورات جي تصديق ڪندڙ هو، ۽ اسان مٿس انجيل نازل ڪيو، جنهن ۾ هدايت ۽ روشني هئي، جيڪو سندس اڳيان تورات جي تصديق ڪندڙ هو، ۽ پرهيزگارن لاءِ هدايت ۽ نصيحت هئي.

وَلْيَحْكُمْ اَهْلُ الْاِنْجِيْلِ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فِيْهِۗ وَمَنْ لَّمْ يَحْكُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

walyaḥkum ahlul-injīli bimā anzalallāhu fīh(i), wa mal lam yaḥkum bimā anzalallāhu fa ulā'ika humul-fasiqūn(a).

۽ انجيل جي پوئلڳن کي الله جي نازل ڪيل حڪمن مطابق فيصلو ڪرڻ گهرجي. جيڪو به الله جي نازل ڪيل حڪمن مطابق فيصلو نه ڪندو، اهي ئي ظالم آهن.

وَاَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتٰبِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَهُمْ عَمَّا جَاۤءَكَ مِنَ الْحَقِّۗ لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَّمِنْهَاجًا ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَجَعَلَكُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةً وَّلٰكِنْ لِّيَبْلُوَكُمْ فِيْ مَآ اٰتٰىكُمْ فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرٰتِۗ اِلَى اللّٰهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيْعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَۙ

wa anzalnā ilaikal-kitāba bil-ḥaqqi muṣaddiqal limā baina yadaihi minal-kitābi wa muhaiminan ‘alaihi faḥkum bainahum bimā anzalallāhu wa lā tattabi‘ ahwā'ahum ‘ammā jā'aka minal-ḥaqq(i), likullin ja‘alnā minkum syir‘ataw wa minhājā(n), wa lau syā'allāhu laja‘alakum ummataw wāḥidataw wa lākil liyabluwakum fī mā ātākum fastabiqul-khairāt(i), ilallāhi marji‘ukum jamī‘an fa yunabbi'ukum bimā kuntum fīhi takhtalifūn(a).

۽ اسان توهان تي ڪتاب (قرآن) نازل ڪيو آهي جيڪو سچائي سان گڏ آهي، جيڪو اڳ ۾ نازل ٿيل ڪتابن جي تصديق ڪري ٿو ۽ انهن جي حفاظت ڪري ٿو، تنهن ڪري انهن جا فيصلا الله جي نازل ڪيل ڪتابن مطابق ڪريو ۽ جيڪو توهان وٽ آيو آهي ان کي ڇڏي انهن جي خواهشن جي پيروي نه ڪريو. اسان توهان مان هر هڪ قوم لاءِ اصول ۽ هڪ صاف رستو ڏيون ٿا. جيڪڏهن الله چاهي ها ته توهان کي هڪ امت بڻائي ها، پر الله چاهي ٿو ته توهان کي انهن نعمتن ۾ آزمائي جيڪي هن توهان کي ڏنيون آهن، تنهن ڪري نيڪ ڪمن ۾ مقابلو ڪريو. توهان سڀني کي صرف الله ڏانهن موٽڻو آهي، پوءِ هو توهان کي انهن شين کي ٻڌائيندو جيڪي توهان اڳ ۾ تڪرار ڪندا هئا.

وَاَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَهُمْ وَاحْذَرْهُمْ اَنْ يَّفْتِنُوْكَ عَنْۢ بَعْضِ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ اِلَيْكَۗ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمْ اَنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّصِيْبَهُمْ بِبَعْضِ ذُنُوْبِهِمْ ۗوَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ لَفٰسِقُوْنَ

wa aniḥkum bainahum bimā anzalallāhu wa lā tattabi‘ ahwā'ahum waḥżarūhum ay yaftinūka ‘am ba‘ḍi mā anzalallāhu ilaik(a), fa in tawallau fa‘lam annamā yurīdullāhu ay yuṣībahum biba‘ḍi żunūbihim, wa inna kaṡīram minan-nāsi lafāsiqūn(a).

۽ انهن جي وچ ۾ الله جي نازل ڪيل قانون مطابق فيصلو ڪريو، ۽ انهن جي خواهشن جي پيروي نه ڪريو. ۽ انهن کان هوشيار رهو، متان اهي توهان کي الله جي نازل ڪيل قانون جي ڪنهن حصي ۾ دوکو ڏين. جيڪڏهن اهي (الله جي نازل ڪيل قانون کان) منهن موڙين ته پوءِ ڄاڻو ته الله انهن جي ڪجهه گناهن جي ڪري انهن تي مصيبت آڻڻ جو ارادو رکي ٿو. ۽ بيشڪ گهڻا ماڻهو ظالم آهن.

اَفَحُكْمَ الْجَاهِلِيَّةِ يَبْغُوْنَۗ وَمَنْ اَحْسَنُ مِنَ اللّٰهِ حُكْمًا لِّقَوْمٍ يُّوْقِنُوْنَ ࣖ

afaḥukmul-jāhiliyyati yabgūn(a), wa man aḥsanu minallāhi ḥukmal liqaumiy yūqinūn(a).

اهي ڪهڙي جاهليت جي شريعت چاهين ٿا؟ ڪنهن جو (قانون) الله جي (قانون) کان بهتر آهي انهن لاءِ جيڪي (پنهنجي دين) تي ايمان رکن ٿا؟

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الْيَهُوْدَ وَالنَّصٰرٰٓى اَوْلِيَاۤءَ ۘ بَعْضُهُمْ اَوْلِيَاۤءُ بَعْضٍۗ وَمَنْ يَّتَوَلَّهُمْ مِّنْكُمْ فَاِنَّهٗ مِنْهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-yahūda wan-naṣārā auliyā'(a), ba‘ḍuhum auliyā'u ba‘ḍ(in), wa may yatawallahum minkum fa innahū minhum, innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

اي ايمان وارؤ! يهودين ۽ عيسائين کي پنهنجا وفادار دوست نه بڻايو، اهي هڪ ٻئي جي حفاظت ڪن ٿا. جيڪو به توهان مان انهن کي وفادار دوست بڻائيندو، اهو يقيناً انهن مان آهي. بيشڪ الله ظالمن کي هدايت نٿو ڪري.

فَتَرَى الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ يُّسَارِعُوْنَ فِيْهِمْ يَقُوْلُوْنَ نَخْشٰٓى اَنْ تُصِيْبَنَا دَاۤىِٕرَةٌ ۗفَعَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّأْتِيَ بِالْفَتْحِ اَوْ اَمْرٍ مِّنْ عِنْدِهٖ فَيُصْبِحُوْا عَلٰى مَآ اَسَرُّوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ نٰدِمِيْنَۗ

fa taral-lażīna fī qulūbihim maraḍuy yusāri‘ūna fīhim yaqūlūna nakhsyā an tuṣībanā dā'irah(tun), fa ‘asallāhu ay ya'tiya bil-fatḥi au amrim min ‘indihī fa yuṣbiḥū ‘alā mā asarrū fī anfusihim nādimīn(a).

پوءِ توهان ڏسندا ته جن جي دلين ۾ بيماري آهي اهي انهن (يهودين ۽ عيسائين) ڏانهن ڊوڙندا ۽ چوندا ته اسان کي ڊپ آهي ته اسان تي ڪا مصيبت اچي وڃي. اميد آهي ته الله فتح (پنهنجي رسول لاءِ) آڻيندو يا پنهنجي طرفان ڪو فيصلو آڻيندو، پوءِ اهي پنهنجي دل ۾ لڪايل ڪم تي پشيمان ٿيندا.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَهٰٓؤُلَاۤءِ الَّذِيْنَ اَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْۙ اِنَّهُمْ لَمَعَكُمْۗ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فَاَصْبَحُوْا خٰسِرِيْنَ

wa yaqūlul-lażīna āmanū ahā'ulā'il-lażīna aqsamū billāhi jahda aimānihim, innahum lama‘akum, ḥabiṭat a‘māluhum fa aṣbaḥū khāsirīn(a).

۽ ايمان وارا چوندا ته ڇا هي اهو ماڻهو آهي جيڪو الله جي نالي تي قسم کڻي ٿو ته اهي سچا توهان سان گڏ آهن؟ انهن جا سڀ عمل ضايع ٿي ويا، تنهن ڪري اهي نقصان ۾ پئجي ويا.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَنْ يَّرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِيْنِهٖ فَسَوْفَ يَأْتِى اللّٰهُ بِقَوْمٍ يُّحِبُّهُمْ وَيُحِبُّوْنَهٗٓ ۙاَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ اَعِزَّةٍ عَلَى الْكٰفِرِيْنَۖ يُجَاهِدُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا يَخَافُوْنَ لَوْمَةَ لَاۤىِٕمٍ ۗذٰلِكَ فَضْلُ اللّٰهِ يُؤْتِيْهِ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū may yartadda minkum ‘an dīnihī fa saufa ya'tillāhu biqaumiy yuḥibbuhum wa yuḥibbūnah(ū), ażillatin ‘alal-mu'minīna a‘izzatin ‘alal-kāfirīn(a), yujāhidūna fī sabīlillāhi wa lā yakhāfūna laumata lā'im(in), żālika faḍlullāhi yu'tīhi may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

اي ايمان وارؤ! اوھان مان جيڪو به پنھنجي دين کان مُنھن موڙيندو، پوءِ الله اھڙا ماڻھو آڻيندو جيڪي انھن سان پيار ڪندا ۽ اھي کيس پيار ڪندا، ۽ ايمان وارن سان نرم ھوندا پر ڪافرن سان سخت، جيڪي الله جي واٽ ۾ جھاد ڪندا آھن، ۽ جيڪي تنقيد ڪرڻ پسند ڪندا آھن تن جي ملامت کان نه ڊڄندا آھن. اھو الله جو ڏات آھي جيڪو جنھن کي گھرندو آھي تنھن کي ڏيندو آھي. ۽ الله (پنھنجي) ڪشادگيءَ وارو ۽ ڄاڻندڙ آھي.

اِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوا الَّذِيْنَ يُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَهُمْ رٰكِعُوْنَ

innamā waliyyukumullāhu wa rasūluhū wal-lażīna āmanul-lażīna yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa yu'tūnaz-zakāta wa hum rāki‘ūn(a).

بيشڪ، توهان جو مددگار صرف الله، سندس رسول ۽ اهي ايمان وارا آهن جيڪي نماز قائم ڪن ٿا ۽ زڪوات ڏين ٿا ۽ (الله جي اڳيان) فرمانبردار آهن.

وَمَنْ يَّتَوَلَّ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَاِنَّ حِزْبَ اللّٰهِ هُمُ الْغٰلِبُوْنَ ࣖ

wa may yatawallallāha wa rasūlahū wal-lażīna āmanū fa inna ḥizballāhi humul-gālibūn(a).

۽ جيڪو به الله، سندس رسول ۽ ايمان وارن کي پنهنجو مددگار بڻائي ٿو، ته پوءِ بيشڪ الله جا پيروڪار (دين) ڪامياب ٿين ٿا.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَكُمْ هُزُوًا وَّلَعِبًا مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَالْكُفَّارَ اَوْلِيَاۤءَۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-lażīnattakhażū dīnakum huzuwaw wa la‘ibam minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wal-kuffāra auliyā'(a), wattaqullāha in kuntum mu'minīn(a).

اي ايمان وارؤ! پنھنجا اڳواڻ انھن ماڻھن کي نه بڻايو جيڪي اوھان جي دين کي مذاق ۽ راند جو نشانو بڻائين ٿا، (خاص طور تي) انھن مان جن کي اوھان کان اڳ ڪتاب ڏنو ويو آھي ۽ ڪافرن (مشرڪن) کي، ۽ جيڪڏھن اوھين مؤمن آھيو ته الله کان ڊڄو.

وَاِذَا نَادَيْتُمْ اِلَى الصَّلٰوةِ اتَّخَذُوْهَا هُزُوًا وَّلَعِبًا ۗذٰلِكَ بِاَ نَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْقِلُوْنَ

wa iżā nādaitum ilaṣ-ṣalātittakhażūhā huzuwaw wa la‘ibā(n), żālika bi'annahum qaumul lā ya‘qilūn(a).

۽ جيڪڏهن توهان (انهن کي) نماز لاءِ سڏيو ٿا ته اهي ان کي مذاق ۽ راند بڻائين ٿا، اهو هن ڪري آهي جو اهي اهڙا ماڻهو آهن جيڪي سمجهندا نه آهن.

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ هَلْ تَنْقِمُوْنَ مِنَّآ اِلَّآ اَنْ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلُۙ وَاَنَّ اَكْثَرَكُمْ فٰسِقُوْنَ

qul yā ahlal-kitābi hal tanqimūna minnā illā an āmannā billāhi wa mā unzila ilainā wa mā unzila min qabl(u), wa anna akṡarakum fāsiqūn(a).

چؤ ته اي ڪتاب وارؤ! ڇا اوھين اسان کي رڳو ھن ڪري ظالم سمجھو ٿا ته اسان الله تي ۽ جيڪو اسان ڏانھن لاٿو ويو آھي ۽ جيڪو اڳ لاٿو ويو آھي ان تي ايمان آندو آھي؟ بيشڪ اوھان مان گھڻا فاسق آھن.

قُلْ هَلْ اُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِّنْ ذٰلِكَ مَثُوْبَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗمَنْ لَّعَنَهُ اللّٰهُ وَغَضِبَ عَلَيْهِ وَجَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَالْخَنَازِيْرَ وَعَبَدَ الطَّاغُوْتَۗ اُولٰۤىِٕكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضَلُّ عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ

qul hal unabbi'ukum bisyarrim min żālika maṡūbatan ‘indallāh(i), mal la‘anahullāhu wa gaḍiba ‘alaihi wa ja‘ala minhumul-qiradata wal-khanāzīra wa ‘abadaṭ-ṭāgūt(a), ulā'ika syarrum makānaw wa aḍallu ‘an sawā'is-sabīl(i).

(محمد ﷺ) چئو ته ڇا مان توهان کي اهڙن ماڻهن بابت ٻڌايان جن جو عذاب الله جي نظر ۾ (بدڪارن) کان به بدتر آهي؟ يعني اهي ماڻهو جيڪي الله جي لعنت ڪيل ۽ غضب هيٺ آهن، انهن مان اهڙا به آهن جيڪي بندر ۽ سوئر ٺاهيا ويا آهن ۽ (جيڪي) طاغوت جي پوڄا ڪن ٿا. اهي بدترين جاءِ تي آهن ۽ سڌي رستي کان وڌيڪ گمراه آهن.

وَاِذَا جَاۤءُوْكُمْ قَالُوْٓا اٰمَنَّا وَقَدْ دَّخَلُوْا بِالْكُفْرِ وَهُمْ قَدْ خَرَجُوْا بِهٖ ۗوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا كَانُوْا يَكْتُمُوْنَ

wa iżā jā'ūkum qālū āmannā wa qad dakhalū bil-kufri wa hum qad kharajū bih(ī), wallāhu a‘lamu bimā kānū yaktumūn(a).

۽ جڏهن اهي (يهودي يا منافق) توهان وٽ اچن ٿا ته چون ٿا ته اسان ايمان آندو آهي، جيتوڻيڪ اهي توهان وٽ ڪفر سان آيا هئا ۽ انهن وانگر هليا ويا، ۽ الله انهن جي لڪائڻ کي چڱي طرح ڄاڻي ٿو.

وَتَرٰى كَثِيْرًا مِّنْهُمْ يُسَارِعُوْنَ فِى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاَكْلِهِمُ السُّحْتَۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa tarā kaṡīram minhum yusāri‘ūna fil-iṡmi wal-‘udwāni wa aklihimus-suḥt(a), labi'sa mā kānū ya‘malūn(a).

۽ توهان انهن (يهودين) مان گھڻن کي ڏسندا ته گناهه، ظلم ۽ حرام کائڻ ۾ هڪ ٻئي سان مقابلو ڪندا، بيشڪ اهي جيڪو ڪن ٿا اهو تمام بڇڙو آهي.

لَوْلَا يَنْهٰىهُمُ الرَّبّٰنِيُّوْنَ وَالْاَحْبَارُ عَنْ قَوْلِهِمُ الْاِثْمَ وَاَكْلِهِمُ السُّحْتَۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ

lau lā yanhāhumur-rabbāniyyūna wal-aḥbāru ‘an qaulihimul-iṡma wa aklihimus-suḥt(a), labi'sa mā kānū yaṣna‘ūn(a).

انهن جا عالم ۽ پادري انهن کي ڪوڙا لفظ ڳالهائڻ ۽ حرام شيون کائڻ کان ڇو نٿا منع ڪن؟ اهو واقعي، تمام خراب آهي جيڪو انهن ڪيو.

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ يَدُ اللّٰهِ مَغْلُوْلَةٌ ۗغُلَّتْ اَيْدِيْهِمْ وَلُعِنُوْا بِمَا قَالُوْا ۘ بَلْ يَدٰهُ مَبْسُوْطَتٰنِۙ يُنْفِقُ كَيْفَ يَشَاۤءُۗ وَلَيَزِيْدَنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ مَّآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ طُغْيَانًا وَّكُفْرًاۗ وَاَلْقَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِۗ كُلَّمَآ اَوْقَدُوْا نَارًا لِّلْحَرْبِ اَطْفَاَهَا اللّٰهُ ۙوَيَسْعَوْنَ فِى الْاَرْضِ فَسَادًاۗ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْمُفْسِدِيْنَ

wa qālatil-yahūdu yadullāhi maglūlah(tun), gullat aidīhim wa lu‘inū bimā qālū, bal yadāhu mabsūṭatān(i), yunfiqu kaifa yasyā'(u), wa layazīdanna kaṡīram minhum mā unzila ilaika mir rabbika ṭugyānaw wa kufrā(n), wa alqainā bainahumul-‘adāwata wal-bagḍā'a ilā yaumil-qiyāmah(ti), kullamā auqadū nāral lil-ḥarbi aṭfa'ahallāh(u), wa yas‘auna fil-arḍi fasādā(n), wallāhu lā yuḥibbul-mufsidīn(a).

۽ يهودين چيو ته، "الله جا هٿ بند ٿيل آهن." حقيقت ۾، اهي اهي آهن جيڪي زنجيرن ۾ جڪڙيل آهن ۽ اهي اهي آهن جن تي لعنت ڪئي وئي آهي انهن جي چوڻ جي ڪري، جيتوڻيڪ الله جا ٻئي هٿ کليل آهن. هو جيئن چاهي ٿو روزي ڏئي ٿو. ۽ (قرآن) جيڪو توهان تي توهان جي رب کان نازل ڪيو ويو آهي اهو ضرور انهن مان گھڻن جي نافرماني ۽ ڪفر کي وڌائيندو. ۽ اسان انهن جي وچ ۾ قيامت جي ڏينهن تائين دشمني ۽ نفرت پيدا ڪئي. جڏهن به انهن جنگ جي باهه ٻاري، الله ان کي وسائي ڇڏيو. ۽ اهي زمين تي تباهي ڪرڻ جي ڪوشش ڪندا آهن. ۽ الله انهن کي پسند نٿو ڪري جيڪي نقصان پهچائين ٿا.

وَلَوْ اَنَّ اَهْلَ الْكِتٰبِ اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَكَفَّرْنَا عَنْهُمْ سَيِّاٰتِهِمْ وَلَاَدْخَلْنٰهُمْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ

wa lau anna ahlal-kitābi āmanū wattaqau lakaffarnā ‘anhum sayyi'ātihim wa la'adkhalnāhum jannātin-na‘īm(i).

۽ جيڪڏهن اهل ڪتاب ايمان آڻين ها ۽ پرهيزگار ٿين ها ته اسان انهن جون غلطيون ميٽيون ها ۽ انهن کي نعمتن سان ڀريل جنتن ۾ داخل ڪريون ها.

وَلَوْ اَنَّهُمْ اَقَامُوا التَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِمْ مِّنْ رَّبِّهِمْ لَاَكَلُوْا مِنْ فَوْقِهِمْ وَمِنْ تَحْتِ اَرْجُلِهِمْۗ مِنْهُمْ اُمَّةٌ مُّقْتَصِدَةٌ ۗ وَكَثِيْرٌ مِّنْهُمْ سَاۤءَ مَا يَعْمَلُوْنَ ࣖ

wa lau annahum aqāmut-taurāta wal-injīla wa mā unzila ilaihim mir rabbihim la'akalū min fauqihim wa min taḥti arjulihim, minhum ummatum muqtaṣidah(tun), wa kaṡīrum minhum sā'a mā ya‘malūn(a).

۽ جيڪڏهن اهي سچ پچ تورات، انجيل ۽ (قرآن) جي (قانونن) تي عمل ڪن ها جيڪي انهن جي رب طرفان انهن ڏانهن نازل ڪيا ويا هئا، ته ضرور انهن کي پنهنجي مٿان ۽ پنهنجي پيرن هيٺان کاڌو ملندو. انهن ۾ ايماندار ۽ فرمانبردار ماڻهن جو هڪ گروهه هو. ۽ انهن مان گهڻا پنهنجي ڪم ۾ تمام خراب آهن.

۞ يٰٓاَيُّهَا الرَّسُوْلُ بَلِّغْ مَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ ۗوَاِنْ لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسٰلَتَهٗ ۗوَاللّٰهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

yā ayyuhar-rasūlu ballig mā unzila ilaika mir rabbik(a), wa illam taf‘al famā ballagta risālatah(ū), wallāhu ya‘ṣimuka minan-nās(i), innallāha lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

اي رسول! جيڪو توهان جي رب توهان ڏانهن وحي ڪيو آهي اهو پهچايو. جيڪڏهن توهان اهو نه ڪيو (جيڪو توهان کي حڪم ڏنو ويو هو) ته ان جو مطلب آهي ته توهان سندس پيغام نه پهچائي رهيا آهيو. ۽ الله توهان کي انسانن (نقصان) کان بچائي ٿو. بيشڪ الله ڪافرن کي هدايت نٿو ڪري.

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لَسْتُمْ عَلٰى شَيْءٍ حَتّٰى تُقِيْمُوا التَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗوَلَيَزِيْدَنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ مَّآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ طُغْيَانًا وَّكُفْرًاۚ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ

qul yā ahlal-kitābi lastum ‘alā syai'in ḥattā tuqīmut-taurāta wal-injīla wa mā unzila ilaikum mir rabbikum, wa layazīdanna kaṡīram minhum mā unzila ilaika mir rabbika ṭugyānaw wa kufrā(n), falā ta'sa ‘alal-qaumil-kāfirīn(a).

(محمد ﷺ) چئو ته اي اهل ڪتاب! توهان کي ڪا به شيءِ مؤمن نه سمجهيو ويندو جيستائين توهان تورات، انجيل ۽ (قرآن) جي تعليمات کي قائم نه ڪريو جيڪي توهان جي رب توهان تي نازل ڪيون آهن. ۽ جيڪو توهان جي رب توهان تي نازل ڪيو آهي اهو ضرور انهن مان گهڻن کي وڌيڪ نافرمان ۽ وڌيڪ نافرمان بڻائيندو، تنهن ڪري ڪافرن کان مايوس نه ٿيو.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَادُوْا وَالصَّابِـُٔوْنَ وَالنَّصٰرٰى مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hādū waṣ-ṣābi'ūna wan-naṣārā man āmana billāhi wal-yaumil-ākhiri wa ‘amila ṣāliḥan falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

بيشڪ، جيڪي ايمان وارا آهن، جيڪي يهودي آهن، صابي آهن ۽ عيسائي آهن، جيڪو به الله ۽ آخرت جي ڏينهن تي ايمان آڻيندو ۽ نيڪ ڪم ڪندو، انهن لاءِ ڪو به خوف ناهي ۽ نه ئي اهي غمگين ٿيندا.

لَقَدْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ وَاَرْسَلْنَآ اِلَيْهِمْ رُسُلًا ۗ كُلَّمَا جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌۢ بِمَا لَا تَهْوٰٓى اَنْفُسُهُمْۙ فَرِيْقًا كَذَّبُوْا وَفَرِيْقًا يَّقْتُلُوْنَ

laqad akhażnā mīṡāqa banī isrā'īla wa arsalnā ilaihim rusulā(n), kullamā jā'ahum rasūlum bimā lā tahwā anfusuhum, farīqan każżabū wa farīqay yaqtulūn(a).

بيشڪ اسان بني اسرائيل کان عهد ورتو هو ۽ اسان انهن ڏانهن رسول موڪليا هئا، پر هر رسول انهن وٽ اهڙي شيءِ آندي جيڪا انهن جي خواهش مطابق نه هئي، (پوءِ) ڪجهه (رسولن) کي انهن ڪوڙو چيو ۽ ڪجهه کي قتل ڪيو.

وَحَسِبُوْٓا اَلَّا تَكُوْنَ فِتْنَةٌ فَعَمُوْا وَصَمُّوْا ثُمَّ تَابَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ ثُمَّ عَمُوْا وَصَمُّوْا كَثِيْرٌ مِّنْهُمْۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِمَا يَعْمَلُوْنَ

wa ḥasibū allā takūna fitnatun fa ‘amū wa ṣammū ṡumma tāballāhu ‘alaihim ṡumma ‘amū wa ṣammū kaṡīrum minhum, wallāhu baṣīrum bimā ya‘malūn(a).

۽ انهن سمجهيو ته (پيغمبرن کي قتل ڪرڻ سان) انهن تي ڪا به مصيبت نه ايندي، تنهن ڪري اهي انڌا ۽ ٻوڙا ٿي ويا، پوءِ الله انهن جي توبه قبول ڪئي، ۽ انهن مان گهڻا انڌا ۽ ٻوڙا ٿي ويا، ۽ الله انهن جي ڪمن کي ڏسندڙ آهي.

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَ ۗوَقَالَ الْمَسِيْحُ يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اعْبُدُوا اللّٰهَ رَبِّيْ وَرَبَّكُمْ ۗاِنَّهٗ مَنْ يُّشْرِكْ بِاللّٰهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللّٰهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوٰىهُ النَّارُ ۗوَمَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ اَنْصَارٍ

laqad kafaral-lażīna qālū innallāha huwal-masīḥubnu maryam(a), wa qālal-masīḥu yā banī isrā'īla‘budullāha rabbī wa rabbakum, innahū may yusyrik billāhi faqad ḥarramallāhu ‘alaihil-jannata wa ma'wāhun nār(u), wa mā liẓ-ẓālimīna min anṣār(in).

بيشڪ، جيڪي چون ٿا ته بيشڪ الله مسيح پٽ مريم آهي، انهن ڪفر ڪيو. جيتوڻيڪ مسيح پاڻ چيو هو ته، اي بني اسرائيلو! الله جي عبادت ڪريو جيڪو منهنجو ۽ توهان جو پالڻهار آهي. بيشڪ جيڪو به الله سان (ڪنهن کي) شريڪ ڪندو، بيشڪ الله ان تي جنت حرام ڪري ڇڏي آهي، ۽ ان جي جاءِ جهنم آهي. ۽ ظالم ماڻهن لاءِ ڪو به مددگار ناهي.

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ ثَالِثُ ثَلٰثَةٍ ۘ وَمَا مِنْ اِلٰهٍ اِلَّآ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ ۗوَاِنْ لَّمْ يَنْتَهُوْا عَمَّا يَقُوْلُوْنَ لَيَمَسَّنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

laqad kafaral-lażīna qālū innallāha ṡāliṡu ṡalāsah(tin), wa mā min ilāhin illā ilāhuw wāḥid(un), wa illam yantahū ‘ammā yaqūlūna layamassannal-lażīna kafarū minhum ‘ażābun alīm(un).

بيشڪ، جيڪي چون ٿا ته الله ٽن مان هڪ آهي، اهي ڪفر ڪيا، جيتوڻيڪ هڪ خدا کان سواءِ ڪو به معبود ناهي (جنهن جي عبادت جو حق آهي). جيڪڏهن اهي پنهنجي چوڻ کان نه روڪيا ته انهن مان جيڪي ڪافر آهن، انهن کي ضرور دردناڪ عذاب ملندو.

اَفَلَا يَتُوْبُوْنَ اِلَى اللّٰهِ وَيَسْتَغْفِرُوْنَهٗۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

afalā yatūbūna ilallāhi wa yastagfirūnah(ū), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

اهي الله کان توبه ڇو نه ٿا ڪن ۽ ان کان معافي ڇو نه ٿا گهرن؟ الله بخشڻهار ۽ رحم ڪندڙ آهي.

مَا الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَ اِلَّا رَسُوْلٌۚ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُۗ وَاُمُّهٗ صِدِّيْقَةٌ ۗ كَانَا يَأْكُلَانِ الطَّعَامَ ۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الْاٰيٰتِ ثُمَّ انْظُرْ اَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

mal-masīḥubnu maryama illā rasūl(un), qad khalat min qablihir rusul(u), wa ummuhū ṣiddīqah(tun), kānā ya'kulāniṭ-ṭa‘ām(a), unẓur kaifa nubayyinu lahumul-āyāti ṡummanẓur annā yu'fakūn(a).

مريم جو پٽ مسيح رڳو هڪ رسول هو. اڳ ۾ ڪيترائي رسول گذري چڪا هئا. ۽ سندس ماءُ سچي هئي. اهي ٻئي عام طور تي کاڌو کائيندا آهن. ڏسو ته اسان ڪيئن انهن (ڪتاب وارن) لاءِ آيتون (طاقت جون نشانيون) بيان ڪريون ٿا، پوءِ ڏسو ته اهي ڪيئن (پنهنجي خواهشن کان) ڦريا وڃن ٿا.

قُلْ اَتَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا ۗوَاللّٰهُ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

qul ata‘budūna min dūnillāhi mā lā yamliku lakum ḍarraw wa lā naf‘ā(n), wallāhu huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

(اي پيغمبر) چئو تہ، ”اوھين الله کانسواءِ ڪنھن ٻئي جي عبادت ڇو ٿا ڪريو، جيڪا اوھان کي نقصان نہ پھچائي ۽ نہ اوھان کي ڪو فائدو ڏئي؟“ ۽ الله ٻڌندڙ ۽ ڄاڻندڙ آھي.

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لَا تَغْلُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ غَيْرَ الْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعُوْٓا اَهْوَاۤءَ قَوْمٍ قَدْ ضَلُّوْا مِنْ قَبْلُ وَاَضَلُّوْا كَثِيْرًا وَّضَلُّوْا عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ ࣖ

qul yā ahlal-kitābi lā taglū fī dīnikum gairal-ḥaqqi wa lā tattabi‘ū ahwā'a qaumin qad ḍallū min qablu wa aḍallū kaṡīraw wa ḍallū ‘an sawā'is-sabīl(i).

(محمد ﷺ) چئو ته اي اهل ڪتاب! اهڙين ڳالهين ۾ وڌاءُ نه ڪريو جيڪي توهان جي دين ۾ صحيح نه آهن. ۽ انهن ماڻهن جي خواهشن جي پيروي نه ڪريو جيڪي اڳ ۾ گمراھ ٿيا آهن ۽ ڪيترن کي گمراھ ڪيو آهي، ۽ اهي پاڻ به سڌي رستي کان ڀٽڪي ويا آهن.

لُعِنَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْۢ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَلٰى لِسَانِ دَاوٗدَ وَعِيْسَى ابْنِ مَرْيَمَ ۗذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ

lu‘inal-lażīna kafarū mim banī isrā'īla ‘alā lisāni dāwūda wa ‘īsabni maryam(a), żālika bimā ‘aṣaw wa kānū ya‘tadūn(a).

بني اسرائيل جي ڪافرن تي داؤد ۽ عيسيٰ پٽ مريم جي زبانن سان لعنت ڪئي وئي، اهو هن ڪري جو اهي نافرمان هئا ۽ هميشه حد کان لنگهندا هئا.

كَانُوْا لَا يَتَنَاهَوْنَ عَنْ مُّنْكَرٍ فَعَلُوْهُۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَفْعَلُوْنَ

kānū lā yatanāhauna ‘am munkarin fa‘alūh(u), labi'sa mā kānū yaf‘alūn(a).

اهي هڪ ٻئي کي غلط ڪم ڪرڻ کان نٿا روڪين جيڪي اهي هميشه ڪندا آهن. اهو واقعي، تمام خراب آهي جيڪو انهن ڪيو.

تَرٰى كَثِيْرًا مِّنْهُمْ يَتَوَلَّوْنَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا ۗ لَبِئْسَ مَا قَدَّمَتْ لَهُمْ اَنْفُسُهُمْ اَنْ سَخِطَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ وَفِى الْعَذَابِ هُمْ خٰلِدُوْنَ

tarā kaṡīram minhum yatawallaunal-lażīna kafarū, labi'sa mā qaddamat lahum anfusuhum an sakhiṭallāhu ‘alaihim wa fil ‘ażābi hum khālidūn(a).

تون انهن مان گھڻن کي ڪافرن (مشرڪن) جي مدد ڪندي ڏسندين، بيشڪ اهو تمام بڇڙو آهي جيڪو انهن پاڻ سان ڪيو، يعني الله جو غضب، ۽ اهي هميشه جي عذاب ۾ رهندا.

وَلَوْ كَانُوْا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالنَّبِيِّ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مَا اتَّخَذُوْهُمْ اَوْلِيَاۤءَ وَلٰكِنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ فٰسِقُوْنَ

wa lau kānū yu'minūna billāhi wan-nabiyyi wa mā unzila ilaihi mattakhażūhum auliyā'a wa lākinna kaṡīram minhum fāsiqūn(a).

۽ جيڪڏهن اهي الله تي، رسول تي ۽ جيڪو مٿس نازل ٿيو هو ان تي ايمان رکن ها ته مشرڪن کي پنهنجو وفادار دوست نه بڻائين ها پر انهن مان گهڻا فاسق ماڻهو آهن.

۞ لَتَجِدَنَّ اَشَدَّ النَّاسِ عَدَاوَةً لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوا الْيَهُوْدَ وَالَّذِيْنَ اَشْرَكُوْاۚ وَلَتَجِدَنَّ اَقْرَبَهُمْ مَّوَدَّةً لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوا الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّا نَصٰرٰىۗ ذٰلِكَ بِاَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيْسِيْنَ وَرُهْبَانًا وَّاَنَّهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ ۔

latajidanna asyaddan-nāsi ‘adāwatal lil-lażīna āmanul-yahūda wal-lażīna asyrakū, wa latajidanna aqrabahum mawaddatal lil-lażīna āmanul-lażīna qālū innā naṣārā, żālika bi'anna minhum qissīsīna wa ruhbānaw wa annahum lā yastakbirūn(a).

توهان ضرور اهڙن ماڻهن کي ڳوليندا جيڪي ايمان وارن سان سڀ کان وڌيڪ دشمني رکن ٿا، يعني يهودي ۽ مشرڪ. ۽ توهان ضرور انهن کي ڳوليندا جن جي ايمان وارن سان ويجھي دوستي اهي آهن جيڪي چون ٿا ته "بيشڪ اسين عيسائي آهيون." اهو هن ڪري آهي جو انهن ۾ پادري ۽ راهب آهن، (پڻ) ڇاڪاڻ ته اهي فخر نه ٿا ڪن.

وَاِذَا سَمِعُوْا مَآ اُنْزِلَ اِلَى الرَّسُوْلِ تَرٰٓى اَعْيُنَهُمْ تَفِيْضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوْا مِنَ الْحَقِّۚ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَآ اٰمَنَّا فَاكْتُبْنَا مَعَ الشّٰهِدِيْنَ

wa iżā sami‘ū mā unzila ilar-rasūli tarā a‘yunahum tafīḍu minad-dam‘i mimmā ‘arafū minal-ḥaqq(i), yaqūlūna rabbanā āmannā faktubnā ma‘asy-syāhidīn(a).

۽ جڏهن انهن اهو ٻڌو جيڪو (قرآن) رسول (محمد) تي نازل ٿيو هو، ته توهان ڏٺو ته انهن جون اکيون ان سچائي جي ڪري ڳوڙها وهائي رهيون هيون جيڪا انهن (پنهنجن ڪتابن مان) ڄاڻي هئي، ۽ چون پيا ته اي منهنجا رب، اسان ايمان آندو آهي، تنهن ڪري اسان کي انهن سان گڏ لک جيڪي (قرآن جي سچائي ۽ محمد جي نبوت جا) شاهد آهن.

وَمَا لَنَا لَا نُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَمَا جَاۤءَنَا مِنَ الْحَقِّۙ وَنَطْمَعُ اَنْ يُّدْخِلَنَا رَبُّنَا مَعَ الْقَوْمِ الصّٰلِحِيْنَ

wa mā lanā lā nu'minu billāhi wa mā jā'anā minal-ḥaqq(i), wa naṭma‘u ay yudkhilanā rabbunā ma‘al-qaumiṣ-ṣāliḥīn(a).

۽ اسين ڇو نه الله تي ۽ ان سچ تي ايمان آڻيون جيڪو اسان وٽ آيو آهي، جيتوڻيڪ اسين چاهيون ٿا ته اسان جو پالڻهار اسان کي نيڪ ماڻهن ۾ شامل ڪري؟

فَاَثَابَهُمُ اللّٰهُ بِمَا قَالُوْا جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ وَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْمُحْسِنِيْنَ

fa aṡābahumullāhu bimā qālū jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, wa żālika jazā'ul-muḥsinīn(a).

پوءِ الله انهن کي انهن جي ڳالهين جي بدلي ۾ بدلو ڏنو، (يعني) جنت جنهن جي هيٺان نهرون وهن ٿيون، اهي ان ۾ هميشه رهندا، ۽ اهو انهن ماڻهن جو بدلو آهي جيڪي نيڪي ڪن ٿا.

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ ࣖ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā ulā'ika aṣḥābul-jaḥīm(i).

۽ جن ماڻهن ڪفر ڪيو ۽ اسان جي آيتن کي ڪوڙو چيو، اهي دوزخي آهن.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحَرِّمُوْا طَيِّبٰتِ مَآ اَحَلَّ اللّٰهُ لَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوْا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥarrimū ṭayyibāti mā aḥallallāhu lakum wa lā ta‘tadū, innallāha lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

اي ايمان وارؤ! جيڪا پاڪ شيءِ الله اوھان لاءِ حلال ڪئي آهي، ان کي حرام نه بڻايو ۽ حد کان نه وڌو، بيشڪ الله حد کان لنگھندڙن کي پسند نٿو ڪري.

وَكُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ حَلٰلًا طَيِّبًا ۖوَّاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْٓ اَنْتُمْ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ

wa kulū mimmā razaqakumullāhu ḥalālan ṭayyibā(n), wattaqullāhal-lażī antum bihī mu'minūn(a).

۽ الله جيڪو حلال ۽ پاڪ رزق توهان کي ڏنو آهي ان مان کائو، ۽ الله کان ڊڄو ان جي ڪري.

لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللّٰهُ بِاللَّغْوِ فِيْٓ اَيْمَانِكُمْ وَلٰكِنْ يُّؤَاخِذُكُمْ بِمَا عَقَّدْتُّمُ الْاَيْمَانَۚ فَكَفَّارَتُهٗٓ اِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسٰكِيْنَ مِنْ اَوْسَطِ مَا تُطْعِمُوْنَ اَهْلِيْكُمْ اَوْ كِسْوَتُهُمْ اَوْ تَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ ۗفَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلٰثَةِ اَيَّامٍ ۗذٰلِكَ كَفَّارَةُ اَيْمَانِكُمْ اِذَا حَلَفْتُمْ ۗوَاحْفَظُوْٓا اَيْمَانَكُمْ ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

lā yu'ākhiżukumullāhu bil-lagwi fī aimānikum wa lākiy yu'ākhiżukum bimā ‘aqqattumul-aimān(a), fa kaffāratuhū iṭ‘āmu ‘asyarati masākīna min ausaṭi mā tuṭ‘imūna ahlīkum au kiswatuhum au taḥrīru raqabah(tin), famal lam yajid fa ṣiyāmu ṡalāṡati ayyām(in), żālika kaffāratu aimānikum iżā ḥalaftum, waḥfaẓū aimānakum, każālika yubayyinullāhu lakum āyātihī la‘allakum tasykurūn(a).

الله توهان کي توهان جي بي مقصد قسم کڻڻ جي ڪري سزا نٿو ڏئي، پر هو توهان کي توهان جي ارادي سان ڪيل قسم کڻڻ جي ڪري سزا ڏئي ٿو، تنهن ڪري ڪفر (قسم ٽوڙڻ جو جرمانو) ڏهه غريبن کي کاڌو کارائڻ آهي، يعني ان کاڌي مان جيڪو توهان عام طور تي پنهنجي خاندان کي ڏيندا آهيو، يا انهن کي ڪپڙا ڏيڻ يا هڪ غلام کي آزاد ڪرڻ. جيڪو ائين ڪرڻ جي قابل نه هجي ته پوءِ (بدقسمتي سان) ٽي ڏينهن روزا رکو. جڏهن توهان قسم کڻو ٿا ته اهو توهان جي قسمن جي فطرت آهي. ۽ پنهنجي قسم کي برقرار رکو. اهڙي طرح الله توهان کي پنهنجا قانون بيان ڪري ٿو ته جيئن توهان (سندس) شڪرگذار ٿيو.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْاَنْصَابُ وَالْاَزْلَامُ رِجْسٌ مِّنْ عَمَلِ الشَّيْطٰنِ فَاجْتَنِبُوْهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū innamal-khamru wal-maisiru wal-anṣābu wal-azlāmu rijsum min ‘amalisy-syaiṭāni fajtanibūhu la‘allakum tufliḥūn(a).

اي ايمان وارؤ! بيشڪ شراب پيئڻ، جوا کيڏڻ، بتن جي اڳيان قرباني ڪرڻ ۽ تيرن سان دولت ڪڍڻ، سڀ بڇڙا ڪم آهن ۽ شيطان جي ڪمن مان آهن. تنهن ڪري انهن (ڪمن) کان پاسو ڪريو ته جيئن توهان ڪامياب ٿيو.

اِنَّمَا يُرِيْدُ الشَّيْطٰنُ اَنْ يُّوْقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ فِى الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللّٰهِ وَعَنِ الصَّلٰوةِ فَهَلْ اَنْتُمْ مُّنْتَهُوْنَ

innamā yurīdusy-syaiṭānu ay yūqi‘a bainakumul-‘adāwata wal-bagḍā'a fil-khamri wal-maisiri wa yaṣuddakum ‘an żikrillāhi wa ‘aniṣ-ṣalāti fahal antum muntahūn(a).

شراب ۽ جوا ذريعي، شيطان صرف توهان ۾ دشمني ۽ نفرت پيدا ڪرڻ جو ارادو رکي ٿو، ۽ توهان کي الله جي ياد ڪرڻ ۽ نماز پڙهڻ کان روڪي ٿو، پوءِ ڇا توهان روڪڻ نٿا چاهيو؟

وَاَطِيْعُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَ وَاحْذَرُوْا ۚفَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّمَا عَلٰى رَسُوْلِنَا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

wa aṭī‘ullāha wa aṭī‘ur-rasūla waḥżarū, fa in tawallaitum fa‘lamū annamā ‘alā rasūlinal-balāgul-mubīn(u).

۽ الله جي فرمانبرداري ڪريو ۽ رسول جي فرمانبرداري ڪريو ۽ ڊڄو، جيڪڏهن منهن موڙيندؤ ته پوءِ ڄاڻو ته اسان جي رسول تي رڳو (پيغام) صاف پهچائڻ هو.

لَيْسَ عَلَى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جُنَاحٌ فِيْمَا طَعِمُوْٓا اِذَا مَا اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاَحْسَنُوْا ۗوَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ ࣖ

laisa ‘alal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ṡummattaqau wa āmanū ṡummattaqau wa aḥsanū, wallāhu yuḥibbul-muḥsinīn(a).

جيڪي ايمان آڻين ٿا ۽ چڱا ڪم ڪن ٿا تن تي ڪو گناهه ناهي جيڪو اهي (اڳ ۾) کائين ٿا، جيڪڏهن اهي پرهيزگار آهن ۽ ايمان رکن ٿا، ۽ چڱا ڪم ڪن ٿا، پوءِ اهي پرهيزگار آهن ۽ ايمان رکن ٿا، پوءِ (به) اهي پرهيزگار آهن ۽ چڱا ڪم ڪن ٿا، ۽ الله انهن کي پسند ڪري ٿو جيڪي چڱا ڪم ڪن ٿا.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَيَبْلُوَنَّكُمُ اللّٰهُ بِشَيْءٍ مِّنَ الصَّيْدِ تَنَالُهٗٓ اَيْدِيْكُمْ وَرِمَاحُكُمْ لِيَعْلَمَ اللّٰهُ مَنْ يَّخَافُهٗ بِالْغَيْبِۚ فَمَنِ اعْتَدٰى بَعْدَ ذٰلِكَ فَلَهٗ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū layabluwannakumullāhu bisyai'im minaṣ-ṣaidi tanāluhū aidīkum wa rimāḥukum liya‘lamallāhu may yakhāfuhū bil-gaib(i), fa mani‘tadā ba‘da żālika fa lahū ‘ażābun alīm(un).

اي ايمان وارؤ! الله اوھان کي ضرور شڪار سان آزمائيندو جيڪو اوھان پنھنجن ھٿن ۽ نيزن سان آساني سان پڪڙي سگھو ٿا، ته جيئن اھو ڄاڻي ته ڪير کانئس ڊڄي ٿو، جيتوڻيڪ اھو کيس ڏسي نٿو سگھي. جيڪو ان کان پوءِ حد کان لنگھي ٿو تنھن کي ڏکوئيندڙ عذاب ملندو.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَقْتُلُوا الصَّيْدَ وَاَنْتُمْ حُرُمٌ ۗوَمَنْ قَتَلَهٗ مِنْكُمْ مُّتَعَمِّدًا فَجَزَۤاءٌ مِّثْلُ مَا قَتَلَ مِنَ النَّعَمِ يَحْكُمُ بِهٖ ذَوَا عَدْلٍ مِّنْكُمْ هَدْيًاۢ بٰلِغَ الْكَعْبَةِ اَوْ كَفَّارَةٌ طَعَامُ مَسٰكِيْنَ اَوْ عَدْلُ ذٰلِكَ صِيَامًا لِّيَذُوْقَ وَبَالَ اَمْرِهٖ ۗعَفَا اللّٰهُ عَمَّا سَلَفَ ۗوَمَنْ عَادَ فَيَنْتَقِمُ اللّٰهُ مِنْهُ ۗوَاللّٰهُ عَزِيْزٌ ذُو انْتِقَامٍ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā taqtuluṣ-ṣaida wa antum ḥurum(un), wa man qatalahū minkum muta‘ammidan fa jazā'um miṡlu mā qatala minan-na‘ami yaḥkumu bihī żawā ‘adlim minkum hadyam bāligal-ka‘bati au kaffāratun ṭa‘āmu masākīna au ‘adlu żālika ṣiyāmal liyażūqa wabāla amrih(ī), ‘afallāhu ‘ammā salaf(a), wa man ‘āda fa yantaqimullāhu minh(u), wallāhu ‘azīzun żuntiqām(in).

اي ايمان وارؤ! احرام جي حالت ۾ شڪار نه ڪريو. اوھان مان جيڪو به ان کي ڄاڻي واڻي ماريندو، تنھن تي جرمانو اھو آھي ته ان کي انھيءَ شڪار جي برابر جانور ڏيو جيڪو ھن ماريو ھو، اوھان مان ٻن عادل ماڻھن جي فيصلي سان، جيئن ڪعبي ڏانھن وٺي وڃڻ لاءِ ھديو، يا ڪفر (فديو ادا ڪرڻ) مسڪينن کي کارائڻ، يا روزو رکڻ، کاڌي جي تناسب سان، ته جيئن اھو پنھنجي عملن جا بڇڙا نتيجا محسوس ڪري. الله ماضي ۾ جيڪو ٿيو سو معاف ڪري ڇڏيو آھي. ۽ جيڪو به ان کي ڪرڻ لاءِ واپس ايندو، الله ضرور ان کي سزا ڏيندو. ۽ الله، غالب، عذاب ڏيڻ جي طاقت رکي ٿو.

اُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَطَعَامُهٗ مَتَاعًا لَّكُمْ وَلِلسَّيَّارَةِ ۚوَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرِّ مَا دُمْتُمْ حُرُمًا ۗوَاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْٓ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ

uḥilla lakum ṣaidul-baḥri wa ṭa‘āmuhū matā‘al lakum wa lis-sayyārah(ti), wa ḥurrima ‘alaikum ṣaidul-barri mā dumtum ḥurumā(n), wattaqullāhal-lażī ilaihi tuḥsyarūn(a).

توهان لاءِ سامونڊي جانورن جو شڪار ڪرڻ ۽ سمنڊ مان نڪرندڙ کاڌو (جو) توهان لاءِ ۽ مسافرن لاءِ لذيذ کاڌو آهي، ۽ توهان لاءِ خشڪي جا جانور (پڪڙڻ) حرام آهن، جيستائين توهان احرام ۾ آهيو. ۽ الله کان ڊڄو جنهن ڏانهن توهان کي (ٻيهر) گڏ ڪيو ويندو.

۞ جَعَلَ اللّٰهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ قِيٰمًا لِّلنَّاسِ وَالشَّهْرَ الْحَرَامَ وَالْهَدْيَ وَالْقَلَاۤىِٕدَ ۗذٰلِكَ لِتَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۙ وَاَنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

ja‘alallāhul-ka‘batal-baital-ḥarāma qiyāmal lin-nāsi wasy-syahral-ḥarāma wal-hadya wal-qalā'id(a), żālika lita‘lamū annallāha ya‘lamu mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa annallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

الله ڪعبي کي هڪ پاڪ گھر بڻايو آهي جتي ماڻهو گڏ ٿين ٿا. ساڳي طرح حرام مهينا، هديو ۽ قلعيد. اهو هن لاءِ آهي ته توهان ڄاڻو ته الله ڄاڻي ٿو ته آسمانن ۾ ڇا آهي ۽ زمين ۾ ڇا آهي، ۽ الله هر شيءِ کي ڄاڻندڙ آهي.

اِعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِۙ وَاَنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌۗ

i‘lamū annallāha syadīdul-‘iqāb(i), wa annallāha gafūrur raḥīm(un).

ڄاڻو ته الله سخت سزا ڏيندڙ آهي ۽ الله بخشڻهار ۽ رحم ڪندڙ آهي.

مَا عَلَى الرَّسُوْلِ اِلَّا الْبَلٰغُ ۗوَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا تَكْتُمُوْنَ

mā ‘alar-rasūli illal-balāg(u),wallāhu ya‘lamu mā tubdūna wa mā taktumūn(a).

رسول جي ذمي (الله جو پيغام پهچائڻ) کان سواءِ ٻيو ڪجهه به نه آهي، ۽ الله ڄاڻي ٿو جيڪو توهان ظاهر ڪيو ٿا ۽ جيڪو توهان لڪايو ٿا.

قُلْ لَّا يَسْتَوِى الْخَبِيْثُ وَالطَّيِّبُ وَلَوْ اَعْجَبَكَ كَثْرَةُ الْخَبِيْثِۚ فَاتَّقُوا اللّٰهَ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ ࣖ

qul lā yastawil-khabīṡu waṭ-ṭayyibu wa lau a‘jabaka kaṡratul-khabīṡ(i), fattaqullāha yā ulil-albābi la‘allakum tufliḥūn(a).

(محمد ﷺ) چئو ته، ”برائي ۽ نيڪي هڪجهڙا نه آهن، جيتوڻيڪ برائي جي ڪثرت توهان جي دل کي ڇڪيندي آهي، تنهن ڪري اي عقلمندو، الله کان ڊڄو ته جيئن توهان ڪامياب ٿيو.“

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَسْـَٔلُوْا عَنْ اَشْيَاۤءَ اِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ ۚوَاِنْ تَسْـَٔلُوْا عَنْهَا حِيْنَ يُنَزَّلُ الْقُرْاٰنُ تُبْدَ لَكُمْ ۗعَفَا اللّٰهُ عَنْهَا ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tas'alū ‘an asy-yā'a in tubda lakum tasu'kum, wa in tas'alū ‘anhā ḥīna yunazzalul-qur'ānu tubda lakum, ‘afallāhu ‘anhā, wallāhu gafūrun ḥalīm(un).

اي ايمان وارؤ! (پنهنجي پيغمبر کان) اهڙيون ڳالهيون نه پڇو جيڪي جيڪڏهن توهان کي بيان ڪيون وڃن ته (حقيقت ۾) توهان کي تڪليف ڏين. جيڪڏهن توهان قرآن جي نازل ٿيڻ وقت کانئس پڇو ٿا ته (يقيناً) توهان کي بيان ڪيون وينديون. الله تعالى ان بابت معاف ڪيو آهي. ۽ الله تعالى بخشڻهار ۽ رحم ڪندڙ آهي.

قَدْ سَاَلَهَا قَوْمٌ مِّنْ قَبْلِكُمْ ثُمَّ اَصْبَحُوْا بِهَا كٰفِرِيْنَ

qad sa'alahā qaumum min qablikum ṡumma aṣbaḥū bihā kāfirīn(a).

بيشڪ، توهان کان اڳ ماڻهن جو هڪ گروهه هو جيڪي (پنهنجي پيغمبر کان) اهڙيون ڳالهيون پڇندا هئا، پوءِ ڪافر ٿي ويا.

مَا جَعَلَ اللّٰهُ مِنْۢ بَحِيْرَةٍ وَّلَا سَاۤىِٕبَةٍ وَّلَا وَصِيْلَةٍ وَّلَا حَامٍ ۙوَّلٰكِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ وَاَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ

mā ja‘alallāhu mim baḥīratiw wa lā sā'ibatiw wa lā waṣīlatiw wa lā ḥām(in), wa lākinnal-lażīna kafarū yaftarūna ‘alallāhil-każib(a), wa akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).

الله ڪڏهن به بحيره، سائبه، وصيله ۽ حام جي وجود کي مقرر نه ڪيو آهي، پر جيڪي ڪافر آهن اهي الله تي ڪوڙ ٺاهيندا آهن، ۽ انهن مان گهڻا نه ٿا سمجهن.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ تَعَالَوْا اِلٰى مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَاِلَى الرَّسُوْلِ قَالُوْا حَسْبُنَا مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا ۗ اَوَلَوْ كَانَ اٰبَاۤؤُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ شَيْـًٔا وَّلَا يَهْتَدُوْنَ

wa iżā qīla lahum ta‘ālau ilā mā anzalallāhu wa ilar-rasūli qālū ḥasbunā mā wajadnā ‘alaihi ābā'anā, awalau kāna ābā'uhum lā ya‘lamūna syai'aw wa lā yahtadūn(a).

۽ جڏهن انهن کي چيو وڃي ٿو ته اچو جيڪو الله نازل ڪيو آهي (ان جي پيروي ڪريو) ۽ رسول جي (پيروي ڪريو)، تڏهن اهي جواب ڏين ٿا ته اسان لاءِ اهو ڪافي آهي جيڪو اسان پنهنجن ابن ڏاڏن کي (ڪرندي ڏٺو). ڇا اهي پنهنجن ابن ڏاڏن جي پيروي ڪندا جيتوڻيڪ انهن جا ابا ڏاڏا ڪجهه به نه ڄاڻندا هئا ۽ نه هدايت يافته هئا؟

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا عَلَيْكُمْ اَنْفُسَكُمْ ۚ لَا يَضُرُّكُمْ مَّنْ ضَلَّ اِذَا اهْتَدَيْتُمْ ۗ اِلَى اللّٰهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيْعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū ‘alaikum anfusakum, lā yaḍurrukum man ḍalla iżahtadaitum, ilallāhi marji‘ukum jamī‘an fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

اي ايمان وارؤ! پنھنجو خيال رکو، (ڇاڪاڻ ته) جيڪڏھن اوھين ھدايت وارا آھيو ته ڪو به گمراھ اوھان کي نقصان نه پھچائيندو. اوھان سڀني کي رڳو الله ڏانھن موٽڻو آھي، پوءِ اھو اوھان کي اوھان جي ڪمن جي وضاحت ڪندو.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا شَهَادَةُ بَيْنِكُمْ اِذَا حَضَرَ اَحَدَكُمُ الْمَوْتُ حِيْنَ الْوَصِيَّةِ اثْنٰنِ ذَوَا عَدْلٍ مِّنْكُمْ اَوْ اٰخَرٰنِ مِنْ غَيْرِكُمْ اِنْ اَنْتُمْ ضَرَبْتُمْ فِى الْاَرْضِ فَاَصَابَتْكُمْ مُّصِيْبَةُ الْمَوْتِۗ تَحْبِسُوْنَهُمَا مِنْۢ بَعْدِ الصَّلٰوةِ فَيُقْسِمٰنِ بِاللّٰهِ اِنِ ارْتَبْتُمْ لَا نَشْتَرِيْ بِهٖ ثَمَنًا وَّلَوْ كَانَ ذَا قُرْبٰىۙ وَلَا نَكْتُمُ شَهَادَةَ اللّٰهِ اِنَّآ اِذًا لَّمِنَ الْاٰثِمِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū syahādatu bainikum iżā ḥaḍara aḥadakumul-mautu ḥīnal-waṣiyyatiṡnāni żawā ‘adlim minkum au ākharāni min gairikum in antum ḍarabtum fil-arḍi fa aṣābatkum muṣībatul-maut(i), taḥbisūnahumā mim ba‘diṣ-ṣalāti fa yuqsimāni billāhi inirtabtum lā nasytarī bihī ṡamanaw wa lau kāna żā qurbā, wa lā naktumu syahādatallāhi innā iżal laminal-āṡimīn(a).

اي ايمان وارؤ! جيڪڏهن اوھان مان ڪنھن کي موت جو سامنو ٿئي ۽ اھو وصيت ڪرڻ وارو ھجي، ته پوءِ اوھان مان ٻن ماڻھن جي شاھدي گھرجي جيڪي اوھان مان انصاف وارا ھجن، يا ٻہ ماڻھو جيڪي اوھان کان مختلف (مذھب) وارا ھجن. جيڪڏھن اوھين زمين تي سفر ڪري رھيا آھيو ۽ اوھان کي موت جو خطرو آھي، ته پوءِ اوھان کي ٻن شاھدن کي نماز کان پوءِ روڪڻ گھرجي، ته جيئن جيڪڏھن اوھان کي شڪ ھجي ته ٻئي الله جي نالي جو قسم کڻن ته "الله جو قسم اسين ھن قسم جو فائدو نه وٺنداسين، جيتوڻيڪ اھو ويجھو مائٽ آھي، ۽ اسين الله جي شاھدي کي نه لڪائيندا آھيون، بيشڪ جيڪڏھن ائين آھي ته اسين ضرور گنھگارن مان ھونداسين."

فَاِنْ عُثِرَ عَلٰٓى اَنَّهُمَا اسْتَحَقَّآ اِثْمًا فَاٰخَرٰنِ يَقُوْمٰنِ مَقَامَهُمَا مِنَ الَّذِيْنَ اسْتَحَقَّ عَلَيْهِمُ الْاَوْلَيٰنِ فَيُقْسِمٰنِ بِاللّٰهِ لَشَهَادَتُنَآ اَحَقُّ مِنْ شَهَادَتِهِمَا وَمَا اعْتَدَيْنَآ ۖاِنَّآ اِذًا لَّمِنَ الظّٰلِمِيْنَ

fa in ‘uṡira ‘alā annahumastaḥaqqā iṡman fa ākharāni yaqūmāni maqāmahumā minal-lażīnastaḥaqqa ‘alaihimul-aulayāni fa yuqsimāni billāhi lasyahādatunā aḥaqqu min syahādatihimā wa ma‘tadainā, innā iżal laminaẓ-ẓālimīn(a).

جيڪڏهن اهو ثابت ٿئي ته ٻن شاهدن گناهه ڪيو آهي، ته پوءِ ٻه ٻيا ماڻهو انهن جي جاءِ وٺندا، يعني صحيح وارثن مان ۽ فوت ٿيل شخص جي ويجهو، پوءِ اهي ٻئي الله جي نالي تي قسم کڻندا ته، "بيشڪ، اسان جي شاهدي ٻن شاهدن جي شاهدي کان وڌيڪ قبوليت جي لائق آهي، ۽ اسان ڪا به حد نه ٿا پار ڪريون. بيشڪ، جيڪڏهن اسان ائين ڪريون ٿا، ته اسان ضرور ظالمن مان ٿينداسين."

ذٰلِكَ اَدْنٰٓى اَنْ يَّأْتُوْا بِالشَّهَادَةِ عَلٰى وَجْهِهَآ اَوْ يَخَافُوْٓا اَنْ تُرَدَّ اَيْمَانٌۢ بَعْدَ اَيْمَانِهِمْۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاسْمَعُوْا ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

Żālika adnā ay ya'tū bisy-syahādati ‘alā wajhihā au yakhāfū an turadda aimānum ba‘da aimānihim, wattaqullāha wasma‘ū, wallāhu lā yahdil qaumal-fāsiqīn(a).

انهيءَ طرح، انهن لاءِ بهتر آهي ته سچائيءَ سان پنهنجي شاهدي ڏين، ۽ اهي ڊڄن ٿا ته سندن قسم قسم کڻڻ کان پوءِ (وارث ڏانهن) موٽايو ويندو. الله کان ڊڄو ۽ (سندس حڪمن تي) ڌيان ڏيو. ۽ الله ظالمن کي هدايت نه ٿو ڪري.

۞ يَوْمَ يَجْمَعُ اللّٰهُ الرُّسُلَ فَيَقُوْلُ مَاذَٓا اُجِبْتُمْ ۗ قَالُوْا لَا عِلْمَ لَنَا ۗاِنَّكَ اَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

yauma yajma‘ullāhur-rusula fa yaqūlu māżā ujibtum, qālū lā ‘ilma lanā, innaka anta ‘allāmul-guyūb(i).

(ياد ڪريو) اهو ڏينهن جڏهن الله رسولن کي گڏ ڪيو، پوءِ (انهن کان) پڇيو ته، "توهان جي (دعوت) جو (توهان جي قوم) ڪهڙو جواب ڏنو؟" انهن (رسولن) جواب ڏنو ته، "اسان (ان بابت) نٿا ڄاڻون. بيشڪ، تون سڀني غيبن جو ڄاڻندڙ آهين."

اِذْ قَالَ اللّٰهُ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ اذْكُرْ نِعْمَتِيْ عَلَيْكَ وَعَلٰى وَالِدَتِكَ ۘاِذْ اَيَّدْتُّكَ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ تُكَلِّمُ النَّاسَ فِى الْمَهْدِ وَكَهْلًا ۚوَاِذْ عَلَّمْتُكَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَالتَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ ۚوَاِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّيْنِ كَهَيْـَٔةِ الطَّيْرِ بِاِذْنِيْ فَتَنْفُخُ فِيْهَا فَتَكُوْنُ طَيْرًاۢ بِاِذْنِيْ وَتُبْرِئُ الْاَكْمَهَ وَالْاَبْرَصَ بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ تُخْرِجُ الْمَوْتٰى بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ كَفَفْتُ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَنْكَ اِذْ جِئْتَهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

iż qālallāhu yā ‘īsabna maryamażkur ni‘matī ‘alaika wa ‘alā wālidatik(a), iż ayyattuka birūḥil-qudus(i), tukallimun-nāsa fil-mahdi wa kahlā(n), wa iż ‘allamtukal-kitāba wal-ḥikmata wat-taurāta wal-injīl(a), wa iż takhluqu minaṭ-ṭīni kahai'atiṭ-ṭairi bi'iżnī fa tanfukhu fīhā fa takūnu ṭairam bi'iżnī wa tubri'ul-akmaha wal-abraṣa bi'iżnī, wa iż tukhrijul-mautā bi'iżnī, wa iż kafaftu banī isrā'īla ‘anka iż ji'tahum bil-bayyināti fa qālal-lażīna kafarū minhum in hāżā illā siḥrum mubīn(un).

۽ ياد ڪر جڏهن الله فرمايو ته، اي عيسيٰ پٽ مريم! منهنجي نعمت کي ياد ڪر جڏهن مون توکي پاڪ روح سان طاقت ڏني. جڏهن تون اڃا پينگهي ۾ هئين ۽ جڏهن تون بالغ هئين ته تون ماڻهن سان ڳالهائيندو هئين. ۽ ياد ڪر جڏهن مون توکي لکڻ سيکاريو، حڪمت، تورات ۽ انجيل. ۽ ياد ڪر جڏهن تو منهنجي حڪم سان زمين مان هڪ پکي ٺاهيو، پوءِ ان تي ڦوڪيو، پوءِ اهو منهنجي حڪم سان (حقيقي) پکي بڻجي ويو. ۽ ياد ڪر جڏهن تو منهنجي حڪم سان هڪ ڄاول انڌي ۽ ڪوڙهه جي مريض کي شفا ڏني. ۽ ياد ڪر جڏهن تو منهنجي حڪم سان مئلن کي (قبر مان جيئرو ڪيو). ۽ ياد ڪر جڏهن مون بني اسرائيل کي (توکي مارڻ جي خواهش کان) روڪيو جڏهن تو انهن کي صاف صاف ڳالهيون پيش ڪيون، تڏهن انهن مان ڪافرن چيو ته هي رڳو هڪ جادو آهي.

وَاِذْ اَوْحَيْتُ اِلَى الْحَوَارِيّٖنَ اَنْ اٰمِنُوْا بِيْ وَبِرَسُوْلِيْ ۚ قَالُوْٓا اٰمَنَّا وَاشْهَدْ بِاَنَّنَا مُسْلِمُوْنَ

wa iż auḥaitu ilal-ḥawāriyyīna an āminū bī wa birasūlī, qālū āmannā wasyhad bi'annanā muslimūn(a).

۽ (ياد ڪريو) جڏهن مون عيسيٰ جي وفادار پوئلڳن کي الهام ڪيو ته "مون تي ۽ منهنجي رسول تي ايمان آڻيو"، انهن جواب ڏنو ته "اسان ايمان آندو آهي، ۽ (اي رسول) شاهد رهو ته اسان فرمانبردار قوم آهيون."

اِذْ قَالَ الْحَوَارِيُّوْنَ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ هَلْ يَسْتَطِيْعُ رَبُّكَ اَنْ يُّنَزِّلَ عَلَيْنَا مَاۤىِٕدَةً مِّنَ السَّمَاۤءِ ۗقَالَ اتَّقُوا اللّٰهَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

iż qālal-ḥawāriyyūna yā ‘īsabna maryama hal yastaṭī‘u rabbuka ay yunazzila ‘alainā mā'idatam minas-samā'(i), qālattaqullāha in kuntum mu'minīn(a).

(ياد ڪريو) جڏهن عيسيٰ جي وفادار ساٿين چيو ته اي عيسيٰ پٽ مريم! ڇا توهان جو رب اسان تي آسمان مان کاڌو لاهڻ جو ارادو ڪري ٿو؟ عيسى جواب ڏنو ته جيڪڏهن توهان ايمان وارا آهيو ته الله کان ڊڄو.

قَالُوْا نُرِيْدُ اَنْ نَّأْكُلَ مِنْهَا وَتَطْمَىِٕنَّ قُلُوْبُنَا وَنَعْلَمَ اَنْ قَدْ صَدَقْتَنَا وَنَكُوْنَ عَلَيْهَا مِنَ الشّٰهِدِيْنَ

qālū nurīdu an na'kula minhā wa taṭma'inna qulūbunā wa na‘lama an qad ṣadaqtanā wa nakūna ‘alaihā minasy-syāhidīn(a).

انهن چيو ته اسين ان کي کائڻ چاهيون ٿا ته جيئن اسان جون دليون مطمئن ٿين ۽ اسان کي يقين ٿئي ته توهان اسان کي سچ چيو آهي ۽ اسان ان جا شاهد ٿيون.

قَالَ عِيْسَى ابْنُ مَرْيَمَ اللّٰهُمَّ رَبَّنَآ اَنْزِلْ عَلَيْنَا مَاۤىِٕدَةً مِّنَ السَّمَاۤءِ تَكُوْنُ لَنَا عِيْدًا لِّاَوَّلِنَا وَاٰخِرِنَا وَاٰيَةً مِّنْكَ وَارْزُقْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الرّٰزِقِيْنَ

qāla ‘īsabnu maryamallāhumma rabbanā anzil ‘alainā mā'idatam minas-samā'i takūnu lanā ‘īdal li'awwalinā wa ākhirinā wa āyatam minka warzuqnā wa anta khairur-rāziqīn(a).

عيسيٰ پٽ مريم دعا گهري ته اي اسان جا پالڻھار، اسان تي آسمان مان هڪ ٿانو لاھ (جنهن ڏينهن اهو ڪِري پوندو) اسان لاءِ عيد هوندي، يعني انهن لاءِ جيڪي هاڻي اسان سان گڏ آهن ۽ انهن لاءِ جيڪي اسان کان پوءِ ايندا، ۽ توهان جي قدرت جي نشاني هوندي؛ اسان کي رزق ڏي، ۽ تون بهترين رزق ڏيندڙ آهين.

قَالَ اللّٰهُ اِنِّيْ مُنَزِّلُهَا عَلَيْكُمْ ۚ فَمَنْ يَّكْفُرْ بَعْدُ مِنْكُمْ فَاِنِّيْٓ اُعَذِّبُهٗ عَذَابًا لَّآ اُعَذِّبُهٗٓ اَحَدًا مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ ࣖ

qālallāhu innī munazziluhā ‘alaikum, famay yakfur ba‘du minkum fa innī u‘ażżibuhū ‘ażābal lā u‘ażzibuhū aḥadam minal-‘ālamīn(a).

الله فرمائي ٿو ته، ”بيشڪ، مان توهان تي ٿانو لاهيندس، پر جيڪو به توهان مان (ٿانو لاهڻ کان پوءِ) ڪفر ڪندو، ته پوءِ مان ان کي اهڙو عذاب ڏيندس جيڪو مون انسانن (سڄي فطرت) مان ڪنهن کي به نه ڏنو هوندو.“

وَاِذْ قَالَ اللّٰهُ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ ءَاَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُوْنِيْ وَاُمِّيَ اِلٰهَيْنِ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗقَالَ سُبْحٰنَكَ مَا يَكُوْنُ لِيْٓ اَنْ اَقُوْلَ مَا لَيْسَ لِيْ بِحَقٍّ ۗاِنْ كُنْتُ قُلْتُهٗ فَقَدْ عَلِمْتَهٗ ۗتَعْلَمُ مَا فِيْ نَفْسِيْ وَلَآ اَعْلَمُ مَا فِيْ نَفْسِكَ ۗاِنَّكَ اَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

wa iż qālallāhu yā ‘īsabna maryama a'anta qulta lin-nāsittakhiżūnī wa ummiya ilāhaini min dūnillah(i), qāla subḥānaka mā yakūnu lī an aqūla mā laisa lī biḥaqq(in), in kuntu qultuhū faqad ‘alimtah(ū), ta‘lamu mā fī nafsī wa lā a‘lamu mā fī nafsik(a), innaka anta ‘allāmul-guyūb(i).

۽ (ياد ڪر) جڏهن الله فرمايو ته اي عيسيٰ پٽ مريم! ڇا تون اهو آهين جنهن ماڻهن کي چيو هو ته مون کي ۽ منهنجي ماءُ کي الله کان سواءِ ٻه معبود بڻايو؟ (عيسيٰ) چيو ته تون پاڪ آهين، مون لاءِ اهو مناسب ناهي ته اهو چوان جيڪو منهنجو ناهي. جيڪڏهن مان اهو چوان ها ته تون ڄاڻين ها. تون ڄاڻين ٿو جيڪو مون ۾ آهي ۽ مان نٿو ڄاڻان جيڪو تو ۾ آهي. بيشڪ تون غيب جي سڀني شين کي ڄاڻندڙ آهين.

مَا قُلْتُ لَهُمْ اِلَّا مَآ اَمَرْتَنِيْ بِهٖٓ اَنِ اعْبُدُوا اللّٰهَ رَبِّيْ وَرَبَّكُمْ ۚوَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيْدًا مَّا دُمْتُ فِيْهِمْ ۚ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِيْ كُنْتَ اَنْتَ الرَّقِيْبَ عَلَيْهِمْ ۗوَاَنْتَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدٌ

mā qultu lahum illā mā amartanī bihī ani‘budullāha rabbī wa rabbakum, wa kuntu ‘alaihim syahīdam mā dumtu fīhim, falammā tawaffaitanī kunta antar-raqība ‘alaihim, wa anta ‘alā kulli syai'in syahīd(un).

مون انهن کي ڪڏهن به اهو نه چيو جيڪو تو مون کي حڪم ڏنو هو (يعني) ته الله جي عبادت ڪريو، جيڪو منهنجو ۽ توهان جو رب آهي، ۽ مان انهن تي شاهد هوس، جيستائين مان انهن ۾ هوس. پوءِ جڏهن تون مون کان هليو وئين، تڏهن تون ئي انهن جي نگهبان هئين. ۽ تون هر شيءِ جو شاهد آهين.

اِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَاِنَّهُمْ عِبَادُكَ ۚوَاِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ فَاِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

in tu‘ażżibhum fa innahum ‘ibāduk(a), wa in tagfir lahum fa innaka antal-‘azīzul-ḥakīm(u).

جيڪڏهن تون انهن کي عذاب ڏئين ته بيشڪ اهي تنهنجا ٻانها آهن، ۽ جيڪڏهن تون انهن کي معاف ڪرين ته بيشڪ تون ئي غالب ۽ حڪمت وارو آهين“.

قَالَ اللّٰهُ هٰذَا يَوْمُ يَنْفَعُ الصّٰدِقِيْنَ صِدْقُهُمْ ۗ لَهُمْ جَنّٰتٌ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗرَضِيَ اللّٰهُ عَنْهُمْ وَرَضُوْا عَنْهُ ۗذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

qālallāhu hāżā yaumu yanfa‘uṣ-ṣādiqīna ṣidquhum, lahum jannātun tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), raḍiyallāhu ‘anhum wa raḍū ‘anh(u), żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

الله فرمائي ٿو ته، "هي تڏهن ٿيندو جڏهن نيڪ ماڻهو پنهنجي نيڪيءَ جا فائدا حاصل ڪندا. انهن کي اهڙي جنت ملندي جنهن جي هيٺان نهرون وهنديون آهن، اهي ان ۾ هميشه رهندا. الله انهن کان راضي آهي ۽ اهي ان کان راضي آهن. اها هڪ وڏي ڪاميابي آهي."

لِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا فِيْهِنَّ ۗوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍi wa mā fīhinn(a), wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

آسمانن ۽ زمين ۽ جيڪي انهن ۾ آهي، تنهن جي بادشاهي الله جي آهي، ۽ هو هر شيءِ تي قادر آهي.