Abraza el Islam, haz clic aquí
Islam Al-Haq: Qur'an utz Hadith
(Islam saq)

Q.S Al-Maida (اَلْمَائِدَة) - 120 Xkʼihalebʼ li Raqal

(Seek)

Qari

Murottal Audio

1

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَوْفُوْا بِالْعُقُوْدِۗ اُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيْمَةُ الْاَنْعَامِ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّى الصَّيْدِ وَاَنْتُمْ حُرُمٌۗ اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيْدُ

yā ayyuhal-lażīna āmanū aufū bil-‘uqūd(i), uḥillat lakum bahīmatul-an‘āmi illā mā yutlā ‘alaikum gaira muḥilliṣ-ṣaidi wa antum ḥurum(un), innallāha yaḥkumu mā yurīd(u).

Ex aj paab’anel! Tz’aqob’resi ruheb’ li yeechi’ihom. Naru li xul choq’ aawe, ka’ajwi’ jo’ chanru taayeemanq aawe, ut ink’a’ naru li b’atz’unk naq wankat sa’ li ihram (hajj malaj umrah). Relik chi yaal, li Allah naxk’uub’ li chaq’rab’ jo’ chanru li k’a’ru naraj.


2

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحِلُّوْا شَعَاۤىِٕرَ اللّٰهِ وَلَا الشَّهْرَ الْحَرَامَ وَلَا الْهَدْيَ وَلَا الْقَلَاۤىِٕدَ وَلَآ اٰۤمِّيْنَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ يَبْتَغُوْنَ فَضْلًا مِّنْ رَّبِّهِمْ وَرِضْوَانًا ۗوَاِذَا حَلَلْتُمْ فَاصْطَادُوْا ۗوَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ اَنْ صَدُّوْكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اَنْ تَعْتَدُوْاۘ وَتَعَاوَنُوْا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوٰىۖ وَلَا تَعَاوَنُوْا عَلَى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥillū sya‘ā'irallāhi wa lasy-syahral-ḥarāma wa lal-hadya wa lal-qalā'ida wa lā āmmīnal-baital-ḥarāma yabtagūna faḍlam mir rabbihim wa riḍwānā(n), wa iżā ḥalaltum faṣṭādū, wa lā yajrimannakum syana'ānu qaumin an ṣaddūkum ‘anil- asjidil-ḥarāmi an ta‘tadū, wa ta‘āwanū ‘alal-birri wat-taqwā, wa lā ta‘āwanū ‘alal-iṡmi wal-‘udwān(i), wattaqullāh(a), innallāha syadīdul-‘iqāb(i).

Ex aj paab’anel! Maak’e chi q’etq’eto’k li loq’laj na’leb’ re li Allah, ut maak’e (xq’etb’al li loq’alil) li po haram, maak’e (ch’a’ajkilal) li hadyu (xul re mayejak) ut li qala’id (xul re mayejak li wankeb’ reetalil), ut maak’e (jo’kan ajwi’) ch’a’ajkilal reheb’ li tenamit li neke’wulak sa’ li Baitulharam; neke’xsik’ li rusilal ut li sahil ch’oolejil re lix Qaawa’eb’. A’b’an wi ak xetz’aqob’resi ru li ihram, toja’ naq naru nekex’ok chi b’atz’unk. Maakanab’ naq (laa) xik’ ilok choq’ re jun tenamit xb’aan naq neke’xram chawu elk sa’ li Sagrada Mezquita, te’xwaklesi aach’ool chi nume’k sa’ laa b’e (chiruheb’). Ut tatxtenq’a sa’ (xb’aanunkil) li tiikilal ut li paab’aal, ut ink’a’ tatxtenq’a sa’ xb’aanunkil li maak ut li xik’ ilok. Chexuwa li Allah, relik chi yaal, li Allah jwal kaw li tojb’a-maak.


3

حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوْذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيْحَةُ وَمَآ اَكَلَ السَّبُعُ اِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْۗ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَاَنْ تَسْتَقْسِمُوْا بِالْاَزْلَامِۗ ذٰلِكُمْ فِسْقٌۗ اَلْيَوْمَ يَىِٕسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ دِيْنِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِۗ اَلْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دِيْنَكُمْ وَاَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِيْ وَرَضِيْتُ لَكُمُ الْاِسْلَامَ دِيْنًاۗ فَمَنِ اضْطُرَّ فِيْ مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّاِثْمٍۙ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ḥurrimat ‘alaikumul-maitatu wad-damu wa laḥmul-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bihī wal-munkhaniqatu wal-mauqūżatu wal-mutaraddiyatu wan-naṭīḥatu wa mā akalas-sabu‘u illā mā żakkaitum, wa mā żubiḥa ‘alan-nuṣubi wa an tastaqsimū bil-azlām(i), żālikum fisq(un), al-yauma ya'isal-lażīna kafarū min dīnikum falā takhsyauhum wakhsyaun(i), al-yauma akmaltu lakum dīnakum wa atmamtu ‘alaikum ni‘matī wa raḍītu lakumul-islāma dīnā(n), fa maniḍṭurra fī makhmaṣatin gaira mutajānifil li'iṡm(in), fa innallāha gafūrur raḥīm(un).

Ramb’il choq’ eere (chixwa’b’al) li kamenaq, li kik’, li xul, ut (xtib’el) li xul li kamsinb’ileb’ moko sa’ (xk’ab’a’ ta) li Allah, li neke’xk’e chi q’unb’esiik xch’ool, li neke’sak’e’, li neke’t’ane’, li neke’sak’e’, ut li neke’q’etq’etiik xb’aaneb’ li k’iche’ xul, ka’ajwi’ li wan eehoonal chixkamsinkileb’. Ut (ramman ajwi’) li ani neke’kamsiik choq’ reheb’ li pak’b’il dios. Ut (ramb’il ajwi’) xyiib’ankil naab’al li suerte rik’in li azlam (flecha), (xb’aan naq) a’an jun li maa’us aj b’aanuhom. Sa’ li kutan a’in eb’ laj ink’a’ neke’paab’an xe’xkanab’ royb’enihom (xq’axb’al ru) laa paab’aal, jo’kan naq matxuwak chiruheb’, chexuwa b’an laa’in. Sa’ li kutan a’in xintz’aqob’resi ru laa paab’aal choq’ aawe, ut xintz’aqob’resi ru Lin osob’tesihom choq’ aawe, ut xink’ulub’a li Islam jo’ laa paab’aal. A’b’anan ani teneb’anb’il xb’aan li we’ej, moko xb’aan ta naq naraj maakob’k, toja’ naq relik chi yaal, li Allah a’an aj kuyuk maak, aj uxtaan .


4

يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَآ اُحِلَّ لَهُمْۗ قُلْ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۙ وَمَا عَلَّمْتُمْ مِّنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِيْنَ تُعَلِّمُوْنَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللّٰهُ فَكُلُوْا مِمَّآ اَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهِ ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

yas'alūnaka māżā uḥilla lahum, qul uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa mā ‘allamtum minal-jawāriḥi mukallibīna tu‘allimūnahunna mimmā ‘allamakumullāhu fa kulū mimmā amsakna ‘alaikum ważkurusmallāhi ‘alaih(i), wattaqullāh(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).

Neke’xpatz’ aawe (Muhammad), “K’a’ru li chaq’rab’ choq’ reheb’?” Ye, "Li k'a'ru chaq'rab'inb'il cho'q aawe (a'an) li chaab'il tzakemq ut (li b'atz'unk chapb'il) rik'in li b'atz'unk rik'ineb' li xul li xatzol chi b'atz'unk, li xatzol jo' chanru li k'a'ru xk'ut chawu li Allah. Jo'kan naq chat-wa'aq li k'a'ru naxchap cho'q aawe, ut taaye xk'ab'a' li Allah (naq taakanab').


5

اَلْيَوْمَ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۗ وَطَعَامُ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ حِلٌّ لَّكُمْ ۖوَطَعَامُكُمْ حِلٌّ لَّهُمْ ۖوَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ الْمُؤْمِنٰتِ وَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ اِذَآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّ مُحْصِنِيْنَ غَيْرَ مُسٰفِحِيْنَ وَلَا مُتَّخِذِيْٓ اَخْدَانٍۗ وَمَنْ يَّكْفُرْ بِالْاِيْمَانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهٗ ۖوَهُوَ فِى الْاٰخِرَةِ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ ࣖ

al-yauma uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa ṭa‘āmul-lażīna ūtul-kitāba ḥillul lakum, wa ṭa‘āmukum ḥillul lahum, wal-muḥṣanātu minal-mu'mināti wal-muḥṣanātu minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum iżā ātaitumūhunna ujūrahunna muḥṣinīna gaira musāfiḥīna wa lā muttakhiżī akhdān(in), wa may yakfur bil-īmāni faqad ḥabiṭa ‘amaluh(ū), wa huwa fil-ākhirati minal-khāsirīn(a).

Sa’ li kutan a’in kanab’anb’il choq’ aawe chixjunil li us. Li tzakemq (mayejak) reheb’ li Tenamit re li Hu halal choq’ aawe, ut laa tzakemq halal choq’ reheb’. Ut (kanab’anb’il naq tatsumlaaq) rik’ineb’ li ixq li neke’xk’uula li loq’alil sa’ xyanqeb’ li ixq aj paab’anel ut li ixq li neke’xk’uula li loq’alil sa’ xyanqeb’ li ke’k’ehe’ re li Hu rub’elaj laa’at, wi nakatoj lix dote re sumlaak rik’ineb’, moko rik’in ta li na’leb’ re xb’aanunkil li muxuk sumlaak ut ink’a’ re xk’eeb’al junaq ixq choq’ xul re kab’l. Ani ink’a’ tixpaab’ chirix xpaab’ankil, toja’ naq relik chi yaal, maak’a’ rajb’al lix b’aanuhomeb’, ut sa’ li ruchich’och’ chirix a’an taawanq sa’ xyanqeb’ li te’sachq.


6

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا قُمْتُمْ اِلَى الصَّلٰوةِ فَاغْسِلُوْا وُجُوْهَكُمْ وَاَيْدِيَكُمْ اِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوْا بِرُءُوْسِكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ اِلَى الْكَعْبَيْنِۗ وَاِنْ كُنْتُمْ جُنُبًا فَاطَّهَّرُوْاۗ وَاِنْ كُنْتُمْ مَّرْضٰٓى اَوْ عَلٰى سَفَرٍ اَوْ جَاۤءَ اَحَدٌ مِّنْكُمْ مِّنَ الْغَاۤىِٕطِ اَوْ لٰمَسْتُمُ النِّسَاۤءَ فَلَمْ تَجِدُوْا مَاۤءً فَتَيَمَّمُوْا صَعِيْدًا طَيِّبًا فَامْسَحُوْا بِوُجُوْهِكُمْ وَاَيْدِيْكُمْ مِّنْهُ ۗمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِّنْ حَرَجٍ وَّلٰكِنْ يُّرِيْدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَلِيُتِمَّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā qumtum ilaṣ-ṣalāti fagsilū wujūhakum wa aidiyakum ilal-marāfiqi wamsaḥū biru'ūsikum wa arjulakum ilal-ka‘bain(i), wa in kuntum junuban faṭṭahharū, wa in kuntum marḍā au ‘alā safarin au jā'a aḥadum minkum minal-gā'iṭi au lāmastumun-nisā'a falam tajidū mā'an fa tayammamū ṣa‘īdan ṭayyiban famsaḥū biwujūhikum wa aidīkum minh(u), mā yurīdullāhu liyaj‘ala ‘alaikum min ḥarajiw wa lākiy yurīdu liyuṭahhirakum wa liyutimma na‘matahū ‘alaikum la‘allakum tasykurūn(a).

Ex aj paab’anel! Naq taawaj tijok, ch’aj laa wilob’aal ut laa wuq’ toj sa’ laa b’aqel, ut b’atz’un laa jolom ut (ch’aj) laa woq toj sa’ laa b’aqel (wudhu). Wi laa’at junub, toja’ naq tat-ok chi b’atz’unk. Ut wi yaj malaj wankat sa’ b’eenik malaj yookat chi sutq’iik chaq sa’ jun li b’anleb’aal malaj yookat chi toch’ok re junaq ixq, toja’ naq wi ink’a’ nakataw ha’, toja’ naq taab’aanu li tayamum rik’in chaab’il (saq ruhil) poqs; ch’aj laa xnaq’ aawu ut laa wuq’ rik’in a’an (poqs). Li Allah ink’a’ naraj xch’a’ajkilankil li k’a’aq re ru choq’ aawe, naraj b’an xsaqob’resinkil ru ut xtz’aqob’resinkil ru lix osob’tesihom sa’ aab’een, re naq tatb’antioxinq.


7

وَاذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَمِيْثَاقَهُ الَّذِيْ وَاثَقَكُمْ بِهٖٓ ۙاِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ

ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum wa mīṡāqahul-lażī wāṡaqakum bih(ī), iż qultum sami‘nā wa aṭa‘nā, wattaqullāh(a), innallāha ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

Ut chijultiko’q eere li rusilal li Allah choq’ eere ut lix sumwank li kixk’e eere chi b’ak’b’o, naq xeye, “Xqab’i ut xoo’ab’in.” Ut chexuwa ru li Allah, relik chi yaal, li Allah naxnaw chixjunil li k’a’ru wan sa’ lee ch’ool.


8

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُوْنُوْا قَوَّامِيْنَ لِلّٰهِ شُهَدَاۤءَ بِالْقِسْطِۖ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ عَلٰٓى اَلَّا تَعْدِلُوْا ۗاِعْدِلُوْاۗ هُوَ اَقْرَبُ لِلتَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kūnū qawwāmīna lillāhi syuhadā'a bil-qisṭi wa lā yajrimannakum syana'ānu qamin ‘alā allā ta‘dilū, i‘dilū, huwa aqrabu lit-taqwā wattaqullāh(a), innallāha khabīrum bimā ta‘malūn(a).

Ex aj paab’anel! Laa’ex aj b’eresinel re li tiikilal choq’ re li Allah, (naq) wankex choq’ aj yehol nawom chi tiik. Ut maakanab’ naq li xik’ nakawil junaq tenamit tixwaklesi aach’ool chixb’aanunkil li ink’a’ tiik ru. Chiwanq chi tiik. Xb’aan naq (ka’ajwi’) nach’ wi’chik rik’in li paab’aal. Ut chexuwa ru li Allah, relik chi yaal, li Allah naxk’e reetal li k’a’ru nekeb’aanu.


9

وَعَدَ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِۙ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّاَجْرٌ عَظِيْمٌ

wa‘adallāhul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāt(i), lahum magfiratuw wa ajrun ‘aẓīm(un).

Li Allah kixyeechi’i reheb’ li neke’paab’an ut neke’xb’aanu li tiikilal, (naq) te’xk’ul li kuyuk maak ut jun nimla q’ajkamunk.


10

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā ulā'ika aṣḥābul-jaḥīm(i).

Chirixeb’ li ink’a’ neke’paab’an ut neke’xtz’eqtaana li Qareetalil, a’aneb’ li wankeb’ sa’ xb’alb’a.


11

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ هَمَّ قَوْمٌ اَنْ يَّبْسُطُوْٓا اِلَيْكُمْ اَيْدِيَهُمْ فَكَفَّ اَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗوَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ ࣖ

yā ayyuhal-lażīna āmanużkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż hamma qaumun ay yabsuṭū ilaikum aidiyahum fa kaffa aidiyahum ‘ankum, wattaqullāh(a), wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).

Ex aj paab’anel! Chijultiko’q eere li rusilal li Allah (k’eeb’il) eere, naq jun tenamit ke’xk’oxla xsak’b’al eerik’in rik’in li ruq’eb’, toja’ naq li Allah kixram li ruq’eb’ cheru. Ut chexuwa ru li Allah, ut ka’ajwi’ rik’in li Allah tento te’xk’ojob’ xch’ool laj paab’anel.


12

۞ وَلَقَدْ اَخَذَ اللّٰهُ مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَۚ وَبَعَثْنَا مِنْهُمُ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيْبًاۗ وَقَالَ اللّٰهُ اِنِّيْ مَعَكُمْ ۗ لَىِٕنْ اَقَمْتُمُ الصَّلٰوةَ وَاٰتَيْتُمُ الزَّكٰوةَ وَاٰمَنْتُمْ بِرُسُلِيْ وَعَزَّرْتُمُوْهُمْ وَاَقْرَضْتُمُ اللّٰهَ قَرْضًا حَسَنًا لَّاُكَفِّرَنَّ عَنْكُمْ سَيِّاٰتِكُمْ وَلَاُدْخِلَنَّكُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۚ فَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذٰلِكَ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ

wa laqad akhażallāhu mīṡāqa banī isrā'īl(a), wa ba‘aṡnā minhumuṡnai ‘asyara naqībā(n), wa qālallāhu innī ma‘akum, la'in aqamtumuṣ-ṣalāta wa ātaitumuz-zakāta wa āmantum birusulī wa ‘azzartumūhum wa aqraḍtumullāha qarḍan ḥasanal la'ukaffiranna ‘ankum sayyi'ātikum wa la'udkhilannakum jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), faman kafara ba‘da żālika minkum faqad ḍalla sawā'as-sabīl(i).

Ut relik chi yaal, li Allah kixmaq’ li sumwank rik’ineb’ li Ralal xk’ajol laj Israel ut Laa’o xqak’ojob’ kab’laju aj jolominel sa’ xyanqeb’. Ut li Allah kixye, “Wankin aawik’in.” Relik chi yaal, wi nekeb’aanu li tij ut nekextoj li zakat ut nekepaab’eb’ lin taql ut neketenq’aheb’ ut nekek’e chi k’as li Allah jun chaab’il k’as, laa’in tinsach chi yaal lee majelal, ut tink’e eere chi yaal sa’ li Paraiso b’ar wi’ neke’el chaq li nima’. A’b’anan ani sa’ eeyanq ink’a’ taapaab’anq chirix a’an, relik chi yaal naq xsach li tiikil b’e”.


13

فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِّيْثَاقَهُمْ لَعَنّٰهُمْ وَجَعَلْنَا قُلُوْبَهُمْ قٰسِيَةً ۚ يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ عَنْ مَّوَاضِعِهٖۙ وَنَسُوْا حَظًّا مِّمَّا ذُكِّرُوْا بِهٖۚ وَلَا تَزَالُ تَطَّلِعُ عَلٰى خَاۤىِٕنَةٍ مِّنْهُمْ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۖ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاصْفَحْ ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ

fabimā naqḍihim mīṡāqahum la‘annāhum wa ja‘alnā qulūbahum qāsiyah(tan), yuḥarrifūnal-kalima ‘am mawāḍi‘ih(ī), wa nasū ḥaẓẓam mimmā żukkirū bih(ī), wa lā tazālu taṭṭali‘u ‘alā khā'inatim minhum illā qalīlam minhum fa‘fu ‘anhum waṣfaḥ, innallāha yuḥibbul-muḥsinīn(a).

(A’b’an) xb’aan naq ke’xq’et lix sumwank, xqamajewaheb’, ut xqak’e chi kaw li raameb’. Ke’xjal chaq li raatin (re li Allah) sa’ xna’aj, ut (chi yalb’ileb’ xq’e) kisach sa’ xch’ooleb’ junjunq li esil li ke’k’ehe’ wi’ xna’leb’eb’. Laa’at (At Muhammad) junelik taawil li b’alaq’ik rik’ineb’ ka’ajwi’ jun ch’ina ch’uut sa’ xyanqeb’ (li ink’a’ neke’q’axok-u), jo’kan naq kuyeb’ xmaak ut kanab’eb’ chi jo’kan. Relik chi yaal, li Allah naxraheb’ li neke’b’aanunk re li chaab’ilal.


14

وَمِنَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّا نَصٰرٰٓى اَخَذْنَا مِيْثَاقَهُمْ فَنَسُوْا حَظًّا مِّمَّا ذُكِّرُوْا بِهٖۖ فَاَغْرَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ ۗ وَسَوْفَ يُنَبِّئُهُمُ اللّٰهُ بِمَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ

wa minal-lażīna qālū innā naṣārā akhażnā mīṡāqahum fa nasū ḥaẓẓam mimmā żukkirū bih(ī), fa agrainā bainahumul-‘adāwata wal-bagḍā'a ilā yaumil-qiyāmah(ti), wa saufa yunabbi'uhumullāhu bimā kānū yaṣna‘ūn(a).

Ut sa’ xyanqeb’ li neke’xye, “Laa’o aj Kristiano,” xqak’am lix sumwank, a’b’an eb’ a’an (chi yalb’ileb’ xq’e) kisach sa’ xch’ooleb’ junjunq li esil li ke’q’use’ wi’, jo’kan naq xqawaklesi li xik’ ilok ut li xik’ ilok sa’ xyanqeb’ toj sa’ xkutankil li wakliik chi yo’yo. Ut chi seeb’ li Allah tixye reheb’ li k’a’ru neke’xb’aanu chaq junxil.


15

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ قَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ كَثِيْرًا مِّمَّا كُنْتُمْ تُخْفُوْنَ مِنَ الْكِتٰبِ وَيَعْفُوْا عَنْ كَثِيْرٍەۗ قَدْ جَاۤءَكُمْ مِّنَ اللّٰهِ نُوْرٌ وَّكِتٰبٌ مُّبِيْنٌۙ

yā ahlal-kitābi qad jā'akum rasūlunā yubayyinu lakum kaṡīram mimmā kuntum tukhfūna minal-kitābi wa ya‘fū ‘an kaṡīr(in), qad jā'akum minallāhi nūruw wa kitābum mubīn(un).

Ex tenamit re li hu! Relik chi yaal, li Qataql xchal eerik’in, ut kixch’olob’ cheru naab’al li Hu li xemuq, ut naab’al li xetz’eqtaana. Relik chi yaal, xchal eerik’in jun li saqen rik’in li Allah, ut jun li Hu saqen ru.


16

يَّهْدِيْ بِهِ اللّٰهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهٗ سُبُلَ السَّلٰمِ وَيُخْرِجُهُمْ مِّنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِ بِاِذْنِهٖ وَيَهْدِيْهِمْ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

yahdī bihillāhi manittaba‘a riḍwānahū subulas-salāmi wa yukhrijuhum minaẓ-ẓulumāti ilan-nūri bi'iżnihī wa yahdīhim ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Rik’in a’an li Allah naxb’eresiheb’ li neke’taaqenk re li rajom sa’ li b’e re li kolb’a-ib’, ut (rik’in ajwi’ li Hu a’an) li Allah naxk’am chaq li kristiaan a’an sa’ li tz’aqal aak’ab’ toj sa’ li saqen rik’in lix kanab’ankil, ut naxk’ut chiru li tiikil b’e.


17

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَۗ قُلْ فَمَنْ يَّمْلِكُ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا اِنْ اَرَادَ اَنْ يُّهْلِكَ الْمَسِيْحَ ابْنَ مَرْيَمَ وَاُمَّهٗ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا ۗوَلِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۗ يَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

laqad kafaral-lażīna qālū innallāha huwal-masīḥubnu maryam(a), qul famay yamliku minallāhi syai'an in arāda ay yuhlikal-masīḥabna maryama wa ummahū wa man fil-arḍi jamī‘ā(n), wa lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍi wa mā bainahumā, yakhluqu mā yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Relik chi yaal, eb’ li neke’xye: “Relik chi yaal, li Allah a’an li Mesias, ralal li xMaria, ink’a’ xe’paab’an”. Ye (Muhammad), “Ani naru chixramb’al li rajom li Allah, wi naraj xsachb’al li Mesias, ralal li xMaria, lix na’ ut chixjunileb’ (li winq) sa’ li ruchich’och’?” Ut re li Allah li awa’b’ejihom re li choxa ut li ch’och’ ut li k’a’ru wan sa’ xyanqeb’. A’an naxyiib’ li k’a’ru Naraj. Ut li Allah a’an li Nimajwal sa’ xb’een chixjunil.


18

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ وَالنَّصٰرٰى نَحْنُ اَبْنٰۤؤُا اللّٰهِ وَاَحِبَّاۤؤُهٗ ۗ قُلْ فَلِمَ يُعَذِّبُكُمْ بِذُنُوْبِكُمْ ۗ بَلْ اَنْتُمْ بَشَرٌ مِّمَّنْ خَلَقَۗ يَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَلِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۖوَاِلَيْهِ الْمَصِيْرُ

wa qālatil-yahūdu wan-naṣārā naḥnu abnā'ullāhi wa aḥibbā'uh(ū), qul falima yu‘ażżibukum biżunūbikum, bal antum basyarum mimman khalaq(a), yagfiru limay yasyā'u wa yu‘ażżibu may yasyā'(u), wa lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍi wa mā bainahumā, wa ilaihil-maṣīr(u).

Eb’ laj Judio ut eb’ laj Kristiano neke’xye, “Laa’o ralal xk’ajol li Dios ut raarookeb’ xb’aan.” Ye, "K'a'ut naq li Allah naxk'e aawe tojb'a-maak xb'aan laa maak? Ink'a', laa'at (komon) winq sa' xyanqeb' li tenamit li kixyo'ob'tesi. Naxkuy xmaak li ani naraj ut naxk'e li tojb'a-maak re li ani naraj. Ut re li Allah chixjunileb' li awab'ejihom re choxa ut li ch'och' ut li k'a'ru wan sa' xyanqeb'. Ut rik'in a'an te'sutq'iiq chixjunil."


19

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ قَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ عَلٰى فَتْرَةٍ مِّنَ الرُّسُلِ اَنْ تَقُوْلُوْا مَا جَاۤءَنَا مِنْۢ بَشِيْرٍ وَّلَا نَذِيْرٍۗ فَقَدْ جَاۤءَكُمْ بَشِيْرٌ وَّنَذِيْرٌ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

yā ahlal-kitābi qad jā'akum rasūlunā yubayyinu lakum ‘alā fatratim minar-rusuli an taqūlū mā jā'anā mim basyīriw wa lā nażīr(in), faqad jā'akum basyīruw wa nażīr(un), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Ex tenamit re li hu! Relik chi yaal, li Qataql xchal eerik’in, ut kixch’olob’ (li Qachaq’rab’) cheru naq ki’oso’ li (xtaqlankil) li taqlanb’il aj k’anjel, re naq ink’a’ teeye: “Maajun xchal qik’in chi moko aj k’amol esil chi moko aj k’ehol na’leb’”. Relik chi yaal naq xchalk eerikʼin jun aj kʼamol chaabʼil esilal ut aj kʼehol naʼlebʼ. Ut li Allah a’an li Nimajwal sa’ xb’een chixjunil.


20

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ جَعَلَ فِيْكُمْ اَنْۢبِيَاۤءَ وَجَعَلَكُمْ مُّلُوْكًاۙ وَّاٰتٰىكُمْ مَّا لَمْ يُؤْتِ اَحَدًا مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ

wa iż qāla mūsā liqaumihī yā qaumiżkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż ja‘ala fīkum ambiyā'a wa ja‘alakum mulūkā(n), wa ātākum mā lam yu'ti aḥadam minal-‘ālamīn(a).

Ut (chijultiko’q eere) naq laj Moises kixye reheb’ lix tenamit, “At intenamit! Chijultiko’q eere lix usilal li Allah sa’ eeb’een naq kixxaqab’eb’ li profeet sa’ eeyanq, ut xexk’e chi ach’ab’aak choq’ tenamit, ut kixk’e eere li k’a’ru maajun wa k’eeb’il re anihaq sa’ xyanqeb’ jalan chik tenamit.”


21

يٰقَوْمِ ادْخُلُوا الْاَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ الَّتِيْ كَتَبَ اللّٰهُ لَكُمْ وَلَا تَرْتَدُّوْا عَلٰٓى اَدْبَارِكُمْ فَتَنْقَلِبُوْا خٰسِرِيْنَ

yā qaumidkhulul-arḍal-muqaddasatal-latī kataballāhu lakum wa lā tartaddū ‘alā adbārikum fa tanqalibū khāsirīn(a).

Ex intenamit! Okan sa’ li santil ch’och’ (Palestina) li kixxaqab’ li Allah choq’ aawe, ut matsutq’i chirix (xb’aan xxiw li xik’ na’ilok aawe), malaj ut laa’at tat-oso’q.


22

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِنَّ فِيْهَا قَوْمًا جَبَّارِيْنَۖ وَاِنَّا لَنْ نَّدْخُلَهَا حَتّٰى يَخْرُجُوْا مِنْهَاۚ فَاِنْ يَّخْرُجُوْا مِنْهَا فَاِنَّا دٰخِلُوْنَ

qālū yā mūsā inna fīhā qauman jabbārīn(a), wa innā lan nadkhulahā ḥattā yakhrujū minhā, fa iy yakhrujū minhā fa innā dākhilūn(a).

Ke'xye: "At Musa! Relik chi yaal, sa' li ch'och' a'an wankeb' li poyanam jwal kaweb' rib' ut josq'eb', laa'o ink'a' too'ok chi sa' toj reetal naq te'elq chaq chi sa'. Wi te'elq aran, laa'o too'ok chi yaal".


23

قَالَ رَجُلَانِ مِنَ الَّذِيْنَ يَخَافُوْنَ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمَا ادْخُلُوْا عَلَيْهِمُ الْبَابَۚ فَاِذَا دَخَلْتُمُوْهُ فَاِنَّكُمْ غٰلِبُوْنَ ەۙ وَعَلَى اللّٰهِ فَتَوَكَّلُوْٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

qāla rajulāni minal-lażīna yakhāfūna an‘amallāhu ‘alaihimadkhulū ‘alaihimul-bāb(a), fa iżā dakhaltumūhu fa innakum gālibūn(a), wa ‘alallāhi fa tawakkalū in kuntum mu'minīn(a).

Kixye wiib’ chi winq sa’ xyanqeb’ li ani aj paab’anel, li k’eeb’ileb’ chaq usilal xb’aan li Allah, “Chex’ok chi pleetik rik’ineb’ sa’ li okeb’aal (re li tenamit). Wi tex’ok chi sa’, relik chi yaal naq tex’elq chi uub’ej. Ut k’ehomaq eech’ool rik’in li Allah ka’ajwi’, wi laa’ex aj paab’anel.”


24

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِنَّا لَنْ نَّدْخُلَهَآ اَبَدًا مَّا دَامُوْا فِيْهَا ۖفَاذْهَبْ اَنْتَ وَرَبُّكَ فَقَاتِلَآ اِنَّا هٰهُنَا قٰعِدُوْنَ

qālū yā mūsā innā lan nadkhulahā abadam mā dāmū fīhā, fażhab anta wa rabbuka fa qātilā innā hāhunā qā‘idūn(a).

Ke'xye: "At Musa! Maajun wa too'ok chi sa' naq toj wankeb' chi sa', jo'kan naq ayu rik'in laa Qaawa', ut chepleeti chekab'il. Yal tookanaaq (chi oyb'enink) arin".


25

قَالَ رَبِّ اِنِّيْ لَآ اَمْلِكُ اِلَّا نَفْسِيْ وَاَخِيْ فَافْرُقْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ الْقَوْمِ الْفٰسِقِيْنَ

qāla rabbi innī lā amliku illā nafsī wa akhī fafruq bainanā wa bainal-qaumil-fāsiqīn(a).

A'an (laj Moises) kixye, "At inQaawa', ka'ajwi' nintaqla wib' ut li was. Jo'kan naq choojach rik'ineb' li maa'us aj tenamit a'an".


26

قَالَ فَاِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ اَرْبَعِيْنَ سَنَةً ۚيَتِيْهُوْنَ فِى الْاَرْضِۗ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

qāla fa innahā muḥarramatun ‘alaihim arba‘īna sanah(tan), yatīhūna fil-arḍ(i), falā ta'sa ‘alal qaumil-fāsiqīn(a).

(Allah) kixye, "(Wi jo'kan), toja' naq (li ch'och') ramb'il chiruheb' chiru kaahib' xka'k'aal chihab', (chiru li hoonal a'an) te'b'eeq chi sachso xch'ooleb' sa' xb'een li ruchich'och'. Jo'kan naq laa'at (laj Moises) ink'a' taaraho'q aach'ool (xk'oxlankil li xraqikeb') li maa'us aj tenamit a'an."


27

۞ وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ ابْنَيْ اٰدَمَ بِالْحَقِّۘ اِذْ قَرَّبَا قُرْبَانًا فَتُقُبِّلَ مِنْ اَحَدِهِمَا وَلَمْ يُتَقَبَّلْ مِنَ الْاٰخَرِۗ قَالَ لَاَقْتُلَنَّكَ ۗ قَالَ اِنَّمَا يَتَقَبَّلُ اللّٰهُ مِنَ الْمُتَّقِيْنَ

watlu ‘alaihim naba'abnai ādama bil-ḥaqqi iż qarrabā qurbānan fa tuqubbila min aḥadihimā wa lam yutaqabbal minal-ākhar(i), qāla la'aqtulannak(a), qāla innamā yataqabbalullāhu minal-muttaqīn(a).

Ut ye (Muhammad) li yaal reheb’ chirix resilal li wiib’ chi ralal laj Adan, naq xkab’ichaleb’ ke’xk’e jun li mayej, li (mayejak) re jun reheb’ (Habil) kik’ulub’aak ut li jun chik (Qabil) ink’a’ kik’ulub’aak. A’an (laj Qabil) kixye, “Relik chi yaal, laa’in tinkamsi chi yaal!” A’an (Habil) kixye, “Relik chi yaal, li Allah ka’ajwi’ naxk’ulub’a (li tenq’ank) rik’ineb’ li neke’paab’an.”


28

لَىِٕنْۢ بَسَطْتَّ اِلَيَّ يَدَكَ لِتَقْتُلَنِيْ مَآ اَنَا۠ بِبَاسِطٍ يَّدِيَ اِلَيْكَ لِاَقْتُلَكَۚ اِنِّيْٓ اَخَافُ اللّٰهَ رَبَّ الْعٰلَمِيْنَ

la'im basaṭta ilayya yadaka litaqtulanī mā ana bibāsiṭiy yadiya ilaika li'aqtulak(a), innī akhāfullāha rabbal-‘ālamīn(a).

Relik chi yaal, wi laa'at (Qabil) taa'eek'asi laa wuq' sa' inb'een re naq tinkamsi, laa'in ink'a' tinb'eresi li wuq' sa' aab'een re naq tinkamsi. Ninxuwa li Allah, li Qaawa' re chixjunil li ruchich'och'.


29

اِنِّيْٓ اُرِيْدُ اَنْ تَبُوْۤاَ بِاِثْمِيْ وَاِثْمِكَ فَتَكُوْنَ مِنْ اَصْحٰبِ النَّارِۚ وَذٰلِكَ جَزٰۤؤُا الظّٰلِمِيْنَۚ

innī urīdu an tabū'a bi'iṡmī wa iṡmika fa takūna min aṣḥābin-nār(i), wa żālika jazā'uẓ-ẓālimīn(a).

Relik chi yaal, nawaj naq texsutq'iiq rik'in (xk'amb'al) lin maak (re kamsink) ut lee maak laa'ex, toja' naq texwanq cho'q aj ralch'och' sa' xb'alb'a; ut a'an li xtojb'aleb' rix laj maak.


30

فَطَوَّعَتْ لَهٗ نَفْسُهٗ قَتْلَ اَخِيْهِ فَقَتَلَهٗ فَاَصْبَحَ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

fa ṭawwa‘at lahū nafsuhū qatla akhīhi fa qatalahū fa aṣbaḥa minal-khāsirīn(a).

Jo’kan naq li rajom (Qabil) kixmin ru chixkamsinkil li ras, toja’ naq a’an (tz’aqal) kixkamsi, jo’kan naq ki’ok choq’ jun reheb’ li ke’sach.


31

فَبَعَثَ اللّٰهُ غُرَابًا يَّبْحَثُ فِى الْاَرْضِ لِيُرِيَهٗ كَيْفَ يُوَارِيْ سَوْءَةَ اَخِيْهِ ۗ قَالَ يٰوَيْلَتٰٓى اَعَجَزْتُ اَنْ اَكُوْنَ مِثْلَ هٰذَا الْغُرَابِ فَاُوَارِيَ سَوْءَةَ اَخِيْۚ فَاَصْبَحَ مِنَ النّٰدِمِيْنَ ۛ

fa ba‘aṡallāhu gurābay yabḥaṡu fil-arḍi liyuriyahū kaifa yuwārī sau'ata akhīh(i), qāla yā wailatā a‘ajazta an akūna miṡla hāżal-gurābi fa uwāriya sau'ata akhī, fa aṣbaḥa minan-nādimīn(a).

Toja’ naq li Allah kixtaqla jun li q’eq chi b’atz’unk sa’ ch’och’ re xk’utb’al chiru (Qabil). Chan ru naq tento tixmuq li xtib’el li ras. Kixye laj Qabil: "Ay, rahilal sa' inb'een! K'a'ut naq ink'a' naru tinb'aanu jo' li q'eq'o a'in, re naq tinruuq chi xmuqb'al li xtib'el li was?" Joʼkan naq aʼanaq jun rehebʼ li teʼyotʼeʼq xchʼool.


32

مِنْ اَجْلِ ذٰلِكَ ۛ كَتَبْنَا عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اَنَّهٗ مَنْ قَتَلَ نَفْسًاۢ بِغَيْرِ نَفْسٍ اَوْ فَسَادٍ فِى الْاَرْضِ فَكَاَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَمَنْ اَحْيَاهَا فَكَاَنَّمَآ اَحْيَا النَّاسَ جَمِيْعًا ۗوَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُنَا بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اِنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ بَعْدَ ذٰلِكَ فِى الْاَرْضِ لَمُسْرِفُوْنَ

min ajli żālik(a), katabnā ‘alā banī isrā'īla annahū man qatala nafsam bigairi nafsin au fasādin fil-arḍi fa ka'annamā qatalan-nāsa jamī‘ā(n), wa man aḥyāhā fa ka'annamā aḥyan-nāsa jamī‘ā(n), wa laqad jā'athum rusulunā bil-bayyināt(i), ṡumma inna kaṡīram minhum ba‘da żālika fil-arḍi lamusrifūn(a).

Jo’kan naq xqak’uub’ (jun li chaq’rab’) choq’ reheb’ li Ralal xk’ajol laj Israel, naq ani tixkamsi junaq, moko xb’aan ta naq li kristiaan a’an kixkamsi jalan chik, malaj moko xb’aan ta naq kixk’e li maa’usilal sa’ xb’een li ruchich’och’, chanchan naq kixkamsi chixjunileb’ li winq. Li ani tixkol xyußam junak li cuînk, chanchan nak quixcol xyußameb chixjunileb li cristian. Relik chi yaal, li Qataql xchal rik’ineb’ rik’in (xk’amb’al chaq) li esil saqen ru. A’b’anan chirix a’an naab’aleb’ reheb’ chirix a’an ke’xq’ax ru lix nub’aal li ruchich’och’.


33

اِنَّمَا جَزٰۤؤُا الَّذِيْنَ يُحَارِبُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَيَسْعَوْنَ فِى الْاَرْضِ فَسَادًا اَنْ يُّقَتَّلُوْٓا اَوْ يُصَلَّبُوْٓا اَوْ تُقَطَّعَ اَيْدِيْهِمْ وَاَرْجُلُهُمْ مِّنْ خِلَافٍ اَوْ يُنْفَوْا مِنَ الْاَرْضِۗ ذٰلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِى الدُّنْيَا وَلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

innamā jazā'ul-lażīna yuḥāribūnallāha wa rasūlahū wa yas‘auna fil-arḍi fasādan ay yuqattalū au yuṣallabū au tuqaṭṭa‘a aidīhim wa arjuluhum min khilāfin au yunfau minal-arḍ(i), żālika lahum khizyun fid-dun-yā wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Li tojb’a-maak choq’ reheb’ li neke’pleetik rik’in li Allah ut lix taql ut neke’xk’e li maa’usilal sa’ li ruchich’och’, ka’ajwi’ naq te’kamsiiq malaj te’k’ehe’q chiru krus, malaj naq te’xq’et li ruq’ ut li roq chiru krus, malaj naq te’isiiq sa’ rochocheb’. A’in jun xutaan choq’ reheb’ sa’ li ruchich’och’ a’in, ut sa’ li yu’am chirix li kamk te’xk’ul jun nimla tojb’a-maak.


34

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا مِنْ قَبْلِ اَنْ تَقْدِرُوْا عَلَيْهِمْۚ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

illal-lażīna tābū min qabli an taqdirū ‘alaihim, fa‘lamū annallāha gafūrur raḥīm(un).

Ka’ajwi’ li ani neke’xjal xk’a’uxl rub’elaj naq tatruuq chixb’eresinkileb’; Jo’kan naq chenaw naq li Allah a’an aj kuyuk maak, aj toq’ob’anel ru.


35

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَابْتَغُوْٓا اِلَيْهِ الْوَسِيْلَةَ وَجَاهِدُوْا فِيْ سَبِيْلِهٖ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wabtagū ilaihil-wasīlata wa jāhidū fī sabīlihī la‘allakum tufliḥūn(a).

Ex aj paab’anel! Chexuwa li Allah ut sik’omaq li wasilah (b’e) re naq texnach’oq rik’in, ut chexyal eeq’e (xyalb’al eeq’e) sa’ lix b’e, re naq tex’elq chi uub’ej.


36

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْ اَنَّ لَهُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا وَّمِثْلَهٗ مَعَهٗ لِيَفْتَدُوْا بِهٖ مِنْ عَذَابِ يَوْمِ الْقِيٰمَةِ مَا تُقُبِّلَ مِنْهُمْ ۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīna kafarū lau anna lahum mā fil-arḍi jamī‘aw wa miṡlahū ma‘ahū liyaftadū bihī min ‘ażābi yaumil-qiyāmati mā tuqubbila minhum, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Relik chi yaal, eb’ li ink’a’ neke’paab’an, wi ta wan chixjunil li k’a’aq re ru wan reheb’ sa’ li ruchich’och’ ut te’xk’e raj naab’al (q’axal wi’chik) re xtojb’al rix li tojb’a-maak sa’ xkutankil li wakliik chi yo’yo, chixjunil a’an (li tojb’al-ix) ink’a’ raj taak’ulub’aaq rik’ineb’. Neke’xk’ul (toj) jun li tojb’a-maak jwal ra.


37

يُرِيْدُوْنَ اَنْ يَّخْرُجُوْا مِنَ النَّارِ وَمَا هُمْ بِخٰرِجِيْنَ مِنْهَا ۖوَلَهُمْ عَذَابٌ مُّقِيْمٌ

yurīdūna ay yakhrujū minan-nāri wa mā hum bikhārijīna minhā, wa lahum ‘ażābun muqīm(un).

Neke'raj elk sa' xb'alb'a, ab'an ink'a' te'ruuq chi elk chisa'. Ut teˈxcˈul li tojba ma̱c chi junelic.


38

وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوْٓا اَيْدِيَهُمَا جَزَاۤءًۢ بِمَا كَسَبَا نَكَالًا مِّنَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

was-sāriqu was-sāriqatu faqṭa‘ū aidiyahumā jazā'am bimā kasabā nakālam minallāh(i), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

Chirixeb’ li winq ut ixq li neke’elq’ak, q’etq’etiheb’ li ruq’ (jo’) xtojb’al rix li k’a’ru xe’xb’aanu ut jo’ tojb’a-maak rik’in li Allah. Ut li Allah wan xwankil chiru chixjunil, wan xna’leb’.


39

فَمَنْ تَابَ مِنْۢ بَعْدِ ظُلْمِهٖ وَاَصْلَحَ فَاِنَّ اللّٰهَ يَتُوْبُ عَلَيْهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

faman tāba mim ba‘di ẓulmihī wa aṣlaḥa fa innallāha yatūbu ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

A’b’anan ani naxjal xk’a’uxl chirix xb’aanunkil jun li maak ut naxchaab’ilob’resi rib’, toja’ naq relik chi yaal naq li Allah naxk’ulub’a lix jalb’al xk’a’uxl. Relik chi yaal, li Allah a’an aj kuyuk maak, aj toq’ob’anel ru.


40

اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

alam ta‘lam annallāha lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), yu‘ażżibu may yasyā'u wa yagfiru limay yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Ma ink’a’ nekenaw naq li Allah wan chixjunil lix awa’b’ejihom li choxa ut li ruchich’och’, naxk’e xtojb’al rix li ani naraj ut naxkuy xmaak li ani naraj. Li Allah a’an li Nimajwal sa’ xb’een chixjunil.


41

۞ يٰٓاَيُّهَا الرَّسُوْلُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِيْنَ يُسَارِعُوْنَ فِى الْكُفْرِ مِنَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِاَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوْبُهُمْ ۛ وَمِنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا ۛ سَمّٰعُوْنَ لِلْكَذِبِ سَمّٰعُوْنَ لِقَوْمٍ اٰخَرِيْنَۙ لَمْ يَأْتُوْكَ ۗ يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ مِنْۢ بَعْدِ مَوَاضِعِهٖۚ يَقُوْلُوْنَ اِنْ اُوْتِيْتُمْ هٰذَا فَخُذُوْهُ وَاِنْ لَّمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوْا ۗوَمَنْ يُّرِدِ اللّٰهُ فِتْنَتَهٗ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا ۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَمْ يُرِدِ اللّٰهُ اَنْ يُّطَهِّرَ قُلُوْبَهُمْ ۗ لَهُمْ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ ۖوَّلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

yā ayyuhar-rasūlu lā yaḥzunkal-lażīna yusāri‘ūna fil-kufri minal-lażīna qālū āmannā bi'afwāhihim wa lam tu'min qulūbuhum - wa minal-lażīna hādū - sammā‘ūna lil-każibi sammā‘ūna liqaumin ākharīna lam ya'tūk(a), yuḥarrifūnal-kalima mim ba‘di mawāḍi‘ih(ī), yaqūlūna in ūtītum hāżā fa khuż­hu wa illam tu'tauhu faḥżarū, wa may yuridillāhu fitnatahū falan tamlika lahū minallāhi syai'ā(n), ulā'ikal-lażīna lam yuridillāhu ay yuṭahhira qulūbahum, lahum fid-dun-yā khizyuw wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

At Rasul (Mahoma)! Maraho’ aach’ool xb’aan naq yookeb’ chi wech’ink sa’ lix maak’a’il xpaab’aaleb’. A’aneb’ li (aj ka’pak’al-u) li neke’xye rik’in xtz’uumal reheb’, “Xqapaab’,” us ta toj maji’ neke’xpaab’ li raameb’, ut jo’kan ajwi’ eb’ laj Judio li tz’aqal neke’wulak chiruheb’ rab’inkil (li esil) tik’ti’ ut tz’aqal neke’wulak chiruheb’ rab’inkil (li raatineb’) jalaneb’ chik li tenamit li maajun wa xe’chal eerik’in. Ke’xjal li aatin (Torah) rik’in lix tz’aqal xyaalal. Ke’xye, “Wi a’in li k’eeb’il aawe (li xjalman) k’ulub’a, ut wi k’eeb’il aawe k’a’ruhaq li maawa’ a’in, toja’ naq taawil aawib’”. Ani naraj li Allah xkanab’ankil chi sachk, ink’a’ tatruuq chixtz’eqtaanankil k’a’ruhaq rik’in li Allah (re xtenq’ankil) chi ka’ch’in. Aˈaneb li tenamit li incˈaˈ chic naraj li Dios xsantobresinquil lix chˈo̱leb. Sa’ li ruchich’och’ a’in te’kub’siiq xutaan ut sa’ li yu’am chirix li kamk te’xk’ul nimla tojb’a-maak.


42

سَمّٰعُوْنَ لِلْكَذِبِ اَكّٰلُوْنَ لِلسُّحْتِۗ فَاِنْ جَاۤءُوْكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ اَوْ اَعْرِضْ عَنْهُمْ ۚوَاِنْ تُعْرِضْ عَنْهُمْ فَلَنْ يَّضُرُّوْكَ شَيْـًٔا ۗ وَاِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِيْنَ

sammā‘ūna lil-każibi akkālūna lis-suḥt(i), fa in jā'ūka faḥkum bainahum au a‘riḍ ‘anhum, wa in tu‘riḍ ‘anhum falay yaḍurrūka syai'ā(n), wa in ḥakamta faḥkum bainahum bil-qisṭ(i), innallāha yuḥibbul-muqsiṭīn(a).

Nawulak chiruheb’ chi yaal rab’inkil li b’alaq’il esilal, neke’xwa’ naab’al li haram (tzekemq). Wi eb’ a’an (eb’ laj Judio) neke’chal aawik’in (Muhammad re xpatz’b’al jun li raqb’a-aatin), toja’ naq taaraq aatin sa’ xyanqeb’ malaj tatsutq’iiq chiruheb’, ut wi tatsutq’iiq chiruheb’ toja’ naq ink’a’ te’xb’aanu aawe li rahilal chi ka’ch’in. A’b’an wi nakak’uub’ (lix k’ulub’eb’), toja’ naq taasik’ ru chi tiik. Relik chi yaal, li Allah naxraheb’ li tiikeb’ xch’ool.


43

وَكَيْفَ يُحَكِّمُوْنَكَ وَعِنْدَهُمُ التَّوْرٰىةُ فِيْهَا حُكْمُ اللّٰهِ ثُمَّ يَتَوَلَّوْنَ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ ۗوَمَآ اُولٰۤىِٕكَ بِالْمُؤْمِنِيْنَ ࣖ

wa kaifa yuḥakkimūnaka wa ‘indahumut-taurātu fīhā ḥukmullāhi ṡumma yatawallauna mim ba‘di żālik(a), wa mā ulā'ika bil-mu'minīn(a).

Ut chan ru naq te’xxaqab’ aawe choq’ aj raqol aatin reheb’, us ta wan rik’ineb’ li Torah b’ar wi’ (wan) lix chaq’rab’ li Allah, toja’ naq te’xsutq’isi rib’ (rik’in laa k’uub’anb’il na’leb’) chirix a’an? Relik chi yaal naq maawa'eb' aj paab'anel.


44

اِنَّآ اَنْزَلْنَا التَّوْرٰىةَ فِيْهَا هُدًى وَّنُوْرٌۚ يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّوْنَ الَّذِيْنَ اَسْلَمُوْا لِلَّذِيْنَ هَادُوْا وَالرَّبّٰنِيُّوْنَ وَالْاَحْبَارُ بِمَا اسْتُحْفِظُوْا مِنْ كِتٰبِ اللّٰهِ وَكَانُوْا عَلَيْهِ شُهَدَاۤءَۚ فَلَا تَخْشَوُا النَّاسَ وَاخْشَوْنِ وَلَا تَشْتَرُوْا بِاٰيٰتِيْ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۗوَمَنْ لَّمْ يَحْكُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْكٰفِرُوْنَ

innā anzalnat-taurāta fīhā hudaw wa nūr(un), yaḥkumu bihan-nabiyyūnal-lażīna aslamū lil-lażīna hādū war-rabbāniyyūna wal-aḥbāru bimastuḥfiẓū min kitābillāhi wa kānū ‘alaihi syuhadā'(a), falā takhsyawun-nāsa wakhsyauni wa lā tasytarū bi'āyātī ṡamanan qalīlā(n), wa mal lam yaḥkum bimā anzalallāhu fa ulā'ika humul-kāfirūn(a).

Relik chi yaal, laa’o li xqataqla chaq lix Hu li Torah; chi sa’ (wan) li b’eresink ut li saqen. Rik’in li hu a’in, eb’ li profeet li ke’xkanab’ rib’ chiru li Allah ke’xk’e li raqb’a-aatin sa’ xb’een li k’a’ru reheb’ laj Judio, jo’ ajwi’ eb’ lix nawom ut eb’ laj tij, xb’aan naq taqlanb’ileb’ chixk’uulankil lix hu li Allah ut a’aneb’ aj yehol nawom chirixeb’. Jo’kan naq meexuwak chiruheb’ li tenamit, (a’b’an) chexiwak chiwu. Ut meek’ayiheb’ Lin raqal chi barato. Ani ink’a’ naxk’uub’ rik’in li k’a’ru xk’utb’esi li Allah, toja’ naq a’aneb’ aj maak.


45

وَكَتَبْنَا عَلَيْهِمْ فِيْهَآ اَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَالْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَالْاَنْفَ بِالْاَنْفِ وَالْاُذُنَ بِالْاُذُنِ وَالسِّنَّ بِالسِّنِّۙ وَالْجُرُوْحَ قِصَاصٌۗ فَمَنْ تَصَدَّقَ بِهٖ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَّهٗ ۗوَمَنْ لَّمْ يَحْكُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

wa katabnā ‘alaihim fīhā annan-nafsa bin-nafsi wal-‘aina bil-‘aini wal-anfa bil-anfi wal-użuna bil-użuni was-sinna bis-sinni wal-jurūḥa qiṣāṣ(un), faman taṣaddaqa bihī fa huwa kaffāratul lah(ū), wa mal lam yaḥkum bimā anzalallāhu fa ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

Xqak’ojob’ choq’ reheb’ sa’ a’an (li Torah) naq li yu’am (natojman) rik’in li yu’am, li xnaq’ ru rik’in li xnaq’ ru, li ru’uj aq’ej rik’in li ru’uj aq’ej, li xik rik’in li xik, li b’aqel rik’in li b’aqel, ut li b’aqel (a’an ajwi’) wankeb’ qisas (a’an ajwi’ li sumenk). Ani tixkanab’ (li k’ulub’ej re qisas), toja’ naq a’an (na’ok) choq’ xtojb’al rix lix maak. Ani ink’a’ naxk’uub’ li k’a’aq re ru jo’ chanru li k’a’ru xk’utb’esi li Allah, toja’ naq a’aneb’ laj maak.


46

وَقَفَّيْنَا عَلٰٓى اٰثَارِهِمْ بِعِيْسَى ابْنِ مَرْيَمَ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرٰىةِ ۖوَاٰتَيْنٰهُ الْاِنْجِيْلَ فِيْهِ هُدًى وَّنُوْرٌۙ وَّمُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرٰىةِ وَهُدًى وَّمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَۗ

wa qaffainā ‘alā āṡārihim bi‘īsabni maryama muṣaddiqal limā baina yadaihi minat-taurāh(ti), wa ātaināhul-injīla fīhi hudaw wa nūr(un), wa muṣaddiqal limā baina yadaihi minat-taurāti wa hudaw wa mau‘iẓatal lil-muttaqīn(a).

Ut Koo’ok chi b’eek sa’ xb’eheb’ rik’in xtaqlankil li Jesus, ralal li xMaria, chixk’ojob’ankil li Hu li ak xnume’, a’an li Torah. Ut xqataqla chaq li Evangelio rik’in, b’ar wi’ wan li b’eresink ut li saqen, ut xk’ojob’ankil li Hu li ak xnume’, a’an li Torah, ut jo’ b’eresink ut k’utuk choq’ reheb’ laj paab’anel.


47

وَلْيَحْكُمْ اَهْلُ الْاِنْجِيْلِ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فِيْهِۗ وَمَنْ لَّمْ يَحْكُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

walyaḥkum ahlul-injīli bimā anzalallāhu fīh(i), wa mal lam yaḥkum bimā anzalallāhu fa ulā'ika humul-fasiqūn(a).

Ut eb’ li neke’taaqenk re li Evangelio che’xk’uub’ li na’leb’ jo’ chanru li k’a’ru xk’utb’esi li Allah chi sa’. Ani ink’a’ naxk’uub’ li k’a’aq re ru jo’ chanru li k’a’ru xk’utb’esi li Allah, toja’ naq a’aneb’ li maa’us aj winq.


48

وَاَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتٰبِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَهُمْ عَمَّا جَاۤءَكَ مِنَ الْحَقِّۗ لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَّمِنْهَاجًا ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَجَعَلَكُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةً وَّلٰكِنْ لِّيَبْلُوَكُمْ فِيْ مَآ اٰتٰىكُمْ فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرٰتِۗ اِلَى اللّٰهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيْعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَۙ

wa anzalnā ilaikal-kitāba bil-ḥaqqi muṣaddiqal limā baina yadaihi minal-kitābi wa muhaiminan ‘alaihi faḥkum bainahum bimā anzalallāhu wa lā tattabi‘ ahwā'ahum ‘ammā jā'aka minal-ḥaqq(i), likullin ja‘alnā minkum syir‘ataw wa minhājā(n), wa lau syā'allāhu laja‘alakum ummataw wāḥidataw wa lākil liyabluwakum fī mā ātākum fastabiqul-khairāt(i), ilallāhi marji‘ukum jamī‘an fa yunabbi'ukum bimā kuntum fīhi takhtalifūn(a).

Ut xqataqla chaq li Hu (Al-Qur’an) chawu laa’at (Muhammad) rik’in xk’amb’al chaq li yaal, li naxk’ojob’eb’ li hu li ke’k’utb’esiman chaq junxil ut naxkol rixeb’, jo’kan naq k’uub’ lix k’ulub’eb’ jo’ chanru li k’a’ru xk’utb’esi li Allah ut matataaqe li neke’raj rik’in xkanab’ankil li yaal li xk’ulun chawu. Choq’ re li junjunq chi tenamit sa’ eeyanq, Naqak’e li chaq’rab’ ut jun li b’e saqen ru. Wi ta li Allah kiraj, kixk’e raj eerik’in choq’ jun tenamit (ka’ajwi’), a’b’an li Allah naraj eeyalb’al rix chirixeb’ li maatan kixk’e eere, jo’kan naq chex’aatinaq re xb’aanunkil li chaab’il b’aanuhom. Ka’ajwi’ rik’in li Allah texsutq’iiq chejunilex, toja’ naq a’an tixk’e chenaw li k’a’ru xewech’ rix junxil,


49

وَاَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَهُمْ وَاحْذَرْهُمْ اَنْ يَّفْتِنُوْكَ عَنْۢ بَعْضِ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ اِلَيْكَۗ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمْ اَنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّصِيْبَهُمْ بِبَعْضِ ذُنُوْبِهِمْ ۗوَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ لَفٰسِقُوْنَ

wa aniḥkum bainahum bimā anzalallāhu wa lā tattabi‘ ahwā'ahum waḥżarūhum ay yaftinūka ‘am ba‘ḍi mā anzalallāhu ilaik(a), fa in tawallau fa‘lam annamā yurīdullāhu ay yuṣībahum biba‘ḍi żunūbihim, wa inna kaṡīram minan-nāsi lafāsiqūn(a).

ut chek’uub’ li k’a’aq re ru sa’ xyanqeb’ jo’ chanru li k’a’ru xk’utb’esi li Allah, ut meetaaqe li neke’raj. Ut cheril eerib’ chiruheb’, re naq ink’a’ texxb’alaq’i sa’ jun raqal li k’a’ru xk’utb’esi cheru li Allah. Wi neke’xsutq’isi rib’ (rik’in li chaq’rab’ kixk’utb’esi li Allah), toja’ naq chenaw naq li Allah naxk’oxla xk’amb’al li rahilal sa’ xb’eeneb’ xb’aan junjunq lix maakeb’. Ut relik chi yaal, li xkʼihalil ebʼ li poyanam maaʼusebʼ xnaʼlebʼ.


50

اَفَحُكْمَ الْجَاهِلِيَّةِ يَبْغُوْنَۗ وَمَنْ اَحْسَنُ مِنَ اللّٰهِ حُكْمًا لِّقَوْمٍ يُّوْقِنُوْنَ ࣖ

afaḥukmul-jāhiliyyati yabgūn(a), wa man aḥsanu minallāhi ḥukmal liqaumiy yūqinūn(a).

K’a’ru li chaq’rab’ re Jahiliyah li neke’raj? Ani (xchaq’rab’) q’axal chaab’il wi’chik chiru lix (chaq’rab’) li Allah choq’ reheb’ li neke’paab’ank re (lix paab’aaleb’)?


51

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الْيَهُوْدَ وَالنَّصٰرٰٓى اَوْلِيَاۤءَ ۘ بَعْضُهُمْ اَوْلِيَاۤءُ بَعْضٍۗ وَمَنْ يَّتَوَلَّهُمْ مِّنْكُمْ فَاِنَّهٗ مِنْهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-yahūda wan-naṣārā auliyā'(a), ba‘ḍuhum auliyā'u ba‘ḍ(in), wa may yatawallahum minkum fa innahū minhum, innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Ex aj paab’anel! Maak’eheb’ laj Judio ut eb’ laj Kristiano choq’ aawamiiw li tiikeb’ xch’ool; neke’xkol rib’ chirib’ileb’ rib’. Ani eere naxkʼehebʼ choʼq ramiiw li tiikebʼ xchʼool, aʼan tzʼaqal wank saʼ xyanqebʼ. Relik chi yaal, li Allah ink’a’ naxb’eresiheb’ laj maak.


52

فَتَرَى الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ يُّسَارِعُوْنَ فِيْهِمْ يَقُوْلُوْنَ نَخْشٰٓى اَنْ تُصِيْبَنَا دَاۤىِٕرَةٌ ۗفَعَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّأْتِيَ بِالْفَتْحِ اَوْ اَمْرٍ مِّنْ عِنْدِهٖ فَيُصْبِحُوْا عَلٰى مَآ اَسَرُّوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ نٰدِمِيْنَۗ

fa taral-lażīna fī qulūbihim maraḍuy yusāri‘ūna fīhim yaqūlūna nakhsyā an tuṣībanā dā'irah(tun), fa ‘asallāhu ay ya'tiya bil-fatḥi au amrim min ‘indihī fa yuṣbiḥū ‘alā mā asarrū fī anfusihim nādimīn(a).

Toja’ naq taawil naq eb’ li ani yajeb’ xch’ool sa’ junpaat te’nach’oq rik’ineb’ (eb’ laj Judio ut eb’ laj Kristiano), ut te’xye: “Naqaxuwa li rahilal”. Oyb’eninb’il naq li Allah tixk’am chaq li q’axok-u (re lix taql), malaj jun li na’leb’ rik’in, re naq te’xyot’ xch’ool rik’in li k’a’ru ke’xmuq sa’ xch’ooleb’.


53

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَهٰٓؤُلَاۤءِ الَّذِيْنَ اَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْۙ اِنَّهُمْ لَمَعَكُمْۗ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فَاَصْبَحُوْا خٰسِرِيْنَ

wa yaqūlul-lażīna āmanū ahā'ulā'il-lażīna aqsamū billāhi jahda aimānihim, innahum lama‘akum, ḥabiṭat a‘māluhum fa aṣbaḥū khāsirīn(a).

Ut eb’ li neke’paab’an te’xye, “Ma a’in li winq li naxye chi kaw xch’ool rik’in (xk’ab’a’) li Allah, naq wankeb’ chi yaal eerik’in?” Maak'a' rajb'al chixjunil li xb'aanuhomeb', jo'kan naq neke'ok cho'q aj sachb'a-ch'oolej.


54

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَنْ يَّرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِيْنِهٖ فَسَوْفَ يَأْتِى اللّٰهُ بِقَوْمٍ يُّحِبُّهُمْ وَيُحِبُّوْنَهٗٓ ۙاَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ اَعِزَّةٍ عَلَى الْكٰفِرِيْنَۖ يُجَاهِدُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا يَخَافُوْنَ لَوْمَةَ لَاۤىِٕمٍ ۗذٰلِكَ فَضْلُ اللّٰهِ يُؤْتِيْهِ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū may yartadda minkum ‘an dīnihī fa saufa ya'tillāhu biqaumiy yuḥibbuhum wa yuḥibbūnah(ū), ażillatin ‘alal-mu'minīna a‘izzatin ‘alal-kāfirīn(a), yujāhidūna fī sabīlillāhi wa lā yakhāfūna laumata lā'im(in), żālika faḍlullāhi yu'tīhi may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

Ex aj paab’anel! Ani eere laa’ex li naxtz’eqtaana lix paab’aal, toja’ naq li Allah tixk’am chaq jun tenamit, a’an tixraheb’ ut eb’ a’an te’xra, ut q’un xch’ool rik’ineb’ li neke’paab’an, a’b’an kaw xch’ooleb’ rik’ineb’ li ink’a’ neke’paab’an, li neke’xyal xq’e sa’ xb’ehil li Allah, ut li ink’a’ neke’xuwak chiru li majewank xb’aaneb’ li neke’wulak chiru xjitb’al. A’an a’in li maatan re li Allah li naxk’e re li ani naraj. Ut li Allah a’an li naxk’ul chixjunil (lix maatan), li naxnaw chixjunil.


55

اِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوا الَّذِيْنَ يُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَهُمْ رٰكِعُوْنَ

innamā waliyyukumullāhu wa rasūluhū wal-lażīna āmanul-lażīna yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa yu'tūnaz-zakāta wa hum rāki‘ūn(a).

Relik chi yaal, li jun ajwi’ chi tenq’anel aawe, a’an li Allah, lix taql, ut eb’ li neke’paab’an, li neke’b’aanunk re li tij ut neke’xtoj li zakat, naq yookeb’ chi kub’eek (chiru li Allah).


56

وَمَنْ يَّتَوَلَّ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَاِنَّ حِزْبَ اللّٰهِ هُمُ الْغٰلِبُوْنَ ࣖ

wa may yatawallallāha wa rasūlahū wal-lażīna āmanū fa inna ḥizballāhi humul-gālibūn(a).

Ut ani naxk’e li Allah, lix taql ut eb’ li neke’paab’an jo’ aj tenq’ re, toja’ naq relik chi yaal, a’aneb’ li neke’taaqenk re li Allah (li paab’aal) li neke’el chi uub’ej.


57

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَكُمْ هُزُوًا وَّلَعِبًا مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَالْكُفَّارَ اَوْلِيَاۤءَۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-lażīnattakhażū dīnakum huzuwaw wa la‘ibam minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wal-kuffāra auliyā'(a), wattaqullāha in kuntum mu'minīn(a).

Ex aj paab’anel! Maak’eheb’ laa jolominel choq’ tenamit li neke’xk’e laa paab’aal choq’ k’a’aq re ru re se’ek ut b’atz’unk, (a’an a’in) sa’ xyanqeb’ li ani ke’k’ehe’ re li hu rub’elaj laa’at ut eb’ laj ink’a’ neke’paab’an (aj politeista). Ut chexuwa ru li Allah wi laa’ex aj paab’anel.


58

وَاِذَا نَادَيْتُمْ اِلَى الصَّلٰوةِ اتَّخَذُوْهَا هُزُوًا وَّلَعِبًا ۗذٰلِكَ بِاَ نَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْقِلُوْنَ

wa iżā nādaitum ilaṣ-ṣalātittakhażūhā huzuwaw wa la‘ibā(n), żālika bi'annahum qaumul lā ya‘qilūn(a).

Ut wi nakab’oqeb’ (eb’) chi (xb’aanunkil) li tijok, neke’xk’e choq’ k’a’aq re ru re se’ek ut b’atz’unk. A'in xb'aan naq a'aneb' poyanam li ink'a' neke'xtaw ru.


59

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ هَلْ تَنْقِمُوْنَ مِنَّآ اِلَّآ اَنْ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلُۙ وَاَنَّ اَكْثَرَكُمْ فٰسِقُوْنَ

qul yā ahlal-kitābi hal tanqimūna minnā illā an āmannā billāhi wa mā unzila ilainā wa mā unzila min qabl(u), wa anna akṡarakum fāsiqūn(a).

Ye, "Ex tenamit re li hu! Ma nekek'oxla naq nokopalto'k, yal xb'aan naq naqapaab' li Allah, sa' li k'a'ru kik'utb'esiman chiqu ut sa' li k'a'ru kik'utb'esiman chaq junxil? Relik chi yaal, lix k'ihaleb' eere laa'ex maa'us aj winq".


60

قُلْ هَلْ اُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِّنْ ذٰلِكَ مَثُوْبَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗمَنْ لَّعَنَهُ اللّٰهُ وَغَضِبَ عَلَيْهِ وَجَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَالْخَنَازِيْرَ وَعَبَدَ الطَّاغُوْتَۗ اُولٰۤىِٕكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضَلُّ عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ

qul hal unabbi'ukum bisyarrim min żālika maṡūbatan ‘indallāh(i), mal la‘anahullāhu wa gaḍiba ‘alaihi wa ja‘ala minhumul-qiradata wal-khanāzīra wa ‘abadaṭ-ṭāgūt(a), ulā'ika syarrum makānaw wa aḍallu ‘an sawā'is-sabīl(i).

Ye (Muhammad), "Ma tinwotz eerik'in chirixeb' li kristiaan li q'axal yib' ru lix tojb'aleb' rix chiru (li maa'us aj winq) chiru li Allah? A'aneb' li kristiaan li majewanb'ileb' ut josq'eb' rik'in li Allah, sa' xyanqeb' a'an (wankeb') li ani yiib'anb'ileb' cho'q q'eq ut xul ut (eb' li neke'loq'onink) re Thaghut." Wankeb’ sa’ jun na’ajej q’axal wi’chik ink’a’ us ut q’axal wi’chik neke’sach chiru li tiikil b’e.


61

وَاِذَا جَاۤءُوْكُمْ قَالُوْٓا اٰمَنَّا وَقَدْ دَّخَلُوْا بِالْكُفْرِ وَهُمْ قَدْ خَرَجُوْا بِهٖ ۗوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا كَانُوْا يَكْتُمُوْنَ

wa iżā jā'ūkum qālū āmannā wa qad dakhalū bil-kufri wa hum qad kharajū bih(ī), wallāhu a‘lamu bimā kānū yaktumūn(a).

Ut naq eb’ a’an (eb’ laj Judio malaj aj ka’pak’al-u) neke’chal aawik’in, neke’xye, “Xoapaab’,” us ta ke’chal aawik’in chi ink’a’ neke’xpaab’ ut ke’xik ajwi’ a’an; ut li Allah naxnaw chi us li k’a’ru neke’xmuq.


62

وَتَرٰى كَثِيْرًا مِّنْهُمْ يُسَارِعُوْنَ فِى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاَكْلِهِمُ السُّحْتَۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa tarā kaṡīram minhum yusāri‘ūna fil-iṡmi wal-‘udwāni wa aklihimus-suḥt(a), labi'sa mā kānū ya‘malūn(a).

Ut taawil naab’aleb’ reheb’ (aj Judio) chi b’atz’unk sa’ xb’aanunkil li maak, li xik’ ilok ut xtzekankil li tz’ajnil. Relik chi yaal, tz’aqal ink’a’ us li ke’xb’aanu.


63

لَوْلَا يَنْهٰىهُمُ الرَّبّٰنِيُّوْنَ وَالْاَحْبَارُ عَنْ قَوْلِهِمُ الْاِثْمَ وَاَكْلِهِمُ السُّحْتَۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ

lau lā yanhāhumur-rabbāniyyūna wal-aḥbāru ‘an qaulihimul-iṡma wa aklihimus-suḥt(a), labi'sa mā kānū yaṣna‘ūn(a).

K’a’ut naq eb’ lix tij ut eb’ laj tij ink’a’ neke’xram chiruheb’ xyeeb’al li tik’ti’ ut xtzekankil li k’a’aq re ru haram? Relik chi yaal, tz’aqal ink’a’ us li ke’xb’aanu.


64

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ يَدُ اللّٰهِ مَغْلُوْلَةٌ ۗغُلَّتْ اَيْدِيْهِمْ وَلُعِنُوْا بِمَا قَالُوْا ۘ بَلْ يَدٰهُ مَبْسُوْطَتٰنِۙ يُنْفِقُ كَيْفَ يَشَاۤءُۗ وَلَيَزِيْدَنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ مَّآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ طُغْيَانًا وَّكُفْرًاۗ وَاَلْقَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِۗ كُلَّمَآ اَوْقَدُوْا نَارًا لِّلْحَرْبِ اَطْفَاَهَا اللّٰهُ ۙوَيَسْعَوْنَ فِى الْاَرْضِ فَسَادًاۗ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْمُفْسِدِيْنَ

wa qālatil-yahūdu yadullāhi maglūlah(tun), gullat aidīhim wa lu‘inū bimā qālū, bal yadāhu mabsūṭatān(i), yunfiqu kaifa yasyā'(u), wa layazīdanna kaṡīram minhum mā unzila ilaika mir rabbika ṭugyānaw wa kufrā(n), wa alqainā bainahumul-‘adāwata wal-bagḍā'a ilā yaumil-qiyāmah(ti), kullamā auqadū nāral lil-ḥarbi aṭfa'ahallāh(u), wa yas‘auna fil-arḍi fasādā(n), wallāhu lā yuḥibbul-mufsidīn(a).

Ut eb' laj Judiiy ke'xye: “B'ak'b'o li ruq' li Yos”. Relik chi yaal, a’aneb’ li ruq’ li b’ak’b’ookeb’ chi b’ak’leb’ ch’iich’ ut a’aneb’ li majewanb’ileb’ xb’aan li k’a’ru xe’xye, us ta teeto xkab’ichaleb’ li ruq’ li Allah; A’an naxk’e li tzakemq jo’ naraj. Ut (li Alcorán) li kitaqlaak chaq eerik’in rik’in lee Qaawa’ tixnimob’resi chi yaal li q’etq’etil ut li ink’a’ paab’ank reheb’ lix k’ihaleb’. Ut xqak’e li xik’ ilok ut li xik’ ilok sa’ xyanqeb’ toj sa’ xkutankil li wakliik chi yo’yo. Rajlal sut naq ke’xloch jun li xam re pleetik, li Allah kixchup. Ut neke’xyal (xk’eeb’al) li sache’k sa’ xb’een li ruchich’och’. Ut li Allah ink’a’ nawulak chiruheb’ li neke’b’aanunk re li sache’k.


65

وَلَوْ اَنَّ اَهْلَ الْكِتٰبِ اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَكَفَّرْنَا عَنْهُمْ سَيِّاٰتِهِمْ وَلَاَدْخَلْنٰهُمْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ

wa lau anna ahlal-kitābi āmanū wattaqau lakaffarnā ‘anhum sayyi'ātihim wa la'adkhalnāhum jannātin-na‘īm(i).

Ut wi ta eb’ li Tenamit re li Hu ke’paab’an ut ke’wan raj chi paab’anb’il, Xqasach raj lix maakeb’, ut Xqak’eheb’ raj sa’eb’ li paraiso nujenaqeb’ rik’in sahil ch’oolejil.


66

وَلَوْ اَنَّهُمْ اَقَامُوا التَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِمْ مِّنْ رَّبِّهِمْ لَاَكَلُوْا مِنْ فَوْقِهِمْ وَمِنْ تَحْتِ اَرْجُلِهِمْۗ مِنْهُمْ اُمَّةٌ مُّقْتَصِدَةٌ ۗ وَكَثِيْرٌ مِّنْهُمْ سَاۤءَ مَا يَعْمَلُوْنَ ࣖ

wa lau annahum aqāmut-taurāta wal-injīla wa mā unzila ilaihim mir rabbihim la'akalū min fauqihim wa min taḥti arjulihim, minhum ummatum muqtaṣidah(tun), wa kaṡīrum minhum sā'a mā ya‘malūn(a).

Ut wi te’xb’aanu chi yaal (lix chaq’rab’) li Torah, li Evangelio ut (li Alcorán) li taqlanb’ileb’ chaq reheb’ xb’aan lix Qaawa’, te’xk’ul raj chi yaal li tzakemq sa’ xb’eeneb’ ut rub’el roqeb’. Saʼ xyanqebʼ wank jun chʼuut li tiikebʼ xchʼool ut nekeʼabʼink chiru li Yos. Ut naabʼalebʼ rehebʼ jwal yibʼebʼ ru saʼ li nekeʼxbʼaanu.


67

۞ يٰٓاَيُّهَا الرَّسُوْلُ بَلِّغْ مَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ ۗوَاِنْ لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسٰلَتَهٗ ۗوَاللّٰهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

yā ayyuhar-rasūlu ballig mā unzila ilaika mir rabbik(a), wa illam taf‘al famā ballagta risālatah(ū), wallāhu ya‘ṣimuka minan-nās(i), innallāha lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

At Apostol! K’utb’esi li k’a’ru xk’utb’esi chawu laa Qaawa’. Wi ink’a’ taab’aanu (li k’a’ru taqlanb’ilat wi’ chixb’aanunkil) naraj naxye naq ink’a’ yookat chixk’eeb’al chi nawe’k lix esil. Ut li Allah naxkol aawe chiru li winq (li rahilal). Relik chi yaal, li Allah ink’a’ naxb’eresiheb’ li ink’a’ neke’paab’an.


68

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لَسْتُمْ عَلٰى شَيْءٍ حَتّٰى تُقِيْمُوا التَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗوَلَيَزِيْدَنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ مَّآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ طُغْيَانًا وَّكُفْرًاۚ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ

qul yā ahlal-kitābi lastum ‘alā syai'in ḥattā tuqīmut-taurāta wal-injīla wa mā unzila ilaikum mir rabbikum, wa layazīdanna kaṡīram minhum mā unzila ilaika mir rabbika ṭugyānaw wa kufrā(n), falā ta'sa ‘alal-qaumil-kāfirīn(a).

Ye (Muhammad), "At tenamit re li hu! Ink'a' nekek'oxlaman jo' aj paab'anel chi ka'ch'in toj reetal naq nekek'ojob' li xk'utum li Torah, li Evangelio ut (li Corán) li kixk'utb'esi cheru lee Qaawa'". Ut li k’a’ru xk’utb’esi laa Qaawa’ chawu, relik chi yaal naq tixk’eheb’ chi q’etq’eto’k ut chi q’etq’eto’k naab’al reheb’, jo’kan naq maakanab’ xsachb’al aach’ool rik’ineb’ li ink’a’ neke’paab’an.


69

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَادُوْا وَالصَّابِـُٔوْنَ وَالنَّصٰرٰى مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hādū waṣ-ṣābi'ūna wan-naṣārā man āmana billāhi wal-yaumil-ākhiri wa ‘amila ṣāliḥan falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Relik chi yaal, eb’ li neke’paab’an, eb’ laj Judio, eb’ laj Shabiin ut eb’ laj Kristiano, ani neke’paab’ank re li Allah, sa’ li Roso’jik Kutan, ut neke’xb’aanu li chaab’il b’aanuhom, toja’ naq maak’a’ chik xk’a’uxleb’ ut ink’a’ neke’raho’ xch’ool.


70

لَقَدْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ وَاَرْسَلْنَآ اِلَيْهِمْ رُسُلًا ۗ كُلَّمَا جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌۢ بِمَا لَا تَهْوٰٓى اَنْفُسُهُمْۙ فَرِيْقًا كَذَّبُوْا وَفَرِيْقًا يَّقْتُلُوْنَ

laqad akhażnā mīṡāqa banī isrā'īla wa arsalnā ilaihim rusulā(n), kullamā jā'ahum rasūlum bimā lā tahwā anfusuhum, farīqan każżabū wa farīqay yaqtulūn(a).

Relik chi yaal, laa’o xqisi li sumwank rik’ineb’ li Ralal xk’ajol laj Israel, ut xqataqlaheb’ laj taql rik’ineb’. A’b’an li junjunq chi apostol ke’chal rik’ineb’ rik’in k’a’ruhaq moko jo’ ta li neke’raj, (jo’kan naq) wankeb’ (reheb’ li apostol) ke’tik’ti’ik ut wankeb’ chik ke’xkamsi.


71

وَحَسِبُوْٓا اَلَّا تَكُوْنَ فِتْنَةٌ فَعَمُوْا وَصَمُّوْا ثُمَّ تَابَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ ثُمَّ عَمُوْا وَصَمُّوْا كَثِيْرٌ مِّنْهُمْۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِمَا يَعْمَلُوْنَ

wa ḥasibū allā takūna fitnatun fa ‘amū wa ṣammū ṡumma tāballāhu ‘alaihim ṡumma ‘amū wa ṣammū kaṡīrum minhum, wallāhu baṣīrum bimā ya‘malūn(a).

Ut ke’xk’oxla naq maajun li rahilal taak’ulmanq (chiruheb’ rik’in xkamsinkileb’ li profeet), jo’kan naq ke’ok chi mutz’ ut chi tz’ap xik, toja’ naq li Allah kixk’ulub’a lix jalb’aleb’ xk’a’uxl, toja’ naq naab’aleb’ reheb’ ke’mutz’ ut chi tz’ap xik. Ut li Allah a’an aj ilol re li k’a’ru neke’xb’aanu.


72

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَ ۗوَقَالَ الْمَسِيْحُ يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اعْبُدُوا اللّٰهَ رَبِّيْ وَرَبَّكُمْ ۗاِنَّهٗ مَنْ يُّشْرِكْ بِاللّٰهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللّٰهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوٰىهُ النَّارُ ۗوَمَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ اَنْصَارٍ

laqad kafaral-lażīna qālū innallāha huwal-masīḥubnu maryam(a), wa qālal-masīḥu yā banī isrā'īla‘budullāha rabbī wa rabbakum, innahū may yusyrik billāhi faqad ḥarramallāhu ‘alaihil-jannata wa ma'wāhun nār(u), wa mā liẓ-ẓālimīna min anṣār(in).

Relik chi yaal, eb’ li neke’xye: “Relik chi yaal, li Allah a’an li Mesias, ralal li xMaria, ink’a’ xe’paab’an”. Us ta laj Al-Masih (a’an ajwi’) kixye, “Ex ralal xk’ajol laj Israel! Cheloq’oni li Allah, lin Qaawa’ ut lee Qaawa’.” Relik chi yaal, ani naxjunaji (k’a’ruhaq rik’in) li Allah, toja’ naq relik chi yaal, li Allah kixram li choxa chiru, ut lix na’aj a’an li b’ak’leb’aal ch’iich’. Ut ma̱cꞌaꞌ aj tenqꞌ reheb li tenamit li incꞌaꞌ useb xchꞌo̱l.


73

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ ثَالِثُ ثَلٰثَةٍ ۘ وَمَا مِنْ اِلٰهٍ اِلَّآ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ ۗوَاِنْ لَّمْ يَنْتَهُوْا عَمَّا يَقُوْلُوْنَ لَيَمَسَّنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

laqad kafaral-lażīna qālū innallāha ṡāliṡu ṡalāsah(tin), wa mā min ilāhin illā ilāhuw wāḥid(un), wa illam yantahū ‘ammā yaqūlūna layamassannal-lażīna kafarū minhum ‘ażābun alīm(un).

Relik chi yaal, eb’ li neke’xye naq li Allah a’an jun reheb’ li oxib’, ink’a’ xe’xpaab’, us ta maajun chik dios (li wan xk’ulub’ chi loq’onink) ka’ajwi’ li Jun chi Dios. Cui inc'a' te'xcanab li c'a'ru yôqueb chixyebal, eb li inc'a' neque'pâban sa' xyânkeb relic chi yâl te'xc'ul jun li raylal tojba mâc.


74

اَفَلَا يَتُوْبُوْنَ اِلَى اللّٰهِ وَيَسْتَغْفِرُوْنَهٗۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

afalā yatūbūna ilallāhi wa yastagfirūnah(ū), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

K’a’ut naq ink’a’ neke’xjal xk’a’uxl chiru li Allah ut neke’xpatz’ xkuyb’aleb’ xmaak chiru? Li Allah a’an aj kuyuk maak, aj toq’ob’anel ru.


75

مَا الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَ اِلَّا رَسُوْلٌۚ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُۗ وَاُمُّهٗ صِدِّيْقَةٌ ۗ كَانَا يَأْكُلَانِ الطَّعَامَ ۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الْاٰيٰتِ ثُمَّ انْظُرْ اَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

mal-masīḥubnu maryama illā rasūl(un), qad khalat min qablihir rusul(u), wa ummuhū ṣiddīqah(tun), kānā ya'kulāniṭ-ṭa‘ām(a), unẓur kaifa nubayyinu lahumul-āyāti ṡummanẓur annā yu'fakūn(a).

Li Mesias, ralal li xMaria, ka’ajwi’ jun Apostol. Junxil, ak xeʼnumeʼk wiibʼ oxibʼ li apostol. Ut li xnaʼ aʼan jun li poyanam li naxchap ribʼ rikʼin li yaal. Chi xkab’ichaleb’ k’aynaqeb’ chi wa’ak. K’ehomaq reetal chan ru naq Naqach’olob’ li raqal (reetalil li wankilal) chiruheb’ (Eb’ li Tenamit re li Hu), toja’ naq k’ehomaq reetal chan ru naq neke’sutq’isiik (xb’aan li rajom xch’ooleb’) .


76

قُلْ اَتَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا ۗوَاللّٰهُ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

qul ata‘budūna min dūnillāhi mā lā yamliku lakum ḍarraw wa lā naf‘ā(n), wallāhu huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Ye (Muhammad), “K’a’ut naq nakaloq’oni k’a’ruhaq chik chiru li Allah, k’a’ruhaq li ink’a’ naru naxk’am chaq li rahilal choq’ aawe ut ink’a’ (jo’kan ajwi’) naxk’e aawe rusilal?” Ut li Allah a’an li na’ab’ink, li naxnaw chixjunil.


77

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لَا تَغْلُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ غَيْرَ الْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعُوْٓا اَهْوَاۤءَ قَوْمٍ قَدْ ضَلُّوْا مِنْ قَبْلُ وَاَضَلُّوْا كَثِيْرًا وَّضَلُّوْا عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ ࣖ

qul yā ahlal-kitābi lā taglū fī dīnikum gairal-ḥaqqi wa lā tattabi‘ū ahwā'a qaumin qad ḍallū min qablu wa aḍallū kaṡīraw wa ḍallū ‘an sawā'is-sabīl(i).

Ye (Muhammad), "At aj Tenamit re li Hu! Meenumta sa' li na'leb' li moko yaal ta sa' lee paab'aal. Ut meetaaqe li rajom xch'ooleb' li xe'sachk chaq junxil ut (xe'xb'eresi) naab'al (li tenamit) chi sachk, ut eb' a'an ajwi' xe'sachk sa' li tiikil b'e."


78

لُعِنَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْۢ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَلٰى لِسَانِ دَاوٗدَ وَعِيْسَى ابْنِ مَرْيَمَ ۗذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ

lu‘inal-lażīna kafarū mim banī isrā'īla ‘alā lisāni dāwūda wa ‘īsabni maryam(a), żālika bimā ‘aṣaw wa kānū ya‘tadūn(a).

Eb’ laj ink’a’ neke’paab’an chalen chaq reheb’ li Ralal xk’ajol laj Israel ke’majewaak rik’in li raatin laj Dawud ut li Jesus, ralal li xMaria. Aʼin naʼuxk xbʼaan naq inkʼaʼ nekeʼabʼink ut junelik nekeʼxqʼax ru li kʼaʼru tenebʼanbʼil saʼ xbʼeenebʼ.


79

كَانُوْا لَا يَتَنَاهَوْنَ عَنْ مُّنْكَرٍ فَعَلُوْهُۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَفْعَلُوْنَ

kānū lā yatanāhauna ‘am munkarin fa‘alūh(u), labi'sa mā kānū yaf‘alūn(a).

Incˈaˈ nequeˈxram chi ribileb rib re xba̱nunquil li incˈaˈ us li junelic nequeˈxba̱nu. Relik chi yaal, tz’aqal ink’a’ us li ke’xb’aanu.


80

تَرٰى كَثِيْرًا مِّنْهُمْ يَتَوَلَّوْنَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا ۗ لَبِئْسَ مَا قَدَّمَتْ لَهُمْ اَنْفُسُهُمْ اَنْ سَخِطَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ وَفِى الْعَذَابِ هُمْ خٰلِدُوْنَ

tarā kaṡīram minhum yatawallaunal-lażīna kafarū, labi'sa mā qaddamat lahum anfusuhum an sakhiṭallāhu ‘alaihim wa fil ‘ażābi hum khālidūn(a).

Nawil naq naab’aleb’ reheb’ neke’xtenq’aheb’ li ink’a’ neke’paab’an (politeístas). Relik chi yaal, jwal yib’ ru li ke’xb’aanu reheb’ rib’, a’an lix josq’il li Allah, ut te’kanaaq sa’ li tojb’a-maak re junelik q’e kutan.


81

وَلَوْ كَانُوْا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالنَّبِيِّ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مَا اتَّخَذُوْهُمْ اَوْلِيَاۤءَ وَلٰكِنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ فٰسِقُوْنَ

wa lau kānū yu'minūna billāhi wan-nabiyyi wa mā unzila ilaihi mattakhażūhum auliyā'a wa lākinna kaṡīram minhum fāsiqūn(a).

Ut wi ta ke’xpaab’ li Allah, li Profeet (Muhammad) ut li k’a’ru kik’utb’esiman chiru, ink’a’ raj ke’xk’eheb’ laj k’iila dios choq’ ramiiweb’ li tiikeb’ xch’ool. Abʼan naabʼal rehebʼ maaʼusebʼ xnaʼlebʼ.


82

۞ لَتَجِدَنَّ اَشَدَّ النَّاسِ عَدَاوَةً لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوا الْيَهُوْدَ وَالَّذِيْنَ اَشْرَكُوْاۚ وَلَتَجِدَنَّ اَقْرَبَهُمْ مَّوَدَّةً لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوا الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّا نَصٰرٰىۗ ذٰلِكَ بِاَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيْسِيْنَ وَرُهْبَانًا وَّاَنَّهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ ۔

latajidanna asyaddan-nāsi ‘adāwatal lil-lażīna āmanul-yahūda wal-lażīna asyrakū, wa latajidanna aqrabahum mawaddatal lil-lażīna āmanul-lażīna qālū innā naṣārā, żālika bi'anna minhum qissīsīna wa ruhbānaw wa annahum lā yastakbirūn(a).

Taataw chi yaal li ani q’axal xik’ neke’ilok reheb’ laj paab’anel, a’aneb’ laj Judio ut eb’ laj k’iila dios. Ut taataw chi yaal li ani q’axal neke’wan choq’ ramiiw rik’ineb’ li neke’paab’an, a’aneb’ li neke’xye, “Relik chi yaal, laa’o aj Kristiano.” A’in xb’aan naq sa’ xyanqeb’ wankeb’ laj tij ut eb’ laj monje, (jo’kan ajwi’) xb’aan naq ink’a’ neke’xnima rib’.


83

وَاِذَا سَمِعُوْا مَآ اُنْزِلَ اِلَى الرَّسُوْلِ تَرٰٓى اَعْيُنَهُمْ تَفِيْضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوْا مِنَ الْحَقِّۚ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَآ اٰمَنَّا فَاكْتُبْنَا مَعَ الشّٰهِدِيْنَ

wa iżā sami‘ū mā unzila ilar-rasūli tarā a‘yunahum tafīḍu minad-dam‘i mimmā ‘arafū minal-ḥaqq(i), yaqūlūna rabbanā āmannā faktubnā ma‘asy-syāhidīn(a).

Ut naq ke’rab’i li k’a’ru (li Alcorán) kik’utb’esiman chiru li taqlanb’il aj k’amol esil (Muhammad), xawil naq ke’el xya’aleb’ ru xb’aan li yaal li ke’xnaw chaq (sa’eb’ lix huheb’ xjuneseb’ rib’), ut ke’xye, “At Qaawa’, xoopaab’an, jo’kan naq xoo’ok chi tz’iib’aak rik’ineb’ li wankeb’ choq’ aj yehol nawom (re li yaalil na’leb’ re li Alcorán ut laj Muhammad’).


84

وَمَا لَنَا لَا نُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَمَا جَاۤءَنَا مِنَ الْحَقِّۙ وَنَطْمَعُ اَنْ يُّدْخِلَنَا رَبُّنَا مَعَ الْقَوْمِ الصّٰلِحِيْنَ

wa mā lanā lā nu'minu billāhi wa mā jā'anā minal-ḥaqq(i), wa naṭma‘u ay yudkhilanā rabbunā ma‘al-qaumiṣ-ṣāliḥīn(a).

Ut k’a’ut naq ink’a’ taqapaab’ li Allah ut li yaal li xchal qik’in, us ta jwal naqaj naq li Qaawa’ tooxk’e sa’ xyanqeb’ li tiikeb’ xch’ool?”


85

فَاَثَابَهُمُ اللّٰهُ بِمَا قَالُوْا جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ وَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْمُحْسِنِيْنَ

fa aṡābahumullāhu bimā qālū jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, wa żālika jazā'ul-muḥsinīn(a).

Jo’kan naq li Allah kixq’ajkamuheb’ xb’aan li aatin ke’xye, (a’an) li paraiso rub’el li neke’el wi’ li nima’, te’kanaaq chi sa’ chi junelik. Ut a’an li q’ajkamunk (re) li neke’b’aanunk re li chaab’ilal.


86

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ ࣖ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā ulā'ika aṣḥābul-jaḥīm(i).

Ut eb’ li ink’a’ neke’paab’an ut neke’xtz’eqtaana li qareetalil, a’aneb’ a’an li wankeb’ sa’ xb’alb’a .


87

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحَرِّمُوْا طَيِّبٰتِ مَآ اَحَلَّ اللّٰهُ لَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوْا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥarrimū ṭayyibāti mā aḥallallāhu lakum wa lā ta‘tadū, innallāha lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

Ex aj paab’anel! Maak’e chi q’etq’eto’k li k’a’ru chaab’il li kixk’e li Allah chi chaq’rab’inb’il choq’ aawe, ut matq’ax ru li xramb’al. Relik chi yaal, li Allah ink’a’ nawulak chiruheb’ li ani neke’xq’et li nub’aal.


88

وَكُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ حَلٰلًا طَيِّبًا ۖوَّاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْٓ اَنْتُمْ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ

wa kulū mimmā razaqakumullāhu ḥalālan ṭayyibā(n), wattaqullāhal-lażī antum bihī mu'minūn(a).

Ut chetzeka li k’a’ru xk’e eere li Allah jo’ chaq’rab’ ut chaab’il tzakemq, ut chexuwa ru li Allah sa’ A’an.


89

لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللّٰهُ بِاللَّغْوِ فِيْٓ اَيْمَانِكُمْ وَلٰكِنْ يُّؤَاخِذُكُمْ بِمَا عَقَّدْتُّمُ الْاَيْمَانَۚ فَكَفَّارَتُهٗٓ اِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسٰكِيْنَ مِنْ اَوْسَطِ مَا تُطْعِمُوْنَ اَهْلِيْكُمْ اَوْ كِسْوَتُهُمْ اَوْ تَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ ۗفَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلٰثَةِ اَيَّامٍ ۗذٰلِكَ كَفَّارَةُ اَيْمَانِكُمْ اِذَا حَلَفْتُمْ ۗوَاحْفَظُوْٓا اَيْمَانَكُمْ ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

lā yu'ākhiżukumullāhu bil-lagwi fī aimānikum wa lākiy yu'ākhiżukum bimā ‘aqqattumul-aimān(a), fa kaffāratuhū iṭ‘āmu ‘asyarati masākīna min ausaṭi mā tuṭ‘imūna ahlīkum au kiswatuhum au taḥrīru raqabah(tin), famal lam yajid fa ṣiyāmu ṡalāṡati ayyām(in), żālika kaffāratu aimānikum iżā ḥalaftum, waḥfaẓū aimānakum, każālika yubayyinullāhu lakum āyātihī la‘allakum tasykurūn(a).

Li Allah ink’a’ naxk’e aawe tojb’a-maak xb’aan laa yeechi’ihom li ink’a’ nakak’oxla (re xyeeb’al chi jurament), a’b’an naxk’e aawe tojb’a-maak xb’aan laa yeechi’ihom chi yalb’il aaq’e, jo’kan naq li kafarat (li tojleb’ re xq’etb’al jun li yeechi’ihom) a’an xk’eeb’al xtzakemq lajeeb’ li neb’a’, a’an rik’in li tzakemq li k’aynaqex chixk’eeb’al reheb’ lee junkab’al, malaj xk’eeb’al reheb’ li t’ikr malaj xkolb’al rix jun aj k’anjel. Ani ink’a’ naru xb’aanunkil, toja’ naq (us ta ink’a’ us) taa’ayunik chiru oxib’ kutan. A’an a’in lix na’leb’eb’ laa yeechi’ihom naq neke’xye li jurament. Ut chapaab' li jurament. Chi jo’kan li Allah naxch’olob’ lix chaq’rab’ chawu re naq tatb’antioxinq (chiru).


90

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْاَنْصَابُ وَالْاَزْلَامُ رِجْسٌ مِّنْ عَمَلِ الشَّيْطٰنِ فَاجْتَنِبُوْهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū innamal-khamru wal-maisiru wal-anṣābu wal-azlāmu rijsum min ‘amalisy-syaiṭāni fajtanibūhu la‘allakum tufliḥūn(a).

Ex aj paab’anel! Relik chi yaal, li uk’ak uk’a nakaltesin, li b’atz’unk, (li mayejak chiruheb’) li pak’b’il yos, ut xsik’b’al naab’al li b’ihomal rik’in li flecha, a’aneb’ tz’ajnil b’aanuhom ut wankeb’ sa’ xyanqeb’ lix b’aanuhom laj Satanas. Jo’kan naq kanab’ aawib’ rik’ineb’ li (b’aanuhom) a’an re naq taawanq aasuerte.


91

اِنَّمَا يُرِيْدُ الشَّيْطٰنُ اَنْ يُّوْقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ فِى الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللّٰهِ وَعَنِ الصَّلٰوةِ فَهَلْ اَنْتُمْ مُّنْتَهُوْنَ

innamā yurīdusy-syaiṭānu ay yūqi‘a bainakumul-‘adāwata wal-bagḍā'a fil-khamri wal-maisiri wa yaṣuddakum ‘an żikrillāhi wa ‘aniṣ-ṣalāti fahal antum muntahūn(a).

Rik’in li uk’ak ut li b’atz’unk, laj Satanas ka’ajwi’ naxk’oxla xk’eeb’al li xik’ ilok ut li xik’ ilok sa’ eeyanq, ut xramb’al cheru xjultikankil li Allah ut chi tijok, jo’kan ut, ma ink’a’ nekeraj xkanab’ankil?


92

وَاَطِيْعُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَ وَاحْذَرُوْا ۚفَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّمَا عَلٰى رَسُوْلِنَا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

wa aṭī‘ullāha wa aṭī‘ur-rasūla waḥżarū, fa in tawallaitum fa‘lamū annamā ‘alā rasūlinal-balāgul-mubīn(u).

Ut che’ab’inq chiru li Allah ut che’ab’inq chiru li taqlanb’il aj k’amol esil ut che’xk’e reetal. Wi nekexsutq’i, toja’ naq nekenaw naq lix teneb’ankil li Qataql ka’ajwi’ a’an xk’eeb’al chi nawe’k (li esil) chi saqen ru.


93

لَيْسَ عَلَى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جُنَاحٌ فِيْمَا طَعِمُوْٓا اِذَا مَا اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاَحْسَنُوْا ۗوَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ ࣖ

laisa ‘alal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ṡummattaqau wa āmanū ṡummattaqau wa aḥsanū, wallāhu yuḥibbul-muḥsinīn(a).

Maak’a’ xmaak li neke’paab’an ut neke’xb’aanu li chaab’il b’aanuhom chirix li k’a’ru neke’xwa’ (sa’ li kutan xnume’), wi’ aj paab’anel ut neke’paab’an, ut neke’xb’aanu li chaab’il b’aanuhom, toja’ naq toj neke’wan chi paab’anb’il ut neke’xpaab’, toja’ naq (toj) wankeb’ li paab’aal ut neke’xb’aanu li chaab’il b’aanuhom. Ut li Allah naxraheb’ li neke’b’aanunk re li chaab’il b’aanuhom.


94

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَيَبْلُوَنَّكُمُ اللّٰهُ بِشَيْءٍ مِّنَ الصَّيْدِ تَنَالُهٗٓ اَيْدِيْكُمْ وَرِمَاحُكُمْ لِيَعْلَمَ اللّٰهُ مَنْ يَّخَافُهٗ بِالْغَيْبِۚ فَمَنِ اعْتَدٰى بَعْدَ ذٰلِكَ فَلَهٗ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū layabluwannakumullāhu bisyai'im minaṣ-ṣaidi tanāluhū aidīkum wa rimāḥukum liya‘lamallāhu may yakhāfuhū bil-gaib(i), fa mani‘tadā ba‘da żālika fa lahū ‘ażābun alīm(un).

Ex aj paab’anel! Li Allah tatxyal rix chi yaal rik’in li b’atz’unk li ink’a’ ch’a’aj xtawb’al rik’in laa wuq’ ut laa lansa re naq li Allah tixnaw ani naxxuwa ru, us ta ink’a’ naril. Ani tixq'ax ru li xmaril chirix a'an, tixk'ul jun li rahilal ra.


95

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَقْتُلُوا الصَّيْدَ وَاَنْتُمْ حُرُمٌ ۗوَمَنْ قَتَلَهٗ مِنْكُمْ مُّتَعَمِّدًا فَجَزَۤاءٌ مِّثْلُ مَا قَتَلَ مِنَ النَّعَمِ يَحْكُمُ بِهٖ ذَوَا عَدْلٍ مِّنْكُمْ هَدْيًاۢ بٰلِغَ الْكَعْبَةِ اَوْ كَفَّارَةٌ طَعَامُ مَسٰكِيْنَ اَوْ عَدْلُ ذٰلِكَ صِيَامًا لِّيَذُوْقَ وَبَالَ اَمْرِهٖ ۗعَفَا اللّٰهُ عَمَّا سَلَفَ ۗوَمَنْ عَادَ فَيَنْتَقِمُ اللّٰهُ مِنْهُ ۗوَاللّٰهُ عَزِيْزٌ ذُو انْتِقَامٍ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā taqtuluṣ-ṣaida wa antum ḥurum(un), wa man qatalahū minkum muta‘ammidan fa jazā'um miṡlu mā qatala minan-na‘ami yaḥkumu bihī żawā ‘adlim minkum hadyam bāligal-ka‘bati au kaffāratun ṭa‘āmu masākīna au ‘adlu żālika ṣiyāmal liyażūqa wabāla amrih(ī), ‘afallāhu ‘ammā salaf(a), wa man ‘āda fa yantaqimullāhu minh(u), wallāhu ‘azīzun żuntiqām(in).

Ex aj paab’anel! Maakamsiheb’ li xul re b’atz’unk naq wankat sa’ li Ihram (Hajj malaj Umrah). Ani eere tixkamsi chi yalb’il xq’e, toja’ naq li tojleb’ a’an xjalb’al rik’in xul li naxk’am rib’ rik’in li b’atz’unk kixkamsi, jo’ chanru li k’a’ru xe’xk’uub’ wiib’ li tiikeb’ xch’ool sa’ eeyanq jo’ hadyu re xk’amb’al sa’ li Ka’bah, malaj kafarat (xtojb’al li tojb’a-maak rik’in) xk’eeb’al xtzakemqeb’ li neb’a’, malaj li ayuno, sa’ juntaq’eet rik’in li ink’a’ us nareek’a. Li Allah kixkuy xmaak li k’a’ru kik’ulman junxil. Ut ani taasutq’iiq chixb’aanunkil, li Allah tixk’e chi yaal xtojb’al rix. Ut li Allah, li Nimajwal, wan (xwankil re) rahob’tesink.


96

اُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَطَعَامُهٗ مَتَاعًا لَّكُمْ وَلِلسَّيَّارَةِ ۚوَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرِّ مَا دُمْتُمْ حُرُمًا ۗوَاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْٓ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ

uḥilla lakum ṣaidul-baḥri wa ṭa‘āmuhū matā‘al lakum wa lis-sayyārah(ti), wa ḥurrima ‘alaikum ṣaidul-barri mā dumtum ḥurumā(n), wattaqullāhal-lażī ilaihi tuḥsyarūn(a).

Naru naq taasik’eb’ li xul re palaw ut li tzakemq (nachal chaq) sa’ li palaw jo’ jun li chaab’il tzakemq cho’q aawe, ut cho’q reheb’ li neke’b’eek; ut ramb’il choq’ aawe (xchapb’aleb’) li xul re ch’och’, jo’ najtil wankat sa’ ihram. Ut chexuwa ru li Allah li texch’utub’aq wi’ (wi’chik).


97

۞ جَعَلَ اللّٰهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ قِيٰمًا لِّلنَّاسِ وَالشَّهْرَ الْحَرَامَ وَالْهَدْيَ وَالْقَلَاۤىِٕدَ ۗذٰلِكَ لِتَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۙ وَاَنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

ja‘alallāhul-ka‘batal-baital-ḥarāma qiyāmal lin-nāsi wasy-syahral-ḥarāma wal-hadya wal-qalā'id(a), żālika lita‘lamū annallāha ya‘lamu mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa annallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

Li Allah kixk’e li Kaaba choq’ jun santil ochoch b’ar wi’ neke’xch’utub’ rib’ li winq. Jo’kan ajwi’ li po haram, hadyu ut qala’id. A’in re naq teenaw naq li Allah naxnaw li k’a’ru wan sa’ choxa ut li k’a’ru wan sa’ li ch’och’, ut naq li Allah naxnaw chixjunil.


98

اِعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِۙ وَاَنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌۗ

i‘lamū annallāha syadīdul-‘iqāb(i), wa annallāha gafūrur raḥīm(un).

Chenaw naq li Allah jwal kaw li tojb’a-maak ut naq li Allah a’an li q’axal aj kuyb’il maak, li q’axal aj uxtaan.


99

مَا عَلَى الرَّسُوْلِ اِلَّا الْبَلٰغُ ۗوَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا تَكْتُمُوْنَ

mā ‘alar-rasūli illal-balāg(u),wallāhu ya‘lamu mā tubdūna wa mā taktumūn(a).

Lix teneb’ankil li taqlanb’il aj k’amol esil maawa’ chik junaq chik chiru xk’eeb’al chi nawe’k (li esil re li Allah), ut li Allah naxnaw li k’a’ru nakak’utb’esi ut li k’a’ru nakamuq.


100

قُلْ لَّا يَسْتَوِى الْخَبِيْثُ وَالطَّيِّبُ وَلَوْ اَعْجَبَكَ كَثْرَةُ الْخَبِيْثِۚ فَاتَّقُوا اللّٰهَ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ ࣖ

qul lā yastawil-khabīṡu waṭ-ṭayyibu wa lau a‘jabaka kaṡratul-khabīṡ(i), fattaqullāha yā ulil-albābi la‘allakum tufliḥūn(a).

Ye (Muhammad), “Li ink’a’ us moko juntaq’eet ta rik’in li chaab’il, us ta li xk’ihal li maa’usilal naxb’oq laa waam, jo’kan naq chexiwa ru li Allah, ex tenamit li wan eech’ool chi chaab’il, re naq tex’elq chi uub’ej.”


101

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَسْـَٔلُوْا عَنْ اَشْيَاۤءَ اِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ ۚوَاِنْ تَسْـَٔلُوْا عَنْهَا حِيْنَ يُنَزَّلُ الْقُرْاٰنُ تُبْدَ لَكُمْ ۗعَفَا اللّٰهُ عَنْهَا ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tas'alū ‘an asy-yā'a in tubda lakum tasu'kum, wa in tas'alū ‘anhā ḥīna yunazzalul-qur'ānu tubda lakum, ‘afallāhu ‘anhā, wallāhu gafūrun ḥalīm(un).

Ex aj paab’anel! Maapatz’ (re laa Profeet) li k’a’aq re ru li, wi taach’olob’amanq chawu, (relik chi yaal) tixk’e raj ch’a’ajkilal aawe. Wi taapatz’ re jo’q’e yoo chi k’utmank li Alcorán, (chi maak’a’ xkab’ rix ch’oolej) taach’olob’amanq chawu. Li Allah xkuy eemaak (laa’ex) chirix a’an. Ut li Allah q’axal aj kuyuk maak, q’axal aj toq’ob’anel ru.


102

قَدْ سَاَلَهَا قَوْمٌ مِّنْ قَبْلِكُمْ ثُمَّ اَصْبَحُوْا بِهَا كٰفِرِيْنَ

qad sa'alahā qaumum min qablikum ṡumma aṣbaḥū bihā kāfirīn(a).

Relik chi yaal, rub’elaj laa’ex kiwan jun ch’uut chi tenamit li ke’patz’ok re li k’a’aq re ru juntaq’eet (re lix profeet), toja’ naq ke’ok choq’ aj maak.


103

مَا جَعَلَ اللّٰهُ مِنْۢ بَحِيْرَةٍ وَّلَا سَاۤىِٕبَةٍ وَّلَا وَصِيْلَةٍ وَّلَا حَامٍ ۙوَّلٰكِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ وَاَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ

mā ja‘alallāhu mim baḥīratiw wa lā sā'ibatiw wa lā waṣīlatiw wa lā ḥām(in), wa lākinnal-lażīna kafarū yaftarūna ‘alallāhil-każib(a), wa akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).

Li xAllah maajun wa naxye naq wankeb’ li Bahirah, li Sa’ibah, li Wasilah ut li haam. A’b’an eb’ li ink’a’ neke’paab’an neke’xyiib’ li tik’ti’ chiru li Allah, ut lix k’ihaleb’ ink’a’ neke’xtaw ru.


104

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ تَعَالَوْا اِلٰى مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَاِلَى الرَّسُوْلِ قَالُوْا حَسْبُنَا مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا ۗ اَوَلَوْ كَانَ اٰبَاۤؤُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ شَيْـًٔا وَّلَا يَهْتَدُوْنَ

wa iżā qīla lahum ta‘ālau ilā mā anzalallāhu wa ilar-rasūli qālū ḥasbunā mā wajadnā ‘alaihi ābā'anā, awalau kāna ābā'uhum lā ya‘lamūna syai'aw wa lā yahtadūn(a).

Ut naq nayeeman reheb’, “Chalqex (taaqehomaq) li k’a’ru xk’utb’esi li Allah ut (taaqehomaq) li taqlanb’il aj k’amol esil”. Ke’xsume: “Tz’aqal choq’ qe li xqataw li qaxe’ qatoon (xb’aanunkil)”. Ma (te’xtaaqe) lix xe’toonileb’ us ta maak’a’ neke’xnaw lix xe’toonileb’ ut ink’a’ (jo’kan ajwi’) ke’b’eresiik?


105

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا عَلَيْكُمْ اَنْفُسَكُمْ ۚ لَا يَضُرُّكُمْ مَّنْ ضَلَّ اِذَا اهْتَدَيْتُمْ ۗ اِلَى اللّٰهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيْعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū ‘alaikum anfusakum, lā yaḍurrukum man ḍalla iżahtadaitum, ilallāhi marji‘ukum jamī‘an fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Ex aj paab’anel! Chak’e reetal aawib’; (xb’aan naq) jun li ani b’alaq’inb’il ink’a’ tixb’aanu aawe li rahilal wi ak b’eresinb’ilat. Ka’ajwi’ rik’in li Allah texsutq’iiq chejunilex, toja’ naq a’an tixch’olob’ cheru li k’a’ru xeb’aanu.


106

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا شَهَادَةُ بَيْنِكُمْ اِذَا حَضَرَ اَحَدَكُمُ الْمَوْتُ حِيْنَ الْوَصِيَّةِ اثْنٰنِ ذَوَا عَدْلٍ مِّنْكُمْ اَوْ اٰخَرٰنِ مِنْ غَيْرِكُمْ اِنْ اَنْتُمْ ضَرَبْتُمْ فِى الْاَرْضِ فَاَصَابَتْكُمْ مُّصِيْبَةُ الْمَوْتِۗ تَحْبِسُوْنَهُمَا مِنْۢ بَعْدِ الصَّلٰوةِ فَيُقْسِمٰنِ بِاللّٰهِ اِنِ ارْتَبْتُمْ لَا نَشْتَرِيْ بِهٖ ثَمَنًا وَّلَوْ كَانَ ذَا قُرْبٰىۙ وَلَا نَكْتُمُ شَهَادَةَ اللّٰهِ اِنَّآ اِذًا لَّمِنَ الْاٰثِمِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū syahādatu bainikum iżā ḥaḍara aḥadakumul-mautu ḥīnal-waṣiyyatiṡnāni żawā ‘adlim minkum au ākharāni min gairikum in antum ḍarabtum fil-arḍi fa aṣābatkum muṣībatul-maut(i), taḥbisūnahumā mim ba‘diṣ-ṣalāti fa yuqsimāni billāhi inirtabtum lā nasytarī bihī ṡamanaw wa lau kāna żā qurbā, wa lā naktumu syahādatallāhi innā iżal laminal-āṡimīn(a).

Ex aj paab’anel! Wi jun (eere) naxk’ul li kamk, naq ok re chixb’aanunkil jun li testamento, toja’ naq (li testamento) taa’ile’q xb’aan wiib’ li winq li yal wankeb’ sa’ eeyanq, malaj wiib’ li winq li jalan jalanq (xpaab’aaleb’) eerik’in. Wi yookat chi b’eek sa’ li ruchich’och’ ut wankat sa’ xiwxiwil kamk, tento naq taaram li wiib’ chi aj yehol nawom chirix li tijok, re naq xkab’ichaleb’ te’xye li jurament rik’in xk’ab’a’ li Allah wi wiib’anb’il aach’ool, “Sa’ xk’ab’a’ li Allah ink’a’ taqak’ul li rusilal li yeechi’ihom a’in, us ta a’an jun li rech kab’al jwal nach’, ut ink’a’ naqamuq li ch’olob’anb’il na’leb’ a’an li indeedly among the Allah, eb’ laj maak.


107

فَاِنْ عُثِرَ عَلٰٓى اَنَّهُمَا اسْتَحَقَّآ اِثْمًا فَاٰخَرٰنِ يَقُوْمٰنِ مَقَامَهُمَا مِنَ الَّذِيْنَ اسْتَحَقَّ عَلَيْهِمُ الْاَوْلَيٰنِ فَيُقْسِمٰنِ بِاللّٰهِ لَشَهَادَتُنَآ اَحَقُّ مِنْ شَهَادَتِهِمَا وَمَا اعْتَدَيْنَآ ۖاِنَّآ اِذًا لَّمِنَ الظّٰلِمِيْنَ

fa in ‘uṡira ‘alā annahumastaḥaqqā iṡman fa ākharāni yaqūmāni maqāmahumā minal-lażīnastaḥaqqa ‘alaihimul-aulayāni fa yuqsimāni billāhi lasyahādatunā aḥaqqu min syahādatihimā wa ma‘tadainā, innā iżal laminaẓ-ẓālimīn(a).

Wi nak’utunk naq li wiib’ chi aj yehol nawom xe’xb’aanu jun li maak, toja’ naq wiib’ chik li winq te’xk’ul xna’ajeb’, a’aneb’ sa’ xyanqeb’ li tz’aqal eechanihom ut nach’ wi’chik rik’in li ani kikam, toja’ naq xkab’ichaleb’ te’xye li jurament sa’ xk’ab’a’ li Allah, “Relik chi yaal, li qach’olob’ahom jwal k’ulub’ej re xk’ulub’ankil chiru lix ch’olob’ahomeb’ li wiib’ neke’xq’ax ru, wi ink’a’ naqak’e xraqik. jo’kan ut, toowanq chi yaal sa’ xyanqeb’ laj maak.”


108

ذٰلِكَ اَدْنٰٓى اَنْ يَّأْتُوْا بِالشَّهَادَةِ عَلٰى وَجْهِهَآ اَوْ يَخَافُوْٓا اَنْ تُرَدَّ اَيْمَانٌۢ بَعْدَ اَيْمَانِهِمْۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاسْمَعُوْا ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

Żālika adnā ay ya'tū bisy-syahādati ‘alā wajhihā au yakhāfū an turadda aimānum ba‘da aimānihim, wattaqullāha wasma‘ū, wallāhu lā yahdil qaumal-fāsiqīn(a).

Chi jo’ka’in us wi’chik naq te’xk’e li xch’olob’ahom jo’ chan ru li yaal, ut nake’xuwak naq te’sutq’iiq wi’chik li xyeechi’omeb’ (re laj eechaninel) naq ak xe’xb’aanu li jurament. Chexuwa li Allah ut cherab’i (lix taqlahom). Ut li Allah ink’a’ naxb’eresiheb’ li maa’us aj winq.


109

۞ يَوْمَ يَجْمَعُ اللّٰهُ الرُّسُلَ فَيَقُوْلُ مَاذَٓا اُجِبْتُمْ ۗ قَالُوْا لَا عِلْمَ لَنَا ۗاِنَّكَ اَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

yauma yajma‘ullāhur-rusula fa yaqūlu māżā ujibtum, qālū lā ‘ilma lanā, innaka anta ‘allāmul-guyūb(i).

(Chijultiko’q eere) li kutan naq li Allah kixch’utub’eb’ li apostol, toja’ naq kixpatz’ reheb’, “K’a’ru lix sumenkil (laa tenamit) re laa (b’oqb’al)?” Eb' a'an (eb' li apostol) ke'xsume: "Ink'a' naqanaw (chirix a'an). Relik chi yaal, laa'at li nakanaw chixjunil li ink'a' na'ilmank".


110

اِذْ قَالَ اللّٰهُ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ اذْكُرْ نِعْمَتِيْ عَلَيْكَ وَعَلٰى وَالِدَتِكَ ۘاِذْ اَيَّدْتُّكَ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ تُكَلِّمُ النَّاسَ فِى الْمَهْدِ وَكَهْلًا ۚوَاِذْ عَلَّمْتُكَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَالتَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ ۚوَاِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّيْنِ كَهَيْـَٔةِ الطَّيْرِ بِاِذْنِيْ فَتَنْفُخُ فِيْهَا فَتَكُوْنُ طَيْرًاۢ بِاِذْنِيْ وَتُبْرِئُ الْاَكْمَهَ وَالْاَبْرَصَ بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ تُخْرِجُ الْمَوْتٰى بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ كَفَفْتُ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَنْكَ اِذْ جِئْتَهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

iż qālallāhu yā ‘īsabna maryamażkur ni‘matī ‘alaika wa ‘alā wālidatik(a), iż ayyattuka birūḥil-qudus(i), tukallimun-nāsa fil-mahdi wa kahlā(n), wa iż ‘allamtukal-kitāba wal-ḥikmata wat-taurāta wal-injīl(a), wa iż takhluqu minaṭ-ṭīni kahai'atiṭ-ṭairi bi'iżnī fa tanfukhu fīhā fa takūnu ṭairam bi'iżnī wa tubri'ul-akmaha wal-abraṣa bi'iżnī, wa iż tukhrijul-mautā bi'iżnī, wa iż kafaftu banī isrā'īla ‘anka iż ji'tahum bil-bayyināti fa qālal-lażīna kafarū minhum in hāżā illā siḥrum mubīn(un).

Ut chijultiko’q eere naq li Allah kixye, “At Jesus, ralal li xMaria! Chijultiko’q eere lin usilal sa’ eeb’een ut sa’ xb’een lee na’ naq xexinkawob’resi rik’in li Santil Musiq’ej. Xeru chi aatinak rik’ineb’ li winq naq toj wankex sa’ li b’atz’uul ut naq ak ninqex chik. ch’och’ jun li tz’i’ rik’in Lin kanab’ankil, toja’ naq xaq’axtesi sa’ xb’een, toja’ naq ki’ok choq’ jun (tz’aqal) tz’i’ rik’in Lin kanab’ankil.Ut chijultiko’q eere naq xek’irtesi li ani mutz’ chalen chaq sa’ xyo’lajik ut li ani wan chaq xsa’ rik’in Lin kanab’ankil Ut chijultiko’q eere naq xek’am chaq li kamenaq (chalen chaq sa’ li muqleb’aal kamenaq re naq te’wanq chi yo’yo) re Lin permiso. kill you) naq xaq’axtesi chiruheb’ li tz’aqal esil, toja’ naq eb’ li ink’a’ neke’paab’an sa’ xyanqeb’ ke’xye, “A’in maak’a’ chik xyaalal, ka’ajwi’ li tz’aqal b’atz’unk.”


111

وَاِذْ اَوْحَيْتُ اِلَى الْحَوَارِيّٖنَ اَنْ اٰمِنُوْا بِيْ وَبِرَسُوْلِيْ ۚ قَالُوْٓا اٰمَنَّا وَاشْهَدْ بِاَنَّنَا مُسْلِمُوْنَ

wa iż auḥaitu ilal-ḥawāriyyīna an āminū bī wa birasūlī, qālū āmannā wasyhad bi'annanā muslimūn(a).

Ut (jultiko’q eere), naq kinmusiq’aheb’ lix tiikeb’ xch’ool aj taaqenel re li Jesus, “Chepaab’ laa’in ut lin taql.” Ke’xsume, “Xqapaab’, ut naqach’olob’ xyaalal (at taqlanb’il aj k’amol esil) naq laa’o jun tenamit li noko’ok rub’el xwankileb’ (eb’ laj Musulman)”.


112

اِذْ قَالَ الْحَوَارِيُّوْنَ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ هَلْ يَسْتَطِيْعُ رَبُّكَ اَنْ يُّنَزِّلَ عَلَيْنَا مَاۤىِٕدَةً مِّنَ السَّمَاۤءِ ۗقَالَ اتَّقُوا اللّٰهَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

iż qālal-ḥawāriyyūna yā ‘īsabna maryama hal yastaṭī‘u rabbuka ay yunazzila ‘alainā mā'idatam minas-samā'(i), qālattaqullāha in kuntum mu'minīn(a).

(Chijultiko’q eere), naq eb’ li tiik xch’ool aj taaqenel re li Jesus ke’xye, “At Jesus, ralalat li xMaria! Li Jesus kixsume, “Chexuwa ru li Allah wi laa’ex aj paab’anel.”


113

قَالُوْا نُرِيْدُ اَنْ نَّأْكُلَ مِنْهَا وَتَطْمَىِٕنَّ قُلُوْبُنَا وَنَعْلَمَ اَنْ قَدْ صَدَقْتَنَا وَنَكُوْنَ عَلَيْهَا مِنَ الشّٰهِدِيْنَ

qālū nurīdu an na'kula minhā wa taṭma'inna qulūbunā wa na‘lama an qad ṣadaqtanā wa nakūna ‘alaihā minasy-syāhidīn(a).

Ke’xye, “Naqaj xtzekankil li tzakemq a’an re naq taawanq tuqtuukilal li qach’ool ut re naq ch’olch’ooq chiqu naq xaye qe li yaal, ut laa’o toowanq choq’ aj yehol nawom (li tzakemq)”.


114

قَالَ عِيْسَى ابْنُ مَرْيَمَ اللّٰهُمَّ رَبَّنَآ اَنْزِلْ عَلَيْنَا مَاۤىِٕدَةً مِّنَ السَّمَاۤءِ تَكُوْنُ لَنَا عِيْدًا لِّاَوَّلِنَا وَاٰخِرِنَا وَاٰيَةً مِّنْكَ وَارْزُقْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الرّٰزِقِيْنَ

qāla ‘īsabnu maryamallāhumma rabbanā anzil ‘alainā mā'idatam minas-samā'i takūnu lanā ‘īdal li'awwalinā wa ākhirinā wa āyatam minka warzuqnā wa anta khairur-rāziqīn(a).

Li Jesus, ralal li xMaria, kitijok, “At qaQaawa’, taqla chaq qe jun li plaat chalen chaq sa’ choxa (li kutan naq nat’ane’) taawanq choq’ ninq’e choq’ qe, a’an choq’ reheb’ li wankeb’ anajwan qik’in ut li te’chalq chirix laa’o, ut taawanq choq’ reetalil laa wankilal; k’e qe li tzakemq, ut laa’at li q’axal chaab’il aj k’ehol tzakemq.”


115

قَالَ اللّٰهُ اِنِّيْ مُنَزِّلُهَا عَلَيْكُمْ ۚ فَمَنْ يَّكْفُرْ بَعْدُ مِنْكُمْ فَاِنِّيْٓ اُعَذِّبُهٗ عَذَابًا لَّآ اُعَذِّبُهٗٓ اَحَدًا مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ ࣖ

qālallāhu innī munazziluhā ‘alaikum, famay yakfur ba‘du minkum fa innī u‘ażżibuhū ‘ażābal lā u‘ażzibuhū aḥadam minal-‘ālamīn(a).

Li Allah naxye, “Relik chi yaal, tintaqla li plaat eerik’in, a’b’an ani ink’a’ tixpaab’ sa’ eeyanq chirix naq (li plaat nataqlaak chi kub’eek), toja’ naq relik chi yaal, tink’e chi tojb’a-maak rik’in jun li tojb’a-maak li maajun wa xink’e sa’ xb’een anihaq sa’ xyanqeb’ li winq (chixjunil li na’leb’).”


116

وَاِذْ قَالَ اللّٰهُ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ ءَاَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُوْنِيْ وَاُمِّيَ اِلٰهَيْنِ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗقَالَ سُبْحٰنَكَ مَا يَكُوْنُ لِيْٓ اَنْ اَقُوْلَ مَا لَيْسَ لِيْ بِحَقٍّ ۗاِنْ كُنْتُ قُلْتُهٗ فَقَدْ عَلِمْتَهٗ ۗتَعْلَمُ مَا فِيْ نَفْسِيْ وَلَآ اَعْلَمُ مَا فِيْ نَفْسِكَ ۗاِنَّكَ اَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

wa iż qālallāhu yā ‘īsabna maryama a'anta qulta lin-nāsittakhiżūnī wa ummiya ilāhaini min dūnillah(i), qāla subḥānaka mā yakūnu lī an aqūla mā laisa lī biḥaqq(in), in kuntu qultuhū faqad ‘alimtah(ū), ta‘lamu mā fī nafsī wa lā a‘lamu mā fī nafsik(a), innaka anta ‘allāmul-guyūb(i).

Ut (jultiko’q eere) naq li Allah kixye, “At Jesus, ralal li xMaria! Ma laa’at li kiye reheb’ li tenamit, b’aanuhomaq laa’in ut lin na’ wiib’ chi dios chiru li Allah?” (Isa) kixsume, "Loq'al aawe, moko us ta naq tinye li k'a'ru moko we ta. Wi ta xinye, laa'at xanaw raj. Laa'at nakanaw li k'a'ru wank wik'in ut laa'in ink'a' ninnaw li k'a'ru wank aawik'in. Relik chi yaal, laa'at li naxnaw chixjunil li ink'a' na'ilmank".


117

مَا قُلْتُ لَهُمْ اِلَّا مَآ اَمَرْتَنِيْ بِهٖٓ اَنِ اعْبُدُوا اللّٰهَ رَبِّيْ وَرَبَّكُمْ ۚوَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيْدًا مَّا دُمْتُ فِيْهِمْ ۚ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِيْ كُنْتَ اَنْتَ الرَّقِيْبَ عَلَيْهِمْ ۗوَاَنْتَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدٌ

mā qultu lahum illā mā amartanī bihī ani‘budullāha rabbī wa rabbakum, wa kuntu ‘alaihim syahīdam mā dumtu fīhim, falammā tawaffaitanī kunta antar-raqība ‘alaihim, wa anta ‘alā kulli syai'in syahīd(un).

Maajun wa xinye reheb’ ka’ajwi’ li k’a’ru xintaqla wi’ (a’an a’in), “Cheloq’oni li Allah, lin Qaawa’ ut lee Qaawa’”, ut laa’in xinwan choq’ aj yehol nawom chirixeb’, jo’ najtil wankin sa’ xyanqeb’. Jo’kan naq chirix naq Xanumsi inb’e, Laa’at li ki’ilok reheb’. Ut laa’at aj Testiiw re chixjunil li k’a’aq re ru.


118

اِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَاِنَّهُمْ عِبَادُكَ ۚوَاِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ فَاِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

in tu‘ażżibhum fa innahum ‘ibāduk(a), wa in tagfir lahum fa innaka antal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Wi nakarahob'tesiheb', relik chi yaal naq a'aneb' laa moos, ut wi nakakuyeb' xmaak, relik chi yaal naq laa'at li Q'axal Nim Aawu, li Q'axal Aana'leb'”.


119

قَالَ اللّٰهُ هٰذَا يَوْمُ يَنْفَعُ الصّٰدِقِيْنَ صِدْقُهُمْ ۗ لَهُمْ جَنّٰتٌ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗرَضِيَ اللّٰهُ عَنْهُمْ وَرَضُوْا عَنْهُ ۗذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

qālallāhu hāżā yaumu yanfa‘uṣ-ṣādiqīna ṣidquhum, lahum jannātun tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), raḍiyallāhu ‘anhum wa raḍū ‘anh(u), żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

Li Allah naxye, “A’in naq eb’ li tiikeb’ xch’ool neke’xtaw rusilal rik’in lix tiikilal. Te’xtaw li awimq rub’el li neke’el wi’ li nima’, b’ar wi’ te’kanaaq chi junelik. Li Allah nasaho’ xch’ool rik’ineb’ ut neke’saho’ xch’ool rik’in. A’an jun nimla q’axok-u.”


120

لِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا فِيْهِنَّ ۗوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍi wa mā fīhinn(a), wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Re li Allah li awa’b’ejihom re li choxa ut li ch’och’ ut li k’a’ru wan chi sa’; ut A’an Nimajwal sa’ xb’een chixjunil li k’a’aq re ru.