Q.S Та-Ха (طه) - 135 Шигырьләр саны

طٰهٰ ۚ

Ṭāhā.

Таһа

مَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْاٰنَ لِتَشْقٰٓى ۙ

mā anzalnā ‘alaikal-qur'āna litasyqā.

(Ий Мөхәммәд,) Без сиңа бу Коръәнне җибәрмәдек, чөнки син мәшәкатьләнерсең.

اِلَّا تَذْكِرَةً لِّمَنْ يَّخْشٰى ۙ

illā tażkiratal limay yakhsyā.

ләкин Аллаһтан курыкканнар өчен кисәтү буларак,

تَنْزِيْلًا مِّمَّنْ خَلَقَ الْاَرْضَ وَالسَّمٰوٰتِ الْعُلٰى ۗ

tanzīlam mimman khalaqal-arḍa was-samāwātil-‘ulā.

җирне һәм югары күкләрне бар итүче Аллаһтан төште,

اَلرَّحْمٰنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوٰى

ar- raḥmānu ‘alal-‘arsyistawā.

(атап әйткәндә) Тәхет өстендә яшәүче Рәхмәтле Аллаһ.

لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَمَا تَحْتَ الثَّرٰى

lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍi wa mā bainahumā wa mā taḥtaṡ-ṡarā.

Күкләрдәге, җирдәге, аларның арасындагы һәм җир астындагы һәрнәрсә Аныкыдыр.

وَاِنْ تَجْهَرْ بِالْقَوْلِ فَاِنَّهٗ يَعْلَمُ السِّرَّ وَاَخْفٰى

wa in tajhar bil-qauli fa innahū ya‘lamus-sirra wa akhfā.

Әгәр син кычкырып сөйләсәң, Ул серне дә, яшеренрәкне дә белә.

اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۗ لَهُ الْاَسْمَاۤءُ الْحُسْنٰى

allāhu lā ilāha illā huw(a), lahul-asmā'ul-ḥusnā.

(Ул) Аллаһ, Аңардан башка илаһ юк, Аның иң күркәм исемнәре бар.

وَهَلْ اَتٰىكَ حَدِيْثُ مُوْسٰى ۘ

wa hal atāka ḥadīṡu mūsā.

Муса пәйгамбәрнең хәбәре сиңа килеп җиттеме?

اِذْ رَاٰ نَارًا فَقَالَ لِاَهْلِهِ امْكُثُوْٓا اِنِّيْٓ اٰنَسْتُ نَارًا لَّعَلِّيْٓ اٰتِيْكُمْ مِّنْهَا بِقَبَسٍ اَوْ اَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى

iż ra'ā nāran fa qāla li'ahlihimkuṡū innī ānastu nāral la‘allī ātīkum minhā biqabasin au ajidu ‘alan-nāri hudā(n).

(Муса) утны күргәч, гаиләсенә әйтте: "(Монда) торыгыз, мин ут күрәм, өметләнәм сезгә бераз ут алып килермен, яки ут урынына юл күрсәтермен".

فَلَمَّآ اَتٰىهَا نُوْدِيَ يٰمُوْسٰٓى ۙ

falammā atāhā nūdiya yā mūsā.

Муса аның янына (ут урынына) килгәч, аңа нида кылынды: "Ий Муса!

اِنِّيْٓ اَنَا۠ رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَۚ اِنَّكَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى ۗ

innī ana rabbuka fakhla‘ na‘laika innaka bil-wādil-muqaddasi ṭuwā(n).

Чыннан да, Мин синең Аллаһың, шуңа күрә ике ләгънәтеңнән котыл. Чөнки син чыннан да изге үзәнлектә, Тувада.

وَاَنَا اخْتَرْتُكَ فَاسْتَمِعْ لِمَا يُوْحٰى

wa anakhtartuka fastami‘ limā yūḥā.

Һәм Мин сине сайладым, син (сиңа) вәхий ителәчәк нәрсәне тыңла.

اِنَّنِيْٓ اَنَا اللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاعْبُدْنِيْۙ وَاَقِمِ الصَّلٰوةَ لِذِكْرِيْ

innanī anallāhu lā ilāha illā ana fa‘budnī, wa aqimiṣ-ṣalāta liżikrī.

Әлбәттә, Мин Аллаһ, Миннән башка илаһ юк, Миңа гыйбадәт кыл һәм Мине искә алу өчен намаз укы.

اِنَّ السَّاعَةَ اٰتِيَةٌ اَكَادُ اُخْفِيْهَا لِتُجْزٰى كُلُّ نَفْسٍۢ بِمَا تَسْعٰى

innas-sā‘ata ātiyatun akādu ukhfīhā litujzā kullu nafsim bimā tas‘ā.

Чыннан да, Кыямәт киләчәк, Мин аны сер итеп саклаячакмын, һәркем үзенең гамәленә күрә җәзасын алсын өчен.

فَلَا يَصُدَّنَّكَ عَنْهَا مَنْ لَّا يُؤْمِنُ بِهَا وَاتَّبَعَ هَوٰىهُ فَتَرْدٰى

falā yaṣuddannaka ‘anhā mal lā yu'minu bihā wattaba‘a hawāhu fa tardā.

Шуңа күрә сезне (Кыямәт көненнән) аңа ышанмаган кешеләр һәм сезнең һәлак булуыгызга китерә торган нәфесләренә ияргән кешеләр кире кайтармасын".

وَمَا تِلْكَ بِيَمِيْنِكَ يٰمُوْسٰى

wa mā tilka biyamīnika yā mūsā.

"И Муса, уң кулыңдагы нәрсә?"

قَالَ هِيَ عَصَايَۚ اَتَوَكَّؤُا عَلَيْهَا وَاَهُشُّ بِهَا عَلٰى غَنَمِيْ وَلِيَ فِيْهَا مَاٰرِبُ اُخْرٰى

qāla hiya ‘aṣāy(a), atwakka'u ‘alaihā wa ahusysyu bihā ‘alā ganamī wa liya fīhā ma'āribu ukhrā.

Муса әйтте: "Бу минем таягым, мин аңа таянам, һәм аның белән кәҗәләрем өчен (яфракларны) йолкыйм, һәм минем өчен тагын да күбрәк файда бар".

قَالَ اَلْقِهَا يٰمُوْسٰى

qāla alqihā yā mūsā.

Аллаһ әйтте: "Ий Муса, аны ташла!"

فَاَلْقٰىهَا فَاِذَا هِيَ حَيَّةٌ تَسْعٰى

fa alqāhā fa iżā hiya ḥayyatun tas‘ā.

Соңра (Муса) таягын ташлады, һәм ул кинәт еланга әйләнде, ул тиз шуышып йөри.

قَالَ خُذْهَا وَلَا تَخَفْۗ سَنُعِيْدُهَا سِيْرَتَهَا الْاُوْلٰى

qāla khużhā wa lā takhaf, sanu‘īduhā sīratahal-ūlā.

Аллаһ әйтте: "Аны тот һәм курыкма, Без аны баштагы хәленә кайтарырбыз,

وَاضْمُمْ يَدَكَ اِلٰى جَنَاحِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍ اٰيَةً اُخْرٰىۙ

waḍmum yadaka ilā janāḥika takhruj baiḍā'a min gairi sū'in āyatan ukhrā.

һәм кулыңны култыгың астына тык, ул кулыңнан ак (якты) булып чыгар, бернинди кимчелексез, тагын бер могҗиза кебек.

لِنُرِيَكَ مِنْ اٰيٰتِنَا الْكُبْرٰى ۚ

linuriyaka min āyātinal-kubrā.

сезгә бөек галәмәтләребезне күрсәтер өчен,

اِذْهَبْ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰى ࣖ

iżhab ilā fir‘auna innahū ṭagā.

Фиргавен янына барыгыз, ул чыннан да чикне узып китте.

قَالَ رَبِّ اشْرَحْ لِيْ صَدْرِيْ ۙ

qāla rabbisyraḥ lī ṣadrī.

Муса әйтте: "Ий Раббым, күкрәгемне киң кыл,

وَيَسِّرْ لِيْٓ اَمْرِيْ ۙ

wa yassir lī amrī.

һәм минем өчен эшләрне җиңеләйт,

وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِّنْ لِّسَانِيْ ۙ

waḥlul ‘uqdatam mil lisānī.

һәм телемдәге катылыкны бетер,

يَفْقَهُوْا قَوْلِيْ ۖ

yafqahū qaulī.

сүзләремне аңласыннар өчен,

وَاجْعَلْ لِّيْ وَزِيْرًا مِّنْ اَهْلِيْ ۙ

waj‘al lī wazīram min ahlī.

һәм мине гаиләмнең хезмәтчесе ит,

هٰرُوْنَ اَخِى ۙ

hārūna akhī.

(атап әйткәндә) Һарун, минем абыем,

اشْدُدْ بِهٖٓ اَزْرِيْ ۙ

usydud bihī azrī.

Аның (барлыгы) белән көчемне ныгыт,

وَاَشْرِكْهُ فِيْٓ اَمْرِيْ ۙ

wa asyrik-hu fī amrī.

һәм аны минем эшләрдә дус ит,

كَيْ نُسَبِّحَكَ كَثِيْرًا ۙ

kai nusabbiḥaka kaṡīrā(n).

Сине күпләп данлау өчен,

وَّنَذْكُرَكَ كَثِيْرًا ۗ

wa nażkuraka kaṡīrā(n).

һәм Сине күп искә төшерәләр,

اِنَّكَ كُنْتَ بِنَا بَصِيْرًا

innaka kunta binā baṣīrā(n).

Чыннан да, Син (безнең хәлебезне) күрәсең."

قَالَ قَدْ اُوْتِيْتَ سُؤْلَكَ يٰمُوْسٰى

qāla qad ūtīta su'laka yā mūsā.

Ул (Аллаһ) әйтте: «Дөреслектә, синең үтенечең кабул ителде, әй Муса!

وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَيْكَ مَرَّةً اُخْرٰىٓ ۙ

wa laqad manannā ‘alaika marratan ukhrā.

Һәм әлбәттә, Без сиңа башка вакытта да (моңа кадәр) яхшылыклар бирдек,

اِذْ اَوْحَيْنَآ اِلٰٓى اُمِّكَ مَا يُوْحٰىٓ ۙ

iż auḥainā ilā ummika mā yūḥā.

(ягъни) Без анаңа илһам иткән нәрсә белән илһам иткәнебезне хәтерләгез,

اَنِ اقْذِفِيْهِ فِى التَّابُوْتِ فَاقْذِفِيْهِ فِى الْيَمِّ فَلْيُلْقِهِ الْيَمُّ بِالسَّاحِلِ يَأْخُذْهُ عَدُوٌّ لِّيْ وَعَدُوٌّ لَّهٗ ۗوَاَلْقَيْتُ عَلَيْكَ مَحَبَّةً مِّنِّيْ ەۚ وَلِتُصْنَعَ عَلٰى عَيْنِيْ ۘ

aniqżifīhi fit-tābūti faqżifīhi fil-yammi falyulqihil-yammu bis-sāḥili ya'khużhu ‘aduwwul lī wa ‘aduwwul lah(ū), wa alqaitu ‘alaika maḥabbatam minnī, wa lituṣna‘a ‘alā ‘ainī.

(ягъни) аны (Мусаны) сандыкка сал, аннары аны (Нил елгасына) ташла, аннары елга аны яр буена алып китсен, ул (Фиргавен) Минем дошманым һәм аның дошманнары тарафыннан тотылачак. Мин сиңа Үземнән килгән мәхәббәтне бирдем; һәм син Минем күзәтүем астында күтәрелерсең.

اِذْ تَمْشِيْٓ اُخْتُكَ فَتَقُوْلُ هَلْ اَدُلُّكُمْ عَلٰى مَنْ يَّكْفُلُهٗ ۗفَرَجَعْنٰكَ اِلٰٓى اُمِّكَ كَيْ تَقَرَّ عَيْنُهَا وَلَا تَحْزَنَ ەۗ وَقَتَلْتَ نَفْسًا فَنَجَّيْنٰكَ مِنَ الْغَمِّ وَفَتَنّٰكَ فُتُوْنًا ەۗ فَلَبِثْتَ سِنِيْنَ فِيْٓ اَهْلِ مَدْيَنَ ەۙ ثُمَّ جِئْتَ عَلٰى قَدَرٍ يّٰمُوْسٰى

iż tamsyī ukhtuka fa taqūlu hal adullukum ‘alā may yakfuluh(ū), fa raja‘nāka ilā ummika kai taqarra ‘ainuhā wa lā taḥzan(a), wa qatalta nafsan fa najjaināka minal-gammi wa fatannāka futūnā(n), fa labiṡta sinīna fī ahli madyan(a), ṡumma ji'ta ‘alā qadariy yā mūsā.

(Ягъни) апаң йөргәндә, ул (Фиргавен гаиләсенә): "Сезгә аның турында кемне тәрбияләргә икәнен күрсәтимме?" – диде. Шулай итеп, Без сине анаңа кайтардык, аның күңеле шатлансын һәм кайгырмасын өчен. Син бер тапкыр бер кешене үтердең, аннары Без сине (зур авырлыклардан) коткардык һәм сине төрле авырлыклар белән сынадык. Аннары син Мәдйән халкы арасында берничә ел яшәдең, аннары, әй Муса, билгеләнгән вакытта килдең.

وَاصْطَنَعْتُكَ لِنَفْسِيْۚ

wasṭana‘tuka linafsī.

һәм Мин сине Үзем өчен (илче итеп) сайладым.

اِذْهَبْ اَنْتَ وَاَخُوْكَ بِاٰيٰتِيْ وَلَا تَنِيَا فِيْ ذِكْرِيْۚ

iżhab anta wa akhūka bi'āyātī wa lā taniyā fī żikrī.

Син һәм кардәшең Минем могҗизаларымны күтәреп барыгыз, һәм икегез дә Мине искә алуны онытмагыз!

اِذْهَبَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰىۚ

iżhabā ilā fir‘auna innahū ṭagā.

Икегез дә Фиргавен янына барыгыз, чөнки ул чиктән ашты.

فَقُوْلَا لَهٗ قَوْلًا لَّيِّنًا لَّعَلَّهٗ يَتَذَكَّرُ اَوْ يَخْشٰى

fa qūlā lahū qaulal layyinal la‘allahū yatażakkaru au yakhsyā.

Аның белән (Фиргаун белән) йомшак сүзләр сөйләгез, бәлки ул аңлы булыр яки куркыр.

قَالَا رَبَّنَآ اِنَّنَا نَخَافُ اَنْ يَّفْرُطَ عَلَيْنَآ اَوْ اَنْ يَّطْغٰى

qālā rabbanā innanā nakhāfu ay yafruṭa ‘alainā au ay yaṭgā.

Икесе дә әйттеләр: "Ий Раббыбыз, без куркабыз, ул безне тиздән җәзалар яки чиктән ашканны арттырыр дип".

قَالَ لَا تَخَافَآ اِنَّنِيْ مَعَكُمَآ اَسْمَعُ وَاَرٰى

qāla lā takhāfā innanī ma‘akumā asma‘u wa arā.

Аллаһ әйтте: "Борчылмагыз, әлбәттә, Мин сезнең белән бергә, мин ишетәм һәм күрәм."

فَأْتِيٰهُ فَقُوْلَآ اِنَّا رَسُوْلَا رَبِّكَ فَاَرْسِلْ مَعَنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ەۙ وَلَا تُعَذِّبْهُمْۗ قَدْ جِئْنٰكَ بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّكَ ۗوَالسَّلٰمُ عَلٰى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدٰى

fa'tiyāhu fa qūlā innā rasūlā rabbika fa arsil ma‘anā banī isrā'īl(a), wa lā tu‘ażżibhum, qad ji'nāka bi'āyatim mir rabbik(a), was-salāmu ‘alā manittaba‘al-hudā.

Шулай итеп, сез икегез дә аның (Фиргавен) янына барыгыз һәм әйтегез: "Дөреслектә, без икебез дә Раббыңның илчеләре, шуңа күрә Исраил балаларын безнең белән җибәрегез һәм аларны җәфаламагыз. Чыннан да, без сезгә Раббыгыздан (рәсүл булуыбыз турында) дәлилләр белән килдек. Һәм күрсәтмәләрне үтәүчеләргә котылу насыйп булды".

اِنَّا قَدْ اُوْحِيَ اِلَيْنَآ اَنَّ الْعَذَابَ عَلٰى مَنْ كَذَّبَ وَتَوَلّٰى

innā qad ūḥiya ilainā annal-‘ażāba ‘alā man każżaba wa tawallā.

Чыннан да, безгә вәхий ителде ки, (без китергән дин тәгълиматларын) инкяр иткән һәм йөз чөергән (моңа битараф булган) кешегә җәза (биреләчәк).”

قَالَ فَمَنْ رَّبُّكُمَا يٰمُوْسٰى

qāla famar rabbukumā yā mūsā.

(Фиргаун) әйтте: "Ий Муса, сезнең икегезнең дә Раббысы кем?"

قَالَ رَبُّنَا الَّذِيْٓ اَعْطٰى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهٗ ثُمَّ هَدٰى

qāla rabbunal-lażī a‘ṭā kulla syai'in khalqahū ṡumma hadā.

Ул (Муса) җавап бирде: "Безнең Раббыбыз һәрнәрсәгә бер күренеш бирде, аннары аңа юл күрсәтте".

قَالَ فَمَا بَالُ الْقُرُوْنِ الْاُوْلٰى

qāla famā bālul-qurūnil-ūlā.

Ул (Фиргавен) әйтте: "Борынгы кешеләрнең хәле нинди иде соң?"

قَالَ عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّيْ فِيْ كِتٰبٍۚ لَا يَضِلُّ رَبِّيْ وَلَا يَنْسَىۖ

qāla ‘ilmuhā ‘inda rabbī fī kitāb(in), lā yaḍillu rabbī wa lā yansā.

Ул (Муса) җавап бирде: "Бу хакта белем Раббымның кулында, китапта (Ләух Мәхфузда) бар, Раббым хата ясамас һәм онытмас;

الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ مَهْدًا وَّسَلَكَ لَكُمْ فِيْهَا سُبُلًا وَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۗ فَاَخْرَجْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْ نَّبَاتٍ شَتّٰى

al-lażī ja‘ala lakumul-arḍa mahdaw wa salaka lakum fīhā subulaw wa anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī azwājam min nabātin syattā.

(Аллаһы Тәгалә) Җирне сезнең өчен түшәк итте, анда сезнең өчен юллар ясады һәм күктән яңгыр (яңгыр) җибәрде. Аннары Без аның белән (яңгыр суы белән) төрле үсемлекләр үстердек.

كُلُوْا وَارْعَوْا اَنْعَامَكُمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ

kulū war‘au an‘āmakum, inna fī żālika la'āyātil li'ulin-nuhā.

Ашагыз һәм хайваннарыгызны утлагыз! Әлбәттә, бу эшләрдә гакыллы кешеләр өчен (Аллаһның бөеклегенә) дәлилләр бар.

۞ مِنْهَا خَلَقْنٰكُمْ وَفِيْهَا نُعِيْدُكُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُكُمْ تَارَةً اُخْرٰى

minhā khalaqnākum wa fīhā nu‘īdukum wa minhā nukhrijukum tāratan ukhrā.

Без сезне шундан яраттык, һәм сезне аңа кайтарачакбыз, һәм башка вакытта сезне аннан чыгарачакбыз.

وَلَقَدْ اَرَيْنٰهُ اٰيٰتِنَا كُلَّهَا فَكَذَّبَ وَاَبٰى

wa laqad araināhu āyātinā kullahā fa każżaba wa abā.

Һәм, әлбәттә, Без аңа (Фиргаунга) барлык могҗизаларыбызны күрсәттек, ләкин ул аны ялганлады һәм (хакыйкатьне кабул итүдән) баш тартты.

قَالَ اَجِئْتَنَا لِتُخْرِجَنَا مِنْ اَرْضِنَا بِسِحْرِكَ يٰمُوْسٰى

qāla aji'tanā litukhrijanā min arḍinā bisiḥrika yā mūsā.

(Фиргаун) әйтте: "Әй Муса, сихерең белән безне җиребездән чыгарырга килдеңме?"

فَلَنَأْتِيَنَّكَ بِسِحْرٍ مِّثْلِهٖ فَاجْعَلْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ مَوْعِدًا لَّا نُخْلِفُهٗ نَحْنُ وَلَآ اَنْتَ مَكَانًا سُوًى

fa lana'tiyannaka bisiḥrim miṡlihī faj‘al bainanā wa bainaka mau‘idal lā nukhlifuhū naḥnu wa lā anta makānan suwā(n).

Шуңа күрә без сиңа шундый сихер китерәчәкбез, шуңа күрә безнең белән синең араңда очрашу турында килешү төзе, без дә, син дә ачык урында бозмаячакбыз".

قَالَ مَوْعِدُكُمْ يَوْمُ الزِّيْنَةِ وَاَنْ يُّحْشَرَ النَّاسُ ضُحًى

qāla mau‘idukum yaumuz-zīnati wa ay yuḥsyaran-nāsu ḍuḥā(n).

Ул (Муса) әйтте: "(Безнең сезнең белән очрашуыбыз) бәйрәм көнендә, һәм кешеләр иртән җыелсыннар (духа)".

فَتَوَلّٰى فِرْعَوْنُ فَجَمَعَ كَيْدَهٗ ثُمَّ اَتٰى

fa tawallā fir‘aunu fa jama‘a kaidahū ṡumma atā.

Фиргавен (шул урыннан) китте, аннары хәйлә корды, аннары (билгеләнгән көндә) кире кайтты.

قَالَ لَهُمْ مُّوْسٰى وَيْلَكُمْ لَا تَفْتَرُوْا عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا فَيُسْحِتَكُمْ بِعَذَابٍۚ وَقَدْ خَابَ مَنِ افْتَرٰى

qāla lahum mūsā wailakum lā taftarū ‘alallāhi każiban fa yusḥitakum bi‘ażab(in), wa qad khāba maniftarā.

Муса аларга (сихерчеләргә) әйтте: "Сезгә кайгы! Аллаһка ялган сөйләмәгез, юкса Ул сезне үз газаплары белән һәлак итәчәк". Ялган сөйләүчеләр өчен нинди зур югалту.

فَتَنَازَعُوْٓا اَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ وَاَسَرُّوا النَّجْوٰى

fa tanāza‘ū amrahum bainahum wa asarrun-najwā.

Шулай итеп, алар үз эшләре турында бәхәсләштеләр һәм сөйләшүләрен сер итеп сакладылар.

قَالُوْٓا اِنْ هٰذٰنِ لَسَاحِرٰنِ يُرِيْدَانِ اَنْ يُّخْرِجٰكُمْ مِّنْ اَرْضِكُمْ بِسِحْرِهِمَا وَيَذْهَبَا بِطَرِيْقَتِكُمُ الْمُثْلٰى

qālū in hāżāni lasāḥirāni yurīdāni ay yukhrijākum min arḍikum bisiḥrihimā wa yażhabā biṭarīqatikumul-muṡlā.

Алар (сихерчеләр) әйттеләр: "Дөреслектә, бу ике кеше сихерчеләр, алар сезне (Фиргавенне) үзләренең сихере белән илегездән чыгарырга һәм сезнең төп гореф-гадәтләрегезне җимерергә телиләр."

فَاَجْمِعُوْا كَيْدَكُمْ ثُمَّ ائْتُوْا صَفًّاۚ وَقَدْ اَفْلَحَ الْيَوْمَ مَنِ اسْتَعْلٰى

fa ajmi‘ū kaidakum ṡumma'tū ṣaffā(n), wa qad aflaḥal-yauma manista‘lā.

Шуңа күрә барлык хәйләләрегезне (тылсымыгызны) җыегыз, аннары бер рәттән килегез, һәм чыннан да, бүген җиңүче кеше бәхетле."

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِمَّآ اَنْ تُلْقِيَ وَاِمَّآ اَنْ نَّكُوْنَ اَوَّلَ مَنْ اَلْقٰى

qālū yā mūsā immā an tulqiya wa immā an nakūna awwala man alqā.

Алар әйттеләр: "Ий Муса! Син (беренче) ташладыңмы, әллә без беренче ташладыкмы?"

قَالَ بَلْ اَلْقُوْاۚ فَاِذَا حِبَالُهُمْ وَعِصِيُّهُمْ يُخَيَّلُ اِلَيْهِ مِنْ سِحْرِهِمْ اَنَّهَا تَسْعٰى

qāla bal alqū, fa iżā ḥibāluhum wa ‘iṣiyyuhum yukhayyalu ilaihi min siḥrihim annahā tas‘ā.

Муса әйтте: "Зинһар, ташлагыз!" Шулчак кинәт аларның арканнары һәм таяклары Мусага сихерләре аркасында тиз шуышып йөри торган булып күренде.

فَاَوْجَسَ فِيْ نَفْسِهٖ خِيْفَةً مُّوْسٰى

fa aujasa fī nafsihī khīfatam mūsā.

Шуңа күрә Мусаның йөрәгендә курку хисе тойды.

قُلْنَا لَا تَخَفْ اِنَّكَ اَنْتَ الْاَعْلٰى

qulnā lā takhaf innaka antal-a‘lā.

Без әйттек: "Курыкма! Син, әлбәттә, өстенсең (җиңүчесең)."

وَاَلْقِ مَا فِيْ يَمِيْنِكَ تَلْقَفْ مَا صَنَعُوْاۗ اِنَّمَا صَنَعُوْا كَيْدُ سٰحِرٍۗ وَلَا يُفْلِحُ السَّاحِرُ حَيْثُ اَتٰى

wa alqi mā fī yamīnika talqaf mā ṣana‘ū, innamā ṣana‘ū kaidu sāḥir(in), wa lā yufliḥus-sāḥiru ḥaiṡu atā.

Уң кулыңдагыны ташла, алар ясаган нәрсәләрне йотып җибәрәчәк. Алар ясаган нәрсә бары тик сихер генә иде. Сихерче, кая гына барса да, җиңә алмас.

فَاُلْقِيَ السَّحَرَةُ سُجَّدًا قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِرَبِّ هٰرُوْنَ وَمُوْسٰى

fa ulqiyas-saḥaratu sujjadan qālū āmannā birabbi hārūna wa mūsā.

Шуннан соң сихерчеләр баш иеп: "Без Һарун белән Мусаның Аллаһысына иман китердек", - диделәр.

قَالَ اٰمَنْتُمْ لَهٗ قَبْلَ اَنْ اٰذَنَ لَكُمْۗ اِنَّهٗ لَكَبِيْرُكُمُ الَّذِيْ عَلَّمَكُمُ السِّحْرَۚ فَلَاُقَطِّعَنَّ اَيْدِيَكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ مِّنْ خِلَافٍ وَّلَاُصَلِّبَنَّكُمْ فِيْ جُذُوْعِ النَّخْلِۖ وَلَتَعْلَمُنَّ اَيُّنَآ اَشَدُّ عَذَابًا وَّاَبْقٰى

qāla āmantum lahū qabla an āżana lakum, innahū lakabīrukumul-lażī ‘allamakumus-siḥr(a), fa la'uqaṭṭi‘anna aidiyakum wa arjulakum min khilāfiw wa la'uṣallibannakum fī jużū‘in-nakhl(i), wa lata‘lamunna ayyunā asyaddu ‘ażābaw wa abqā.

Фиргавен әйтте: "Мин сезгә рөхсәт биргәнче сез аңа (Мусага) ышана идегезме? Әлбәттә, ул сезгә сихер өйрәткән җитәкчегез иде. Аннары мин сезнең кулларыгызны һәм аякларыгызны кисеп ташлармын, һәм сезне хөрмә агачы төбеннән кисәрмен, һәм сез, әлбәттә, кайсыбызның газаплары катырак һәм мәңгелекрәк икәнен белерсез".

قَالُوْا لَنْ نُّؤْثِرَكَ عَلٰى مَا جَاۤءَنَا مِنَ الْبَيِّنٰتِ وَالَّذِيْ فَطَرَنَا فَاقْضِ مَآ اَنْتَ قَاضٍۗ اِنَّمَا تَقْضِيْ هٰذِهِ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا ۗ

qālū lan nu'ṡiraka ‘alā mā jā'anā minal-bayyināti wal-lażī faṭaranā faqḍi mā anta qāḍ(in), innamā taqḍī hāżihil-ḥayātad-dun-yā.

Алар (сихерчеләр) әйттеләр: "Безгә килгән ачык дәлилләргә һәм безне бар итүче Аллаһка нигезләнеп, сиңа буйсынмаячакбыз. Шуңа күрә нәрсә эшләргә теләсәң, шуны хәл ит. Чынлыкта, син бу дөньядагы тормыш турында гына карар кабул итә аласың."

اِنَّآ اٰمَنَّا بِرَبِّنَا لِيَغْفِرَ لَنَا خَطٰيٰنَا وَمَآ اَكْرَهْتَنَا عَلَيْهِ مِنَ السِّحْرِۗ وَاللّٰهُ خَيْرٌ وَّاَبْقٰى

innā āmannā birabbinā liyagfira lanā khaṭāyānā wa mā akrahtanā ‘alaihi minas-siḥr(i), wallāhu khairuw wa abqā.

Без чын күңелдән Аллаһыбызга иман китердек, Ул безнең хаталарыбызны һәм безгә йөкләгән сихерне гафу итсен өчен. Аллаһ яхшырак (Аның бүләге) һәм мәңгелек (Аның җәзасы).

اِنَّهٗ مَنْ يَّأْتِ رَبَّهٗ مُجْرِمًا فَاِنَّ لَهٗ جَهَنَّمَ ۗ لَا يَمُوْتُ فِيْهَا وَلَا يَحْيٰى

innahū may ya'ti rabbahū mujriman fa inna lahū jahannam(a), lā yamūtu fīhā wa lā yaḥyā.

Чыннан да, кем Раббысы хозурына гөнаһлы хәлдә килсә, аңа җәһәннәм бар. Ул анда үлмәде (җәзасын тоюны дәвам иттермәде) һәм терелмәде (тәүбә итә алмыйча).

وَمَنْ يَّأْتِهٖ مُؤْمِنًا قَدْ عَمِلَ الصّٰلِحٰتِ فَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ الدَّرَجٰتُ الْعُلٰى ۙ

wa may ya'tihī mu'minan qad ‘amilaṣ-ṣāliḥāti fa ulā'ika lahumud-darajātul-‘ulā.

Әмма кем иман китереп, изге гамәлләр кылган хәлдә Аңа килсә, алар бөек (югары) дәрәҗәгә ирешәчәкләр.

جَنّٰتُ عَدْنٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۗوَذٰلِكَ جَزَاۤءُ مَنْ تَزَكّٰى ࣖ

jannātu ‘adnin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, wa żālika jazā'u man tazakkā.

(Алар) агачлары астыннан елгалар ага торган Ґәден җәннәтләре, алар анда мәңге калырлар. Бу - гөнаһлардан пакьләнгән кешеләрнең бүләге.

وَلَقَدْ اَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اَنْ اَسْرِ بِعِبَادِيْ فَاضْرِبْ لَهُمْ طَرِيْقًا فِى الْبَحْرِ يَبَسًاۙ لَّا تَخٰفُ دَرَكًا وَّلَا تَخْشٰى

wa laqad auḥainā ilā mūsā an asri bi‘ibādī faḍrib lahum ṭarīqan fil-baḥri yabasā(n), lā takhāfu darakaw wa lā takhsyā.

Әлбәттә, Без Мусага вәхий кылдык: "Колдашларым (Исраил балалары) белән төнлә юлга чык һәм аларга диңгездә коры юл яса, (сине) куып җитүдән курыкма һәм (батып китүдән) курыкма".

فَاَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ بِجُنُوْدِهٖ فَغَشِيَهُمْ مِّنَ الْيَمِّ مَا غَشِيَهُمْ ۗ

fa atba‘ahum fir‘aunu bijunūdihī fa gasyiyahum minal-yammi mā gasyiyahum.

Аннары Фиргавен һәм аның гаскәре аларны куып җиттеләр, ләкин диңгез дулкыннары аларны басып алды һәм батып үлде.

وَاَضَلَّ فِرْعَوْنُ قَوْمَهٗ وَمَا هَدٰى

wa aḍalla fir‘aunu qaumahū wa mā hadā.

Һәм Фиргавен үз халкын адаштырды һәм аларга туры юл күрсәтмәде.

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ قَدْ اَنْجَيْنٰكُمْ مِّنْ عَدُوِّكُمْ وَوٰعَدْنٰكُمْ جَانِبَ الطُّوْرِ الْاَيْمَنَ وَنَزَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰى

yā banī isrā'īla qad anjainākum min ‘aduwwikum wa wā‘adnākum jānibaṭ-ṭūril-aimana wa nazzalnā ‘alaikumul-mannā was-salwā.

Әй Исраил балалары! Чыннан да, Без сезне дошманнарыгыздан коткардык, һәм сезнең белән тауның (Синай тавының) уң ягында намаз укырга вәгъдә алдык, һәм сезгә манн һәм сәлва иңдердек.

كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْۙ وَلَا تَطْغَوْا فِيْهِ فَيَحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبِيْۚ وَمَنْ يَّحْلِلْ عَلَيْهِ غَضَبِيْ فَقَدْ هَوٰى

kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa lā taṭgau fīhi fa yaḥilla ‘alaikum gaḍabī, wa may yaḥlil ‘alaihi gaḍabī faqad hawā.

Без сезгә биргән ризыкларның яхшысыннан ашагыз һәм чиктән үтмәгез, югыйсә сезгә Минем ачуым тияр. Кемгә Минем ачуым тисә, әлбәттә, ул һәлак булачак.

وَاِنِّيْ لَغَفَّارٌ لِّمَنْ تَابَ وَاٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا ثُمَّ اهْتَدٰى

wa innī lagaffārul liman tāba wa āmana wa ‘amila ṣāliḥan ṡummahtadā.

Әлбәттә, Мин тәүбә итүчеләрне, иман китерүчеләрне һәм изге гамәлләр кылучыларны, аннары туры юлга күнелгәннәрне гафу итүчемен.

۞ وَمَآ اَعْجَلَكَ عَنْ قَوْمِكَ يٰمُوْسٰى

wa mā a‘jalaka ‘an qaumika yā mūsā.

"Әй Муса, ни өчен син үз халкыңнан тизрәк килдең?"

قَالَ هُمْ اُولَاۤءِ عَلٰٓى اَثَرِيْ وَعَجِلْتُ اِلَيْكَ رَبِّ لِتَرْضٰى

qāla hum ulā'i ‘alā aṡarī wa ‘ajiltu ilaika rabbi litarḍā.

Муса әйтте: "Алар минем артымнан киләләр, һәм мин Синең ягыңа ашыгам, әй Раббым, Син (миннән) риза булырсың".

قَالَ فَاِنَّا قَدْ فَتَنَّا قَوْمَكَ مِنْۢ بَعْدِكَ وَاَضَلَّهُمُ السَّامِرِيُّ

qāla fa innā qad fatannā qaumaka mim ba‘dika wa aḍallahumus-sāmiriyy(u).

Аллаһ әйтте: "Дөреслектә, Без синең халкыңны син киткәннән соң сынадык, һәм аларны Самирилар адаштырдылар".

فَرَجَعَ مُوْسٰٓى اِلٰى قَوْمِهٖ غَضْبَانَ اَسِفًا ەۚ قَالَ يٰقَوْمِ اَلَمْ يَعِدْكُمْ رَبُّكُمْ وَعْدًا حَسَنًا ەۗ اَفَطَالَ عَلَيْكُمُ الْعَهْدُ اَمْ اَرَدْتُّمْ اَنْ يَّحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَخْلَفْتُمْ مَّوْعِدِيْ

fa raja‘a mūsā ilā qaumihī gaḍbāna asifā(n), qāla yā qaumi alam ya‘idkum rabbukum wa‘dan ḥasanā(n), afaṭāla ‘alaikumul-‘ahdu am arattum ay yaḥilla ‘alaikum gaḍabum mir rabbikum fa akhlaftum mau‘idī.

Муса пәйгамбәр ачулы һәм кайгылы хәлдә үз халкына кайтты. Ул (Муса) әйтте: "Ий халкым! Раббыгыз сезгә яхшы вәгъдә бирмәдеме? Килешү вакыты сезгә бик озынмы, әллә Аллаһының ачуы килүне телисезме? Ни өчен минем белән килешүегезне боздыгыз?"

قَالُوْا مَآ اَخْلَفْنَا مَوْعِدَكَ بِمَلْكِنَا وَلٰكِنَّا حُمِّلْنَآ اَوْزَارًا مِّنْ زِيْنَةِ الْقَوْمِ فَقَذَفْنٰهَا فَكَذٰلِكَ اَلْقَى السَّامِرِيُّ ۙ

qālū mā akhlafnā mau‘idaka bimalkinā wa lākinnā ḥummilnā auzāram min zīnatil-qaumi fa qażafnāhā fa każālika alqas-sāmiriyy(u).

Алар әйттеләр: "Без синең килешүеңне үз теләгебез белән бозмадык, ләкин без (Фиргавен) халкының бизәкләрен күтәреп бардык, аннары аларны (утка) ташладык, һәм шулай ук Самири аларны ташлады,

فَاَخْرَجَ لَهُمْ عِجْلًا جَسَدًا لَّهٗ خُوَارٌ فَقَالُوْا هٰذَآ اِلٰهُكُمْ وَاِلٰهُ مُوْسٰى ەۙ فَنَسِيَ ۗ

fa akhraja lahum ‘ijlan jasadal lahū khuwārun fa qālū hāżā ilāhukum wa ilāhu mūsā, fa nasiy(a).

Аннары (ут чокырыннан) (Самири) алар өчен гәүдәле һәм тавышлы бозау сыны чыгарды, алар әйттеләр: "Бу сезнең һәм Мусаның Аллаһысы, ләкин ул онытты".

اَفَلَا يَرَوْنَ اَلَّا يَرْجِعُ اِلَيْهِمْ قَوْلًا ەۙ وَّلَا يَمْلِكُ لَهُمْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا ࣖ

afalā yarauna allā yarji‘u ilaihim qaulā(n), wa lā yamliku lahum ḍarraw wa lā naf‘ā(n).

Шулай итеп, алар (бозау сыны) аларга җавап бирә алмавын, зыянга каршы тора алмавын яки файда китерә алмавын күрмәделәрме?

وَلَقَدْ قَالَ لَهُمْ هٰرُوْنُ مِنْ قَبْلُ يٰقَوْمِ اِنَّمَا فُتِنْتُمْ بِهٖۚ وَاِنَّ رَبَّكُمُ الرَّحْمٰنُ فَاتَّبِعُوْنِيْ وَاَطِيْعُوْٓا اَمْرِيْ

wa laqad qāla lahum hārūnu min qablu yā qaumi innamā futintum bih(ī), wa inna rabbakumur-raḥmānu fattabi‘ūnī wa aṭī‘ū amrī.

Һәм, әлбәттә, моннан алда Һарун аларга: "Ий, халкым! Сезгә (бозау сыны белән) сынау гына бирелде, һәм, әлбәттә, сезнең Раббыгыз (Аллаһ) – иң рәхимле, миңа иярегез һәм минем әмерләремә буйсыныгыз", – дигән иде.

قَالُوْا لَنْ نَّبْرَحَ عَلَيْهِ عٰكِفِيْنَ حَتّٰى يَرْجِعَ اِلَيْنَا مُوْسٰى

qālū lan nabraḥa ‘alaihi ‘ākifīna ḥattā yarji‘a ilainā mūsā.

Алар җавап бирделәр: "Муса безгә кайтканчы, без аны ташламаячакбыз (һәм) аңа (бозау сынына) табынуны дәвам итмәячәкбез".

قَالَ يٰهٰرُوْنُ مَا مَنَعَكَ اِذْ رَاَيْتَهُمْ ضَلُّوْٓا ۙ

qāla yā hārūnu mā mana‘aka iż ra'aitahum ḍallū.

Муса әйтте: "Ий Һарун! Аларның адашканын күргәч, сине нәрсә тыя?

اَلَّا تَتَّبِعَنِۗ اَفَعَصَيْتَ اَمْرِيْ

allā tattabi‘an(i), afa ‘aṣaita amrī.

(димәк) син миңа иярмисең? Син (белә торып) минем әмеремә каршы килдеңме?

قَالَ يَبْنَؤُمَّ لَا تَأْخُذْ بِلِحْيَتِيْ وَلَا بِرَأْسِيْۚ اِنِّيْ خَشِيْتُ اَنْ تَقُوْلَ فَرَّقْتَ بَيْنَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ وَلَمْ تَرْقُبْ قَوْلِيْ

qāla yabna'umma lā ta'khuż biliḥyatī wa lā bira'sī, innī khasyītu an taqūla farraqta baina banī isrā'īla wa lam tarqub qaulī.

Ул (Һарун) җавап бирде: "Әй, әниемнең улы! Минем сакалыма да, башыма да кагылма. Мин чыннан да синең (миңа): "Син Исраил балаларын бүлдең һәм минем вәгаземне үтәмәдең", - дип әйтүеңнән куркам".

قَالَ فَمَا خَطْبُكَ يٰسَامِرِيُّ

qāla famā khaṭbuka yā sāmiriyy(u).

Муса әйтте: "Ий Самири, сине нәрсә мәҗбүр итте?"

قَالَ بَصُرْتُ بِمَا لَمْ يَبْصُرُوْا بِهٖ فَقَبَضْتُ قَبْضَةً مِّنْ اَثَرِ الرَّسُوْلِ فَنَبَذْتُهَا وَكَذٰلِكَ سَوَّلَتْ لِيْ نَفْسِيْ

qāla baṣurtu bimā lam yabṣurū bihī fa qabaḍtu qabḍatam min aṡarir-rasūli fa nabażtuhā wa każālika sawwalat lī nafsī.

Ул (Самири) җавап бирде: "Мин алар белмәгән нәрсәне беләм, шуңа күрә мин рәсүлнең эзеннән бер уч туфрак алдым да, аны (утка) ташладым, шулай итеп нәфесем мине аздырды".

قَالَ فَاذْهَبْ فَاِنَّ لَكَ فِى الْحَيٰوةِ اَنْ تَقُوْلَ لَا مِسَاسَۖ وَاِنَّ لَكَ مَوْعِدًا لَّنْ تُخْلَفَهٗۚ وَانْظُرْ اِلٰٓى اِلٰهِكَ الَّذِيْ ظَلْتَ عَلَيْهِ عَاكِفًا ۗ لَنُحَرِّقَنَّهٗ ثُمَّ لَنَنْسِفَنَّهٗ فِى الْيَمِّ نَسْفًا

qāla fażhab fa inna laka fil-ḥayāti an taqūla lā misās(a), wa inna laka mau‘idal lan tukhlafah(ū), wanẓur ilā ilāhikal-lażī ẓalta ‘alaihi ‘ākifā(n), lanuḥarriqannahū ṡumma lanansifannahū fil-yammi nasfā(n).

Ул (Муса) әйтте: "Бар! Шуңа күрә син тормышта (бу дөньяда) бары тик "Миңа кагылма" дип кенә әйтә аласың. Һәм син вәгъдә ителгән җәзаны (ахыретте) алачаксың, аннан котыла алмассың, һәм син әле дә табынган илаһыңа кара. Без аны, әлбәттә, яндырырбыз, аннары аны (көлен) диңгезгә (сибелдерербез)".

اِنَّمَآ اِلٰهُكُمُ اللّٰهُ الَّذِيْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۗ وَسِعَ كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًا

innamā ilāhukumullāhul-lażī lā ilāha illā huw(a), wasi‘a kulla syai'in ‘ilmā(n).

Чыннан да, сезнең Илаһыгыз – Аллаһ, Аннан башка илаһ юк. Аның белеме һәрнәрсәне чолгап алган.

كَذٰلِكَ نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ مَا قَدْ سَبَقَۚ وَقَدْ اٰتَيْنٰكَ مِنْ لَّدُنَّا ذِكْرًا ۚ

każālika naquṣṣu ‘alaika min ambā'i mā sabaq(a), wa qad ātaināka mil ladunnā żikrā(n).

(Мөхәммәд пәйгамбәр) Без сиңа үткән кешеләрнең хәбәрләрен шулай сөйлибез, һәм, әлбәттә, Без сиңа Үзебезнең тарафыбыздан куркытучы китап (Коръән) бирдек.

مَنْ اَعْرَضَ عَنْهُ فَاِنَّهٗ يَحْمِلُ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وِزْرًا

man a‘raḍa ‘anhu fa innahū yaḥmilu yaumal-qiyāmati wizrā(n).

Берәү Коръәннән баш тартса, ул кеше Кыямәт көнендә авыр йөкне күтәрер.

خٰلِدِيْنَ فِيْهِ ۗوَسَاۤءَ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ حِمْلًاۙ

khālidīna fīh(i), wa sā'a lahum yaumal-qiyāmati ḥimlā(n).

алар шул хәлдә калалар. Һәм гөнаһлар йөге Кыямәт көнендә алар өчен бик авыр булачак,

يَّوْمَ يُنْفَخُ فِى الصُّوْرِ وَنَحْشُرُ الْمُجْرِمِيْنَ يَوْمَىِٕذٍ زُرْقًا ۖ

yauma yunfakhu fiṣ-ṣūri wa naḥsyurul-mujrimīna yauma'iżin zurqā(n).

(Кыямәт көнендә) сур (икенче тапкыр) өрелер, һәм ул көндә Без гөнаһлыларны кайгыдан (йөзләре караңгыланган) хәлдә кубарырбыз.

يَّتَخَافَتُوْنَ بَيْنَهُمْ اِنْ لَّبِثْتُمْ اِلَّا عَشْرًا

yatakhāfatūna bainahum il labiṡtum illā ‘asyrā(n).

Алар бер-берсенә пышылдашып әйттеләр: "Сез (дөньяда) ун көннән дә артык тормаячаксыз".

نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَا يَقُوْلُوْنَ اِذْ يَقُوْلُ اَمْثَلُهُمْ طَرِيْقَةً اِنْ لَّبِثْتُمْ اِلَّا يَوْمًا ࣖ

naḥnu a‘lamu bimā yaqūlūna iż yaqūlu amṡaluhum ṭarīqatan il labiṡtum illā yaumā(n).

Без аларның нәрсә әйтәчәген яхшы беләбез, чөнки иң гадел кеше: "Сез дөньяда бер көннән артык тормадыгыз", - дияр.

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْجِبَالِ فَقُلْ يَنْسِفُهَا رَبِّيْ نَسْفًا ۙ

wa yas'alūnaka ‘anil-jibāli fa qul yansifuhā rabbī nasfā(n).

Һәм синнән таулар турында сорыйлар, син әйт: "Раббым аларны (Кыямәт көнендә) мөмкин кадәр тулысынча юк итәчәк.

فَيَذَرُهَا قَاعًا صَفْصَفًا ۙ

fa yażaruhā qā‘an ṣafṣafā(n).

аннары (элеккеге тауларны) тулысынча тигезләр,

لَّا تَرٰى فِيْهَا عِوَجًا وَّلَآ اَمْتًا ۗ

lā tarā fīhā ‘iwajaw wa lā amtā(n).

(шуңа күрә) син анда башка түбән һәм биек урыннарны күрмәячәксең."

يَوْمَىِٕذٍ يَّتَّبِعُوْنَ الدَّاعِيَ لَا عِوَجَ لَهٗ ۚوَخَشَعَتِ الْاَصْوَاتُ لِلرَّحْمٰنِ فَلَا تَسْمَعُ اِلَّا هَمْسًا

yauma'iżiy yattabi‘ūnad-dā‘iya lā ‘iwaja lah(ū), wa khasya‘atil-aṣwātu lir-raḥmāni falā tasma‘u illā hamsā(n).

Ул көнне алар (фәрештәнең) чакыруына иярделәр, артларына борылмыйча (каршылык белдермичә); һәм барлык тавышлар да Рәхмәтле Аллаһка баш ияләр, шуңа күрә сез бары тик пышылдау гына ишетәсез.

يَوْمَىِٕذٍ لَّا تَنْفَعُ الشَّفَاعَةُ اِلَّا مَنْ اَذِنَ لَهُ الرَّحْمٰنُ وَرَضِيَ لَهٗ قَوْلًا

yauma'iżil lā tanfa‘usy-syafā‘atu illā man ażina lahur-raḥmānu wa raḍiya lahū qaulā(n).

Ул көндә шәфәгатьнең файдасы юк, Аллаһ, Рәхмәтле, рөхсәт иткән һәм сүзләре белән риза булган кешеләрдән башка.

يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يُحِيْطُوْنَ بِهٖ عِلْمًا

ya‘lamu mā baina aidīhim wa mā khalfahum wa lā yuḥīṭūna bihī ‘ilmā(n).

Ул (Аллаһ) аларның алларындагыны (булачакны) һәм артларындагыны (бу инде булганны) белә, ә аларның белемнәре Аның белемнәрен үз эченә ала алмый.

۞ وَعَنَتِ الْوُجُوْهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّوْمِۗ وَقَدْ خَابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْمًا

wa ‘anatil-wujūhu lil-ḥayyil-qayyūm(i), wa qad khāba man ḥamala ẓulmā(n).

Һәм барлык йөзләр дә Тере һәм Ялгыз (Аллаһ) алдында иелде. Бу, чыннан да, гаделсезлек кылучы кешеләр өчен югалту.

وَمَنْ يَّعْمَلْ مِنَ الصّٰلِحٰتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَا يَخٰفُ ظُلْمًا وَّلَا هَضْمًا

wa may ya‘mal minaṣ-ṣāliḥāti wa huwa mu'minun falā yakhāfu ẓulmaw wa lā haḍmā(n).

Һәм кем иманлы булып изге гамәлләр кылса, ул (үзенә каршы) гаделсезлектән курыкмый һәм хакларының кимүеннән курыкмый.

وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنٰهُ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا وَّصَرَّفْنَا فِيْهِ مِنَ الْوَعِيْدِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ اَوْ يُحْدِثُ لَهُمْ ذِكْرًا

wa każālika anzalnāhu qur'ānan ‘arabiyyaw wa ṣarrafnā fīhi minal-wa‘īdi la‘allahum yattaqūna au yuḥdiṡu lahum żikrā(n).

Шулай итеп, Без Коръәнне гарәп телендә иңдердек һәм анда кайбер куркытуларны кат-кат аңлаттык, шаять алар тәкъва булырлар, яки аларга искәрмә булсын өчен.

فَتَعٰلَى اللّٰهُ الْمَلِكُ الْحَقُّۚ وَلَا تَعْجَلْ بِالْقُرْاٰنِ مِنْ قَبْلِ اَنْ يُّقْضٰٓى اِلَيْكَ وَحْيُهٗ ۖوَقُلْ رَّبِّ زِدْنِيْ عِلْمًا

fa ta‘ālallāhul-malikul-ḥaqq(u), wa lā ta‘jal bil-qur'āni min qabli ay yuqḍā ilaika waḥyuh(ū), wa qur rabbi zidnī ‘ilmā(n).

Димәк, Аллаһ – хакыйкый һәм чын Патша. Һәм син (Мөхәммәд пәйгамбәр) Коръән сиңа вәхий ителгәнче аны ашыктырып укыма һәм: "Ий Раббым, минем белемемне арттыр", – дип әйтмә.

وَلَقَدْ عَهِدْنَآ اِلٰٓى اٰدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَلَمْ نَجِدْ لَهٗ عَزْمًا ࣖ

wa laqad ‘ahidnā ilā ādama min qablu fa nasiya wa lam najid lahū ‘azmā(n).

Һәм без, әлбәттә, моннан элек Адәмгә әмер бирдек, ләкин ул онытты, һәм Без аңа нык ихтыяр көче тапмадык.

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَ اَبٰى ۗ

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīsa abā.

Һәм (исеңдә тот) Без фәрештәләргә: "Адәмгә сәҗдә кылыгыз!" – дип әйткәнебезне хәтерләгез, аннары барысы да сәҗдә кылдылар, фәкать Иблис кенә сәҗдә кылды, ул баш тартты.

فَقُلْنَا يٰٓاٰدَمُ اِنَّ هٰذَا عَدُوٌّ لَّكَ وَلِزَوْجِكَ فَلَا يُخْرِجَنَّكُمَا مِنَ الْجَنَّةِ فَتَشْقٰى

fa qulnā yā ādamu inna hāżā ‘aduwwul laka wa lizaujika falā yukhrijannakumā minal-jannati fa tasyqā.

Аннары Без әйттек: "Ий Адәм! Бу (Шайтан) сиңа һәм хатыныңа дошман, шуңа күрә ул сезне икегезне дә җәннәттән чыгармасын, югыйсә бәхетсез булырсың."

اِنَّ لَكَ اَلَّا تَجُوْعَ فِيْهَا وَلَا تَعْرٰى ۙ

inna laka allā tajū‘a fīhā wa lā ta‘rā.

Чыннан да, анда синең өчен (гарантия) бар, син ачтан үлмәссең һәм ялангач калмассың.

وَاَنَّكَ لَا تَظْمَؤُا فِيْهَا وَلَا تَضْحٰى

wa annaka lā taẓma'u fīhā wa lā taḍḥā.

Һәм, чыннан да, анда син сусамассың һәм кояшның эсселеге сиңа тәэсир итмәс."

فَوَسْوَسَ اِلَيْهِ الشَّيْطٰنُ قَالَ يٰٓاٰدَمُ هَلْ اَدُلُّكَ عَلٰى شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَمُلْكٍ لَّا يَبْلٰى

fa waswasa ilaihisy-syaiṭānu qāla yā ādamu hal adulluka ‘alā syajaratil-khuldi wa mulkil lā yablā.

Шуннан соң Шайтан аңа (начар уйлар) пышылдады һәм әйтте: "Әй Адәм! Сиңа үлемсезлек агачын (хулди) һәм җимерелмәячәк патшалыкны күрсәтимме?"

فَاَكَلَا مِنْهَا فَبَدَتْ لَهُمَا سَوْءٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفٰنِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَّرَقِ الْجَنَّةِۚ وَعَصٰىٓ اٰدَمُ رَبَّهٗ فَغَوٰى ۖ

fa akalā minhā fa badat lahumā sau'ātuhumā wa ṭafiqā yakhṣifāni ‘alaihimā miw waraqil-jannah(ti), wa ‘aṣā ādamu rabbahū fa gawā.

Аннары икесе дә аннан ашадылар, һәм үзләренең гаурәтләре күренде, һәм алар аны җәннәт яфраклары белән каплый башладылар. Адәм Раббысына гөнаһлы булды һәм юлдан язды.

ثُمَّ اجْتَبٰىهُ رَبُّهٗ فَتَابَ عَلَيْهِ وَهَدٰى

Ṡummajtabāhu rabbuhū fa tāba ‘alaihi wa hadā.

Соңра Раббысы аны сайлады, тәүбәсен кабул итте һәм аңа туры юлны күрсәтте.

قَالَ اهْبِطَا مِنْهَا جَمِيْعًاۢ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚفَاِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِّنِّيْ هُدًى ەۙ فَمَنِ اتَّبَعَ هُدَايَ فَلَا يَضِلُّ وَلَا يَشْقٰى

qālahbiṭā minhā jamī‘am ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), fa immā ya'tiyannakum minnī hudā(n), fa manittaba‘a hudāya falā yaḍillu wa lā yasyqā.

Ул (Аллаһ) әйтте: "Бергәләп җәннәттән төшегез, бер-берегезгә дошман булыгыз. Әгәр сезгә Миннән юл күрсәтү килсә, (белегез), Минем юл күрсәтүемә ияргән кеше адашмас һәм зыян күрмәс."

وَمَنْ اَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِيْ فَاِنَّ لَهٗ مَعِيْشَةً ضَنْكًا وَّنَحْشُرُهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ اَعْمٰى

wa man a‘raḍa ‘an żikrī fa inna lahū ma‘īsyatan ḍankaw wa naḥsyuruhū yaumal-qiyāmati a‘mā.

Әгәр кем Минем кисәтүемнән баш тартса, ул, әлбәттә, тар тормышта яшәр, һәм Без аны Кыямәт көнендә сукыр хәлдә кубарырбыз".

قَالَ رَبِّ لِمَ حَشَرْتَنِيْٓ اَعْمٰى وَقَدْ كُنْتُ بَصِيْرًا

qāla rabbi lima ḥasyartanī a‘mā wa qad kuntu baṣīrā(n).

Ул әйтте: "Ий Раббым, ни өчен мине сукыр күрдең, гәрчә мин элек күрә идем икән?"

قَالَ كَذٰلِكَ اَتَتْكَ اٰيٰتُنَا فَنَسِيْتَهَاۚ وَكَذٰلِكَ الْيَوْمَ تُنْسٰى

qāla każālika atatka āyātunā fa nasītahā, wa każālikal-yauma tunsā.

Аллаһ әйтте: "Менә шулай, сиңа элек Безнең аятьләребез килде, һәм син аларны оныттың, бүген дә син онытыласың".

وَكَذٰلِكَ نَجْزِيْ مَنْ اَسْرَفَ وَلَمْ يُؤْمِنْۢ بِاٰيٰتِ رَبِّهٖۗ وَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَشَدُّ وَاَبْقٰى

wa każālika najzī man asrafa wa lam yu'mim bi'āyāti rabbih(ī), wa la‘ażābul-ākhirati asyaddu wa abqā.

Әнә шулай җәза бирәбез, чиктән чыкканнарны һәм Раббыларының аятьләренә ышанмаган кешеләрне. Әлбәттә, ахирәттәге җәза авыррак һәм мәңгелектер.

اَفَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ كَمْ اَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِّنَ الْقُرُوْنِ يَمْشُوْنَ فِيْ مَسٰكِنِهِمْۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ

afalam yahdi lahum kam ahlaknā qablahum minal-qurūni yamsyūna fī masākinihim, inna fī żālika la'āyātil li'ulin nuhā.

Аларга (мөшрикләргә) билге түгелме? Алардан элек күпме буынны һәлак иттек, алар шул вакыттагы йортларыннан үтеп киттеләр. Әлбәттә, бу эштә гакыл ияләре өчен (Аллаһның кодрәтенә) дәлилләр бар.

وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ لَكَانَ لِزَامًا وَّاَجَلٌ مُّسَمًّى ۗ

wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika lakāna lizāmaw wa ajalum musammā(n).

Әгәр Раббың тарафыннан алдан ук әйтелгән вәгъдә һәм (үлем) билгеләнгән вакыт булмаса иде, әлбәттә, аларга (азап) килер иде.

فَاصْبِرْ عَلٰى مَا يَقُوْلُوْنَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوْعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوْبِهَا ۚوَمِنْ اٰنَاۤئِ الَّيْلِ فَسَبِّحْ وَاَطْرَافَ النَّهَارِ لَعَلَّكَ تَرْضٰى

faṣbir ‘alā mā yaqūlūna wa sabbiḥ biḥamdi rabbika qabla ṭulū‘isy-syamsi wa qabla gurūbihā, wa min ānā'il-laili fa sabbiḥ wa aṭrāfan-nahāri la‘allaka tarḍā.

Син аларның сүзләренә сабыр ит, һәм кояш чыкканчы һәм батканчы Раббыңны мактап тәсбихләр әйт, һәм төн уртасында һәм көн ахырында намаз укы, шаять тынычлык табарсың.

وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ اِلٰى مَا مَتَّعْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ەۙ لِنَفْتِنَهُمْ فِيْهِ ۗوَرِزْقُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَّاَبْقٰى

wa lā tamuddanna ‘ainaika ilā mā matta‘nā bihī azwājam minhum zahratal-ḥayātid-dun-yā, linaftinahum fīh(i), wa rizqu rabbika khairuw wa abqā.

Һәм Без аларның кайбер төркемнәренә дөнья тормышы чәчәге итеп биргән ләззәтләргә күзеңне юнәлтмә, аларны шул ләззәт белән сынар өчен. Синең Аллаһның рәхмәте хәерлерәк һәм мәңгелекрәк.

وَأْمُرْ اَهْلَكَ بِالصَّلٰوةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَاۗ لَا نَسْـَٔلُكَ رِزْقًاۗ نَحْنُ نَرْزُقُكَۗ وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوٰى

wa'mur ahlaka biṣ-ṣalāti waṣṭabir ‘alaihā, lā nas'aluka rizqā(n), naḥnu narzuquk(a), wal-‘āqibatu lit-taqwā.

Һәм өй әһелеңне намаз укырга боер һәм аларны үтәүдә сабыр бул. Без синнән ризык сорамыйбыз, сиңа ризык бирүче без. Ә ахырәтнең ахыры тәкъва кешеләр өчен.

وَقَالُوْا لَوْلَا يَأْتِيْنَا بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّهٖۗ اَوَلَمْ تَأْتِهِمْ بَيِّنَةُ مَا فِى الصُّحُفِ الْاُوْلٰى

wa qālū lau lā ya'tīnā bi'āyatim mir rabbih(ī), awalam ta'tihim bayyinatu mā fiṣ-ṣuḥufil-ūlā.

Һәм алар әйттеләр: "Ни өчен ул безгә Раббысыннан могҗиза (дәлил) китермәде?" Аларга элекке китапларда искә алынган кебек (чын) дәлилләр килмәдеме?

وَلَوْ اَنَّآ اَهْلَكْنٰهُمْ بِعَذَابٍ مِّنْ قَبْلِهٖ لَقَالُوْا رَبَّنَا لَوْلَآ اَرْسَلْتَ اِلَيْنَا رَسُوْلًا فَنَتَّبِعَ اٰيٰتِكَ مِنْ قَبْلِ اَنْ نَّذِلَّ وَنَخْزٰى

wa lau annā ahlaknāhum bi‘ażābim min qablihī laqālū rabbanā lau lā arsalta ilainā rasūlan fa nattabi‘a āyātika min qabli an nażilla wa nakhzā.

Әгәр Без аларны алдан ук газап белән һәлак иткән булсак (Коръән иңгән булса), алар: "Ий Раббыбыз, ни өчен безгә пәйгамбәр җибәрмәдең, без хур булып, түбәнлеккә төшкәнче, Синең аятьләреңә иярер идек?" – дип әйтерләр иде.

قُلْ كُلٌّ مُّتَرَبِّصٌ فَتَرَبَّصُوْاۚ فَسَتَعْلَمُوْنَ مَنْ اَصْحٰبُ الصِّرَاطِ السَّوِيِّ وَمَنِ اهْتَدٰى ࣖ ۔

qul kullum mutarabbiṣun fa tarabbaṣū, fa sata‘lamūna man aṣḥābuṣ-ṣirāṭis-sawiyyi wa manihtadā.

Әйт (Мөхәммәд галәйһиссәлам): "Һәрберебез көтәбез, шуңа күрә көтегез! Һәм бер көнне кем туры юлдан барганын һәм кем туры юлга күнелгәнен белерсез."