Q.S Ән-Нәхл (اَلنَّحْل) - 128 Шигырьләр саны

اَتٰىٓ اَمْرُ اللّٰهِ فَلَا تَسْتَعْجِلُوْهُ ۗسُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

atā amrullāhi falā tasta‘jilūh(u), subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).

Аллаһның хөкеме, әлбәттә, киләчәк, аны ашыктырмагыз. Аллаһ пакь һәм алар шәрик иткән нәрсәдән бөек.

يُنَزِّلُ الْمَلٰۤىِٕكَةَ بِالرُّوْحِ مِنْ اَمْرِهٖ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖٓ اَنْ اَنْذِرُوْٓا اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاتَّقُوْنِ

yunazzilul-malā'ikata bir-rūḥi min amrihī ‘alā may yasyā'u min ‘ibādihī an anżirū annahū lā ilāha illā ana fattaqūn(i).

Ул фәрештәләрне Үзенең боерыклары белән теләгән бәндәләренә вәхийләр китереп җибәрде, атап әйткәндә: "(Колларыма) искә төшерегез, Миннән башка илаһ юк, шуңа күрә Миннән куркыгыз", - диде.

خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ بِالْحَقِّۗ تَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

khalaqas-samāwāti wal-arḍa bil-ḥaqq(i), ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).

Ул күкләрне һәм җирне хаклык белән төзеде, Аллаһ аларның тиңдәше булган нәрсәләрдән пакь.

خَلَقَ الْاِنْسَانَ مِنْ نُّطْفَةٍ فَاِذَا هُوَ خَصِيْمٌ مُّبِيْنٌ

khalaqal-insāna min nuṭfatin fa iżā huwa khaṣīmum mubīn(un).

Ул кешене орлыктан яратты, аны чын мәгънәсендә ялганчыга әйләндерде.

وَالْاَنْعَامَ خَلَقَهَا لَكُمْ فِيْهَا دِفْءٌ وَّمَنَافِعُ وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ

wal-an‘āma khalaqahā lakum fīhā dif'uw wa manāfi‘u wa minhā ta'kulūn(a).

Һәм Ул хайваннарны халык кылды, аларда сезгә җылылык (йон) һәм күп файдалар бар, вә алардан сез ашыйсыз.

وَلَكُمْ فِيْهَا جَمَالٌ حِيْنَ تُرِيْحُوْنَ وَحِيْنَ تَسْرَحُوْنَۖ

wa lakum fīhā jamālun ḥīna turīḥūna wa ḥīna tasraḥūn(a).

Аны көтүгә кайтарганда һәм (көтүлеккә) җибәргәндә, син анда матурлык табасың.

وَتَحْمِلُ اَثْقَالَكُمْ اِلٰى بَلَدٍ لَّمْ تَكُوْنُوْا بٰلِغِيْهِ اِلَّا بِشِقِّ الْاَنْفُسِۗ اِنَّ رَبَّكُمْ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌۙ

wa taḥmilu aṡqālakum ilā baladil lam takūnū bāligīhi illā bisyiqqil-anfus(i), inna rabbakum lara'ūfur raḥīm(un).

Ул сезнең йөгегезне күтәреп, сез авырлык белән генә җитә алырлык шәһәрләргә барды. Әлбәттә, сезнең Раббыгыз шәфкатьле һәм рәхимле.

وَّالْخَيْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِيْرَ لِتَرْكَبُوْهَا وَزِيْنَةًۗ وَيَخْلُقُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wal-khaila wal-bigāla wal-ḥamīra litarkabūhā wa zīnah(tan), wa yakhluqu mā lā ta‘lamūn(a).

Һәм сезгә атланыр өчен һәм зиннәт өчен атлар, качырлар һәм ишәкләрне яратты. Аллаһ сез белмәгән нәрсәләрне халык кыла.

وَعَلَى اللّٰهِ قَصْدُ السَّبِيْلِ وَمِنْهَا جَاۤىِٕرٌ ۗوَلَوْ شَاۤءَ لَهَدٰىكُمْ اَجْمَعِيْنَ ࣖ

wa ‘alallāhi qaṣdus-sabīli wa minhā jā'ir(un), wa lau syā'a lahadākum ajma‘īn(a).

Туры юлны аңлату Аллаһның хакы, һәм алар арасында тайпылышлы юллар бар. Әгәр Ул теләсә, сезнең барыгызны да (туры юлга) күндерер.

هُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً لَّكُمْ مِّنْهُ شَرَابٌ وَّمِنْهُ شَجَرٌ فِيْهِ تُسِيْمُوْنَ

huwal-lażī anzala minas-samā'i mā'al lakum minhu syarābuw wa minhu syajarun fīhi tusīmūn(a).

Ул сезгә күктән яңгыр яудырды, аның бер өлеше эчемлек, бер өлеше үсемлекләрне ашлады, шуның белән сез хайваннарыгызны утлыйсыз.

يُنْۢبِتُ لَكُمْ بِهِ الزَّرْعَ وَالزَّيْتُوْنَ وَالنَّخِيْلَ وَالْاَعْنَابَ وَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

yumbitu lakum bihiz-zar‘a waz-zaitūna wan-nakhīla wal-a‘nāba wa min kulliṡ-ṡamarāt(i), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yatafakkarūn(a).

Ул су белән сезнең өчен иген, зәйтүн, хөрмә, йөзем һәм төрле җимешләр үстерә. Әлбәттә, бу эштә фикерли белгән кешеләр өчен гыйбрәт бар.

وَسَخَّرَ لَكُمُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَۙ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ ۗوَالنُّجُوْمُ مُسَخَّرٰتٌۢ بِاَمْرِهٖ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَۙ

wa sakhkhara lakumul-laila wan-nahār(a), wasy-syamsa wal-qamar(a), wan-nujūmu musakhkharātum bi'amrih(ī), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

Ул сезнең хезмәтегезгә төнне һәм көнне, кояшны һәм айны бирде, һәм йолдызлар Аның әмере белән идарә ителәләр. Әлбәттә, бу эштә, әлбәттә, гакыллы кешеләр өчен (Аллаһның бөеклегенә) дәлилләр бар.

وَمَا ذَرَاَ لَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُخْتَلِفًا اَلْوَانُهٗ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّذَّكَّرُوْنَ

wa mā żara'a lakum fil-arḍi mukhtalifan alwānuh(ū), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yażżakkarūn(a).

һәм Ул сезнең өчен җирдә яраткан төрле төстәге һәм төрле хайваннарны да (Аллаһның кодрәтенә буйсына). Чыннан да, бу эштә, әлбәттә, гакыл алучы кешеләр өчен (Аллаһның бөеклегенә) дәлил бар.

وَهُوَ الَّذِيْ سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْكُلُوْا مِنْهُ لَحْمًا طَرِيًّا وَّتَسْتَخْرِجُوْا مِنْهُ حِلْيَةً تَلْبَسُوْنَهَاۚ وَتَرَى الْفُلْكَ مَوَاخِرَ فِيْهِ وَلِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

wa huwal-lażī sakhkharal-baḥra lita'kulū minhu laḥman ṭariyyaw wa tastakhrijū minhu ḥilyatan talbasūnahā, wa taral-fulka mawākhira fīhi wa litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).

Ул диңгезне сезгә буйсындырды, аннан яңа ит ашарсыз һәм аннан бизәнү әйберләрен чыгарырсыз, һәм анда корабларның йөзгәнен күрәсез, Аның фазыйләтеннән мал сорарсыз һәм шөкер итәрсез.

وَاَلْقٰى فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِكُمْ وَاَنْهٰرًا وَّسُبُلًا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَۙ

wa alqā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bikum wa anhāraw wa subulal la‘allakum tahtadūn(a).

Ул җирнең сезне селкетмәсен өчен, анда тауларны ныгытты, һәм елгалар һәм юллар ясады, шаять, туры юлга чыгачаксыз.

وَعَلٰمٰتٍۗ وَبِالنَّجْمِ هُمْ يَهْتَدُوْنَ

wa ‘alāmāt(in), wa bin-najmi hum yahtadūn(a).

һәм (Ул) галәмәтләр (юл күрсәтүчеләр) булдырды. Һәм йолдызлар белән алар туры юлга күнелделәр.

اَفَمَنْ يَّخْلُقُ كَمَنْ لَّا يَخْلُقُۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ

afamay yakhluqu kamal lā yakhluq(u), afalā tażakkarūn(a).

Яратучы Аллаһ (бернәрсәне дә) булдыра алмый торган зат белән бертигезме? Ни өчен сез вәгазьләнмисез?

وَاِنْ تَعُدُّوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ لَا تُحْصُوْهَا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa in ta‘uddū ni‘matallāhi lā tuḥṣūhā, innallāha lagafūrur raḥīm(un).

Әгәр Аллаһның нигъмәтләрен санасагыз, аларны санап бетерә алмассыз. Әлбәттә, Аллаһ, әлбәттә, ярлыкаучы һәм рәхимле.

وَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تُسِرُّوْنَ وَمَا تُعْلِنُوْنَ

wallāhu ya‘lamu mā tusirrūna wa mā tu‘linūn(a).

Аллаһ сезнең яшергән һәм ачык кылган нәрсәләрегезне белә.

وَالَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ لَا يَخْلُقُوْنَ شَيْـًٔا وَّهُمْ يُخْلَقُوْنَۗ

wal-lażīna yad‘ūna min dūnillāhi lā yakhluqūna syai'aw wa hum yukhlaqūn(a).

Аларның Аллаһтан башка гыйбадәт кылганнары бернәрсәне дә булдыра алмыйлар, ә сыннарны кешеләр үзләре ясыйлар.

اَمْوَاتٌ غَيْرُ اَحْيَاۤءٍ ۗوَمَا يَشْعُرُوْنَۙ اَيَّانَ يُبْعَثُوْنَ ࣖ

amwātun gairu aḥyā'(in), wa mā yasy‘urūna ayyāna yub‘aṡūn(a).

(Потлар) үле, тере булмаган нәрсәләр, һәм алар (үзләренә табынучыларның) кайчан тереләчәкләрен белмиләр.

اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ ۚفَالَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ قُلُوْبُهُمْ مُّنْكِرَةٌ وَّهُمْ مُّسْتَكْبِرُوْنَ

ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), fal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati qulūbuhum munkiratuw wa hum mustakbirūn(a).

Сезнең Иләһегез – бөек Аллаһ. Ахирәткә ышанмаган кешеләрнең күңелләре (Аллаһның берлеген) инкяр итә, һәм алар тәкәббер кешеләр.

لَا جَرَمَ اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَ ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْتَكْبِرِيْنَ

lā jarama annallāha ya‘lamu mā yusirrūna wa mā yu‘linūn(a), innahū lā yuḥibbul-mustakbirīn(a).

Шиксез, Аллаһ аларның яшергән һәм ачык кылган эшләрен белә. Әлбәттә, Ул тәкәбберләрне яратмый.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ مَّاذَآ اَنْزَلَ رَبُّكُمْ ۙقَالُوْٓا اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ

wa iżā qīla lahum māżā anzala rabbukum, qālū asāṭīrul-awwalīn(a).

Әгәр аларга: "Раббыгыз нәрсә иңдерде?" – дип соралса, алар: "Әүвәлгеләрнең хикәяләрен", – диделәр.

لِيَحْمِلُوْٓا اَوْزَارَهُمْ كَامِلَةً يَّوْمَ الْقِيٰمَةِ ۙوَمِنْ اَوْزَارِ الَّذِيْنَ يُضِلُّوْنَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ ۗ اَلَا سَاۤءَ مَا يَزِرُوْنَ ࣖ

liyaḥmilū auzārahum kāmilatay yaumal-qiyāmah(ti), wa min auzāril-lażīna yuḍillūnahum bigairi ‘ilm(in), alā sā'a mā yazirūn(a).

(Аларның сүзләре) Кыямәт көнендә аларның үз гөнаһларын һәм алар адаштырган кешеләрнең гөнаһларын тулысынча күтәрәчәк, алар (аларның адашканнарын) бөтенләй белмәгәннәр. Исегездә тотыгыз, алар нинди зур гөнаһ күтәрәләр.

قَدْ مَكَرَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَاَتَى اللّٰهُ بُنْيَانَهُمْ مِّنَ الْقَوَاعِدِ فَخَرَّ عَلَيْهِمُ السَّقْفُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَاَتٰىهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُوْنَ

qad makaral-lażīna min qablihim fa atallāhu bun-yānahum minal-qawā‘idi fa kharra ‘alaihimus-saqfu min fauqihim wa atāhumul-‘ażābu min ḥaiṡu lā yasy‘urūn(a).

Чыннан да, алардан алдагылар да хәйлә кордылар, Аллаһ аларның йортларын нигезеннән җимерде, аннары түбәләре өсләренә ишелде, һәм аларга сизмәгән җирдән газап килде.

ثُمَّ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ يُخْزِيْهِمْ وَيَقُوْلُ اَيْنَ شُرَكَاۤءِيَ الَّذِيْنَ كُنْتُمْ تُشَاۤقُّوْنَ فِيْهِمْ ۗقَالَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ اِنَّ الْخِزْيَ الْيَوْمَ وَالسُّوْۤءَ عَلَى الْكٰفِرِيْنَۙ

Ṡumma yaumal-qiyāmati yukhzīhim wa yaqūlu aina syurakā'iyal-lażīna kuntum tusyāqqūna fīhim, qālal-lażīna ūtul-‘ilma innal-khizyal-yauma was-sū'a ‘alal-kāfirīn(a).

Шуннан соң Аллаһ аларны Кыямәт көнендә хур итте һәм: "Минем дусларым кайда соң? Сез аларга (пәйгамбәрләргә һәм мөэминнәргә) һәрвакыт дошман идегез", - диде. Белем бирелгән кешеләр: "Чыннан да, бүген көферләргә хурлык һәм җәза киләчәк", - диделәр.

الَّذِيْنَ تَتَوَفّٰىهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ ظَالِمِيْٓ اَنْفُسِهِمْ ۖفَاَلْقَوُا السَّلَمَ مَا كُنَّا نَعْمَلُ مِنْ سُوْۤءٍ ۗبَلٰىٓ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌۢ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

allażīna tatawaffāhumul-malā'ikatu ẓālimī anfusihim, fa alqawus-salama mā kunnā na‘malu min sū'(in), balā innallāha ‘alīmum bimā kuntum ta‘malūn(a).

(ягъни) фәрештәләр үзләренә золым кылган хәлдә җаннарын алган кешеләр, аннары алар (без беркайчан да начарлык эшләмәдек) дип бирештеләр. (Фәрештә җавап бирде): "Әйе! Әлбәттә, Аллаһ сезнең нәрсә эшләгәнегезне белә".

فَادْخُلُوْٓا اَبْوَابَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۗفَلَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِيْنَ

fadkhulū abwāba jahannama khālidīna fīhā, fa labi'sa maṡwal-mutakabbirīn(a).

Инде җәһәннәм ишекләреннән керегез, анда мәңге калырсыз. Әлбәттә, ул үз-үзләре белән мактанучылар өчен иң начар урын.

۞ وَقِيْلَ لِلَّذِيْنَ اتَّقَوْا مَاذَآ اَنْزَلَ رَبُّكُمْ ۗقَالُوْا خَيْرًا ۚلِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ ۗوَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ ۗوَلَنِعْمَ دَارُ الْمُتَّقِيْنَۙ

wa qīla lil-lażīnattaqau māżā anzala rabbukum, qālū khairā(n), lil-lażīna aḥsanū fī hāżihid-dun-yā ḥasanah(tun), wa ladārul-ākhirati khair(un), wa lani‘ma dārul-muttaqīn(a).

Аннары тәкъва кешеләрдән: "Раббыгыз нәрсә иңдерде?" – дип сорала. Алар: "Изгелек", – дип җавап бирәләр. Бу дөньяда изгелек кылучылар яхшылыкка ирешәләр. Һәм, әлбәттә, Ахирәт җире яхшырак булачак. Һәм бу тәкъва кешеләр өчен иң яхшы урын.

جَنّٰتُ عَدْنٍ يَّدْخُلُوْنَهَا تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ لَهُمْ فِيْهَا مَا يَشَاۤءُوْنَ ۗ كَذٰلِكَ يَجْزِى اللّٰهُ الْمُتَّقِيْنَۙ

jannātu ‘adniy yadkhulūnahā tajrī min taḥtihal-anhāru lahum fīhā mā yasyā'ūn(a), każālika yajzillāhul-muttaqīn(a).

(Алар) Ґәден җәннәтләренә керерләр, анда асларыннан елгалар ага, алар анда теләгән нәрсәләре булыр. Аллаһ тәкъва кешеләрне шулай бүләк итә.

الَّذِيْنَ تَتَوَفّٰىهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ طَيِّبِيْنَ ۙيَقُوْلُوْنَ سَلٰمٌ عَلَيْكُمُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

allażīna tatawafāhumul-malā'ikatu ṭayyibīn(a), yaqūlūna salāmun ‘alaikumudkhulul-jannata bimā kuntum ta‘malūn(a).

(ягъни) фәрештәләр яхшы хәлдә үлгәч, алар (фәрештәләр): "Исәнмесез, кылган гамәлләрегез өчен җәннәткә керегез", - диделәр.

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّآ اَنْ تَأْتِيَهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ اَوْ يَأْتِيَ اَمْرُ رَبِّكَ ۗ كَذٰلِكَ فَعَلَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۗوَمَا ظَلَمَهُمُ اللّٰهُ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

hal yanẓurūna illā an ta'tiyahumul-malā'ikatu au ya'tiya amru rabbik(a), każālika fa‘alal-lażīna min qablihim, wa mā ẓalamahumullāhu wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Алар (кяферләр) фәрештәләрнең килүеннән яки Раббыңның әмереннән башка бернәрсәне дә көтмиләр. Алардан элек (кяферләр) дә шулай эшләгәннәр. Аллаһ аларга золым итмәде, ләкин алар үзләренә золым итүчеләр.

فَاَصَابَهُمْ سَيِّاٰتُ مَا عَمِلُوْا وَحَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

fa aṣābahum sayyi'ātu mā ‘amilū wa ḥāqa bihim mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Шулай итеп, алар үз гамәлләренең җәзасына (нәтиҗәләренә) дучар булдылар һәм элек гел мәсхәрәләп килгән җәзадан аптырап калдылар.

وَقَالَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا لَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا عَبَدْنَا مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍ نَّحْنُ وَلَآ اٰبَاۤؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍ ۗ كَذٰلِكَ فَعَلَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۚفَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

wa qālal-lażīna asyrakū lau syā'allāhu mā ‘abadnā min dūnihī min syai'in naḥnu wa lā ābā'unā wa lā ḥarramnā min dūnihī min syai'(in), każālika fa‘alal-lażīna min qablihim, fahal ‘alar-rusuli illal-balāgul-mubīn(u).

Мөшрикләр әйттеләр: "Әгәр Аллаһ теләсә, без Аңардан башка бернәрсәгә дә гыйбадәт кылмас идек, без дә, аталарыбыз да Аның рөхсәтеннән башка бернәрсәне дә тыймас идек". Алардан алдагы кешеләр дә шулай эшләгәннәр. Рәсүлләрнең бурычы (Аллаһның сүзләрен) ачык итеп җиткерү генә түгелме?

وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِيْ كُلِّ اُمَّةٍ رَّسُوْلًا اَنِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوْتَۚ فَمِنْهُمْ مَّنْ هَدَى اللّٰهُ وَمِنْهُمْ مَّنْ حَقَّتْ عَلَيْهِ الضَّلٰلَةُ ۗ فَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِيْنَ

wa laqad ba‘aṡnā fī kulli ummatir rasūlan ani‘budullāha wajtanibuṭ-ṭāgūt(a), fa minhum man hadallāhu wa minhum man ḥaqqat ‘alaihiḍ-ḍalālah(tu), fa sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mukażżibīn(a).

Әлбәттә, Без һәр өммәткә пәйгамбәр җибәрдек, ул пәйгамбәр Аллаһка гыйбадәт кылыгыз һәм көферлектән сакланыгыз, дип, аннары алар арасында Аллаһ тарафыннан туры юлга күндерелгән кешеләр дә бар, һәм адашкан кешеләр дә бар. Җир өстендә йөрегез һәм карагыз, ялганчыларның ахыры ничек булганын.

اِنْ تَحْرِصْ عَلٰى هُدٰىهُمْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ مَنْ يُّضِلُّ وَمَا لَهُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَ

in taḥriṣ ‘alā hudāhum fa innallāha lā yahdī may yuḍillu wa mā lahum min nāṣirīn(a).

Әгәр син (Мөхәммәд пәйгамбәр) аларның туры юлга күнелүен өмет итсәң, Аллаһ адаштырган кешеләрне туры юлга күндермәс, һәм аларга ярдәмче булмас.

وَاَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْۙ لَا يَبْعَثُ اللّٰهُ مَنْ يَّمُوْتُۗ بَلٰى وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَۙ

wa aqsamū billāhi jahda aimānihim, lā yab‘aṡullāhu may yamūt(u), balā wa‘dan ‘alaihi ḥaqqaw wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Алар Аллаһ исеме белән каты ант иттеләр: "Аллаһ үлекләрне терелтмәс", - дип. Юк, Аллаһ аны терелтәчәк, бу Аның хак вәгъдәсе, ләкин күпчелек кешеләр белмиләр.

لِيُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِيْ يَخْتَلِفُوْنَ فِيْهِ وَلِيَعْلَمَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰذِبِيْنَ

liyubayyina lahumul-lażī yakhtalifūna fīhi wa liya‘lamal-lażīna kafarū annahum kānū-kāżibīn(a).

алар бәхәсләшкән нәрсәләрне аңлатсын өчен һәм кәферләр үзләренең ялганчылар икәнен белсеннәр өчен.

اِنَّمَا قَوْلُنَا لِشَيْءٍ اِذَآ اَرَدْنٰهُ اَنْ نَّقُوْلَ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ ࣖ

innamā qaulunā lisyai'in iżā aradnāhu an naqūla lahū kun fa yakūn(u).

Әлбәттә, Без бер нәрсәнең булуын теләсәк, аңа "бул!" дип кенә әйтәбез, ул нәрсә булачак.

وَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا فِى اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا ظُلِمُوْا لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً ۗوَلَاَجْرُ الْاٰخِرَةِ اَكْبَرُۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَۙ

wal-lażīna hājarū fillāhi mim ba‘di mā ẓulimū lanubawwi'annahum fid-dun-yā ḥasanah(tan), wa la'ajrul-ākhirati akbar(u), lau kānū ya‘lamūn(a).

Дөреслектән золым күргәннән соң Аллаһ юлында хиҗрәт кылучыларга дөньяда, әлбәттә, яхшы тормыш бирербез. Ахирәттәге әҗер, әлбәттә, тагын да зуррак, әгәр шуны белсәләр.

الَّذِيْنَ صَبَرُوْا وَعَلٰى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُوْنَ

allażīna ṣabarū wa ‘alā rabbihim yatawakkalūn(a).

(ягъни) сабыр итүчеләр һәм Аллаһка гына таянучылар.

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ فَسْـَٔلُوْٓا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَۙ

wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim fas'alū ahlaż-żikri in kuntum lā ta‘lamūn(a).

Синнән элек тә пәйгамбәр итеп ирләрне генә җибәрдек, аларга вәхий бирдек; әгәр белмәсәгез, белем иясе булган кешедән сорагыз!

بِالْبَيِّنٰتِ وَالزُّبُرِۗ وَاَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ اِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

bil-bayyināti waz-zubur(i), wa anzalnā ilaikaż-żikra litubayyina lin-nāsi mā nuzzila ilaihim wa la‘allahum yatafakkarūn(a).

(Без аларны могҗизалар һәм китаплар белән җибәрдек. Һәм сиңа Зикерне (Коръәнне) җибәрдек, кешеләргә аларга вәхий ителгәнне аңлатмаклыгың өчен һәм алар фикерләсеннәр өчен,

اَفَاَمِنَ الَّذِيْنَ مَكَرُوا السَّيِّاٰتِ اَنْ يَّخْسِفَ اللّٰهُ بِهِمُ الْاَرْضَ اَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُوْنَۙ

afa aminal-lażīna makarus-sayyi'āti ay yakhsifallāhu bihimul-arḍa au ya'tiyahumul-‘ażābu min ḥaiṡu lā yasy‘urūn(a).

Алайса, явыз хәйлә кылучылар Аллаһ тарафыннан җир өстенә чумдырылудан (фәлакәттән) яки үзләре белмәгән яктан аларга килә торган гәзабтан имин булырлармы?

اَوْ يَأْخُذَهُمْ فِيْ تَقَلُّبِهِمْ فَمَا هُمْ بِمُعْجِزِيْنَۙ

au ya'khużahum fī taqallubihim famā hum bimu‘jizīn(a).

яки Аллаһ аларны юлда булганда җәзалаячак; шуның белән алар (җәзага) каршы торырга көчсез булачаклар,

اَوْ يَأْخُذَهُمْ عَلٰى تَخَوُّفٍۗ فَاِنَّ رَبَّكُمْ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

au ya'khużahum ‘alā takhawwuf(in), fa inna rabbakum lara'ūfur raḥīm(un).

яки Аллаһ аларны акрынлап (һәлак булганчы) җәзалаячак. Чыннан да, синең Раббың бик мәрхәмәтле һәм рәхимле.

اَوَلَمْ يَرَوْا اِلٰى مَا خَلَقَ اللّٰهُ مِنْ شَيْءٍ يَّتَفَيَّؤُا ظِلٰلُهٗ عَنِ الْيَمِيْنِ وَالشَّمَاۤىِٕلِ سُجَّدًا لِّلّٰهِ وَهُمْ دَاخِرُوْنَ

awalam yarau ilā mā khalaqallāhu min syai'iy yatafayya'u ẓilāluhū ‘anil-yamīni wasy-syamā'ili sujjadal lillāhi wa hum dākhirūn(a).

Һәм алар Аллаһ тарафыннан яратылган берәр нәрсәне күрмиләрме, аның күләгәсе уңга һәм сулга борылып, Аллаһыга сәҗдә кылган хәлдә тора, һәм алар түбәнчелек белән эшлиләр.

وَلِلّٰهِ يَسْجُدُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ مِنْ دَاۤبَّةٍ وَّالْمَلٰۤىِٕكَةُ وَهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ

wa lillāhi yasjudu mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍi min dābbatiw wal-malā'ikatu wa hum yastakbirūn(a).

Күкләрдә һәм җирдә булган һәрнәрсә, ягъни җан ияләре һәм фәрештәләр, фәкать Аллаһыга гына сәҗдә кылалар, ләкин алар (фәрештәләр) мактанмаслар.

يَخَافُوْنَ رَبَّهُمْ مِّنْ فَوْقِهِمْ وَيَفْعَلُوْنَ مَا يُؤْمَرُوْنَ ࣖ ۩

yakhāfūna rabbahum min fauqihim wa yaf‘alūna mā yu'marūn(a).

Алар үзләренә хакимлек иткән Аллаһтан куркалар һәм боерыкларны үтәрләр.

۞ وَقَالَ اللّٰهُ لَا تَتَّخِذُوْٓا اِلٰهَيْنِ اثْنَيْنِۚ اِنَّمَا هُوَ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ فَاِيَّايَ فَارْهَبُوْنِ

wa qālallāhu lā tattakhiżū ilāhainiṡnain(i), innamā huwa ilāhuw wāḥidun fa iyyāya farhabūn(i).

Аллаһ әйтте: "Ике илаһка табынмагыз; Ул гына бөек Аллаһ. Шуңа күрә Миннән генә куркыгыз".

وَلَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَلَهُ الدِّيْنُ وَاصِبًاۗ اَفَغَيْرَ اللّٰهِ تَتَّقُوْنَ

wa lahū mā fis-samāwāti wal-arḍi wa lahud-dīnu wāṣibā(n), afagairallāhi tattaqūn(a).

Күкләрдә һәм җирдә булган һәрнәрсә Аныкы, һәм Аңардан башкага гыйбадәт кылу мәңгегә кала. Ни өчен сез Аллаһтан башкадан куркасыз?

وَمَا بِكُمْ مِّنْ نِّعْمَةٍ فَمِنَ اللّٰهِ ثُمَّ اِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فَاِلَيْهِ تَجْـَٔرُوْنَۚ

wa mā bikum min ni‘matin fa minallāhi ṡumma iżā massakumuḍ-ḍurru fa ilaihi taj'arūn(a).

Сезгә булган барлык нигъмәтләр Аллаһтан, аннары сезгә бәла-каза килсә, Аңардан ярдәм сорыйсыз.

ثُمَّ اِذَا كَشَفَ الضُّرَّ عَنْكُمْ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْكُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُوْنَۙ

Ṡumma iżā kasyafaḍ-ḍurra ‘ankum iżā farīqum minkum birabbihim yusyrikūn(a).

Аннары Аллаһ сездән бәла-казаны бетергәч, сездән кайберләрегез Аллаһыга мөшриклек кылдылар.

لِيَكْفُرُوْا بِمَآ اٰتَيْنٰهُمْۗ فَتَمَتَّعُوْاۗ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ

liyakfurū bimā ātaināhum, fa tamatta‘ū fa saufa ta‘lamūn(a).

Алар Без биргән нигъмәтләрне инкяр итсеннәр, күңел ачсыннар! Соңрак белерсез (нәтиҗәләрен).

وَيَجْعَلُوْنَ لِمَا لَا يَعْلَمُوْنَ نَصِيْبًا مِّمَّا رَزَقْنٰهُمْۗ تَاللّٰهِ لَتُسْـَٔلُنَّ عَمَّا كُنْتُمْ تَفْتَرُوْنَ

wa yaj‘alūna limā lā ya‘lamūna naṣībam mimmā razaqnāhum, tallāhi latus'alunna ‘ammā kuntum taftarūn(a).

Алар Без биргән ризыкның бер өлешен үзләре белмәгән сыннарга сарыф итәләр. Аллаһ белән ант итеп әйтәм, сез үзегез уйлап чыгарган нәрсәләр турында, әлбәттә, соралачаксыз.

وَيَجْعَلُوْنَ لِلّٰهِ الْبَنٰتِ سُبْحٰنَهٗۙ وَلَهُمْ مَّا يَشْتَهُوْنَ

wa yaj‘alūna lillāhil-banāti subḥānah(ū), wa lahum mā yasytahūn(a).

Алар Аллаһка кызларны ия иттеләр, Аллаһ кимчелектән пакь, һәм алар теләгәнчә (ир балалар) үзләренә дә ошыйлар.

وَاِذَا بُشِّرَ اَحَدُهُمْ بِالْاُنْثٰى ظَلَّ وَجْهُهٗ مُسْوَدًّا وَّهُوَ كَظِيْمٌۚ

wa iżā busysyira aḥaduhum bil-unṡā ẓalla wajhuhū muswaddaw wa huwa kaẓīm(un).

Ә аларның берсенә кыз бала туу турында хәбәр килгәч, аның йөзе каралып (ачык кызыл төскә керә), һәм ул бик нык ачулана.

يَتَوٰرٰى مِنَ الْقَوْمِ مِنْ سُوْۤءِ مَا بُشِّرَ بِهٖۗ اَيُمْسِكُهٗ عَلٰى هُوْنٍ اَمْ يَدُسُّهٗ فِى التُّرَابِۗ اَلَا سَاۤءَ مَا يَحْكُمُوْنَ

yatawārā minal-qaumi min sū'i mā busysyira bih(ī), ayumsikuhū ‘alā hūnin am yadussuhū fit-turāb(i), alā sā'a mā yaḥkumūn(a).

Аңа бирелгән яман хәбәр аркасында кешеләрдән кача. Аны хурлык белән коткарырмы, әллә тере килеш җиргә күмәрме? Аларның нинди яман хөкем чыгарганнарын исегездә тотыгыз.

لِلَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ مَثَلُ السَّوْءِۚ وَلِلّٰهِ الْمَثَلُ الْاَعْلٰىۗ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ࣖ

lil-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati maṡalus-sau'(i), wa lillāhil-maṡalul-a‘lā, wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Ахирәткә ышанмаучыларның холыклары начар, ә Аллаһ Тәгаләнең табигате бар. Ул кодрәтле һәм хикмәт иясе.

وَلَوْ يُؤَاخِذُ اللّٰهُ النَّاسَ بِظُلْمِهِمْ مَّا تَرَكَ عَلَيْهَا مِنْ دَاۤبَّةٍ وَّلٰكِنْ يُّؤَخِّرُهُمْ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّىۚ فَاِذَا جَاۤءَ اَجَلُهُمْ لَا يَسْتَأْخِرُوْنَ سَاعَةً وَّلَا يَسْتَقْدِمُوْنَ

wa lau yu'ākhiżullāhun-nāsa biẓulmihim mā taraka ‘alaihā min dābbatiw wa lākiy yu'akhkhiruhum ilā ajalim musammā(n), fa iżā jā'a ajaluhum lā yasta'khirūna sā‘ataw wa lā yastaqdimūn(a).

Әгәр Аллаһ кешеләрне золымнары өчен җәзаласа, әлбәттә, (җир йөзендә) бер генә хайванны да калдырмас, ләкин Аллаһ аларны билгеләнгән вакытка кадәр кичектерә. Әгәр аларның үлеме килсә, бер мизгелгә дә кичектерүне яки тизләнүне сорый алмаслар.

وَيَجْعَلُوْنَ لِلّٰهِ مَا يَكْرَهُوْنَ وَتَصِفُ اَلْسِنَتُهُمُ الْكَذِبَ اَنَّ لَهُمُ الْحُسْنٰى لَا جَرَمَ اَنَّ لَهُمُ النَّارَ وَاَنَّهُمْ مُّفْرَطُوْنَ

wa yaj‘alūna lillāhi mā yakrahūna wa taṣifu alsinatuhumul-każiba anna lahumul-ḥusnā lā jarama anna lahumun nāra wa annahum mufraṭūn(a).

Алар үзләре яратмаган нәрсәләрне Аллаһка тиңлиләр, һәм телләре ялганлый: "Һәр нәрсәнең яхшылыгы алар өчен хәерле", – дип. Шик юк, алар өчен җәһәннәм, һәм алар тиздән анда ташланачаклар.

تَاللّٰهِ لَقَدْ اَرْسَلْنَآ اِلٰٓى اُمَمٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰنُ اَعْمَالَهُمْ فَهُوَ وَلِيُّهُمُ الْيَوْمَ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

tallāhi laqad arsalnā ilā umamim min qablika fa zayyana lahumusy-syaiṭānu a‘mālahum fa huwa waliyyuhumul-yauma wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Аллаһ белән ант итеп әйтәм, әлбәттә, без синнән алдагы кешеләргә дә (рәсүлләр) җибәрдек, ләкин шайтан аларның (начар) эшләрен аларга зиннәтле итеп күрсәтте, шуңа күрә ул (Шайтан) бүген аларның җитәкчесе булды, һәм алар бик каты газапланачаклар.

وَمَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتٰبَ اِلَّا لِتُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِى اخْتَلَفُوْا فِيْهِۙ وَهُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa mā anzalnā ‘alaikal-kitāba illā litubayyina lahumul-lażikhtalafū fīh(i), wa hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).

Без сиңа бу китапны (Коръәнне), (Мөхәммәд пәйгамбәр), җибәрмәдек, ләкин син аларга алар бәхәсләшкән нәрсәләрне аңлатмаклыгың һәм мөэминнәргә юл күрсәтмәклегең һәм рәхмәтең булсын өчен.

وَاللّٰهُ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّسْمَعُوْنَ ࣖ

wallāhu anzala minas-samā'i mā'an fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā, inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yasma‘ūn(a).

Аллаһ күктән яңгыр яудырды һәм шул су белән үлгән җирне тергезде. Әлбәттә, бу эштә тыңлаучылар өчен Аллаһның бөеклегенә дәлилләр бар.

وَاِنَّ لَكُمْ فِى الْاَنْعَامِ لَعِبْرَةً ۚ نُسْقِيْكُمْ مِّمَّا فِيْ بُطُوْنِهٖ مِنْۢ بَيْنِ فَرْثٍ وَّدَمٍ لَّبَنًا خَالِصًا سَاۤىِٕغًا لِّلشّٰرِبِيْنَ

wa inna lakum fil-an‘āmi la‘ibrah(tan), nusqīkum mimmā fī buṭūnihī mim baini farṡiw wa damil labanan khāliṣan sā'igal lisy-syāribīn(a).

Әлбәттә, хайваннарда да сезнең өчен гыйбрәт бардыр. Без сезне аларның корсакларындагы тизәк белән кан арасыннан чыккан чиста сөт белән эчәргә рөхсәт итәбез, ул сөт эчүчегә җиңел була.

وَمِنْ ثَمَرٰتِ النَّخِيْلِ وَالْاَعْنَابِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْهُ سَكَرًا وَّرِزْقًا حَسَنًاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wa min ṡamarātin nakhīli wal-a‘nābi tattakhiżūna minhu sakaraw wa rizqan ḥasanā(n), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy ya‘qilūn(a).

Хөрмә һәм йөземнән исерткеч эчемлекләр һәм бәхет ясыйсыз. Әлбәттә, бу эшләрдә гакыллы кешеләр өчен (Аллаһның бөеклегенә) дәлилләр бар.

وَاَوْحٰى رَبُّكَ اِلَى النَّحْلِ اَنِ اتَّخِذِيْ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا وَّمِنَ الشَّجَرِ وَمِمَّا يَعْرِشُوْنَۙ

wa auḥā rabbuka ilan-naḥli anittakhiżī minal-jibāli buyūtaw wa minasy-syajari wa mimmā ya‘risyūn(a).

Раббың бал кортларына вәхий кылды: "Тауларда, агачларда һәм кешеләр ясаган куакларда оя ясагыз,

ثُمَّ كُلِيْ مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ فَاسْلُكِيْ سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًاۗ يَخْرُجُ مِنْۢ بُطُوْنِهَا شَرَابٌ مُّخْتَلِفٌ اَلْوَانُهٗ ۖفِيْهِ شِفَاۤءٌ لِّلنَّاسِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

Ṡumma kulī min kulliṡ-ṡamarāti faslukī subula rabbiki żululā(n), yakhruju mim buṭūnihā syarābum mukhtalifun alwānuhū fīhi syifā'ul lin-nās(i), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yatafakkarūn(a).

Аннары төрле җимешләрдән ашагыз һәм Раббыгызның сезгә җиңеләйтелгән юлларыннан барыгыз. Аларның корсакларыннан төрле төстәге баллар чыгар, анда кешеләр өчен шифа бар. Әлбәттә, бу эштә фикерли белүчеләр өчен гыйбрәт бар.

وَاللّٰهُ خَلَقَكُمْ ثُمَّ يَتَوَفّٰىكُمْ وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّرَدُّ اِلٰٓى اَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْ لَا يَعْلَمَ بَعْدَ عِلْمٍ شَيْـًٔاۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ قَدِيْرٌ ࣖ

wallāhu khalaqakum ṡumma yatawaffākum wa minkum may yuraddu ilā arżalil-‘umuri likai lā ya‘lama ba‘da ‘ilmin syai'ā(n), innallāha ‘alīmun qadīr(un).

Аллаһ сезне халык кылды, аннары үлдерде, кайберләрегез картлык зәгыйфенә кайтарылды, хәтта ул элек белгәннәрен белмичә. Әлбәттә, Аллаһ һәрнәрсәне белүче һәм кадир.

وَاللّٰهُ فَضَّلَ بَعْضَكُمْ عَلٰى بَعْضٍ فِى الرِّزْقِۚ فَمَا الَّذِيْنَ فُضِّلُوْا بِرَاۤدِّيْ رِزْقِهِمْ عَلٰى مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُمْ فَهُمْ فِيْهِ سَوَاۤءٌۗ اَفَبِنِعْمَةِ اللّٰهِ يَجْحَدُوْنَ

wallāhu faḍḍala ba‘ḍakum ‘alā ba‘ḍin fir-rizq(i), famal-lażīna fuḍḍilū birāddī rizqihim ‘alā mā malakat aimānuhum fahum fīhi sawā'un afa bini‘matillāhi yajḥadūn(a).

Аллаһ кайберләрегезне ризыкта кайберләрегезнең кайберләрен артык кылды, ләкин фазыйләт бирелгән кешеләр үзләренең колларына ризыкларын тигез бүлешү өчен бирмиләр, ни өчен алар Аллаһ нигъмәтләрен инкяр итәләр?

وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَزْوَاجِكُمْ بَنِيْنَ وَحَفَدَةً وَّرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِۗ اَفَبِالْبَاطِلِ يُؤْمِنُوْنَ وَبِنِعْمَتِ اللّٰهِ هُمْ يَكْفُرُوْنَۙ

wallāhu ja‘ala lakum min anfusikum azwājaw wa ja‘ala lakum min azwājikum banīna wa ḥafadataw wa razaqakum minaṭ-ṭayyibāt(i), afabil-bāṭili yu'minūna wa bini‘matillāhi yakfurūn(a).

Аллаһ сезне үз нәселегездән (ир яки хатын) пар итте, сезнең өчен парыгыздан балалар һәм оныклар бар итте, һәм сезгә яхшы ризык бирде. Ни өчен алар ялганга ышаналар һәм Аллаһның нигъмәтләрен инкяр итәләр?

وَيَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَمْلِكُ لَهُمْ رِزْقًا مِّنَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ شَيْـًٔا وَّلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ ۚ

wa ya‘budūna min dūnillāhi mā lā yamliku lahum rizqam minas-samāwāti wal-arḍi syai'aw wa lā yastaṭī‘ūn(a).

Алар Аллаһтан башкага гыйбадәт кылалар, ул нәрсәләр аларга күктән һәм җирдән бернәрсә дә бирә алмыйлар, һәм (бернәрсәгә дә) көчләре җитмиләр.

فَلَا تَضْرِبُوْا لِلّٰهِ الْاَمْثَالَ ۗاِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

falā taḍribū lillāhil-amṡāl(a), innallāha ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

Шуңа күрә Аллаһка тиңдәшлек кылмагыз! Әлбәттә, Аллаһ белә, ләкин сез белмисез.

۞ ضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا عَبْدًا مَّمْلُوْكًا لَّا يَقْدِرُ عَلٰى شَيْءٍ وَّمَنْ رَّزَقْنٰهُ مِنَّا رِزْقًا حَسَنًا فَهُوَ يُنْفِقُ مِنْهُ سِرًّا وَّجَهْرًاۗ هَلْ يَسْتَوٗنَ ۚ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

Ḍaraballāhu maṡalan ‘abdam mamlūkal lā yaqdiru ‘alā syai'iw wa mar razaqnāhu minnā rizqan ḥasanan fa huwa yunfiqu minhu sirraw wa jahrā(n), hal yastawūn(a), al-ḥamdu lillāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).

Аллаһ мисал китерә: башка кеше кулында булган, бернәрсәгә дә көче җитмәгән бер кол, Без аңа яхшы ризык бирдек, аннары ул шул ризыкның бер өлешен яшерен һәм ачык итеп сарыф итте. Алар бер үк нәрсәдәме? Барлык мактау Аллаһка гына хас, ләкин күбесе белми.

وَضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا رَّجُلَيْنِ اَحَدُهُمَآ اَبْكَمُ لَا يَقْدِرُ عَلٰى شَيْءٍ وَّهُوَ كَلٌّ عَلٰى مَوْلٰىهُ ۗ اَيْنَمَا يُوَجِّهْهُّ لَا يَأْتِ بِخَيْرٍ ۖهَلْ يَسْتَوِيْ هُوَۙ وَمَنْ يَّأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَهُوَ عَلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ ࣖ

wa ḍaraballāhu maṡalar rajulaini aḥaduhumā abkamu lā yaqdiru ‘alā syai'iw wa huwa kallun ‘alā maulāh(u), ainamā yuwajjihhu lā ya'ti bikhair(in), hal yastawī huw(a), wa may ya'muru bil-‘adli wa huwa ‘alā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Аллаһ шулай ук мисал китерде: ике ирнең берсе телсез иде, бернәрсә дә эшли алмый иде, һәм ул үзенең валисенә йөк булды, кая җибәрелсә дә , бернинди файда китерә алмый иде. Бу кеше гаделлекне әмер итүче һәм туры юлда булган кеше белән бертигез булырмы?

وَلِلّٰهِ غَيْبُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَمَآ اَمْرُ السَّاعَةِ اِلَّا كَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wa lillāhi gaibus-samāwāti wal-arḍ(i), wa mā amrus-sā‘ati illā kalamḥil-baṣari au huwa aqrab(u), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Күкләрдә һәм җирдә яшерен булган нәрсәләр Аллаһныкы. Кыямәт көне күз ачып йомганчы яки тизрәк булачак. Әлбәттә, Аллаһ һәрнәрсәгә кадир.

وَاللّٰهُ اَخْرَجَكُمْ مِّنْۢ بُطُوْنِ اُمَّهٰتِكُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ شَيْـًٔاۙ وَّجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَالْاَفْـِٕدَةَ ۙ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

wallāhu akhrajakum mim buṭūni ummahātikum lā ta‘lamūna syai'ā(n), wa ja‘ala lakumus-sam‘a wal-abṣāra wal-af'idah(ta), la‘allakum tasykurūn(a).

Аллаһ сезне анагызның карыныннан бернәрсә дә белмичә чыгарды, сезгә колак, күз һәм аң бирде, шаять шөкер итәрсез.

اَلَمْ يَرَوْا اِلَى الطَّيْرِ مُسَخَّرٰتٍ فِيْ جَوِّ السَّمَاۤءِ ۗمَا يُمْسِكُهُنَّ اِلَّا اللّٰهُ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

alam yarau ilaṭ-ṭairi musakhkharātin fī jawwis-samā'(i), mā yumsikuhunna illallāh(u), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

Алар күктә оча торган кошларны күрмиләрме, аларны Аллаһ үзе генә тота. Әлбәттә, бу эштә иман китергән кешеләр өчен гыйбрәтләр бар.

وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْۢ بُيُوْتِكُمْ سَكَنًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ جُلُوْدِ الْاَنْعَامِ بُيُوْتًا تَسْتَخِفُّوْنَهَا يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ اِقَامَتِكُمْ ۙ وَمِنْ اَصْوَافِهَا وَاَوْبَارِهَا وَاَشْعَارِهَآ اَثَاثًا وَّمَتَاعًا اِلٰى حِيْنٍ

wallāhu ja‘ala lakum mim buyūtikum sakanaw wa ja‘ala lakum min julūdil-an‘āmi buyūtan tastakhiffūnahā yauma ẓa‘nikum wa yauma iqāmatikum, wa min aṣwāfihā wa aubārihā wa asy‘ārihā aṡāṡaw wa matā‘an ilā ḥīn(in).

Аллаһ сезнең өчен яшәү урыны итеп йортлар ясады, һәм сезгә хайваннар тиреләреннән өйләр (чатырлар) ясады, алар сезгә сәяхәт вакытында һәм өйдә калганда җиңел була, һәм йон, дөя йоннары һәм кәҗә йоннарыннан билгеле бер вакытка кадәр өй кирәк-яраклары һәм уңайлыклар ясады.

وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّمَّا خَلَقَ ظِلٰلًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْجِبَالِ اَكْنَانًا وَّجَعَلَ لَكُمْ سَرَابِيْلَ تَقِيْكُمُ الْحَرَّ وَسَرَابِيْلَ تَقِيْكُمْ بَأْسَكُمْ ۚ كَذٰلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُوْنَ

wallāhu ja‘ala lakum mimmā khalaqa ẓilālaw wa ja‘ala lakum minal-jibāli aknānaw wa ja‘ala lakum sarābīla taqīkumul-ḥarra wa sarābīla taqīkum ba'sakum, każālika yutimmu ni‘matahū ‘alaikum la‘allakum tuslimūn(a).

Аллаһ сезне Үзе халык кылган нәрсәләрдән пәрдә кылды, таулардан сезгә өйләр ясады, һәм сезгә эсселектән саклый торган киемнәр һәм сугышта сезне саклый торган киемнәр ясады. Әнә шулай Аллаһ сезгә Үзенең нигъмәтләрен тәмамлый, шаять, сез мөселман булырсыз.

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

fa in tawallau fa innamā ‘alaikal-balāgul-mubīn(u).

Әгәр алар баш тартсалар, белегез, сиңа йөкләнгән бурыч - Аллаһның хәбәрен ачык итеп җиткерү генә.

يَعْرِفُوْنَ نِعْمَتَ اللّٰهِ ثُمَّ يُنْكِرُوْنَهَا وَاَكْثَرُهُمُ الْكٰفِرُوْنَ ࣖ

ya‘rifūna ni‘matallāhi ṡumma yunkirūnahā wa akṡaruhumul-kāfirūn(a).

Алар Аллаһның нигъмәтләрен беләләр, аннары аны инкяр итәләр, һәм аларның күбесе Аллаһны инкяр итүче кешеләр.

وَيَوْمَ نَبْعَثُ مِنْ كُلِّ اُمَّةٍ شَهِيْدًا ثُمَّ لَا يُؤْذَنُ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَلَا هُمْ يُسْتَعْتَبُوْنَ

wa yauma nab‘aṡu min kulli ummatin syahīdan ṡumma lā yu'żanu lil-lażīna kafarū wa lā hum yusta‘tabūn(a).

Һәм (исегезгә төшерегез), һәр өммәттән шаһит (илче) җибәрдек, шул көнне көферләргә үзләрен якларга рөхсәт ителмәде һәм гафу сорау да рөхсәт ителмәде.

وَاِذَا رَاَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوا الْعَذَابَ فَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُمْ وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

wa iżā ra'al-lażīna ẓalamul-‘ażāba falā yukhaffafu ‘anhum wa lā hum yunẓarūn(a).

Әгәр залимнәр җәзаны күргән булсалар, аларга җиңеллек тә бирелмәс һәм аларга кичектерелмәс.

وَاِذَا رَاَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا شُرَكَاۤءَهُمْ قَالُوْا رَبَّنَا هٰٓؤُلَاۤءِ شُرَكَاۤؤُنَا الَّذِيْنَ كُنَّا نَدْعُوْا مِنْ دُوْنِكَۚ فَاَلْقَوْا اِلَيْهِمُ الْقَوْلَ اِنَّكُمْ لَكٰذِبُوْنَۚ

wa iżā ra'al-lażīna asyrakū syurakā'ahum qālū rabbanā hā'ulā'i syurakā'unal-lażīna kunnā nad‘ū min dūnik(a), fa alqau ilaihimul-qaula innakum lakāżibūn(a).

Мөшрикләр үзләренең тиңдәшләрен күргәч: "Ий Раббыбыз, болар безнең Синнән башка гыйбадәт кылган тиңдәшләребез", - диләр. Аннары аларның дуслары: "Сез, әлбәттә, ялганчылар", - диделәр.

وَاَلْقَوْا اِلَى اللّٰهِ يَوْمَىِٕذِ ِۨالسَّلَمَ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ

wa alqau ilallāhi yauma'iżinis-salama wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

Һәм шул көнне алар Аллаһка буйсынуларын игълан иттеләр һәм алар яраткан һәрнәрсә юкка чыкты.

اَلَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَصَدُّوْا عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ زِدْنٰهُمْ عَذَابًا فَوْقَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوْا يُفْسِدُوْنَ

allażīna kafarū wa ṣaddū ‘an sabīlillāhi zidnāhum ‘ażāban fauqal-‘ażābi bimā kānū yufsidūn(a).

Имансызлар һәм Аллаһ юлыннан тыючыларга, без аларга һәрвакыт бозыклык кылганнары өчен, газап өстенә газаб арттырабыз.

وَيَوْمَ نَبْعَثُ فِيْ كُلِّ اُمَّةٍ شَهِيْدًا عَلَيْهِمْ مِّنْ اَنْفُسِهِمْ وَجِئْنَا بِكَ شَهِيْدًا عَلٰى هٰٓؤُلَاۤءِۗ وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتٰبَ تِبْيَانًا لِّكُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً وَّبُشْرٰى لِلْمُسْلِمِيْنَ ࣖ

wa yauma nab‘aṡu fī kulli ummatin syahīdan ‘alaihim min anfusihim wa ji'nā bika syahīdan ‘alā hā'ulā'(i), wa nazzalnā ‘alaikal-kitāba tibyānal likulli syai'iw wa hudaw wa raḥmataw wa busyrā lil-muslimīn(a).

Һәр өммәткә үзләренең арасыннан шаһит итеп җибәрдек, һәм сине аларга шаһит итеп җибәрдек, һәм һәрнәрсәне ачык итеп аңлата торган, мөселманнарга туры юлны күрсәтүче, рәхмәт һәм шатлыклы хәбәр булган көнне хәтерләгез!

۞ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْاِحْسَانِ وَاِيْتَاۤئِ ذِى الْقُرْبٰى وَيَنْهٰى عَنِ الْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

innallāha ya'muru bil-‘adli wal-iḥsāni wa ītā'i żil-qurbā wa yanhā ‘anil-faḥsyā'i wal-munkari wal-bagyi ya‘iẓukum la‘allakum tażakkarūn(a).

Әлбәттә, Аллаһ гадел булырга, изге эшләр кылырга, якын кардәшләргә ярдәм итәргә боера һәм фәхеш эшләрдән, шәригать кануннары бозудан һәм дошманлыктан тыя. Ул сезгә өйрәтә, шаять, өйрәнерсез.

وَاَوْفُوْا بِعَهْدِ اللّٰهِ اِذَا عَاهَدْتُّمْ وَلَا تَنْقُضُوا الْاَيْمَانَ بَعْدَ تَوْكِيْدِهَا وَقَدْ جَعَلْتُمُ اللّٰهَ عَلَيْكُمْ كَفِيْلًا ۗاِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا تَفْعَلُوْنَ

wa aufū bi‘ahdillāhi iżā ‘āhattum wa lā tanquḍul-aimāna ba‘da taukīdihā wa qad ja‘altumullāha ‘alaikum kafīlā(n), innallāha ya‘lamu mā taf‘alūn(a).

Аллаһка биргән вәгъдәгезне үтәгез, антыгызны бозмагыз, чөнки Аллаһ сезнең нәрсә эшләгәнегезне белә.

وَلَا تَكُوْنُوْا كَالَّتِيْ نَقَضَتْ غَزْلَهَا مِنْۢ بَعْدِ قُوَّةٍ اَنْكَاثًاۗ تَتَّخِذُوْنَ اَيْمَانَكُمْ دَخَلًا ۢ بَيْنَكُمْ اَنْ تَكُوْنَ اُمَّةٌ هِيَ اَرْبٰى مِنْ اُمَّةٍ ۗاِنَّمَا يَبْلُوْكُمُ اللّٰهُ بِهٖۗ وَلَيُبَيِّنَنَّ لَكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ مَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَ

wa lā takūnū kal-latī naqaḍat gazlahā mim ba‘di quwwatin ankāṡā(n), tattakhiżūna aimānakum dakhalam bainakum an takūna ummatun hiya arbā min ummah(tin), innamā yablūkumullāhu bih(ī), wa layubayyinanna lakum yaumal-qiyāmati mā kuntum fīhi takhtalifūn(a).

Һәм нык эрләнгән җебен сүтеп, ул таралып беткән хатын кебек булмагыз. Сез антыгызны (килешүегезне) арагызда алдау коралы итеп кулланасыз, чөнки бер төркем икенчесеннән күбрәк. Аллаһ сезне моның белән генә сыный, һәм, әлбәттә, кыямәт көнендә Ул сезгә элек бәхәсләшкән нәрсәгезне аңлатыр.

وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَجَعَلَكُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةً وَّلٰكِنْ يُّضِلُّ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَلَتُسْـَٔلُنَّ عَمَّا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

wa lau syā'allāhu laja‘alakum ummataw wāḥidataw wa lākiy yuḍillu may yasyā'u wa yahdī may yasyā'(u), wa latus'alunna ‘ammā kuntum ta‘malūn(a).

Әгәр Аллаһ теләсә иде, әлбәттә, сезне бер диндә кылыр иде, ләкин Ул теләгән кешене адаштыра һәм теләгән кешене туры юлга күндерә. Ләкин сездән, әлбәттә, кылган эшләрегез турында соралачаксыз.

وَلَا تَتَّخِذُوْٓا اَيْمَانَكُمْ دَخَلًا ۢ بَيْنَكُمْ فَتَزِلَّ قَدَمٌۢ بَعْدَ ثُبُوْتِهَا وَتَذُوْقُوا السُّوْۤءَ بِمَا صَدَدْتُّمْ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۚوَلَكُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

wa lā tattakhiżū aimānakum dakhalam bainakum fa tazilla qadamum ba‘da ṡubūtihā wa tażūqus-sū'a bimā ṣadattum ‘an sabīlillāh(i), wa lakum ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Антларыгызны арагызда хәйлә коралы итеп алмагыз, чөнки алар нык торгач аякларыгызны тайдыралар, һәм Аллаһ юлыннан тыюларыгыз аркасында сезгә (дөньяда) явызлык тотар, һәм сезгә зур гәзаб тотылыр.

وَلَا تَشْتَرُوْا بِعَهْدِ اللّٰهِ ثَمَنًا قَلِيْلًاۗ اِنَّمَا عِنْدَ اللّٰهِ هُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa lā tasytarū bi‘ahdillāhi ṡamanan qalīlā(n), innamā ‘indallāhi huwa khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

Аллаһ белән булган килешүегезне арзан бәягә сатмагыз, чөнки Аллаһ кулындагы вәгъдә сезнең өчен хәерлерәк, әгәр белсәгез.

مَا عِنْدَكُمْ يَنْفَدُ وَمَا عِنْدَ اللّٰهِ بَاقٍۗ وَلَنَجْزِيَنَّ الَّذِيْنَ صَبَرُوْٓا اَجْرَهُمْ بِاَحْسَنِ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

mā ‘indakum yanfadu wa mā ‘indallāhi bāq(in), wa lanajziyannal-lażīna ṣabarū ajrahum bi'aḥsani mā kānū ya‘malūn(a).

Сезнең кулыгызда булган нәрсә юкка чыгачак, ә Аллаһ кулында булган нәрсә мәңгегә калачак. Һәм сабыр итүчеләргә, әлбәттә, кылган гамәлләреннән дә яхшырак җәза бирербез.

مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنْثٰى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهٗ حَيٰوةً طَيِّبَةًۚ وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ اَجْرَهُمْ بِاَحْسَنِ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

man ‘amila ṣāliḥam min żakarin au unṡā wa huwa mu'minun fa lanuḥyiyannahū ḥayātan ṭayyibah(tan), wa lanajziyannahum ajrahum bi'aḥsani mā kānū ya‘malūn(a).

Берәү изге гамәлләр кылса, ул ир булсынмы, хатын булсынмы, мөэмин булса, аларга, әлбәттә, күркәм тормыш бирербез һәм, әлбәттә, аларны кылган гамәлләреннән яхшырак әҗер белән бүләкләрбез.

فَاِذَا قَرَأْتَ الْقُرْاٰنَ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّيْطٰنِ الرَّجِيْمِ

fa iżā qara'tal-qur'āna fasta‘iż billāhi minasy-syaiṭānir-rajīm(i).

Шуңа күрә, әгәр сез (Мөхәммәд пәйгамбәр) Коръән укырга телисез икән, Аллаһтан ләгънәтләнгән шайтаннан саклау сорагыз.

اِنَّهٗ لَيْسَ لَهٗ سُلْطٰنٌ عَلَى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَلٰى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُوْنَ

innahū laisa lahū sulṭānun ‘alal-lażīna āmanū wa ‘alā rabbihim yatawakkalūn(a).

Чыннан да, шайтанның Аллаһыга ышанган һәм аңа ышанган кешеләргә бернинди йогынтысы булмаячак.

اِنَّمَا سُلْطٰنُهٗ عَلَى الَّذِيْنَ يَتَوَلَّوْنَهٗ وَالَّذِيْنَ هُمْ بِهٖ مُشْرِكُوْنَ ࣖ

innamā sulṭānuhū ‘alal-lażīna yatawallaunahū wal-lażīna hum bihī musyrikūn(a).

Аның йогынтысы аны җитәкче итүчеләргә һәм аны Аллаһка тиңдәш итүчеләргә генә тәэсир итә.

وَاِذَا بَدَّلْنَآ اٰيَةً مَّكَانَ اٰيَةٍ ۙوَّاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا يُنَزِّلُ قَالُوْٓا اِنَّمَآ اَنْتَ مُفْتَرٍۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa iżā baddalnā āyatam makāna āyah(tin), wallāhu a‘lamu bimā yunazzilu qālū innamā anta muftar(in), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).

Әгәр Без бер аятьне икенчесе белән алыштырсак, Аллаһ нәрсә иңдергәнен белүчерәк булса, алар: "Син аны (Мухәммәд пәйгамбәрне) ялган сөйлисең", – диләр, ләкин аларның күбесе белмиләр.

قُلْ نَزَّلَهٗ رُوْحُ الْقُدُسِ مِنْ رَّبِّكَ بِالْحَقِّ لِيُثَبِّتَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَهُدًى وَّبُشْرٰى لِلْمُسْلِمِيْنَ

qul nazzalahū rūḥul-qudusi mir rabbika bil-ḥaqqi liyuṡabbital-lażīna āmanū wa hudaw wa busyrā lil-muslimīn(a).

Әйт: "Изге Рух (Җәбраил) Коръәнне Раббыңнан хаклык белән иңдерде, мөэминнәрнең күңелләрен ныгыту өчен, һәм мөселманнарга туры юл һәм шатлык булсын өчен".

وَلَقَدْ نَعْلَمُ اَنَّهُمْ يَقُوْلُوْنَ اِنَّمَا يُعَلِّمُهٗ بَشَرٌۗ لِسَانُ الَّذِيْ يُلْحِدُوْنَ اِلَيْهِ اَعْجَمِيٌّ وَّهٰذَا لِسَانٌ عَرَبِيٌّ مُّبِيْنٌ

wa laqad na‘lamu annahum yaqūlūna innamā yu‘allimuhū basyar(un), lisānul-lażī yulḥidūna ilaihi a‘jamiyyuw wa hāżā lisānun ‘arabiyyum mubīn(un).

Без беләбез, алар: "Коръәнне аңа бер кеше генә өйрәтте", – дигәннәрен. Алар аны өйрәнүдә гаепләгән кешенең теле "әҗәм", ләкин ул (Коръән) ачык гарәп телендә.

اِنَّ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِۙ لَا يَهْدِيْهِمُ اللّٰهُ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīna lā yu'minūna bi'āyātillāh(i), lā yahdīhimullāhu wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Чыннан да, Аллаһ аятьләренә (Коръәнгә) ышанмаучыларны Аллаһ туры юлга күндермәячәк һәм аларга рәнҗетүче газап булачак.

اِنَّمَا يَفْتَرِى الْكَذِبَ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِۚ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْكٰذِبُوْنَ

innamā yaftaril-każibal-lażīna lā yu'minūna bi'āyātillāh(i), ulā'ika humul-kāżibūn(a).

Чыннан да, ялганны ифтира кылучылар Аллаһ аятьләренә ышанмаучылар гына, һәм алар ялганчылар.

مَنْ كَفَرَ بِاللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ اِيْمَانِهٖٓ اِلَّا مَنْ اُكْرِهَ وَقَلْبُهٗ مُطْمَىِٕنٌّۢ بِالْاِيْمَانِ وَلٰكِنْ مَّنْ شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْرًا فَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ مِّنَ اللّٰهِ ۗوَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

man kafara billāhi mim ba‘di īmānihī illā man ukriha wa qalbuhū muṭma'innum bil-īmāni wa lākim man syaraḥa bil-kufri ṣadran fa ‘alaihim gaḍabum minallāh(i), wa lahum ‘ażābun aẓīm(un).

Кем иман китергәннән соң Аллаһка ышанмаса (Аллаһның ачуына дучар булыр), ләкин йөрәге тыныч булып калса да, көферлеккә мәҗбүр ителгән кешедән башка (ул гөнаһ кылмый), ләкин күкрәген көфергә ачкан кешегә Аллаһның ачуы төшәр һәм алар зур газапка дучар булырлар.

ذٰلِكَ بِاَنَّهُمُ اسْتَحَبُّوا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا عَلَى الْاٰخِرَةِۙ وَاَنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

Żālika bi'annahumustaḥabbul-ḥayātad-dun-yā ‘alal-ākhirah(ti), wa annallāha lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

Бу аларның ахирәттән дөнья тормышын артык яратулары өчендер, һәм Аллаһ имансызларны туры юлга күндерми.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ طَبَعَ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ وَسَمْعِهِمْ وَاَبْصَارِهِمْۗ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ

ulā'ikal-lażīna ṭaba‘allāhu ‘alā qulūbihim wa sam‘ihim wa abṣārihim, wa ulā'ika humul-gāfilūn(a).

Болар - Аллаһ тарафыннан йөрәкләре, колаклары һәм күзләре бикләнгән кешеләр. Алар - гафилләр.

لَا جَرَمَ اَنَّهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

lā jarama annahum fil-ākhirati humul-khāsirūn(a).

Әлбәттә, алар ахирәттә һәлак булучылардан булачаклар.

ثُمَّ اِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِيْنَ هَاجَرُوْا مِنْۢ بَعْدِ مَا فُتِنُوْا ثُمَّ جَاهَدُوْا وَصَبَرُوْاۚ اِنَّ رَبَّكَ مِنْۢ بَعْدِهَا لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

Ṡumma inna rabbaka lil-lażīna hājarū mim ba‘di mā futinū ṡumma jāhadū wa ṣabarū, inna rabbaka mim ba‘dihā lagafūrur raḥīm(un).

Аннары синең Раббың, сынаулардан соң күченүчеләргә, аннары җиһад өчен тырышучыларга һәм сабыр итүчеләргә хуҗа булгандыр. Әлбәттә, шуннан соң синең Раббың, әлбәттә, гафу итүче һәм рәхимле.

۞ يَوْمَ تَأْتِيْ كُلُّ نَفْسٍ تُجَادِلُ عَنْ نَّفْسِهَا وَتُوَفّٰى كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

yauma ta'tī kullu nafsin tujādilu ‘an nafsihā wa tuwaffā kullu nafsim mā ‘amilat wa hum lā yuẓlamūn(a).

(Исегездә тотыгыз), ул көндә һәр кеше үзен якларга киләчәк, һәм һәркемгә кылган гамәле буенча тулысынча җәза биреләчәк, һәм алар золым ителмәячәк.

وَضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا قَرْيَةً كَانَتْ اٰمِنَةً مُّطْمَىِٕنَّةً يَّأْتِيْهَا رِزْقُهَا رَغَدًا مِّنْ كُلِّ مَكَانٍ فَكَفَرَتْ بِاَنْعُمِ اللّٰهِ فَاَذَاقَهَا اللّٰهُ لِبَاسَ الْجُوْعِ وَالْخَوْفِ بِمَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ

wa ḍaraballāhu maṡalan qaryatan kānat āminatam muṭma'innatay ya'tīhā rizquhā ragadam min kulli makānin fa kafarat bi'an‘umillāhi fa ażāqahallāhu libāsal-jū‘i wal-khaufi bimā kānū yaṣna‘ūn(a).

Аллаһ бер шәһәрне мисал итеп китерде, ул җир элек тыныч һәм имин иде, һәр җирдән ризыклар мул итеп килде, ләкин аның халкы Аллаһның нигъмәтләрен инкяр иттеләр, Аллаһ аларга кылган эшләре сәбәпле ачлык һәм курку афәтен бирде.

وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌ مِّنْهُمْ فَكَذَّبُوْهُ فَاَخَذَهُمُ الْعَذَابُ وَهُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa laqad jā'ahum rasūlum minhum fa każżabūhu fa akhażahumul-‘ażābu wa hum ẓālimūn(a).

Аларга үзләреннән пәйгамбәр килде, ләкин алар аны ялганчы диделәр, шуңа күрә алар җәһәннәм белән җәзаландылар һәм залим булдылар.

فَكُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ حَلٰلًا طَيِّبًاۖ وَّاشْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُوْنَ

fa kulū mimmā razaqakumullāhu ḥalālan ṭayyibā(n), wasykurū ni‘matallāhi in kuntum iyyāhu ta‘budūn(a).

Аллаһ биргән ризыклардан хәләл һәм пакь ризыклар ашагыз һәм Аллаһның нигъмәтләренә шөкер итегез, әгәр Аңа гына гыйбадәт кыласыз икән!

اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa innallāha gafūrur raḥīm(un).

Әлбәттә, Аллаһ сезгә үлгән хайванны, канны, дуңгыз итен һәм Аллаһтан башка затның исеме белән бугазланган хайваннарны гына хәрам кылды. Әмма берәү мәҗбүри рәвештә ашарга мәҗбүр булса, ул үзе теләгәнчә ашамаса һәм чиктән ашмаса, Аллаһ гафу итүче һәм рәхимле.

وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَا تَصِفُ اَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ هٰذَا حَلٰلٌ وَّهٰذَا حَرَامٌ لِّتَفْتَرُوْا عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ اِنَّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُوْنَۗ

wa lā taqūlū limā taṣifu alsinatukumul-każiba hāżā ḥalāluw wa hāżā ḥarāmul litaftarū ‘alallāhil-każib(a), innal-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba lā yufliḥūn(a).

Аллаһка ялган ифтира кылыр өчен телең белән ялган сөйләмә, бу хәләл, бу харам дип әйтмә! Әлбәттә, Аллаһка ялган сөйләүчеләр котыла алмаслар.

مَتَاعٌ قَلِيْلٌ ۖوَّلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

matā‘un qalīl(un), wa lahum ‘ażābun alīm(un).

(Бу) аз гына ләззәт, һәм аларга рәнҗеткүче гәзаб булачак.

وَعَلَى الَّذِيْنَ هَادُوْا حَرَّمْنَا مَا قَصَصْنَا عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ ۗوَمَا ظَلَمْنٰهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

wa ‘alal-lażīna hādū ḥarramnā mā qaṣaṣnā ‘alaika min qabl(u), wa mā ẓalamnāhum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Һәм яһүдләргә, сиңа сөйләгәннәребезне тыйдык, һәм без аларга золым итмәдек, бәлки алар үзләренә золым иттеләр.

ثُمَّ اِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِيْنَ عَمِلُوا السُّوْۤءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابُوْا مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ وَاَصْلَحُوْٓا اِنَّ رَبَّكَ مِنْۢ بَعْدِهَا لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

Ṡumma inna rabbaka lil-lażīna ‘amilus-sū'a bijahālatin ṡumma tābū mim ba‘di żālika wa aṣlaḥū inna rabbaka mim ba‘dihā lagafūrur raḥīm(un).

Әлбәттә, Раббың наданлык белән гөнаһлы эшләрне эшләп, аннан соң тәүбә итеп, төзәткән кешеләрне гафу итә. Әлбәттә, Раббың шуннан соң ярлыкаучы һәм рәхимле.

اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ كَانَ اُمَّةً قَانِتًا لِّلّٰهِ حَنِيْفًاۗ وَلَمْ يَكُ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَۙ

inna ibrāhīma kāna ummatan qānital lillāhi ḥanīfā(n), wa lam yaku minal-musyrikīn(a).

Чыннан да, Ибраһим имам иде (үрнәк итеп алып була), Аллаһка буйсынган һәм ханиф иде. Ул мөшрикләрдән түгел (Аллаһка тиңдәшлек кылучылардан түгел).

شَاكِرًا لِّاَنْعُمِهِ ۖاجْتَبٰىهُ وَهَدٰىهُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

syākiral li'an‘umih(ī), ijtabāhu wa hadāhu ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

ул Аның нигъмәтләренә шөкер итә. Аллаһ аны сайлады һәм туры юлга күндерде.

وَاٰتَيْنٰهُ فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً ۗوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ ۗ

wa ātaināhu fid-dun-yā ḥasanah(tan), wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

Дөньяда аңа яхшы нигъмәтләр бирдек, һәм ул ахирәттә изгеләрдән булыр.

ثُمَّ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ اَنِ اتَّبِعْ مِلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًا ۗوَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

Ṡumma auḥainā ilaika anittabi‘ millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).

Аннары сиңа (Мөхәммәд пәйгамбәргә) вәхий кылдык: "Ибраһимнең туры диненә ияр, ул мөшрикләрдән түгел".

اِنَّمَا جُعِلَ السَّبْتُ عَلَى الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِيْهِۗ وَاِنَّ رَبَّكَ لَيَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

innamā ju‘ilas-sabtu ‘alal-lażīnakhtalafū fīh(i), wa inna rabbaka layaḥkumu bainahum yaumal-qiyāmati fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).

Әлбәттә, шимбә көнне үткәрү (хөрмәт итү) фәкать бәхәсләшкән кешеләр өчен генә фарыз. Әлбәттә, Раббың алар ихтилаф иткән нәрсәләр турында Кыямәт көнендә алар арасында хөкем итәр.

اُدْعُ اِلٰى سَبِيْلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُۗ اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖ وَهُوَ اَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِيْنَ

ud‘u ilā sabīli rabbika bil-ḥikmati wal-mau‘iẓatil-ḥasanati wa jādilhum bil-latī hiya aḥsan(u), inna rabbaka huwa a‘lamu biman ḍalla ‘an sabīlihī wa huwa a‘lamu bil-muhtadīn(a).

(Кешеләрне) Раббыңның юлына хикмәт һәм яхшы өйрәтү белән чакыр, һәм алар белән яхшы юл белән бәхәсләш. Әлбәттә, Раббың Аның юлыннан адашкан кешене дә, туры юлга күнелгән кешене дә белә.

وَاِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوْا بِمِثْلِ مَا عُوْقِبْتُمْ بِهٖۗ وَلَىِٕنْ صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِّلصّٰبِرِيْنَ

wa in ‘āqabtum fa ‘āqibū bimiṡli mā ‘ūqibtum bih(ī), wa la'in ṣabartum lahuwa khairul liṣ-ṣābirīn(a).

Әгәр җавап бирсәгез, сезгә бирелгән җәзага тигез җавап бирегез. Әгәр сабыр итсәгез, бу сабыр итүчеләр өчен хәерлерәк.

وَاصْبِرْ وَمَا صَبْرُكَ اِلَّا بِاللّٰهِ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُ فِيْ ضَيْقٍ مِّمَّا يَمْكُرُوْنَ

waṣbir wa mā ṣabruka illā billāhi wa lā taḥzan ‘alaihim wa lā taku fī ḍaiqim mimmā yamkurūn(a).

Сабыр ит (Мөхәммәд пәйгамбәр), синең сабырың фәкать Аллаһ ярдәме белән генә, һәм аларның (көферлекләре) өчен кайгырма, һәм аларның хәйләләре өчен дә тар карашта булма.

اِنَّ اللّٰهَ مَعَ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا وَّالَّذِيْنَ هُمْ مُّحْسِنُوْنَ ࣖ ۔

innallāha ma‘al-lażīnattaqau wal-lażīna hum muḥsinūn(a).

Әлбәттә, Аллаһ тәкъва кешеләр һәм изге гамәлләр кылучылар белән бергә.