Q.S Әл-Кәхф (اَلْكَهْف) - 110 Шигырьләр саны

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ عَلٰى عَبْدِهِ الْكِتٰبَ وَلَمْ يَجْعَلْ لَّهٗ عِوَجًا ۜ

al-ḥamdu lillāhil-lażī anzala ‘alā ‘abdihil-kitāba wa lam yaj‘al lahū ‘iwajā(n).

Үзенең колларына китап (Коръән) иңдергән һәм аны һич кимчелексез кылган Аллаһка мактау!

قَيِّمًا لِّيُنْذِرَ بَأْسًا شَدِيْدًا مِّنْ لَّدُنْهُ وَيُبَشِّرَ الْمُؤْمِنِيْنَ الَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ اَجْرًا حَسَنًاۙ

qayyimal liyunżira ba'san syadīdam mil ladunhu wa yubasysyiral-mu'minīnal-lażīna ya‘malūnaṣ-ṣāliḥāti anna lahum ajran ḥasanā(n).

туры юл күрсәтүче, Аның тарафыннан булачак рәнҗеткүче гәзаб белән куркыту һәм изге гамәлләр кылучы мөэминнәрне җәннәт белән сөендерү өчен.

مّٰكِثِيْنَ فِيْهِ اَبَدًاۙ

mākiṡīna fīhi abadā(n).

алар анда мәңгегә калачаклар.

وَّيُنْذِرَ الَّذِيْنَ قَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًاۖ

wa yunżiral-lażīna qāluttakhażallāhu waladā(n).

Һәм "Аллаһ бала алды" диючеләрне куркыту өчен.

مَّا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍ وَّلَا لِاٰبَاۤىِٕهِمْۗ كَبُرَتْ كَلِمَةً تَخْرُجُ مِنْ اَفْوَاهِهِمْۗ اِنْ يَّقُوْلُوْنَ اِلَّا كَذِبًا

mā lahum bihī min ‘ilmiw wa lā li'ābā'ihim, kaburat kalimatan takhruju min afwāhihim, iy yaqūlūna illā każibā(n).

Аларның бу хакта бернинди дәлиле юк һәм аларның ата-бабалары да белмәделәр, аларның авызларыннан чыккан сүз нинди яман сүз, алар ялганны гына сөйлиләр.

فَلَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَّفْسَكَ عَلٰٓى اٰثَارِهِمْ اِنْ لَّمْ يُؤْمِنُوْا بِهٰذَا الْحَدِيْثِ اَسَفًا

fa la‘allaka bākhi‘un nafsaka ‘alā āṡārihim illam yu'minū bihāżal-ḥadīṡi asafā(n).

Шул вакытта, бәлки, алар бу хәбәргә (Коръәнгә) ышанмасалар, алар йөзләреннән киткәннән соң кайгырып, үзеңә зыян китерерсең.

اِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَى الْاَرْضِ زِيْنَةً لَّهَا لِنَبْلُوَهُمْ اَيُّهُمْ اَحْسَنُ عَمَلًا

innā ja‘alnā mā ‘alal-arḍi zīnatal lahā linabluwahum ayyuhum aḥsanu ‘amalā(n).

Чыннан да, Без җир йөзендәге һәрнәрсәне алар өчен зиннәт итеп яраттык, аларның кайсысы яхшырак гамәлдә икәнен сынау өчен.

وَاِنَّا لَجٰعِلُوْنَ مَا عَلَيْهَا صَعِيْدًا جُرُزًاۗ

wa innā lajā‘ilūna mā ‘alaihā ṣa‘īdan juruzā(n).

Һәм, әлбәттә, Без аның өстендәгене коры җир итеп әйләндерәчәкбез.

اَمْ حَسِبْتَ اَنَّ اَصْحٰبَ الْكَهْفِ وَالرَّقِيْمِ كَانُوْا مِنْ اٰيٰتِنَا عَجَبًا

am ḥasibta anna aṣḥābal-kahfi war-raqīmi kānū min āyātinā ‘ajabā(n).

Син мәгарәләрдә яшәүче кешеләрне һәм ракимга ия булганнарны Безнең гаҗәеп галәмәтләребез дип уйлыйсыңмы?

اِذْ اَوَى الْفِتْيَةُ اِلَى الْكَهْفِ فَقَالُوْا رَبَّنَآ اٰتِنَا مِنْ لَّدُنْكَ رَحْمَةً وَّهَيِّئْ لَنَا مِنْ اَمْرِنَا رَشَدًا

iż awal-fityatu ilal-kahfi fa qālū rabbanā ātinā mil ladunka raḥmataw wa hayyi' lanā min amrinā rasyadā(n).

(Исегездә тотыгыз) егетләр мәгарәгә сыенгач, алар: "Ий Раббыбыз, безгә Үзеңнең тарафыңнан рәхмәт һәм эшебездә безгә тулысынча туры юл күрсәт", – дип дога кылдылар.

فَضَرَبْنَا عَلٰٓى اٰذَانِهِمْ فِى الْكَهْفِ سِنِيْنَ عَدَدًاۙ

faḍarabnā ‘alā āżānihim fil-kahfi sinīna ‘adadā(n).

Шулай итеп Без аларның колакларын тау тишегендә берничә ел мөһерләдек.

ثُمَّ بَعَثْنٰهُمْ لِنَعْلَمَ اَيُّ الْحِزْبَيْنِ اَحْصٰى لِمَا لَبِثُوْٓا اَمَدًا ࣖ

Ṡumma ba‘aṡnāhum lina‘lama ayyul-ḥizbaini aḥṣā limā labiṡū amadā(n).

Аннары Без аларны уяттык, шул рәвешчә, ике төркемнең кайсысы (мәгарәдә) күпме торганнарын төгәлрәк исәпләгәнен белер өчен.

نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ نَبَاَهُمْ بِالْحَقِّۗ اِنَّهُمْ فِتْيَةٌ اٰمَنُوْا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنٰهُمْ هُدًىۖ

naḥnu naquṣṣu ‘alaika naba'ahum bil-ḥaqq(i), innahum fityatun āmanū birabbihim wa zidnāhum hudā(n).

Без сиңа аларның хәбәрен дөрес итеп сөйлибез. Чыннан да, алар Раббыларына иман китергән егетләр, һәм Без аларга хак юлны өстәдек.

وَّرَبَطْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اِذْ قَامُوْا فَقَالُوْا رَبُّنَا رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ لَنْ نَّدْعُوَا۟ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلٰهًا لَّقَدْ قُلْنَآ اِذًا شَطَطًا

wa rabaṭnā ‘alā qulūbihim iż qāmū fa qālū rabbunā rabbus-samāwāti wal-arḍi lan nad‘uwa min dūnihī ilāhal laqad qulnā iżan syaṭaṭā(n).

Алар басып торгач, Без аларның күңелләрен ныгыттык һәм әйттеләр: "Безнең Раббыбыз – күкләрнең һәм җирнең Раббысы, без Аңардан башкага гыйбадәт кылмыйбыз. Әгәр без моны эшләгән булсак, дөреслектән бик ерак сүзләрне әйтер идек".

هٰٓؤُلَاۤءِ قَوْمُنَا اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةًۗ لَوْلَا يَأْتُوْنَ عَلَيْهِمْ بِسُلْطٰنٍۢ بَيِّنٍۗ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًاۗ

hā'ulā'i qaumunattakhażū min dūnihī ālihah(tan), lau lā ya'tūna ‘alaihim bisulṭānim bayyin(in), faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibā(n).

Алар безнең кавемебез, Аллаһтан башка илаһлар ясадылар. Ни өчен алар (үз ышанулары өчен) ачык дәлилләр китермиләр? Аллаһка ялган сөйләгән кешедән дә залимрәк кеше бармы?

وَاِذِ اعْتَزَلْتُمُوْهُمْ وَمَا يَعْبُدُوْنَ اِلَّا اللّٰهَ فَأْوٗٓا اِلَى الْكَهْفِ يَنْشُرْ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِّنْ رَّحْمَتِهٖ وَيُهَيِّئْ لَكُمْ مِّنْ اَمْرِكُمْ مِّرْفَقًا

wa iżi‘tazaltumūhum wa mā ya‘budūna illallāha fa'wū ilal-kahfi yansyur lakum rabbukum mir raḥmatihī wa yuhayyi' lakum min amrikum mirfaqā(n).

Әгәр сез алардан һәм Аллаһтан башка гыйбадәт кылган нәрсәләреннән баш тартсагыз, мәгарәдә сыеныгыз, һәм Раббыгыз сезгә Үзенең рәхмәтеннән бирер һәм эшләрегездә файдалы нәрсә бирер.

۞ وَتَرَى الشَّمْسَ اِذَا طَلَعَتْ تَّزٰوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَاِذَا غَرَبَتْ تَّقْرِضُهُمْ ذَاتَ الشِّمَالِ وَهُمْ فِيْ فَجْوَةٍ مِّنْهُۗ ذٰلِكَ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ ۗمَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ وَمَنْ يُّضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهٗ وَلِيًّا مُّرْشِدًا ࣖ

wa tarasy-syamsa iżā ṭala‘at tazāwaru ‘an kahfihim żātal-yamīni wa iżā garabat taqriḍuhum żātasy-syimāli wa hum fī fajwatim minh(u), żālika min āyātillāh(i), may yahdillāhu fa huwal-muhtadi wa may yuḍlil falan tajida lahū waliyyam mursyidā(n).

Һәм кояш чыкканда аларның мәгарәсеннән уңга авышканлыгын һәм батканда сулга авышканлыгын күрерсең, ә алар (мәгарә эчендә) киң урында. Болар (Аллаһның бөеклегенең) билгеләреннән кайберләре. Аллаһ кемне туры юлга күндерсә, шул кеше туры юлга күнелгән булыр. Ул кемне адаштырса, аңа туры юл күрсәтүче ярдәмчене тапмассың.

وَتَحْسَبُهُمْ اَيْقَاظًا وَّهُمْ رُقُوْدٌ ۖوَّنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖوَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيْدِۗ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَّلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا

wa taḥsabuhum aiqāẓaw wa hum ruqūd(un), wa nuqallibuhum żātal-yamīni wa żātasy-syimāl(i), wa kalbuhum bāsiṭun żirā‘aihi bil-waṣīd(i), lawiṭṭala‘ta ‘alaihim lawallaita minhum firāraw wa lamuli'ta minhum ru‘bā(n).

Син аларны йокламыйлар дип уйлыйсың, ләкин алар йоклыйлардыр. Без аларны уңга һәм сулга борып куярбыз, ә этләре тау тишегенең ишеге алдында кулларын җәйгән. Әгәр син аларны күрсәң, әлбәттә, алардан куркып баш тартыр идең һәм алардан бик нык куркыр идең.

وَكَذٰلِكَ بَعَثْنٰهُمْ لِيَتَسَاۤءَلُوْا بَيْنَهُمْۗ قَالَ قَاۤىِٕلٌ مِّنْهُمْ كَمْ لَبِثْتُمْۗ قَالُوْا لَبِثْنَا يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالُوْا رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِمَا لَبِثْتُمْۗ فَابْعَثُوْٓا اَحَدَكُمْ بِوَرِقِكُمْ هٰذِهٖٓ اِلَى الْمَدِيْنَةِ فَلْيَنْظُرْ اَيُّهَآ اَزْكٰى طَعَامًا فَلْيَأْتِكُمْ بِرِزْقٍ مِّنْهُ وَلْيَتَلَطَّفْ وَلَا يُشْعِرَنَّ بِكُمْ اَحَدًا

wa każālika ba‘aṡnāhum liyatasā'alū bainahum, qāla qā'ilum minhum kam labiṡtum, qālū labiṡnā yauman au ba‘ḍa yaum(in), qālū rabbukum a‘lamu bimā labiṡtum, fab‘aṡū aḥadakum biwariqikum hāżihī ilal-madīnati falyanẓur ayyuhā azkā ṭa‘āman falya'tikum birizqim minhu walyatalaṭṭaf wa lā yusy‘iranna bikum aḥadā(n).

Шулай итеп, Без аларны уяттык, алар бер-берсеннән сорашсыннар өчен. Берсе: "Сез (монда) күпме вакыт торасыз?" – дип сорады. Алар: "Без (монда) бер көн яки ярты көн торабыз", – диделәр. (Икенчесе) әйтте: "Сезнең (монда) күпме вакыт торуыгызны Аллаһыгыз яхшырак белә. Шуңа күрә берегезгә көмеш тәңкәләрегез белән шәһәргә барырга кушыгыз, һәм ул кайсы ризыкның яхшырак икәнен карасын, һәм сезгә шуның бер өлешен алып килсен, һәм ул йомшак булсын һәм сезнең турында беркемгә дә сөйләмәсен.

اِنَّهُمْ اِنْ يَّظْهَرُوْا عَلَيْكُمْ يَرْجُمُوْكُمْ اَوْ يُعِيْدُوْكُمْ فِيْ مِلَّتِهِمْ وَلَنْ تُفْلِحُوْٓا اِذًا اَبَدًا

innahum iy yaẓharū ‘alaikum yarjumūkum au yu‘īdūkum fī millatihim wa lan tufliḥū iżan abadā(n).

Чыннан да, әгәр алар синең кайда икәнеңне белсәләр, сине ташлар белән атарлар яки үз диннәренә кайтырга мәҗбүр итәрләр, һәм бу очракта син беркайчан да уңышка ирешә алмассың."

وَكَذٰلِكَ اَعْثَرْنَا عَلَيْهِمْ لِيَعْلَمُوْٓا اَنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّاَنَّ السَّاعَةَ لَا رَيْبَ فِيْهَاۚ اِذْ يَتَنَازَعُوْنَ بَيْنَهُمْ اَمْرَهُمْ فَقَالُوا ابْنُوْا عَلَيْهِمْ بُنْيَانًاۗ رَبُّهُمْ اَعْلَمُ بِهِمْۗ قَالَ الَّذِيْنَ غَلَبُوْا عَلٰٓى اَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِمْ مَّسْجِدًا

wa każālika a‘ṡarnā ‘alaihim liya‘lamū anna wa‘dallāhi ḥaqquw wa annas-sā‘ata lā raiba fīhā, iż yatanāza‘ūna bainahum amrahum fa qālubnū ‘alaihim bun-yānā(n), rabbuhum a‘lamu bihim, qālal-lażīna galabū ‘alā amrihim lanattakhiżanna ‘alaihim masjidā(n).

Шулай итеп, Без аларга (кешеләргә) күрсәттек, алар Аллаһ вәгъдәсенең хак икәнен һәм Кыямәт көненең килүендә шик юклыгын белсеннәр өчен. Алар үз эшләре турында бәхәсләшкәндә, алар: "Аларның (мәгарәләренең) өстенә бина салыгыз, Раббылары аларның хәлен яхшырак белә", - диделәр. Аларның эшләре өстеннән хакимлек итүче зат: "Без, әлбәттә, аның өстенә гыйбәдәтханә төзибез", - диде.

سَيَقُوْلُوْنَ ثَلٰثَةٌ رَّابِعُهُمْ كَلْبُهُمْۚ وَيَقُوْلُوْنَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْمًاۢ بِالْغَيْبِۚ وَيَقُوْلُوْنَ سَبْعَةٌ وَّثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ ۗقُلْ رَّبِّيْٓ اَعْلَمُ بِعِدَّتِهِمْ مَّا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا قَلِيْلٌ ەۗ فَلَا تُمَارِ فِيْهِمْ اِلَّا مِرَاۤءً ظَاهِرًا ۖوَّلَا تَسْتَفْتِ فِيْهِمْ مِّنْهُمْ اَحَدًا ࣖ

sayaqūlūna ṡalāṡatur rābi‘uhum kalbuhum, wa yaqūlūna khamsatun sādisuhum kalbuhum rajmam bil-gaib(i), wa yaqūlūna sab‘atuw wa ṡāminuhum kalbuhum, qur rabbī a‘lamu bi‘iddatihim mā ya‘lamuhum illā qalīl(un), falā tumāri fīhim illā mirā'an ẓāhirā(n), wa lā tastafti fīhim minhum aḥadā(n).

Соңрак (кайбер кешеләр): "(Аларның саны) өч (кеше), дүртенчесе эт", - диярләр, ә (башкалары): "(Аларның саны) биш (кеше), алтынчысы эт", - диярләр, бу табигатьтән тыш нәрсә турында фараз; һәм (башкалары): "(Аларның саны) җиде (кеше), сигезенчесе эт", - диде. Әйт (Мөхәммәд): "Раббым аларның санын яхшырак белә; аларның (санын) аз кешедән башка беркем дә белми", - диярләр. Шуңа күрә, (Мөхәммәд), алар турында тышкы бәхәсләрдән башка бәхәсләшмәгез һәм алар (яшь егетләр) турында беркемнән дә сорамагыз.

وَلَا تَقُوْلَنَّ لِشَا۟يْءٍ اِنِّيْ فَاعِلٌ ذٰلِكَ غَدًاۙ

wa lā taqūlanna lisyai'in innī fā‘ilun żālika gadā(n).

Һәм беркайчан да бернәрсә турында да: "Мин моны иртәгә иртән эшләрмен", - димә.

اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۖوَاذْكُرْ رَّبَّكَ اِذَا نَسِيْتَ وَقُلْ عَسٰٓى اَنْ يَّهْدِيَنِ رَبِّيْ لِاَقْرَبَ مِنْ هٰذَا رَشَدًا

illā ay yasyā'allāh(u), ważkur rabbaka iżā nasīta wa qul ‘asā ay yahdiyani rabbī li'aqraba min hāżā rasyadā(n).

(Мәгәр) "Аллаһ теләсә" дип әйтергә онытмасаң, Раббыңны искә ал һәм: "Шаять, Раббым мине туры юлга күндерер, мин моңа караганда да (хакыйкатькә) якынрак булырмын", - дип әйт.

وَلَبِثُوْا فِيْ كَهْفِهِمْ ثَلٰثَ مِائَةٍ سِنِيْنَ وَازْدَادُوْا تِسْعًا

wa labiṡū fī kahfihim ṡalāṡa mi'atin sinīna wazdādū tis‘ā(n).

Һәм алар мәгарәдә өч йөз ел һәм тугыз ел яшәделәр.

قُلِ اللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا لَبِثُوْا ۚ لَهٗ غَيْبُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَبْصِرْ بِهٖ وَاَسْمِعْۗ مَا لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ مِنْ وَّلِيٍّۗ وَلَا يُشْرِكُ فِيْ حُكْمِهٖٓ اَحَدًا

qulillāhu a‘lamu bimā labiṡū, lahū gaibus-samāwāti wal-arḍ(i), abṣir bihī wa asmi‘, mā lahum min dūnihī miw waliyy(in), wa lā yusyriku fī ḥukmihī aḥadā(n).

Әйт: "Аларның (мәгарәдә) күпме торганнарын Аллаһ белүчерәк. Күкләрдә һәм җирдә яшерен булган һәрнәрсә Аның кулында. Аның күрүе ничек якты һәм ишетүе ничек үткен. Алар өчен Аннан башка саклаучы юк, һәм Ул карарлар кабул иткәндә беркемне дә тиңдәш итми."

وَاتْلُ مَآ اُوْحِيَ اِلَيْكَ مِنْ كِتَابِ رَبِّكَۗ لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمٰتِهٖۗ وَلَنْ تَجِدَ مِنْ دُوْنِهٖ مُلْتَحَدًا

watlu mā ūḥiya ilaika min kitābi rabbik(a), lā mubaddila likalimātih(ī), wa lan tajida min dūnihī multaḥadā(n).

Һәм сиңа вәхий ителгәнне, ягъни Раббыңның китабын (Коръәнне) укы! Аның сүзләрен бернәрсә дә үзгәртә алмый. Син Аңардан башка сыеныр урын таба алмассың.

وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَدٰوةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيْدُوْنَ وَجْهَهٗ وَلَا تَعْدُ عَيْنٰكَ عَنْهُمْۚ تُرِيْدُ زِيْنَةَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۚ وَلَا تُطِعْ مَنْ اَغْفَلْنَا قَلْبَهٗ عَنْ ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوٰىهُ وَكَانَ اَمْرُهٗ فُرُطًا

waṣbir nafsaka ma‘al-lażīna yad‘ūna rabbahum bil-gadāti wal-‘asyiyyi yurīdūna wajhahū wa lā ta‘du ‘aināka ‘anhum, turīdu zīnatal-ḥayātid-dun-yā, wa lā tuṭi‘ man agfalnā qalbahū ‘an żikrinā wattaba‘a hawāhu wa kāna amruhū furuṭā(n).

Һәм син (Мөхәммәд галәйһиссәләм), иртән һәм кич Раббыларының ризалыгын өмет итеп, Аңа дога кылучылар белән бергә сабыр ит; һәм күзләреңне алардан читкә тайпма (чөнки алар дөнья тормышының бизәкләрен өмет итәләр); һәм Без аларны искә алудан гафил иткән, нәфесләренә иярмәгән һәм хәлләре чиктән чыккан кешеләргә иярмә.

وَقُلِ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكُمْۗ فَمَنْ شَاۤءَ فَلْيُؤْمِنْ وَّمَنْ شَاۤءَ فَلْيَكْفُرْۚ اِنَّآ اَعْتَدْنَا لِلظّٰلِمِيْنَ نَارًاۙ اَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَاۗ وَاِنْ يَّسْتَغِيْثُوْا يُغَاثُوْا بِمَاۤءٍ كَالْمُهْلِ يَشْوِى الْوُجُوْهَۗ بِئْسَ الشَّرَابُۗ وَسَاۤءَتْ مُرْتَفَقًا

wa qulil-ḥaqqu mir rabbikum, faman syā'a falyu'miw wa man syā'a falyakfur, innā a‘tadnā liẓ-ẓālimīna nārā(n), aḥāṭa bihim surādiquhā, wa iy yastagīṡū yugāṡū bimā'in kal-muhli yasywil-wujūh(a), bi'sasy-syarāb(u), wa sā'at murtafaqā(n).

Һәм әйт (Мөхәммәд пәйгамбәр): "Хакыйкать Раббыгыздан килә. Теләгән кеше ышансын, теләгән кеше ышансын, теләгән кеше ышанмасын!" Чыннан да, Без җәһәннәмне залимнәр өчен әзерләдек, аларның бәла-казалары аларны чолгап алган. Әгәр алар ярдәм сорасалар (эчәрләр), аларга кайнар тимер кебек йөзләрен көйдерә торган су бирелер. (Бу) иң начар эчемлек һәм иң начар ял итү урыны.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اِنَّا لَا نُضِيْعُ اَجْرَ مَنْ اَحْسَنَ عَمَلًاۚ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti innā lā nuḍī‘u ajra man aḥsana ‘amalā(n).

Чыннан да, иман китереп изге гамәлләр кылганнарның әҗерен юкка чыгармабыз.

اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ جَنّٰتُ عَدْنٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُ يُحَلَّوْنَ فِيْهَا مِنْ اَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَّيَلْبَسُوْنَ ثِيَابًا خُضْرًا مِّنْ سُنْدُسٍ وَّاِسْتَبْرَقٍ مُّتَّكِـِٕيْنَ فِيْهَا عَلَى الْاَرَاۤىِٕكِۗ نِعْمَ الثَّوَابُۗ وَحَسُنَتْ مُرْتَفَقًا ࣖ

ulā'ika lahum jannātu ‘adnin tajrī min taḥtihimul-anhāru yuḥallauna fīhā min asāwira min żahabiw wa yalbasūna ṡiyāban khuḍram min sundusiw wa istabraqim muttaki'īna fīhā ‘alal-arā'ik(i), ni‘maṡ-ṡawāb(u), wa ḥasunat murtafaqā(n).

Алар астыннан елгалар ага торган Әдн җәннәтенә лаек булачаклар; (ул җәннәттә) алар алтын беләзекләр белән бизәлгән, нечкә ефәк һәм калын ефәктән тегелгән яшел киемнәр кигәннәр, һәм матур диваннарга сөялеп утырганнар. (Бу) иң яхшы бүләк һәм матур ял итү урыны.

۞ وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلًا رَّجُلَيْنِ جَعَلْنَا لِاَحَدِهِمَا جَنَّتَيْنِ مِنْ اَعْنَابٍ وَّحَفَفْنٰهُمَا بِنَخْلٍ وَّجَعَلْنَا بَيْنَهُمَا زَرْعًاۗ

waḍrib lahum maṡalar rajulaini ja‘alnā li'aḥadihimā jannataini min a‘nābiw wa ḥafafnāhumā binakhliw wa ja‘alnā bainahumā zar‘ā(n).

(Мөхәммәд пәйгамбәр) аларга ике ирне мисал китер: берсенә (кафир) ике йөзем бакчасы бирдек һәм ике бакчаны да хөрмә агачлары белән әйләндереп алдык, һәм алар арасын бер иген ясадык.

كِلْتَا الْجَنَّتَيْنِ اٰتَتْ اُكُلَهَا وَلَمْ تَظْلِمْ مِّنْهُ شَيْـًٔاۙ وَّفَجَّرْنَا خِلٰلَهُمَا نَهَرًاۙ

kiltal-jannataini ātat ukulahā wa lam taẓlim minhu syai'ā(n), wa fajjarnā khilālahumā naharā(n).

Ике бакча да җимешләрен бирде, һәм җимешләре һич кимемәде, һәм аларның ярыкларыннан елгалар агыздык.

وَّكَانَ لَهٗ ثَمَرٌۚ فَقَالَ لِصَاحِبِهٖ وَهُوَ يُحَاوِرُهٗٓ اَنَا۠ اَكْثَرُ مِنْكَ مَالًا وَّاَعَزُّ نَفَرًا

wa kāna lahū ṡamar(un), fa qāla liṣāḥibihī wa huwa yuḥāwiruhū ana akṡaru minka mālaw wa a‘azzu nafarā(n).

һәм аның бик зур байлыгы бар иде, шуңа күрә ул дустына (иман китергән) аның белән сөйләшкәндә: "Минем байлыгым синекеннән күбрәк, ә минем тарафдарларым көчлерәк", - диде.

وَدَخَلَ جَنَّتَهٗ وَهُوَ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهٖۚ قَالَ مَآ اَظُنُّ اَنْ تَبِيْدَ هٰذِهٖٓ اَبَدًاۙ

wa dakhala jannatahū wa huwa ẓālimul linafsih(ī), qāla mā aẓunnu an tabīda hāżihī abadā(n).

Ул бакчасына (тәкәбберлек һәм ышанмаучанлык белән) үзен җиңә торган кыяфәт белән керде; ул әйтте: "Мин бу бакчаның мәңге юкка чыкмаячагын уйладым.

وَّمَآ اَظُنُّ السَّاعَةَ قَاۤىِٕمَةً وَّلَىِٕنْ رُّدِدْتُّ اِلٰى رَبِّيْ لَاَجِدَنَّ خَيْرًا مِّنْهَا مُنْقَلَبًا

wa mā aẓunnus-sā‘ata qā'imataw wa la'ir rudittu ilā rabbī la'ajidanna khairam minhā munqalabā(n).

һәм мин Кыямәт көне килмәячәк дип уйлыйм, әгәр мин Раббыма кайтарылсам, мин, әлбәттә, моңа караганда да яхшырак кайту урыны табар идем".

قَالَ لَهٗ صَاحِبُهٗ وَهُوَ يُحَاوِرُهٗٓ اَكَفَرْتَ بِالَّذِيْ خَلَقَكَ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ سَوّٰىكَ رَجُلًاۗ

qāla lahū ṣāḥibuhū wa huwa yuḥāwiruhū akafarta bil-lażī khalaqaka min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma sawwāka rajulā(n).

Аның дусты (иман китергән) аның белән сөйләшкәндә аңа: "Син (Аллаһы Тәгаләгә) ышанмадыңмы, ул сине туфрактан, аннары бер тамчы спермадан яратты, аннары сине камил кеше итте."

لٰكِنَّا۠ هُوَ اللّٰهُ رَبِّيْ وَلَآ اُشْرِكُ بِرَبِّيْٓ اَحَدًا

lākinna huwallāhu rabbī wa lā usyriku birabbī aḥadā(n).

Ләкин мин (ышанам), Ул – Аллаһ, минем Раббым, һәм мин Раббыма бернәрсәне дә тиңдәш кылмыйм.

وَلَوْلَآ اِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَكَ قُلْتَ مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۙ لَا قُوَّةَ اِلَّا بِاللّٰهِ ۚاِنْ تَرَنِ اَنَا۠ اَقَلَّ مِنْكَ مَالًا وَّوَلَدًاۚ

wa lau lā iż dakhalta jannataka qulta mā syā'allāh(u), lā quwwata illā billāh(i), in tarani ana aqalla minka mālaw wa waladā(n).

Ни өчен бакчаңа кергәндә "Мәсья Аллаһ, лә көчәтә иллә билләһ" (Чыннан да, Аллаһның теләге белән, боларның барысы да чынга ашты), Аллаһ ярдәме белән генә көч юк, хәтта минем байлыгым һәм балаларым синекеннән азрак дип уйласаң да, димисең?

فَعَسٰى رَبِّيْٓ اَنْ يُّؤْتِيَنِ خَيْرًا مِّنْ جَنَّتِكَ وَيُرْسِلَ عَلَيْهَا حُسْبَانًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَتُصْبِحَ صَعِيْدًا زَلَقًاۙ

fa ‘asā rabbī ay yu'tiyani khairam min jannatika wa yursila ‘alaihā ḥusbānam minas-samā'i fa tuṣbiḥa ṣa‘īdan zalaqā(n).

Бәлки Раббым миңа синең бакчаңнан да яхшырак бакча бирер, һәм синең бакчаңа күктән яшен җибәрер, һәм ул тайгак җир булып калыр.

اَوْ يُصْبِحَ مَاۤؤُهَا غَوْرًا فَلَنْ تَسْتَطِيْعَ لَهٗ طَلَبًا

au yuṣbiḥa mā'uhā gauran falan tastaṭī‘a lahū ṭalabā(n).

яки су җиргә төшсә, син аны кабат таба алмаячаксың».

وَاُحِيْطَ بِثَمَرِهٖ فَاَصْبَحَ يُقَلِّبُ كَفَّيْهِ عَلٰى مَآ اَنْفَقَ فِيْهَا وَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَا وَيَقُوْلُ يٰلَيْتَنِيْ لَمْ اُشْرِكْ بِرَبِّيْٓ اَحَدًا

wa uḥīṭa biṡamarihī fa aṣbaḥa yuqallibu kaffaihi ‘alā mā anfaqa fīhā wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā wa yaqūlu yā laitanī lam usyrik birabbī aḥadā(n).

Аның малы һәлак булды, аннары (үкенү билгесе итеп) кулларын борды, шул вакытта йөзем агачы да, таяклары белән бергә коелды (пара-пара), аннары әйтте: "Әгәр мин Раббыма бернәрсәне дә тиңдәш кылмаган булсам ничек булыр иде?"

وَلَمْ تَكُنْ لَّهٗ فِئَةٌ يَّنْصُرُوْنَهٗ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَمَا كَانَ مُنْتَصِرًاۗ

wa lam takul lahū fi'atuy yanṣurūnahū min dūnillāhi wa mā kāna muntaṣirā(n).

Аллаһтан башка аңа ярдәм бирүче бер төркем юк, һәм ул үз-үзенә ярдәм итә алмас.

هُنَالِكَ الْوَلَايَةُ لِلّٰهِ الْحَقِّۗ هُوَ خَيْرٌ ثَوَابًا وَّخَيْرٌ عُقْبًا ࣖ

hunālikal-walāyatu lillāhil-ḥaqq(i), huwa khairun ṡawābaw wa khairun ‘uqbā(n).

Анда ярдәм бары тик Хак Аллаһтан гына килә. Ул иң яхшы бүләк бирүче һәм иң яхшы бүләк бирүче.

وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ فَاَصْبَحَ هَشِيْمًا تَذْرُوْهُ الرِّيٰحُ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ مُّقْتَدِرًا

waḍrib lahum maṡalal-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi fa aṣbaḥa hasyīman tażrūhur-riyāḥ(u), wa kānallāhu ‘alā kulli syai'im muqtadirā(n).

Аларга (кешеләргә) дөнья тормышын мисал итеп китер, ул яңгырны Без күктән иңдергән яңгыр кебек, ул су җир йөзендәге үсемлекләрне ашлады, аннары (үсемлекләр) җил очырып кибеп беттеләр. Аллаһ һәрнәрсәгә кадир.

اَلْمَالُ وَالْبَنُوْنَ زِيْنَةُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۚ وَالْبٰقِيٰتُ الصّٰلِحٰتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَّخَيْرٌ اَمَلًا

al-mālu wal-banūna zīnatul-ḥayātid-dun-yā, wal-bāqiyātuṣ-ṣāliḥātu khairun ‘inda rabbika ṡawābaw wa khairun amalā(n).

Байлык һәм балалар дөнья тормышының бизәкләре, ләкин дәвамлы изге гамәлләр Раббың хозурында хәерлерәк савап һәм өметлерәк.

وَيَوْمَ نُسَيِّرُ الْجِبَالَ وَتَرَى الْاَرْضَ بَارِزَةًۙ وَّحَشَرْنٰهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ اَحَدًاۚ

wa yauma nusayyirul-jibāla wa taral-arḍa bārizah(tan), wa ḥasyarnāhum falam nugādir minhum aḥadā(n).

Һәм (исегезгә төшерегез), ул көнне Без таулар аша үтеп китәрбез, һәм син җирнең тигезләнгәнен күрерсең, һәм Без аларны (барлык кешеләрне) җыярбыз, һәм алардан берсен дә калдырмабыз.

وَعُرِضُوْا عَلٰى رَبِّكَ صَفًّاۗ لَقَدْ جِئْتُمُوْنَا كَمَا خَلَقْنٰكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۢ ۖبَلْ زَعَمْتُمْ اَلَّنْ نَّجْعَلَ لَكُمْ مَّوْعِدًا

wa ‘uriḍū ‘alā rabbika ṣaffā(n), laqad ji'tumūnā kamā khalaqnākum awwala marratim bal za‘amtum allan naj‘ala lakum mau‘idā(n).

Алар Раббың хозурына саф-саф китерелерләр. (Аллаһ әйтте:) "Дөреслектә, сез Безнең хозурыбызга килдегез, Без сезне беренче тапкыр яраткан кебек; хәтта вәгъдәбезне үтәү өчен вакыт билгеләмәячәгебезне уйладыгыз".

وَوُضِعَ الْكِتٰبُ فَتَرَى الْمُجْرِمِيْنَ مُشْفِقِيْنَ مِمَّا فِيْهِ وَيَقُوْلُوْنَ يٰوَيْلَتَنَا مَالِ هٰذَا الْكِتٰبِ لَا يُغَادِرُ صَغِيْرَةً وَّلَا كَبِيْرَةً اِلَّآ اَحْصٰىهَاۚ وَوَجَدُوْا مَا عَمِلُوْا حَاضِرًاۗ وَلَا يَظْلِمُ رَبُّكَ اَحَدًا ࣖ

wa wuḍi‘al-kitābu fa taral-mujrimīna musyfiqīna mimmā fīhi wa yaqūlūna yā wailatanā mā lihāżal-kitābi lā yugādiru ṣagīrataw wa lā kabīratan illā aḥṣāhā, wa wajadū mā ‘amilū ḥaḍirā(n), wa lā yaẓlimu rabbuka aḥadā(n).

Һәм гамәл дәфтәре (гамәлләр язылышы) куелгач, гөнаһлы кешеләрне анда язылганнардан куркып күрерсең һәм: "Без нинди бәхетсез, бу нинди китап, кечкенә дә, зур да бернәрсә дә калмаган, ләкин барысы да язылган", - диләр, һәм алар (барлык) эшләгән эшләрен (язылган) табарлар. Һәм Раббың беркемгә дә золым итмәс.

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ كَانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ اَمْرِ رَبِّهٖۗ اَفَتَتَّخِذُوْنَهٗ وَذُرِّيَّتَهٗٓ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِيْ وَهُمْ لَكُمْ عَدُوٌّۗ بِئْسَ لِلظّٰلِمِيْنَ بَدَلًا

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīs(a), kāna minal-jinni fa fasaqa ‘an amri rabbih(ī), afa tattakhiżūnahū wa żurriyyatahū auliyā'a min dūnī wa hum lakum ‘aduww(un), bi'sa liẓ-ẓālimīna badalā(n).

Һәм (исеңдә тот) фәрештәләргә: "Адәмгә сәҗдә кылыгыз!" – дип әйткәнебезне хәтерләгез. Һәм алар сәҗдә кылдылар, фәкать Иблис кенә. Ул җеннән, шуңа күрә Раббысының әмеренә каршы чыкты. Миннән башка аны һәм аның нәселен җитәкче итеп кую сезгә дөресме, хәтта алар сезнең дошманнарыгыз булса да? Залим кеше өчен Аллаһны алыштыру бик начар (шайтан).

۞ مَآ اَشْهَدْتُّهُمْ خَلْقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَلَا خَلْقَ اَنْفُسِهِمْۖ وَمَا كُنْتُ مُتَّخِذَ الْمُضِلِّيْنَ عَضُدًا

mā asyhattuhum khalqas-samāwāti wal-arḍi wa lā khalqa anfusihim, wa mā kuntu muttakhiżal-muḍillīna ‘aḍudā(n).

Мин аларны (Иблисне һәм аның токымнарын) күкләрне һәм җирне яратырга һәм үзләренең яратылуларына шаһит итмәдем, һәм адаштыручыларны ярдәмче итеп алмадым.

وَيَوْمَ يَقُوْلُ نَادُوْا شُرَكَاۤءِيَ الَّذِيْنَ زَعَمْتُمْ فَدَعَوْهُمْ فَلَمْ يَسْتَجِيْبُوْا لَهُمْ وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمْ مَّوْبِقًا

wa yauma yaqūlu nādū syurakā'iyal-lażīna za‘amtum fa da‘auhum falam yastajībū lahum wa ja‘alnā bainahum maubiqā(n).

Һәм (исегезгә төшерегез), Ул Аллаһ: "Миңа үзегез уйлаган дусларыгызны чакырыгыз", - дигән көнне (исегезгә төшерегез), алар аны чакырдылар, ләкин алар (дуслар) җавап бирмәделәр, һәм Без алар өчен һәлакәт урыны (җәһәннәм) ясадык.

وَرَاَ الْمُجْرِمُوْنَ النَّارَ فَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ مُّوَاقِعُوْهَا وَلَمْ يَجِدُوْا عَنْهَا مَصْرِفًا ࣖ

wa ra'al-mujrimūnan nāra fa ẓannū annahum muwāqi‘ūhā wa lam yajidū ‘anhā maṣrifā(n).

Гөнаһлылар җәһәннәмне күрделәр, анда төшәчәкләрен уйладылар, ләкин аннан баш тартыр урын тапмадылар.

وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لِلنَّاسِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ اَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلًا

wa laqad ṣarrafnā fī hāżal-qur'āni lin-nāsi min kulli maṡal(in), wa kānal-insānu akṡara syai'in jadalā(n).

Әлбәттә, Без бу Коръәндә кешеләргә төрле мисаллар белән бәян иттек. Ләкин кешеләр иң күп бәхәсләшүчеләрдер.

وَمَا مَنَعَ النَّاسَ اَنْ يُّؤْمِنُوْٓا اِذْ جَاۤءَهُمُ الْهُدٰى وَيَسْتَغْفِرُوْا رَبَّهُمْ اِلَّآ اَنْ تَأْتِيَهُمْ سُنَّةُ الْاَوَّلِيْنَ اَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذَابُ قُبُلًا

wa mā mana‘an-nāsa ay yu'minū iż jā'ahumul-hudā wa yastagfirū rabbahum illā an ta'tiyahum sunnatul-awwalīna au ya'tiyahumul-‘ażābu qubulā(n).

Кешеләргә дөрес юл күрсәтелгәндә иман китерүдән һәм Раббыларыннан гафу сораудан башка бернәрсә дә тыелмый, ләкин алдагы кешеләргә (Аллаһ кануны) килүне яки аларга чын җәза килүне көтү теләге генә бар.

وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّا مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَۚ وَيُجَادِلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوْا بِهِ الْحَقَّ وَاتَّخَذُوْٓا اٰيٰتِيْ وَمَآ اُنْذِرُوْا هُزُوًا

wa mā nursilul-mursalīna illā mubasysyirīna wa munżirīn(a), wa yujādilul-lażīna kafarū bil-bāṭili liyudḥiḍū bihil-ḥaqqa wattakhażū āyātī wa mā unżirū huzuwā(n).

Без пәйгамбәрләрне фәкать шатландыручы һәм җәһәннәм белән куркытучы итеп җибәрдек. Әмма имансызлар хакны юкка чыгару өчен ялган бәхәсләшәләр, һәм алар Минем аятьләремне һәм аларга каршы кылынган куркытуларны көләләр.

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ ذُكِّرَ بِاٰيٰتِ رَبِّهٖ فَاَعْرَضَ عَنْهَا وَنَسِيَ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُۗ اِنَّا جَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًاۗ وَاِنْ تَدْعُهُمْ اِلَى الْهُدٰى فَلَنْ يَّهْتَدُوْٓا اِذًا اَبَدًا

wa man aẓlamu mimman żukkira bi'āyāti rabbihī fa a‘raḍa ‘anhā wa nasiya mā qaddamat yadāh(u), innā ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa in tad‘uhum ilal-hudā falay yahtadū iżan abadā(n).

Раббысының аятьләре белән куркытылганнан соң, аннан баш тарткан һәм ике кулы эшләгән эшләрен оныткан кешедән дә залимрәк кеше бармы? Әлбәттә, Без аларның күңелләрен яптык, алар аңламаслар һәм колакларына пәрдәләр куйдык. Син аларны туры юлга чакырсаң да, алар мәңге туры юлга кермәсләр.

وَرَبُّكَ الْغَفُوْرُ ذُو الرَّحْمَةِۗ لَوْ يُؤَاخِذُهُمْ بِمَا كَسَبُوْا لَعَجَّلَ لَهُمُ الْعَذَابَۗ بَلْ لَّهُمْ مَّوْعِدٌ لَّنْ يَّجِدُوْا مِنْ دُوْنِهٖ مَوْىِٕلًا

wa rabbukal-gafūru żur-raḥmah(ti), lau yu'ākhiżuhum bimā kasabū la‘ajjala lahumul-‘ażāb(a), bal lahum mau‘idul lay yajidū min dūnihī mau'ilā(n).

Синең Раббың ярлыкаучы һәм рәхмәтле. Әгәр Ул аларны гөнаһлары өчен җәзаларга теләсә, әлбәттә, аларның җәзасын тизләтер иде. Әмма алар өчен билгеле бер вакыт бар, ул вакытта алар Аллаһтан сыену урыны тапмаслар.

وَتِلْكَ الْقُرٰٓى اَهْلَكْنٰهُمْ لَمَّا ظَلَمُوْا وَجَعَلْنَا لِمَهْلِكِهِمْ مَّوْعِدًا ࣖ

wa tilkal-qurā ahlaknāhum lammā ẓalamū wa ja‘alnā limahlikihim mau‘idā(n).

Һәм ул җирнең халкын, алар золым кылганнары өчен, Без һәлак иттек һәм аларның һәлак булулары өчен билгеле бер вакыт билгеләдек.

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِفَتٰىهُ لَآ اَبْرَحُ حَتّٰٓى اَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ اَوْ اَمْضِيَ حُقُبًا

wa iż qāla mūsā lifatāhu lā abraḥu ḥattā abluga majma‘al-baḥraini au amḍiya ḥuqubā(n).

Һәм (исеңдә тот), Муса үзенең хезмәтчесенә әйтте: "Ике диңгез кушылган урынга барып җиткәнче туктамам, яки күп еллар йөрермен".

فَلَمَّا بَلَغَا مَجْمَعَ بَيْنِهِمَا نَسِيَا حُوْتَهُمَا فَاتَّخَذَ سَبِيْلَهٗ فِى الْبَحْرِ سَرَبًا

falammā balagā majma‘a bainihimā nasiyā ḥūtahumā fattakhaża sabīlahū fil-baḥri sarabā(n).

Ике диңгез кушылган урынга барып җиткәч, балыкларны оныттылар, һәм ул сикереп диңгезгә юл тотты.

فَلَمَّا جَاوَزَا قَالَ لِفَتٰىهُ اٰتِنَا غَدَاۤءَنَاۖ لَقَدْ لَقِيْنَا مِنْ سَفَرِنَا هٰذَا نَصَبًا

falammā jāwazā qāla lifatāhu ātinā gadā'anā laqad laqīnā min safarinā hāżā naṣabā(n).

Алар (шул урыннан) үтеп киткәч, Муса хезмәтчесенә әйтте: "Ашамлыгыбызны китер, без, әлбәттә, сәфәребездән арыдык".

قَالَ اَرَاَيْتَ اِذْ اَوَيْنَآ اِلَى الصَّخْرَةِ فَاِنِّيْ نَسِيْتُ الْحُوْتَۖ وَمَآ اَنْسٰىنِيْهُ اِلَّا الشَّيْطٰنُ اَنْ اَذْكُرَهٗۚ وَاتَّخَذَ سَبِيْلَهٗ فِى الْبَحْرِ عَجَبًا

qāla ara'aita iż awainā ilaṣ-ṣakhrati fa innī nasītul-ḥūt(a), wa mā ansānīhu illasy-syaiṭanu an ażkurah(ū), wattakhaża sabīlahū fil-baḥri ‘ajabā(n).

Ул (хезмәтчесе) җавап бирде: "Беләсеңме, без ташка сыеныр урын эзләгәндә, мин балыкны оныттым (сиңа сөйләргә тиеш идем) һәм аны искә төшерергә миңа шайтаннан башка бернәрсә дә оныттырмады, һәм (балык) диңгезгә бик сәер юл белән юл тотты".

قَالَ ذٰلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِۖ فَارْتَدَّا عَلٰٓى اٰثَارِهِمَا قَصَصًاۙ

qāla żālika mā kunnā nabg(i), fartaddā ‘alā āṡārihimā qaṣaṣā(n).

Ул (Муса): "Без эзләгән урын шул", - диде. Аннары икесе дә, баштагы эзләреннән кайтып киттеләр.

فَوَجَدَا عَبْدًا مِّنْ عِبَادِنَآ اٰتَيْنٰهُ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِنَا وَعَلَّمْنٰهُ مِنْ لَّدُنَّا عِلْمًا

fa wajadā ‘abdam min ‘ibādinā ātaināhu raḥmatam min ‘indinā wa ‘allamnāhu mil ladunnā ‘ilmā(n).

Аннары икесе дә колларыбыздан бер колга юлыктылар, Без аңа үз якыбыздан рәхмәт бирдек һәм аңа үз якыбыздан белем өйрәттек.

قَالَ لَهٗ مُوْسٰى هَلْ اَتَّبِعُكَ عَلٰٓى اَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا

qāla lahū mūsā hal attabi‘uka ‘alā an tu‘allimani mimmā ‘ullimta rusydā(n).

Муса аңа: "Сиңа иярсәм буламы, син миңа да өйрәткән (чын белемне) өйрәтәсең", - диде.

قَالَ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا

qāla innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).

Ул җавап бирде: "Дөреслектә, син миңа сабыр итә алмассың."

وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلٰى مَا لَمْ تُحِطْ بِهٖ خُبْرًا

wa kaifa taṣbiru ‘alā mā lam tuḥiṭ bihī khubrā(n).

Ә син берәр нәрсә турында җитәрлек белемең булмаганда, аңа ничек сабыр итә аласың?”

قَالَ سَتَجِدُنِيْٓ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ صَابِرًا وَّلَآ اَعْصِيْ لَكَ اَمْرًا

qāla satajidunī in syā'allāhu ṣābiraw wa lā a‘ṣī laka amrā(n).

Ул (Муса) әйтте: "Аллаһ теләсә, син мине сабыр кеше табарсың, һәм мин сиңа бернинди эштә дә каршы килмәячәкмен".

قَالَ فَاِنِ اتَّبَعْتَنِيْ فَلَا تَسْـَٔلْنِيْ عَنْ شَيْءٍ حَتّٰٓى اُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا ࣖ

qāla fa inittaba‘tanī falā tas'alnī ‘an syai'in ḥattā uḥdiṡa laka minhu żikrā(n).

Хозыр г-м әйтте: "Әгәр син миңа иярсәң, мин сиңа аңлатканчы миннән бернәрсә турында да сорама."

فَانْطَلَقَاۗ حَتّٰٓى اِذَا رَكِبَا فِى السَّفِيْنَةِ خَرَقَهَاۗ قَالَ اَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ اَهْلَهَاۚ لَقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا اِمْرًا

fanṭalaqā, ḥattā iżā rakibā fis-safīnati khara ahā, qāla akharaqtahā litugriqa ahlahā, laqad ji'ta syai'an imrā(n).

Шулай итеп, алар икесе дә юлдан киттеләр, хәтта көймәгә утырдылар һәм Муса аны тишек ясады. Муса әйтте: "Ни өчен көймәне тишекләдең? Анда яшәүчеләрне батырдыңмы?" Әлбәттә, син зур гөнаһ эшләдең.

قَالَ اَلَمْ اَقُلْ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا

qāla alam aqul innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).

Ибраһим г-м әйтте: "Әйтмәдемме мин сиңа, син миңа сабыр итә алмассың, дип?"

قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِيْ بِمَا نَسِيْتُ وَلَا تُرْهِقْنِيْ مِنْ اَمْرِيْ عُسْرًا

qāla lā tu'ākhiżnī bimā nasītu wa lā turhiqnī min amrī ‘usrā(n).

Ул (Муса) әйтте: "Онытканым өчен мине җәзалама һәм эшемдә миңа бернинди авырлык та йөкләмә".

فَانْطَلَقَا ۗحَتّٰٓى اِذَا لَقِيَا غُلٰمًا فَقَتَلَهٗ ۙقَالَ اَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً؈ۢبِغَيْرِ نَفْسٍۗ لَقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا نُّكْرًا ۔

fanṭalaqā, ḥattā iżā laqiyā gulāman fa qatalah(ū), qāla aqatalta nafsan zakiyyatam bigairi nafs(in), laqad ji'ta syai'an nukrā(n).

Шулай итеп, алар икесе дә юлдан киттеләр; хәтта икесе бер егет белән очрашканчы, ул аны үтерде. Муса әйтте: "Ни өчен син башка кешене үтергән өчен түгел, ә саф җанны үтерәсең? Чыннан да, син бик начар эш эшләдең".

۞ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكَ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا

qāla alam aqul laka innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).

Хозыр г-м әйтте: "Әйтмәдемме мин сиңа, минем белән йөрергә чыдамлыгың җитмәс дип?"

قَالَ اِنْ سَاَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍۢ بَعْدَهَا فَلَا تُصٰحِبْنِيْۚ قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَّدُنِّيْ عُذْرًا

qāla in sa'altuka ‘an syai'im ba‘dahā falā tuṣāḥibnī, qad balagta mil ladunnī ‘użrā(n).

Муса әйтте: "Әгәр мин моннан соң синнән берәр нәрсә сорасам, мине синең белән бергә җибәрмә, син минем гозерләремне кабул итәргә сабыр иттең".

فَانْطَلَقَا ۗحَتّٰىٓ اِذَآ اَتَيَآ اَهْلَ قَرْيَةِ ِۨاسْتَطْعَمَآ اَهْلَهَا فَاَبَوْا اَنْ يُّضَيِّفُوْهُمَا فَوَجَدَا فِيْهَا جِدَارًا يُّرِيْدُ اَنْ يَّنْقَضَّ فَاَقَامَهٗ ۗقَالَ لَوْ شِئْتَ لَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ اَجْرًا

fanṭalaqā, ḥattā iżā atayā ahla qaryatinistaṭ‘amā ahlahā fa abau ay yuḍayyifūhumā fa wajadā fīhā jidāray yurīdu ay yaqaḍḍa fa aqāmah(ū), qāla lau syi'ta lattakhażta ‘alaihi ajrā(n).

Шулай итеп, икесе дә юлларын дәвам иттеләр; хәтта алар бер ил халкына килгәч, икесе дә халыктан кунак сораштылар, ләкин алар (шул ил халкы) аларны кунак итәргә теләмәделәр, аннары икесе дә (шул илдә ) җимерелеп бара торган йортларның диварларын күрделәр, аннары ул аларны турылады. Ул (Муса) әйтте: "Әгәр теләсәң, моның өчен бүләк сорый аласың".

قَالَ هٰذَا فِرَاقُ بَيْنِيْ وَبَيْنِكَۚ سَاُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيْلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَّلَيْهِ صَبْرًا

qāla hāżā firāqu bainī wa bainik(a), sa'unabbi'uka bita'wīli mā lam tastaṭī‘ ‘alaihi ṣabrā(n).

Ул әйтте: "Бу минем белән синең араңдагы аерылышу; мин сиңа күтәрә алмаган гамәлләрең өчен аңлатма бирермен."

اَمَّا السَّفِيْنَةُ فَكَانَتْ لِمَسٰكِيْنَ يَعْمَلُوْنَ فِى الْبَحْرِ فَاَرَدْتُّ اَنْ اَعِيْبَهَاۗ وَكَانَ وَرَاۤءَهُمْ مَّلِكٌ يَّأْخُذُ كُلَّ سَفِيْنَةٍ غَصْبًا

ammas-safīnatu fa kānat limasākīna ya‘malūna fil-baḥri fa arattu an a‘ībahā, wa kāna warā'ahum malikuy ya'khużu kulla safīnatin gaṣbā(n).

Көймә диңгездә эшләүче ярлы кешеләрнеке иде; Мин аны юк итәргә теләдем, чөнки алардан алда һәр көймәне тартып ала торган патша бар иде.

وَاَمَّا الْغُلٰمُ فَكَانَ اَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ فَخَشِيْنَآ اَنْ يُّرْهِقَهُمَا طُغْيَانًا وَّكُفْرًا ۚ

wa ammal-gulāmu fa kāna abawāhu mu'minaini fa khasyīnā ay yurhiqahumā ṭugyānaw wa kufrā(n).

Ә егеткә (кяфергә) килгәндә, аның әти-әнисе икесе дә мөэмин иде, һәм без аның әти-әнисен адашуга һәм имансызлыкка мәҗбүр итүеннән курыктык.

فَاَرَدْنَآ اَنْ يُّبْدِلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِّنْهُ زَكٰوةً وَّاَقْرَبَ رُحْمًا

fa aradnā ay yubdilahumā rabbuhumā khairam minhu zakātaw wa aqraba ruḥmā(n).

Аннары без, әгәр Аллаһ теләсә, аны башка (бала) белән алыштырырбыз, ул бала аннан да пакьрәк һәм (әнисе һәм әтисе өчен) кадерлерәк.

وَاَمَّا الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلٰمَيْنِ يَتِيْمَيْنِ فِى الْمَدِيْنَةِ وَكَانَ تَحْتَهٗ كَنْزٌ لَّهُمَا وَكَانَ اَبُوْهُمَا صَالِحًا ۚفَاَرَادَ رَبُّكَ اَنْ يَّبْلُغَآ اَشُدَّهُمَا وَيَسْتَخْرِجَا كَنْزَهُمَا رَحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَۚ وَمَا فَعَلْتُهٗ عَنْ اَمْرِيْۗ ذٰلِكَ تَأْوِيْلُ مَا لَمْ تَسْطِعْ عَّلَيْهِ صَبْرًاۗ ࣖ

wa ammal-jidāru fa kāna ligulāmaini yatīmaini fil-madīnati wa kāna taḥtahū kanzul lahumā wa kāna abūhumā ṣāliḥā(n), fa arāda rabbuka ay yablugā asyuddahumā wa yastakhrijā kanzahumā raḥmatam mir rabbik(a), wa mā fa‘altuhū ‘an amrī, żālika ta'wīlu mā lam tasṭī‘ ‘alaihi ṣabrā(n).

Ә диварга килгәндә, ул шәһәрдәге ике ятим малайныкы иде, аның астында аларга караган хәзинә бар иде, һәм аларның аталары изге кеше иде. Шуңа күрә Раббың аларның балигъ булуларын һәм хәзинәләрен чыгарырга теләде, чөнки алар Раббыңнан рәхмәт йөзеннән эшләделәр. Мин моны үз теләгем белән эшләмәдем. Бу сезнең ашыгып эшләгән эшләрегезнең дәлиледер."

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنْ ذِى الْقَرْنَيْنِۗ قُلْ سَاَتْلُوْا عَلَيْكُمْ مِّنْهُ ذِكْرًا ۗ

wa yas'alūnaka ‘an żil qarnain(i), qul sa'atlū ‘alaikum minhu żikrā(n).

(Мөхәммәд пәйгамбәр) синнән Зүлкарнәйн турында сорадылар. Син аларга әйт: "Мин сезгә бу хикәяне укыйм".

اِنَّا مَكَّنَّا لَهٗ فِى الْاَرْضِ وَاٰتَيْنٰهُ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ سَبَبًا ۙ

innā makkannā lahū fil-arḍi wa ātaināhu min kulli syai'in sababā(n).

Чыннан да, Без аңа җир йөзендә урын бирдек һәм аңа һәр нәрсәгә юл күрсәттек,

فَاَتْبَعَ سَبَبًا

fa atba‘a sababā(n).

аннары ул юлга чыкты.

حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَغْرُبُ فِيْ عَيْنٍ حَمِئَةٍ وَّوَجَدَ عِنْدَهَا قَوْمًا ەۗ قُلْنَا يٰذَا الْقَرْنَيْنِ اِمَّآ اَنْ تُعَذِّبَ وَاِمَّآ اَنْ تَتَّخِذَ فِيْهِمْ حُسْنًا

Ḥattā iżā balaga magribasy-syamsi wajadahā tagrubu fī ‘ainin ḥami'atiw wa wajada ‘indahā qaumā(n), qulnā yā żal-qarnaini immā an tu‘ażżiba wa immā an tattakhiża fīhim ḥusnā(n).

Кояш баеган урынга барып җиткәч, ул кояшның кара балчыклы диңгездә баюын күрде һәм анда бер кавемне тапты (алар динсез иде). Без әйттек: "Ий Зүлкарнәйн! Син аларны җәзалый аласың яки яхшылык эшли аласың (аларны иманга чакыра аласың)."

قَالَ اَمَّا مَنْ ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهٗ ثُمَّ يُرَدُّ اِلٰى رَبِّهٖ فَيُعَذِّبُهٗ عَذَابًا نُّكْرًا

qāla ammā man ẓalama fa saufa nu‘ażżibuhū ṡumma yuraddu ilā rabbihī fa yu‘ażżibuhū ‘ażāban nukrā(n).

Ул (Зөлкарнәйн) әйтте: "Кем золым кылса, без аны җәзалаячакбыз, аннары ул Раббысына кайтарылачак, аннары Аллаһ аны бик каты җәза белән җәзалаячак."

وَاَمَّا مَنْ اٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهٗ جَزَاۤءً ۨالْحُسْنٰىۚ وَسَنَقُوْلُ لَهٗ مِنْ اَمْرِنَا يُسْرًا ۗ

wa ammā man āmana wa ‘amila ṣāliḥan fa lahū jazā'anil-ḥusnā, wa sanaqūlu lahū min amrinā yusrā(n).

Иман китереп изге гамәлләр кылган кеше, аның өчен иң яхшысын (бүләген) алыр, һәм без аңа җиңел әмерләребезне җиткерербез".

ثُمَّ اَتْبَعَ سَبَبًا

Ṡumma atba‘a sababā(n).

Аннары ул башка юл сайлады.

حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ مَطْلِعَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَطْلُعُ عَلٰى قَوْمٍ لَّمْ نَجْعَلْ لَّهُمْ مِّنْ دُوْنِهَا سِتْرًا ۙ

Ḥattā iżā balaga maṭli‘asy-syamsi wajadahā taṭlu‘u ‘alā qaumil lam naj‘al lahum min dūnihā sitrā(n).

Хәтта кояш чыга торган җиргә җиткәч, ул кояшны бер кавем өстендә тапты, өсләренә кояш чыга иде, аларга каршы Без бернинди пәрдә дә кылмадык.

كَذٰلِكَۗ وَقَدْ اَحَطْنَا بِمَا لَدَيْهِ خُبْرًا

każālik(a), wa qad aḥaṭnā bimā ladaihi khubrā(n).

шулай, һәм, әлбәттә, Без аның (Зөлкарнәйннең) эчендәге һәрнәрсәне беләбез.

ثُمَّ اَتْبَعَ سَبَبًا

Ṡumma atba‘a sababā(n).

Аннары ул башка юл сайлады.

حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ بَيْنَ السَّدَّيْنِ وَجَدَ مِنْ دُوْنِهِمَا قَوْمًاۙ لَّا يَكَادُوْنَ يَفْقَهُوْنَ قَوْلًا

Ḥattā iżā balaga bainas-saddaini wajada min dūnihimā qaumal lā yakādūna yafqahūna qaulā(n).

Ике тау арасына җиткәндә, (ике тау артында) бер төрле кавемне күрде, ул кавем үзләренең сүзләрен аңламыйлар иде.

قَالُوْا يٰذَا الْقَرْنَيْنِ اِنَّ يَأْجُوْجَ وَمَأْجُوْجَ مُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجًا عَلٰٓى اَنْ تَجْعَلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ سَدًّا

qālū yā żal-qarnaini inna ya'jūja wa ma'jūja mufsidūna fil-arḍi fahal naj‘alu laka kharjan ‘alā an taj‘alā bainanā wa bainahum saddā(n).

Алар әйттеләр: "Ий Зүлкарнәйн! Әлбәттә, Ягъҗүҗ һәм Мәкҗүҗ җир өстендә бозыклык кылучылар. Безнең белән алар арасына пәрдә кору өчен сиңа хак түләсәк идеме?"

قَالَ مَا مَكَّنِّيْ فِيْهِ رَبِّيْ خَيْرٌ فَاَعِيْنُوْنِيْ بِقُوَّةٍ اَجْعَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ رَدْمًا ۙ

qāla mā makkannī fīhi rabbī fa a‘īnūnī biquwwatin aj‘al bainakum wa bainahum radmā(n).

Ул (Зөлкарнәйн) әйтте: "Аллаһ миңа биргән нәрсә (сезнең әҗерегездән) яхшырак, шуңа күрә миңа көч белән ярдәм итегез, мин сезнең белән алар арасында пәрдә корырмын".

اٰتُوْنِيْ زُبَرَ الْحَدِيْدِۗ حَتّٰىٓ اِذَا سَاوٰى بَيْنَ الصَّدَفَيْنِ قَالَ انْفُخُوْا ۗحَتّٰىٓ اِذَا جَعَلَهٗ نَارًاۙ قَالَ اٰتُوْنِيْٓ اُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْرًا ۗ

Ātūnī zubaral-ḥadīd(i), ḥattā iżā sāwā bainaṣ-ṣadafaini qālanfukhū, ḥattā iżā ja‘alahū nārā(n), qāla ātūnī ufrig ‘alaihi qiṭrā(n).

Миңа тимер кисәкләре бирегез!" Тимер кисәкләре ике тау белән тигезләнгәч, Муса әйтте: "Утны өрегез!" Ул ут кебек кып-кызыл булгач, Муса әйтте: "Миңа кайнар бакыр китерегез, мин аны өстенә коярмын".

فَمَا اسْطَاعُوْٓا اَنْ يَّظْهَرُوْهُ وَمَا اسْتَطَاعُوْا لَهٗ نَقْبًا

famasṭā‘ū ay yaẓharūhu wa mastaṭā‘ū lahū naqbā(n).

Шуңа күрә алар (Якҗүҗ һәм Мәкҗүҗ) аңа менә алмадылар һәм анда тишек тә ясый алмадылар.

قَالَ هٰذَا رَحْمَةٌ مِّنْ رَّبِّيْۚ فَاِذَا جَاۤءَ وَعْدُ رَبِّيْ جَعَلَهٗ دَكَّاۤءَۚ وَكَانَ وَعْدُ رَبِّيْ حَقًّا ۗ

qāla hāżā raḥmatum mir rabbī, fa iżā jā'a wa‘du rabbī ja‘alahū dakkā'(a), wa kāna wa‘du rabbī ḥaqqā(n).

(Зөлкарнәйн) әйтте: "Бу (дивар) Раббымның рәхмәтедер, Раббымның вәгъдәсе килгәч, Ул аны җимерер, Раббымның вәгъдәсе хак".

۞ وَتَرَكْنَا بَعْضَهُمْ يَوْمَىِٕذٍ يَّمُوْجُ فِيْ بَعْضٍ وَّنُفِخَ فِى الصُّوْرِ فَجَمَعْنٰهُمْ جَمْعًا ۙ

wa taraknā ba‘ḍahum yauma'iżiy yamūju fī ba‘ḍiw wa nufikha fiṣ-ṣūri fa jama‘nāhum jam‘ā(n).

Һәм ул көнне Без аларны (Якҗүҗ белән Мәкҗүҗне) бер-берсе белән аралаштырырбыз, һәм (кайтадан) сур өрелгәч, Без аларның барысын да бер урынга җыярбыз.

وَّعَرَضْنَا جَهَنَّمَ يَوْمَىِٕذٍ لِّلْكٰفِرِيْنَ عَرْضًا ۙ

wa ‘araḍnā jahannama yauma'iżil lil-kāfirīna ‘arḍā(n).

Һәм Без ул көндә җәһәннәмне кәферләргә ачык күрсәтербез.

ۨالَّذِيْنَ كَانَتْ اَعْيُنُهُمْ فِيْ غِطَاۤءٍ عَنْ ذِكْرِيْ وَكَانُوْا لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ سَمْعًا ࣖ

allażīna kānat a‘yunuhum fī giṭā'in ‘an żikrī wa kānū lā yastaṭī‘ūna sam‘ā(n).

(ягъни) күзләре (йөрәкләре) йомылган (Минем бөеклегемнең билгеләрен күрә алмаган) һәм ишетә алмаган кешеләр.

اَفَحَسِبَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنْ يَّتَّخِذُوْا عِبَادِيْ مِنْ دُوْنِيْٓ اَوْلِيَاۤءَ ۗاِنَّآ اَعْتَدْنَا جَهَنَّمَ لِلْكٰفِرِيْنَ نُزُلًا

afaḥasibal-lażīna kafarū ay yattakhiżū ‘ibādī min dūnī auliyā'(a), innā a‘tadnā jahannama lil-kāfirīna nuzulā(n).

Әйә көферләр Минем колларымны ярдәмче итеп алырга мөмкин дип уйлыйлармы? Әлбәттә, Без җәһәннәмне көферләр өчен урын итеп әзерләдек.

قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْاَخْسَرِيْنَ اَعْمَالًا ۗ

qul hal nunabbi'ukum bil-akhsarīna a‘mālā(n).

(Мөхәммәд галәйһиссәләм) әйт: "Без сезгә гамәленнән иң зур зыян күрүче кеше турында сөйләргә тиешме?"

اَلَّذِيْنَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَهُمْ يَحْسَبُوْنَ اَنَّهُمْ يُحْسِنُوْنَ صُنْعًا

al-lażīna ḍalla sa‘yuhum fil-ḥayātid-dun-yā wa hum yaḥsabūna annahum yuḥsinūna ṣun‘ā(n).

(Аерым) дөнья тормышында тырышлыклары юкка чыккан кешеләр, ләкин алар кулларыннан килгәннең барысын да эшләдек дип уйлыйлар.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِ رَبِّهِمْ وَلِقَاۤىِٕهٖ فَحَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فَلَا نُقِيْمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَزْنًا

ulā'ikal-lażīna kafarū bi'āyāti rabbihim wa liqā'ihī fa ḥabiṭat a‘māluhum falā nuqīma lahum yaumal-qiyāmati waznā(n).

Алар Раббыларының аятьләрен инкяр итүчеләр һәм Аңа юлыгуларына ышанмаучылардыр, шуңа күрә аларның гамәлләре юкка чыкты, һәм Без аларны Кыямәт көнендә үлчәмәбез.

ذٰلِكَ جَزَاۤؤُهُمْ جَهَنَّمُ بِمَا كَفَرُوْا وَاتَّخَذُوْٓا اٰيٰتِيْ وَرُسُلِيْ هُزُوًا

Żālika jazā'uhum jahannamu bimā kafarū wattakhażū āyātī wa rusulī huzuwā(n).

Шулай итеп, көферлекләре һәм аятьләремне һәм рәсүлләремне мәсхәрәләүләре өчен аларның җәзасы җәһәннәм булачак.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ كَانَتْ لَهُمْ جَنّٰتُ الْفِرْدَوْسِ نُزُلًا ۙ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti kānat lahum jannātul-firdausi nuzulā(n).

Чыннан да, иман китереп изге гамәлләр кылган кешеләргә җәннәт яшәрлек урын итеп бирелде.

خٰلِدِيْنَ فِيْهَا لَا يَبْغُوْنَ عَنْهَا حِوَلًا

khālidīna fīhā lā yabgūna ‘anhā ḥiwalā(n).

алар анда мәңгелек, алар аннан күченергә теләмиләр.

قُلْ لَّوْ كَانَ الْبَحْرُ مِدَادًا لِّكَلِمٰتِ رَبِّيْ لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ اَنْ تَنْفَدَ كَلِمٰتُ رَبِّيْ وَلَوْ جِئْنَا بِمِثْلِهٖ مَدَدًا

qul lau kānal-baḥru midādal likalimāti rabbī lanafidal-baḥru qabla an tanfada kalimāṭu rabbī wa lau ji'nā bimiṡlihī madadā(n).

Әйт (әй Мөхәммәд): "Әгәр диңгез Раббымның сүзләрен язу өчен кара булса, Раббымның сүзләре тәмамланганчы диңгез бетәр иде, хәтта аңа охшашны өстәмә итеп китерсәк тә", - дип.

قُلْ اِنَّمَآ اَنَا۠ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوْحٰٓى اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ فَمَنْ كَانَ يَرْجُوْا لِقَاۤءَ رَبِّهٖ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَّلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهٖٓ اَحَدًا ࣖ

qul innamā ana basyarum miṡlukum yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), faman kāna yarjū liqā'a rabbihī falya‘mal ‘amalan ṣāliḥaw wa lā yusyrik bi‘ibādati rabbihī aḥadā(n).

Әйт (Мөхәммәд пәйгамбәр): "Чынлыкта, мин дә сезнең кебек бер кешемен, сезгә Аллаһның бөек Аллаһ икәнлеге турында вәхи килде." Шуңа күрә кем Раббысы белән очрашуны өмет итсә, изге гамәлләр кылсын һәм Раббысына гыйбадәт кылуда бернәрсәне дә тиңдәш итмәсен."