الۤرٰ ۗتِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ وَقُرْاٰنٍ مُّبِيْنٍ ۔

alif lām rā, tilka āyātul-kitābi wa qur'ānim mubīn(in).

Әлиф Лам Ра. (Бу сүрә) - (камил) Китап аятьләренең (кайбер) аятьләре, ягъни Коръән аятьләре, алар аңлатма бирә.

رُبَمَا يَوَدُّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْ كَانُوْا مُسْلِمِيْنَ

rubamā yawaddul-lażīna kafarū lau kānū muslimīn(a).

Кәферләр кайвакыт (ахирәттә соңрак) элек (бу дөньяда) мөселман булган булсалар иде дип телиләр.

ذَرْهُمْ يَأْكُلُوْا وَيَتَمَتَّعُوْا وَيُلْهِهِمُ الْاَمَلُ فَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ

Żarhum ya'kulū wa yatamatta‘ū wa yulhihimul-amalu fa saufa ya‘lamūn(a).

Аларны (бу дөньяда) ашасыннар, күңел ачсыннар һәм (буш) төшләре белән мәшәкатьләнсеннәр, соңрак алар (гамәлләренең нәтиҗәләрен) белерләр.

وَمَآ اَهْلَكْنَا مِنْ قَرْيَةٍ اِلَّا وَلَهَا كِتَابٌ مَّعْلُوْمٌ

wa mā ahlaknā min qaryatin illā wa lahā kitābum ma‘lūm(un).

Һәм Без һичбер шәһәрне һәлак итмәдек, әгәр аның өчен билгеләнгән үлчәү билгеләнгән булса,

مَا تَسْبِقُ مِنْ اُمَّةٍ اَجَلَهَا وَمَا يَسْتَأْخِرُوْنَ

mā tasbiqu min ummatin ajalahā wa mā yasta'khirūn(a).

Үлеменнән алда килә алырлык һәм аның кичектерелүен сорый алырлык кешеләр юк.

وَقَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْ نُزِّلَ عَلَيْهِ الذِّكْرُ اِنَّكَ لَمَجْنُوْنٌ ۗ

wa qālū yā ayyuhal-lażī nuzzila ‘alaihiż-żikru innaka lamajnūn(un).

Һәм алар әйттеләр: "Ий Коръән иңдерелгән кеше, син (Мөхәммәд г-м), чынлыкта, мәҗнүнсең."

لَوْمَا تَأْتِيْنَا بِالْمَلٰۤىِٕكَةِ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

lau mā ta'tīnā bil-malā'ikati in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).

Әгәр син тәкъва кешеләрдән булсаң, ни өчен безгә фәрештә китермәдең?"

مَا نُنَزِّلُ الْمَلٰۤىِٕكَةَ اِلَّا بِالْحَقِّ وَمَا كَانُوْٓا اِذًا مُّنْظَرِيْنَ

mā nunazzilul-malā'ikata illā bil-ḥaqqi wa mā kānū iżam munẓarīn(a).

Без фәрештәләрне хаклык белән генә (җәза китерү өчен) җибәрдек, һәм аларга ул вакытта вакыт бирелмәде.

اِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ

innā naḥnu nazzalnaż-żikra wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).

Әлбәттә, Коръәнне без иңдердек һәм, әлбәттә, аны үзебез саклыйбыз.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ فِيْ شِيَعِ الْاَوَّلِيْنَ

wa laqad arsalnā min qablika fī syiya‘il-awwalīn(a).

Һәм, әлбәттә, Без синнән алдагы кешеләргә (берничә пәйгамбәр) җибәрдек. (Мөхәммәд пәйгамбәр)

وَمَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

wa mā ya'tīhim mir rasūlin illā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Аларга пәйгамбәр килсә, алар аны мәсхәрә кылыр иделәр.

كَذٰلِكَ نَسْلُكُهٗ فِيْ قُلُوْبِ الْمُجْرِمِيْنَۙ

każālika naslukuhū fī qulūbil-mujrimīn(a).

Шулай итеп, Без аны гөнаһлыларның күңеленә салдык (мәсхәрәләүне)

لَا يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ وَقَدْ خَلَتْ سُنَّةُ الْاَوَّلِيْنَ

lā yu'minūna bihī wa qad khalat sunnatul-awwalīn(a).

алар аңа (Коръәнгә) ышанмыйлар, гәрчә Аллаһның сөннәте элеккеге кешеләргә дә үткән булса да.

وَلَوْ فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَابًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَظَلُّوْا فِيْهِ يَعْرُجُوْنَۙ

wa lau fataḥnā ‘alaihim bābam minas-samā'i fa ẓallū fīhi ya‘rujūn(a).

Әгәр Без аларга күк ишекләренең берсен ачсак, алар шул ишеккә менеп барырлар,

لَقَالُوْٓا اِنَّمَا سُكِّرَتْ اَبْصَارُنَا بَلْ نَحْنُ قَوْمٌ مَّسْحُوْرُوْنَ ࣖ

laqālū innamā sukkirat abṣārunā bal naḥnu qaumum masḥūrūn(a).

әлбәттә, алар әйттеләр: "Чыннан да, безнең күзләребез томанлы, чынлыкта без сихердән зыян күрдек".

وَلَقَدْ جَعَلْنَا فِى السَّمَاۤءِ بُرُوْجًا وَّزَيَّنّٰهَا لِلنّٰظِرِيْنَۙ

wa laqad ja‘alnā fis-samā'i burūjaw wa zayyannāhā lin-nāẓirīn(a).

Әлбәттә, Без күктә йолдызлар җыелмаларын халык кылдык һәм аларны караучыларга матур итеп күрсәттек.

وَحَفِظْنٰهَا مِنْ كُلِّ شَيْطٰنٍ رَّجِيْمٍۙ

wa ḥafiẓnāhā min kulli syaiṭānir rajīm(in).

һәм Без аны ләгънәт кылынган һәр шайтаннан сакладык,

اِلَّا مَنِ اسْتَرَقَ السَّمْعَ فَاَتْبَعَهٗ شِهَابٌ مُّبِيْنٌ

illā manistaraqas-sam‘a fa atba‘ahū syihābum mubīn(un).

Мәгәр (шайтан) ул (фәрештәләрдән) ишетелерлек (хәбәрләрне) урлар, аннары якты ут белән куар.

وَالْاَرْضَ مَدَدْنٰهَا وَاَلْقَيْنَا فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَّوْزُوْنٍ

wal-arḍa madadnāhā wa alqainā fīhā rawāsiya wa ambatnā fīhā min kulli syai'im mauzūn(in).

Һәм Без җирне түшәдек һәм анда таулар утырттык, һәм анда һәрнәрсәне үз зурлыгында үстердек.

وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَ وَمَنْ لَّسْتُمْ لَهٗ بِرٰزِقِيْنَ

wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisya wa mal lastum lahū birāziqīn(a).

Һәм Без аларда сезнең өчен тереклек чыганакларын һәм сез ризык бирә алмаган җан ияләрен яраттык.

وَاِنْ مِّنْ شَيْءٍ اِلَّا عِنْدَنَا خَزَاۤىِٕنُهٗ وَمَا نُنَزِّلُهٗٓ اِلَّا بِقَدَرٍ مَّعْلُوْمٍ

wa im min syai'in illā ‘indanā khazā'inuhū wa mā nunazziluhū illā biqadarim ma‘lūm(un).

Һәм Безнең кулыбызда аның хәзинәләре булган бер нәрсә дә юк, Без аны билгеле үлчәм белән генә иңдерәбез.

وَاَرْسَلْنَا الرِّيٰحَ لَوَاقِحَ فَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَسْقَيْنٰكُمُوْهُۚ وَمَآ اَنْتُمْ لَهٗ بِخٰزِنِيْنَ

wa arsalnar-riyāḥa lawāqiha fa anzalnā minas-samā'i mā'an fa asqainākumūh(u), wa mā antum lahū bikhāzinīn(a).

Һәм Без җилләрне җибәрдек, алар өчен күктән яңгыр яудырдык, аннары ул яңгыр белән сезне сугардык, сез аны саклаучы түгелсез.

وَاِنَّا لَنَحْنُ نُحْيٖ وَنُمِيْتُ وَنَحْنُ الْوٰرِثُوْنَ

wa innā lanaḥnu nuḥyī wa numītu wa naḥnul-wāriṡūn(a).

Һәм, әлбәттә, Без тергезербез һәм үтерербез, һәм Без бар нәрсәгә варис булырбыз.

وَلَقَدْ عَلِمْنَا الْمُسْتَقْدِمِيْنَ مِنْكُمْ وَلَقَدْ عَلِمْنَا الْمُسْتَأْخِرِيْنَ

wa laqad ‘alimnal-mustaqdimīna minkum wa laqad ‘alimnal-musta'khirīn(a).

Әлбәттә, Без сездән алдагыларны да, соңгыларны да беләбез.

وَاِنَّ رَبَّكَ هُوَ يَحْشُرُهُمْۗ اِنَّهٗ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ ࣖ

wa inna rabbaka huwa yaḥsyuruhum, innahū ḥakīmun ‘alīm(un).

Һәм, әлбәттә, синең Раббың аларны бер урынга җыячак, Ул хикмәт иясе һәм белүче.

وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنْ صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَاٍ مَّسْنُوْنٍۚ

wa laqad khalaqnal-insāna min ṣalṣālim min ḥama'im masnūn(in).

Һәм, әлбәттә, Без кешене (Адәмне) кара балчыктан, коры балчыктан яраттык, ул балчыкка охшаган иде.

وَالْجَاۤنَّ خَلَقْنٰهُ مِنْ قَبْلُ مِنْ نَّارِ السَّمُوْمِ

wal-jānna khalaqnāhu min qablu min nāris-samūm(i).

Һәм Без җенне (Адәмнән) элек бик ялкынлы уттан яраттык.

وَاِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اِنِّيْ خَالِقٌۢ بَشَرًا مِّنْ صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَاٍ مَّسْنُوْنٍۚ

wa iż qāla rabbuka lil-malā'ikati innī khāliqum basyaram min ṣalṣālim min ḥama'im masnūn(in).

Һәм (исеңдә тот), Раббың фәрештәләргә әйтте: "Мин коры балчыктан, кара балчыктан, сурәтләнгән килештән кеше яратырмын."

فَاِذَا سَوَّيْتُهٗ وَنَفَخْتُ فِيْهِ مِنْ رُّوْحِيْ فَقَعُوْا لَهٗ سٰجِدِيْنَ

fa iżā sawwaituhū wa nafakhtu fīhi mir rūḥī fa qa‘ū lahū sājidīn(a).

Мин (вакыйганы) камилләштергәч һәм аңа рухымны өргәч, аңа сәҗдә кылыгыз."

فَسَجَدَ الْمَلٰۤىِٕكَةُ كُلُّهُمْ اَجْمَعُوْنَۙ

fa sajadal-malā'ikatu kulluhum ajma‘ūn(a).

Шулай итеп, фәрештәләр барысы бергә баш иделәр,

اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اَبٰىٓ اَنْ يَّكُوْنَ مَعَ السّٰجِدِيْنَ

illā iblīs(a), abā ay yakūna ma‘as-sājidīn(a).

Мәгәр Иблис кенә. Ул сәҗдә кылучыларга кушылырга теләмәде.

قَالَ يٰٓاِبْلِيْسُ مَا لَكَ اَلَّا تَكُوْنَ مَعَ السّٰجِدِيْنَ

qāla yā iblīsu mā laka allā takūna ma‘as-sājidīn(a).

Аллаһ әйтте: "Ий Шайтан! Ни өчен син алар белән бергә сәҗдә кылмыйсың?"

قَالَ لَمْ اَكُنْ لِّاَسْجُدَ لِبَشَرٍ خَلَقْتَهٗ مِنْ صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَاٍ مَّسْنُوْنٍ

qāla lam akul li'asjuda libasyarin khalaqtahū min ṣalṣālim min ḥama'im masnūn(in).

Ул (Иблис) әйтте: "Син коры балчыктан, кара балчыктан, формага китерелгән килеш яраттың, мин аңа беркайчан да баш имәмен".

قَالَ فَاخْرُجْ مِنْهَا فَاِنَّكَ رَجِيْمٌۙ

qāla fakhruj minhā fa innaka rajīm(un).

Ул (Аллаһ) әйтте: «Алайса, җәннәттән чык, чөнки син ләгънәтләнгәнсең».

وَّاِنَّ عَلَيْكَ اللَّعْنَةَ اِلٰى يَوْمِ الدِّيْنِ

wa inna ‘alaikal-la‘nata ilā yaumid-dīn(i).

һәм, әлбәттә, ләгънәт синең өстендә Кыямәт көненә кадәр калачак".

قَالَ رَبِّ فَاَنْظِرْنِيْٓ اِلٰى يَوْمِ يُبْعَثُوْنَ

qāla rabbi fa anẓirnī ilā yaumi yub‘aṡūn(a).

Ул (шайтан) әйтте: "Ий Раббым, (әгәр шулай булса) миңа (кешеләр) терелү көненә кадәр кичектер."

قَالَ فَاِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِيْنَۙ

qāla fa innaka minal-munẓarīn(a).

Аллаһ әйтә: "(Ярар) димәк, син, әлбәттә, кичектерелгәннәрдәнсең,

اِلٰى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُوْمِ

ilā yaumil-waqtil-ma‘lūm(i).

билгеләнгән көнгә (кыямәт көненә) кадәр."

قَالَ رَبِّ بِمَآ اَغْوَيْتَنِيْ لَاُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِى الْاَرْضِ وَلَاُغْوِيَنَّهُمْ اَجْمَعِيْنَۙ

qāla rabbi bimā agwaitanī la'uzayyinanna lahum fil-arḍi wa la'ugwiyannahum ajma‘īn(a).

Ул (Шайтан) әйтте: "Ий Раббым, мине адаштырганың өчен, мин аларга җир йөзендә (начарлыкны) зиннәтле күрсәтермен һәм аларның барысын да адаштырырмын.

اِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِيْنَ

illā ‘ibādaka minhumul-mukhlaṣīn(a).

алар арасыннан сайланган колларыңнан башка.

قَالَ هٰذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيْمٌ

qāla hāżā ṣirāṭun ‘alayya mustaqīm(un).

Ул (Аллаһ) әйтте: "Миңа алып баручы туры юл шушыдыр".

اِنَّ عِبَادِيْ لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطٰنٌ اِلَّا مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْغَاوِيْنَ

inna ‘ibādī laisa laka ‘alaihim sulṭānun illā manittaba‘aka minal-gāwīn(a).

Чыннан да, синең (Иблиснең) Минем колларым өстеннән көчең юк, сиңа ияргән кешеләрдән башка, ягъни адашканнардан башка.

وَاِنَّ جَهَنَّمَ لَمَوْعِدُهُمْ اَجْمَعِيْنَۙ

wa inna jahannama lamau‘iduhum ajma‘īn(a).

Һәм, әлбәттә, җәһәннәм аларның барысына да (шайтанга иярүчеләргә) вәгъдә ителгән урын.

لَهَا سَبْعَةُ اَبْوَابٍۗ لِكُلِّ بَابٍ مِّنْهُمْ جُزْءٌ مَّقْسُوْمٌ ࣖ

lahā sab‘atu abwāb(in), likulli bābim minhum juz'um maqsūm(un).

(Җәһәннәмнең) җиде ишеге бар. Һәр ишек аларның билгеле бер төркеменә билгеләнгән.

اِنَّ الْمُتَّقِيْنَ فِيْ جَنّٰتٍ وَّعُيُوْنٍۗ

innal-muttaqīna fī jannātiw wa ‘uyūn(in).

Әлбәттә, тәкъва кешеләр бакчаларда һәм чишмәләрдә булырлар.

اُدْخُلُوْهَا بِسَلٰمٍ اٰمِنِيْنَ

udkhulūhā bisalāmin āminīn(a).

(Аллаһ әйтә): "Аңа тынычлык һәм иминлек белән керегез".

وَنَزَعْنَا مَا فِيْ صُدُوْرِهِمْ مِّنْ غِلٍّ اِخْوَانًا عَلٰى سُرُرٍ مُّتَقٰبِلِيْنَ

wa naza‘nā mā fī ṣudūrihim min gillin ikhwānan ‘alā sururim mutaqābilīn(a).

Һәм Без аларның йөрәкләрендәге барлык үпкә хисләрен бетердек; алар үзләрен туганнар кебек хис иттеләр, диванда йөзгә-йөз утырдылар.

لَا يَمَسُّهُمْ فِيْهَا نَصَبٌ وَّمَا هُمْ مِّنْهَا بِمُخْرَجِيْنَ

lā yamassuhum fīhā naṣabuw wa mā hum minhā bimukhrajīn(a).

Алар анда арыганлык сизмиләр һәм аннан аерылмаячаклар.

۞ نَبِّئْ عِبَادِيْٓ اَنِّيْٓ اَنَا الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُۙ

nabbi' ‘ibādī annī anal-gafūrur-raḥīm(u).

Колларыма әйт, Мин – Гафу Итүче, Рәхимле,

وَاَنَّ عَذَابِيْ هُوَ الْعَذَابُ الْاَلِيْمُ

wa anna ‘ażābī huwal-‘ażābul-alīm(u).

һәм, әлбәттә, Минем газабым бик каты җәзадыр.

وَنَبِّئْهُمْ عَنْ ضَيْفِ اِبْرٰهِيْمَۘ

wa nabbi'hum ‘an ḍaifi ibrāhīm(a).

Һәм аларга (Мөхәммәд пәйгамбәргә) Ибраһим пәйгамбәрнең кунагы (фәрештәсе) турында хәбәр бир.

اِذْ دَخَلُوْا عَلَيْهِ فَقَالُوْا سَلٰمًاۗ قَالَ اِنَّا مِنْكُمْ وَجِلُوْنَ

iż dakhalū ‘alaihi fa qālū salāmā(n), qāla innā minkum wajilūn(a).

Алар йортка кергәч, "Исәнмесез", – диделәр. Ибраһим әйтте: "Без сездән куркабыз".

قَالُوْا لَا تَوْجَلْ اِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلٰمٍ عَلِيْمٍ

qālū lā taujal innā nubasysyiruka bigulāmin ‘alīm(in).

(Алар) әйттеләр: "Курыкма, без сиңа акыллы ир-ат (Исхак) белән сөенеч бирәбез".

قَالَ اَبَشَّرْتُمُوْنِيْ عَلٰٓى اَنْ مَّسَّنِيَ الْكِبَرُ فَبِمَ تُبَشِّرُوْنَ

qāla abasysyartumūnī ‘alā am massaniyal-kibaru fa bima tubasysyirūn(a).

Ул (Ибраһим) әйтте: "Карт булсам да, син миңа шатлыклы хәбәр китергәнең дөресме, син аны (ничек) бирдең?"

قَالُوْا بَشَّرْنٰكَ بِالْحَقِّ فَلَا تَكُنْ مِّنَ الْقٰنِطِيْنَ

qālū basysyarnāka bil-ḥaqqi falā takum minal-qāniṭīn(a).

(Алар) әйттеләр: "Без сиңа яхшы хәбәрне дөрес җиткерәбез, өметсезләнүчеләрдән булма".

قَالَ وَمَنْ يَّقْنَطُ مِنْ رَّحْمَةِ رَبِّهٖٓ اِلَّا الضَّاۤلُّوْنَ

qāla wa may yaqnaṭu mir raḥmati rabbihī illaḍ-ḍāllūn(a).

Ул (Ибраһим) әйтте: "Раббысының рәхмәтеннән өмет өзүчеләр генә өметсезләнер."

قَالَ فَمَا خَطْبُكُمْ اَيُّهَا الْمُرْسَلُوْنَ

qāla famā khaṭbukum ayyuhal-mursalūn(a).

Ул (Ибраһим) әйтте: "Ий илчеләр, сезнең мөһим эшегез нинди?"

قَالُوْٓا اِنَّآ اُرْسِلْنَآ اِلٰى قَوْمٍ مُّجْرِمِيْنَۙ

qālū innā ursilnā ilā qaumim mujrimīn(a).

(Алар) әйттеләр: "Дөреслектә, без гөнаһлы кешеләргә җибәрелдек,

اِلَّآ اٰلَ لُوْطٍۗ اِنَّا لَمُنَجُّوْهُمْ اَجْمَعِيْنَۙ

illā āla lūṭ(in), innā lamunajjūhum ajma‘īn(a).

Лут пәйгамбәрнең кардәшеннән башка. Әлбәттә, Без аларның барысын да коткарачакбыз,

اِلَّا امْرَاَتَهٗ قَدَّرْنَآ اِنَّهَا لَمِنَ الْغٰبِرِيْنَ ࣖ

illamra'atahū qaddarnā innahā laminal-gābirīn(a).

Хатыныннан башка, Без аны (башка кәферләр белән бергә) калдырылганнардан дип карар кылдык."

فَلَمَّا جَاۤءَ اٰلَ لُوْطِ ِۨالْمُرْسَلُوْنَۙ

falammā jā'a āla lūṭinil-mursalūn(a).

Шулай итеп, илче Лут пәйгамбәрнең иярченнәре янына килгәч,

قَالَ اِنَّكُمْ قَوْمٌ مُّنْكَرُوْنَ

qāla innakum qaumum munkarūn(a).

ул (Лут) әйтте: "Чыннан да, син без белмәгән кешесең".

قَالُوْا بَلْ جِئْنٰكَ بِمَا كَانُوْا فِيْهِ يَمْتَرُوْنَ

qālū bal ji'nāka bimā kānū fīhi yamtarūn(a).

(Илчеләр) әйттеләр: "Дөреслектә, без сиңа алар һәрвакыт ялганлаган әҗәт белән килдек."

وَاَتَيْنٰكَ بِالْحَقِّ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ

wa ataināka bil-ḥaqqi wa innā laṣādiqūn(a).

Һәм без сиңа хаклык белән килдек, һәм без, әлбәттә, дөрес сөйләүчеләрбез.

فَاَسْرِ بِاَهْلِكَ بِقِطْعٍ مِّنَ الَّيْلِ وَاتَّبِعْ اَدْبَارَهُمْ وَلَا يَلْتَفِتْ مِنْكُمْ اَحَدٌ وَّامْضُوْا حَيْثُ تُؤْمَرُوْنَ

fa asri bi'ahlika biqiṭ‘im minal-laili wattabi‘ adbārahum wa lā yaltafit minkum aḥaduw wamḍū ḥaiṡu tu'marūn(a).

Кич ахырында гаиләң белән чыгып, алар артыннан бар. Берегез дә артыгызга борылып карамасын һәм сезгә боерылган урынга юлыгызны дәвам итсен."

وَقَضَيْنَآ اِلَيْهِ ذٰلِكَ الْاَمْرَ اَنَّ دَابِرَ هٰٓؤُلَاۤءِ مَقْطُوْعٌ مُّصْبِحِيْنَ

wa qaḍainā ilaihi żālikal-amra anna dābira hā'ulā'i maqṭū‘um muṣbiḥīn(a).

Һәм Без аңа (Лутка) таң аткач аларның тулысынча һәлак булачагын фарыз кылдык.

وَجَاۤءَ اَهْلُ الْمَدِيْنَةِ يَسْتَبْشِرُوْنَ

wa jā'a ahlul-madīnati yastabsyirūn(a).

Шәһәр халкы (кунак килү сәбәпле) шатланып (Лут өенә) килделәр.

قَالَ اِنَّ هٰٓؤُلَاۤءِ ضَيْفِيْ فَلَا تَفْضَحُوْنِۙ

qāla inna hā'ulā'i ḍaifī falā tafḍaḥūn(i).

Лут әйтте: "Дөреслектә, алар минем кунакларым, мине хур итмәгез,

وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَلَا تُخْزُوْنِ

wattaqullāha wa lā tukhzūn(i).

Аллаһтан куркыгыз һәм мине рәнҗетмәгез".

قَالُوْٓا اَوَلَمْ نَنْهَكَ عَنِ الْعٰلَمِيْنَ

qālū awalam nanhaka ‘anil-‘ālamīn(a).

(Алар) әйттеләр: "Без сине кешеләрдән тыймадыкмы?"

قَالَ هٰٓؤُلَاۤءِ بَنٰتِيْٓ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَۗ

qāla hā'ulā'i banātī in kuntum fā‘ilīn(a).

(Лут) әйтте: "Болар минем (җиремнең) кызлары (әгәр теләсәгез, аларга өйләнегез)."

لَعَمْرُكَ اِنَّهُمْ لَفِيْ سَكْرَتِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

la‘amruka innahum lafī sakratihim ya‘mahūn(a).

(Аллаһ әйтте): "Синең яшең белән ант итәм (Мөхәммәд пәйгамбәр), алар, әлбәттә, исереклектә (азгынлыкта) адашуда адашканнар".

فَاَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَةُ مُشْرِقِيْنَۙ

fa akhażathumuṣ-ṣaiḥatu musyriqīn(a).

Аннары кояш чыгарга җыенганда, көчле күк күкрәү тавышы аларны юк итте.

فَجَعَلْنَا عَالِيَهَا سَافِلَهَا وَاَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ حِجَارَةً مِّنْ سِجِّيْلٍ

fa ja‘alnā ‘āliyahā sāfilahā wa amṭarnā ‘alaihim ḥijāratam min sijjīl(in).

(Ирне) астын өскә әйләндердек һәм аларга каты җирдән ташлар яудырдык.

اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّلْمُتَوَسِّمِيْنَۙ

inna fī żālika la'āyātil lil-mutawassimīn(a).

Әлбәттә, бу эшләрдә, әлбәттә, игътибарлы кешеләр өчен (Аллаһның кодрәтенә) дәлилләр бар.

وَاِنَّهَا لَبِسَبِيْلٍ مُّقِيْمٍ

wa innahā labisabīlim muqīm(in).

һәм чыннан да, (ил) чыннан да (кешеләр йөри торган) юл өстендә урнашкан.

اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّلْمُؤْمِنِيْنَۗ

inna fī żālika la'āyatal lil-mu'minīn(a).

Әлбәттә, бу эштә иман китерүчеләр өчен (Аллаһның кодрәтенә) дәлил бар.

وَاِنْ كَانَ اَصْحٰبُ الْاَيْكَةِ لَظٰلِمِيْنَۙ

wa in kāna aṣḥābul-aikati laẓālimīn(a).

Һәм, әлбәттә, Айкә халкы – чынлыкта, залим кавем.

فَانْتَقَمْنَا مِنْهُمْۘ وَاِنَّهُمَا لَبِاِمَامٍ مُّبِيْنٍۗ ࣖ

fantaqamnā minhum, wa innahumā labi'imāmim mubīn(in).

шуңа күрә Без аларны һәлак иттек. Чынлыкта, икесе дә бер юл өстендә урнашканнар.

وَلَقَدْ كَذَّبَ اَصْحٰبُ الْحِجْرِ الْمُرْسَلِيْنَۙ

wa laqad każżaba aṣḥābul-ḥijril-mursalīn(a).

Һәм, әлбәттә, Хиҗр мәмләкәте халкы пәйгамбәрләрен ялганладылар,

وَاٰتَيْنٰهُمْ اٰيٰتِنَا فَكَانُوْا عَنْهَا مُعْرِضِيْنَۙ

wa ātaināhum āyātinā fa kānū ‘anhā mu‘riḍīn(a).

Без аларга дәлилләребез белән килдек, ләкин алар һәрвакыт ул могҗизалардан баш тарталар,

وَكَانُوْا يَنْحِتُوْنَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا اٰمِنِيْنَ

wa kānū yanḥitūna minal-jibāli buyūtan āminīn(a).

һәм алар (үзләре яшәгән) куркынычсызлык хисе белән таштан йортлар уеп ясадылар.

فَاَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَةُ مُصْبِحِيْنَۙ

fa akhażathumuṣ-ṣaiḥatu muṣbiḥīn(a).

Аннары алар иртән күк күкрәгән көчле тавыш белән юк ителделәр,

فَمَآ اَغْنٰى عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَۗ

famā agnā ‘anhum mā kānū yaksibūn(a).

шуңа күрә алар өчен файдасыз, алар эшләгән нәрсә өчен.

وَمَا خَلَقْنَا السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَآ اِلَّا بِالْحَقِّۗ وَاِنَّ السَّاعَةَ لَاٰتِيَةٌ فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِيْلَ

wa mā khalaqnas-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā illā bil-ḥaqq(i), wa innas-sā‘ata la'ātiyatun faṣfaḥiṣ-ṣafḥal-jamīl(a).

Без күкләрне, җирне һәм алар арасындагы нәрсәләрне хаклык белән яратмадык, әлбәттә, кыямәт көне киләчәк, шуңа күрә аларны гафу ит, изгелек белән.

اِنَّ رَبَّكَ هُوَ الْخَلّٰقُ الْعَلِيْمُ

inna rabbaka huwal-khallāqul-‘alīm(u).

Әлбәттә, синең Раббың – Ул – һәрнәрсәне халык кылучы һәм һәрнәрсәне белүче.

وَلَقَدْ اٰتَيْنٰكَ سَبْعًا مِّنَ الْمَثَانِيْ وَالْقُرْاٰنَ الْعَظِيْمَ

wa laqad ātaināka sab‘am minal-maṡānī wal-qur'ānal-‘aẓīm(a).

Һәм, әлбәттә, Без сиңа кабат-кабат укыла торган җиде (аять) һәм бөек Коръән бирдек.

لَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ اِلٰى مَا مَتَّعْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْهُمْ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِلْمُؤْمِنِيْنَ

lā tamuddanna ‘ainaika ilā mā matta‘nā bihī azwājam minhum wa lā taḥzan ‘alaihim wakhfiḍ janāḥaka lil-mu'minīn(a).

(Мөхәммәд пәйгамбәр) Без аларның кайбер төркемнәренә биргән дөнья ләззәтләренә күзеңне чөеп карама, һәм алар өчен кайгырма, ә мөэминнәргә түбәнчелек белән кара.

وَقُلْ اِنِّيْٓ اَنَا النَّذِيْرُ الْمُبِيْنُۚ

wa qul innī anan-nażīrul-mubīn(u).

Һәм әйт (Мөхәммәд пәйгамбәр): "Мин ачыктан-ачык кисәтүчемен".

كَمَآ اَنْزَلْنَا عَلَى الْمُقْتَسِمِيْنَۙ

kamā anzalnā ‘alal-muqtasimīn(a).

(Без кисәткәнчә), Без (Аллаһ китабында) аеручыларга (җәзаларны) җибәрдек,

الَّذِيْنَ جَعَلُوا الْقُرْاٰنَ عِضِيْنَ

allażīna ja‘alul-qur'āna ‘iḍīn(a).

(атап әйткәндә) Коръәнне бүлгәннәр.

فَوَرَبِّكَ لَنَسْـَٔلَنَّهُمْ اَجْمَعِيْنَۙ

fa wa rabbika lanas'alannahum ajma‘īn(a).

Раббың белән ант итеп әйтәбез, Без аларның барысыннан да, әлбәттә, сорарбыз.

عَمَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

‘ammā kānū ya‘malūn(a).

алар элек нәрсә эшләгәннәре турында.

فَاصْدَعْ بِمَا تُؤْمَرُ وَاَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِيْنَ

faṣda‘ bimā tu'maru wa a‘riḍ ‘anil-musyrikīn(a).

(Мөхәммәд пәйгамбәргә) боерылган һәрнәрсәне ачыктан-ачык җиткер һәм мөшрикләрдән йөз чөер.

اِنَّا كَفَيْنٰكَ الْمُسْتَهْزِءِيْنَۙ

innā kafainākal-mustahzi'īn(a).

Әлбәттә, Без сине (Мөхәммәд пәйгамбәр) мәсхәрәләүчеләрнең явызлыгыннан саклыйбыз,

الَّذِيْنَ يَجْعَلُوْنَ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَۚ فَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ

allażīna yaj‘alūna ma‘allāhi ilāhan ākhar(a), fa saufa ya‘lamūn(a).

(ягъни) Аллаһтан башка илаһ барлыгына ышанган кешеләр, тиздән белерләр (нәтиҗәләрен).

وَلَقَدْ نَعْلَمُ اَنَّكَ يَضِيْقُ صَدْرُكَ بِمَا يَقُوْلُوْنَۙ

wa laqad na‘lamu annaka yaḍīqu ṣadruka bimā yaqūlūn(a).

Әлбәттә, Без беләбез, синең күкрәгең аларның сүзләренә тардыр.

فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَكُنْ مِّنَ السّٰجِدِيْنَۙ

fa sabbiḥ biḥamdi rabbika wa kum minas-sājidīn(a).

Раббыңны мактап тәсбихләр әйт һәм сәҗдә кылучылар белән бергә бул (намаз укы).

وَاعْبُدْ رَبَّكَ حَتّٰى يَأْتِيَكَ الْيَقِيْنُ ࣖࣖ

wa‘bud rabbaka ḥattā ya'tiyakal-yaqīn(u).

Һәм сиңа үлем килгәнче, Раббыңа гыйбадәт кыл!

الۤرٰ ۗتِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ وَقُرْاٰنٍ مُّبِيْنٍ ۔

alif lām rā, tilka āyātul-kitābi wa qur'ānim mubīn(in).

Әлиф Лам Ра. (Бу сүрә) - (камил) Китап аятьләренең (кайбер) аятьләре, ягъни Коръән аятьләре, алар аңлатма бирә.

رُبَمَا يَوَدُّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْ كَانُوْا مُسْلِمِيْنَ

rubamā yawaddul-lażīna kafarū lau kānū muslimīn(a).

Кәферләр кайвакыт (ахирәттә соңрак) элек (бу дөньяда) мөселман булган булсалар иде дип телиләр.

ذَرْهُمْ يَأْكُلُوْا وَيَتَمَتَّعُوْا وَيُلْهِهِمُ الْاَمَلُ فَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ

Żarhum ya'kulū wa yatamatta‘ū wa yulhihimul-amalu fa saufa ya‘lamūn(a).

Аларны (бу дөньяда) ашасыннар, күңел ачсыннар һәм (буш) төшләре белән мәшәкатьләнсеннәр, соңрак алар (гамәлләренең нәтиҗәләрен) белерләр.

وَمَآ اَهْلَكْنَا مِنْ قَرْيَةٍ اِلَّا وَلَهَا كِتَابٌ مَّعْلُوْمٌ

wa mā ahlaknā min qaryatin illā wa lahā kitābum ma‘lūm(un).

Һәм Без һичбер шәһәрне һәлак итмәдек, әгәр аның өчен билгеләнгән үлчәү билгеләнгән булса,

مَا تَسْبِقُ مِنْ اُمَّةٍ اَجَلَهَا وَمَا يَسْتَأْخِرُوْنَ

mā tasbiqu min ummatin ajalahā wa mā yasta'khirūn(a).

Үлеменнән алда килә алырлык һәм аның кичектерелүен сорый алырлык кешеләр юк.

وَقَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْ نُزِّلَ عَلَيْهِ الذِّكْرُ اِنَّكَ لَمَجْنُوْنٌ ۗ

wa qālū yā ayyuhal-lażī nuzzila ‘alaihiż-żikru innaka lamajnūn(un).

Һәм алар әйттеләр: "Ий Коръән иңдерелгән кеше, син (Мөхәммәд г-м), чынлыкта, мәҗнүнсең."

لَوْمَا تَأْتِيْنَا بِالْمَلٰۤىِٕكَةِ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

lau mā ta'tīnā bil-malā'ikati in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).

Әгәр син тәкъва кешеләрдән булсаң, ни өчен безгә фәрештә китермәдең?"

مَا نُنَزِّلُ الْمَلٰۤىِٕكَةَ اِلَّا بِالْحَقِّ وَمَا كَانُوْٓا اِذًا مُّنْظَرِيْنَ

mā nunazzilul-malā'ikata illā bil-ḥaqqi wa mā kānū iżam munẓarīn(a).

Без фәрештәләрне хаклык белән генә (җәза китерү өчен) җибәрдек, һәм аларга ул вакытта вакыт бирелмәде.

اِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ

innā naḥnu nazzalnaż-żikra wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).

Әлбәттә, Коръәнне без иңдердек һәм, әлбәттә, аны үзебез саклыйбыз.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ فِيْ شِيَعِ الْاَوَّلِيْنَ

wa laqad arsalnā min qablika fī syiya‘il-awwalīn(a).

Һәм, әлбәттә, Без синнән алдагы кешеләргә (берничә пәйгамбәр) җибәрдек. (Мөхәммәд пәйгамбәр)

وَمَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

wa mā ya'tīhim mir rasūlin illā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Аларга пәйгамбәр килсә, алар аны мәсхәрә кылыр иделәр.

كَذٰلِكَ نَسْلُكُهٗ فِيْ قُلُوْبِ الْمُجْرِمِيْنَۙ

każālika naslukuhū fī qulūbil-mujrimīn(a).

Шулай итеп, Без аны гөнаһлыларның күңеленә салдык (мәсхәрәләүне)

لَا يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ وَقَدْ خَلَتْ سُنَّةُ الْاَوَّلِيْنَ

lā yu'minūna bihī wa qad khalat sunnatul-awwalīn(a).

алар аңа (Коръәнгә) ышанмыйлар, гәрчә Аллаһның сөннәте элеккеге кешеләргә дә үткән булса да.

وَلَوْ فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَابًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَظَلُّوْا فِيْهِ يَعْرُجُوْنَۙ

wa lau fataḥnā ‘alaihim bābam minas-samā'i fa ẓallū fīhi ya‘rujūn(a).

Әгәр Без аларга күк ишекләренең берсен ачсак, алар шул ишеккә менеп барырлар,

لَقَالُوْٓا اِنَّمَا سُكِّرَتْ اَبْصَارُنَا بَلْ نَحْنُ قَوْمٌ مَّسْحُوْرُوْنَ ࣖ

laqālū innamā sukkirat abṣārunā bal naḥnu qaumum masḥūrūn(a).

әлбәттә, алар әйттеләр: "Чыннан да, безнең күзләребез томанлы, чынлыкта без сихердән зыян күрдек".

وَلَقَدْ جَعَلْنَا فِى السَّمَاۤءِ بُرُوْجًا وَّزَيَّنّٰهَا لِلنّٰظِرِيْنَۙ

wa laqad ja‘alnā fis-samā'i burūjaw wa zayyannāhā lin-nāẓirīn(a).

Әлбәттә, Без күктә йолдызлар җыелмаларын халык кылдык һәм аларны караучыларга матур итеп күрсәттек.

وَحَفِظْنٰهَا مِنْ كُلِّ شَيْطٰنٍ رَّجِيْمٍۙ

wa ḥafiẓnāhā min kulli syaiṭānir rajīm(in).

һәм Без аны ләгънәт кылынган һәр шайтаннан сакладык,

اِلَّا مَنِ اسْتَرَقَ السَّمْعَ فَاَتْبَعَهٗ شِهَابٌ مُّبِيْنٌ

illā manistaraqas-sam‘a fa atba‘ahū syihābum mubīn(un).

Мәгәр (шайтан) ул (фәрештәләрдән) ишетелерлек (хәбәрләрне) урлар, аннары якты ут белән куар.

وَالْاَرْضَ مَدَدْنٰهَا وَاَلْقَيْنَا فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَّوْزُوْنٍ

wal-arḍa madadnāhā wa alqainā fīhā rawāsiya wa ambatnā fīhā min kulli syai'im mauzūn(in).

Һәм Без җирне түшәдек һәм анда таулар утырттык, һәм анда һәрнәрсәне үз зурлыгында үстердек.

وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَ وَمَنْ لَّسْتُمْ لَهٗ بِرٰزِقِيْنَ

wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisya wa mal lastum lahū birāziqīn(a).

Һәм Без аларда сезнең өчен тереклек чыганакларын һәм сез ризык бирә алмаган җан ияләрен яраттык.

وَاِنْ مِّنْ شَيْءٍ اِلَّا عِنْدَنَا خَزَاۤىِٕنُهٗ وَمَا نُنَزِّلُهٗٓ اِلَّا بِقَدَرٍ مَّعْلُوْمٍ

wa im min syai'in illā ‘indanā khazā'inuhū wa mā nunazziluhū illā biqadarim ma‘lūm(un).

Һәм Безнең кулыбызда аның хәзинәләре булган бер нәрсә дә юк, Без аны билгеле үлчәм белән генә иңдерәбез.

وَاَرْسَلْنَا الرِّيٰحَ لَوَاقِحَ فَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَسْقَيْنٰكُمُوْهُۚ وَمَآ اَنْتُمْ لَهٗ بِخٰزِنِيْنَ

wa arsalnar-riyāḥa lawāqiha fa anzalnā minas-samā'i mā'an fa asqainākumūh(u), wa mā antum lahū bikhāzinīn(a).

Һәм Без җилләрне җибәрдек, алар өчен күктән яңгыр яудырдык, аннары ул яңгыр белән сезне сугардык, сез аны саклаучы түгелсез.

وَاِنَّا لَنَحْنُ نُحْيٖ وَنُمِيْتُ وَنَحْنُ الْوٰرِثُوْنَ

wa innā lanaḥnu nuḥyī wa numītu wa naḥnul-wāriṡūn(a).

Һәм, әлбәттә, Без тергезербез һәм үтерербез, һәм Без бар нәрсәгә варис булырбыз.

وَلَقَدْ عَلِمْنَا الْمُسْتَقْدِمِيْنَ مِنْكُمْ وَلَقَدْ عَلِمْنَا الْمُسْتَأْخِرِيْنَ

wa laqad ‘alimnal-mustaqdimīna minkum wa laqad ‘alimnal-musta'khirīn(a).

Әлбәттә, Без сездән алдагыларны да, соңгыларны да беләбез.

وَاِنَّ رَبَّكَ هُوَ يَحْشُرُهُمْۗ اِنَّهٗ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ ࣖ

wa inna rabbaka huwa yaḥsyuruhum, innahū ḥakīmun ‘alīm(un).

Һәм, әлбәттә, синең Раббың аларны бер урынга җыячак, Ул хикмәт иясе һәм белүче.

وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنْ صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَاٍ مَّسْنُوْنٍۚ

wa laqad khalaqnal-insāna min ṣalṣālim min ḥama'im masnūn(in).

Һәм, әлбәттә, Без кешене (Адәмне) кара балчыктан, коры балчыктан яраттык, ул балчыкка охшаган иде.

وَالْجَاۤنَّ خَلَقْنٰهُ مِنْ قَبْلُ مِنْ نَّارِ السَّمُوْمِ

wal-jānna khalaqnāhu min qablu min nāris-samūm(i).

Һәм Без җенне (Адәмнән) элек бик ялкынлы уттан яраттык.

وَاِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اِنِّيْ خَالِقٌۢ بَشَرًا مِّنْ صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَاٍ مَّسْنُوْنٍۚ

wa iż qāla rabbuka lil-malā'ikati innī khāliqum basyaram min ṣalṣālim min ḥama'im masnūn(in).

Һәм (исеңдә тот), Раббың фәрештәләргә әйтте: "Мин коры балчыктан, кара балчыктан, сурәтләнгән килештән кеше яратырмын."

فَاِذَا سَوَّيْتُهٗ وَنَفَخْتُ فِيْهِ مِنْ رُّوْحِيْ فَقَعُوْا لَهٗ سٰجِدِيْنَ

fa iżā sawwaituhū wa nafakhtu fīhi mir rūḥī fa qa‘ū lahū sājidīn(a).

Мин (вакыйганы) камилләштергәч һәм аңа рухымны өргәч, аңа сәҗдә кылыгыз."

فَسَجَدَ الْمَلٰۤىِٕكَةُ كُلُّهُمْ اَجْمَعُوْنَۙ

fa sajadal-malā'ikatu kulluhum ajma‘ūn(a).

Шулай итеп, фәрештәләр барысы бергә баш иделәр,

اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اَبٰىٓ اَنْ يَّكُوْنَ مَعَ السّٰجِدِيْنَ

illā iblīs(a), abā ay yakūna ma‘as-sājidīn(a).

Мәгәр Иблис кенә. Ул сәҗдә кылучыларга кушылырга теләмәде.

قَالَ يٰٓاِبْلِيْسُ مَا لَكَ اَلَّا تَكُوْنَ مَعَ السّٰجِدِيْنَ

qāla yā iblīsu mā laka allā takūna ma‘as-sājidīn(a).

Аллаһ әйтте: "Ий Шайтан! Ни өчен син алар белән бергә сәҗдә кылмыйсың?"

قَالَ لَمْ اَكُنْ لِّاَسْجُدَ لِبَشَرٍ خَلَقْتَهٗ مِنْ صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَاٍ مَّسْنُوْنٍ

qāla lam akul li'asjuda libasyarin khalaqtahū min ṣalṣālim min ḥama'im masnūn(in).

Ул (Иблис) әйтте: "Син коры балчыктан, кара балчыктан, формага китерелгән килеш яраттың, мин аңа беркайчан да баш имәмен".

قَالَ فَاخْرُجْ مِنْهَا فَاِنَّكَ رَجِيْمٌۙ

qāla fakhruj minhā fa innaka rajīm(un).

Ул (Аллаһ) әйтте: «Алайса, җәннәттән чык, чөнки син ләгънәтләнгәнсең».

وَّاِنَّ عَلَيْكَ اللَّعْنَةَ اِلٰى يَوْمِ الدِّيْنِ

wa inna ‘alaikal-la‘nata ilā yaumid-dīn(i).

һәм, әлбәттә, ләгънәт синең өстендә Кыямәт көненә кадәр калачак".

قَالَ رَبِّ فَاَنْظِرْنِيْٓ اِلٰى يَوْمِ يُبْعَثُوْنَ

qāla rabbi fa anẓirnī ilā yaumi yub‘aṡūn(a).

Ул (шайтан) әйтте: "Ий Раббым, (әгәр шулай булса) миңа (кешеләр) терелү көненә кадәр кичектер."

قَالَ فَاِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِيْنَۙ

qāla fa innaka minal-munẓarīn(a).

Аллаһ әйтә: "(Ярар) димәк, син, әлбәттә, кичектерелгәннәрдәнсең,

اِلٰى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُوْمِ

ilā yaumil-waqtil-ma‘lūm(i).

билгеләнгән көнгә (кыямәт көненә) кадәр."

قَالَ رَبِّ بِمَآ اَغْوَيْتَنِيْ لَاُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِى الْاَرْضِ وَلَاُغْوِيَنَّهُمْ اَجْمَعِيْنَۙ

qāla rabbi bimā agwaitanī la'uzayyinanna lahum fil-arḍi wa la'ugwiyannahum ajma‘īn(a).

Ул (Шайтан) әйтте: "Ий Раббым, мине адаштырганың өчен, мин аларга җир йөзендә (начарлыкны) зиннәтле күрсәтермен һәм аларның барысын да адаштырырмын.

اِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِيْنَ

illā ‘ibādaka minhumul-mukhlaṣīn(a).

алар арасыннан сайланган колларыңнан башка.

قَالَ هٰذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيْمٌ

qāla hāżā ṣirāṭun ‘alayya mustaqīm(un).

Ул (Аллаһ) әйтте: "Миңа алып баручы туры юл шушыдыр".

اِنَّ عِبَادِيْ لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطٰنٌ اِلَّا مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْغَاوِيْنَ

inna ‘ibādī laisa laka ‘alaihim sulṭānun illā manittaba‘aka minal-gāwīn(a).

Чыннан да, синең (Иблиснең) Минем колларым өстеннән көчең юк, сиңа ияргән кешеләрдән башка, ягъни адашканнардан башка.

وَاِنَّ جَهَنَّمَ لَمَوْعِدُهُمْ اَجْمَعِيْنَۙ

wa inna jahannama lamau‘iduhum ajma‘īn(a).

Һәм, әлбәттә, җәһәннәм аларның барысына да (шайтанга иярүчеләргә) вәгъдә ителгән урын.

لَهَا سَبْعَةُ اَبْوَابٍۗ لِكُلِّ بَابٍ مِّنْهُمْ جُزْءٌ مَّقْسُوْمٌ ࣖ

lahā sab‘atu abwāb(in), likulli bābim minhum juz'um maqsūm(un).

(Җәһәннәмнең) җиде ишеге бар. Һәр ишек аларның билгеле бер төркеменә билгеләнгән.

اِنَّ الْمُتَّقِيْنَ فِيْ جَنّٰتٍ وَّعُيُوْنٍۗ

innal-muttaqīna fī jannātiw wa ‘uyūn(in).

Әлбәттә, тәкъва кешеләр бакчаларда һәм чишмәләрдә булырлар.

اُدْخُلُوْهَا بِسَلٰمٍ اٰمِنِيْنَ

udkhulūhā bisalāmin āminīn(a).

(Аллаһ әйтә): "Аңа тынычлык һәм иминлек белән керегез".

وَنَزَعْنَا مَا فِيْ صُدُوْرِهِمْ مِّنْ غِلٍّ اِخْوَانًا عَلٰى سُرُرٍ مُّتَقٰبِلِيْنَ

wa naza‘nā mā fī ṣudūrihim min gillin ikhwānan ‘alā sururim mutaqābilīn(a).

Һәм Без аларның йөрәкләрендәге барлык үпкә хисләрен бетердек; алар үзләрен туганнар кебек хис иттеләр, диванда йөзгә-йөз утырдылар.

لَا يَمَسُّهُمْ فِيْهَا نَصَبٌ وَّمَا هُمْ مِّنْهَا بِمُخْرَجِيْنَ

lā yamassuhum fīhā naṣabuw wa mā hum minhā bimukhrajīn(a).

Алар анда арыганлык сизмиләр һәм аннан аерылмаячаклар.

۞ نَبِّئْ عِبَادِيْٓ اَنِّيْٓ اَنَا الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُۙ

nabbi' ‘ibādī annī anal-gafūrur-raḥīm(u).

Колларыма әйт, Мин – Гафу Итүче, Рәхимле,

وَاَنَّ عَذَابِيْ هُوَ الْعَذَابُ الْاَلِيْمُ

wa anna ‘ażābī huwal-‘ażābul-alīm(u).

һәм, әлбәттә, Минем газабым бик каты җәзадыр.

وَنَبِّئْهُمْ عَنْ ضَيْفِ اِبْرٰهِيْمَۘ

wa nabbi'hum ‘an ḍaifi ibrāhīm(a).

Һәм аларга (Мөхәммәд пәйгамбәргә) Ибраһим пәйгамбәрнең кунагы (фәрештәсе) турында хәбәр бир.

اِذْ دَخَلُوْا عَلَيْهِ فَقَالُوْا سَلٰمًاۗ قَالَ اِنَّا مِنْكُمْ وَجِلُوْنَ

iż dakhalū ‘alaihi fa qālū salāmā(n), qāla innā minkum wajilūn(a).

Алар йортка кергәч, "Исәнмесез", – диделәр. Ибраһим әйтте: "Без сездән куркабыз".

قَالُوْا لَا تَوْجَلْ اِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلٰمٍ عَلِيْمٍ

qālū lā taujal innā nubasysyiruka bigulāmin ‘alīm(in).

(Алар) әйттеләр: "Курыкма, без сиңа акыллы ир-ат (Исхак) белән сөенеч бирәбез".

قَالَ اَبَشَّرْتُمُوْنِيْ عَلٰٓى اَنْ مَّسَّنِيَ الْكِبَرُ فَبِمَ تُبَشِّرُوْنَ

qāla abasysyartumūnī ‘alā am massaniyal-kibaru fa bima tubasysyirūn(a).

Ул (Ибраһим) әйтте: "Карт булсам да, син миңа шатлыклы хәбәр китергәнең дөресме, син аны (ничек) бирдең?"

قَالُوْا بَشَّرْنٰكَ بِالْحَقِّ فَلَا تَكُنْ مِّنَ الْقٰنِطِيْنَ

qālū basysyarnāka bil-ḥaqqi falā takum minal-qāniṭīn(a).

(Алар) әйттеләр: "Без сиңа яхшы хәбәрне дөрес җиткерәбез, өметсезләнүчеләрдән булма".

قَالَ وَمَنْ يَّقْنَطُ مِنْ رَّحْمَةِ رَبِّهٖٓ اِلَّا الضَّاۤلُّوْنَ

qāla wa may yaqnaṭu mir raḥmati rabbihī illaḍ-ḍāllūn(a).

Ул (Ибраһим) әйтте: "Раббысының рәхмәтеннән өмет өзүчеләр генә өметсезләнер."

قَالَ فَمَا خَطْبُكُمْ اَيُّهَا الْمُرْسَلُوْنَ

qāla famā khaṭbukum ayyuhal-mursalūn(a).

Ул (Ибраһим) әйтте: "Ий илчеләр, сезнең мөһим эшегез нинди?"

قَالُوْٓا اِنَّآ اُرْسِلْنَآ اِلٰى قَوْمٍ مُّجْرِمِيْنَۙ

qālū innā ursilnā ilā qaumim mujrimīn(a).

(Алар) әйттеләр: "Дөреслектә, без гөнаһлы кешеләргә җибәрелдек,

اِلَّآ اٰلَ لُوْطٍۗ اِنَّا لَمُنَجُّوْهُمْ اَجْمَعِيْنَۙ

illā āla lūṭ(in), innā lamunajjūhum ajma‘īn(a).

Лут пәйгамбәрнең кардәшеннән башка. Әлбәттә, Без аларның барысын да коткарачакбыз,

اِلَّا امْرَاَتَهٗ قَدَّرْنَآ اِنَّهَا لَمِنَ الْغٰبِرِيْنَ ࣖ

illamra'atahū qaddarnā innahā laminal-gābirīn(a).

Хатыныннан башка, Без аны (башка кәферләр белән бергә) калдырылганнардан дип карар кылдык."

فَلَمَّا جَاۤءَ اٰلَ لُوْطِ ِۨالْمُرْسَلُوْنَۙ

falammā jā'a āla lūṭinil-mursalūn(a).

Шулай итеп, илче Лут пәйгамбәрнең иярченнәре янына килгәч,

قَالَ اِنَّكُمْ قَوْمٌ مُّنْكَرُوْنَ

qāla innakum qaumum munkarūn(a).

ул (Лут) әйтте: "Чыннан да, син без белмәгән кешесең".

قَالُوْا بَلْ جِئْنٰكَ بِمَا كَانُوْا فِيْهِ يَمْتَرُوْنَ

qālū bal ji'nāka bimā kānū fīhi yamtarūn(a).

(Илчеләр) әйттеләр: "Дөреслектә, без сиңа алар һәрвакыт ялганлаган әҗәт белән килдек."

وَاَتَيْنٰكَ بِالْحَقِّ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ

wa ataināka bil-ḥaqqi wa innā laṣādiqūn(a).

Һәм без сиңа хаклык белән килдек, һәм без, әлбәттә, дөрес сөйләүчеләрбез.

فَاَسْرِ بِاَهْلِكَ بِقِطْعٍ مِّنَ الَّيْلِ وَاتَّبِعْ اَدْبَارَهُمْ وَلَا يَلْتَفِتْ مِنْكُمْ اَحَدٌ وَّامْضُوْا حَيْثُ تُؤْمَرُوْنَ

fa asri bi'ahlika biqiṭ‘im minal-laili wattabi‘ adbārahum wa lā yaltafit minkum aḥaduw wamḍū ḥaiṡu tu'marūn(a).

Кич ахырында гаиләң белән чыгып, алар артыннан бар. Берегез дә артыгызга борылып карамасын һәм сезгә боерылган урынга юлыгызны дәвам итсен."

وَقَضَيْنَآ اِلَيْهِ ذٰلِكَ الْاَمْرَ اَنَّ دَابِرَ هٰٓؤُلَاۤءِ مَقْطُوْعٌ مُّصْبِحِيْنَ

wa qaḍainā ilaihi żālikal-amra anna dābira hā'ulā'i maqṭū‘um muṣbiḥīn(a).

Һәм Без аңа (Лутка) таң аткач аларның тулысынча һәлак булачагын фарыз кылдык.

وَجَاۤءَ اَهْلُ الْمَدِيْنَةِ يَسْتَبْشِرُوْنَ

wa jā'a ahlul-madīnati yastabsyirūn(a).

Шәһәр халкы (кунак килү сәбәпле) шатланып (Лут өенә) килделәр.

قَالَ اِنَّ هٰٓؤُلَاۤءِ ضَيْفِيْ فَلَا تَفْضَحُوْنِۙ

qāla inna hā'ulā'i ḍaifī falā tafḍaḥūn(i).

Лут әйтте: "Дөреслектә, алар минем кунакларым, мине хур итмәгез,

وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَلَا تُخْزُوْنِ

wattaqullāha wa lā tukhzūn(i).

Аллаһтан куркыгыз һәм мине рәнҗетмәгез".

قَالُوْٓا اَوَلَمْ نَنْهَكَ عَنِ الْعٰلَمِيْنَ

qālū awalam nanhaka ‘anil-‘ālamīn(a).

(Алар) әйттеләр: "Без сине кешеләрдән тыймадыкмы?"

قَالَ هٰٓؤُلَاۤءِ بَنٰتِيْٓ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَۗ

qāla hā'ulā'i banātī in kuntum fā‘ilīn(a).

(Лут) әйтте: "Болар минем (җиремнең) кызлары (әгәр теләсәгез, аларга өйләнегез)."

لَعَمْرُكَ اِنَّهُمْ لَفِيْ سَكْرَتِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

la‘amruka innahum lafī sakratihim ya‘mahūn(a).

(Аллаһ әйтте): "Синең яшең белән ант итәм (Мөхәммәд пәйгамбәр), алар, әлбәттә, исереклектә (азгынлыкта) адашуда адашканнар".

فَاَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَةُ مُشْرِقِيْنَۙ

fa akhażathumuṣ-ṣaiḥatu musyriqīn(a).

Аннары кояш чыгарга җыенганда, көчле күк күкрәү тавышы аларны юк итте.

فَجَعَلْنَا عَالِيَهَا سَافِلَهَا وَاَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ حِجَارَةً مِّنْ سِجِّيْلٍ

fa ja‘alnā ‘āliyahā sāfilahā wa amṭarnā ‘alaihim ḥijāratam min sijjīl(in).

(Ирне) астын өскә әйләндердек һәм аларга каты җирдән ташлар яудырдык.

اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّلْمُتَوَسِّمِيْنَۙ

inna fī żālika la'āyātil lil-mutawassimīn(a).

Әлбәттә, бу эшләрдә, әлбәттә, игътибарлы кешеләр өчен (Аллаһның кодрәтенә) дәлилләр бар.

وَاِنَّهَا لَبِسَبِيْلٍ مُّقِيْمٍ

wa innahā labisabīlim muqīm(in).

һәм чыннан да, (ил) чыннан да (кешеләр йөри торган) юл өстендә урнашкан.

اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّلْمُؤْمِنِيْنَۗ

inna fī żālika la'āyatal lil-mu'minīn(a).

Әлбәттә, бу эштә иман китерүчеләр өчен (Аллаһның кодрәтенә) дәлил бар.

وَاِنْ كَانَ اَصْحٰبُ الْاَيْكَةِ لَظٰلِمِيْنَۙ

wa in kāna aṣḥābul-aikati laẓālimīn(a).

Һәм, әлбәттә, Айкә халкы – чынлыкта, залим кавем.

فَانْتَقَمْنَا مِنْهُمْۘ وَاِنَّهُمَا لَبِاِمَامٍ مُّبِيْنٍۗ ࣖ

fantaqamnā minhum, wa innahumā labi'imāmim mubīn(in).

шуңа күрә Без аларны һәлак иттек. Чынлыкта, икесе дә бер юл өстендә урнашканнар.

وَلَقَدْ كَذَّبَ اَصْحٰبُ الْحِجْرِ الْمُرْسَلِيْنَۙ

wa laqad każżaba aṣḥābul-ḥijril-mursalīn(a).

Һәм, әлбәттә, Хиҗр мәмләкәте халкы пәйгамбәрләрен ялганладылар,

وَاٰتَيْنٰهُمْ اٰيٰتِنَا فَكَانُوْا عَنْهَا مُعْرِضِيْنَۙ

wa ātaināhum āyātinā fa kānū ‘anhā mu‘riḍīn(a).

Без аларга дәлилләребез белән килдек, ләкин алар һәрвакыт ул могҗизалардан баш тарталар,

وَكَانُوْا يَنْحِتُوْنَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا اٰمِنِيْنَ

wa kānū yanḥitūna minal-jibāli buyūtan āminīn(a).

һәм алар (үзләре яшәгән) куркынычсызлык хисе белән таштан йортлар уеп ясадылар.

فَاَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَةُ مُصْبِحِيْنَۙ

fa akhażathumuṣ-ṣaiḥatu muṣbiḥīn(a).

Аннары алар иртән күк күкрәгән көчле тавыш белән юк ителделәр,

فَمَآ اَغْنٰى عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَۗ

famā agnā ‘anhum mā kānū yaksibūn(a).

шуңа күрә алар өчен файдасыз, алар эшләгән нәрсә өчен.

وَمَا خَلَقْنَا السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَآ اِلَّا بِالْحَقِّۗ وَاِنَّ السَّاعَةَ لَاٰتِيَةٌ فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِيْلَ

wa mā khalaqnas-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā illā bil-ḥaqq(i), wa innas-sā‘ata la'ātiyatun faṣfaḥiṣ-ṣafḥal-jamīl(a).

Без күкләрне, җирне һәм алар арасындагы нәрсәләрне хаклык белән яратмадык, әлбәттә, кыямәт көне киләчәк, шуңа күрә аларны гафу ит, изгелек белән.

اِنَّ رَبَّكَ هُوَ الْخَلّٰقُ الْعَلِيْمُ

inna rabbaka huwal-khallāqul-‘alīm(u).

Әлбәттә, синең Раббың – Ул – һәрнәрсәне халык кылучы һәм һәрнәрсәне белүче.

وَلَقَدْ اٰتَيْنٰكَ سَبْعًا مِّنَ الْمَثَانِيْ وَالْقُرْاٰنَ الْعَظِيْمَ

wa laqad ātaināka sab‘am minal-maṡānī wal-qur'ānal-‘aẓīm(a).

Һәм, әлбәттә, Без сиңа кабат-кабат укыла торган җиде (аять) һәм бөек Коръән бирдек.

لَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ اِلٰى مَا مَتَّعْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْهُمْ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِلْمُؤْمِنِيْنَ

lā tamuddanna ‘ainaika ilā mā matta‘nā bihī azwājam minhum wa lā taḥzan ‘alaihim wakhfiḍ janāḥaka lil-mu'minīn(a).

(Мөхәммәд пәйгамбәр) Без аларның кайбер төркемнәренә биргән дөнья ләззәтләренә күзеңне чөеп карама, һәм алар өчен кайгырма, ә мөэминнәргә түбәнчелек белән кара.

وَقُلْ اِنِّيْٓ اَنَا النَّذِيْرُ الْمُبِيْنُۚ

wa qul innī anan-nażīrul-mubīn(u).

Һәм әйт (Мөхәммәд пәйгамбәр): "Мин ачыктан-ачык кисәтүчемен".

كَمَآ اَنْزَلْنَا عَلَى الْمُقْتَسِمِيْنَۙ

kamā anzalnā ‘alal-muqtasimīn(a).

(Без кисәткәнчә), Без (Аллаһ китабында) аеручыларга (җәзаларны) җибәрдек,

الَّذِيْنَ جَعَلُوا الْقُرْاٰنَ عِضِيْنَ

allażīna ja‘alul-qur'āna ‘iḍīn(a).

(атап әйткәндә) Коръәнне бүлгәннәр.

فَوَرَبِّكَ لَنَسْـَٔلَنَّهُمْ اَجْمَعِيْنَۙ

fa wa rabbika lanas'alannahum ajma‘īn(a).

Раббың белән ант итеп әйтәбез, Без аларның барысыннан да, әлбәттә, сорарбыз.

عَمَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

‘ammā kānū ya‘malūn(a).

алар элек нәрсә эшләгәннәре турында.

فَاصْدَعْ بِمَا تُؤْمَرُ وَاَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِيْنَ

faṣda‘ bimā tu'maru wa a‘riḍ ‘anil-musyrikīn(a).

(Мөхәммәд пәйгамбәргә) боерылган һәрнәрсәне ачыктан-ачык җиткер һәм мөшрикләрдән йөз чөер.

اِنَّا كَفَيْنٰكَ الْمُسْتَهْزِءِيْنَۙ

innā kafainākal-mustahzi'īn(a).

Әлбәттә, Без сине (Мөхәммәд пәйгамбәр) мәсхәрәләүчеләрнең явызлыгыннан саклыйбыз,

الَّذِيْنَ يَجْعَلُوْنَ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَۚ فَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ

allażīna yaj‘alūna ma‘allāhi ilāhan ākhar(a), fa saufa ya‘lamūn(a).

(ягъни) Аллаһтан башка илаһ барлыгына ышанган кешеләр, тиздән белерләр (нәтиҗәләрен).

وَلَقَدْ نَعْلَمُ اَنَّكَ يَضِيْقُ صَدْرُكَ بِمَا يَقُوْلُوْنَۙ

wa laqad na‘lamu annaka yaḍīqu ṣadruka bimā yaqūlūn(a).

Әлбәттә, Без беләбез, синең күкрәгең аларның сүзләренә тардыр.

فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَكُنْ مِّنَ السّٰجِدِيْنَۙ

fa sabbiḥ biḥamdi rabbika wa kum minas-sājidīn(a).

Раббыңны мактап тәсбихләр әйт һәм сәҗдә кылучылар белән бергә бул (намаз укы).

وَاعْبُدْ رَبَّكَ حَتّٰى يَأْتِيَكَ الْيَقِيْنُ ࣖࣖ

wa‘bud rabbaka ḥattā ya'tiyakal-yaqīn(u).

Һәм сиңа үлем килгәнче, Раббыңа гыйбадәт кыл!