Q.S Әл-Фуркан (اَلْفُرْقَان) - 77 Шигырьләр саны

تَبٰرَكَ الَّذِيْ نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلٰى عَبْدِهٖ لِيَكُوْنَ لِلْعٰلَمِيْنَ نَذِيْرًا ۙ

tabārakal-lażī nazzalal-furqāna ‘alā ‘abdihī liyakūna lil-‘ālamīna nażīrā(n).

Үзенең колына (Мөхәммәд пәйгамбәргә) Фурканны (Коръәнне) иңдергән Аллаһка һәр кимчелектән пакь, ул Аллаһ барлык табигатьне (җеннәрне һәм кешеләрне) кисәтү өчен.

ۨالَّذِيْ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَلَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَّلَمْ يَكُنْ لَّهٗ شَرِيْكٌ فِى الْمُلْكِ وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ فَقَدَّرَهٗ تَقْدِيْرًا

allażī lahū mulkus-samāwāti wal-arḍi wa lam yattakhiż waladaw wa lam yakul lahū syarīkun fil-mulki wa khalaqa kulla syai'in fa qaddarahū taqdīrā(n).

Күкләр һәм җир патшалыгы Аның кулындадыр, Аның баласы юк, Аның кодрәтендә тиңдәше юк, һәм Ул һәрнәрсәне халык кылды, аннары аларның үлчәмнәрен билгеләде.

وَاتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةً لَّا يَخْلُقُوْنَ شَيْـًٔا وَّهُمْ يُخْلَقُوْنَ وَلَا يَمْلِكُوْنَ لِاَنْفُسِهِمْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا وَّلَا يَمْلِكُوْنَ مَوْتًا وَّلَا حَيٰوةً وَّلَا نُشُوْرًا

wattakhażū min dūnihī ālihatal lā yakhluqūna syai'aw wa hum yukhlaqūna wa lā yamlikūna li'anfusihim ḍarraw wa lā naf‘aw wa lā yamlikūna mautaw wa lā ḥayātaw wa lā nusyūrā(n).

Әмма алар Аллаһтан башка илаһлар тоттылар, гәрчә алар (ул илаһлар) бернәрсә дә бар итмәсәләр дә, чынлыкта алар үзләре яратылганнар, үзләренә зыян китерергә көчләре җитмәгән, файда китерергә дә көчләре җитмәгән, үтерергә, терекләндерергә яки яңадан тергезергә дә көчләре җитмәгән.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اِفْكُ ِۨافْتَرٰىهُ وَاَعَانَهٗ عَلَيْهِ قَوْمٌ اٰخَرُوْنَۚ فَقَدْ جَاۤءُوْ ظُلْمًا وَّزُوْرًا ۚ

wa qālal-lażīna kafarū in hāżā illā ifkuniftarāhu wa a‘ānahū ‘alaihi qaumun ākharūn(a), fa qad jā'ū ẓulmaw wa zūrā(n).

Имансызлар әйттеләр: "Бу (Коръән) аның (Мухәммәд пәйгамбәрнең) уйлап чыгарган ялганыннан башка нәрсә түгел, аңа башка кешеләр дә ярдәм итәләр", - дип. Әлбәттә, алар хаксызлык һәм зур ялган эш кылдылар.

وَقَالُوْٓا اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ اكْتَتَبَهَا فَهِيَ تُمْلٰى عَلَيْهِ بُكْرَةً وَّاَصِيْلًا

wa qālū asāṭīrul-awwalīnaktatabahā fa hiya tumlā ‘alaihi bukrataw wa aṣīlā(n).

Һәм алар: "(Бу бары тик) борынгы кешеләрнең әкиятләре, ул аларны язып алырга кушкан, аннары аңа һәр иртә һәм кичен әкиятләрне укып биргән", - диделәр.

قُلْ اَنْزَلَهُ الَّذِيْ يَعْلَمُ السِّرَّ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اِنَّهٗ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

qul anzalahul-lażī ya‘lamus-sirra fis-samāwāti wal-arḍ(i), innahū kāna gafūrar raḥīmā(n).

Әйт (Мөхәммәд галәйһиссәләм): "(Коръәнне) күкләрнең һәм җирнең серләрен белүче Аллаһ (Аллаһ) иңдерде. Чыннан да, Ул – Гафу итүче, Рәхимле".

وَقَالُوْا مَالِ هٰذَا الرَّسُوْلِ يَأْكُلُ الطَّعَامَ وَيَمْشِيْ فِى الْاَسْوَاقِۗ لَوْلَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مَلَكٌ فَيَكُوْنَ مَعَهٗ نَذِيْرًا ۙ

wa qālū mā lihāżar-rasūli ya'kuluṭ-ṭa‘āma wa yamsyī fil-aswāq(i), lau lā unzila ‘alaihi malakun fa yakūna ma‘ahū nażīrā(n).

Һәм алар әйттеләр: "Ни өчен бу пәйгамбәр (Мөхәммәд пәйгамбәр) ашап, базарларда йөри? Ни өчен аңа фәрештә җибәрелмәгән, аның белән бергә фәрештә кисәтеп тормаган?"

اَوْ يُلْقٰىٓ اِلَيْهِ كَنْزٌ اَوْ تَكُوْنُ لَهٗ جَنَّةٌ يَّأْكُلُ مِنْهَاۗ وَقَالَ الظّٰلِمُوْنَ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا رَجُلًا مَّسْحُوْرًا

au yulqā ilaihi kanzun au takūnu lahū jannatuy ya'kulu minhā, wa qālaẓ-ẓālimūna in tattabi‘ūna illā rajulam masḥūrā(n).

Яки аңа байлык җибәрелсә, яки бакчасы булмаса, шул вакытта ул (җимешләрдән) ашасын иде?" Залимнәр әйттеләр: "Сез бары тик сихерләнгән кешегә иярәсез".

اُنْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوْا لَكَ الْاَمْثَالَ فَضَلُّوْا فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ سَبِيْلًا ࣖ

unẓur kaifa ḍarabū lakal-amṡāla fa ḍallū falā yastaṭī‘ūna sabīlā(n).

Кара әле, алар синең хакта ничек мисаллар китерәләр, аннары адашалар, (синең пәйгамбәрлегеңә каршы чыгарга) юл таба алмыйлар.

تَبٰرَكَ الَّذِيْٓ اِنْ شَاۤءَ جَعَلَ لَكَ خَيْرًا مِّنْ ذٰلِكَ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۙ وَيَجْعَلْ لَّكَ قُصُوْرًا

tabārakal-lażī in syā'a ja‘ala laka khairam min żālika jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), wa yaj‘al laka quṣūrā(n).

Аллаһ һәр кимчелектән пакь, әгәр теләсә, ул сиңа аннан да яхшырак бакчалар ясар иде: астыннан елгалар ага торган бакчалар һәм синең өчен сарайлар ясар иде.

بَلْ كَذَّبُوْا بِالسَّاعَةِۙ وَاَعْتَدْنَا لِمَنْ كَذَّبَ بِالسَّاعَةِ سَعِيْرًا

bal każżabū bis-sā‘ah(ti), wa a‘tadnā liman każżaba bis-sā‘ati sa‘īrā(n).

Алар хәтта Кыямәт көнен дә инкяр итәләр. Һәм Без Кыямәт көнен инкяр итүче һәркем өчен яндыручы җәһәннәм әзерләдек.

اِذَا رَاَتْهُمْ مِّنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍ سَمِعُوْا لَهَا تَغَيُّظًا وَّزَفِيْرًا

iżā ra'athum mim makānim ba‘īdin sami‘ū lahā tagayyuẓaw wa zafīrā(n).

Ул (җәһәннәм) аларны ерактан күргәч, алар аның ачу белән кычкырган тавышын ишетәләр.

وَاِذَآ اُلْقُوْا مِنْهَا مَكَانًا ضَيِّقًا مُّقَرَّنِيْنَ دَعَوْا هُنَالِكَ ثُبُوْرًا ۗ

wa iżā ulqū minhā makānan ḍayyiqam muqarranīna da‘au hunālika ṡubūrā(n).

Әгәр алар чылбырланган хәлдә җәһәннәмнең тар урынына ташлансалар, алар анда һәлакәт сорап кычкырырлар.

لَا تَدْعُوا الْيَوْمَ ثُبُوْرًا وَّاحِدًا وَّادْعُوْا ثُبُوْرًا كَثِيْرًا

lā tad‘ul-yauma ṡubūraw wāḥidaw wad‘ū ṡubūran kaṡīrā(n).

(Аларга әйтелер:) "Бүген бер һәлакәтне көтмәгез, ләкин кабат-кабат һәлакәтне көтегез".

قُلْ اَذٰلِكَ خَيْرٌ اَمْ جَنَّةُ الْخُلْدِ الَّتِيْ وُعِدَ الْمُتَّقُوْنَۗ كَانَتْ لَهُمْ جَزَاۤءً وَّمَصِيْرًا

qul ażālika khairun am jannatul-khuldil-latī wu‘idal-muttaqūn(a), kānat lahum jazā'aw wa maṣīrā(n).

(Мөхәммәд галәйһиссәләм) әйт: "Бу (җәза) яхшымы, яки тәкъва кешеләргә бүләк һәм кайту урыны буларак вәгъдә ителгән мәңгелек җәннәтме?"

لَهُمْ فِيْهَا مَا يَشَاۤءُوْنَ خٰلِدِيْنَۗ كَانَ عَلٰى رَبِّكَ وَعْدًا مَّسْـُٔوْلًا

lahum fīhā mā yasyā'ūna khālidīn(a), kāna ‘alā rabbika wa‘dam mas'ūlā(n).

Алар өчен анда (җәннәттә) теләгәннәренең барысы да бар, алар анда мәңге калачаклар. Бу - Раббыңның вәгъдәсе, ул (Аңа) ялварырга лаек.

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ وَمَا يَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَيَقُوْلُ ءَاَنْتُمْ اَضْلَلْتُمْ عِبَادِيْ هٰٓؤُلَاۤءِ اَمْ هُمْ ضَلُّوا السَّبِيْلَ ۗ

wa yauma yaḥsyuruhum wa mā ya‘budūna min dūnillāhi fa yaqūlu a'antum aḍlaltum ‘ibādī hā'ulā'i am hum ḍallus-sabīl(a).

Һәм (исегездә тотыгыз), Аллаһ аларны Аллаһтан башка гыйбадәт кылган нәрсәләре белән бергә җыярга җыенган көнне, (ибадәт ителгәннәргә): "Минем колларымны сез адаштырдыгызмы, әллә алар үзләре адашканнармы?" – дип сорады.

قَالُوْا سُبْحٰنَكَ مَا كَانَ يَنْۢبَغِيْ لَنَآ اَنْ نَّتَّخِذَ مِنْ دُوْنِكَ مِنْ اَوْلِيَاۤءَ وَلٰكِنْ مَّتَّعْتَهُمْ وَاٰبَاۤءَهُمْ حَتّٰى نَسُوا الذِّكْرَۚ وَكَانُوْا قَوْمًاۢ بُوْرًا

qālū subḥānaka mā kāna yambagī lanā an nattakhiża min dūnika min auliyā'a wa lākim matta‘tahum wa ābā'ahum ḥattā nasuż-żikr(a), wa kānū qaumam būrā(n).

Алар (ибадәт ителгәннәр) әйттеләр: "Сиңа һәр кимчелектән пакьсең, безгә Синнән башканы саклаучы итеп алырга тиеш түгел, ләкин Син аларга һәм аталарына тормыштан ләззәт бирдең, хәтта алар кисәтүне оныттылар, һәм алар һәлак булачак кешеләр."

فَقَدْ كَذَّبُوْكُمْ بِمَا تَقُوْلُوْنَۙ فَمَا تَسْتَطِيْعُوْنَ صَرْفًا وَّلَا نَصْرًاۚ وَمَنْ يَّظْلِمْ مِّنْكُمْ نُذِقْهُ عَذَابًا كَبِيْرًا

faqad każżabūkum bimā taqūlūn(a), famā tastaṭī‘ūna ṣarfaw wa lā naṣrā(n), wa may yaẓlim minkum nużiqhu ‘ażāban kabīrā(n).

Шулай итеп, алар (гыйбадәт кылучылар) сезнең әйткәнегезне ялган диделәр, шуңа күрә сез (җәзага) каршы тора алмассыз һәм (үзегезгә) ярдәм итә алмассыз, һәм сездән берәү золым кылса, аңа, әлбәттә, зур гәзаб китерербез.

وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّآ اِنَّهُمْ لَيَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَيَمْشُوْنَ فِى الْاَسْوَاقِۗ وَجَعَلْنَا بَعْضَكُمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً ۗ اَتَصْبِرُوْنَۚ وَكَانَ رَبُّكَ بَصِيْرًا ࣖ ۔

wa mā arsalnā qablaka minal-mursalīna illā innahum laya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa yamsyūna fil aswāq(i), wa ja‘alnā ba‘ḍakum liba‘ḍin fitnah(tan), ataṣbirūn(a), wa kāna rabbuka baṣīrā(n).

Синнән элек җибәргән пәйгамбәрләребез барысы да ашарлар иде һәм базарларда йөрерләр иде. Кайберләрегезне кайберләрегезгә сынау итеп куйдык. Сабыр итәсезме? Һәм Раббыгыз һәрнәрсәне күрүче.

۞ وَقَالَ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا الْمَلٰۤىِٕكَةُ اَوْ نَرٰى رَبَّنَا ۗ لَقَدِ اسْتَكْبَرُوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ وَعَتَوْ عُتُوًّا كَبِيْرًا

wa qālal-lażīna lā yarjūna liqā'anā lau lā unzila ‘alainal-malā'ikata au narā rabbanā, laqadistakbarū fī anfusihim wa ‘atau ‘utuwwan kabīrā(n).

Безнең белән очрашуны өмет итмәгәннәр: "Ни өчен безгә фәрештәләр җибәрелмәде, яки без Раббыбызны күрмәдек?" – диделәр. Алар үзләре белән мактандылар һәм, әлбәттә, чиктән аштылар.

يَوْمَ يَرَوْنَ الْمَلٰۤىِٕكَةَ لَا بُشْرٰى يَوْمَىِٕذٍ لِّلْمُجْرِمِيْنَ وَيَقُوْلُوْنَ حِجْرًا مَّحْجُوْرًا

yauma yaraunal-malā'ikata lā busyrā yauma'iżil lil-mujrimīna wa yaqūlūna ḥijram maḥjūrā(n).

(Исегездә тотыгыз), фәрештәләрне күргән көнне гөнаһлылар өчен бернинди дә шатлыклы хәбәр булмады һәм алар: "Һиҗран мәҗүрә", - диделәр.

وَقَدِمْنَآ اِلٰى مَا عَمِلُوْا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْنٰهُ هَبَاۤءً مَّنْثُوْرًا

wa qadimnā ilā mā ‘amilū min ‘amalin fa ja‘alnāhu habā'am manṡūrā(n).

Һәм Без аларга кылган гамәлләрен күрсәтербез, аннары аларны чәчелгән тузан кебек итәрбез.

اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ يَوْمَىِٕذٍ خَيْرٌ مُّسْتَقَرًّا وَّاَحْسَنُ مَقِيْلًا

aṣḥābul-jannati yauma'iżin khairum mustaqarraw wa aḥsanu maqīlā(n).

Ул көнне җәннәт әһеле иң яхшы урында һәм иң матур ял итү урынында булачак.

وَيَوْمَ تَشَقَّقُ السَّمَاۤءُ بِالْغَمَامِ وَنُزِّلَ الْمَلٰۤىِٕكَةُ تَنْزِيْلًا

wa yauma tasyaqqaqus-samā'u bil-gamāmi wa nuzzilal-malā'ikatu tanzīlā(n).

Һәм күк ярылган көнне ак томан чыгарды һәм фәрештәләр (дулкыннар белән) җибәрелде.

اَلْمُلْكُ يَوْمَىِٕذِ ِۨالْحَقُّ لِلرَّحْمٰنِۗ وَكَانَ يَوْمًا عَلَى الْكٰفِرِيْنَ عَسِيْرًا

al-mulku yauma'iżinil-ḥaqqu lir-raḥmān(i), wa kāna yauman ‘alal-kāfirīna ‘asīrā(n).

Ул көндә хак патшалык рәхимле Аллаһка гына хас. Бу көн көферләр өчен авыр көн.

وَيَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلٰى يَدَيْهِ يَقُوْلُ يٰلَيْتَنِى اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُوْلِ سَبِيْلًا

wa yauma ya‘aḍḍuẓ-ẓālimu ‘alā yadaihi yaqūlu yā laitanittakhażtu ma‘ar-rasūli sabīlā(n).

Һәм (исегезгә төшерегез), залим кеше ике бармагын тешләде, (эшләренә үкенеп): "Әгәр мин бер тапкыр гына Пәйгамбәр белән бергә юлны тоткан булсам иде", - диде.

يٰوَيْلَتٰى لَيْتَنِيْ لَمْ اَتَّخِذْ فُلَانًا خَلِيْلًا

yā wailatā laitanī lam attakhiż fulānan khalīlā(n).

И-и, кайгы миңа! Әгәр мин фәлән кешене якын дустым итмәсәм иде,

لَقَدْ اَضَلَّنِيْ عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ اِذْ جَاۤءَنِيْۗ وَكَانَ الشَّيْطٰنُ لِلْاِنْسَانِ خَذُوْلًا

laqad aḍallanī ‘aniż-żikri ba‘da iż jā'anī, wa kānasy-syaiṭānu lil-insāni khażūlā(n).

Чыннан да, ул мине Коръән килгәннән соң, ул Коръәннән адаштырды. Әлбәттә, шайтан кешеләргә хыянәт итүчедер.

وَقَالَ الرَّسُوْلُ يٰرَبِّ اِنَّ قَوْمِى اتَّخَذُوْا هٰذَا الْقُرْاٰنَ مَهْجُوْرًا

wa qālar-rasūlu yā rabbi inna qaumittakhażū hāżal-qur'āna mahjūrā(n).

Пәйгамбәр (Мөхәммәд галәйһиссәләм) әйтте: "Ий Раббым, хаклыкта, минем халкым бу Коръәнне оныттылар".

وَكَذٰلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا مِّنَ الْمُجْرِمِيْنَۗ وَكَفٰى بِرَبِّكَ هَادِيًا وَّنَصِيْرًا

wa każālika ja‘alnā likulli nabiyyin ‘aduwwam minal-mujrimīn(a), wa kafā birabbika hādiyaw wa naṣīrā(n).

Шулай итеп, Без һәрбер пәйгамбәр өчен гөнаһлы кешеләргә дошманнар кылдык. Синең Раббың җитәдер, туры юл күрсәтүче һәм ярдәмче.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْاٰنُ جُمْلَةً وَّاحِدَةً ۛ كَذٰلِكَ ۛ لِنُثَبِّتَ بِهٖ فُؤَادَكَ وَرَتَّلْنٰهُ تَرْتِيْلًا

wa qālal-lażīna kafarū lau lā nuzzila ‘alaihil-qur'ānu jumlataw wāḥidatan - każālika - linuṡabbita bihī fu'ādaka wa rattalnāhu tartīlā(n).

Иман китермәгәннәр әйттеләр: "Ни өчен ул аңа берьюлы иңдерелмәгән?" Бу (ягъни, Мөхәммәд пәйгамбәр) синең йөрәгеңне ныгыту өчен һәм аны (әкренләп, әкрен һәм дөрес итеп) укыту өчен.

وَلَا يَأْتُوْنَكَ بِمَثَلٍ اِلَّا جِئْنٰكَ بِالْحَقِّ وَاَحْسَنَ تَفْسِيْرًا ۗ

wa lā ya'tūnaka bimaṡalin illā ji'nāka bil-ḥaqqi wa aḥsana tafsīrā(n).

Алар (кяферләр) сиңа сәер нәрсә белән килмәделәр, ләкин Без сиңа хакны һәм иң яхшы аңлатманы китердек.

اَلَّذِيْنَ يُحْشَرُوْنَ عَلٰى وُجُوْهِهِمْ اِلٰى جَهَنَّمَۙ اُولٰۤىِٕكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضَلُّ سَبِيْلًا ࣖ

allażīna yuḥsyarūna ‘alā wujūhihim ilā jahannam(a), ulā'ika syarrum makānaw wa aḍallu sabīlā(n).

Йөзләреннән тартылып җәһәннәмгә сөрелергә тиешле кешеләр, алар иң начар урынга эләккәннәр һәм иң адашканнар.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَجَعَلْنَا مَعَهٗٓ اَخَاهُ هٰرُوْنَ وَزِيْرًا ۚ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba wa ja‘alnā ma‘ahū akhāhu hārūna wazīrā(n).

Әлбәттә, Без Мусага Тәүрат бирдек, һәм Һарунны аның кардәше кылдык, ул аңа вәзир (ярдәмче) булды.

فَقُلْنَا اذْهَبَآ اِلَى الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ فَدَمَّرْنٰهُمْ تَدْمِيْرًا ۗ

fa qulnażhabā ilal-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, fa dammarnāhum tadmīrā(n).

Аннары (икесенә дә): "Икегез дә аятьләребезне ялганга чыгарган кешеләргә барыгыз", - дидек, аннары аларны бар көчебез белән юк иттек.

وَقَوْمَ نُوْحٍ لَّمَّا كَذَّبُوا الرُّسُلَ اَغْرَقْنٰهُمْ وَجَعَلْنٰهُمْ لِلنَّاسِ اٰيَةًۗ وَاَعْتَدْنَا لِلظّٰلِمِيْنَ عَذَابًا اَلِيْمًا ۚ

wa qauma nūḥil lammā każżabur-rusula agraqnāhum wa ja‘alnāhum lin-nāsi āyah(tan), wa a‘tadnā liẓ-ẓālimīna ‘ażāban alīmā(n).

Нух кавемен пәйгамбәрләрне ялганга тотканнары өчен һәлак иттек. Без аларны Туфан суына батырып һәлак иттек һәм аларның хикәяләрен кешеләргә гыйбрәт кылдык. Залимнәргә рәнҗетүче гәзаб әзерләдек.

وَعَادًا وَّثَمُوْدَا۟ وَاَصْحٰبَ الرَّسِّ وَقُرُوْنًاۢ بَيْنَ ذٰلِكَ كَثِيْرًا

wa ‘ādaw wa ṡamūda wa aṣḥābar-rassi wa qurūnam baina żālika kaṡīrā(n).

һәм Гад, Сәмуд, һәм Расүл г-м кәефендәге кешеләр, һәм алар арасыннан күп кенә (башка) буыннарны (һәлак иттек).

وَكُلًّا ضَرَبْنَا لَهُ الْاَمْثَالَۖ وَكُلًّا تَبَّرْنَا تَتْبِيْرًا

wa kullan ḍarabnā lahul-amṡāl(a), wa kullan tabbarnā tatbīrā(n).

Без аларның һәрберсенә мисал китердек, һәм һәрберсен һәлак иттек, аларның хәле бик начарланды.

وَلَقَدْ اَتَوْا عَلَى الْقَرْيَةِ الَّتِيْٓ اُمْطِرَتْ مَطَرَ السَّوْءِۗ اَفَلَمْ يَكُوْنُوْا يَرَوْنَهَاۚ بَلْ كَانُوْا لَا يَرْجُوْنَ نُشُوْرًا

wa laqad atau ‘alal-qaryatil-latī umṭirat maṭaras-sau'(i), afalam yakūnū yaraunahā, bal kānū lā yarjūna nusyūrā(n).

Әлбәттә, алар (Мәккә мөшрикләре) таш яңгыр яуган шәһәр яныннан (Сәдүм) үтеп киттеләр. Алар ул җирне күрмәделәрме? Әлбәттә, алар кыямәт көнен көтмәделәр.

وَاِذَا رَاَوْكَ اِنْ يَّتَّخِذُوْنَكَ اِلَّا هُزُوًاۗ اَهٰذَا الَّذِيْ بَعَثَ اللّٰهُ رَسُوْلًا

wa iżā ra'auka iy yattakhiżūnaka illā huzuwā(n), ahāżal-lażī ba‘aṡallāhu rasūlā(n).

Алар сине (Мөхәммәд пәйгамбәрне) күргәч, мәсхәрәләп кенә: "Бу Аллаһ пәйгамбәр итеп җибәргән кешеме?" - диләр.

اِنْ كَادَ لَيُضِلُّنَا عَنْ اٰلِهَتِنَا لَوْلَآ اَنْ صَبَرْنَا عَلَيْهَاۗ وَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ حِيْنَ يَرَوْنَ الْعَذَابَ مَنْ اَضَلُّ سَبِيْلًا

in kāda layuḍillunā ‘an ālihatinā lau lā an ṣabarnā ‘alaihā, wa saufa ya‘lamūna ḥīna yaraunal-‘ażāba man aḍallu sabīlā(n).

Әгәр без Аңа гыйбадәт кылуда нык тормаган булсак, ул безне гыйбадәтебездән адаштырыр иде. Һәм алар газапны күргәндә, кемнең юлдан иң адашканлыгын белерләр.

اَرَءَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ اِلٰهَهٗ هَوٰىهُۗ اَفَاَنْتَ تَكُوْنُ عَلَيْهِ وَكِيْلًا ۙ

ara'aita manittakhaża ilāhahū hawāh(u), afa anta takūnu ‘alaihi wakīlā(n).

Син (Мөхәммәд) үзенең теләкләрен илаһ иткән кешене күрдеңме? Син аның яклаучысы булачаксыңмы?

اَمْ تَحْسَبُ اَنَّ اَكْثَرَهُمْ يَسْمَعُوْنَ اَوْ يَعْقِلُوْنَۗ اِنْ هُمْ اِلَّا كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ سَبِيْلًا ࣖ

am taḥsabu anna akṡarahum yasma‘ūna au ya‘qilūn(a), in hum illā kal-an‘āmi bal hum aḍallu sabīlā(n).

Яки син аларның күбрәге ишетә яки аңлый дип уйлыйсыңмы? Алар, сыер кебек кенә, бәлки, хак юлдан адашканнар да.

اَلَمْ تَرَ اِلٰى رَبِّكَ كَيْفَ مَدَّ الظِّلَّۚ وَلَوْ شَاۤءَ لَجَعَلَهٗ سَاكِنًاۚ ثُمَّ جَعَلْنَا الشَّمْسَ عَلَيْهِ دَلِيْلًا ۙ

alam tara ilā rabbika kaifa maddaẓ-ẓill(a), wa lau syā'a laja‘alahū sākinā(n), ṡumma ja‘alnasy-syamsa ‘alaihi dalīlā(n).

Раббыңның күләгәләрне ничек озынайта һәм кыскарта икәнен күрмәдеңме? Әгәр теләсә, аларны мәңгегә калдырыр иде, аннары Без кояшны юл күрсәткеч кылдык.

ثُمَّ قَبَضْنٰهُ اِلَيْنَا قَبْضًا يَّسِيْرًا

Ṡumma qabaḍnā ilainā qabḍay yasīrā(n).

аннары Без аны (күләгәне) үзебезгә аз-азлап тарттык.

وَهُوَ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِبَاسًا وَّالنَّوْمَ سُبَاتًا وَّجَعَلَ النَّهَارَ نُشُوْرًا

wa huwal-lażī ja‘ala lakumul-laila libāsaw wan-nauma subātaw wa ja‘alan-nahāra nusyūrā(n).

Ул төнне сезнең өчен пәрдә, йокыны ял итү өчен, һәм көндезне торып, тырышу өчен кылды.

وَهُوَ الَّذِيْٓ اَرْسَلَ الرِّيَاحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۚ وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً طَهُوْرًا ۙ

wa huwal-lażī arsalar-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), wa anzalnā minas-samā'i mā'an ṭahūrā(n).

Вә Ул – Аллаһ рәхмәте (яңгыры) алдыннан җилләрне шатландырып, аларны шатландыра торган итеп җибәрәдер, вә Без күктән пакь су иңдердек.

لِّنُحْيِ َۧ بِهٖ بَلْدَةً مَّيْتًا وَّنُسْقِيَهٗ مِمَّا خَلَقْنَآ اَنْعَامًا وَّاَنَاسِيَّ كَثِيْرًا

linuḥyiya bihī baldatam maitaw wa nusqiyahū mimmā khalaqnā an‘āmaw wa anāsiyya kaṡīrā(n).

(Шуның белән) үлгән җирне тергезергә һәм Үзебез яраткан хайваннардан, хайваннардан һәм күп кешеләрне эчерергә.

وَلَقَدْ صَرَّفْنٰهُ بَيْنَهُمْ لِيَذَّكَّرُوْاۖ فَاَبٰىٓ اَكْثَرُ النَّاسِ اِلَّا كُفُوْرًا

wa laqad ṣarrafnāhu bainahum liyażżakkarū, fa abā akṡarun-nāsi illā kufūrā(n).

Әлбәттә, Без ул суны (яңгырны) аларның арасына бүлдек, алар вәгазьләнсеннәр өчен, ләкин кешеләрнең күбрәге шөкер итмиләр, ләкин инкяр итәләр.

وَلَوْ شِئْنَا لَبَعَثْنَا فِيْ كُلِّ قَرْيَةٍ نَّذِيْرًا ۖ

wa lau syi'nā laba‘aṡnā fī kulli qaryatin nażīrā(n).

Әгәр теләсәк, һәр җиргә куркытучы пәйгамбәр җибәрер идек.

فَلَا تُطِعِ الْكٰفِرِيْنَ وَجَاهِدْهُمْ بِهٖ جِهَادًا كَبِيْرًا

falā tuṭi‘il-kāfirīna wa jāhidhum bihī jihādan kabīrā(n).

Син кәферләргә буйсынма һәм аларга каршы Коръән белән (Коръән белән) зур көрәш белән сугыш.

۞ وَهُوَ الَّذِيْ مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ هٰذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ وَّهٰذَا مِلْحٌ اُجَاجٌۚ وَجَعَلَ بَيْنَهُمَا بَرْزَخًا وَّحِجْرًا مَّحْجُوْرًا

wa huwal-lażī marajal-baḥraini hāżā ‘ażbun furātuw wa hāżā milḥun ujāj(un), wa ja‘ala bainahumā barzakhaw wa ḥijram maḥjūrā(n).

Ул – Аллаһ ике диңгезне янәшә агызды, берсе татлы һәм татлы иде, икенчесе тозлы һәм ачы иде, вә алар арасына пәрдә кылды, бер-берсен боза алмаслык пәрдә.

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ مِنَ الْمَاۤءِ بَشَرًا فَجَعَلَهٗ نَسَبًا وَّصِهْرًاۗ وَكَانَ رَبُّكَ قَدِيْرًا

wa huwal-lażī khalaqa minal-mā'i basyaran fa ja‘alahū nasabaw wa ṣihrā(n), wa kāna rabbuka qadīrā(n).

Һәм Ул кешене судан яратты, аннары аңа балалар һәм байлык бирде. Синең Раббың – Аллаһ кадир.

وَيَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُهُمْ وَلَا يَضُرُّهُمْۗ وَكَانَ الْكَافِرُ عَلٰى رَبِّهٖ ظَهِيْرًا

wa ya‘budūna min dūnillāhi mā lā yanfa‘uhum wa lā yaḍurruhum, wa kānal-kāfiru ‘alā rabbihī ẓahīrā(n).

Мөшрикләр Аллаһтан башка файдасыз һәм бәла-каза да китерми торган нәрсәләргә гыйбадәт кылалар, имансызлар Раббыларына гөнаһлы булу өчен шайтанның ярдәмчеләре.

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا مُبَشِّرًا وَّنَذِيْرًا

wa mā arsalnāka illā mubasysyiraw wa nażīrā(n).

Без сине (Мөхәммәд пәйгамбәрне) фәкать шатлыклы хәбәр бирүче һәм җәһәннәм белән куркытучы итеп җибәрдек.

قُلْ مَآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍ اِلَّا مَنْ شَاۤءَ اَنْ يَّتَّخِذَ اِلٰى رَبِّهٖ سَبِيْلًا

qul mā as'alukum ‘alaihi min ajrin illā man syā'a ay yattakhiża ilā rabbihī sabīlā(n).

Әйт: "Мин сездән бу хәбәрне җиткергән өчен хак сорамыйм, ләкин кешеләр үзләренең Раббыларына юл табуларын гына сорыйм".

وَتَوَكَّلْ عَلَى الْحَيِّ الَّذِيْ لَا يَمُوْتُ وَسَبِّحْ بِحَمْدِهٖۗ وَكَفٰى بِهٖ بِذُنُوْبِ عِبَادِهٖ خَبِيْرًا ۚ

wa tawakkal ‘alal-ḥayyil-lażī lā yamūtu wa sabbiḥ biḥamdih(ī), wa kafā bihī biżunūbi ‘ibādihī khabīrā(n).

Һәм тере, үлми торган Аллаһка тәвәккәл ит, һәм Аны мактап тәсбих әйт, Аның бәндәләренең гөнаһларын белүе җитә.

اَلَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۚ اَلرَّحْمٰنُ فَسْـَٔلْ بِهٖ خَبِيْرًا

allażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsy(i), ar-raḥmānu fas'al bihī khabīrā(n).

Ул күкләрне, җирне һәм алар арасындагы нәрсәләрне алты көндә яратты, аннары Аршка утырды, (Ул) иң рәхимле, шуңа күрә (Аллаһ турында) яхшырак белүчедән сорагыз (Мөхәммәд пәйгамбәр).

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اسْجُدُوْا لِلرَّحْمٰنِ قَالُوْا وَمَا الرَّحْمٰنُ اَنَسْجُدُ لِمَا تَأْمُرُنَا وَزَادَهُمْ نُفُوْرًا ۩ ࣖ

wa iżā qīla lahumusjudū lir-raḥmāni qālū wa mar-raḥmānu anasjudu limā ta'murunā wa zādahum nufūrā(n).

Аларга: "Рәхмәтле Аллаһка сәҗдә кылыгыз", - диелсә, алар: "Рәхмәтле кем ул? Син (Мөхәммәд пәйгамбәр) безгә (Аңа) сәҗдә кылырга кушкан Аллаһка (Аңа) сәҗдә кылыйкмы?" - дип җавап бирәләр. Һәм алар (хакыйкатьтән) тагын да ераграк китәләр.

تَبٰرَكَ الَّذِيْ جَعَلَ فِى السَّمَاۤءِ بُرُوْجًا وَّجَعَلَ فِيْهَا سِرٰجًا وَّقَمَرًا مُّنِيْرًا

tabārakal-lażī ja‘ala fis-samā'i burūjaw wa ja‘ala fīhā sirājaw wa qamaram munīrā(n).

Күктә йолдызларны бар иткән һәм кояш белән айны яктырткан Аллаһка һәр кимчелектән дан!

وَهُوَ الَّذِيْ جَعَلَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ خِلْفَةً لِّمَنْ اَرَادَ اَنْ يَّذَّكَّرَ اَوْ اَرَادَ شُكُوْرًا

wa huwal-lażī ja‘alal-laila wan-nahāra khilfatal liman arāda ay yażżakkara au arāda syukūrā(n).

Һәм Ул (шулай ук) гыйбрәт алырга яки шөкер итәргә теләгән кешеләр өчен төн белән көнне алыштыра.

وَعِبَادُ الرَّحْمٰنِ الَّذِيْنَ يَمْشُوْنَ عَلَى الْاَرْضِ هَوْنًا وَّاِذَا خَاطَبَهُمُ الْجٰهِلُوْنَ قَالُوْا سَلٰمًا

wa ‘ibādur-raḥmānil-lażīna yamsyūna ‘alal-arḍi haunaw wa iżā khāṭabahumul-jāhilūna qālū salāmā(n).

Рәхмәтле Аллаһының колларына килгәндә, алар җир йөзендә түбәнчелек белән йөрүчеләр һәм надан кешеләр аларны (мыскыллау сүзләре белән) сәламләгәндә, "сәлам" диләр,

وَالَّذِيْنَ يَبِيْتُوْنَ لِرَبِّهِمْ سُجَّدًا وَّقِيَامًا

wal-lażīna yabītūna lirabbihim sujjadaw wa qiyāmā(n).

һәм төннәрен Аллаһларына сәҗдә кылып һәм басып торып гыйбадәт кылучылар.

وَالَّذِيْنَ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذَابَ جَهَنَّمَۖ اِنَّ عَذَابَهَا كَانَ غَرَامًا ۖ

wal-lażīna yaqūlūna rabbanaṣrif ‘annā ‘ażāba jahannam(a), inna ‘ażābahā kāna garāmā(n).

Һәм алар: "Ий Раббыбыз, бездән җәһәннәм газабын ал, чөнки аның газабы мәңгелек һәлакәткә китерәчәк", – диләр.

اِنَّهَا سَاۤءَتْ مُسْتَقَرًّا وَّمُقَامًا

innahā sā'at mustaqarraw wa muqāmā(n).

Чыннан да, җәһәннәм - урнашу һәм яшәү өчен иң начар урын.

وَالَّذِيْنَ اِذَآ اَنْفَقُوْا لَمْ يُسْرِفُوْا وَلَمْ يَقْتُرُوْا وَكَانَ بَيْنَ ذٰلِكَ قَوَامًا

wal-lażīna iżā anfaqū lam yusrifū wa lam yaqturū wa kāna baina żālika qawāmā(n).

Һәм (шул исәптән Рәхмәтле Аллаһының коллары да) алар (байлыкларын) сарыф иткәндә, исраф итмәсләр һәм саранлык та итмәсләр, икесе дә акыллы,

وَالَّذِيْنَ لَا يَدْعُوْنَ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ وَلَا يَقْتُلُوْنَ النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُوْنَۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ يَلْقَ اَثَامًا ۙ

wal-lażīna lā yad‘ūna ma‘allāhi ilāhan ākhara wa lā yaqtulūnan nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqqi wa lā yaznūn(a), wa may yaf‘al żālika yalqa aṡāmā(n).

һәм алар Аллаһка башка илаһларны тиңдәш кылмаслар һәм Аллаһ тыйган кешеләрне хаксыз үтермәсләр, ләкин зина кылмаслар; һәм кем бу эшне эшләсә, ул кешегә каты җәза булачак.

يُّضٰعَفْ لَهُ الْعَذَابُ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَيَخْلُدْ فِيْهٖ مُهَانًا ۙ

yuḍā‘af lahul-‘ażābu yaumal-qiyāmati wa yakhlud fīhī muhānā(n).

(ягъни) Кыямәт көнендә аңа җәза берничә тапкыр арттырылыр һәм ул шул җәзада хурлыклы хәлдә калыр,

اِلَّا مَنْ تَابَ وَاٰمَنَ وَعَمِلَ عَمَلًا صَالِحًا فَاُولٰۤىِٕكَ يُبَدِّلُ اللّٰهُ سَيِّاٰتِهِمْ حَسَنٰتٍۗ وَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

illā man tāba wa āmana wa ‘amila ‘amalan ṣāliḥan fa ulā'ika yubaddilullāhu sayyi'ātihim ḥasanāt(in), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

Мәгәр тәүбә итеп иман китерсәләр һәм изге гамәлләр кылсалар, Аллаһ аларның явызлыкларын яхшылык белән алыштырды. Аллаһ ярлыкаучы һәм рәхимле.

وَمَنْ تَابَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَاِنَّهٗ يَتُوْبُ اِلَى اللّٰهِ مَتَابًا

wa man tāba wa ‘amila ṣāliḥan fa innahū yatūbu ilallāhi matābā(n).

Кем тәүбә итсә һәм изге гамәлләр кылса, ул чын күңелдән Аллаһка тәүбә итә.

وَالَّذِيْنَ لَا يَشْهَدُوْنَ الزُّوْرَۙ وَاِذَا مَرُّوْا بِاللَّغْوِ مَرُّوْا كِرَامًا

wal-lażīna yasyhadūnaz-zūr(a), wa iżā marrū bil-lagwi marrū kirāmā(n).

Ялган шаһитлек бирмәгәннәр, файдасыз эшләр кылган кешеләр белән очрашканда, намусларын саклап китеп барганнар,

وَالَّذِيْنَ اِذَا ذُكِّرُوْا بِاٰيٰتِ رَبِّهِمْ لَمْ يَخِرُّوْا عَلَيْهَا صُمًّا وَّعُمْيَانًا

wal-lażīna iżā żukkirū bi'āyāti rabbihim lam yakhirrū ‘alaihā ṣummaw wa ‘umyānā(n).

һәм Раббыларының аятьләре белән куркытылганда, алар саңгырау һәм сукыр булмаслар,

وَالَّذِيْنَ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ اَزْوَاجِنَا وَذُرِّيّٰتِنَا قُرَّةَ اَعْيُنٍ وَّاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِيْنَ اِمَامًا

wal-lażīna yaqūlūna rabbanā hab lanā min azwājinā wa żurriyyātinā qurrata a‘yuniw waj‘alnā lil-muttaqīna imāmā(n).

Һәм алар әйтәләр: "Ий Раббыбыз, безгә хатыннарыбызны һәм балаларыбызны күңелләребезгә хушлык бир һәм безне тәкъваларга имам ит".

اُولٰۤىِٕكَ يُجْزَوْنَ الْغُرْفَةَ بِمَا صَبَرُوْا وَيُلَقَّوْنَ فِيْهَا تَحِيَّةً وَّسَلٰمًا ۙ

ulā'ika yujzaunal-gurfata bimā ṣabarū wa yulaqqauna fīhā taḥiyyataw wa salāmā(n).

Алар сабырлыклары өчен (җәннәттә) югары дәрәҗә белән бүләкләнерләр, һәм анда хөрмәт һәм сәлам белән каршы алынырлар.

خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ حَسُنَتْ مُسْتَقَرًّا وَّمُقَامًا

khālidīna fīhā, ḥasunat mustaqarraw wa muqāmā(n).

Алар анда калалар. Җәннәт - яшәү урыны һәм тору урыны кебек үк яхшы.

قُلْ مَا يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبِّيْ لَوْلَا دُعَاۤؤُكُمْۚ فَقَدْ كَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ يَكُوْنُ لِزَامًا ࣖ

qul mā ya‘ba'u bikum rabbī lau lā du‘ā'ukum, faqad każżabtum fa saufa yakūnu lizāmā(n).

(Мөхәммәд, мөшрикләргә әйт:) "Әгәр сез гыйбадәт кылмасагыз, Раббым сезгә игътибар итмәс иде. (Әмма сез Аңа ничек гыйбадәт кыласыз?) Әлбәттә, сез Аңа ялганладыгыз. Шуңа күрә, киләчәктә (сезгә) җәза киләчәк".