Q.S Әл-Әраф (اَلْأَعْرَاف) - 206 Шигырьләр саны

الۤمّۤصۤ ۚ

alif lām mīm ṣād.

Әлиф Лам Мим шад.

كِتٰبٌ اُنْزِلَ اِلَيْكَ فَلَا يَكُنْ فِيْ صَدْرِكَ حَرَجٌ مِّنْهُ لِتُنْذِرَ بِهٖ وَذِكْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ

kitābun unzila ilaika falā yakun fī ṣadrika ḥarajum minhu litunżira bihī wa żikrā lil-mu'minīn(a).

(Бу) сиңа (әй Мөхәммәд пәйгамбәр) вәхий ителгән китап, син аның белән куркытмаклыгың һәм мөэминнәргә гыйбрәт булсын өчен аңа (ягъни Коръәнгә) борчылма.

اِتَّبِعُوْا مَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَلَا تَتَّبِعُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَۗ قَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَ

ittabi‘ū mā unzila ilaikum mir rabbikum wa lā tattabi‘ū min dūnihī auliyā'(a), qalīlam mā tażakkarūn(a).

Раббыгыздан сезгә иңдерелгән Коръәнгә иярегез һәм Аңардан башка беркемгә дә иярмәгез, чөнки сез бик аз гыйбрәт аласыз.

وَكَمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَا فَجَاۤءَهَا بَأْسُنَا بَيَاتًا اَوْ هُمْ قَاۤىِٕلُوْنَ

wa kam min qaryatin ahlaknāhā fa jā'ahā ba'sunā bayātan au hum qā'ilūn(a).

Күпме җирләрне һәлак иттек, Безнең газабыбыз (аның халкына) төнлә килде, яки көндез ял иткәндә.

فَمَا كَانَ دَعْوٰىهُمْ اِذْ جَاۤءَهُمْ بَأْسُنَآ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

famā kāna da‘wāhum iż jā'ahum ba'sunā illā an qālū innā kunnā ẓālimīn(a).

Шуңа күрә аларга Безнең газап килгән вакытта, аларның зарланулары: "Дөреслектә, без залимнәрдән булдык", - дип әйтүдән башка бернәрсә дә булмады.

فَلَنَسْـَٔلَنَّ الَّذِيْنَ اُرْسِلَ اِلَيْهِمْ وَلَنَسْـَٔلَنَّ الْمُرْسَلِيْنَۙ

fa lanas'alannal-lażīna ursila ilaihim wa lanas'alannal-mursalīn(a).

Аннары Без, әлбәттә, (рәсүлләрдән) чакыру алган кешеләрдән һәм (шулай ук) рәсүлләрдән дә сорарбыз.

فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيْهِمْ بِعِلْمٍ وَّمَا كُنَّا غَاۤىِٕبِيْنَ

fa lanaquṣṣanna ‘alaihim bi‘ilmiw wa mā kunnā gā'ibīn(a).

һәм Без аларга, әлбәттә, белемебез белән хәбәр бирербез һәм Без ерак түгелбез.

وَالْوَزْنُ يَوْمَىِٕذِ ِۨالْحَقُّۚ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوَازِيْنُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

wal-waznu yauma'iżinil-ḥaqq(u), faman ṡaqulat mawāzīnuhū fa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

Ул көнне үлчәү тәкъвалык үлчәү була. Үлчәүне үлчәүче кеше, әлбәттә, бәхетле кешеләр.

وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِيْنُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ بِمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَظْلِمُوْنَ

wa man khaffat mawāzīnuhū fa ulā'ikal-lażīna khasirū anfusahum bimā kānū bi'āyātinā yaẓlimūn(a).

Әммә үлчәүләре җиңел булган кешеләр, Безнең аятьләребезне инкяр иткәннәре өчен үзләренә зыян китерделәр.

وَلَقَدْ مَكَّنّٰكُمْ فِى الْاَرْضِ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ ࣖ

wa laqad makkannākum fil-arḍi wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisy(a), qalīlam mā tasykurūn(a).

Әлбәттә, Без сезне җир йөзенә урнаштырдык һәм анда сезнең өчен яшәү өчен кирәк-яраклар бирдек, ләкин сез бик аз шөкер итәсез.

وَلَقَدْ خَلَقْنٰكُمْ ثُمَّ صَوَّرْنٰكُمْ ثُمَّ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ لَمْ يَكُنْ مِّنَ السّٰجِدِيْنَ

wa laqad khalaqnākum ṡumma ṣawwarnākum ṡumma qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīs(a), lam yakum minas-sājidīn(a).

Әлбәттә, Без сезне халык кылдык, аннары сезне сурәтләдек, аннары фәрештәләргә: "Адәмгә сәҗдә кылыгыз", – дидек, фәрештәләр сәҗдә кылдылар, фәкать Иблис кенә сәҗдә кылды. Ул (Иблис) сәҗдә кылучылардан түгел.

قَالَ مَا مَنَعَكَ اَلَّا تَسْجُدَ اِذْ اَمَرْتُكَ ۗقَالَ اَنَا۠ خَيْرٌ مِّنْهُۚ خَلَقْتَنِيْ مِنْ نَّارٍ وَّخَلَقْتَهٗ مِنْ طِيْنٍ

qāla mā mana‘aka allā tasjuda iż amartuk(a), qāla ana khairum minh(u), khalaqtanī min nāriw wa khalaqtahū min ṭīn(in).

(Аллаһ) әйтте: "Мин сиңа әйткән вакытта (Адәмгә) сәҗдә кылмаудан сине нәрсә тыйды?" (Иблис) әйтте: "Мин аннан яхшыракмын. Син мине уттан яраттың, ә аны җирдән яраттың".

قَالَ فَاهْبِطْ مِنْهَا فَمَا يَكُوْنُ لَكَ اَنْ تَتَكَبَّرَ فِيْهَا فَاخْرُجْ اِنَّكَ مِنَ الصّٰغِرِيْنَ

qāla fahbiṭ minhā famā yakūnu laka an tatakabbara fīhā fakhruj innaka minaṣ-ṣāgirīn(a).

(Аллаһ) әйтте: "Алайса, аннан (күктән) төш! Син моның белән мактанма. Чыгып кит! Син, әлбәттә, түбән мәхлуклардансың".

قَالَ اَنْظِرْنِيْٓ اِلٰى يَوْمِ يُبْعَثُوْنَ

qāla anẓirnī ilā yaumi yub‘aṡūn(a).

(Шайтан) әйтте: "Миңа алар кубарылган көнгә кадәр вакыт бир".

قَالَ اِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِيْنَ

qāla innaka minal-munẓarīn(a).

(Аллаһ) әйтте: "Дөрес, син вакытлыча билгеләнгәннәр арасындасың".

قَالَ فَبِمَآ اَغْوَيْتَنِيْ لَاَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيْمَۙ

qāla fabimā agwaitanī la'aq‘udanna lahum ṣirāṭakal-mustaqīm(a).

(Иблис) әйтте: "Син мине аздырганың өчен, мин аларны Синең туры юлыңнан тыярмын,

ثُمَّ لَاٰتِيَنَّهُمْ مِّنْۢ بَيْنِ اَيْدِيْهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ اَيْمَانِهِمْ وَعَنْ شَمَاۤىِٕلِهِمْۗ وَلَا تَجِدُ اَكْثَرَهُمْ شٰكِرِيْنَ

Ṡumma la'ātiyannahum mim baini aidīhim wa min khalfihim wa ‘an aimānihim wa ‘an syamā'ilihim, wa lā tajidu akṡarahum syākirīn(a).

Аннары мин аларны аздырырмын, алларыннан да, артларыннан да, уңнарыннан да, сулларыннан да килермен. Син аларның күбесен шөкер итүчеләрдән тапмассың."

قَالَ اخْرُجْ مِنْهَا مَذْءُوْمًا مَّدْحُوْرًا ۗ لَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ لَاَمْلَـَٔنَّ جَهَنَّمَ مِنْكُمْ اَجْمَعِيْنَ

qālakhruj minhā maż'ūmam madḥūrā(n), laman tabi‘aka minhum la'amla'anna jahannama minkum ajma‘īn(a).

(Аллаһ) әйтте: "Куркыныч һәм сөрелгән хәлдә җәннәттән чык! Алардан кем сиңа иярсә, Мин сезнең барыгыз белән җәһәннәмне тутырачакмын".

وَيٰٓاٰدَمُ اسْكُنْ اَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ فَكُلَا مِنْ حَيْثُ شِئْتُمَا وَلَا تَقْرَبَا هٰذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُوْنَا مِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa yā ādamuskun anta wa zaujukal-jannata fa kulā min ḥaiṡu syi'tumā wa lā taqrabā hāżihisy-syajarata fa takūnā minaẓ-ẓālimīn(a).

Һәм (Аллаһ әйтте): "Ий Адәм! Хатының белән җәннәттә калыгыз һәм икегез дә теләгәнчә ашагыз. Ләкин бу агачка якын килмәгез, (якынлашсагыз) сез икегез дә залимнәрдән булырсыз".

فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطٰنُ لِيُبْدِيَ لَهُمَا مَا وٗرِيَ عَنْهُمَا مِنْ سَوْءٰتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهٰىكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هٰذِهِ الشَّجَرَةِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَا مَلَكَيْنِ اَوْ تَكُوْنَا مِنَ الْخٰلِدِيْنَ

fa waswasa lahumasy-syaiṭānu liyubdiya lahumā mā wūriya ‘anhumā min sau'ātihimā wa qāla mā nahākumā rabbukumā ‘an hāżihisy-syajarati illā an takūnā malakaini au takūnā minal-khālidīn(a).

Шуннан соң шайтан аларга яман уйлар пышылдады, аларның (яшеренгән) гаурәтләрен ачарга тырышты. (Шайтан) әйтте: "Аллаһыгыз сезгә икегезгә дә бу агачка якын килүне тыйды, чөнки сез икегез дә фәрештә булмассыз яки (күктә) мәңгелек кешеләр булмассыз".

وَقَاسَمَهُمَآ اِنِّيْ لَكُمَا لَمِنَ النّٰصِحِيْنَۙ

wa qāsamahumā innī lakumā laminan-nāṣiḥīn(a).

Һәм (Шайтан) икесенә дә ант итте: "Дөреслектә, мин сезнең киңәшчеләрегездәнмен", - дип.

فَدَلّٰىهُمَا بِغُرُوْرٍۚ فَلَمَّا ذَاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْءٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفٰنِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَّرَقِ الْجَنَّةِۗ وَنَادٰىهُمَا رَبُّهُمَآ اَلَمْ اَنْهَكُمَا عَنْ تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَاَقُلْ لَّكُمَآ اِنَّ الشَّيْطٰنَ لَكُمَا عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

fa dallāhumā bigurūr(in), falammā żāqasy-syajarata badat lahumā sau'ātuhumā wa ṭafiqā yakhṣifāni ‘alaihimā miw waraqil-jannah(ti), wa nādāhumā rabbuhumā alam anhakumā ‘an tilkumasy-syajarati wa aqul lakumā innasy-syaiṭāna lakumā ‘aduwwum mubīn(un).

Ул (Шайтан) аларны хәйлә белән аздырды. Алар агач җимешен татып карагач, аның гаҗәплеге ачылды, һәм алар аны җәннәт яфраклары белән капларга керештеләр. Аллаһ аларга нида кылды: "Мин сезне ул агачтан тыймадыммы һәм шайтан сезнең икегез өчен дә ачык дошман дип әйтмәдемме?"

قَالَا رَبَّنَا ظَلَمْنَآ اَنْفُسَنَا وَاِنْ لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

qālā rabbanā ẓalamnā anfusanā wa illam tagfir lanā wa tarḥamnā lanakūnanna minal-khāsirīn(a).

Икесе дә әйттеләр: "Ий Раббыбыз, без үзебезгә золым кылдык. Әгәр Син безне гафу итмәсәң һәм безгә рәхмәт итмәсәң, без, әлбәттә, һәлак булучылардан булачакбыз".

قَالَ اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚوَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

qālahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).

(Аллаһ) әйтте: "Аска төшегез! Бер-берегезгә дошман булырсыз. Җир сезнең өчен билгеләнгән вакытка кадәр тору урыны һәм рәхәтлек."

قَالَ فِيْهَا تَحْيَوْنَ وَفِيْهَا تَمُوْتُوْنَ وَمِنْهَا تُخْرَجُوْنَ ࣖ

qāla fīhā taḥyauna wa fīhā tamūtūna wa minhā tukhrajūn(a).

(Аллаһ) әйтә: "Шунда яшисез, шунда үләсез һәм аннан (шулай ук) яңадан тереләчәксез".

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ قَدْ اَنْزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُّوَارِيْ سَوْءٰتِكُمْ وَرِيْشًاۗ وَلِبَاسُ التَّقْوٰى ذٰلِكَ خَيْرٌۗ ذٰلِكَ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

yā banī ādama qad anzalnā ‘alaikum libāsay yuwārī sau'ātikum wa rīsyā(n), wa libāsut-taqwā żālika khair(un), żālika min āyātillāhi la‘allahum yażżakkarūn(a).

Ий Адәм балалары! Без сезнең гаурәтләрегезне каплар өчен һәм зиннәт өчен киемнәр яраттык. Әмма тәкъвалык киеме хәерлерәк. Болар Аллаһ кодрәтенең билгеләреннәндер, шаять алар вәгазьләнерләр.

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ لَا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطٰنُ كَمَآ اَخْرَجَ اَبَوَيْكُمْ مِّنَ الْجَنَّةِ يَنْزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوْءٰتِهِمَا ۗاِنَّهٗ يَرٰىكُمْ هُوَ وَقَبِيْلُهٗ مِنْ حَيْثُ لَا تَرَوْنَهُمْۗ اِنَّا جَعَلْنَا الشَّيٰطِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ لِلَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ

yā banī ādama lā yaftinannakumusy-syaiṭānu kamā akhraja abawaikum minal-jannati yanzi‘u ‘anhumā libāsahumā liyuriyahumā sau'ātihimā, innahū yarākum huwa wa qabīluhū min ḥaiṡu lā taraunahum, innā ja‘alnasy-syayāṭīna auliyā'a lil-lażīna lā yu'minūn(a).

Ий Адәм балалары! Шайтан сезне алдамасын, ата-анагызны җәннәттән чыгарган кебек, киемнәрен салдырып, гаурәтләрен күрсәтер өчен аларны җәннәттән чыгарган кебек. Чыннан да, ул һәм аның иярченнәре сезне сез күрмәгән җирдән күрәләр. Чыннан да, Без шайтаннарны имансызларның җитәкчеләре иттек.

وَاِذَا فَعَلُوْا فَاحِشَةً قَالُوْا وَجَدْنَا عَلَيْهَآ اٰبَاۤءَنَا وَاللّٰهُ اَمَرَنَا بِهَاۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاۤءِۗ اَتَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iżā fa‘alū fāḥisyatan qālū wajadnā ‘alaihā ābā'anā wallāhu amaranā bihā, qul innallāha lā ya'muru bil-faḥsyā'(i), ataqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Әгәр алар фәхеш эш кылсалар: "Ата-бабаларыбызны шулай эшләгәннәрен күрдек, һәм Аллаһ безгә бу эшне эшләргә кушты", - диләр. Әйт: "Аллаһ беркайчан да явызлык эшләргә боермый. Ни өчен сез Аллаһ турында белмәгән нәрсәне сөйлисез?"

قُلْ اَمَرَ رَبِّيْ بِالْقِسْطِۗ وَاَقِيْمُوْا وُجُوْهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّادْعُوْهُ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۗ كَمَا بَدَاَكُمْ تَعُوْدُوْنَۗ

qul amara rabbī bil-qisṭ(i), wa aqīmū wujūhakum ‘inda kulli masjidiw wad‘ūhu mukhliṣīna lahud-dīn(a), kamā bada'akum ta‘ūdūn(a).

Әйт: "Раббым миңа гадел булырга кушты. Һәр намазда йөзеңне (Аллаһка) юнәлт һәм Аңа гына гыйбадәт кылып гыйбадәт кыл. Башта яратылган кебек Аңа кайтарылырсың.

فَرِيْقًا هَدٰى وَفَرِيْقًا حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلٰلَةُ ۗاِنَّهُمُ اتَّخَذُوا الشَّيٰطِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَيَحْسَبُوْنَ اَنَّهُمْ مُّهْتَدُوْنَ

farīqan hadā wa farīqan ḥaqqa ‘alaihimuḍ-ḍalālah(tu), innahumuttakhażusy-syayāṭīna auliyā'a min dūnillāhi wa yaḥsabūna annahum muhtadūn(a).

Ул өммәтләрнең кайберләрен Аллаһ туры юлга күндерде, кайберләрен хак юлдан адаштырды, һәм алар, әлбәттә, Аллаһны ташлап, шайтаннарны дус итеп алдылар, һәм алар: "Без туры юлга күнелгәнбез", – дип уйладылар.

۞ يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ خُذُوْا زِيْنَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّكُلُوْا وَاشْرَبُوْا وَلَا تُسْرِفُوْاۚ اِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِيْنَ ࣖ

yā banī ādama khużū zīnatakum ‘inda kulli masjidiw wa kulū wasyrabū wa lā tusrifū, innahū lā yuḥibbul-musrifīn(a).

Әй, Адәм балалары! Мәчеткә кергән саен матур киемнәрегезне киегез, ашагыз һәм эчегез, ләкин артык кылмагыз. Әлбәттә, Аллаһ артык сөйләүчеләрне яратмый.

قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِيْنَةَ اللّٰهِ الَّتِيْٓ اَخْرَجَ لِعِبَادِهٖ وَالطَّيِّبٰتِ مِنَ الرِّزْقِۗ قُلْ هِيَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا خَالِصَةً يَّوْمَ الْقِيٰمَةِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

qul man ḥarrama zīnatallāhil-latī akhraja li‘ibādihī waṭ-ṭayyibāti minar-rizq(i), qul hiya lil-lażīna āmanū fil-ḥayātid-dun-yā khāliṣatay yaumal-qiyāmah(ti), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

Әйт (Мөхәммәд пәйгамбәр): "Аллаһ бәндәләренә биргән бизәнү әйберләрен һәм яхшы ризыкларны кем хәрам кылды?" Әйт: "Боларның барысы да дөнья тормышына ышанучылар өчен, һәм Кыямәт көнендә (аларга гына)", - дип. Белүчеләр өчен аятьләрне шулай аңлатабыз.

قُلْ اِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَالْاِثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَاَنْ تُشْرِكُوْا بِاللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهٖ سُلْطٰنًا وَّاَنْ تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qul innamā ḥarrama rabbiyal-fawāḥisya mā ẓahara minhā wa mā baṭana wal-iṡma wal-bagya bigairil-ḥaqqi wa an tusyrikū billāhi mā lam yunazzil bihī sulṭānaw wa an taqūlū ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Әйт (Мөхәммәд пәйгамбәр): "Раббым ачык һәм яшерен бозык эшләрне, гөнаһлы эшләрне, сәбәпсез гаделсез эшләрне генә тыя, һәм Аллаһка бернәрсәне дә тиңдәш кылуны тыя, чөнки Ул моның сәбәбен ачмаган, һәм Аллаһ турында белмәгән нәрсәләрегезне сөйләүне тыя", - дип.

وَلِكُلِّ اُمَّةٍ اَجَلٌۚ فَاِذَا جَاۤءَ اَجَلُهُمْ لَا يَسْتَأْخِرُوْنَ سَاعَةً وَّلَا يَسْتَقْدِمُوْنَ

wa likulli ummatin ajal(un), fa iżā jā'a ajaluhum lā yasta'khirūna sā‘ataw wa lā yastaqdimūn(a).

Һәр халыкның үлеме бар (вакыт чикләүе). Аларның үлеме килгәч, алар бер мизгелгә дә кичектерүне яки тизләнүне сорый алмыйлар.

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ اِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَقُصُّوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِيْۙ فَمَنِ اتَّقٰى وَاَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

yā banī ādama immā ya'tiyannakum rusulum minkum yaquṣṣūna ‘alaikum āyātī, famanittaqā wa aṣlaḥa falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Ий Адәм балалары! Әгәр сезгә үз арагыздан рәсүлләр килсә, алар сезгә аятьләремне укысалар, берәү тәкъва булып, төзәтсә, аларга курку юк һәм алар кайгырмаслар.

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Әмма аятьләребезне ялганга тотучылар һәм аларның белән тәкәбберләнүчеләр җәһәннәм кешеләре, алар анда мәңге калырлар.

فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِهٖۗ اُولٰۤىِٕكَ يَنَالُهُمْ نَصِيْبُهُمْ مِّنَ الْكِتٰبِۗ حَتّٰٓى اِذَا جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُنَا يَتَوَفَّوْنَهُمْۙ قَالُوْٓا اَيْنَ مَا كُنْتُمْ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗقَالُوْا ضَلُّوْا عَنَّا وَشَهِدُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰفِرِيْنَ

faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bi'āyātih(ī), ulā'ika yanāluhum naṣībuhum minal-kitāb(i), ḥattā iżā jā'athum rusulunā yatawaffaunahum, qālū aina mā kuntum tad‘ūna min dūnillāh(i), qālū ḍallū ‘annā wa syahidū ‘alā anfusihim annahum kānū kāfirīn(a).

Аллаһка ялган ифтира кылучы яки Аның аятьләрен инкяр итүче кешедән дә залимрәк кеше бармы? Аларга китапта күрсәтелгән өлеш бирелер, хәтта илчеләребез (фәрештәләр) аларны үтерергә килгәнче. Алар (фәрештәләр): "Аллаһтан башка сез гадәттә нинди илаһларга гыйбадәт кыласыз?" – дип сорадылар. Алар (мөшрикләр): "Бездән барысы да юкка чыкты", – диделәр. Һәм алар үзләренең көфер булуларына шаһитлек бирделәр.

قَالَ ادْخُلُوْا فِيْٓ اُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ فِى النَّارِۙ كُلَّمَا دَخَلَتْ اُمَّةٌ لَّعَنَتْ اُخْتَهَا ۗحَتّٰٓى اِذَا ادَّارَكُوْا فِيْهَا جَمِيْعًا ۙقَالَتْ اُخْرٰىهُمْ لِاُوْلٰىهُمْ رَبَّنَا هٰٓؤُلَاۤءِ اَضَلُّوْنَا فَاٰتِهِمْ عَذَابًا ضِعْفًا مِّنَ النَّارِ ەۗ قَالَ لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَّلٰكِنْ لَّا تَعْلَمُوْنَ

qāladkhulū fī umamin qad khalat min qablikum minal-jinni wal-insi fin-nār(i), kullamā dakhalat ummatul la‘anat ukhtahā, ḥattā iżaddārakū fīhā jamī‘ā(n), qālat ukhrāhum li'ūlāhum rabbanā hā'ulā'i aḍallūnā fa ātihim ‘ażāban ḍi‘fam minan-nār(i), qāla likullin ḍi‘fuw wa lākil lā ta‘lamūn(a).

Аллаһ әйтә: "Сездән алдагы җеннәр һәм кешеләр белән бергә җәһәннәм утына керегез. Һәрбер кеше кергән саен, ул үзенең кардәшләрен ләгънәтли, хәтта алар барысы да кергәндә, соңрак кергән кеше беренче кергән кешегә: "Әй Раббыбыз, алар безне адаштырдылар. Аларга җәһәннәм газабын икеләтә китер", - дияр. Аллаһ әйтә: "Аларның һәрберсе икеләтә (газап) алачак, ләкин сез белмисез".

وَقَالَتْ اُوْلٰىهُمْ لِاُخْرٰىهُمْ فَمَا كَانَ لَكُمْ عَلَيْنَا مِنْ فَضْلٍ فَذُوْقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْسِبُوْنَ ࣖ

wa qālat ūlāhum li'ukhrāhum famā kāna lakum ‘alainā min faḍlin fa żūqul-‘ażāba bimā kuntum taksibūn(a).

Беренче булып кергән кеше соңрак кергән кешегә: "Синең бездән бер генә өстенлегең дә юк. Эшләгән эшең өчен җәзаны тат", - диде.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ

innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).

Чыннан да, Безнең аятьләребезне инкяр итүчеләр һәм аларга тәкәбберләнүчеләргә күк ишекләре ачылмас һәм җәннәткә кермәсләр, дөя энә күзеннән үткәнче. Без явызлык кылучыларны шулай җәзалыйбыз.

لَهُمْ مِّنْ جَهَنَّمَ مِهَادٌ وَّمِنْ فَوْقِهِمْ غَوَاشٍۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ

lahum min jahannama mihāduw wa min fauqihim gawāsy(in), wa każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

Аларга җәһәннәм утыннан түшәкләр һәм өсләрендә уттан юрганнар бар. Залимнәрне шулай җәзалыйбыз.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lā nukallifu nafsan illā wus‘ahā, ulā'ika aṣḥābul-jannah(ti), hum fīhā khālidūn(a).

Иман китереп изге гамәлләр кылучылар, Без беркемгә дә көче җитмәгән йөкне йөкләмибез, алар җәннәт кешеләре, алар анда мәңге калырлар.

وَنَزَعْنَا مَا فِيْ صُدُوْرِهِمْ مِّنْ غِلٍّ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُۚ وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ هَدٰىنَا لِهٰذَاۗ وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَآ اَنْ هَدٰىنَا اللّٰهُ ۚ لَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّۗ وَنُوْدُوْٓا اَنْ تِلْكُمُ الْجَنَّةُ اُوْرِثْتُمُوْهَا بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

wa naza‘nā mā fī ṣudūrihim min gillin tajrī min taḥtihimul-anhār(u), wa qālul-ḥamdu lillāhil-lażī hadānā lihāżā, wa mā kunnā linahtadiya lau lā an hadānallāh(u), laqad jā'at rusulu rabbinā bil-ḥaqq(i), wa nūdū an tilkumul-jannatu ūriṡtumūhā bimā kuntum ta‘malūn(a).

Без аларның күкрәкләреннән үч алуны йолкып алдык, аның астыннан елгалар ага иде. Алар әйттеләр: "Безгә моны (күкне) күрсәткән Аллаһка мактау булсын. Әгәр Аллаһ безгә күрсәтмәсә, без туры юлга күнелмәс идек. Әлбәттә, Раббыбызның рәсүлләре хаклык белән килделәр", - дип. Аларга: "Бу җәннәт сезгә кылган гамәлләрегез өчен мирас итеп бирелде", - диелде.

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ اَصْحٰبَ النَّارِ اَنْ قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّا فَهَلْ وَجَدْتُّمْ مَّا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا ۗقَالُوْا نَعَمْۚ فَاَذَّنَ مُؤَذِّنٌۢ بَيْنَهُمْ اَنْ لَّعْنَةُ اللّٰهِ عَلَى الظّٰلِمِيْنَ

wa nādā aṣḥābul-jannati aṣḥāban-nāri an qad wajadnā mā wa‘adanā rabbunā ḥaqqan fahal wajattum mā wa‘ada rabbukum ḥaqqā(n), qālū na‘am, fa ażżana mu'ażżinum bainahum al la‘natullāhi ‘alaẓ-ẓālimīn(a).

Җәннәт әһеле җәһәннәм әһеленә кычкырып: "Без Аллаһ вәгъдә иткәнне таптык, дөресен таптык. Аллаһ вәгъдә иткәнне таптыгызмы, дөресен таптыгызмы?" – диделәр. Алар: "Дөрес", – дип җавап бирделәр. Шуннан соң чакыручы (фәрештә) алар арасында игълан итте: "Аллаһның ләгънәте залимнәргә булсын,

اَلَّذِيْنَ يَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَيَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ كٰفِرُوْنَۘ

al-lażīna yaṣuddūna ‘an sabīlillāhi wa yabgūnahā ‘iwajā(n), wa hum bil-ākhirati kāfirūn(a).

(Алар) Аллаһ юлыннан тыючылар һәм аны кире кайтарырга тырышучылар. Алар – Ахирәтне инкяр итүчеләр.

وَبَيْنَهُمَا حِجَابٌۚ وَعَلَى الْاَعْرَافِ رِجَالٌ يَّعْرِفُوْنَ كُلًّا ۢ بِسِيْمٰىهُمْۚ وَنَادَوْا اَصْحٰبَ الْجَنَّةِ اَنْ سَلٰمٌ عَلَيْكُمْۗ لَمْ يَدْخُلُوْهَا وَهُمْ يَطْمَعُوْنَ

wa bainahumā ḥijāb(un), wa ‘alal-a‘rāfi rijāluy ya‘rifūna kullam bisīmāhum, wa nādau aṣḥābal-jannati an salāmun ‘alaikum, lam yadkhulūhā wa hum yaṭma‘ūn(a).

Аларның (җәннәт белән җәһәннәм әһеле) арасында пәрдә бар, ә Агъраф өстендә (иң югары урында) бер-берсен йөзләреннән таный торган кешеләр бар. Алар җәннәт әһеленә: "Сезгә тынычлык булсын", - дип кычкырырлар. Алар әле кермәгәннәр, ләкин (керергә) ашыгып торалар.

۞ وَاِذَا صُرِفَتْ اَبْصَارُهُمْ تِلْقَاۤءَ اَصْحٰبِ النَّارِۙ قَالُوْا رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa iżā ṣurifat abṣāruhum tilqā'a aṣḥābin-nāri qālū rabbanā lā taj‘alnā ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

Һәм аларның күзләре җәһәннәм әһеле тарафына борылгач, алар: "Ий Раббыбыз, безне залимнәр белән бергә кылма", – диярләр.

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْاَعْرَافِ رِجَالًا يَّعْرِفُوْنَهُمْ بِسِيْمٰىهُمْ قَالُوْا مَآ اَغْنٰى عَنْكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُوْنَ

wa nādā aṣḥābul-a‘rāfi rijālay ya‘rifūnahum bisīmāhum qālū mā agnā ‘ankum jam‘ukum wa mā kuntum tastakbirūn(a).

Әгърафтан (иң югары урыннан) югарырак булганнар белгәннәрен ишарәләр белән чакырып: "Сез җыйган байлык һәм горурланган нәрсәләр сезгә файда китерми", - диделәр.

اَهٰٓؤُلَاۤءِ الَّذِيْنَ اَقْسَمْتُمْ لَا يَنَالُهُمُ اللّٰهُ بِرَحْمَةٍۗ اُدْخُلُوا الْجَنَّةَ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَلَآ اَنْتُمْ تَحْزَنُوْنَ

ahā'ulā'il-lażīna aqsamtum lā yanāluhumullāhu biraḥmah(tin), udkhulul-jannata lā khaufun ‘alaikum wa lā antum taḥzanūn(a).

Аллаһтан рәхмәт килмәячәк дип ант иткән кешеләр шушылармы?" (Аллаһ әйтте): "Җәннәткә керегез! Сезгә курку да, кайгы да булмас".

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ النَّارِ اَصْحٰبَ الْجَنَّةِ اَنْ اَفِيْضُوْا عَلَيْنَا مِنَ الْمَاۤءِ اَوْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ ۗقَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ حَرَّمَهُمَا عَلَى الْكٰفِرِيْنَۙ

wa nādā aṣḥābun-nāri aṣḥābal-jannati an afīḍū ‘alainā minal-mā'i au mimmā razaqakumullāh(u), qālū innallāha ḥarramahumā ‘alal-kāfirīn(a).

Җәһәннәм әһеле җәннәт әһеленә кычкыралар: "Безгә бераз су яки Аллаһ сезгә биргән ризыкны бирегез", - дип. Алар әйттеләр: "Аллаһ бу икесен дә кәферләргә хәрам кылды".

الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَهُمْ لَهْوًا وَّلَعِبًا وَّغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَاۚ فَالْيَوْمَ نَنْسٰىهُمْ كَمَا نَسُوْا لِقَاۤءَ يَوْمِهِمْ هٰذَاۙ وَمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

al-lażīnattakhażū dīnahum lahwaw wa la‘ibaw wa garrathumul-ḥayātud-dun-yā, fal-yauma nansāhum kamā nasū liqā'a yaumihim hāżā, wa mā kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

(ягъни) алар диннәрен уен һәм шаяртуга әйләндерделәр һәм дөнья тормышы аларны алдады. Бүген (Кыямәт көнендә) Без аларны онытырбыз, алар бүгенге очрашуны оныткан кебек һәм Безнең аятьләребезне инкяр иткәннәре өчен.

وَلَقَدْ جِئْنٰهُمْ بِكِتٰبٍ فَصَّلْنٰهُ عَلٰى عِلْمٍ هُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa laqad ji'nāhum bikitābin faṣṣalnāhu ‘alā ‘ilmin hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).

Чыннан да, Без аларга Китапны (Коръәнне) бирдек, аны белем нигезендә аңлаттык, ул ышанучылар өчен туры юл һәм рәхмәт булсын.

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّا تَأْوِيْلَهٗۗ يَوْمَ يَأْتِيْ تَأْوِيْلُهٗ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ نَسُوْهُ مِنْ قَبْلُ قَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّۚ فَهَلْ لَّنَا مِنْ شُفَعَاۤءَ فَيَشْفَعُوْا لَنَآ اَوْ نُرَدُّ فَنَعْمَلَ غَيْرَ الَّذِيْ كُنَّا نَعْمَلُۗ قَدْ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ ࣖ

hal yanẓurūna illā ta'wīlah(ū), yauma ya'tī ta'wīluhū yaqūlul-lażīna nasūhu min qablu qad jā'at rusulu rabbinā bil-ḥaqq(i), fahal lanā min syufa‘ā'a fa yasyfa‘ū lanā au nuraddu fa na‘mala gairal-lażī kunnā na‘mal(u), qad khasirū anfusahum wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

Алар хакыйкатьнең дәлилен генә көтмиләрме (Коръәнне). Хакыйкатьнең дәлиле килгән көнне, аны элек күрмәгән кешеләр: "Чыннан да, Раббыбызның илчеләре хакыйкатьне алып килделәр. Безгә ярдәм итәчәк яки без (дөньяга) кире кайтарылачакмы, элеккегә охшамаган изге гамәлләр кылыр өчен?" – диделәр. Алар, чынлыкта, үзләренә зыян китерделәр, һәм элек барлыкка китергәннәре юкка чыкты.

اِنَّ رَبَّكُمُ اللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۗ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهٗ حَثِيْثًاۙ وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُوْمَ مُسَخَّرٰتٍۢ بِاَمْرِهٖٓ ۙاَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْاَمْرُۗ تَبٰرَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ

inna rabbakumullāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsy(i), yugsyil-lailan-nahāra yaṭlubuhū ḥaṡīṡā(n), wasy-syamsa wal-qamara wan-nujūma musakhkharātim bi'amrih(ī), alā lahul-khalqu wal-amr(u), tabārakallāhu rabbul-‘ālamīn(a).

Чыннан да, сезнең Раббыгыз – Аллаһ, күкләрне һәм җирне алты көн эчендә яратты, аннары Арш өстендә урнашты. Ул төнне тиз килә торган көнгә каплады. (Ул) кояшны, айны һәм йолдызларны Үз әмеренә буйсындырды. Игътибар итегез! Барлык яратылыш һәм эшләр Аның хокукы. Барлык галәмнәрнең Раббысы Аллаһка мактау булсын.

اُدْعُوْا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَّخُفْيَةً ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَۚ

ud‘ū rabbakum taḍarru‘aw wa khufūyah(tan), innahū lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

Аллаһка түбән күңел һәм йомшак тавыш белән дога кылыгыз. Чыннан да, Ул чиктән чыгучыларны яратмый.

وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَا وَادْعُوْهُ خَوْفًا وَّطَمَعًاۗ اِنَّ رَحْمَتَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā wad‘ūhu khaufaw wa ṭama‘ā(n), inna raḥmatallāhi qarībum minal-muḥsinīn(a).

Җир йөзе төзекләндерелгәннән соң, анда явызлык кылмагыз! Аңа курку һәм өмет белән дога кылыгыз! Әлбәттә, Аллаһның рәхмәте изгелек кылучыларга бик якын.

وَهُوَ الَّذِيْ يُرْسِلُ الرِّيٰحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۗ حَتّٰٓى اِذَآ اَقَلَّتْ سَحَابًا ثِقَالًا سُقْنٰهُ لِبَلَدٍ مَّيِّتٍ فَاَنْزَلْنَا بِهِ الْمَاۤءَ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۗ كَذٰلِكَ نُخْرِجُ الْمَوْتٰى لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

wa huwal-lażī yursilur-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), ḥattā iżā aqallat saḥāban ṡiqālan suqnāhu libaladim mayyitin fa anzalnā bihil-mā'a fa akhrajnā bihī min kulliṡ-ṡamarāt(i), każālika nukhrijul-mautā la‘allakum tażakkarūn(a).

Ул – Аллаһ, рәхмәте (яңгыры) килгәнче, җилне яхшы хәбәр бирүче. Әгәр җил чыгарса, Без аларны коры җирләргә куарбыз, аннары шул җиргә яңгыр яудырырбыз. Аннары шул яңгыр белән төрле җимешләр үстерербез. Әнә шулай үлеләрне тергезәбез, өметләнәбез, сез дә гыйбрәт алырсыз.

وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهٗ بِاِذْنِ رَبِّهٖۚ وَالَّذِيْ خَبُثَ لَا يَخْرُجُ اِلَّا نَكِدًاۗ كَذٰلِكَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّشْكُرُوْنَ ࣖ

wal-baladuṭ-ṭayyibu yakhruju nabātuhū bi'iżni rabbih(ī), wal-lażī khabuṡa lā yakhruju illā nakidā(n), każālika nuṣarriful-āyāti liqaumiy yasykurūn(a).

Җир яхшы, үсемлекләр Аллаһ рөхсәте белән мул үсә, ә начар туфрак, үскән игеннәр сүнә. Шулай итеп, Без шөкер итүчеләр өчен (бөеклегебезнең) аятьләрен кабат-кабат аңлатабыз.

لَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖ فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī fa qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

Әлбәттә, Без Нухны үз кавеменә пәйгамбәр итеп җибәрдек, аннары ул әйтте: "Ий, халкым! Аллаһка гыйбадәт кылыгыз! Сезнең өчен Аңардан башка илаһ юк. Мин куркам, сезгә куркыныч көнне (кыямәт көнендә) газапланудан."

قَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِهٖٓ اِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qālal mala'u min qaumihī innā lanarāka fī ḍalālim mubīn(in).

Аның халкының башлыклары әйттеләр: "Без синең ачык адашканда икәнеңне күрәбез", - дип.

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ ضَلٰلَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī ḍalālatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

Ул (Нух) әйтте: "Ий, халкым! Мин адашмадым, ләкин мин бөтен галәмнәрнең Раббысыннан килгән пәйгамбәрмен."

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنْصَحُ لَكُمْ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

uballigukum risālāti rabbī wa anṣaḥu lakum wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Мин сезгә Раббымның вәгазен җиткерәм, сезгә киңәш бирәм һәм Аллаһтан сез белмәгәнне беләм".

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُوْا وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum wa litattaqū wa la‘allakum turḥamūn(a).

Һәм сез үзегез арагыздан булган бер ир аша Раббыгыздан вәгазь килгәнгә гаҗәпләнәсезме? Ул вәгазь сезне куркытыр өчен, шаять тәкъва булырсыз һәм рәхмәткә лаек булырсыз.

فَكَذَّبُوْهُ فَاَنْجَيْنٰهُ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗ فِى الْفُلْكِ وَاَغْرَقْنَا الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا عَمِيْنَ ࣖ

fa każżabūhu fa anjaināhu wal-lażīna ma‘ahū fil-fulki wa agraqnal-lażīna każżabū bi'āyātinā, innahum kānū qauman ‘amīn(a).

Алар Нухны ялганга тоттылар, аннары Без аны һәм аның белән бергә көймәдә булганнарны коткардык. Аятьләребезне ялганга тотучыларны батырдык. Алар, әлбәттә, сукыр кешеләр.

۞ وَاِلٰى عَادٍ اَخَاهُمْ هُوْدًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ

wa ilā ‘ādin akhāḥum hūdā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), afalā tattaqūn(a).

Гад халкына кардәшләре Һудны җибәрдек. Ул әйтте: "Ий халкым, Аллаһка гыйбадәт кылыгыз! Сезнең өчен Аллаһтан башка илаһ юк, ни өчен Аллаһтан курыкмыйсыз?"

قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖٓ اِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْ سَفَاهَةٍ وَّاِنَّا لَنَظُنُّكَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī innā lanarāka fī safāhatiw wa innā lanaẓunnuka minal-kāżibīn(a).

Аның халкының көфер башлыклары әйттеләр: "Без сине бөтенләй дивана дип уйлыйбыз һәм сине ялганчылардан дип уйлыйбыз", - дип.

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ سَفَاهَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī safāhatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

Ул (Һуд) җавап бирде: "Ий, халкым! Мин акылдан язган түгел, ләкин мин бөтен галәмнәрнең Раббысының пәйгамбәремен."

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنَا۠ لَكُمْ نَاصِحٌ اَمِيْنٌ

uballigukum risālāti rabbī wa ana lakum nāṣiḥun amīn(un).

Мин сезгә Раббымның вәгазен җиткерәм һәм ышанычлы киңәшләр бирәм.

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْۗ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّزَادَكُمْ فِى الْخَلْقِ بَصْۣطَةً ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum, ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di qaumi nūḥiw wa zādakum fil-khalqi basṭah(tan), fażkurū ālā'allāhi la‘allakum tufliḥūn(a).

Раббыгыздан үзегез арагыздан булган бер ир аша сезне куркытыр өчен вәгазь килүенә гаҗәпләнәсезме? Нух пәйгамбәрнең кешеләреннән соң сезне халифә иткәнен хәтерләгез, Ул сезне көч һәм гәүдә ягыннан өстен кылды. Аллаһның нигъмәтләрен хәтерләгез, шаять, уңышка ирешерсез.

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا لِنَعْبُدَ اللّٰهَ وَحْدَهٗ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَاۚ فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qālū aji'tanā lina‘budallāha waḥdahū wa nażara mā kāna ya‘budu ābā'unā, fa'tinā bimā ta‘idunā in kunta minaṣ ṣādiqīn(a).

Алар әйттеләр: "Син безнең яныбызга килдеңме, бер Аллаһка гына гыйбадәт кылып, аталарыбыз гыйбадәт кылган нәрсәләрне ташлап? Әгәр дөрес сөйләүчеләрдән булсаң, безгә янавыңны исбатла!"

قَالَ قَدْ وَقَعَ عَلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ رِجْسٌ وَّغَضَبٌۗ اَتُجَادِلُوْنَنِيْ فِيْٓ اَسْمَاۤءٍ سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّا نَزَّلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ فَانْتَظِرُوْٓا اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ

qāla qad waqa‘a ‘alaikum mir rabbikum rijsuw wa gaḍab(un), atujādilūnanī fī asmā'in sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā nazzalallāhu bihā min sulṭān(in), fantaẓirū innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).

Ул (Һуд) җавап бирде: "Дөреслектә, сезгә Аллаһтан нәфрәт һәм ачу киләчәк. Аллаһ бу хакта мәгълүмат бирмәгән булса да, үзегез һәм ата-бабаларыгыз үзегез ясаган исемнәр (потлар) турында минем белән бәхәсләшергә телисезме? Әгәр шулай икән, көтегез! Мин дә сезнең белән бергә көтүчеләр арасындамын".

فَاَنْجَيْنٰهُ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗ بِرَحْمَةٍ مِّنَّا وَقَطَعْنَا دَابِرَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَمَا كَانُوْا مُؤْمِنِيْنَ ࣖ

fa anjaināhu wal-lażīna ma‘ahū biraḥmatim minnā wa qaṭa‘nā dābiral-lażīna każżabū bi'āyātinā wa mā kānū mu'minīn(a).

Без аны (Һудны) һәм аның белән бергә булган мөэминнәрне үз рәхмәтебез белән коткардык һәм аятьләребезне ялган диючеләрне тамырлары белән юк иттек, чөнки алар иман китермәделәр.

وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).

Сәмуд халкына кардәшләре Салихны җибәрдек. Ул әйтте: "Ий халкым! Аллаһка гыйбадәт кылыгыз! Сезнең өчен Аллаһтан башка илаһ юк. Әлбәттә, сезгә Раббыгыздан ачык дәлил килде. Аллаһтан булган бу дөя сезнең өчен галәмәттер. Аны Аллаһ җирендә ашатыгыз, аңа зарар итмәгез, юкса сезгә рәнҗетүче газап булыр".

وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Гад гайленнән соң сезне халифә иткән вакытын хәтерләгез һәм сезне җир өстенә урнаштырган вакытын хәтерләгез. Сез тигез урыннарда сарайлар саласыз, тауларда аларны уеп өйләр ясыйсыз. Аллаһның нигъмәтләрен хәтерләгез һәм җир өстендә бозыклык кылмагыз!

قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لِلَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِمَنْ اٰمَنَ مِنْهُمْ اَتَعْلَمُوْنَ اَنَّ صٰلِحًا مُّرْسَلٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قَالُوْٓا اِنَّا بِمَآ اُرْسِلَ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ

qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lil-lażīnastuḍ‘ifū liman āmana minhum ata‘lamūna anna ṣāliḥam mursalum mir rabbih(ī), qālū innā bimā ursila bihī mu'minūn(a).

Тәкәббер җитәкчеләр зәгыйфь саналган кешеләргә, ягъни үз халкы арасыннан иман китергән кешеләргә: "Сәлахның Раббысыннан килгән пәйгамбәр икәнен беләсезме?" - диделәр. Алар: "Без аның сүзләренә ышанабыз", - диделәр.

قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا بِالَّذِيْٓ اٰمَنْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

qālal-lażīnastakbarū innā bil-lażī āmantum bihī kāfirūn(a).

Мактанучылар: "Дөреслектә, без сез ышанганны инкяр итәбез", – диләр.

فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوْا يٰصٰلِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ

fa ‘aqarun-nāqata wa ‘atau ‘an amri rabbihim wa qālū yā ṣāliḥu'tinā bimā ta‘idunā in kunta minal-mursalīn(a).

Соңра алар дөяне суйдылар һәм Раббыларының әмеренә каршы тәкәбберләнделәр һәм әйттеләр: "Ий Салих! Әгәр син чын булсаң, безгә куркытуыңны расла", – дип.

فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَ

fa akhażathumur-rajfatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

Шуннан соң аларны җир тетрәү басты, һәм алар йортларының җимерекләрендә үле килеш яттылар.

فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسَالَةَ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْ وَلٰكِنْ لَّا تُحِبُّوْنَ النّٰصِحِيْنَ

fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālata rabbī wa naṣaḥtu lakum wa lākil lā tuḥibbūnan-nāṣiḥīn(a).

Аннары ул (Салех) алардан китеп: "Ий халкым! Чыннан да, мин сезгә Раббымның вәгазен җиткердем һәм сезгә үгет-нәсыйхәт кылдым. Ләкин сез үгет бирүче кешеләрне яратмыйсыз", - диде.

وَلُوْطًا اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖٓ اَتَأْتُوْنَ الْفَاحِشَةَ مَا سَبَقَكُمْ بِهَا مِنْ اَحَدٍ مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ

wa lūṭan iż qāla liqaumihī ata'tūnal-fāḥisyata mā sabaqakum bihā min aḥadim minal-‘ālamīn(a).

Лутны да (җибәрдек), ул үз халкына әйтте: "Ни өчен сез бу дөньяда сездән алда беркем дә эшләмәгән ямьсез эшне эшлисез?"

اِنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِّنْ دُوْنِ النِّسَاۤءِۗ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُوْنَ

innakum lata'tūnar-rijāla syahwatam min dūnin-nisā'(i), bal antum qaumum musrifūn(a).

Чыннан да, сез шәһвәтегезне хатын-кызларга түгел, ә ирләргә төядегез. Сез, чынлыкта, чиктән чыгучы кавемсез.

وَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اَخْرِجُوْهُمْ مِّنْ قَرْيَتِكُمْۚ اِنَّهُمْ اُنَاسٌ يَّتَطَهَّرُوْنَ

wa mā kāna jawāba qaumihī illā an qālū akhrijūhum min qaryatikum, innahum unāsuy yataṭahharūn(a).

Аның халкының җавабы: "Аларны (Лутны һәм аның иярченнәрен) үз илеңнән куып чыгар, алар үзләрен изге дип саный торган кешеләр", - дип әйтүдән башка булмады.

فَاَنْجَيْنٰهُ وَاَهْلَهٗٓ اِلَّا امْرَاَتَهٗ كَانَتْ مِنَ الْغٰبِرِيْنَ

fa anjaināhu wa ahlahū illamra'atahū kānat minal-gābirīn(a).

Соңра Без аны һәм аның әһелен коткардык, ләкин хатынын коткармадык, ул азгыннардан булды.

وَاَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَّطَرًاۗ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِيْنَ ࣖ

wa amṭarnā ‘alaihim maṭarā(n), fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mujrimīn(a).

Һәм Без аларга ташлар яудырдык. Гөнаһ кылучы кеше белән нәрсә булачагына игътибар итегез.

وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَاۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَۚ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum fa auful-kaila wal-mīzāna wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā, żālikum khairul lakum in kuntum mu'minīn(a).

Мәдйән халкына аларның кардәшләре Шөгаебне җибәрдек. Ул әйтте: "Ий халкым! Аллаһыга гыйбадәт кылыгыз. Сезнең өчен Аңардан башка илаһ юк. Сезгә Раббыгыздан ачык дәлилләр килде. Үлчәүләрне һәм үлчәүләрне төгәл үтәгез, һәм беркемгә дә зарар китермәгез. Җирне яхшы итеп яратылганнан соң, аңа зыян китермәгез. Әгәр сез ышанучылар булсагыз, бу сезнең өчен хәерлерәк."

وَلَا تَقْعُدُوْا بِكُلِّ صِرَاطٍ تُوْعِدُوْنَ وَتَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِهٖ وَتَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ كُنْتُمْ قَلِيْلًا فَكَثَّرَكُمْۖ وَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

wa lā taq‘udū bikulli ṣirāṭin tū‘idūna wa taṣuddūna ‘an sabīlillāhi man āmana bihī wa tabgūnahā ‘iwajā(n), ważkurū iż kuntum qalīlan fa kaṡṡarakum, wanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

Мөэминнәрне Аллаһ юлыннан куркытып, тыеп һәм аны кире кайтарып, бернинди юлда да утырмагыз. Исегездә тотыгыз, сез аз идегез, Аллаһ сезнең санын арттырды. Зыян китерүчеләргә нәрсә буласына игътибар итегез.

وَاِنْ كَانَ طَاۤىِٕفَةٌ مِّنْكُمْ اٰمَنُوْا بِالَّذِيْٓ اُرْسِلْتُ بِهٖ وَطَاۤىِٕفَةٌ لَّمْ يُؤْمِنُوْا فَاصْبِرُوْا حَتّٰى يَحْكُمَ اللّٰهُ بَيْنَنَاۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ ۔

wa in kāna ṭā'ifatum minkum āmanū bil-lażī ursiltu bihī wa ṭā'ifatul lam tu'minū faṣbirū ḥattā yaḥkumallāhu bainanā, wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

Әгәр сезнең арагызда мин аны җиткерү өчен җибәргән (тәгълимнәргә) ышанган бер төркем булса, һәм ышанмаган бер төркем булса, Аллаһ безнең арабызда хөкем иткәнче сабыр итегез. Ул иң яхшы хөкем итүче.

۞ قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لَنُخْرِجَنَّكَ يٰشُعَيْبُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَكَ مِنْ قَرْيَتِنَآ اَوْ لَتَعُوْدُنَّ فِيْ مِلَّتِنَاۗ قَالَ اَوَلَوْ كُنَّا كٰرِهِيْنَ

qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lanukhrijannaka yā syu‘aibu wal-lażīna āmanū ma‘aka min qaryatinā au lata‘ūdunna fī millatinā, qāla awalau kunnā kārihīn(a).

Шөгаеб кабиләсенең тәкәббер башлыклары әйттеләр: "Ий Шөгаеб! Без сине һәм мөэминнәрне җиребездән чыгарачакбыз, әгәр син безнең динебезгә кайтмасаң". Шөгаеб әйтте: "Без яратмасак та (безне) куып чыгарачаксыңмы?"

قَدِ افْتَرَيْنَا عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اِنْ عُدْنَا فِيْ مِلَّتِكُمْ بَعْدَ اِذْ نَجّٰىنَا اللّٰهُ مِنْهَاۗ وَمَا يَكُوْنُ لَنَآ اَنْ نَّعُوْدَ فِيْهَآ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ رَبُّنَاۗ وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًاۗ عَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْنَاۗ رَبَّنَا افْتَحْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمِنَا بِالْحَقِّ وَاَنْتَ خَيْرُ الْفٰتِحِيْنَ

qadiftarainā ‘alallāhi każiban in ‘udnā fī millatikum ba‘da iż najjānallāhu minhā, wa mā yakūnu lanā an na‘ūda fīhā illā ay yasyā'allāhu rabbunā, wasi‘a rabbunā kulla syai'in ‘ilmā(n), ‘alallāhi tawakkalnā, rabbanaftaḥ bainanā wa baina qauminā bil-ḥaqqi wa anta khairul-fātiḥīn(a).

Әгәр Аллаһ безне сезнең динегездән коткарганнан соң, без сезнең динегезгә кайтсак, Аллаһка каршы зур ялган ифтира кылган булыр идек. Раббыбыз Аллаһ теләсә генә, безгә Аңа кайту дөрес түгел. Раббыбызның белеме һәрнәрсәне чолгап алган. Без Аллаһка гына тәвәккәл итәбез. Әй Раббыбыз, безнең белән безнең динебез арасында гаделлек белән хөкем ит! Син иң яхшы хөкем итүчесең."

وَقَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لَىِٕنِ اتَّبَعْتُمْ شُعَيْبًا اِنَّكُمْ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ

wa qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī la'inittaba‘tum syu‘aiban innakum iżal lakhāsirūn(a).

Аның халкының көфер башлыклары (Шөгаеб) бер-берсенә әйттеләр: "Әгәр сез Шөгаебкә иярсәгез, әлбәттә, сез һәлак булачаксыз".

فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَۙ

fa akhażathumur-rajfatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

Шуннан соң аларны җир тетрәү басты, һәм алар йортларының җимерекләрендә үле килеш яттылар.

الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا شُعَيْبًا كَاَنْ لَّمْ يَغْنَوْا فِيْهَاۚ اَلَّذِيْنَ كَذَّبُوْا شُعَيْبًا كَانُوْا هُمُ الْخٰسِرِيْنَ

al-lażīna każżabū syu‘aiban ka'allam yagnau fīhā, al-lażīna każżabū syu‘aiban kānū humul-khāsirīn(a).

Шөгаебне ялганлаучылар, гүя ул җирдә беркайчан да яшәмәгәннәр кебек иделәр. Шөгаебне ялганлаучылар һәлак булачаклар.

فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْۚ فَكَيْفَ اٰسٰى عَلٰى قَوْمٍ كٰفِرِيْنَ ࣖ

fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālāti rabbī wa naṣaḥtu lakum, fa kaifa āsā ‘alā qaumin kāfirīn(a).

Шөгаеб алардан китеп: "Ий халкым! Мин сезгә Раббымның вәхийен ирештердем һәм сезгә үгет-нәсыйхәт кылдым. Шулай булгач, мин кәферләр өчен ничек кайгырыйм?" – диде.

وَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْ قَرْيَةٍ مِّنْ نَّبِيٍّ اِلَّآ اَخَذْنَآ اَهْلَهَا بِالْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُوْنَ

wa mā arsalnā fī qaryatim min nabiyyin illā akhażnā ahlahā bil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i la‘allahum yaḍḍarra‘ūn(a).

Без бер җиргә пәйгамбәр җибәрмәдек (һәм аның халкы аны кире какты), ләкин аның халкына мәшәкать һәм газаплар бирдек, алар түбәнчелек белән буйсынсыннар өчен.

ثُمَّ بَدَّلْنَا مَكَانَ السَّيِّئَةِ الْحَسَنَةَ حَتّٰى عَفَوْا وَّقَالُوْا قَدْ مَسَّ اٰبَاۤءَنَا الضَّرَّاۤءُ وَالسَّرَّاۤءُ فَاَخَذْنٰهُمْ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

Ṡumma baddalnā makānas-sayyi'atil-ḥasanata ḥattā ‘afau wa qālū qad massa ābā'anaḍ-ḍarrā'u was-sarrā'u fa akhażnāhum bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

Аннары Без газапны рәхәтлек белән алыштырдык (шулай итеп, аларның балалары һәм маллары артты), аннары алар әйттеләр: "Чыннан да, безнең ата-бабаларыбыз газап һәм рәхәтлек татыганнар иде", - дип, Без аларга кинәт кенә газап китердек, алар сизмәстән.

وَلَوْ اَنَّ اَهْلَ الْقُرٰٓى اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَرَكٰتٍ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ وَلٰكِنْ كَذَّبُوْا فَاَخَذْنٰهُمْ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

wa lau anna ahlal-qurā āmanū wattaqau lafataḥnā ‘alaihim barakātim minas-samā'i wal ardḍi wa lākin każżabū fa akhażnāhum bimā kānū yaksibūn(a).

Әгәр җир халкы иман китереп, тәкъва булсалар иде, Без аларга күктән һәм җирдән бәрәкәт бирер идек, ләкин алар (аятьләребезне) ялган диделәр, шуңа күрә Без аларны кылган гамәлләре өчен җәзаладык.

اَفَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا بَيَاتًا وَّهُمْ نَاۤىِٕمُوْنَۗ

afa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā bayātaw wa hum nā'imūn(a).

Әйә шәһәрләр халкы төнлә йоклаганда Безнең газабыбыз килүеннән имин булырлармы?

اَوَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا ضُحًى وَّهُمْ يَلْعَبُوْنَ

awa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā ḍuḥaw wa hum yal‘abūn(a).

Яки шәһәр халкы иртә белән уйнап йөргәндә Безнең газабыбыз килүеннән иминме?

اَفَاَمِنُوْا مَكْرَ اللّٰهِۚ فَلَا يَأْمَنُ مَكْرَ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ

afa aminū makrallāh(i), falā ya'manu makrallāhi illal-qaumul khāsirūn(a).

Яки алар Аллаһның (көтелмәгән) гәзабыннан иминме? Аллаһның гәзабыннан имин булган кеше юк, бары тик һәлак булучылар гына.

اَوَلَمْ يَهْدِ لِلَّذِيْنَ يَرِثُوْنَ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِ اَهْلِهَآ اَنْ لَّوْ نَشَاۤءُ اَصَبْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْۚ وَنَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُوْنَ

awalam yahdi lil-lażīna yariṡūnal-arḍa mim ba‘di ahlihā allau nasyā'u aṣabnāhum biżunūbihim, wa naṭba‘u ‘alā qulūbihim fahum lā yasma‘ūn(a).

Яки җирнең хуҗаларыннан соң мирас итеп алучы кешеләргә, әгәр Без теләсәк, аларны гөнаһлары өчен җәзаларбыз һәм йөрәкләренә мөһер басарбыз, шуңа күрә алар ишетмәсләр дип ачык күренмәдеме?

تِلْكَ الْقُرٰى نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤىِٕهَاۚ وَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا بِمَا كَذَّبُوْا مِنْ قَبْلُۗ كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِ الْكٰفِرِيْنَ

tilkal-qurā naquṣṣu ‘alaika min ambā'ihā, wa laqad jā'athum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānū liyu'minū bimā każżabū min qabl(u), każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā qulūbil-kāfirīn(a).

Бу шәһәрләр (Без аларны юк иттек), сезгә аларның хәбәрләрен сөйлибез. Аларның рәсүлләре аларга ачык дәлилләр белән килделәр, ләкин алар элек ялганлаган нәрсәләргә дә ышанмадылар. Әнә шулай Аллаһ көферләрнең күңелләрен мөһерли.

وَمَا وَجَدْنَا لِاَكْثَرِهِمْ مِّنْ عَهْدٍۚ وَاِنْ وَّجَدْنَآ اَكْثَرَهُمْ لَفٰسِقِيْنَ

wa mā wajadnā li'akṡarihim min ‘ahd(in), wa iw wajadnā akṡarahum lafāsiqīn(a).

Һәм без аларның күбесенең вәгъдәләрен үтәвен күрмибез. Киресенчә, без аларның күбесенең чыннан да явыз кешеләр булуын ачыкладык.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَظَلَمُوْا بِهَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā bi'āyātinā ilā fir‘auna wa mala'ihī fa ẓalamū bihā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

Алардан соң Мусаны могҗизаларыбыз белән Фиргавенгә һәм аның халкының зурларына җибәрдек, алар дәлилләрне ялган диделәр. Зыян күрүчеләргә нәрсә буласына игътибар ит.

وَقَالَ مُوْسٰى يٰفِرْعَوْنُ اِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

wa qāla mūsa yā fir‘aunu innī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

Муса әйтте: "Ий Фиргавен! Мин бөтен галәмнәрнең Раббысыннан килгән пәйгамбәрмен."

حَقِيْقٌ عَلٰٓى اَنْ لَّآ اَقُوْلَ عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّۗ قَدْ جِئْتُكُمْ بِبَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَرْسِلْ مَعِيَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۗ

Ḥaqīqun ‘alā allā aqūla ‘alallāhi illal-ḥaqq(a), qad ji'tukum bibayyinatim mir rabbikum fa arsil ma‘iya banī isrā'īl(a).

Мин Аллаһ турында дөресен сөйләргә бурычлымын. Чыннан да, мин сиңа Раббыңнан ачык дәлилләр белән килдем, шуңа күрә Исраил балаларын минем белән җибәр.

قَالَ اِنْ كُنْتَ جِئْتَ بِاٰيَةٍ فَأْتِ بِهَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qāla in kunta ji'ta bi'āyatin fa'ti bihā in kunta minaṣ ṣādiqīn(a).

Ул (Фиргавен) җавап бирде: "Әгәр дә син дәлил китерсәң, дөрес булса, син дөрес кешеләрдән икәнеңне күрсәт".

فَاَلْقٰى عَصَاهُ فَاِذَا هِيَ ثُعْبَانٌ مُّبِيْنٌ ۖ

fa alqā ‘aṣāhu fa iżā hiya ṡu‘bānum mubīn(un).

Аннары (Муса) таягын ташлады, һәм кинәт таяк чын зур еланга әйләнде.

وَّنَزَعَ يَدَهٗ فَاِذَا هِيَ بَيْضَاۤءُ لِلنّٰظِرِيْنَ ࣖ

wa naza‘a yadahū fa iżā hiya baiḍā'u lin-nāẓirīn(a).

Һәм кулын чыгарды, кинәт ул кулын күргәннәр өчен агарып агарды.

قَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ عَلِيْمٌۙ

qālal-mala'u min qaumi fir‘auna inna hāżā lasāḥirum ‘alīm(un).

Фиргавеннең зурлары әйттеләр: "Бу кеше, чыннан да, бик оста сихерче,

يُّرِيْدُ اَنْ يُّخْرِجَكُمْ مِّنْ اَرْضِكُمْ ۚ فَمَاذَا تَأْمُرُوْنَ

yurīdu ay yukhrijakum min arḍikum, fa māżā ta'murūn(a).

кем сезне җирегездән куып чыгарырга тели?" (Фиргавен әйтте), "Алайса сез нәрсә тәкъдим итәсез?"

قَالُوْآ اَرْجِهْ وَاَخَاهُ وَاَرْسِلْ فِى الْمَدَاۤىِٕنِ حٰشِرِيْنَۙ

qālū arjih wa akhāhu wa arsil fil-madā'ini ḥāsyirīn(a).

(Башлыклар) әйттеләр: "Аны һәм аның кардәшен (берникадәр вакытка) тоткарла һәм шәһәрләргә берничә кеше җибәр, алар (сихерчеләрне) җыярга,

يَأْتُوْكَ بِكُلِّ سٰحِرٍ عَلِيْمٍ

ya'tūka bikulli sāḥirin ‘alīm(in).

алар барлык оста сихерчеләрне сиңа китерсеннәр өчен.”

وَجَاۤءَ السَّحَرَةُ فِرْعَوْنَ قَالُوْٓا اِنَّ لَنَا لَاَجْرًا اِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغٰلِبِيْنَ

wa jā'as-saḥaratu fir‘auna qālū inna lanā la'ajran in kunnā naḥnul-gālibīn(a).

Сихерчеләр Фиргавенгә җыелып килделәр һәм әйттеләр: "Әгәр без җиңсәк, безгә бүләк булырмы?"

قَالَ نَعَمْ وَاِنَّكُمْ لَمِنَ الْمُقَرَّبِيْنَ

qāla na‘am wa innakum laminal-muqarrabīn(a).

Ул (Фиргавен) җавап бирде: "Әйе, чынлыкта сез (миңа) якын кешеләрдән булырга тиеш".

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِمَّآ اَنْ تُلْقِيَ وَاِمَّآ اَنْ نَّكُوْنَ نَحْنُ الْمُلْقِيْنَ

qālū yā mūsā immā an tulqiya wa immā an nakūna naḥnul-mulqīn(a).

Алар (сихерчеләр) әйттеләр: "Ий Муса! Син башта ташлыйсыңмы, әллә без ташлыйбызмы?"

قَالَ اَلْقُوْاۚ فَلَمَّآ اَلْقَوْا سَحَرُوْٓا اَعْيُنَ النَّاسِ وَاسْتَرْهَبُوْهُمْ وَجَاۤءُوْ بِسِحْرٍ عَظِيْمٍ

qāla alqū, falammā alqau saḥarū a‘yunan-nāsi wastarhabūhum wa jā'ū bisiḥrin ‘aẓīm(in).

Муса әйтте: "Аны (башта) ташлагыз!" Алар аны ташлаганнан соң, кешеләрнең күзләрен сихерләделәр һәм кешеләрне куркыттылар, чөнки алар зур (гаҗәеп) сихер күрсәттеләр.

۞ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اَنْ اَلْقِ عَصَاكَۚ فَاِذَا هِيَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُوْنَۚ

wa auḥainā ilā mūsā an alqi ‘aṣāk(a), fa iżā hiya talqafu mā ya'fikūn(a).

Без Мусага: "Таягыңны ташла!" – дип вәхий кылдык. Шул вакытта ул аларның ялган сүзләрен йотып бетерде.

فَوَقَعَ الْحَقُّ وَبَطَلَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَۚ

fa waqa‘al-ḥaqqu wa baṭala mā kānū ya‘malūn(a).

Аннары хакыйкать исбатланды, һәм алар эшләгән һәр нәрсә бушка булды.

فَغُلِبُوْا هُنَالِكَ وَانْقَلَبُوْا صٰغِرِيْنَۚ

fa gulibū hunālika wanqalabū ṣāgirīn(a).

Шулай итеп, алар шул урында җиңелделәр һәм хур булган кавем булдылар.

وَاُلْقِيَ السَّحَرَةُ سٰجِدِيْنَۙ

wa ulqiyas-saḥaratu sājidīn(a).

Һәм сихерчеләр шунда ук егылып, сәҗдә кылдылар.

قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

qālū āmannā birabbil-‘ālamīn(a).

Алар әйттеләр: "Без бөтен галәмнәрнең Раббысына иман китердек,

رَبِّ مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ

rabbi mūsā wa hārūn(a).

(ягъни) Муса һәм Һарунның Раббысы."

قَالَ فِرْعَوْنُ اٰمَنْتُمْ بِهٖ قَبْلَ اَنْ اٰذَنَ لَكُمْۚ اِنَّ هٰذَا لَمَكْرٌ مَّكَرْتُمُوْهُ فِى الْمَدِيْنَةِ لِتُخْرِجُوْا مِنْهَآ اَهْلَهَاۚ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ

qāla fir‘aunu āmantum bihī qabla an āżana lakum, inna hāżā lamakrum makartumūhu fil-madīnati litukhrijū minhā ahlahā, fa saufa ta‘lamūn(a).

Фиргавен әйтте: "Мин рөхсәт бирмичә ни өчен сез аңа ышанасыз? Бу, әлбәттә, сез бу шәһәрдә корган хәйләгез, аның халкын куып чыгару өчен. Соңрак белерсез (гамәлләрегезнең нәтиҗәләрен).

لَاُقَطِّعَنَّ اَيْدِيَكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ مِّنْ خِلَافٍ ثُمَّ لَاُصَلِّبَنَّكُمْ اَجْمَعِيْنَ

la'uqaṭṭi‘anna aidiyakum wa arjulakum min khilāfin ṡumma la'uṣallibannakum ajma‘īn(a).

Мин сезнең кулларыгызны һәм аякларыгызны кисешермен (уң кулыгызны һәм сул аякыгызны, яки киресенчә), аннары барыгызны да асырмын".

قَالُوْٓا اِنَّآ اِلٰى رَبِّنَا مُنْقَلِبُوْنَۙ

qālū innā ilā rabbinā munqalibūn(a).

Алар (сихерчеләр) әйттеләр: "Әлбәттә, без Раббыбызга кайтачакбыз."

وَمَا تَنْقِمُ مِنَّآ اِلَّآ اَنْ اٰمَنَّا بِاٰيٰتِ رَبِّنَا لَمَّا جَاۤءَتْنَا ۗرَبَّنَآ اَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَّتَوَفَّنَا مُسْلِمِيْنَ ࣖ

wa mā tanqimu minnā illā an āmannā bi'āyāti rabbinā lammā jā'atnā, rabanā afrig ‘alainā ṣabraw wa tawaffanā muslimīn(a).

Син бездән үч алмадың, ләкин Раббыбызның аятьләре безгә килгәч, аларга иман китергәнебез өчен." (Алар дога кылдылар): "Ий Раббыбыз, безгә сабырлык бир һәм мөселман булган хәлдә үл (Сиңа буйсынып үл).

وَقَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ اَتَذَرُ مُوْسٰى وَقَوْمَهٗ لِيُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ وَيَذَرَكَ وَاٰلِهَتَكَۗ قَالَ سَنُقَتِّلُ اَبْنَاۤءَهُمْ وَنَسْتَحْيٖ نِسَاۤءَهُمْۚ وَاِنَّا فَوْقَهُمْ قٰهِرُوْنَ

wa qālal-mala'u min qaumi fir‘auna atażaru mūsā wa qaumahū liyufsidū fil-arḍi wa yażaraka wa ālihatak(a), qāla sanuqattilu abnā'ahum wa nastaḥyī nisā'ahum, wa innā fauqahum qāhirūn(a).

Фиргавен халкының зурлары әйттеләр: "Син Мусаны һәм аның халкын бу җирдә (Мисырда) бозыклык кылырга һәм сине һәм синең илаһларыңны ташлап китәргә рөхсәт итәсеңме?" (Фиргавен) җавап бирде: "Без аларның улларын үтерәчәкбез һәм кызларын тере калдырачакбыз, һәм без аларны тулысынча җиңәчәкбез".

قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهِ اسْتَعِيْنُوْا بِاللّٰهِ وَاصْبِرُوْاۚ اِنَّ الْاَرْضَ لِلّٰهِ ۗيُوْرِثُهَا مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖۗ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِيْنَ

qāla mūsā liqaumihista‘īnū billāhi waṣbirū, innal-arḍa lillāh(i), yūriṡuhā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wal-‘āqibatu lil-muttaqīn(a).

Муса үзенең халкына әйтте: "Аллаһудан ярдәм сорагыз һәм сабыр итегез! Бу җир Аллаһныкы, Ул аны бәндәләреннән теләгән бәндәсенә мирас итеп бирер. (Яхшы) ахыр чиктә тәкъва кешеләр булачак".

قَالُوْٓا اُوْذِيْنَا مِنْ قَبْلِ اَنْ تَأْتِيَنَا وَمِنْۢ بَعْدِ مَا جِئْتَنَا ۗقَالَ عَسٰى رَبُّكُمْ اَنْ يُّهْلِكَ عَدُوَّكُمْ وَيَسْتَخْلِفَكُمْ فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُوْنَ ࣖ

qālū ūżīnā min qabli an ta'tiyanā wa mim ba‘di mā ji'tanā, qāla ‘asā rabbukum ay yuhlika ‘aduwwakum wa yastakhlifakum fil-arḍi fa yanẓura kaifa ta‘malūn(a).

Алар (Муса халкы) әйттеләр: "Син безгә килгәнче дә, син килгәннән соң да безгә Фиргавен тарафыннан җәберләндек." (Муса) әйтте: "Шиксез, Раббыгыз дошманнарыгызны юк итәр һәм сезне җирдә халифә итәр; аннары сезнең ничек эш итүегезне күрер."

وَلَقَدْ اَخَذْنَآ اٰلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِيْنَ وَنَقْصٍ مِّنَ الثَّمَرٰتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

wa laqad akhażnā āla fir‘auna bis-sinīna wa naqṣim minaṡ-ṡamarāti la‘allahum yażżakkarūn(a).

Әлбәттә, Без Фиргавенне һәм аның халкын күп еллар корылык һәм җимешсезлек белән җәзаладык, алар гыйбрәт алсыннар өчен.

فَاِذَا جَاۤءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ قَالُوْا لَنَا هٰذِهٖ ۚوَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَّطَّيَّرُوْا بِمُوْسٰى وَمَنْ مَّعَهٗۗ اَلَآ اِنَّمَا طٰۤىِٕرُهُمْ عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

fa iżā jā'athumul-ḥasanatu qālū lanā hāżihī, wa in tuṣibhum sayyi'atuy yaṭṭayyarū bimūsā wa mam ma‘ah(ū), alā innamā ṭā'iruhum ‘indallāhi wa lākinna aksṡarahum lā ya‘lamūn(a).

Әгәр аларга яхшылык килсә, алар: "Бу безнең тырышлыгыбыз аркасында", - диләр. Әгәр алар бәлагә эләксәләр, бу бәхетсезлекне Мусага һәм аның иярченнәренә гаеплиләр. Белегез, аларның язмышы Аллаһ кулында, ләкин күбесе белми.

وَقَالُوْا مَهْمَا تَأْتِنَا بِهٖ مِنْ اٰيَةٍ لِّتَسْحَرَنَا بِهَاۙ فَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِيْنَ

wa qālū mahmā ta'tinā bihī min āyatil litasḥaranā bihā, famā naḥnu laka bimu'minīn(a).

Алар (Мусага) әйттеләр: "Безне сихерләр өчен нинди генә дәлил китерсәң дә, без сиңа ышанмыйбыз".

فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ الطُّوْفَانَ وَالْجَرَادَ وَالْقُمَّلَ وَالضَّفَادِعَ وَالدَّمَ اٰيٰتٍ مُّفَصَّلٰتٍۗ فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ

fa arsalnā ‘alaihimuṭ-ṭūfāna wal-jarāda wal-qummala waḍ-ḍafādi‘a wad-dama āyātim mufaṣṣalāt(in), fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).

Без аларга ачыг-ачык могҗизалар итеп давыллар, саранчалар, бетләр, бакалар һәм кан (эчә торган су канга әйләнгән) җибәрдек, ләкин алар тәкәбберләнделәр һәм гөнаһлы кешеләр булдылар.

وَلَمَّا وَقَعَ عَلَيْهِمُ الرِّجْزُ قَالُوْا يٰمُوْسَى ادْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِنْدَكَۚ لَىِٕنْ كَشَفْتَ عَنَّا الرِّجْزَ لَنُؤْمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرْسِلَنَّ مَعَكَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۚ

wa lammā waqa‘a ‘alihimur-rijzu qālū yā mūsad‘u lanā rabbaka bimā ‘ahida ‘indak(a), la'in kasyafta ‘annar-rijza lanu'minanna laka wa lanursilanna ma‘aka banī isrā'īl(a).

Аларга (аңлатылганча) гәзаб җиткәч, әйттеләр: "Ий Муса! Раббыңнан сиңа биргән вәгъдәсе буенча сора. Әгәр син бу гәзабны бездән бетерә алсаң, без сиңа ышанырбыз һәм Исраил балаларын синең белән җибәрербез", - дип.

فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الرِّجْزَ اِلٰٓى اَجَلٍ هُمْ بَالِغُوْهُ اِذَا هُمْ يَنْكُثُوْنَ

falammā kasyafnā ‘anhumur-rijza ilā ajalin hum bāligūhu iżā hum yankuṡūn(a).

Ләкин без алардан җәзаны алар үтәргә тиешле вакытка кадәр алып куйгач, шул вакытта алар вәгъдәләрен боздылар.

فَانْتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَاَغْرَقْنٰهُمْ فِى الْيَمِّ بِاَنَّهُمْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا عَنْهَا غٰفِلِيْنَ

fantaqamnā minhum fa agraqnāhum fil-yammi bi'annahum każżabū bi'āyātinā wa kānū ‘anhā gāfilīn(a).

Алардан кайберләрен җәзаладык, аннары диңгезгә батырып үтердек, чөнки алар Безнең аятьләребезне ялган диделәр һәм Безнең аятьләребездән гафил булдылар.

وَاَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِيْنَ كَانُوْا يُسْتَضْعَفُوْنَ مَشَارِقَ الْاَرْضِ وَمَغَارِبَهَا الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَاۗ وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنٰى عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَۙ بِمَا صَبَرُوْاۗ وَدَمَّرْنَا مَا كَانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَقَوْمُهٗ وَمَا كَانُوْا يَعْرِشُوْنَ

wa auraṡnal-qaumal-lażīna kānū yustaḍ‘afūna masyāriqal-arḍi wa magāribahal-latī bāraknā fīhā, wa tammat kalimatu rabbikal-ḥusnā ‘alā banī isrā'īl(a), bimā ṣabarū, wa dammarnā mā kāna yaṣna‘u fir‘aunu wa qaumuhū wa mā kānū ya‘risyūn(a).

Без җәберләнгән кешеләргә җирнең көнчыгыш һәм көнбатыш өлешләрен мирас итеп бирдек, аларны бәрәкәтле кылдык. Синең изге Раббыңның сүзе Исраил балалары өчен аларның сабырлыклары аркасында (вәгъдә буларак) камил булды. Без Фиргавен һәм аның халкы төзегән һәм төзегән нәрсәләрне җимердек.

وَجَاوَزْنَا بِبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْبَحْرَ فَاَتَوْا عَلٰى قَوْمٍ يَّعْكُفُوْنَ عَلٰٓى اَصْنَامٍ لَّهُمْ ۚقَالُوْا يٰمُوْسَى اجْعَلْ لَّنَآ اِلٰهًا كَمَا لَهُمْ اٰلِهَةٌ ۗقَالَ اِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُوْنَ

wa jāwaznā bibanī isrā'īlal-baḥra fa atau ‘alā qaumiy ya‘kufūna ‘alā aṣnāmil lahum, qālū yā mūsaj‘al lanā ilāhan kamā lahum ālihah(tun), qāla innakum qaumun tajhalūn(a).

Һәм Без Исраил балаларын шул диңгез аша (Кызыл диңгезнең төньяк өлешендә) коткардык. Алар потларга табынуны дәвам иткән бер халык янына килгәч, (Исраил балалары) әйттеләр: "Ий Муса! Аларның берничә илаһы булган кебек, безгә дә илаһ ясап бир". (Муса) җавап бирде: "Чынлыкта, сез надан халык".

اِنَّ هٰٓؤُلَاۤءِ مُتَبَّرٌ مَّا هُمْ فِيْهِ وَبٰطِلٌ مَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

inna hā'ulā'i mutabbarum mā hum fīhi wa bāṭilum mā kānū ya‘malūn(a).

Чыннан да, алар (иманнары аркасында) һәлак булачаклар, һәм аларның эшләгән эшләре юкка чыгачак.

قَالَ اَغَيْرَ اللّٰهِ اَبْغِيْكُمْ اِلٰهًا وَّهُوَ فَضَّلَكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

qāla agairallāhi abgīkum ilāhaw wa huwa faḍḍalakum ‘alal-‘ālamīn(a).

Ул (Муса) әйтте: "Аллаһтан башка сезнең өчен илаһ эзләргә миңа тиешме, гәрчә Ул сезне барлык кешеләрдән өстен кылса да (ул вакытта)".

وَاِذْ اَنْجَيْنٰكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِۚ يُقَتِّلُوْنَ اَبْنَاۤءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَاۤءَكُمْۗ وَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَاۤءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ ࣖ

wa iż anjainākum min āli fir‘auna yasūmūnakum sū'al-‘ażāb(i), yuqattilūna abnā'akum wa yastaḥyūna nisā'akum wa fī żālikum balā'um mir rabbikum ‘aẓīm(un).

Һәм (игътибар итегез, Исраил балалары) Без сезне (Фиргавеннән) һәм аның кабиләсеннән коткардык, алар сезне каты газапларга дучар иттеләр, алар сезнең улларыгызны үтерделәр һәм кызларыгызның җанын саклап калдылар. Бу очракта сезнең Раббыгыздан зур сынау.

۞ وَوٰعَدْنَا مُوْسٰى ثَلٰثِيْنَ لَيْلَةً وَّاَتْمَمْنٰهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيْقَاتُ رَبِّهٖٓ اَرْبَعِيْنَ لَيْلَةً ۚوَقَالَ مُوْسٰى لِاَخِيْهِ هٰرُوْنَ اخْلُفْنِيْ فِيْ قَوْمِيْ وَاَصْلِحْ وَلَا تَتَّبِعْ سَبِيْلَ الْمُفْسِدِيْنَ

wa wā‘adnā mūsā ṡalāṡīna lailataw wa atmamnāhā bi‘asyrin fa tamma mīqātu rabbihī arba‘īna lailah(tan), wa qāla mūsā li'akhīhi hārūnakhlufnī fī qaumī wa aṣliḥ wa lā tattabi‘ sabīlal-mufsidīn(a).

Без Мусага (Тәүратны бирүгә) утыз төн вәгъдә иттек һәм төннәр санын ун (тагын) төн белән тулыландырдык, шуңа күрә Аллаһ билгеләгән кырык төн вакыты тулысынча булды. Муса үзенең абыйсы Һарунга әйтте: "Минем урынымны алып, (үзеңне һәм халкыңны) төзәт, һәм явызлык кылучыларның юлына иярмә".

وَلَمَّا جَاۤءَ مُوْسٰى لِمِيْقَاتِنَا وَكَلَّمَهٗ رَبُّهٗۙ قَالَ رَبِّ اَرِنِيْٓ اَنْظُرْ اِلَيْكَۗ قَالَ لَنْ تَرٰىنِيْ وَلٰكِنِ انْظُرْ اِلَى الْجَبَلِ فَاِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهٗ فَسَوْفَ تَرٰىنِيْۚ فَلَمَّا تَجَلّٰى رَبُّهٗ لِلْجَبَلِ جَعَلَهٗ دَكًّا وَّخَرَّ مُوْسٰى صَعِقًاۚ فَلَمَّآ اَفَاقَ قَالَ سُبْحٰنَكَ تُبْتُ اِلَيْكَ وَاَنَا۠ اَوَّلُ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa lammā jā'a mūsā limīqātinā wa kallamahū rabbuh(ū), qāla rabbi arinī anẓur ilaik(a), qāla lan tarānī wa lākininẓur ilal-jabali fa inistaqarra makānahū fa saufa tarānī, falammā tajallā rabbuhū lil-jabali ja‘alahū dakkaw wa kharra mūsā ṣa‘iqā(n), falammā afāqa qāla subḥānaka tubtu ilaika wa ana awwalul-mu'minīn(a).

Муса Без билгеләгән вакытта (мөнәҗәткә) килгәч һәм Аллаһ аның белән (турыдан-туры) сөйләшкәч, (Муса) әйтте: "Ий Раббым, миңа күрен, мин Сине күрәм." (Аллаһ) әйтте: "Син Мине күрә алмассың, ләкин тауга кара, әгәр ул үз урынында калса (гадәттәгечә), син Мине күрерсең." Раббысы тауга (үзенең бөеклеген) күрсәткәч, тау җимерелде, һәм Муса аңын югалтты. Муса аңына килгәч: "Сиңа данлыклымын, мин Сиңа тәүбә иттем һәм мин беренче иман китерүчеләрдәнмен", - диде.

قَالَ يٰمُوْسٰٓى اِنِّى اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسٰلٰتِيْ وَبِكَلَامِيْ ۖفَخُذْ مَآ اٰتَيْتُكَ وَكُنْ مِّنَ الشّٰكِرِيْنَ

qāla yā mūsā inniṣṭafaituka ‘alan-nāsi birisālātī wa bikalāmī, fa khuż mā ātaituka wa kum minasy-syākirīn(a).

(Аллаһ) әйтте: "Ий Муса! Чыннан да, Мин сине (үз заманындагы) кешеләр арасыннан Минем илтифатымны һәм сүзләремне җиткерү өчен сайладым, шуңа күрә Мин сиңа биргәнне нык тот һәм шөкер итүчеләрдән бул".

وَكَتَبْنَا لَهٗ فِى الْاَلْوَاحِ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَّوْعِظَةً وَّتَفْصِيْلًا لِّكُلِّ شَيْءٍۚ فَخُذْهَا بِقُوَّةٍ وَّأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُوْا بِاَحْسَنِهَا ۗسَاُورِيْكُمْ دَارَ الْفٰسِقِيْنَ

wa katabnā lahū fil-alwāḥi min kulli syai'im mau‘iẓataw wa tafṣīlal likulli syai'(in), fa khużhā biquwwatiw wa'mur qaumaka ya'khużū bi'aḥsanihā, sa'urīkum dāral-fāsiqīn(a).

Без Мусага такталарда (Тәүратта) һәрнәрсәне яздык, гыйбрәт һәм һәрнәрсәне аңлату өчен; шулай итеп (Без әйттек): "Аны нык тот һәм халкыңа әйт, мөмкин кадәр нык тотсыннар, Мин сиңа явызлар җирен күрсәтермен".

سَاَصْرِفُ عَنْ اٰيٰتِيَ الَّذِيْنَ يَتَكَبَّرُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّۗ وَاِنْ يَّرَوْا كُلَّ اٰيَةٍ لَّا يُؤْمِنُوْا بِهَاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الرُّشْدِ لَا يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الْغَيِّ يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا عَنْهَا غٰفِلِيْنَ

sa'aṣrifu ‘an āyātiyal-lażīna yatakabbarūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), wa iy yarau kulla āyatil lā yu'minū bihā, wa iy yarau sabīlar-rusydi lā yattakhiżūhu sabīlā(n), wa iy yarau sabīlal-gayyi yattakhiżūhu sabīlā(n), żālika bi'annahum każżabū bi'āyātinā wa kānū ‘anhā gāfilīn(a).

Җир йөзендә сәбәпсез мактанучыларны Мин галәмәтләремнән биздерермен. Әгәр алар һәр галәмәтне күрсәләр дә, аңа ышанмаслар иде. Әгәр алар туры юлга илтә торган юл күрсәләр, аңа иярмәсләр, ләкин адашу юлын күрсәләр, аңа иярерләр. Бу аларның Безнең аятьләребезне инкяр итүләре һәм алардан һәрвакыт гафил булулары сәбәпледер.

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَلِقَاۤءِ الْاٰخِرَةِ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْۗ هَلْ يُجْزَوْنَ اِلَّا مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ࣖ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā wa liqā'il-ākhirati ḥabiṭat a‘māluhum, hal yujzauna illā mā kānū ya‘malūn(a).

Безнең аятьләребезне (көчебезне) инкяр итүчеләр һәм ахирәтнең барлыгын инкяр итүчеләрнең гамәлләре юкка чыкты. Алар кылган гамәлләре өчен җәзаланырлар.

وَاتَّخَذَ قَوْمُ مُوْسٰى مِنْۢ بَعْدِهٖ مِنْ حُلِيِّهِمْ عِجْلًا جَسَدًا لَّهٗ خُوَارٌۗ اَلَمْ يَرَوْا اَنَّهٗ لَا يُكَلِّمُهُمْ وَلَا يَهْدِيْهِمْ سَبِيْلًاۘ اِتَّخَذُوْهُ وَكَانُوْا ظٰلِمِيْنَ

wattakhaża mūsā mim ba‘dihī min ḥuliyyihim ‘ijlan jasadal lahū khuwār(un), alam yarau annahū lā yukallimuhum wa lā yahdīhim sabīlā(n), ittakhażūhu wa kānū ẓālimīn(a).

Мусаның кавеме, Муса (Сина тавына) киткәннән соң, алтыннан бизәктән гәүдәле һәм тавышлы бозау ясадылар. Алар бозауның алар белән сөйләшә алмаячагын һәм аларга юл күрсәтә алмаячагын белмәделәрме? Алар аны (бут итеп) алдылар, чөнки алар залим иделәр.

وَلَمَّا سُقِطَ فِيْٓ اَيْدِيْهِمْ وَرَاَوْا اَنَّهُمْ قَدْ ضَلُّوْاۙ قَالُوْا لَىِٕنْ لَّمْ يَرْحَمْنَا رَبُّنَا وَيَغْفِرْ لَنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa lammā suqiṭa fī aidīhim wa ra'au annahum qad ḍallū, qālū la'il lam yarḥamnā rabbunā wa yagfir lanā lanakūnanna minal-khāsirīn(a).

Һәм алар кылган эшләренә үкенгәч һәм адашканнарын аңлагач, әйттеләр: "Әгәр Раббыбыз безгә рәхмәт кылмаса һәм гафу итмәсә, без, әлбәттә, һәлак булучылардан булырбыз", - дип.

وَلَمَّا رَجَعَ مُوْسٰٓى اِلٰى قَوْمِهٖ غَضْبَانَ اَسِفًاۙ قَالَ بِئْسَمَا خَلَفْتُمُوْنِيْ مِنْۢ بَعْدِيْۚ اَعَجِلْتُمْ اَمْرَ رَبِّكُمْۚ وَاَلْقَى الْاَلْوَاحَ وَاَخَذَ بِرَأْسِ اَخِيْهِ يَجُرُّهٗٓ اِلَيْهِ ۗقَالَ ابْنَ اُمَّ اِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُوْنِيْ وَكَادُوْا يَقْتُلُوْنَنِيْۖ فَلَا تُشْمِتْ بِيَ الْاَعْدَاۤءَ وَلَا تَجْعَلْنِيْ مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

wa lammā raja‘a mūsā ilā qaumihī gaḍbāna asifā(n), qāla bi'samā khalaftumūnī mim ba‘dī, a‘ajiltum amra rabbikum, wa alqal-alwāḥa wa akhaża bira'si akhīhi yajurruhū ilaih(i), qālabna umma innal-qaumastaḍ‘afūnī wa kādū yaqtulūnanī, falā tusymit biyal-a‘dā'a wa lā taj‘alnī ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

Муса үз халкы янына кайткач, ачуланып һәм кайгырып: "Мин юкта нинди начар эшләр эшләдегез! Раббыгызның вәгъдәсенә каршы килергә телисезме?" – диде. Муса тактаны (Тәүратны) ташлады һәм кардәшенең (Һарунның) башын тотып, үзенә таба тартты. (Һарун) әйтте: "Әй, анамның улы! Бу халык мине көчсез дип санадылар һәм үтерергә җыендылар, шуңа күрә дошманнарыңны минем бәхетсезлегем өчен шатландырма һәм мине гаделсез кеше итмә", – диде.

قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِيْ وَلِاَخِيْ وَاَدْخِلْنَا فِيْ رَحْمَتِكَ ۖوَاَنْتَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ ࣖ

qāla rabbigfirlī wa li'akhī wa adkhilnā fī raḥmatik(a), wa anta arḥamur-rāḥimīn(a).

Ул (Муса) дога кылды: "Ий Раббым, мине һәм кардәшемне гафу ит һәм безне Үзеңнең рәхмәтеңә керт, Син барлык мәрхәмәтлеләрнең иң мәрхәмәтлесе".

اِنَّ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ سَيَنَالُهُمْ غَضَبٌ مِّنْ رَّبِّهِمْ وَذِلَّةٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُفْتَرِيْنَ

innal-lażīnattakhażul-‘ijla sayanāluhum gaḍabum mir rabbihim wa żillatun fil-ḥayātid-dun-yā, wa każālika najzil-muftarīn(a).

Бозау сыны ясаучыларга дөньяда Раббыларыннан ачу һәм хурлык киләчәк. Без ялганчыларны шулай җәзалаячакбыз.

وَالَّذِيْنَ عَمِلُوا السَّيِّاٰتِ ثُمَّ تَابُوْا مِنْۢ بَعْدِهَا وَاٰمَنُوْٓا اِنَّ رَبَّكَ مِنْۢ بَعْدِهَا لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wal-lażīna ‘amilus-sayyi'āti ṡumma tābū mim ba‘dihā wa āmanū inna rabbaka mim ba‘dihā lagafūrur raḥīm(un).

Явызлык эшләгәннәр, аннары тәүбә иткәннәр һәм иман китергәннәр, әлбәттә, шуннан соң Раббың ярлыкаучы һәм рәхимле.

وَلَمَّا سَكَتَ عَنْ مُّوْسَى الْغَضَبُ اَخَذَ الْاَلْوَاحَۖ وَفِيْ نُسْخَتِهَا هُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّلَّذِيْنَ هُمْ لِرَبِّهِمْ يَرْهَبُوْنَ

wa lammā sakata ‘am mūsal-gaḍabu akhażal-alwāḥ(a), wa fī nuskhatihā hudaw wa raḥmatul lil-lażīna hum lirabbihim yarhabūn(a).

Мусаның ачуы басылгач, ул такталарны (Тәүратны) алды; Аның язмаларында Раббыларыннан курыккан кешеләр өчен туры юл һәм рәхмәт бар.

وَاخْتَارَ مُوْسٰى قَوْمَهٗ سَبْعِيْنَ رَجُلًا لِّمِيْقَاتِنَا ۚفَلَمَّآ اَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ قَالَ رَبِّ لَوْ شِئْتَ اَهْلَكْتَهُمْ مِّنْ قَبْلُ وَاِيَّايَۗ اَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ السُّفَهَاۤءُ مِنَّاۚ اِنْ هِيَ اِلَّا فِتْنَتُكَۗ تُضِلُّ بِهَا مَنْ تَشَاۤءُ وَتَهْدِيْ مَنْ تَشَاۤءُۗ اَنْتَ وَلِيُّنَا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الْغٰفِرِيْنَ

wakhtāra mūsā qaumahū sab‘īna rajulal limīqātinā, falammā akhażathumur-rajfatu qāla rabbi lau syi'ta ahlaktahum min qablu wa iyyāy(a), atuhlikunā bimā fa‘alas-sufahā'u minnā, in hiya illā fitnatuk(a), tuḍillu bihā man tasyā'u wa tahdī man tasyā'(u), anta waliyyunā fagfir lanā warḥamnā wa anta khairul-gāfirīn(a).

Муса үз халкыннан җитмеш кешене сайлады, Без билгеләгән вакытта (бездән тәүбә итүләрен сорасыннар өчен). Алар җир тетрәү кичергәндә, Муса әйтте: "Ий Раббым, әгәр теләсәң, бу хактан алдарак аларны да, мине дә һәлак итәр идең. Арабыздагы гакылсызларның гамәлләре аркасында безне һәлак итәрсеңме? Бу Синең тарафыңнан сынау гына. Син теләгән кешене бу сынау белән адаштырасың һәм теләгән кешене туры юлга күндерәсең. Син безнең җитәкчесебез, безне гафу ит һәм безгә рәхим ит. Син иң яхшы гафу итүчесең".

۞ وَاكْتُبْ لَنَا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَّفِى الْاٰخِرَةِ اِنَّا هُدْنَآ اِلَيْكَۗ قَالَ عَذَابِيْٓ اُصِيْبُ بِهٖ مَنْ اَشَاۤءُۚ وَرَحْمَتِيْ وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍۗ فَسَاَكْتُبُهَا لِلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَالَّذِيْنَ هُمْ بِاٰيٰتِنَا يُؤْمِنُوْنَۚ

waktub lanā fī hāżihid-dun-yā ḥasanataw wa fil-ākhirati innā hudnā ilaik(a), qāla ‘ażābī uṣību bihī man asyā'(u), wa raḥmatī wasi‘at kulla syai'(in), fa sa'aktubuhā lil-lażīna yattaqūna wa yu'tūnaz-zakāta wal-lażīna hum bi'āyātinā yu'minūn(a).

Һәм безгә дөньяда да, ахирәттә дә яхшылык яз! Әлбәттә, без Сиңа кайтачакбыз (тәүбә итәчәкбез). (Аллаһ) әйтә: "Мин теләгән кешегә җәзамны бирермен һәм рәхмәтем һәрнәрсәне каплап ала. Шуңа күрә рәхмәтемне тәкъва кешеләргә, зәкят бирүчеләргә һәм аятьләребезгә ышанучыларга бирермен".

اَلَّذِيْنَ يَتَّبِعُوْنَ الرَّسُوْلَ النَّبِيَّ الْاُمِّيَّ الَّذِيْ يَجِدُوْنَهٗ مَكْتُوْبًا عِنْدَهُمْ فِى التَّوْرٰىةِ وَالْاِنْجِيْلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوْفِ وَيَنْهٰىهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبٰتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبٰۤىِٕثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ اِصْرَهُمْ وَالْاَغْلٰلَ الَّتِيْ كَانَتْ عَلَيْهِمْۗ فَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِهٖ وَعَزَّرُوْهُ وَنَصَرُوْهُ وَاتَّبَعُوا النُّوْرَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ مَعَهٗٓ ۙاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ ࣖ

al-lażīna yattabi‘ūnar-rasūlan nabiyyal-ummiyyal-lażī yajidūnahū maktūban ‘indahum fit-taurāti wal-injīli ya'muruhum bil-ma‘rūfi wa yanhāhum ‘anil-munkari wa yuḥillu lahumuṭ-ṭayyibāti wa yuḥarrimu ‘alaihimul-khabā'iṡa wa yaḍa‘u ‘anhum iṣrahum wal-aglālal-latī kānat ‘alaihim, fal-lażīna āmanū bihī wa ‘azzarūhu wa naṣarūhu wattaba‘un nūral-lażī unzila ma‘ah(ū), ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

(Аерым алганда) үзләрендәге Тәүрат һәм Инҗилдә (исемен) язылган дип тапкан, аларга дөрес эшләргә боерган һәм начарлыктан тыючы, аларга яхшы булган һәрнәрсәне рөхсәт иткән һәм начар булган һәрнәрсәне тыючы, өсләрендәге йөкләрдән һәм богаулардан азат итүче пәйгамбәргә, ягъни өмми (укып-язып белмәгән) пәйгамбәргә иярүчеләр. Аңа ышанучылар, Аны олылаучылар, Аңа ярдәм итүчеләр һәм аңа иңдерелгән якты нурга (Коръәнгә) иярүчеләр бәхетле кешеләр.

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنِّيْ رَسُوْلُ اللّٰهِ اِلَيْكُمْ جَمِيْعًا ۨالَّذِيْ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۖ فَاٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهِ النَّبِيِّ الْاُمِّيِّ الَّذِيْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَكَلِمٰتِهٖ وَاتَّبِعُوْهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ

qul yā ayyuhan-nāsu innī rasūlullāhi ilaikum jamī‘anil-lażī lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), lā ilāha illā huwa yuḥyī wa yumīt(u), fa āminū billāhi wa rasūlihin-nabiyyil-ummiyyil-lażī yu'minu billāhi wa kalimatihī wattabi‘ūhu la‘allakum tahtadūn(a).

Әйт (Мөхәммәд пәйгамбәр): "Ий кешеләр! Мин сезнең барыгызга да Аллаһның пәйгамбәремен. Күкләр һәм җир патшалыгы Аңардан башка илаһ юк, Ул тергезә һәм үтерә. Сез Аллаһка һәм Аның рәсүленә ышанасыз, Аллаһка һәм Аның сүзләренә (китапларына) ышанучы өмми пәйгамбәр. Аңа иярегез, шаять, туры юлда булырсыз."

وَمِنْ قَوْمِ مُوْسٰٓى اُمَّةٌ يَّهْدُوْنَ بِالْحَقِّ وَبِهٖ يَعْدِلُوْنَ

wa min qaumi mūsā ummatuy yahdūna bil-ḥaqqi wa bihī ya‘dilūn(a).

Муса пәйгамбәрнең кавеме арасында хак дин белән күндерүче бер кавем бар иде, алар шул дин белән гаделлек белән эш иттеләр һәм гаделлек белән гамәл кылдылар.

وَقَطَّعْنٰهُمُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ اَسْبَاطًا اُمَمًاۗ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اِذِ اسْتَسْقٰىهُ قَوْمُهٗٓ اَنِ اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۚ فَانْۢبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًاۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْۗ وَظَلَّلْنَا عَلَيْهِمُ الْغَمَامَ وَاَنْزَلْنَا عَلَيْهِمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰىۗ كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْۗ وَمَا ظَلَمُوْنَا وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

wa qaṭṭa‘nāhumuṡnatai ‘asyrata asbāṭan umamā(n), wa auḥainā ilā mūsā iżistasqāhu qaumuhū aniḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fambajasat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, wa ẓallalnā ‘alaihimul-gamāma wa anzalnā ‘alaihimul-manna was-salwā, kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa mā ẓalamūnā wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Без аларны унике кабиләгә бүлдек, һәрберсе күп санлы иде. Муса пәйгамбәргә, аның халкы су сорагач, аңа вәхий кылдык: "Таягың белән ташка сук!" Шуннан соң ул таштан унике чишмә акты. Һәр кабилә үзенең су эчәр урынын белә. Без аларны болытлар белән күләгәләдек һәм аларга манн һәм салва җибәрдек. (Без әйттек: "Сезгә биргән ризыклардан ашагыз". Алар Безгә золым итмәделәр, ләкин алар һәрвакыт үзләренә золым иттеләр.

وَاِذْ قِيْلَ لَهُمُ اسْكُنُوْا هٰذِهِ الْقَرْيَةَ وَكُلُوْا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ وَقُوْلُوْا حِطَّةٌ وَّادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطِيْۤـٰٔتِكُمْۗ سَنَزِيْدُ الْمُحْسِنِيْنَ

wa iżā qīla lahumuskunū hāżihil-qaryata wa kulū minhā ḥaiṡu syi'tum wa qūlū ḥiṭṭatuw wadkhulul-bāba sujjadan nagfir lakum khaṭī'ātikum, sanazīdul-muḥsinīn(a).

Һәм (исегездә тотыгыз), аларга (Исраил балаларына): "Бу җирдә (Бәйтүлмәкдистә) яшәгез һәм теләгән җирдән ашагыз", - дип әйтелде. Һәм: "Безне гөнаһларыбыздан коткарыгыз һәм капкадан баш иеп керегез, һәм Без сезнең хаталарыгызны гафу итәрбез", - дип әйтегез. Соңрак изгелек кылучыларга (сыйлыкларны) арттырырбыз.

فَبَدَّلَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ قَوْلًا غَيْرَ الَّذِيْ قِيْلَ لَهُمْ فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِجْزًا مِّنَ السَّمَاۤءِ بِمَا كَانُوْا يَظْلِمُوْنَ ࣖ

fa baddalal-lażīna ẓalamū minhum qaulan gairal-lażī qīla lahum fa arsalnā ‘alaihim rijzam minas-samā'i bimā kānū yaẓlimūn(a).

Аларның арасыннан залим булганнары үзләренә әйтелмәгән сүзләрне алыштырдылар, шуңа күрә Без аларга золым итүләре сәбәпле күктән газап җибәрдек.

وَسْـَٔلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِيْ كَانَتْ حَاضِرَةَ الْبَحْرِۘ اِذْ يَعْدُوْنَ فِى السَّبْتِ اِذْ تَأْتِيْهِمْ حِيْتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعًا وَّيَوْمَ لَا يَسْبِتُوْنَۙ لَا تَأْتِيْهِمْ ۛ كَذٰلِكَ ۛنَبْلُوْهُمْ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

was'alhum ‘anil-qaryatil-latī kānat ḥāḍiratal-baḥr(i), iż ya‘dūna fis-sabti iż ta'tīhim ḥītānuhum yauma sabtihim syurra‘aw wa yauma lā yasbitūn(a), lā ta'tīhim - każālika - nablūhum bimā kānū yafsuqūn(a).

Исраил балаларыннан диңгезгә якын җир турында сора, алар шимбә көнне боздылар, балыклар аларга килгәч, су өстендә йөзеп йөрделәр, әмма шимбә көннән башка көннәрдә аларга килмәделәр. Без аларны шулай сынадык, чөнки алар явыз иделәр.

وَاِذْ قَالَتْ اُمَّةٌ مِّنْهُمْ لِمَ تَعِظُوْنَ قَوْمًاۙ ۨاللّٰهُ مُهْلِكُهُمْ اَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيْدًاۗ قَالُوْا مَعْذِرَةً اِلٰى رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

wa iż qālat ummatum minhum lima ta‘iẓūna qaumā(n), allāhu muhlikuhum au mu‘ażżibuhum ‘ażāban syadīdā(n), qālū ma‘żiratan ilā rabbikum wa la‘allahum yattaqūn(a).

Һәм (исегездә тотыгыз), араларыннан бер кеше: "Ни өчен сез Аллаһ тарафыннан һәлак ителәчәк яки каты җәза белән җәзаланачак халыкка үгет-нәсыйхәт бирәсез?" – дип сораганда, алар: "Раббыгызга каршы гозерләребез булсын өчен һәм алар тәкъва булсыннар өчен", – диделәр.

فَلَمَّا نَسُوْا مَا ذُكِّرُوْا بِهٖٓ اَنْجَيْنَا الَّذِيْنَ يَنْهَوْنَ عَنِ السُّوْۤءِ وَاَخَذْنَا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا بِعَذَابٍۢ بَـِٔيْسٍۢ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

falammā nasū mā żukkirū bihī anjainal-lażīna yanhauna ‘anis-sū'i wa akhażnal-lażīna ẓalamū bi‘ażābim ba'īsim bimā kānū yafsuqūn(a).

Алар үзләренә бирелгән кисәтүне онытканнан соң, Без кешеләрне явызлыктан тыючыларны коткардык һәм залимнәргә һәрвакыт явызлык кылганнары өчен каты җәза бирдек.

فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ مَّا نُهُوْا عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ

falammā ‘atau ‘am mā nuhū ‘anhu qulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).

Алар тыелган һәрнәрсәдән тәкәбберләнгәннән соң, Без аларга әйттек: "Хур булганыгыз хәлдә маймыллар булыгыз", – дип.

وَاِذْ تَاَذَّنَ رَبُّكَ لَيَبْعَثَنَّ عَلَيْهِمْ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ مَنْ يَّسُوْمُهُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِۗ اِنَّ رَبَّكَ لَسَرِيْعُ الْعِقَابِۖ وَاِنَّهٗ لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa iż ta'ażżana rabbuka layab‘aṡanna ‘alaihim ilā yaumil-qiyāmati may yasūmuhum sū'al-‘ażāb(i), inna rabbaka lasarī‘ul-‘iqāb(i), wa innahū lagafūrur raḥīm(un).

Һәм (исеңдә тот), Раббың, әлбәттә, кешеләрне җибәрәчәген хәбәр итте, алар аларга (яһүдләргә) Кыямәт көненә кадәр иң каты җәза бирәчәкләр. Әлбәттә, Раббың тиз җәза бирүче, һәм Ул, әлбәттә, ярлыкаучы һәм рәхимле.

وَقَطَّعْنٰهُمْ فِى الْاَرْضِ اُمَمًاۚ مِنْهُمُ الصّٰلِحُوْنَ وَمِنْهُمْ دُوْنَ ذٰلِكَ ۖوَبَلَوْنٰهُمْ بِالْحَسَنٰتِ وَالسَّيِّاٰتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa qaṭṭa‘nāhum fil-arḍi umamā(n), minhumuṣ-ṣāliḥūna wa minhum dūna żālik(a), wa balaunāhum bil-ḥasanāti was-sayyi'āti la‘allahum yarji‘ūn(a).

Без аларны бу дөньяда берничә төркемгә бүлдек; араларында тәкъва кешеләр дә, тәкъва булмаганнар да бар. Без аларны яхшылыклар һәм яманлыклар белән сынадык, шаять, алар (хакыйкатькә) кайтырлар.

فَخَلَفَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَّرِثُوا الْكِتٰبَ يَأْخُذُوْنَ عَرَضَ هٰذَا الْاَدْنٰى وَيَقُوْلُوْنَ سَيُغْفَرُ لَنَاۚ وَاِنْ يَّأْتِهِمْ عَرَضٌ مِّثْلُهٗ يَأْخُذُوْهُۗ اَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِّيْثَاقُ الْكِتٰبِ اَنْ لَّا يَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوْا مَا فِيْهِۗ وَالدَّارُ الْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

fa khalafa mim ba‘dihim khalfuw wariṡul-kitāba ya'khużūna ‘araḍa hāżal-adnā wa yaqūlūna sayugfaru lanā, wa iy ya'tihim ‘araḍum miṡluhū ya'khużūh(u), alam yu'khaż ‘alaihim mīṡāqul-kitābi allā yaqūlū ‘alallāhi illal-ḥaqqa wa darasū mā fīh(i), wad-dārul-ākhiratu khairul lil-lażīna yattaqūn(a), afalā ta‘qilūn(a).

Аннары алар артыннан Тәүратка мирас итеп бирелгән буын килде, алар дөнья байлыгын алдылар. Аннары алар: "Без гафу ителербез", – диделәр. Әгәр аларга дөньяга охшаш дөнья килсә, алар да аны алырлар иде. Әгәр алар Тәүратта Аллаһ турында хакны гына сөйләмәскә вәгъдә бирелмәгәннәрме, хәтта андагы нәрсәләрне өйрәнсәләр дә? Ахирәт йорты Аллаһтан куркып яшәгән кешеләр өчен хәерлерәк. Аңламыйсызмы?

وَالَّذِيْنَ يُمَسِّكُوْنَ بِالْكِتٰبِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَۗ اِنَّا لَا نُضِيْعُ اَجْرَ الْمُصْلِحِيْنَ

wal-lażīna yumassikūna bil-kitābi wa aqāmuṣ-ṣalāh(ta), innā lā nuḍī‘u ajral-muṣliḥīn(a).

Китапны (Тәүратны) тотучылар һәм намаз укучылар (бүләк алачаклар). Әлбәттә, Без тәкъва кешеләрнең әҗерен киметмәячәкбез.

۞ وَاِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَاَنَّهٗ ظُلَّةٌ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهٗ وَاقِعٌۢ بِهِمْۚ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ ࣖ

wa iż nataqnal-jabala fauqahum ka'annahum ẓullatuw wa ẓannū annahū wāqi‘um bihim, khużū mā ātainākum biquwwatiw ważkurū mā fīhi la‘allakum tattaqūn(a).

Һәм (исегезгә төшерегез), без тауны алар өстенә күтәргән вакытта, гүя (тауны) болыт күләгәләгән кебек иде, һәм алар (тауның) өсләренә төшәчәгенә ышанганнар иде. (Һәм Без аларга: "Без сезгә биргәнне нык тотыгыз һәм андагыны һәрвакыт исегездә тотыгыз, шаять, тәкъва кешеләр булырсыз", - дидек.

وَاِذْ اَخَذَ رَبُّكَ مِنْۢ بَنِيْٓ اٰدَمَ مِنْ ظُهُوْرِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَاَشْهَدَهُمْ عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْۚ اَلَسْتُ بِرَبِّكُمْۗ قَالُوْا بَلٰىۛ شَهِدْنَا ۛاَنْ تَقُوْلُوْا يَوْمَ الْقِيٰمَةِ اِنَّا كُنَّا عَنْ هٰذَا غٰفِلِيْنَۙ

wa iż akhaża rabbuka mim banī ādama min ẓuhūrihim żurriyyatahum wa asyhadahum ‘alā anfusihim, alastu birabbikum, qālū balā - syahidnā - an taqūlū yaumal-qiyāmati innā kunnā ‘an hāżā gāfilīn(a).

Һәм (исегезгә төшерегез), Раббыгыз Адәм балаларының муеныннан балаларын чыгарды, һәм Аллаһ аларның рухларына шаһитлек бирде ("Мин сезнең Раббыгыз түгелмен?") Алар: "Әйе (Син безнең Раббыбыз), без шаһит", - диделәр. (Без шулай эшләдек), Кыямәт көнендә сез: "Без моңа гафил идек", - дип әйтмәссез.

اَوْ تَقُوْلُوْٓا اِنَّمَآ اَشْرَكَ اٰبَاۤؤُنَا مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةً مِّنْۢ بَعْدِهِمْۚ اَفَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ الْمُبْطِلُوْنَ

au taqūlū innamā asyraka ābā'unā min qablu wa kunnā żurriyyatam mim ba‘dihim, afatuhlikunā bimā fa‘alal-mubṭilūn(a).

Яки сез: "Чынлыкта, безнең аталарыбыз элек тә Аллаһыга тиңдәшлек кылдылар, һәм без алардан соң килгән нәселләрбез. Син безне адашканнарның гамәлләре өчен һәлак итәсеңме?" – дип әйтмәвегез өчен.

وَكَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ وَلَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa każālika nufaṣṣilul-āyāti wa la‘allahum yarji‘ūn(a).

Шулай итеп, Без аятьләрне ачыкладык, шаять алар (хакыйкатькә) кайтырлар.

وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ الَّذِيْٓ اٰتَيْنٰهُ اٰيٰتِنَا فَانْسَلَخَ مِنْهَا فَاَتْبَعَهُ الشَّيْطٰنُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِيْنَ

watlu ‘alaihim naba'al-lażī ātaināhu āyātinā fansalakha minhā fa atba‘ahusy-syaiṭānu fa kāna minal-gāwīn(a).

Һәм аларга Без аятьләребезне биргән кешенең хәбәрен укы, аннары ул аятьләрдән читләшә, аннары шайтан аңа иярә (һәрхәлдә аздырыла), аннары ул адашканнардан була.

وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).

Әгәр Без теләсәк, шул (аять) белән аның дәрәҗәсен күтәрер идек, ләкин ул дөньяга омтылды һәм нәфесенә иярде, аның мисалы эт кебек, әгәр аны кусаң, телен чыгарасың, әгәр аңа рөхсәт итсәң, ул да телен чыгара. Безнең аятьләребезне ялганлаучыларның мисалы шундый. Аларны уйландырыр өчен шул хикәяләрне сөйлә.

سَاۤءَ مَثَلًا ۨالْقَوْمُ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاَنْفُسَهُمْ كَانُوْا يَظْلِمُوْنَ

sā'a maṡalanil-qaumul-lażīna każżabū bi'āyātinā wa anfusahum kānū yaẓlimūn(a).

Безнең аятьләребезне ялган диючеләрнең мисалы нинди яман! Алар үзләренә золым итәләр.

مَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِيْۚ وَمَنْ يُّضْلِلْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

may yahdillāhu fa huwal-muhtadī, wa may yuḍlil fa ulā'ika humul-khāsirūn(a).

Аллаһ кемне туры юлга салса, ул кеше туры юлга күнелде, ә кемне Аллаһ адаштырса, алар һәлак булучылар.

وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيْرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۖ لَهُمْ قُلُوْبٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اٰذَانٌ لَّا يَسْمَعُوْنَ بِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ

wa laqad żara'nā lijahannama kaṡīram minal-jinni wal-ins(i), lahum qulūbul lā yafqahūna bihā wa lahum a‘yunul lā yabṣirūna bihā wa lahum āżānul lā yasma‘ūna bihā, ulā'ika kal-an‘āmi bal hum aḍall(u), ulā'ika humul-gāfilūn(a).

Әлбәттә, Без җәһәннәмне җәһәннәм белән тутырачакбыз, җеннәрнең һәм кешеләрнең күбесен җәзалап. Аларның йөрәкләре бар, ләкин аңлау өчен кулланмыйлар (Аллаһуның аятьләрен), күзләре бар, ләкин күрү өчен кулланмыйлар (Аллаһуның кодрәтенә ишарә итәләр), колаклары бар, ләкин ишетү өчен кулланмыйлар (Аллаһуның аятьләрен ). Алар хайваннар кебек, хәтта бозылганнары да. Алар гафилләр.

وَلِلّٰهِ الْاَسْمَاۤءُ الْحُسْنٰى فَادْعُوْهُ بِهَاۖ وَذَرُوا الَّذِيْنَ يُلْحِدُوْنَ فِيْٓ اَسْمَاۤىِٕهٖۗ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ۖ

wa lillāhil-asmā'ul-ḥusnā fad‘ūhu bihā, wa żarul-lażīna yulḥidūna fī asmā'ih(ī), sayujzauna mā kānū ya‘malūn(a).

Аллаһның Әсмәүл-хөснә (иң яхшы исем) бар, шуңа күрә Аңардан Әсмәүл-хөснә дип сорагыз һәм Аның исемнәрен дөрес аңламаучыларны ташлагыз. Алар соңрак эшләгән эшләре өчен савап алачаклар.

وَمِمَّنْ خَلَقْنَآ اُمَّةٌ يَّهْدُوْنَ بِالْحَقِّ وَبِهٖ يَعْدِلُوْنَ ࣖ

wa mimman khalaqnā ummatuy yahdūna bil-ḥaqqi wa bihī ya‘dilūn(a).

Без бар кылган кешеләр арасында хак дин белән күндерә торган кешеләр бардыр, алар шул юл белән гаделлек белән эш итәләр.

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā sanastadrijuhum min ḥaiṡu lā ya‘lamūn(a).

Безнең аятьләребезне ялганга тотучыларны, үзләре белмәгән яктан, акырынлык белән (һәлакәткә таба) кайтарырбыз.

وَاُمْلِيْ لَهُمْ ۗاِنَّ كَيْدِيْ مَتِيْنٌ

wa umlī lahum, inna kaidī matīn(un).

Һәм Мин аларга вакыт чикләячәкмен. Чыннан да, Минем планым бик нык.

اَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوْا مَا بِصَاحِبِهِمْ مِّنْ جِنَّةٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

awalam yatafakkarū mā biṣāḥibihim min jinnah(tin), in huwa illā nażīrum mubīn(un).

Һәм алар фикерләмиләрме, аларның юлдашлары (Мөхәммәд пәйгамбәр) диваналык түгел, ә ачыктан-ачык куркытучы гына.

اَوَلَمْ يَنْظُرُوْا فِيْ مَلَكُوْتِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا خَلَقَ اللّٰهُ مِنْ شَيْءٍ وَّاَنْ عَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنَ قَدِ اقْتَرَبَ اَجَلُهُمْۖ فَبِاَيِّ حَدِيْثٍۢ بَعْدَهٗ يُؤْمِنُوْنَ

awalam yanẓurū fī malakūtis-samāwāti wal-arḍi wa mā khalaqallāhu min syai'iw wa an ‘asā ay yakūna qadiqtaraba ajaluhum, fa bi'ayyi ḥadīṡim ba‘dahū yu'minūn(a).

Алар күк һәм җир патшалыгына һәм Аллаһ төзегән һәрнәрсәгә игътибар итмиләрме, бәлки аларның (һәлакәтләренең) вакыты якынлашкандыр? Моннан соң нинди хәбәргә ышанырлар?

مَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَلَا هَادِيَ لَهٗ ۖوَيَذَرُهُمْ فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

may yuḍlilillāhu falā hādiya lah(ū), wa yażaruhum fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

Аллаһ кемне адаштырса, аны беркем дә туры юлга күндерә алмас, Аллаһ аны адашу юлында калдыра.

يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ السَّاعَةِ اَيَّانَ مُرْسٰىهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّيْۚ لَا يُجَلِّيْهَا لِوَقْتِهَآ اِلَّا هُوَۘ ثَقُلَتْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ لَا تَأْتِيْكُمْ اِلَّا بَغْتَةً ۗيَسْـَٔلُوْنَكَ كَاَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

yas'alūnaka ‘anis-sā‘ati ayyāna mursāhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘inda rabbī, lā yujallīhā liwaqtihā illā huw(a), ṡaqulat fis-samāwāti wal-arḍ(i), lā ta'tīkum illā bagtah(tan), yas'alūnaka ka'annaka ḥafiyyun ‘anhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘indallāhi wa lākinna akṡaran nāsi lā ya‘lamūn(a).

Синнән (Мөхәммәд пәйгамбәр) Кыямәт турында сорыйлар: "Ул кайчан була?" Әйт: "Чынлыкта, Кыямәтнең белеме Раббымда. Аның вакытын Аңардан башка беркем дә аңлата алмый. (Кыямәт) бик каты (җир җан ияләре өчен), ул сезгә күктә һәм җирдә кинәт кенә киләчәк. Алар синнән беләсең кебек сорыйлар. (Мөхәммәд пәйгамбәр) әйт: "Чынлыкта, (Кыямәт көненең) белеме Аллаһта, ләкин күпчелек кешеләр белмиләр".

قُلْ لَّآ اَمْلِكُ لِنَفْسِيْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّا اِلَّا مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۗوَلَوْ كُنْتُ اَعْلَمُ الْغَيْبَ لَاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِۛ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوْۤءُ ۛاِنْ اَنَا۠ اِلَّا نَذِيْرٌ وَّبَشِيْرٌ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

qul lā amliku linafsī naf‘aw wa lā ḍarran illā mā syā'allāh(u), wa lau kuntu a‘lamul gaiba-lastakṡartu minal-khair(i) - wa mā massaniyas-sū'(u) - in ana illā nażīruw wa basyīrul liqaumiy yu'minūn(a).

Әйт (Мөхәммәд пәйгамбәр): "Мин үземә файда китерергә дә, зарарны кире кайтарырга да көчем җитми, Аллаһ теләгәннән башка. Әгәр мин яшерен нәрсәләрне белсәм, мөмкин кадәр күбрәк файда эшләр идем һәм миңа бернинди зыян да ирешмәс иде. Мин фәкать куркытучы һәм мөэминнәр өчен сөенеч бирүче генәмен."

۞ هُوَ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ وَّجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ اِلَيْهَاۚ فَلَمَّا تَغَشّٰىهَا حَمَلَتْ حَمْلًا خَفِيْفًا فَمَرَّتْ بِهٖ ۚفَلَمَّآ اَثْقَلَتْ دَّعَوَا اللّٰهَ رَبَّهُمَا لَىِٕنْ اٰتَيْتَنَا صَالِحًا لَّنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ

huwal-lażī khalaqakum min nafsiw wāḥidatiw waja‘ala minhā zaujahā liyaskuna ilaihā, falammā tagasysyāhā ḥamalat ḥamlan khafīfan fa marrat bih(ī), falammā aṡqalad da‘awallāha rabbahumā la'in ātaitanā ṣāliḥan lanakūnanna minasy-syākirīn(a).

Ул сезне бер җаннан (Адәмнән) яратты һәм аннан аның хатынын яратты, ул аңардан риза булсын өчен. Шулай итеп, ул аны кушкач, (аның хатыны) җиңел карынга йөкле булды, һәм ул (берникадәр вакыт) җиңеллек хис итте. Аннары ул авырлык сизгәч, (ир белән хатын) икесе дә Раббылары Аллаһтан сорадылар (әйттеләр: "Әгәр безгә изге бала бирсәң, әлбәттә, без һәрвакыт шөкер итәрбез".

فَلَمَّآ اٰتٰىهُمَا صَالِحًا جَعَلَا لَهٗ شُرَكَاۤءَ فِيْمَآ اٰتٰىهُمَا ۚفَتَعٰلَى اللّٰهُ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

falammā ātāhumā ṣāliḥan ja‘alā lahū syurakā'a fīmā ātāhumā, fa ta‘ālallāhu ‘ammā yusyrikūn(a).

Шулай итеп, Аллаһ аларга икесенә дә тәкъва бала биргәннән соң, алар Аллаһ биргән бала белән Аллаһны тиңдәш иттеләр. Шуңа күрә Аллаһ аларның бер-берсенә тиңләшкән нәрсәләреннән бөек.

اَيُشْرِكُوْنَ مَا لَا يَخْلُقُ شَيْـًٔا وَّهُمْ يُخْلَقُوْنَۖ

ayusyrikūna mā lā yakhluqu syai'aw wa hum yukhlaqūn(a).

Ни өчен алар бернәрсәне дә булдыра алмый торган нәрсәне (Аллаһка) тиңдәш кылалар? Хәтта (потлар) үзләре яратылган булсалар да.

وَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ لَهُمْ نَصْرًا وَّلَآ اَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُوْنَ

wa lā yastaṭī‘ūna lahum naṣraw wa lā anfusahum yanṣurūn(a).

Һәм алар (потлар) үзләренең гыйбадәт кылучыларына ярдәм итә алмыйлар, үзләренә дә ярдәм итә алмыйлар.

وَاِنْ تَدْعُوْهُمْ اِلَى الْهُدٰى لَا يَتَّبِعُوْكُمْۗ سَوَۤاءٌ عَلَيْكُمْ اَدَعَوْتُمُوْهُمْ اَمْ اَنْتُمْ صٰمِتُوْنَ

wa in tad‘ūhum ilal-hudā lā yattabi‘ūkum, sawā'un ‘alaikum ada‘autumūhum am antum ṣāmitūn(a).

Әгәр сез (мөшрикләр) аларны (бутларны) сезнең туры юлга күндерү өчен чакырсагыз да, алар сезнең чакыруыгызны кабул итә алмаслар, сез аларны чакырсагыз да, тынып торсагыз да, бер үк нәтиҗә.

اِنَّ الَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ عِبَادٌ اَمْثَالُكُمْ فَادْعُوْهُمْ فَلْيَسْتَجِيْبُوْا لَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

innal-lażīna tad‘ūna min dūnillāhi ‘ibādun amṡālukum fad‘ūhum falyastajībū lakum in kuntum ṣādiqīn(a).

Әлбәттә, сез Аллаһтан башка гыйбадәт кыла торган нәрсәләр, сезнең кебек үк (зәгыйфь) мәхлуклардыр. Әгәр сез дөрес сөйләүче булсагыз, аларга дога кылыгыз, алар сезнең соравыгызны кабул итсеннәр.

اَلَهُمْ اَرْجُلٌ يَّمْشُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اَيْدٍ يَّبْطِشُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اَعْيُنٌ يُّبْصِرُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اٰذَانٌ يَّسْمَعُوْنَ بِهَاۗ قُلِ ادْعُوْا شُرَكَاۤءَكُمْ ثُمَّ كِيْدُوْنِ فَلَا تُنْظِرُوْنِ

alahum arjuluy yamsyūna bihā am lahum aidiy yabṭisyūna bihā am lahum a‘yunuy yubṣirūna bihā am lahum āżānuy yasma‘ūna bihā, qulid‘ū syurakā'akum ṡumma kīdūni falā tunẓirūn(i).

Аларның (бутларның) йөрер өчен аяклары бармы, яки нык тотар өчен куллары бармы, яки күрер өчен күзләре, яки ишетер өчен колаклары бармы? (Мөхәммәд пәйгамбәр) әйт: "Аллаһка тиңдәш дип санаган (бутларыгызны) чакырыгыз, аннары миңа зарар китерү өчен хәйлә эшләгез һәм башка кичектермәгез."

اِنَّ وَلِيِّ َۧ اللّٰهُ الَّذِيْ نَزَّلَ الْكِتٰبَۖ وَهُوَ يَتَوَلَّى الصّٰلِحِيْنَ

inna waliyyiyallāhul-lażī nazzalal-kitāb(a), wa huwa yatawallaṣ-ṣāliḥīn(a).

Минем ярдәмчем - Коръән иңдерүче Аллаһ. Ул тәкъва кешеләрне яклый.

وَالَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ نَصْرَكُمْ وَلَآ اَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُوْنَ

wal-lażīna tad‘ūna min dūnihī lā yastaṭī‘ūna naṣrakum wa lā anfusahum yanṣurūn(a).

Аллаһтан башка сез гыйбадәт кылган сынымнар сезгә ярдәм итә алмыйлар, хәтта үзләренә дә ярдәм итә алмыйлар".

وَاِنْ تَدْعُوْهُمْ اِلَى الْهُدٰى لَا يَسْمَعُوْاۗ وَتَرٰىهُمْ يَنْظُرُوْنَ اِلَيْكَ وَهُمْ لَا يُبْصِرُوْنَ

wa in tad‘ūhum ilal-hudā lā yasma‘ū, wa tarāhum yanẓurūna ilaika wa hum lā yubṣirūn(a).

Әгәр сез аларны (потларны) сезгә туры юл күрсәтергә чакырсагыз, алар ишетмиләр. Һәм сез аларны күрерсез, алар сезгә карарлар, гәрчә алар карамасалар да.

خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَاَعْرِضْ عَنِ الْجٰهِلِيْنَ

khużil-‘afwa wa'mur bil-‘urfi wa a‘riḍ ‘anil-jāhilīn(a).

Гафу итегез һәм кешеләргә акыллы эш итәргә кушыгыз, ә акылсыз кешеләргә игътибар итмәгез.

وَاِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطٰنِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ ۗاِنَّهٗ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa immā yanzagannaka minasy-syaiṭāni nazgun fasta‘iż billāh(i), innahū samī‘un ‘alīm(un).

Әгәр шайтан сине аздырырга теләсә, Аллаһка сыен, Ул ишетүче һәм белүче.

اِنَّ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا اِذَا مَسَّهُمْ طٰۤىِٕفٌ مِّنَ الشَّيْطٰنِ تَذَكَّرُوْا فَاِذَا هُمْ مُّبْصِرُوْنَۚ

innal-lażīnattaqau iżā massahum ṭā'ifum minasy-syaiṭāni tażakkarū fa iżā hum mubṣirūn(a).

Чыннан да, Аллаһтан куркып яшәүчеләргә, шайтаннан бер начар уй (гөнаһ) килсә, алар шунда ук Аллаһны искә төшерәләр, аннары (хаталарын) күрәләр.

وَاِخْوَانُهُمْ يَمُدُّوْنَهُمْ فِى الْغَيِّ ثُمَّ لَا يُقْصِرُوْنَ

wa ikhwānuhum yamuddūnahum fil-gayyi ṡumma lā yuqṣirūn(a).

Аларның дуслары (кяферләр һәм явызлар) шайтаннарга юлдан яздыруда ярдәм итәләр, һәм алар (юлдан яздырудан) туктамыйлар.

وَاِذَا لَمْ تَأْتِهِمْ بِاٰيَةٍ قَالُوْا لَوْلَا اجْتَبَيْتَهَاۗ قُلْ اِنَّمَآ اَتَّبِعُ مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ مِنْ رَّبِّيْۗ هٰذَا بَصَاۤىِٕرُ مِنْ رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa iżā lam ta'tihim bi'āyatin qālū lau lajtabaitahā, qul inamā attabi‘u mā yūḥā ilayya mir rabbī, hāżā baṣā'iru mir rabbikum wa hudaw wa raḥmatul liqaumiy yu'minūn(a).

Әгәр син аларга бер аять укымасаң, алар: "Ни өчен син аны үзең уйлап чыгармыйсың?" – диләр. Син (Мөхәммәд): "Мин Раббым миңа вәхий иткән нәрсәгә генә иярәм. (Коръән) боларның барысы да Раббыгыздан ачык дәлилләр, ышанучылар өчен туры юл һәм рәхмәт", – дип әйтерләр.

وَاِذَا قُرِئَ الْقُرْاٰنُ فَاسْتَمِعُوْا لَهٗ وَاَنْصِتُوْا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

wa iżā quri'al-qur'ānu fastami‘ū lahū wa anṣitū la‘allakum turḥamūn(a).

Коръән укылганда тыңлагыз һәм эш эшләмичә торыгыз, шаять, рәхмәт кылынырсыз.

وَاذْكُرْ رَّبَّكَ فِيْ نَفْسِكَ تَضَرُّعًا وَّخِيْفَةً وَّدُوْنَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ وَلَا تَكُنْ مِّنَ الْغٰفِلِيْنَ

ważkur rabbaka fī nafsika taḍarru‘aw wa khīfataw wa dūnal-jahri minal-qauli bil-guduwwi wal-āṣāli wa lā takum minal-gāfilīn(a).

Һәм Раббыгызны күңелегездә түбәнчелек белән һәм курку белән, тавышыгызны күтәрмичә, иртән һәм кич искә алыгыз, һәм гафилләрдән булмагыз!

اِنَّ الَّذِيْنَ عِنْدَ رَبِّكَ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَيُسَبِّحُوْنَهٗ وَلَهٗ يَسْجُدُوْنَ ࣖ ۩

innal-lażīna ‘inda rabbika lā yastakbirūna ‘an ‘ibādatihī wa yusabbiḥūnahū wa lahū yasjudūn(a).

Әлбәттә, Раббың белән бергә булган кешеләр Аллаһыга гыйбадәт кылудан тартынмыйлар, Аны пакьлиләр һәм Аңа гына сәҗдә кылалар.