Q.S Әл-Хәшр (اَلْحَشْر) - 24 Шигырьләр саны

سَبَّحَ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۚ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

sabbaḥa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Күктәге вә күкләрдәге һәр нәрсә Аллаһны мактап тәсбихләр әйтә. Ул – Аллаһ һәр эштә җиңүче вә хикмәт иясе.

هُوَ الَّذِيْٓ اَخْرَجَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ مِنْ دِيَارِهِمْ لِاَوَّلِ الْحَشْرِۗ مَا ظَنَنْتُمْ اَنْ يَّخْرُجُوْا وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ مَّانِعَتُهُمْ حُصُوْنُهُمْ مِّنَ اللّٰهِ فَاَتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوْا وَقَذَفَ فِيْ قُلُوْبِهِمُ الرُّعْبَ يُخْرِبُوْنَ بُيُوْتَهُمْ بِاَيْدِيْهِمْ وَاَيْدِى الْمُؤْمِنِيْنَۙ فَاعْتَبِرُوْا يٰٓاُولِى الْاَبْصَارِ

huwal-lażī akhrajal-lażīna kafarū min ahlil-kitābi min diyārihim li'awwalil-ḥasyr(i), mā ẓanantum ay yakhrujū wa ẓannū annahum māni‘atuhum ḥuṣūnuhum minallāhi fa atāhumullāhu min ḥaiṡu lam yaḥtasibū wa qażafa fī qulūbihimur-ru‘ba yukhribūna buyūtahum bi'aidīhim wa aidil-mu'minīn(a), fa‘tabirū yā ulil-abṣār(i).

Ул – Аллаһ, китап әһеле булган кәферләрне беренче тапкыр чыгарылганда йортларыннан чыгарды. Сез аларның чыгарырлар дип уйламаган идегез, ләкин алар үзләренең кальгаләре аларны Аллаһтан саклый дип уйлаганнар иде. Аллаһ аларны көтмәгән җирдән өсләренә алды. Аллаһ аларның күңелләренә курку салды, алар үз куллары һәм мөэминнәрнең куллары белән йортларын җимерделәр. Моны гыйбарәт итеп алыгыз, ий гакыл ияләре!

وَلَوْلَآ اَنْ كَتَبَ اللّٰهُ عَلَيْهِمُ الْجَلَاۤءَ لَعَذَّبَهُمْ فِى الدُّنْيَاۗ وَلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابُ النَّارِ

wa lau lā an kataballāhu ‘alaihimul-jalā'a la‘ażżabahum fid-dun-yā, wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun-nār(i).

Әгәр Аллаһ аларны йортларыннан чыгару турында хөкем итмәсә иде, Аллаһ аларны дөньяда җәзалар иде, һәм алар җәһәннәм газабын татырлар.

ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ شَاۤقُّوا اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۖوَمَنْ يُّشَاۤقِّ اللّٰهَ فَاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

Żālika bi'annahum syāqqullāha wa rasūlah(ū), wa may yusyāqqillāha fa'innallāha syadīdul-‘iqāb(i).

Бу аларның Аллаһка һәм Аның рәсүленә каршы торулары өчендер. Кем Аллаһка каршы чыкса, Аллаһ, әлбәттә, каты җәза бирүче.

مَا قَطَعْتُمْ مِّنْ لِّيْنَةٍ اَوْ تَرَكْتُمُوْهَا قَاۤىِٕمَةً عَلٰٓى اُصُوْلِهَا فَبِاِذْنِ اللّٰهِ وَلِيُخْزِيَ الْفٰسِقِيْنَ

mā qaṭa‘tum mil līnatin au taraktumūhā qā'imatan ‘alā uṣūlihā fa bi'iżnillāhi wa liyukhziyal-fāsiqīn(a).

(Кәферләрнең) хөрмә агачларыннан кискән нәрсәгез яки йөземнәрендә калдырган нәрсәгез Аллаһ рөхсәте белән, һәм Ул явызларны хур итәргә тели.

وَمَآ اَفَاۤءَ اللّٰهُ عَلٰى رَسُوْلِهٖ مِنْهُمْ فَمَآ اَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَّلَا رِكَابٍ وَّلٰكِنَّ اللّٰهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهٗ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wa mā afā'allāhu ‘alā rasūlihī minhum famā aujaftum ‘alaihi min khailiw wa lā rikābiw wa lākinnallāha yusalliṭu rusulahū ‘alā may yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Аллаһ үз рәсүленә биргән файгъ ганимәтләреннән сезгә ат та, дөя дә кирәк түгел, ләкин Аллаһ үз рәсүлләренә теләгән кешеләр өстеннән хакимлек бирде. Аллаһ һәрнәрсәгә кодрәтле.

مَآ اَفَاۤءَ اللّٰهُ عَلٰى رَسُوْلِهٖ مِنْ اَهْلِ الْقُرٰى فَلِلّٰهِ وَلِلرَّسُوْلِ وَلِذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَابْنِ السَّبِيْلِۙ كَيْ لَا يَكُوْنَ دُوْلَةً ۢ بَيْنَ الْاَغْنِيَاۤءِ مِنْكُمْۗ وَمَآ اٰتٰىكُمُ الرَّسُوْلُ فَخُذُوْهُ وَمَا نَهٰىكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوْاۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِۘ

mā afā'allāhu ‘alā rasūlihī min ahlil-qurā fa lillāhi wa lir-rasūli wa liżil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wabnis-sabīl(i), kailā yakūna dūlatam bainal-agniyā'i minkum, wa mā ātākumur-rasūlu fa khużūhu wa mā nahākum ‘anhu fantahū, wattaqullāh(a), innallāha syadīdul-‘iqāb(i).

Аллаһ Тәгаләнең үз рәсүленә (ул төрле ил кешеләреннән килгән) биргән малларның таланганнары Аллаһка, рәсүлгә, туганнарга (рәсүлгә), ятимнәргә, фәкыйрьләргә һәм сәфәрдәге кешеләргә бирелде, хәзинә сезнең арагыздагы байлар арасында гына әйләнмәсен өчен. Пәйгамбәр сезгә нәрсә бирсә, шуны алыгыз. Нәрсәдән тыйса, шуны ташлагыз. Аллаһтан куркыгыз. Әлбәттә, Аллаһ бик каты җәза бирүче.

لِلْفُقَرَاۤءِ الْمُهٰجِرِيْنَ الَّذِيْنَ اُخْرِجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ وَاَمْوَالِهِمْ يَبْتَغُوْنَ فَضْلًا مِّنَ اللّٰهِ وَرِضْوَانًا وَّيَنْصُرُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الصّٰدِقُوْنَۚ

lil-fuqarā'il-muhājirīnal-lażīna ukhrijū min diyārihim wa amwālihim yabtagūna faḍlam minallāhi wa riḍwānaw wa yanṣurūnallāha wa rasūlah(ū), ulā'ika humuṣ-ṣādiqūn(a).

(Бу табыш шулай ук) Аллаһтан рәхмәт һәм Аның ризалыгын алу өчен, Аллаһка һәм Аның рәсүленә ярдәм итү өчен, туган шәһәрләреннән куылып чыгарылган һәм малларын ташлап киткән фәкыйрьләргә. Алар – чын кешеләр.

وَالَّذِيْنَ تَبَوَّءُو الدَّارَ وَالْاِيْمَانَ مِنْ قَبْلِهِمْ يُحِبُّوْنَ مَنْ هَاجَرَ اِلَيْهِمْ وَلَا يَجِدُوْنَ فِيْ صُدُوْرِهِمْ حَاجَةً مِّمَّآ اُوْتُوْا وَيُؤْثِرُوْنَ عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ ۗوَمَنْ يُّوْقَ شُحَّ نَفْسِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَۚ

wal-lażīna tabawwa'ud-dāra wal-īmāna min qablihim yuḥibbūna man hājara ilaihim wa lā yajidūna fī ṣudūrihim ḥājatam mimmā ūtū wa yu'ṡirūna ‘alā anfusihim wa lau kāna bihim khaṣāṣah(tun), wa may yūqa syuḥḥa nafsihī fa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

Мәдинә шәһәрендә яшәгән һәм алардан (мөһаҗирләрдән) элек иман китергән кешеләр (әнсарлар) үз өйләренә күчеп килгәннәрне яраттылар. Аларга бирелгән нәрсәгә карата күңелләрендә теләк сакламадылар һәм, үзләре дә мохтаҗ булсалар да, (мөһаҗирләрне) үзләреннән өстен күрделәр. Әгәр кем үзен саранлыктан сакласа, алар бәхетле кешеләр.

وَالَّذِيْنَ جَاۤءُوْ مِنْۢ بَعْدِهِمْ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلِاِخْوَانِنَا الَّذِيْنَ سَبَقُوْنَا بِالْاِيْمَانِ وَلَا تَجْعَلْ فِيْ قُلُوْبِنَا غِلًّا لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا رَبَّنَآ اِنَّكَ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wal-lażīna jā'ū mim ba‘dihim yaqūlūna rabbanagfir lanā wa li'ikhwāninal-lażīna sabaqūnā bil-īmāni wa lā taj‘al fī qulūbinā gillal lil-lażīna āmanū rabbanā innaka ra'ūfur raḥīm(un).

Алардан соң килгәннәр (мөһаҗирләр һәм әнсарлар): "Ий Раббыбыз, безне һәм бездән элек иман китергән кардәшләребезне гафу ит, һәм безнең күңелләребездә мөэминнәргә карата ачуны урнаштырма. Әй Раббыбыз, чыннан да Син – иң мәрхәмәтле һәм иң рәхимлесең", – дип дога кылдылар.

۞ اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ نَافَقُوْا يَقُوْلُوْنَ لِاِخْوَانِهِمُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ لَىِٕنْ اُخْرِجْتُمْ لَنَخْرُجَنَّ مَعَكُمْ وَلَا نُطِيْعُ فِيْكُمْ اَحَدًا اَبَدًاۙ وَّاِنْ قُوْتِلْتُمْ لَنَنْصُرَنَّكُمْۗ وَاللّٰهُ يَشْهَدُ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ

alam tara ilal-lażīna nāfaqū yaqūlūna li'ikhwānihimul-lażīna kafarū min ahlil-kitābi la'in ukhrijtum lanakhrujanna ma‘akum wa lā nuṭī‘u fīkum aḥadan abadā(n), wa in qūtiltum lananṣurannakum, wallāhu yasyhadu innahum lakāżibūn(a).

Китап әһеленнән булган кәфер кардәшләренә: "Әгәр сез мәхшәрдән чыгарылсагыз, без дә сезнең белән чыгачакбыз, һәм сезнең өчен беркайчан да беркемгә дә буйсынмаячакбыз, әгәр сезгә каршы сугышылсагыз, без сезгә ярдәм итәрбез", - дип әйткән монафыйкларны күрмәдеңме? Аллаһ аларның ялганчылар булуына шаһитлек бирә.

لَىِٕنْ اُخْرِجُوْا لَا يَخْرُجُوْنَ مَعَهُمْۚ وَلَىِٕنْ قُوْتِلُوْا لَا يَنْصُرُوْنَهُمْۚ وَلَىِٕنْ نَّصَرُوْهُمْ لَيُوَلُّنَّ الْاَدْبَارَۙ ثُمَّ لَا يُنْصَرُوْنَ

la'in ukhrijū lā yakhrujūna ma‘ahum, wa la'in qūtilū lā yanṣurūnahum, wa la'in naṣarūhum layuwallunnal-adbār(a), ṡumma lā yunṣarūn(a).

Әгәр алар куып чыгарылсалар, монафыйклар алар белән бергә чыкмаслар, әгәр алар белән сугышылсалар, алар аңа ярдәм итмәсләр, хәтта ярдәм итсәләр дә, алар, әлбәттә, борылып артларына качарлар, аннары ярдәм күрмәсләр.

لَاَنْتُمْ اَشَدُّ رَهْبَةً فِيْ صُدُوْرِهِمْ مِّنَ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ

la'antum asyaddu rahbatan fī ṣudūrihim minallāh(i), żālika bi'annahum qaumul lā yafqahūn(a).

Әлбәттә, аларның күңелләрендә Аллаһтан күбрәк сездән курку бар, чөнки алар – гакылны аңламый торган кешеләр.

لَا يُقَاتِلُوْنَكُمْ جَمِيْعًا اِلَّا فِيْ قُرًى مُّحَصَّنَةٍ اَوْ مِنْ وَّرَاۤءِ جُدُرٍۗ بَأْسُهُمْ بَيْنَهُمْ شَدِيْدٌ ۗ تَحْسَبُهُمْ جَمِيْعًا وَّقُلُوْبُهُمْ شَتّٰىۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْقِلُوْنَۚ

lā tuqātilūnakum jamī‘an illā fī quram muḥaṣṣanatin au miw warā'i judur(in), ba'suhum bainahum syadīd(un), taḥsabuhum jamī‘aw wa qulūbuhum syattā, żālika bi'annahum qaumul lā ya‘qilūn(a).

Алар барысы да бергәләп сезнең белән сугышмаслар, ләкин ныгытылган шәһәрләрдә яки диварлар артында гына сугышырлар. Аларның дошманлыгы көчле. Син аларны берләшкән дип уйлыйсың, ләкин аларның күңелләре таркау. Бу аларның аңламаган кешеләр булулары сәбәпледер.

كَمَثَلِ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَرِيْبًا ذَاقُوْا وَبَالَ اَمْرِهِمْۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌۚ

kamaṡalil-lażīna min qablihim qarīban żāqū wabāla amrihim, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

(Бу яһүдләр) үзләреннән алдарак яшәгән яһүдләр кебек үк, алар үзләренең гөнаһлары сәбәпле яман нәтиҗәләргә ирештеләр. Аларга рәнҗеткүче гәзаб булачак.

كَمَثَلِ الشَّيْطٰنِ اِذْ قَالَ لِلْاِنْسَانِ اكْفُرْۚ فَلَمَّا كَفَرَ قَالَ اِنِّيْ بَرِيْۤءٌ مِّنْكَ اِنِّيْٓ اَخَافُ اللّٰهَ رَبَّ الْعٰلَمِيْنَ

kamaṡalisy-syaiṭāni iż qāla lil-insānikfur, falammā kafara qāla innī barī'um minka innī akhāfullāha rabbal-‘ālamīn(a).

(Монафикъларның ышанулары) шайтанның кешеләргә: "Сез имансыз!" - дип әйтүе кебек, аннары ул кеше кәфер булгач: "Мин сездән китәм, чөнки мин бөтен галәмнәрнең Раббысы Аллаһтан куркам", - диде.

فَكَانَ عَاقِبَتَهُمَآ اَنَّهُمَا فِى النَّارِ خٰلِدَيْنِ فِيْهَاۗ وَذٰلِكَ جَزٰۤؤُا الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

fa kāna ‘āqibatahumā annahumā fin-nāri khālidaini fīhā, wa żālika jazā'uẓ-ẓālimīn(a).

Шулай итеп, икесенең дә ахыры - мәңгегә җәһәннәмгә керерләр. Залимнәрнең җәзасы шулдыр.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ لِغَدٍۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌ ۢبِمَا تَعْمَلُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha waltanẓur nafsum mā qaddamat ligad(in), wattaqullāh(a), innallāha khabīrum bimā ta‘malūn(a).

Ий мөэминнәр! Аллаһтан куркыгыз һәм һәркем иртәгә (ахирәт) өчен нәрсә эшләгәненә игътибар итсен, һәм Аллаһтан куркыгыз! Әлбәттә, Аллаһ сезнең кылган эшләрегезне бик яхшы белә.

وَلَا تَكُوْنُوْا كَالَّذِيْنَ نَسُوا اللّٰهَ فَاَنْسٰىهُمْ اَنْفُسَهُمْۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

wa lā takūnū kal-lażīna nasullāha fa'ansāhum anfusahum, ulā'ika humul-fāsiqūn(a).

Аллаһны оныткан кешеләр кебек булмагыз, Аллаһ аларга үзләрен оныттырды. Алар фасыйклардыр.

لَا يَسْتَوِيْٓ اَصْحٰبُ النَّارِ وَاَصْحٰبُ الْجَنَّةِۗ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ هُمُ الْفَاۤىِٕزُوْنَ

lā yastawī aṣḥābun-nāri wa aṣḥābul-jannah(ti), aṣḥābul-jannati humul-fā'izūn(a).

Җәһәннәм әһеле җәннәт әһеле белән бертигез түгел; җәннәт әһеле җиңүгә ирешүчеләр.

لَوْ اَنْزَلْنَا هٰذَا الْقُرْاٰنَ عَلٰى جَبَلٍ لَّرَاَيْتَهٗ خَاشِعًا مُّتَصَدِّعًا مِّنْ خَشْيَةِ اللّٰهِ ۗوَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

lau anzalnā hāżal-qur'āna ‘alā jabalil lara'aitahū khāsyi‘am mutaṣaddi‘am min khasy-yatillāh(i), wa tilkal-amṡālu naḍribuhā lin-nāsi la‘allahum yatafakkarūn(a).

Әгәр Без бу Коръәнне тауга төшерсәк, ул тауны Аллаһ куркувыннан иелгән һәм ярылган хәлдә күрер идең. Бу мисалларны кешеләр өчен китердек, шаять алар фикерләп фикерләсеннәр өчен.

هُوَ اللّٰهُ الَّذِيْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِۚ هُوَ الرَّحْمٰنُ الرَّحِيْمُ

huwallāhul-lażī lā ilāha illā huw(a), ‘ālimul-gaibi wasy-syahādah(ti), huwar-raḥmānur-raḥīm(u).

Ул – Аллаһ, һәм Аннан башка илаһ юк. Күренмәгәнне дә, чынны да белүче, Ул – иң рәхимле һәм мәрхәмәтле.

هُوَ اللّٰهُ الَّذِيْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۚ اَلْمَلِكُ الْقُدُّوْسُ السَّلٰمُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيْزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُۗ سُبْحٰنَ اللّٰهِ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

huwallāhul-lażī lā ilāha illā huw(a), al-malikul-quddūsus-salāmul-mu'minul-muhaiminul-‘azīzul-jabbārul-mutakabbir(u), subḥānallāhi ‘ammā yusyrikūn(a).

Ул – Аллаһ, һәм Аннан башка илаһ юк. Махараджа, Иң Изге, Иң Чәчәк атучы, Иминлекне саклаучы, Иминлекне саклаучы, Иң Көчле, Кодрәт Иясе, Барлык Данга Ия булган Аллаһ, алар бер-берсенә тиңләгән нәрсәләрдән пакь.

هُوَ اللّٰهُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ لَهُ الْاَسْمَاۤءُ الْحُسْنٰىۗ يُسَبِّحُ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ࣖ

huwallāhul-khāliqul-bāri'ul-muṣawwiru lahul-asmā'ul-ḥusnā, yusabbiḥu lahū mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Ул – Аллаһ, Барлыкка Китерүче, Барлыкка Китерүче, Рәсемнәр Бирүче, Аның матур исемнәре бар. Күкләрдә һәм җирдә булган һәрнәрсә Аны мактый. Һәм Ул – Иң Кодрәт Иясе, Иң Хикәя Иясе.