Q.S Капот (هُود) - 123 Шигырьләр саны

الۤرٰ ۗ كِتٰبٌ اُحْكِمَتْ اٰيٰتُهٗ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَّدُنْ حَكِيْمٍ خَبِيْرٍۙ

alif lām rā, kitābun uḥkimat āyātuhū ṡumma fuṣṣilat mil ladun ḥakīmin khabīr(in).

Әлиф Ләм Ра. (Бу) аятьләре тәртипкә салынган һәм аннары җентекләп аңлатылган китап, ул (ул) иң зирәк һәм иң төгәл Аллаһ тарафыннан җибәрелгән.

اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّا اللّٰهَ ۗاِنَّنِيْ لَكُمْ مِّنْهُ نَذِيْرٌ وَّبَشِيْرٌۙ

allā ta‘budū illallāh(a), innanī lakum minhu nażīruw wa basyīr(un).

Аллаһтан башкага гыйбадәт кылмагыз өчен. Мин сезне Аллаһтан куркытучы һәм сөенечле хәбәр бирүчемен.

وَّاَنِ اسْتَغْفِرُوْا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوْبُوْٓا اِلَيْهِ يُمَتِّعْكُمْ مَّتَاعًا حَسَنًا اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى وَّيُؤْتِ كُلَّ ذِيْ فَضْلٍ فَضْلَهٗ ۗ وَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ كَبِيْرٍ

wa anistagfirū rabbakum ṡumma tūbū ilaihi yumatti‘kum matā‘an ḥasanan ilā ajalim musammaw wa yu'ti kulla żī faḍlin faḍlah(ū), wa in tawallau fa innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin kabīr(in).

Һәм Раббыгыздан гафу сорагыз һәм Аңа тәүбә итегез, Ул сезгә билгеләнгән вакытка кадәр күркәм файда бирер. Һәм изге гамәлләр кылучы һәркемгә рәхмәтен бирер. Әгәр сез йөзегезне бушатсагыз, әлбәттә, мин сезгә бөек көндә (Кыямәт көнендә) җәза килүеннән куркам.

اِلَى اللّٰهِ مَرْجِعُكُمْ ۚوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

ilallāhi marji‘ukum, wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Сез Аллаһка кайтырсыз, Ул һәрнәрсәгә кадир.

اَلَآ اِنَّهُمْ يَثْنُوْنَ صُدُوْرَهُمْ لِيَسْتَخْفُوْا مِنْهُۗ اَلَا حِيْنَ يَسْتَغْشُوْنَ ثِيَابَهُمْ ۙيَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَۚ اِنَّهٗ عَلِيْمٌ ۢ بِذَاتِ الصُّدُوْرِ ۔

alā innahum yaṡnūna ṣudūrahum liyastakhfū minh(u), alā ḥīna yastagsyūna ṡiyābahum, ya‘lamu mā yusirrūna wa mā yu‘linūn(a), innahū ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

Исегездә тотыгыз, алар (монафыйклар) аңардан качарга аркаларына борылалар. Исегездә тотыгыз, алар киемнәргә төренеп яткан вакытта, Аллаһ аларның яшергән һәм ачык кылган нәрсәләрен белә, әлбәттә, Аллаһ аларның күңелләрендәге нәрсәләрне белә.

۞ وَمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ فِى الْاَرْضِ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ رِزْقُهَا وَيَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَمُسْتَوْدَعَهَا ۗ كُلٌّ فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍ

wa mā min dābbatin fil-arḍi illā ‘alallāhi rizquhā wa ya‘lamu mustaqarrahā wa mustauda‘ahā, kullun fī kitābim mubīn(in).

Җир өстендә хәрәкәт итүче бер генә җан иясе дә Аллаһ һәрнәрсәнең ризыгын гарантияләми. Ул үзенең кайда яшәвен һәм кайда саклануын белә иде. Барысы да чын китапта (Ләух Мәхфузда) язылган.

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ وَّكَانَ عَرْشُهٗ عَلَى الْمَاۤءِ لِيَبْلُوَكُمْ اَيُّكُمْ اَحْسَنُ عَمَلًا ۗ وَلَىِٕنْ قُلْتَ اِنَّكُمْ مَّبْعُوْثُوْنَ مِنْۢ بَعْدِ الْمَوْتِ لَيَقُوْلَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَٓا اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

wa huwal-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmiw wa kāna ‘arsyuhū ‘alal-mā'i liyabluwakum ayyukum aḥsanu ‘amalā(n), wa la'in qulta innakum mab‘ūṡūna mim ba‘dil-mauti layaqūlannal-lażīna kafarū in hāżā illā siḥrum mubīn(un).

Ул күкләрне һәм җирне алты көндә яратты, һәм Үзенең Аршын су өстендә урнаштырды, сезнең кайсыгызның гамәлдә яхшырак икәнен сынап карау өчен. Әгәр син (Мәккә халкына): "Чыннан да, сез үлгәннән соң тереләчәксез", - дисәң, әлбәттә, кяферләр: "Бу чын сихер генә", - диярләр.

وَلَىِٕنْ اَخَّرْنَا عَنْهُمُ الْعَذَابَ اِلٰٓى اُمَّةٍ مَّعْدُوْدَةٍ لَّيَقُوْلُنَّ مَا يَحْبِسُهٗ ۗ اَلَا يَوْمَ يَأْتِيْهِمْ لَيْسَ مَصْرُوْفًا عَنْهُمْ وَحَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

wa la'in akhkharnā ‘anhumul-‘ażāba ilā ummatim ma‘dūdatil layaqūlunna mā yaḥbisuh(ū), alā yauma ya'tīhim laisa maṣrūfan ‘anhum wa ḥāqa bihim mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Әгәр Без аларга җәзаны билгеләнгән вакытка кадәр кичектерсәк, алар: "Нәрсә тыя аны?" – диярләр иде. Әгәр аларга җәза килсә, аны кире кайтару мөмкин түгел. Аларны үзләре көлгән (әззаб) чолгап алган.

وَلَىِٕنْ اَذَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنَّا رَحْمَةً ثُمَّ نَزَعْنٰهَا مِنْهُۚ اِنَّهٗ لَيَـُٔوْسٌ كَفُوْرٌ

wa la'in ażaqnal-insāna minnā raḥmatan ṡumma naza‘nāhā ‘anh(u), innahū laya'ūsun kafūr(un).

Әгәр Без кешегә Үзебезнең рәхмәтебезне бирсәк, аннары аны кире алсак, ул, әлбәттә, өметсез һәм шөкер итмәүче булыр иде.

وَلَىِٕنْ اَذَقْنٰهُ نَعْمَاۤءَ بَعْدَ ضَرَّاۤءَ مَسَّتْهُ لَيَقُوْلَنَّ ذَهَبَ السَّيِّاٰتُ عَنِّيْ ۗاِنَّهٗ لَفَرِحٌ فَخُوْرٌۙ

wa la'in ażaqnāhu na‘mā'a ba‘da ḍarrā'a massathu layaqūlanna żahabas-sayyi'ātu ‘annī, innahū lafariḥun fakhūr(un).

Әгәр аңа бәла-казадан соң бәхет бирсәк, ул, әлбәттә, "Бу бәла-каза миннән китте", - дияр. Чыннан да, ул бик шатланды һәм горурланды.

اِلَّا الَّذِيْنَ صَبَرُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّاَجْرٌ كَبِيْرٌ

illal-lażīna ṣabarū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāt(i), ulā'ika lahum magfiratuw wa ajrun kabīr(un).

Мәгәр сабыр итеп изге гамәлләр кылучылар гына, аларга ярлыкау һәм зур әҗер биреләчәк.

فَلَعَلَّكَ تَارِكٌۢ بَعْضَ مَا يُوْحٰىٓ اِلَيْكَ وَضَاۤىِٕقٌۢ بِهٖ صَدْرُكَ اَنْ يَّقُوْلُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ اَوْ جَاۤءَ مَعَهٗ مَلَكٌ ۗ اِنَّمَآ اَنْتَ نَذِيْرٌ ۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ وَّكِيْلٌ ۗ

fa la‘allaka tārikum ba‘ḍa mā yūḥā ilaika wa ḍā'ikum bihī ṣadruka ay yaqūlū lau lā unzila ‘alaihi kanzun au jā'a ma‘ahū malak(un), innamā anta nażīr(un), wallāhu ‘alā kulli syai'in wakīl(un).

Бәлки син үзеңә вәхий ителгәннең кайбер өлешләрен ташлап китәргә телисеңдер һәм күңелең шуның аркасында кысылгандыр, чөнки алар: "Ни өчен аңа хәзинә (җибәрелмәгән) яки аның белән фәрештә килмәгән иде?" – диярләр. Син фәкать куркытучы гына, ә Аллаһ һәрнәрсәне саклаучы.

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۗقُلْ فَأْتُوْا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِّثْلِهٖ مُفْتَرَيٰتٍ وَّادْعُوْا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

am yaqūlūnaftarāh(u), qul fa'tū bi‘asyri suwarim miṡlihī muftarayātiw wad‘ū manistaṭa‘tum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).

Хәтта алар: "Ул (Мөхәммәд галәйһиссәләм) Коръәнне уйлап чыгарды", - диделәр. Әйт: "(Ул чакта), Коръәнгә охшаган ун сүрә китерегез, һәм Аллаһтан башка көчегез җиткәннәрне чакырыгыз, әгәр сез дөрес кешеләр булсагыз".

فَاِلَّمْ يَسْتَجِيْبُوْا لَكُمْ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّمَآ اُنْزِلَ بِعِلْمِ اللّٰهِ وَاَنْ لَّآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۚفَهَلْ اَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ

fa illam yastajībū lakum fa‘lamū annamā unzila bi‘ilmillāhi wa allā ilāha illā huw(a), fahal antum muslimūn(a).

Әгәр алар сезнең соравыгызга җавап бирмәсәләр, (әйтегез): "Белегез, (Коръән) Аллаһ белеме белән иңдерелде һәм Аннан башка илаһ юк, шуңа күрә сез (Исламга) буйсынасызмы?"

مَنْ كَانَ يُرِيْدُ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا وَزِيْنَتَهَا نُوَفِّ اِلَيْهِمْ اَعْمَالَهُمْ فِيْهَا وَهُمْ فِيْهَا لَا يُبْخَسُوْنَ

man kāna yurīdul-ḥayātad-dun-yā wa zīnatahā nuwaffi ilaihim a‘mālahum fīhā wa hum fīhā lā yubkhasūn(a).

Кем дөнья тормышын һәм аның зиннәтләрен тели, Без аларга бу дөньяда кылган гамәлләре өчен (тулы җәзасын) бирербез, һәм аларга бу дөньяда золым ителмәс.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَيْسَ لَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا النَّارُ ۖوَحَبِطَ مَا صَنَعُوْا فِيْهَا وَبٰطِلٌ مَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

ulā'ikal-lażīna laisa lahum fil-ākhirati illan-nār(u), wa ḥabiṭa mā ṣana‘ū fīhā wa bāṭilum mā kānū ya‘malūn(a).

Алар – дөньяда җәһәннәмнән башка бернәрсә дә алмаячак кешеләр, һәм аларның (бу дөньяда) эшләгән эшләре анда юкка чыга, ә эшләгән эшләре юкка чыга.

اَفَمَنْ كَانَ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّهٖ وَيَتْلُوْهُ شَاهِدٌ مِّنْهُ وَمِنْ قَبْلِهٖ كِتٰبُ مُوْسٰىٓ اِمَامًا وَّرَحْمَةًۗ اُولٰۤىِٕكَ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ ۗوَمَنْ يَّكْفُرْ بِهٖ مِنَ الْاَحْزَابِ فَالنَّارُ مَوْعِدُهٗ فَلَا تَكُ فِيْ مِرْيَةٍ مِّنْهُ اِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُوْنَ

afaman kāna ‘alā bayyinatim mir rabbihī wa yatlūhu syāhidum minhu wa min qablihī kitābu mūsā imāmaw wa raḥmah(tan), ulā'ika yu'minūna bih(ī), wa may yakfur bihī minal-aḥzābi fan-nāru mau‘iduhū falā taku fī miryatim minhu innahul-ḥaqqu mir rabbika wa lākinna akṡaran-nāsi lā yu'minūn(a).

(Кәферләр) Раббыларыннан ачык дәлилләр (Коръән) булган, алардан соң Аллаһтан шаһитлар килгән һәм элек Муса китабы юл күрсәтүче һәм рәхмәт булган кешеләр белән бертигезме? Алар аңа (Коръәнгә) ышаналар. (Коръән) төркемнәреннән кем аны (Коръәнне) инкяр итсә, аңа җәһәннәм куркынычы янаган урындыр, шуңа күрә Коръәнгә шикләнмәгез. Әлбәттә, Коръән, әлбәттә, Раббыгыздан, ләкин күпчелек кешеләр ышанмыйлар.

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًاۗ اُولٰۤىِٕكَ يُعْرَضُوْنَ عَلٰى رَبِّهِمْ وَيَقُوْلُ الْاَشْهَادُ هٰٓؤُلَاۤءِ الَّذِيْنَ كَذَبُوْا عَلٰى رَبِّهِمْۚ اَلَا لَعْنَةُ اللّٰهِ عَلَى الظّٰلِمِيْنَ ۙ

wa man aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibā(n), ulā'ika yu‘raḍūna ‘alā rabbihim wa yaqūlul-asyhādu hā'ulā'il-lażīna każabū ‘alā rabbihim, alā la‘natullāhi ‘alaẓ-ẓālimīn(a).

Аллаһка ялган ифтира кылучыдан да залимрәк кеше бармы? Алар Раббылары хозурына китерелерләр, шаһитлар әйтерләр: "Болар Раббыларына ялган сөйләгәннәр", - дип. Әгъзаларның ләгънәте залимнәргә булыр.

الَّذِيْنَ يَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَيَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۗ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كفِٰرُوْنَ

al-lażīna yaṣuddūna ‘an sabīlillāhi wa yabgūnahā ‘iwajā(n), wa hum bil-ākhirati hum kāfirūn(a).

(Ягъни, алар кешеләрне Аллаһ юлыннан тыялар һәм аның юлын зәгыйфьләтергә телиләр, алар ахирәткә ышанмаучылардыр.

اُولٰۤىِٕكَ لَمْ يَكُوْنُوْا مُعْجِزِيْنَ فِى الْاَرْضِ وَمَا كَانَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ اَوْلِيَاۤءَ ۘ يُضٰعَفُ لَهُمُ الْعَذَابُ ۗمَا كَانُوْا يَسْتَطِيْعُوْنَ السَّمْعَ وَمَا كَانُوْا يُبْصِرُوْنَ

ulā'ika lam yakūnū mu‘jizīna fil-arḍi wa mā kāna lahum min dūnillāhi min auliyā'(a), yuḍā‘afu lahumul-‘ażāb(u), mā kānū yastaṭī‘ūnas-sam‘a wa mā kānū yubṣirūn(a).

Алар җир өстендә (Аллаһның газабын) туктата алмаслар, һәм аларга Аллаһтан башка ярдәмче дә булмас. Аларга җәза икеләтә булды. Алар (хакыйкатьне) ишетә дә, күрә дә алмаслар.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ

ulā'ikal-lażīna khasirū anfusahum wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

Болар үзләренә зыян китерә торган кешеләр, һәм алар һәрвакыт булдырган нәрсәләр алардан юкка чыга.

لَاجَرَمَ اَنَّهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ هُمُ الْاَخْسَرُوْنَ

lā jarama annahum fil-ākhirati humul-akhsarūn(a).

Әлбәттә, алар (ахирәттә) иң күп югалтучы кешеләр булачаклар.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَاَخْبَتُوْٓا اِلٰى رَبِّهِمْۙ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa akhbatū ilā rabbihim, ulā'ika aṣḥābul-jannati hum fīhā khālidūn(a).

Чыннан да, иман китереп изге гамәлләр кылган һәм Аллаһка буйсынган кешеләр җәннәт әһеле, алар анда мәңге калырлар.

۞ مَثَلُ الْفَرِيْقَيْنِ كَالْاَعْمٰى وَالْاَصَمِّ وَالْبَصِيْرِ وَالسَّمِيْعِۗ هَلْ يَسْتَوِيٰنِ مَثَلًا ۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ ࣖ

maṡalul-farīqaini kal-a‘mā wal-aṣammi wal-baṣīri was-samī‘(i), hal yastawiyāni maṡalā(n), afalā tażakkarūn(a).

Ике төркем (кәферләр һәм мөэминнәр) арасындагы мисал, сукыр һәм саңгырау кешеләр, шулай ук күрә һәм ишетә алучылар кебек. Бу ике төркем бер үк нәрсәдәме? Әйә сез гыйбрәт алмыйсызмы?

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖٓ اِنِّيْ لَكُمْ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ ۙ

wa laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī innī lakum nażīrum mubīn(un).

Әлбәттә, Без Нухны үз халкына пәйгамбәр итеп җибәрдек (ул әйтте: "Дөреслектә, мин сезне ачык куркытучымын,

اَنْ لَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّا اللّٰهَ ۖاِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ اَلِيْمٍ

allā ta‘budū illallāh(a), innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin alīm(in).

Аллаһтан башка беркемгә дә гыйбадәт кылмагыз. Мин, әлбәттә, сезгә каты гәүдәле көндә гәзаб килүдән куркам.

فَقَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ مَا نَرٰىكَ اِلَّا بَشَرًا مِّثْلَنَا وَمَا نَرٰىكَ اتَّبَعَكَ اِلَّا الَّذِيْنَ هُمْ اَرَاذِلُنَا بَادِيَ الرَّأْيِۚ وَمَا نَرٰى لَكُمْ عَلَيْنَا مِنْ فَضْلٍۢ بَلْ نَظُنُّكُمْ كٰذِبِيْنَ

fa qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī mā narāka illā basyaram miṡlanā wa mā narākattaba‘aka illal-lażīna hum arāżilunā bādiyar-ra'y(i), wa mā narā lakum ‘alainā min faḍlim bal naẓunnukum kāżibīn(a).

Каумәтләренең кәфер булган башлыклары әйттеләр: "Без сине күрмибез, үзебез кебек гади кеше генә, һәм сиңа ияргән кешеләрне күрмибез, ләкин арабыздан тиз ышанучы түбән кешеләрне генә күрәбез. Синең бездән артыклыгыңны күрмибез, бәлки сине ялганчы дип уйлыйбыз", - дип.

قَالَ يٰقَوْمِ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كُنْتُ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّيْ وَاٰتٰىنِيْ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِهٖ فَعُمِّيَتْ عَلَيْكُمْۗ اَنُلْزِمُكُمُوْهَا وَاَنْتُمْ لَهَا كٰرِهُوْنَ

qāla yā qaumi ara'aitum in kuntu ‘alā bayyinatim mir rabbī wa ātānī raḥmatam min ‘indihī fa ‘ummiyat ‘alaikum, anulzimukumūhā wa antum lahā kārihūn(a).

Ул (Нух) әйтте: "Ий, халкым! Әгәр Раббымнан ачык дәлил булсам һәм Аның рәхмәте сезгә яшерелгән булса, ни әйтер идегез? Сез яратмасагыз да, без сезне мәҗбүри рәвештә кабул итәр идекме?"

وَيٰقَوْمِ لَآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مَالًاۗ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ وَمَآ اَنَا۠ بِطَارِدِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْاۗ اِنَّهُمْ مُّلٰقُوْا رَبِّهِمْ وَلٰكِنِّيْٓ اَرٰىكُمْ قَوْمًا تَجْهَلُوْنَ

wa yā qaumi lā as'alukum ‘alaihi mālā(n), in ajriya illā ‘alallāhi wa mā ana biṭāridil-lażīna āmanū, innahum mulāqū rabbihim wa lākinnī arākum qauman tajhalūn(a).

Әй, минем халкым! Мин сездән (иман китерүем өчен) байлык сорамыйм. Минем әҗерем Аллаһтан гына, һәм мин иман китергән кешене беркайчан да куып чыгармам. Алар Раббыларына юлыгырлар, һәм мин сезне надан халык дип саныйм.

وَيٰقَوْمِ مَنْ يَّنْصُرُنِيْ مِنَ اللّٰهِ اِنْ طَرَدْتُّهُمْ ۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ

wa yā qaumi may yanṣurunī minallāhi in ṭarattuhum, afalā tażakkarūn(a).

Ий халкым, әгәр мин аларны куып җибәрсәм, Аллаһның җәзасыннан миңа кем ярдәм итәр? Сез гыйбрәт алмыйсызмы?

وَلَآ اَقُوْلُ لَكُمْ عِنْدِيْ خَزَاۤىِٕنُ اللّٰهِ وَلَآ اَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلَآ اَقُوْلُ اِنِّيْ مَلَكٌ وَّلَآ اَقُوْلُ لِلَّذِيْنَ تَزْدَرِيْٓ اَعْيُنُكُمْ لَنْ يُّؤْتِيَهُمُ اللّٰهُ خَيْرًا ۗ اَللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ ۚاِنِّيْٓ اِذًا لَّمِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa lā aqūlu lakum ‘indī khazā'inullāhi wa lā a‘lamul-gaiba wa lā aqūlu innī malakuw wa lā aqūlu lil-lażīna tazdarī a‘yunukum lay yu'tiyahumullāhu khairā(n), allāhu a‘lamu bimā fī anfusihim, innī iżal laminaẓ-ẓālimīn(a).

Мин сезгә Аллаһтан ризык һәм байлык хәзинәләрем бар дип әйтмим, яшерен нәрсәләрне дә белмим, фәрештә дип тә әйтмим, һәм сезнең күзегез түбәнсеткән кешеләргә: "Аллаһ аларга яхшылык бирмәс, Аллаһ аларның җаннарында нәрсәне белә, әлбәттә, мин залимнәрдән булырмын", - дип әйтмим.

قَالُوْا يٰنُوْحُ قَدْ جَادَلْتَنَا فَاَ كْثَرْتَ جِدَالَنَا فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qālū yā nūḥu qad jādaltanā fa akṡarta jidālanā fa'tinā bimā ta‘idunā in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).

Алар әйттеләр: "Ий Нух! Син безнең белән бәхәсләштең һәм безгә каршы бәхәсләшүеңне озак дәвам иттең, әгәр син дөрес сөйләүчеләрдән булсаң, безгә вәгъдә иткән әҗәтеңне китер".

قَالَ اِنَّمَا يَأْتِيْكُمْ بِهِ اللّٰهُ اِنْ شَاۤءَ وَمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ

qāla innamā ya'tīkum bihillāhu in syā'a wa mā antum bimu‘jizīn(a).

Ул (Нух) җавап бирде: "Әгәр теләсә, сезгә бары тик Аллаһ кына газап китерер, һәм сез кача алмассыз."

وَلَا يَنْفَعُكُمْ نُصْحِيْٓ اِنْ اَرَدْتُّ اَنْ اَنْصَحَ لَكُمْ اِنْ كَانَ اللّٰهُ يُرِيْدُ اَنْ يُّغْوِيَكُمْ ۗهُوَ رَبُّكُمْ ۗوَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَۗ

wa lā yanfa‘ukum nuṣḥī in arattu an anṣaḥa lakum in kānallāhu yurīdu ay yugwiyakum, huwa rabbukum, wa ilaihi turja‘ūn(a).

Әгәр Аллаһ сезне адаштырырга теләсә, мин сезгә киңәш бирергә теләсәм дә, минем киңәшем сезгә файда бирмәс. Ул сезнең Раббыгыз, һәм сез Аңа кайтарылачаксыз."

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُۗ قُلْ اِنِ افْتَرَيْتُهٗ فَعَلَيَّ اِجْرَامِيْ وَاَنَا۠ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تُجْرِمُوْنَ ࣖ

am yaqūlūnaftarāh(u), qul iniftaraituhū fa ‘alayya ijrāmī wa ana barī'um mimmā tujrimūn(a).

Хәтта алар (кяферләр) дә: "Ул аны уйлап чыгарды", - диделәр. (Мөхәммәд пәйгамбәр) әйт: "Әгәр мин аны уйлап чыгарсам, гөнаһны мин өстемдә тотармын һәм мин сез эшләгән гөнаһтан азатмын".

وَاُوْحِيَ اِلٰى نُوْحٍ اَنَّهٗ لَنْ يُّؤْمِنَ مِنْ قَوْمِكَ اِلَّا مَنْ قَدْ اٰمَنَ فَلَا تَبْتَىِٕسْ بِمَا كَانُوْا يَفْعَلُوْنَۖ

wa ūḥiya ilā nūḥin annahū lay yu'mina min qaumika illā man qad āmana falā tabta'is bimā kānū yaf‘alūn(a).

Нухка вәхий ителде: "Бел, синең халкың арасында чын күңелдән ышанучылардан башка беркем дә иман китермәячәк, шуңа күрә аларның кылган эшләренә кайгырма."

وَاصْنَعِ الْفُلْكَ بِاَعْيُنِنَا وَوَحْيِنَا وَلَا تُخَاطِبْنِيْ فِى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ۚاِنَّهُمْ مُّغْرَقُوْنَ

waṣna‘il-fulka bi'a‘yuninā wa waḥyinā wa lā tukhāṭibnī fil-lażīna ẓalamū, innahum mugraqūn(a).

Һәм көймәне Безнең аятьләребез белән күзәтеп һәм күндереп төзе, һәм залимнәр турында Миңа сөйләмә, алар, әлбәттә, батып үләчәкләр.

وَيَصْنَعُ الْفُلْكَۗ وَكُلَّمَا مَرَّ عَلَيْهِ مَلَاٌ مِّنْ قَوْمِهٖ سَخِرُوْا مِنْهُ ۗقَالَ اِنْ تَسْخَرُوْا مِنَّا فَاِنَّا نَسْخَرُ مِنْكُمْ كَمَا تَسْخَرُوْنَۗ

wa yaṣna‘ul-fulk(a), wa kullamā marra ‘alaihi mala'um min qaumihī sakhirū minh(u), qāla in taskharū minnā fa innā naskharu minkum kamā taskharūn(a).

Ул (Нух) көймә төзи башлады. Аның халкының зурлары аның яныннан үткән саен, аны мәсхәрәли иделәр. Ул (Нух) әйтте: "Әгәр сез безне мәсхәрә итсәгез, без дә сез безне мәсхәрә иткән кебек сезне мәсхәрә итәрбез".

فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَۙ مَنْ يَّأْتِيْهِ عَذَابٌ يُّخْزِيْهِ وَيَحِلُّ عَلَيْهِ عَذَابٌ مُّقِيْمٌ

fa saufa ta‘lamūn(a), may ya'tīhi ‘ażābuy yukhzīhi wa yaḥillu ‘alaihi ‘ażābum muqīm(un).

Аннары сез киләчәктә кемгә рисвайтучы җәза һәм кемгә мәңгелек җәза булачагын белерсез."

حَتّٰىٓ اِذَا جَاۤءَ اَمْرُنَا وَفَارَ التَّنُّوْرُۙ قُلْنَا احْمِلْ فِيْهَا مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ وَاَهْلَكَ اِلَّا مَنْ سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ وَمَنْ اٰمَنَ ۗوَمَآ اٰمَنَ مَعَهٗٓ اِلَّا قَلِيْلٌ

Ḥattā iżā jā'a amrunā wafārat-tannūr(u), qulnaḥmil fīhā min kullin zaujainiṡnaini wa ahlaka illā man sabaqa ‘alaihil-qaulu wa man āman(a), wa mā āmana ma‘ahū illā qalīl(un).

Безнең әмеребез килеп, мичтән су чыкканчы, Без әйттек: "Аңа (савытка) һәр (хайван) парын (ат һәм ана), һәм (шулай ук) гаиләңне дә, элеккеге хөкемнән зыян күргәннәрдән һәм иман китергәннәрдән кала, сал", - дидек. Нух белән бергә мөэминнәр аз гына булган.

۞ وَقَالَ ارْكَبُوْا فِيْهَا بِسْمِ اللّٰهِ مَجْرٰ۪ىهَا وَمُرْسٰىهَا ۗاِنَّ رَبِّيْ لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa qālarkabū fīhā bismillāhi majrêhā wa mursāhā, inna rabbī lagafūrur raḥīm(un).

Нух әйтте: "Барыгыз да көймәгә Аллаһ исеме белән керегез, ул йөзеп һәм якорь туктаганда! Әлбәттә, Раббым ярлыкаучы һәм рәхимле".

وَهِيَ تَجْرِيْ بِهِمْ فِيْ مَوْجٍ كَالْجِبَالِۗ وَنَادٰى نُوْحُ ِۨابْنَهٗ وَكَانَ فِيْ مَعْزِلٍ يّٰبُنَيَّ ارْكَبْ مَّعَنَا وَلَا تَكُنْ مَّعَ الْكٰفِرِيْنَ

wa hiya tajrī bihim fī maujin kal-jibāl(i), wa nādā nūḥunibnahū wa kāna fī ma‘ziliy yā bunayyarkam ma‘anā wa lā takum ma‘al-kāfirīn(a).

Көймә аларны таулар кебек дулкыннарга күтәреп йөзде. Нух галәйһиссәлам ерак бер урында булганда улына нида кылды: "Ий улым, безнең белән көймәгә мен һәм кәферләр белән бергә булма".

قَالَ سَاٰوِيْٓ اِلٰى جَبَلٍ يَّعْصِمُنِيْ مِنَ الْمَاۤءِ ۗقَالَ لَا عَاصِمَ الْيَوْمَ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ اِلَّا مَنْ رَّحِمَ ۚوَحَالَ بَيْنَهُمَا الْمَوْجُ فَكَانَ مِنَ الْمُغْرَقِيْنَ

qāla sa'āwī ilā jabaliy ya‘ṣimunī minal-mā'(i), qāla lā ‘āṣimal-yauma min amrillāhi illā ma raḥim(a), wa ḥāla bainahumal-mauju fa kāna minal-mugraqīn(a).

Ул (улының): "Мин туфан суыннан саклый алырлык тауга сыенырмын!" – диде. (Нух): "Бүген Аллаһның газабыннан беркем дә коткара алмый, фәкать Аллаһ кына, ул Мәрхәмәтле", – диде. Дулкын икесе арасында киртә булды, аннары ул (бала) батып үлүчеләр арасында булды.

وَقِيْلَ يٰٓاَرْضُ ابْلَعِيْ مَاۤءَكِ وَيٰسَمَاۤءُ اَقْلِعِيْ وَغِيْضَ الْمَاۤءُ وَقُضِيَ الْاَمْرُ وَاسْتَوَتْ عَلَى الْجُوْدِيِّ وَقِيْلَ بُعْدًا لِّلْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

wa qīla yā arḍubla‘ī mā'aki wa yā samā'u aqli‘ī wa gīḍal-mā'u wa quḍiyal-amru wastawat ‘alal-jūdiyyi wa qīla bu‘dal lil-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

Һәм әйтелде: "Ий җир! Суыңны йот һәм ий күк (яңгыр!) тукта!" Су кимеде, боерык тәмамланды һәм кораб Җуди тавына туктады, һәм әйтелде: "Залим кешеләргә һәлак бул!"

وَنَادٰى نُوْحٌ رَّبَّهٗ فَقَالَ رَبِّ اِنَّ ابْنِيْ مِنْ اَهْلِيْۚ وَاِنَّ وَعْدَكَ الْحَقُّ وَاَنْتَ اَحْكَمُ الْحٰكِمِيْنَ

wa nādā nūḥur rabbahū fa qāla rabbi innabnī min ahlī, wa inna wa‘dakal-ḥaqqu wa anta aḥkamul-ḥākimīn(a).

Нух Раббысына ялварып: "Ий Раббым, улым минем гаиләмнән, һәм Синең вәгъдәң, әлбәттә, хак. Син хөкем итүчеләрнең иң гаделесең", – диде.

قَالَ يٰنُوْحُ اِنَّهٗ لَيْسَ مِنْ اَهْلِكَ ۚاِنَّهٗ عَمَلٌ غَيْرُ صَالِحٍ فَلَا تَسْـَٔلْنِ مَا لَيْسَ لَكَ بِهٖ عِلْمٌ ۗاِنِّيْٓ اَعِظُكَ اَنْ تَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ

qāla yā nūḥu innahū laisa min ahlik(a), innahū ‘amalun gairu ṣāliḥ(in), falā tas'alnī mā laisa laka bihī ‘ilm(un), innī a‘iẓuka an takūna minal-jāhilīn(a).

Ул (Аллаһ) әйтте: "Әй Нух! Чыннан да, ул синең гаиләңнән түгел, чөнки аның эшләре чыннан да яхшы түгел, шуңа күрә белмәгән нәрсәңне Миннән сорама. Мин сиңа акылсыз кешеләрдән булма дип киңәш итәм".

قَالَ رَبِّ اِنِّيْٓ اَعُوْذُ بِكَ اَنْ اَسْـَٔلَكَ مَا لَيْسَ لِيْ بِهٖ عِلْمٌ ۗوَاِلَّا تَغْفِرْ لِيْ وَتَرْحَمْنِيْٓ اَكُنْ مِّنَ الْخٰسِرِيْنَ

qāla rabbi innī a‘ūżu bika an as'alaka mā laisa lī bihī ‘ilm(un), wa illā tagfir lī wa tarḥamnī akum minal-khāsirīn(a).

Ул (Нух) әйтте: "Ий Раббым, мин Синнән белмәгән нәрсәне сорарга Сиңа сыенам. Әгәр Син мине гафу итмәсәң һәм миңа рәхим итмәсәң, мин, әлбәттә, һәлак булучылардан булырмын".

قِيْلَ يٰنُوْحُ اهْبِطْ بِسَلٰمٍ مِّنَّا وَبَرَكٰتٍ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اُمَمٍ مِّمَّنْ مَّعَكَ ۗوَاُمَمٌ سَنُمَتِّعُهُمْ ثُمَّ يَمَسُّهُمْ مِّنَّا عَذَابٌ اَلِيْمٌ

qīla yā nūḥuhbiṭ bisalāmim minnā wa barakātin ‘alaika wa ‘alā umamim mimmam ma‘ak(a), wa umamun sanumatti‘uhum ṡumma yamassuhum minnā ‘ażābun alīm(un).

Әйтелде: "Ий Нух! Сиңа һәм синең белән булган кешеләргә Безнең тарафтан тынычлык һәм бәрәкәт белән төш! Һәм Без (дөнья тормышында) рәхәтлек бирә торган кешеләр бар, аннары аларга Безнең авыртулы гәзабыбыз тияр".

تِلْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهَآ اِلَيْكَ ۚمَا كُنْتَ تَعْلَمُهَآ اَنْتَ وَلَا قَوْمُكَ مِنْ قَبْلِ هٰذَاۚ فَاصْبِرْۚ اِنَّ الْعَاقِبَةَ لِلْمُتَّقِيْنَ ࣖ

tilka min ambā'il-gaibi nūḥīhā ilaik(a), mā kunta ta‘lamuhā anta wa lā qaumuka min qabli hāżā, faṣbir, innal-‘āqibata lil-muttaqīn(a).

Бу хәбәрләр – без сиңа вәхий кылган яшерен хәбәрләрнең кайберләре, син аларны белмәдең һәм син дә, өммәтең дә моңарчы белмәделәр. Сабыр ит, чөнки (яхшы) нәтиҗә тәкъва кешеләр өчен.

وَاِلٰى عَادٍ اَخَاهُمْ هُوْدًا ۗقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗ ۗاِنْ اَنْتُمْ اِلَّا مُفْتَرُوْنَ

wa ilā ‘ādin akhāhum hūdā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), in antum illā muftarūn(a).

Гад халкына аларның кардәшләре Һудны җибәрдек. Ул әйтте: "Ий халкым! Аллаһка гыйбадәт кылыгыз, сезнең өчен Аннан башка илаһ юк. (Бу вакыт эчендә сез бары тик уйлап чыгарган нәрсәләр генә).

يٰقَوْمِ لَآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ اَجْرًا ۗاِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى الَّذِيْ فَطَرَنِيْ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

yā qaumi lā as'alukum ‘alaihi ajrā(n), in ajriya illā ‘alal-lażī faṭaranī, afalā ta‘qilūn(a).

Ий халкым! Мин сездән моның өчен хак сорамыйм. Минем әҗерем мине юк иткән Аллаһтан гына. Аңламыйсызмы?

وَيٰقَوْمِ اسْتَغْفِرُوْا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوْبُوْٓا اِلَيْهِ يُرْسِلِ السَّمَاۤءَ عَلَيْكُمْ مِّدْرَارًا وَّيَزِدْكُمْ قُوَّةً اِلٰى قُوَّتِكُمْ وَلَا تَتَوَلَّوْا مُجْرِمِيْنَ

wa yā qaumistagfirū rabbakum ṡumma tūbū ilaihi yursilis-samā'a ‘alaikum midrāraw wa yazidkum quwwatan ilā quwwatikum wa lā tatawallau mujrimīn(a).

Һәм (Һуд әйтте): "Ий халкым! Раббыгыздан гафу сорагыз, аннары Аңа тәүбә итегез, Ул бик каты яңгыр яудырыр, көчегезгә көч өстәр, гөнаһлы булмагыз!"

قَالُوْا يٰهُوْدُ مَاجِئْتَنَا بِبَيِّنَةٍ وَّمَا نَحْنُ بِتَارِكِيْٓ اٰلِهَتِنَا عَنْ قَوْلِكَ وَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِيْنَ

qālū yā hūdu mā ji'tanā bibayyinatiw wa mā naḥnu bitārikī ālihatinā ‘an qaulika wa mā naḥnu laka bimu'minīn(a).

Алар (Гад халкы) әйттеләр: "Ий Һуд! Син безгә ачык дәлил китермәдең, һәм без синең сүзләрең аркасында потларыбызны ташламаячакбыз һәм сиңа ышанмаячакбыз."

اِنْ نَّقُوْلُ اِلَّا اعْتَرٰىكَ بَعْضُ اٰلِهَتِنَا بِسُوْۤءٍ ۗقَالَ اِنِّيْٓ اُشْهِدُ اللّٰهَ وَاشْهَدُوْٓا اَنِّيْ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تُشْرِكُوْنَ

in naqūlu illa‘tarāka ba‘ḍu ālihatinā bisū'(in), qāla innī usyhidullāha wasyhadū annī barī'um mimmā tusyrikūn(a).

Без бары тик безнең кайбер потларыбыз сине җенләндергән дип кенә әйтәбез." Ул (Һуд) әйтте: "Дөреслектә, мин Аллаһка шаһитлек бирәм һәм шаһитлек бирәм ки, мин сезнең Аңа тиңдәш кылган нәрсәләрегездән пакьмен.

مِنْ دُوْنِهٖ فَكِيْدُوْنِيْ جَمِيْعًا ثُمَّ لَا تُنْظِرُوْنِ

min dūnihī fa kīdūnī jamī‘an ṡumma lā tunẓirūn(i).

башкалар белән, шуңа күрә миңа каршы барлык хәйләләрегезне эшләгез һәм башка кичектермәгез.

اِنِّيْ تَوَكَّلْتُ عَلَى اللّٰهِ رَبِّيْ وَرَبِّكُمْ ۗمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ اِلَّا هُوَ اٰخِذٌۢ بِنَاصِيَتِهَا ۗاِنَّ رَبِّيْ عَلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

innī tawakkaltu ‘alallāhi rabbī wa rabbikum, mā min dābbatin illā huwa ākhiżum bināṣiyatihā, inna rabbī ‘alā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Мин үземнең дә, сезнең дә Раббыгыз булган Аллаһка тәвәккәл иттем. Бернинди җан иясенең дә тереге юк, ләкин Ул аның маңгай чәчен тота (аның өстеннән хакимлек итә). Әлбәттә, Раббым туры юлда.

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ مَّآ اُرْسِلْتُ بِهٖٓ اِلَيْكُمْ ۗوَيَسْتَخْلِفُ رَبِّيْ قَوْمًا غَيْرَكُمْۗ وَلَا تَضُرُّوْنَهٗ شَيْـًٔا ۗاِنَّ رَبِّيْ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ حَفِيْظٌ

fa in tawallau faqad ablagtukum mā ursiltu bihī ilaikum, wa yastakhlifu rabbī qauman gairakum, wa lā taḍurrūnahū syai'ā(n), inna rabbī ‘alā kulli syai'in ḥafīẓ(un).

Әгәр сез баш тартсагыз, мин сезгә пәйгамбәр булу бурычымны ирештердем. Раббым сезне алыштырыр, сез Аңа бернинди дә зарар китерә алмассыз. Әлбәттә, Раббым һәрнәрсәне тәрбияләүче."

وَلَمَّا جَاۤءَ اَمْرُنَا نَجَّيْنَا هُوْدًا وَّالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ بِرَحْمَةٍ مِّنَّاۚ وَنَجَّيْنٰهُمْ مِّنْ عَذَابٍ غَلِيْظٍ

wa lammā jā'a amrunā najjainā hūdaw wal-lażīna āmanū ma‘ahū biraḥmatim minnā, wa najjaināhum min ‘ażābin galīẓ(in).

(6) Безнең гәзабыбыз килгәч, Без Һудны һәм аның белән бергә иман китергәннәрне үзебезнең рәхмәтебез белән коткардык һәм аларны (ахыретте) каты гәзабтан коткардык.

وَتِلْكَ عَادٌ ۖجَحَدُوْا بِاٰيٰتِ رَبِّهِمْ وَعَصَوْا رُسُلَهٗ وَاتَّبَعُوْٓا اَمْرَ كُلِّ جَبَّارٍ عَنِيْدٍ

wa tilka ‘ādun jaḥadū bi'āyāti rabbihim wa ‘aṣau rusulahū wattaba‘ū amra kulli jabbārin ‘anīd(in).

Әнә шул Гад халкының хикәясе, алар Аллаһының аятьләрен (көчен) инкяр иттеләр. Алар Аның рәсүлләренә буйсынмадылар һәм барлык үзсүзле һәм буйсынмас хакимнәрнең боерыкларын үтәделәр.

وَاُتْبِعُوْا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا لَعْنَةً وَّيَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ اَلَآ اِنَّ عَادًا كَفَرُوْا رَبَّهُمْ ۗ اَلَا بُعْدًا لِّعَادٍ قَوْمِ هُوْدٍ ࣖ

wa utbi‘ū fī hażihid-dun-yā la‘nataw wa yaumal-qiyāmah(ti), alā inna ‘ādan kafarū rabbahum, alā bu‘dal li‘ādin qaumi hūd(in).

Һәм алар артыннан бу дөньяда да, (шулай ук) Кыямәт көнендә дә һәрвакыт ләгънәт килә. Исегездә тотыгыз, Гад халкы үзләренең Аллаһларына ышанмадылар. Чыннан да, Гад халкы, Һуд халкы, һәлак булачак.

۞ وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًا ۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗ ۗهُوَ اَنْشَاَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيْهَا فَاسْتَغْفِرُوْهُ ثُمَّ تُوْبُوْٓا اِلَيْهِ ۗاِنَّ رَبِّيْ قَرِيْبٌ مُّجِيْبٌ

wa ilā ṡamūda akhāhum ṣālihā(n), qāla yā qaumi‘budullāḥa mā lakum min ilāhin gairuh(ū), huwa ansya'akum minal-arḍi wasta‘marakum fīhā fastagfirūhu ṡumma tūbū ilaih(i), inna rabbī qarībum mujīb(un).

Сәмудка кардәшләре Салихны җибәрдек. Ул әйтте: "Ий халкым! Аллаһка гыйбадәт кылыгыз, сезнең өчен Аңардан башка илаһ юк. Ул сезне җирдән яратты һәм сезгә байлык бирде, шуңа күрә Аңардан гафу сорагыз, аннары Аңа тәүбә итегез. Әлбәттә, Раббым бик якын һәм (булганнарының догаларын) кабул итүче."

قَالُوْا يٰصٰلِحُ قَدْ كُنْتَ فِيْنَا مَرْجُوًّا قَبْلَ هٰذَآ اَتَنْهٰىنَآ اَنْ نَّعْبُدَ مَا يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَا وَاِنَّنَا لَفِيْ شَكٍّ مِّمَّا تَدْعُوْنَآ اِلَيْهِ مُرِيْبٍ

qālū yā ṣāliḥu qad kunta fīnā marjuwwan qabla hāżā atanhānā an na‘buda mā ya‘budu ābā'unā wa innanā lafī syakkim mimmā tad‘ūnā ilaihi murīb(in).

Алар (Сәмуд) әйттеләр: "Ий Салих! Син безнең арабызда булганчы, син көтелгән кеше идең, ни өчен син безне ата-бабаларыбыз гыйбадәт кылган нәрсәгә гыйбадәт кылудан тыясың? Без, әлбәттә, син чакырган дин турында шиктәбез һәм борчылабыз".

قَالَ يٰقَوْمِ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كُنْتُ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّيْۗ وَاٰتٰىنِيْ مِنْهُ رَحْمَةً فَمَنْ يَّنْصُرُنِيْ مِنَ اللّٰهِ اِنْ عَصَيْتُهٗ ۗفَمَا تَزِيْدُوْنَنِيْ غَيْرَ تَخْسِيْرٍ

qāla yā qaumi ara'aitum in kuntu ‘alā bayyinatim mir rabbī, wa ātānī minhu raḥmatan famay yanṣurunī minallāhi in ‘aṣaituh(ū), famā tazīdūnanī gaira takhsīr(in).

Ул (Салих) әйтте: "Ий, халкым! Миңа аңлатыгыз, әгәр мин Раббымнан ачык дәлил булсам һәм Ул миңа Үзеннән рәхмәт (пәйгамбәрлек) бирсә, мин Аңа буйсынмасам, Аллаһтан (җәзадан) миңа кем ярдәм итәр? Әгәр сез минем зыянымны гына арттырырсыз."

وَيٰقَوْمِ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيْبٌ

wa yā qaumi hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun qarīb(un).

Ий халкым! Бу дөя Аллаһтан сезгә могҗиза буларак китерелгән, шуңа күрә аны Аллаһ җирендә ашатыгыз һәм сезне шунда ук һәлак итәчәк бернинди дә бәла-каза белән борчымагыз."

فَعَقَرُوْهَا فَقَالَ تَمَتَّعُوْا فِيْ دَارِكُمْ ثَلٰثَةَ اَيَّامٍ ۗذٰلِكَ وَعْدٌ غَيْرُ مَكْذُوْبٍ

fa ‘aqarūhā fa qāla tamatta‘ū fī dārikum ṡalāṡata ayyām(in), żālika wa‘dun gairu makżūb(in).

Шулай итеп, алар дөяне суйдылар, аннары ул (Салех) әйтте: "Барыгыз да өч көн өегездә шатланыгыз. Бу вәгъдә кире кагылмас".

فَلَمَّا جَاۤءَ اَمْرُنَا نَجَّيْنَا صٰلِحًا وَّالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ بِرَحْمَةٍ مِّنَّا وَمِنْ خِزْيِ يَوْمِىِٕذٍ ۗاِنَّ رَبَّكَ هُوَ الْقَوِيُّ الْعَزِيْزُ

falammā jā'a amrunā najjainā ṣāliḥaw wal-lażīna āmanū ma‘ahū biraḥmatim minnā wa min khizyi yaumi'iż(in), inna rabbaka huwal-qawiyyul-‘ażīz(u).

Әмеребез килгәч, Салихны һәм аның белән бергә иман китергәннәрне үз рәхмәтебез белән коткардык һәм шул көнне хурлыктан коткардык. Әлбәттә, синең Раббың – Ул – кодрәтле һәм кадир.

وَاَخَذَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوا الصَّيْحَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دِيَارِهِمْ جٰثِمِيْنَۙ

wa akhażal-lażīna ẓalamuṣ-ṣaiḥatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

Шуннан соң гаделсез кешеләргә көчле тавыш ишетелде, алар үз йортларында ятып үлделәр.

كَاَنْ لَّمْ يَغْنَوْا فِيْهَا ۗ اَلَآ اِنَّ ثَمُوْدَا۟ كَفَرُوْا رَبَّهُمْ ۗ اَلَا بُعْدًا لِّثَمُوْدَ ࣖ

ka allam yagnau fīhā, alā inna ṡamūda kafarū rabbahum, alā bu‘dal liṡamūd(a).

Гүя алар бу урында беркайчан да яшәмәгәннәр. Исегездә тотыгыз, Сәмуд халкы үзләренең Ходайларын инкяр иткән. Исегездә тотыгыз, Сәмуд халкы һәлак булачак.

وَلَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُنَآ اِبْرٰهِيْمَ بِالْبُشْرٰى قَالُوْا سَلٰمًا ۖقَالَ سَلٰمٌ فَمَا لَبِثَ اَنْ جَاۤءَ بِعِجْلٍ حَنِيْذٍ

wa laqad jā'at rusulunā ibrāhīma bil-busyrā qālū salāmā(n), qāla salāmun famā labiṡa an jā'a bi‘ijlin ḥanīż(in).

Безнең илчеләребез (фәрештәләр) Ибраһимгә шатлыклы хәбәр белән килделәр, алар: "Котлыйбыз", - диделәр. Ибраһим: "Котлыйбыз", - диде. Күп тә үтмәде, Ибраһим кыздырылган бозау итен алып килде.

فَلَمَّا رَآٰ اَيْدِيَهُمْ لَا تَصِلُ اِلَيْهِ نَكِرَهُمْ وَاَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيْفَةً ۗقَالُوْا لَا تَخَفْ اِنَّآ اُرْسِلْنَآ اِلٰى قَوْمِ لُوْطٍۗ

falammā ra'ā aidiyahum lā taṣilu ilaihi nakirahum wa aujasa minhum khīfah(tan), qālū lā takhaf innā ursilnā ilā qaumi lūṭ(in).

(Ибраһим) аларның куллары аңа тимәвен күргәч, шикләнде һәм алардан курыкты. Алар (фәрештәләр) әйттеләр: "Курыкмагыз, без Лут кавеменә җибәрелдек".

وَامْرَاَتُهٗ قَاۤىِٕمَةٌ فَضَحِكَتْ فَبَشَّرْنٰهَا بِاِسْحٰقَۙ وَمِنْ وَّرَاۤءِ اِسْحٰقَ يَعْقُوْبَ

wamra'atuhū qā'imatun fa ḍaḥikat fa basysyarnāhā bi'isḥāq(a), wa miw warā'i isḥāqa ya‘qūb(a).

Хатыны да торып басты һәм елмайды. Без аңа Исхак белән, Исхактан соң Ягъкуб белән сөенеч бирдек.

قَالَتْ يٰوَيْلَتٰىٓ ءَاَلِدُ وَاَنَا۠ عَجُوْزٌ وَّهٰذَا بَعْلِيْ شَيْخًا ۗاِنَّ هٰذَا لَشَيْءٌ عَجِيْبٌ

qālat yā wailatā a'alidu wa ana ‘ajūzuw wa hāżā ba‘lī syaikhā(n), inna hāżā lasyai'un ‘ajīb(un).

Хатыны әйтте: "Бу чыннан да могҗиза. Мин инде картлык чорында бала табармынмы, ә ирем бик карт булгач? Бу чыннан да могҗиза".

قَالُوْٓا اَتَعْجَبِيْنَ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ رَحْمَتُ اللّٰهِ وَبَرَكٰتُهٗ عَلَيْكُمْ اَهْلَ الْبَيْتِۗ اِنَّهٗ حَمِيْدٌ مَّجِيْدٌ

qālū ata‘jabīna min amrillāhi raḥmatullāhi wa barakātuh(ū), ‘alaikum ahlal-bait(i), innahū ḥamīdum majīd(un).

Алар (фәрештәләр) әйттеләр: "Ни өчен Аллаһның хөкеме турында гаҗәпләнәсез? (Бу) Аллаһның рәхмәте һәм бәрәкәте, сезгә, әй Бәйт әһеле, яудырылган! Чыннан да, Аллаһ мактауга лаек, рәхимле."

فَلَمَّا ذَهَبَ عَنْ اِبْرٰهِيْمَ الرَّوْعُ وَجَاۤءَتْهُ الْبُشْرٰى يُجَادِلُنَا فِيْ قَوْمِ لُوْطٍ

falammā żahaba ‘an ibrāhīmar rau‘u wa jā'athul busyrā yujādilunā fī qaumi lūṭ(in).

Ибраһимнән курку киткәч һәм аңа шатлыклы хәбәр килгәч, ул Бездән (фәрештәләрдән) Лут халкы турында сорады.

اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ لَحَلِيْمٌ اَوَّاهٌ مُّنِيْبٌ

inna ibrāhīma laḥalīmun awwāhum munīb(un).

Ибраһим г-м чыннан да мәрхәмәтле, йомшак күңелле иде һәм (Аллаһка) кайтырга ярата иде.

يٰٓاِبْرٰهِيْمُ اَعْرِضْ عَنْ هٰذَا ۚاِنَّهٗ قَدْ جَاۤءَ اَمْرُ رَبِّكَۚ وَاِنَّهُمْ اٰتِيْهِمْ عَذَابٌ غَيْرُ مَرْدُوْدٍ

yā ibrāhīmu a‘riḍ ‘an hāżā, innahū qad jā'a amru rabbik(a), wa innahum ātīhim ‘ażābun gairu mardūd(in).

Әй Ибраһим! Моны (сөйләшүне) ташла, чөнки Раббыңның әмере килде, һәм аларга кире кагылгысыз газап киләчәк.

وَلَمَّا جَاۤءَتْ رُسُلُنَا لُوْطًا سِيْۤءَ بِهِمْ وَضَاقَ بِهِمْ ذَرْعًا وَّقَالَ هٰذَا يَوْمٌ عَصِيْبٌ

wa lammā jā'at rusulunā lūṭan sī'a bihim wa ḍāqa bihim żar‘aw wa qāla hāżā yaumun ‘aṣīb(un).

Илчеләребез (фәрештәләр) Лут хозурына килгәч, ул шикләнде һәм күңеле кысылды, чөнки алар Лутның күңелен кысты. Лут: "Бу көн бик авыр көн", – диде.

وَجَاۤءَهٗ قَوْمُهٗ يُهْرَعُوْنَ اِلَيْهِۗ وَمِنْ قَبْلُ كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ السَّيِّاٰتِۗ قَالَ يٰقَوْمِ هٰٓؤُلَاۤءِ بَنَاتِيْ هُنَّ اَطْهَرُ لَكُمْ فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَلَا تُخْزُوْنِ فِيْ ضَيْفِيْۗ اَلَيْسَ مِنْكُمْ رَجُلٌ رَّشِيْدٌ

wa jā'ahū qaumuhū yuhra‘ūna ilaih(i), wa min qablu kānū ya‘malūnas-sayyi'āt(i), qāla yā qaumi hā'ulā'i banātī hunna aṭharu lakum fattaqullāha wa lā tukhzūni fī ḍaifī, alaisa minkum rajulur rasyīd(un).

Һәм аның халкы шунда ук аның янына килде. Һәм борынгы заманнардан бирле алар һәрвакыт явыз эшләр кылдылар. Лут әйтте: "Ий халкым! Болар минем (җир) кызларым, алар сезнең өчен изгерәк, шуңа күрә Аллаһтан куркыгыз һәм кунагым алдында минем (исемемне) хурламагыз. Арагызда акыллы кеше юкмы?"

قَالُوْا لَقَدْ عَلِمْتَ مَا لَنَا فِيْ بَنٰتِكَ مِنْ حَقٍّۚ وَاِنَّكَ لَتَعْلَمُ مَا نُرِيْدُ

qālū laqad ‘alimta mā lanā fī banātika min ḥaqq(in), wa innaka lata‘lamu mā nurīd(u).

Алар әйттеләр: "Син безнең синең кызларың белән бернинди дә теләк теләмәвебезне беләсең һәм безнең нәрсә теләгәнебезне дә беләсең".

قَالَ لَوْ اَنَّ لِيْ بِكُمْ قُوَّةً اَوْ اٰوِيْٓ اِلٰى رُكْنٍ شَدِيْدٍ

qāla lau anna lī bikum quwwatan au āwī ilā ruknin syadīd(in).

Ул (Лут) әйтте: "Әгәр минем (сине кире кагарга) көчем булса яки көчле гаиләгә сыеныр идем (әлбәттә, сыеныр идем)."

قَالُوْا يٰلُوْطُ اِنَّا رُسُلُ رَبِّكَ لَنْ يَّصِلُوْٓا اِلَيْكَ فَاَسْرِ بِاَهْلِكَ بِقِطْعٍ مِّنَ الَّيْلِ وَلَا يَلْتَفِتْ مِنْكُمْ اَحَدٌ اِلَّا امْرَاَتَكَۗ اِنَّهٗ مُصِيْبُهَا مَآ اَصَابَهُمْ ۗاِنَّ مَوْعِدَهُمُ الصُّبْحُ ۗ اَلَيْسَ الصُّبْحُ بِقَرِيْبٍ

qālū yā lūṭu innā rusulu rabbika lay yaṣilū ilaika fa asri bi'ahlika biqiṭ‘im minal-laili wa lā yaltafit minkum aḥadun illamra'atak(a), innahū muṣībuhā mā aṣābahum, inna mau‘idahumuṣ-ṣubḥ(u), alaisaṣ-ṣubḥu biqarīb(in).

Алар (фәрештәләр) әйттеләр: "Ий Лут! Без синең Раббыңның илчеләре, алар сиңа зыян китермәсләр. Төнлә бераз вакыт үткәч, гаиләң белән чыгып кит, һәм хатыныңнан башка беркем дә артына борылып карамасын. Ул хатынга да аларга килгән газап ирешер. Аларның газап вакыты таң ату белән булачак. Таң ату якын түгелме?"

فَلَمَّا جَاۤءَ اَمْرُنَا جَعَلْنَا عَالِيَهَا سَافِلَهَا وَاَمْطَرْنَا عَلَيْهَا حِجَارَةً مِّنْ سِجِّيْلٍ مَّنْضُوْدٍ

falammā jā'a amrunā ja‘alnā ‘āliyahā sāfilahā wa amṭarnā ‘alaihā ḥijāratam min sijjīlim manḍūd(in).

Шулай итеп, Безнең хөкемебез килгәч, Без Лут өммәтенең җирен астын өскә күтәрдек һәм аларга утлы җирдән ташлар яудырдык.

مُسَوَّمَةً عِنْدَ رَبِّكَۗ وَمَا هِيَ مِنَ الظّٰلِمِيْنَ بِبَعِيْدٍ ࣖ

musawwamatan ‘inda rabbik(a) wa mā hiya minaẓ-ẓālimīna biba‘īd(in).

Ул аять Раббыңнан бирелгән. Залимнәрдән газап ерак түгел.

۞ وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًا ۗقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗ ۗوَلَا تَنْقُصُوا الْمِكْيَالَ وَالْمِيْزَانَ اِنِّيْٓ اَرٰىكُمْ بِخَيْرٍ وَّاِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ مُّحِيْطٍ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), wa lā tanquṣul-mikyāla wal-mīzāna innī arākum bikhairiw wa innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumim muḥīṭ(in).

Мәдйән халкына кардәшләре Шөгаебне җибәрдек. Ул әйтте: "Ий халкым! Аллаһка гыйбадәт кылыгыз, сезнең өчен Аннан башка илаһ юк. Үлчәүләрне һәм микъдарларны киметмәгез. Мин сезне яхшы хәлдә күрәм. Һәм мин сезгә һәлакәт көнендә (Кыямәт көнендә) җәза килүеннән куркам."

وَيٰقَوْمِ اَوْفُوا الْمِكْيَالَ وَالْمِيْزَانَ بِالْقِسْطِ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

wa yā qaumi auful-mikyāla wal-mīzāna bil-qisṭi wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Ий халкым, үлчәүләрегезне һәм үлчәүләрегезне гаделлек белән үтәгез, кешеләргә хакларына зыян китермәгез һәм җир өстендә явызлык кылып явызлык кылмагыз!

بَقِيَّتُ اللّٰهِ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ ەۚ وَمَآ اَنَا۠ عَلَيْكُمْ بِحَفِيْظٍ

baqiyyatullāhi khairul lakum in kuntum mu'minīn(a), wa mā ana ‘alaikum biḥafīẓ(in).

Әгәр сез мөэмин булсагыз, Аллаһ тарафыннан калган (хәләл булган) нәрсә сезнең өчен хәерлерәк. Мин сезнең өчен сакчы түгел.

قَالُوْا يٰشُعَيْبُ اَصَلٰوتُكَ تَأْمُرُكَ اَنْ نَّتْرُكَ مَا يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَآ اَوْ اَنْ نَّفْعَلَ فِيْٓ اَمْوَالِنَا مَا نَشٰۤؤُا ۗاِنَّكَ لَاَنْتَ الْحَلِيْمُ الرَّشِيْدُ

qālū yā syu‘aibu aṣalātuka ta'muruka an natruka mā ya‘budu ābā'unā au an naf‘ala fī amwālinā mā nasyā'(u), innaka la'antal-ḥalīmur-rasyīd(u).

Алар әйттеләр: "Ий Шөгаеб! Ата-бабаларыбыз гыйбадәт кылган нәрсәләрне ташларга синең динең кушамы, яки безгә милкебезне теләгәнчә идарә итәргә тыямы? Чыннан да, син чыннан да бик мәрхәмәтле һәм акыллы кешесең".

قَالَ يٰقَوْمِ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كُنْتُ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّيْ وَرَزَقَنِيْ مِنْهُ رِزْقًا حَسَنًا وَّمَآ اُرِيْدُ اَنْ اُخَالِفَكُمْ اِلٰى مَآ اَنْهٰىكُمْ عَنْهُ ۗاِنْ اُرِيْدُ اِلَّا الْاِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُۗ وَمَا تَوْفِيْقِيْٓ اِلَّا بِاللّٰهِ ۗعَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَاِلَيْهِ اُنِيْبُ

qāla yā qaumi ara'aitum in kuntu ‘alā bayyinatim mir rabbī wa razaqanī minhu rizqan ḥasanaw wa mā urīdu an ukhālifakum ila mā anhākum ‘anh(u), in urīdu illal-iṣlāḥa mastaṭa‘t(u), wa mā taufīqī illā billāh(i), ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi unīb(u).

Ул (Шөгаиб) әйтте: "Ий, халкым! Миңа аңлатыгыз, әгәр Раббымнан ачык дәлилләрем булса һәм Ул миңа бәхет бирсә (Аның әмерләрен бозу миңа дөресме)? Мин сезне тыйган нәрсәдә бозарга теләмим. Мин бары тик көчем җиткәнче яхшыртырга гына телим. Мин туры юлга гына иярәм, Аллаһтан гына. Мин Аңа гына тәвәккәл кылам һәм Аңа гына кайтам.

وَيٰقَوْمِ لَا يَجْرِمَنَّكُمْ شِقَاقِيْٓ اَنْ يُّصِيْبَكُمْ مِّثْلُ مَآ اَصَابَ قَوْمَ نُوْحٍ اَوْ قَوْمَ هُوْدٍ اَوْ قَوْمَ صٰلِحٍ ۗوَمَا قَوْمُ لُوْطٍ مِّنْكُمْ بِبَعِيْدٍ

wa yā qaumi lā yajrimannakum syiqāqī ay yuṣībakum miṡlu mā aṣāba qauma nūḥin au qauma hūdin au qauma ṣāliḥ(in), wa mā qaumu lūṭim minkum biba‘īd(in).

Ий халкым, минем белән сезнең арагыздагы низаг сезне Нух халкына, Һуд халкына яки Салих халкына ирешкән кебек газапларга дучар итмәсен, чөнки Лут халкы сездән ерак түгел иде.

وَاسْتَغْفِرُوْا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوْبُوْٓا اِلَيْهِ ۗاِنَّ رَبِّيْ رَحِيْمٌ وَّدُوْدٌ

wastagfirū rabbakum ṡumma tūbū ilaih(i), inna rabbī raḥīmuw wadūd(un).

Раббыгыздан гафу сорагыз, аннары Аңа тәүбә итегез! Әлбәттә, Раббым бик шәфкатьле һәм рәхимле."

قَالُوْا يٰشُعَيْبُ مَا نَفْقَهُ كَثِيْرًا مِّمَّا تَقُوْلُ وَاِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْنَا ضَعِيْفًا ۗوَلَوْلَا رَهْطُكَ لَرَجَمْنٰكَ ۖوَمَآ اَنْتَ عَلَيْنَا بِعَزِيْزٍ

qālū yā syu‘aibu mā nafqahu kaṡīram mimmā taqūlu wa innā lanarāka fīnā ḍa‘īfā(n), wa lau lā rahṭuka larajamnāk(a), wa anta ‘alainā bi‘azīz(in).

Алар әйттеләр: "Әй, Сөәйб! Без синең әйткәннәреңне күп аңламыйбыз, ләкин чынлыкта сине арабызда иң зәгыйфь кеше итеп күрәбез. Әгәр синең гаиләң булмаса, без сине ташлар белән атар идек, гәрчә син безнең даирәдә йогынтылы кеше булмасаң да".

قَالَ يٰقَوْمِ اَرَهْطِيْٓ اَعَزُّ عَلَيْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ ۗوَاتَّخَذْتُمُوْهُ وَرَاۤءَكُمْ ظِهْرِيًّا ۗاِنَّ رَبِّيْ بِمَا تَعْمَلُوْنَ مُحِيْطٌ

qāla yā qaumi arahṭī a‘azzu ‘alaikum minallāh(i), wattakhażtumūhu warā'akum ẓihriyyā(n), inna rabbī bimā ta‘malūna muḥīṭ(un).

Ул (Шөайб) җавап бирде: "Ий, халкым! Сез Аны артта калдырсагыз да (игнор итсәгез дә), минем гаиләм сезнең өчен Аллаһтан да хөрмәтлерәкме? Белегез ки, Раббым сезнең кылган эшләрегезне белә."

وَيٰقَوْمِ اعْمَلُوْا عَلٰى مَكَانَتِكُمْ اِنِّيْ عَامِلٌ ۗسَوْفَ تَعْلَمُوْنَۙ مَنْ يَّأْتِيْهِ عَذَابٌ يُّخْزِيْهِ وَمَنْ هُوَ كَاذِبٌۗ وَارْتَقِبُوْٓا اِنِّيْ مَعَكُمْ رَقِيْبٌ

wa yā qaumi‘malū ‘alā makānatikum innī ‘āmil(un), saufa ta‘lamūn(a), may ya'tīhi ‘ażābuy yukhzīhi wa man huwa kāżib(un), wartaqibū innī ma‘akum raqīb(un).

Ий халкым! Үзегезнең көчегездән килгәнчә эшләгез, мин дә шулай эшлим. Соңрак кемгә хурлыклы җәза булачагын һәм кем ялган сөйләячәген белерсез. Көтегез! Мин дә сезнең белән бергә көтүчемен.

وَلَمَّا جَاۤءَ اَمْرُنَا نَجَّيْنَا شُعَيْبًا وَّالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ بِرَحْمَةٍ مِّنَّاۚ وَاَخَذَتِ الَّذِيْنَ ظَلَمُوا الصَّيْحَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دِيَارِهِمْ جٰثِمِيْنَۙ

wa lammā jā'a amrunā najjainā syu‘aibaw wal-lażīna amanū ma‘ahū biraḥmatim minnā, wa akhażatil-lażīna ẓalamuṣ-ṣaiḥatu fa aṣbaḥū fī diyārihim jāṡimīn(a).

Әмеребез килгәч, Шөгаебне һәм аның белән бергә иман китергәннәрне үзебезнең рәхмәтебез белән коткардык. Әмма залим булган кешеләр күк күкрәү белән һәлак булдылар һәм өйләрендә ятып үлделәр.

كَاَنْ لَّمْ يَغْنَوْا فِيْهَا ۗ اَلَا بُعْدًا لِّمَدْيَنَ كَمَا بَعِدَتْ ثَمُوْدُ ࣖ

ka allam yagnau fīhā, alā bu‘dal limadyana kamā ba‘idat ṡamūd(u).

әйтерсең алар ул урында беркайчан да яшәмәгәннәр. Исегездә тотыгыз, Мәдйән халкы Сәмуд халкы кебек һәлак булачак.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰيٰتِنَا وَسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍۙ

wa laqad arsalnā mūsā bi'āyātinā wa sulṭānim mubīn(in).

Әлбәттә, Без Мусаны ачык дәлилләребез һәм могҗизаларыбыз белән җибәрдек.

اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَاتَّبَعُوْٓا اَمْرَ فِرْعَوْنَ ۚوَمَآ اَمْرُ فِرْعَوْنَ بِرَشِيْدٍ

ilā fir‘auna wa mala'ihī fattaba‘ū amra fir‘aun(a), wa mā amru fir‘auna birasyīd(in).

Фиргавенгә һәм аның халкының җитәкчеләренә, ләкин алар Фиргавен әмерләрен үтәделәр, гәрчә Фиргавен әмерләре дөрес булмаса да.

يَقْدُمُ قَوْمَهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فَاَوْرَدَهُمُ النَّارَ ۗوَبِئْسَ الْوِرْدُ الْمَوْرُوْدُ

yaqdumu qaumahū yaumal-qiyāmati fa auradahumun-nār(a), wa bi'sal-wirdul-maurūd(u).

Ул (Фиргавен) Кыямәт көнендә үз халкының алдында йөрде, аннары аларны җәһәннәмгә алып керде. Җәһәннәм - иң начар керү урыны.

وَاُتْبِعُوْا فِيْ هٰذِهٖ لَعْنَةً وَّيَوْمَ الْقِيٰمَةِۗ بِئْسَ الرِّفْدُ الْمَرْفُوْدُ

wa utbi‘ū fī hāżihī la‘nataw wa yaumal-qiyāmah(ti), bi'sar-rifdul-marfūd(u).

Һәм алар артыннан монда (дөньяда) һәм (шулай ук) Кыямәт көнендә ләгънәт килә. (Ләгънәт) - бирелгән иң начар бүләк.

ذٰلِكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْقُرٰى نَقُصُّهٗ عَلَيْكَ مِنْهَا قَاۤىِٕمٌ وَّحَصِيْدٌ

Żālika min ambā'il-qurā naquṣṣuhū ‘alaika minhā qā'imuw wa ḥaṣīd(un).

Бу - (җимерелгән) шәһәрләрнең хәбәрләреннән, аларны сиңа сөйләгәнбез. Кайберләрендә әле дә эзләре бар, кайберләре җимерелгән.

وَمَا ظَلَمْنٰهُمْ وَلٰكِنْ ظَلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ فَمَآ اَغْنَتْ عَنْهُمْ اٰلِهَتُهُمُ الَّتِيْ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ لَّمَّا جَاۤءَ اَمْرُ رَبِّكَۗ وَمَا زَادُوْهُمْ غَيْرَ تَتْبِيْبٍ

wa mā ẓalamnāhum wa lākin ẓalamū anfusahum famā agnat ‘anhum ālihatuhumul-latī yad‘ūna min dūnillāhi min syai'il lammā jā'a amru rabbik(a), wa mā zādūhum gaira tatbīb(in).

Без аларга золым итмәдек, ләкин алар үзләренә үзләре золым иттеләр. Раббыңның гәзабы килгәч, Аллаһтан башка гыйбадәт кылган нәрсәләре аларга һич файда бирмәде, вә бу аларның һәлакәтен генә арттырды.

وَكَذٰلِكَ اَخْذُ رَبِّكَ اِذَآ اَخَذَ الْقُرٰى وَهِيَ ظَالِمَةٌ ۗاِنَّ اَخْذَهٗٓ اَلِيْمٌ شَدِيْدٌ

wa każālika akhżu rabbika iżā akhażal-qurā wa hiya ẓālimah(tun), inna akhżahū alīmun syadīd(un).

Һәм бу синең Раббыңның җәзасы, ул гаделсезлек кылган илләрне (кешеләрне) җәфалаганда. Чыннан да, Аның җәзасы бик авыр, бик авыр.

اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّمَنْ خَافَ عَذَابَ الْاٰخِرَةِ ۗذٰلِكَ يَوْمٌ مَّجْمُوْعٌۙ لَّهُ النَّاسُ وَذٰلِكَ يَوْمٌ مَّشْهُوْدٌ

inna fī żālika la'āyatal liman khāfa ‘ażābal-ākhirah(ti), żālika yaumum majmū‘(un), lahun-nāsu wa żālika yaumum masyhūd(un).

Чыннан да, бу эштә ахирәт җәзасыннан курыккан кешеләр өчен гыйбрәт бардыр. Бу көн барлык кешеләр җыелачак (хисап өчен) һәм (барлык мәхлуклар) шаһит булачак көндер.

وَمَا نُؤَخِّرُهٗٓ اِلَّا لِاَجَلٍ مَّعْدُوْدٍۗ

wa mā nu'akhkhiruhū illā li'ajalim ma‘dūd(in).

Һәм Без аны кичектермибез, фәкать билгеләнгән вакытка кадәр генә.

يَوْمَ يَأْتِ لَا تَكَلَّمُ نَفْسٌ اِلَّا بِاِذْنِهٖۚ فَمِنْهُمْ شَقِيٌّ وَّسَعِيْدٌ

yauma ya'ti lā takallamu nafsun illā bi'iżnih(ī), fa minhum syaqiyyuw wa sa‘īd(un).

Ул көн килгәч, Аның рөхсәте булмаганда беркем дә сөйләшә алмас, шуңа күрә аларның кайберләре бәхетсез, кайберләре бәхетле булыр.

فَاَمَّا الَّذِيْنَ شَقُوْا فَفِى النَّارِ لَهُمْ فِيْهَا زَفِيْرٌ وَّشَهِيْقٌۙ

fa ammal-lażīna syaqū fa fin-nāri lahum fīhā zafīruw wa syahīq(un).

Әмма бәхетсезләрнең урыннары җәһәннәмдер, алар анда сулыш алып чыгарлар һәм ыңгырашып чыгарлар.

خٰلِدِيْنَ فِيْهَا مَا دَامَتِ السَّمٰوٰتُ وَالْاَرْضُ اِلَّا مَا شَاۤءَ رَبُّكَۗ اِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِّمَا يُرِيْدُ

khālidīna fīhā mā dāmatis-samāwātu wal-arḍu illā mā syā'a rabbuk(a), inna rabbaka fa‘‘ālul limā yurīd(u).

Алар анда мәңге калырлар, күк һәм җир булганчы, Раббың теләсә генә. Әлбәттә, Раббың теләгәнен үтәүче.

۞ وَاَمَّا الَّذِيْنَ سُعِدُوْا فَفِى الْجَنَّةِ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا مَا دَامَتِ السَّمٰوٰتُ وَالْاَرْضُ اِلَّا مَا شَاۤءَ رَبُّكَۗ عَطَاۤءً غَيْرَ مَجْذُوْذٍ

wa ammal-lażīna su‘idū fa fil-jannati khālidīna fīhā mā dāmatis-samāwātu wal-arḍu illā mā syā'a rabbuk(a), ‘aṭā'an gaira majżūż(in).

Ә бәхетлеләрнең урыны җәннәттә, алар анда мәңге калырлар, күк һәм җир булган вакытта, Раббың теләсә, мәңге бетмәс бүләк буларак.

فَلَا تَكُ فِيْ مِرْيَةٍ مِّمَّا يَعْبُدُ هٰٓؤُلَاۤءِ ۗمَا يَعْبُدُوْنَ اِلَّا كَمَا يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُهُمْ مِّنْ قَبْلُ ۗوَاِنَّا لَمُوَفُّوْهُمْ نَصِيْبَهُمْ غَيْرَ مَنْقُوْصٍ ࣖ

falā taku fī miryatim mimmā ya‘budu hā'ulā'(i), mā ya‘budūna illā kamā ya‘budu ābā'uhum min qabl(u), wa innā lamuwaffūhum naṣībahum gaira manqūṣ(in).

(Ий Мөхәммәд, алар гыйбадәт кылган нәрсәләр турында шикләнмә, әлбәттә, алар ата-бабалары гыйбадәт кылган кебек гыйбадәт кылалар. Без, әлбәттә, алардан үч алуыбызны тулысынча тәмамларбыз, аны берни дә киметмәсбез.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ فَاخْتُلِفَ فِيْهِ ۗوَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ ۗوَاِنَّهُمْ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ مُرِيْبٍ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba fakhtulifa fīh(i), wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika laquḍiya bainahum, wa innahum lafī syakkim minhu murīb(in).

Әлбәттә, Без Мусага китап (Тәүрат) бирдек, һәм ул аның турында бәхәсләште. Әгәр Раббыңнан алдан вәгъдә ителмәгән булса, алар арасында җәза үтәлгән булыр иде. Чыннан да, алар (Мәккә кяферләре) аның (Коръәннең) турында шиктә һәм шикләнәләр.

وَاِنَّ كُلًّا لَّمَّا لَيُوَفِّيَنَّهُمْ رَبُّكَ اَعْمَالَهُمْ ۗاِنَّهٗ بِمَا يَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ

wa inna kullan lammā layuwaffiyannahum rabbuka a‘mālahum, innahū bimā ya‘malūna khabīr(un).

Әлбәттә, Раббың аларның һәрберсенә кылган гамәлләре өчен тулысынча җәза бирер, әлбәттә, Ул аларның кылган эшләрен белүче.

فَاسْتَقِمْ كَمَآ اُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطْغَوْاۗ اِنَّهٗ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

fastaqim kamā umirta wa man tāba ma‘aka wa lā taṭgau, innahū bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Ий Мөхәммәд, сиңа һәм синең белән бергә тәүбә итүчеләргә боерылганча туры юлда бул һәм чиктән чыкма, чөнки Ул сезнең ни эшләгәнегезне күрүче.

وَلَا تَرْكَنُوْٓا اِلَى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُۙ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ اَوْلِيَاۤءَ ثُمَّ لَا تُنْصَرُوْنَ

wa lā tarkanū ilal-lażīna ẓalamū fa tamassakumun-nār(u), wa mā lakum min dūnillāhi min auliyā'a ṡumma lā tunṣarūn(a).

Аллаһтан башка ярдәм бирүчегез юк, шуңа күрә сезгә ярдәм ителмәс, җәһәннәм уты тидерерлек залим кешеләргә иярмәгез.

وَاَقِمِ الصَّلٰوةَ طَرَفَيِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِّنَ الَّيْلِ ۗاِنَّ الْحَسَنٰتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّاٰتِۗ ذٰلِكَ ذِكْرٰى لِلذّٰكِرِيْنَ

wa aqimiṣ-ṣalāta ṭarafayin-nahāri wa zulafam minal-lail(i), innal-ḥasanāti yużhibnas-sayyi'āt(i), żālika żikrā liż-żākirīn(a).

Көннең ике тарафында (иртә белән һәм кич белән) һәм төннең бер өлешендә намаз укы! Яхшы гамәлләр хаталарны юар. Бу (Аллаһны) һәрвакыт искә алучылар өчен кисәтү.

وَاصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

waṣbir fa innallāha lā yaḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

Сабыр бул, чөнки Аллаһ изгелек кылучыларның әҗерен юкка чыгармый.

فَلَوْلَا كَانَ مِنَ الْقُرُوْنِ مِنْ قَبْلِكُمْ اُولُوْا بَقِيَّةٍ يَّنْهَوْنَ عَنِ الْفَسَادِ فِى الْاَرْضِ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّنْ اَنْجَيْنَا مِنْهُمْ ۚوَاتَّبَعَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مَآ اُتْرِفُوْا فِيْهِ وَكَانُوْا مُجْرِمِيْنَ

fa lau lā kāna minal-qurūni min qablikum ulū baqiyyatiy yanhauna ‘anil-fasādi fil-arḍi illā qalīlam mimman anjainā minhum, wattaba‘al-lażīna ẓalamū mā utrifū fīhi wa kānū mujrimīn(a).

Ни өчен сездән алдагы кешеләр арасында җир йөзендә бозыклык кылудан тыючы фазыйләткә ия кеше юк иде, Без коткарган кешеләр арасыннан азлары гына коткардылар. Әмма залим кешеләр ләззәт һәм байлык турында гына кайгырталар, һәм алар гөнаһлылар.

وَمَا كَانَ رَبُّكَ لِيُهْلِكَ الْقُرٰى بِظُلْمٍ وَّاَهْلُهَا مُصْلِحُوْنَ

wa mā kāna rabbuka liyuhlikal-qurā biẓulmiw wa ahluhā muṣliḥūn(a).

Һәм Раббың, ул шәһәрләрнең халкы изге гамәлләр кылучы булганга күрә, аларны хаксыз рәвештә һәлак итмәс.

وَلَوْ شَاۤءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ اُمَّةً وَّاحِدَةً وَّلَا يَزَالُوْنَ مُخْتَلِفِيْنَۙ

wa lau syā'a rabbuka laja‘alan-nāsa ummataw wāḥidataw wa lā yazālūna mukhtalifīn(a).

Әгәр Раббың теләсә иде, кешеләрне бер диндә кылыр иде. Ләкин алар һәрвакыт төрлечә фикер йөртәләр,

اِلَّا مَنْ رَّحِمَ رَبُّكَ ۗوَلِذٰلِكَ خَلَقَهُمْ ۗوَتَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَاَمْلَـَٔنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ اَجْمَعِيْنَ

illā mar raḥima rabbuk(a), wa liżālika khalaqahum, wa tammat kalimatu rabbika la'amla'anna jahannama minal-jinnati wan-nāsi ajma‘īn(a).

Раббыгыз рәхмәт иткән кешеләрдән башка. Аллаһ аларны шуңа күрә яратты. Раббыңның хөкеме (карары) үзгәрмәде: "Мин җәһәннәмне барлык җеннәр һәм кешеләр белән тутырачакмын".

وَكُلًّا نَّقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الرُّسُلِ مَا نُثَبِّتُ بِهٖ فُؤَادَكَ وَجَاۤءَكَ فِيْ هٰذِهِ الْحَقُّ وَمَوْعِظَةٌ وَّذِكْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ

wa kullan naquṣṣu ‘alaika min ambā'ir-rusuli mā nuṡabbitu bihī fu'ādaka wa jā'aka fī hāżihil-ḥaqqu wa mau‘iẓatuw wa żikrā lil-mu'minīn(a).

Һәм пәйгамбәрләрнең барлык хәбәрләрен сиңа сөйлибез, ул хәбәрләр белән күңелеңне ныгыту өчен, һәм анда сиңа хаклык, мөэминнәр өчен үгет-нәсыйхәт һәм куркыту бирелгән.

وَقُلْ لِّلَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ اعْمَلُوْا عَلٰى مَكَانَتِكُمْۗ اِنَّا عٰمِلُوْنَۙ

wa qul lil-lażīna lā yu'minūna‘malū ‘alā makānatikum, innā ‘āmilūn(a).

Һәм (Мөхәммәд пәйгамбәр) ышанмаган кешеләргә әйт: "Үзегез теләгәнчә эш итегез, без дә шулай эшләрбез,

وَانْتَظِرُوْاۚ اِنَّا مُنْتَظِرُوْنَ

wantaẓirū innā muntaẓirūn(a).

һәм көтегез, без дә көтүчеләрдәнбез."

وَلِلّٰهِ غَيْبُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاِلَيْهِ يُرْجَعُ الْاَمْرُ كُلُّهٗ فَاعْبُدْهُ وَتَوَكَّلْ عَلَيْهِۗ وَمَا رَبُّكَ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ ࣖ

wa lillāhi gaibus-samāwāti wal-arḍi wa ilaihi yurja‘ul-amru kulluhū fa‘budhu wa tawakkal ‘alaih(i), wa mā rabbuka bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Күкләрнең һәм җирнең серләре Аллаһка гына хас, һәм барлык эшләр дә Аңа кайтарыла. Аңа гыйбадәт кылыгыз һәм Аңа тәвәккәл кылыгыз! Раббың сезнең кылган эшегездән гафил түгел.