Q.S Әл-Калам (اَلْقَلَم) - 52 Шигырьләр саны

نۤ ۚوَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُوْنَۙ

nūn, wal-qalami wa mā yasṭurūn(a).

Нунн. Каләмнәр һәм алар язганнар белән,

مَآ اَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِمَجْنُوْنٍ

mā anta bini‘mati rabbika bimajnūn(in).

син (Мөхәммәд пәйгамбәр), Раббыңның рәхмәте белән мәҗнүн түгелсең.

وَاِنَّ لَكَ لَاَجْرًا غَيْرَ مَمْنُوْنٍۚ

wa inna laka la'ajran gaira mamnūn(in).

Һәм, әлбәттә, сез беркайчан да бетмәс зур бүләк алачаксыз.

وَاِنَّكَ لَعَلٰى خُلُقٍ عَظِيْمٍ

wa innaka la‘alā khuluqin ‘aẓīm(in).

Һәм, чыннан да, сезнең холык-фигыльләрегез бик югары.

فَسَتُبْصِرُ وَيُبْصِرُوْنَۙ

fasatubṣiru wa yubṣirūn(a).

Соңра бер көнне син күрерсең һәм алар (кяферләр) дә күрерләр,

بِاَيِّىكُمُ الْمَفْتُوْنُ

bi'ayyikumul-maftūn(u).

кайсыгыз акылдан язган?

اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖۖ وَهُوَ اَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِيْنَ

inna rabbaka huwa a‘lamu biman ḍalla ‘an sabīlih(ī), wa huwa a‘lamu bil-muhtadīn(a).

Әлбәттә, синең Раббың Аның юлыннан адашкан кешене белә, һәм Ул туры юлга күнелгән кешеләрне дә белә.

فَلَا تُطِعِ الْمُكَذِّبِيْنَ

falā tuṭi‘il-mukażżibīn(a).

Шуңа күрә (Аллаһның аятьләрен) ялганлаучыларга буйсынма.

وَدُّوْا لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُوْنَۚ

waddū lau tudhinu fayudhinūn(a).

Алар сезнең йомшак булуыгызны телиләр, шуңа күрә алар да йомшак булачаклар (шулай ук).

وَلَا تُطِعْ كُلَّ حَلَّافٍ مَّهِيْنٍۙ

wa lā tuṭi‘ kulla ḥallāfim mahīn(in).

Һәм сүгенергә һәм рәнҗетергә яратучы кешеләргә итагать итмә,

هَمَّازٍ مَّشَّاۤءٍۢ بِنَمِيْمٍۙ

hammāzim masysyā'im binamīm(in).

тәнкыйтьләргә ярата, кем күбрәк яла яга,

مَّنَّاعٍ لِّلْخَيْرِ مُعْتَدٍ اَثِيْمٍۙ

mannā‘il lil-khairi mu‘tadin aṡīm(in).

барлык яхшылыкка комачаулаучы, чиктән чыгучы һәм гөнаһлар белән тулы,

عُتُلٍّۢ بَعْدَ ذٰلِكَ زَنِيْمٍۙ

‘utullim ba‘da żālika zanīm(in).

көч кулланучан характерлы, моннан тыш, ул үзенең җинаятьләре белән дә данлыклы,

اَنْ كَانَ ذَا مَالٍ وَّبَنِيْنَۗ

an kāna żā māliw wa banīn(a).

чөнки ул бай һәм күп балалары бар.

اِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِ اٰيٰتُنَا قَالَ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَۗ

iżā tutlā ‘alaihi āyātunā qāla asāṭīrul-awwalīn(a).

Аңа Безнең аятьләребез укылгач, ул: "(Бу) әүвәлгеләрнең хикәяләре", - диде.

سَنَسِمُهٗ عَلَى الْخُرْطُوْمِ

sanasimuhū ‘alal-khurṭūm(i).

Соңрак Без аның (аның) кәүсәсенә билге куячакбыз.

اِنَّا بَلَوْنٰهُمْ كَمَا بَلَوْنَآ اَصْحٰبَ الْجَنَّةِۚ اِذْ اَقْسَمُوْا لَيَصْرِمُنَّهَا مُصْبِحِيْنَۙ

innā balaunāhum kamā balaunā aṣḥābal-jannah(ti), iż aqsamū layaṣrimunnahā muṣbiḥīn(a).

Чыннан да, Без аларны (Мәккә мөшрикләрен) бакча хуҗаларын сынаган кебек сынадык, алар иртән уңыш җыячакларына ант иткәннәр иде.

وَلَا يَسْتَثْنُوْنَ

wa lā yastaṡnūn(a).

ләкин алар кызганмадылар ("Инша Аллаһ" дип).

فَطَافَ عَلَيْهَا طَاۤىِٕفٌ مِّنْ رَّبِّكَ وَهُمْ نَاۤىِٕمُوْنَ

fa ṭāfa ‘alaihā ṭā'ifum mir rabbika wa hum nā'imūn(a).

Алар йоклаганда, бакчага Раббыңнан бер хәсрәт килде.

فَاَصْبَحَتْ كَالصَّرِيْمِۙ

fa aṣbaḥat kaṣ-ṣarīm(i).

Шулай итеп, бакча караңгы төн кебек караңгыланды,

فَتَنَادَوْا مُصْبِحِيْنَۙ

fa tanādau muṣbiḥīn(a).

аннары иртән алар бер-берсенә шалтыраттылар.

اَنِ اغْدُوْا عَلٰى حَرْثِكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰرِمِيْنَ

anigdū ‘alā ḥarṡikum in kuntum ṣārimīn(a).

"Уңыш җыярга теләсәң, иртәнге якта бакчаңа чык."

فَانْطَلَقُوْا وَهُمْ يَتَخَافَتُوْنَۙ

fanṭalaqū wa hum yatakhāfatūn(a).

Шулай итеп, алар пышылдашып сөйләшеп юлга чыктылар.

اَنْ لَّا يَدْخُلَنَّهَا الْيَوْمَ عَلَيْكُمْ مِّسْكِيْنٌۙ

allā yadkhulannahal-yauma ‘alaikum miskīn(un).

"Бу көнне бакчагызга бернинди ярлы кешене дә кертмәгез."

وَّغَدَوْا عَلٰى حَرْدٍ قٰدِرِيْنَ

wa gadau ‘alā ḥardin qādirīn(a).

Һәм алар (ярлыларга) ярдәм итә алсалар да, иртән аларны тоткарлау нияте белән юлга чыктылар.

فَلَمَّا رَاَوْهَا قَالُوْٓا اِنَّا لَضَاۤلُّوْنَۙ

falammā ra'auhā qālū innā laḍāllūn(a).

Алар бакчаны күргәч: "Без, әлбәттә, адашкан халык", – диделәр.

بَلْ نَحْنُ مَحْرُوْمُوْنَ

bal naḥnu maḥrūmūn(a).

хәтта без бернәрсә дә алмасак та,"

قَالَ اَوْسَطُهُمْ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْ لَوْلَا تُسَبِّحُوْنَ

qāla ausaṭuhum alam aqul lakum lau lā tusabbiḥūn(a).

араларыннан иң акыллысы: "Мин сезгә ни өчен (Раббыгызны) тәсбихләмисез дип әйтмәдемме?" - диде.

قَالُوْا سُبْحٰنَ رَبِّنَآ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

qālū subḥāna rabbinā innā kunnā ẓālimīn(a).

Алар әйттеләр: "Раббыбыз һәр кимчелектән пакь, без, әлбәттә, залим кавембез".

فَاَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلٰى بَعْضٍ يَّتَلَاوَمُوْنَ

fa'aqbala ba‘ḍuhum ‘alā ba‘ḍiy yatalāwamūn(a).

Аннары алар бер-берсенә карап, бер-берсен гаеплиләр.

قَالُوْا يٰوَيْلَنَآ اِنَّا كُنَّا طٰغِيْنَ

qālū yā wailanā innā kunnā ṭāgīn(a).

Алар әйттеләр: "Вәй безгә, әлбәттә, без чиктән чыга торган кешеләрбез".

عَسٰى رَبُّنَآ اَنْ يُّبْدِلَنَا خَيْرًا مِّنْهَآ اِنَّآ اِلٰى رَبِّنَا رٰغِبُوْنَ

‘asā rabbunā ay yubdilanā khairam minhā innā ilā rabbinā rāgibūn(a).

"Өметләнәбез, Аллаһ безне моңа караганда да яхшырак (бакча) белән алыштырыр. Чыннан да, без Аллаһыбыздан гафу өмет итәбез."

كَذٰلِكَ الْعَذَابُۗ وَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَكْبَرُۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

każālikal-‘ażāb(u), wa la‘ażābul-ākhirati akbar(u), lau kānū ya‘lamūn(a).

Менә шулай (дөньядагы җәза), һәм, әлбәттә, ахирәттәге җәза тагын да зуррак булыр иде, әгәр алар белсәләр.

اِنَّ لِلْمُتَّقِيْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ

inna lil-muttaqīna ‘inda rabbihim jannātin-na‘īm(i).

Әлбәттә, тәкъва мөэминнәргә Раббылары хозурында җәннәтләр мул булачак.

اَفَنَجْعَلُ الْمُسْلِمِيْنَ كَالْمُجْرِمِيْنَۗ

afanaj‘alul-muslimīna kal-mujrimīn(a).

Мөселманнарга гөнаһлылар (кәферләр) кебек карарга тиешме?

مَا لَكُمْۗ كَيْفَ تَحْكُمُوْنَۚ

mā lakum, kaifa taḥkumūn(a).

Ни өчен син (моны эшләдең)? Син карарларны ничек кабул итәсең?

اَمْ لَكُمْ كِتٰبٌ فِيْهِ تَدْرُسُوْنَۙ

am lakum kitābun fīhi tadrusūn(a).

Яки сезнең Аллаһ тарафыннан төшерелгән һәм өйрәнгән китабыгыз бармы?

اِنَّ لَكُمْ فِيْهِ لَمَا تَخَيَّرُوْنَۚ

inna lakum fīhi lamā takhayyarūn(a).

чынлыкта, сез андагы теләсә нинди нәрсәне сайлый аласыз.

اَمْ لَكُمْ اَيْمَانٌ عَلَيْنَا بَالِغَةٌ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِۙ اِنَّ لَكُمْ لَمَا تَحْكُمُوْنَۚ

am lakum aimānun ‘alainā bāligatun ilā yaumil-qiyāmah(ti), inna lakum lamā taḥkumūn(a).

Яки сезгә Бездән Кыямәт көненә кадәр көчендә калачак антлар (вәгъдәләр) бирелдеме, сез теләгәнчә карар кабул итәрсез?

سَلْهُمْ اَيُّهُمْ بِذٰلِكَ زَعِيْمٌۚ

salhum ayyuhum biżālika za‘īm(un).

Алардан сора: "Аларның кайсысы (кабул ителгән карар) өчен җаваплы?"

اَمْ لَهُمْ شُرَكَاۤءُۚ فَلْيَأْتُوْا بِشُرَكَاۤىِٕهِمْ اِنْ كَانُوْا صٰدِقِيْنَ

am lahum syurakā'(u), falya'tū bisyurakā'ihim in kānū ṣādiqīn(a).

Яки аларның союздашлары бармы? Әгәр алар чын кешеләр булса, союздашларын да алып килсеннәр.

يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ وَّيُدْعَوْنَ اِلَى السُّجُوْدِ فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَۙ

yauma yuksyafu ‘an sāqiw wa yud‘auna ilas-sujūdi falā yastaṭī‘ūn(a).

(Исегезгә төшерегез), бозаулар ачылгач, сәҗдәгә чакырылган көнне, алар

خَاشِعَةً اَبْصَارُهُمْ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ ۗوَقَدْ كَانُوْا يُدْعَوْنَ اِلَى السُّجُوْدِ وَهُمْ سٰلِمُوْنَ

khāsyi‘atan abṣāruhum tarhaquhum żillah(tun), wa qad kānū yud‘auna ilas-sujūdi wa hum sālimun(a).

Аларның күзләре түбәнгә төбәлгән иде, хурлык белән. Әмма моннан элек алар сәламәт чагында сәҗдә кылырга чакырылганнар иде (ләкин алар намаз укымаган иделәр).

فَذَرْنِيْ وَمَنْ يُّكَذِّبُ بِهٰذَا الْحَدِيْثِۗ سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُوْنَۙ

fażarnī wa may yukażżibu bihāżal-ḥadīṡi sanastadrijuhum min ḥaiṡu lā ya‘lamūn(a).

Аны (аның эшләрен) Миңа һәм бу сүзләрне (Коръәнне) ялганлаучыларга калдыр! Соңрак Без аларны белмәгән яктан акырынлык белән җәзаларбыз.

وَاُمْلِيْ لَهُمْۗ اِنَّ كَيْدِيْ مَتِيْنٌ

wa umlī lahum, inna kaidī matīn(un).

һәм Мин аларга вакыт чикләдем. Чыннан да, Минем планым бик нык.

اَمْ تَسْـَٔلُهُمْ اَجْرًا فَهُمْ مِّنْ مَّغْرَمٍ مُّثْقَلُوْنَۚ

am tas'aluhum ajran fahum mim magramim muṡqalūn(a).

Яки син алардан хак сорыйсыңмы, шуның белән алар бурычка батканнар?

اَمْ عِنْدَهُمُ الْغَيْبُ فَهُمْ يَكْتُبُوْنَ

am ‘indahumul-gaibu fahum yaktubūn(a).

Әллә алар яшеренне беләләрме, аннары аны язып куялармы?

فَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تَكُنْ كَصَاحِبِ الْحُوْتِۘ اِذْ نَادٰى وَهُوَ مَكْظُوْمٌۗ

faṣbir liḥukmi rabbika wa lā takun kaṣāḥibil-ḥūt(i), iż nādā wa huwa makẓūm(un).

(Мөхәммәд пәйгамбәр), Раббыңның хөкеменә сабыр ит, һәм балык карынында булган (Юныс) кебек булма, ул кайгылы күңел белән дога кылды.

لَوْلَآ اَنْ تَدٰرَكَهٗ نِعْمَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖ لَنُبِذَ بِالْعَرَاۤءِ وَهُوَ مَذْمُوْمٌ

lau lā an tadārakahū ni‘matum mir rabbihī lanubiża bil-‘arā'i wa huwa mażmūm(un).

Әгәр ул Раббысыннан тиз арада рәхмәт алмаса, ул, һичшиксез, хурлыклы хәлдә чүлгә ташланачак.

فَاجْتَبٰىهُ رَبُّهٗ فَجَعَلَهٗ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ

fajtabāhu rabbuhū faja‘alahū minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Соңра Раббысы аны сайлады һәм изгеләрдән кылды.

وَاِنْ يَّكَادُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَيُزْلِقُوْنَكَ بِاَبْصَارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ وَيَقُوْلُوْنَ اِنَّهٗ لَمَجْنُوْنٌ ۘ

wa iy yakādul-lażīna kafarū layuzliqūnaka bi'abṣārihim lammā sami‘uż żikra wa yaqūlūna innahū lamajnūn(un).

Әлбәттә, ул кәферләр Коръәнне ишеткәч, күзләре белән сине атарга якынлашалар һәм: "Ул (Мухәммәд пәйгамбәр) - диләр", - диләр.

وَمَا هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعٰلَمِيْنَ ࣖ

wa mā huwa illā żikrul lil-‘ālamīn(a).

Ә (Коръән) бөтен табигать өчен кисәтүдән башка нәрсә түгел.