Qari
Murottal Audio
حٰمۤ ۚ
Ḥā mīm.
Ha Mim
تَنْزِيْلٌ مِّنَ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيْمِ ۚ
tanzīlum minar-raḥmānir-raḥīm(i).
(Li Alcorán a’in) kik’utb’esiik chaq rik’in li Dios, li Q’axal Uxtaan, li Q’axal Uxtaan.
كِتٰبٌ فُصِّلَتْ اٰيٰتُهٗ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لِّقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَۙ
kitābun fuṣṣilat āyātuhū qur'ānan ‘arabiyyal liqaumiy ya‘lamūn(a).
Jun li hu li ch’olob’anb’il li raqal, rilb’al ru sa’ árabe, choq’ reheb’ li ani neke’xnaw, .
بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًاۚ فَاَعْرَضَ اَكْثَرُهُمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُوْنَ
basyīraw wa nażīrā(n), fa'a‘raḍa akṡaruhum fahum lā yasma‘ūn(a).
li ke’xk’am chaq li sahil esilal ut li q’usuk, a’b’an lix k’ihaleb’ ke’xsutq’isi rib’ (chiru) ut ink’a’ ke’ab’in.
وَقَالُوْا قُلُوْبُنَا فِيْٓ اَكِنَّةٍ مِّمَّا تَدْعُوْنَآ اِلَيْهِ وَفِيْٓ اٰذَانِنَا وَقْرٌ وَّمِنْۢ بَيْنِنَا وَبَيْنِكَ حِجَابٌ فَاعْمَلْ اِنَّنَا عٰمِلُوْنَ
wa qālū qulūbunā fī akinnatim mimmā tad‘ūnā ilaihi wa fī āżāninā waqruw wa mim baininā wa bainika ḥijābun fa‘mal innanā ‘āmilūn(a).
Ut ke’xye, “Tz’aptz’o li qach’ool chiru li k’a’ru nokohe’xb’oq wi’ ut tz’aptz’o li qaxik, ut sa’ qayanq laa’o ut laa’ex wan jun li tz’ak, jo’kan naq b’aanuhomaq (jo’ teeraj), relik chi yaal naq laa’o taqab’aanu (jo’ teeraj laa’o)”.
قُلْ اِنَّمَآ اَنَا۟ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوْحٰىٓ اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ فَاسْتَقِيْمُوْٓا اِلَيْهِ وَاسْتَغْفِرُوْهُ ۗوَوَيْلٌ لِّلْمُشْرِكِيْنَۙ
qul innamā ana basyarum miṡlukum yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥidun fastaqīmū ilaihi wastagfirūh(u), wa wailul lil-musyrikīn(a).
Ye (Muhammad), "Laa'in yal jun winqin jo' laa'at, kik'utb'esiman chiwu naq laa Dios a'an li Nimajwal Dios, jo'kan naq toj yookat chi (xloq'oninkil) ut chixpatz'b'al xkuyb'al aamaak chiru. Ut rahilal sa' xb'eeneb' li neke'xjunaji rib' rik'in (A'an),
الَّذِيْنَ لَا يُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كٰفِرُوْنَ
allażīna lā yu'tūnaz-zakāta wa hum bil-ākhirati hum kāfirūn(a).
(a’aneb’) li poyanam li ink’a’ neke’xtoj li zakat ut neke’xtz’eqtaana li yu’am chirix li kamk.
اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَهُمْ اَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُوْنٍ ࣖ
innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lahum ajrun gairu mamnūn(in).
Relik chi yaal, eb' li neke'paab'ank ut neke'xb'aanu li chaab'il b'aanuhom te'xk'ul li q'ajkamunk maak'a' roso'jik”.
۞ قُلْ اَىِٕنَّكُمْ لَتَكْفُرُوْنَ بِالَّذِيْ خَلَقَ الْاَرْضَ فِيْ يَوْمَيْنِ وَتَجْعَلُوْنَ لَهٗٓ اَنْدَادًا ۗذٰلِكَ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ ۚ
qul a'innakum latakfurūna bil-lażī khalaqal-arḍa fī yaumaini wa taj‘alūna lahū andādā(n), żālika rabbul-‘ālamīn(a).
Ye, "Ma us naq ink'a' taapaab' li Yos li kiyo'ob'tesink re li ruchich'och' sa' wiib' chihab' ut laa'at ajwi' xayiib'eb' laa komon cho'q re? A'an a'in li Yos re chixjunil li ruchich'och'".
وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ مِنْ فَوْقِهَا وَبٰرَكَ فِيْهَا وَقَدَّرَ فِيْهَآ اَقْوَاتَهَا فِيْٓ اَرْبَعَةِ اَيَّامٍۗ سَوَاۤءً لِّلسَّاۤىِٕلِيْنَ
wa ja‘ala fīhā rawāsiya min fauqihā wa bāraka fīhā wa qaddara fīhā aqwātahā fī arba‘ati ayyām(in), sawā'al lis-sā'ilīn(a).
Ut kixyiib’ choq’ re li tzuul kaweb’ rib’ sa’ xb’een. Ut chirix a’an kirosob’tesi, ut kixxaqab’ li tzakemq (choq’ reheb’ li wankeb’ chi sa’) sa’ kaahib’ chihab’, tz’aqal re (xk’eeb’al li k’a’ru neke’raj ru) li ani neke’raj ru.
ثُمَّ اسْتَوٰىٓ اِلَى السَّمَاۤءِ وَهِيَ دُخَانٌ فَقَالَ لَهَا وَلِلْاَرْضِ ائْتِيَا طَوْعًا اَوْ كَرْهًاۗ قَالَتَآ اَتَيْنَا طَاۤىِٕعِيْنَ
Ṡummastawā ilas-samā'i wa hiya dukhānun faqāla lahā wa lil-arḍi'tiyā ṭau‘an au karhā(n), qālatā atainā ṭā'i‘īn(a).
Toja’ naq xko’o sa’ choxa ut (li choxa) toj sib’, toja’ naq kixye re ut re li ch’och’, “Chalqex chi xkab’ichal jo’ chanru lin taqlahom, chi ab’inb’il malaj chi minb’il ru.” Chi xkab’ichaleb’ ke’xsume, “Xoochal chi ab’ink.”
فَقَضٰىهُنَّ سَبْعَ سَمٰوَاتٍ فِيْ يَوْمَيْنِ وَاَوْحٰى فِيْ كُلِّ سَمَاۤءٍ اَمْرَهَا ۗوَزَيَّنَّا السَّمَاۤءَ الدُّنْيَا بِمَصَابِيْحَۖ وَحِفْظًا ۗذٰلِكَ تَقْدِيْرُ الْعَزِيْزِ الْعَلِيْمِ
fa qaḍāhunna sab‘a samāwātin fī yaumaini wa auḥā fī kulli samā'in amrahā, wa zayyannas-samā'ad-dun-yā bimaṣābīḥa wa ḥifẓā(n), żālika taqdīrul-‘azīzil-‘alīm(i).
Chirix a’an kixyiib’ wuqub’ li choxa sa’ wiib’ hoonal ut sa’ li junjunq chi choxa kixk’utb’esi lix k’anjeleb’ chi junjunqal. Toja’ naq li choxa li nach’ wan (rik’in li ch’och’), Xqach’ina-usi rik’in chahim, ut (Xqayiib’) re xk’aak’alenkileb’. Jo’kan naq lix taqlahom (Allah) li Nimajwal, li Naxnaw chixjunil.
فَاِنْ اَعْرَضُوْا فَقُلْ اَنْذَرْتُكُمْ صٰعِقَةً مِّثْلَ صٰعِقَةِ عَادٍ وَّثَمُوْدَ ۗ
fa in a‘raḍū faqul anżartukum ṣā‘iqatam miṡla ṣā‘iqati ‘ādiw wa ṡamūd(a).
Wi neke’xsutq’isi rib’, te’xye: “Xink’e eere xna’leb’ chirix jun li raq’ kaaq (li rahilal) jo’ li raq’ kaaq li kixsak’eb’ li tenamit Ad ut li tenamit Samud”.
اِذْ جَاۤءَتْهُمُ الرُّسُلُ مِنْۢ بَيْنِ اَيْدِيْهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّا اللّٰهَ ۗقَالُوْا لَوْ شَاۤءَ رَبُّنَا لَاَنْزَلَ مَلٰۤىِٕكَةً فَاِنَّا بِمَآ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ
iż jā'athumur-rusulu mim baini aidīhim wa min khalfihim allā ta‘budū illallāh(a), qālū lau syā'a rabbunā la'anzala malā'ikatan fa'innā bimā ursiltum bihī kāfirūn(a).
Naq eb’ li apostol ke’wulak rik’ineb’ chalen chaq chiruheb’ ut chirixeb’ (xb’oqb’aleb’), “Maajun chik cheloq’oni, ka’ajwi’ li Allah.” Ke’xsume, “Wi ta li Qaawa’ kiraj raj naq kixtaqlaheb’ raj lix anjel, toja’ naq relik chi yaal naq laa’o xqatz’eqtaana raj li k’utb’esinb’il na’leb’ li xattaqlaak chixk’utb’al.”
فَاَمَّا عَادٌ فَاسْتَكْبَرُوْا فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَقَالُوْا مَنْ اَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً ۗ اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ الَّذِيْ خَلَقَهُمْ هُوَ اَشَدُّ مِنْهُمْ قُوَّةً ۗ وَكَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ
fa ammā ‘ādun fastakbarū fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa qālū man asyaddu minnā quwwah(tan), awalam yarau annallāhal-lażī khalaqahum huwa asyaddu minhum quwwah(tan), wa kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).
Jo’kan naq chirixeb’ li tenamit Ad, ke’xnima rib’ sa’ li ruchich’och’ chi maak’a’ (chirix) li yaal ut ke’xye, “Ani q’axal nim xmetz’ew chiqu laa’o?” Ma ink’a’ ke’xk’e reetal naq tz’aqal li Allah li kiyo’ob’tesink reheb’? Ma nim wi’chik xmetz’ew chiruheb’ a’an? Ut xe’xtz’eqtaana li Qareetalil (xnimal ru).
فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيْحًا صَرْصَرًا فِيْٓ اَيَّامٍ نَّحِسَاتٍ لِّنُذِيْقَهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَخْزٰى وَهُمْ لَا يُنْصَرُوْنَ
fa arsalnā ‘alaihim rīḥan ṣarṣaran fī ayyāmin naḥisātil linużīqahum-‘ażābal khizyi fil-ḥayātid-dun-yā, wa la‘ażābul-ākhirati akhzā wa hum lā yunṣarūn(a).
Jo’kan naq xqak’e jun li iq’ jwal kaw sa’ xb’eeneb’ sa’ wiib’ oxib’ kutan re li q’ojyin, xb’aan naq xqaj naq te’xk’ul li rahilal re li yu’am sa’ li ruchich’och’ li naxkub’si xxutaan. Chiru li hoonal a’an, li tojb’a-maak sa’ li yu’am chirix li kamk tz’aqal q’axal wi’chik taawanq chi q’etq’et ut ink’a’ taak’eemanq xtenq’eb’.
وَاَمَّا ثَمُوْدُ فَهَدَيْنٰهُمْ فَاسْتَحَبُّوا الْعَمٰى عَلَى الْهُدٰى فَاَخَذَتْهُمْ صٰعِقَةُ الْعَذَابِ الْهُوْنِ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ ۚ
wa ammā ṡamūdu fa hadaināhum fastaḥabbul-‘amā ‘alal-hudā fa akhażathum ṣā‘iqatul-‘ażābil-hūni bimā kānū yaksibūn(a).
Ut chirixeb’ li tenamit Samud, xqak’e xb’eresinkileb’ a’b’an jwal ke’xsik’ ru li mutz’il (xb’alaq’inkil) chiru li b’eresink, jo’kan naq ke’sak’e’ xb’aan li raq’ kaaq jo’ jun tojb’a-maak li naxkub’siheb’ xloq’al xb’aan li k’a’ru ke’xb’aanu.
وَنَجَّيْنَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ ࣖ
wa najjainal-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).
Ut naqakol li neke’paab’an xb’aan naq a’aneb’ aj paab’anel.
وَيَوْمَ يُحْشَرُ اَعْدَاۤءُ اللّٰهِ اِلَى النَّارِ فَهُمْ يُوْزَعُوْنَ
wa yauma yuḥsyaru a‘dā'ullāhi ilan-nāri fahum yūza‘ūn(a).
Ut (jultikaq eere) li kutan (naq) eb’ li xik’ neke’ilok re li Allah ke’k’ame’ sa’ xb’alb’a ut ke’jache’ ru.
حَتّٰىٓ اِذَا مَا جَاۤءُوْهَا شَهِدَ عَلَيْهِمْ سَمْعُهُمْ وَاَبْصَارُهُمْ وَجُلُوْدُهُمْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ
Ḥattā iżā mā jā'ūhā syahida ‘alaihim sam‘uhum wa abṣāruhum wa julūduhum bimā kānū ya‘malūn(a).
Re naq naq te’wulaq sa’ xb’alb’a, li xrab’ineb’, li rilob’aaleb’ ut li xpeekem te’wanq cho’q aj yehol nawom chirix li k’a’ru xe’xb’aanu.
وَقَالُوْا لِجُلُوْدِهِمْ لِمَ شَهِدْتُّمْ عَلَيْنَا ۗقَالُوْٓا اَنْطَقَنَا اللّٰهُ الَّذِيْٓ اَنْطَقَ كُلَّ شَيْءٍ وَّهُوَ خَلَقَكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۙ وَّاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ
wa qālū lijulūdihim lima syahittum ‘alainā, qālū anṭaqanallāhul-lażī anṭaqa kulla syai'iw wa huwa khalaqakum awwala marrah(tin), wa ilaihi turja‘ūn(a).
Ut ke’xye reheb’ lix tz’uumal reheb’, “K’a’ut naq laa’ex aj yehol nawom chiqix?” (Skin) ke’xsume, “Li ani xooxk’e chi aatinak a’an li Allah, li (jo’kan ajwi’) kixyiib’ chixjunil li k’a’aq re ru chi aatinak, ut a’an li kiyo’ob’tesink aawe sa’ li xb’een na’ajej ut ka’ajwi’ rik’in a’an tatsutq’iiq wi’chik.”
وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَتِرُوْنَ اَنْ يَّشْهَدَ عَلَيْكُمْ سَمْعُكُمْ وَلَآ اَبْصَارُكُمْ وَلَا جُلُوْدُكُمْ وَلٰكِنْ ظَنَنْتُمْ اَنَّ اللّٰهَ لَا يَعْلَمُ كَثِيْرًا مِّمَّا تَعْمَلُوْنَ
wa mā kuntum tastatirūna ay yasyhada ‘alaikum sam‘ukum wa lā abṣārukum wa lā julūdukum wa lākin ẓanantum annallāha lā ya‘lamu kaṡīram mimmā ta‘malūn(a).
Ut ink’a’ naru nakamuq aawib’ chiru lix ch’olob’ankil laa ab’ink, laa ilok ut laa tz’ejwalej chiru aawe ) us ta nakak’oxla naq li Allah ink’a’ naxnaw naab’al chirix li k’a’ru nakab’aanu.
وَذٰلِكُمْ ظَنُّكُمُ الَّذِيْ ظَنَنْتُمْ بِرَبِّكُمْ اَرْدٰىكُمْ فَاَصْبَحْتُمْ مِّنَ الْخٰسِرِيْنَ
wa żālikum ẓannukumul-lażī ẓanantum birabbikum ardākum fa aṣbaḥtum minal-khāsirīn(a).
Ut a’an laa k’oxlahom naq xaye naq laa Qaawa’ (li k’oxlahom a’an) xatxsach, jo’kan naq wankat sa’ xyanqeb’ li sachenaqeb’.
فَاِنْ يَّصْبِرُوْا فَالنَّارُ مَثْوًى لَّهُمْ ۚوَاِنْ يَّسْتَعْتِبُوْا فَمَا هُمْ مِّنَ الْمُعْتَبِيْنَ
fa iy yaṣbirū fan-nāru maṡwal lahum, wa iy yasta‘tibū famā hum minal-mu‘tabīn(a).
Us ta wankeb’ xkuyum (rik’in li tojb’a-maak re xb’alb’a) toja’ naq li xb’alb’a a’an lix na’ajeb’ ut wi neke’xpatz’ toq’ob’ank-u, toja’ naq moko wankeb’ ta sa’ xyanqeb’ li k’ulub’ejeb’ re toq’ob’ank-u.
۞ وَقَيَّضْنَا لَهُمْ قُرَنَاۤءَ فَزَيَّنُوْا لَهُمْ مَّا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَحَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِيْٓ اُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۚ اِنَّهُمْ كَانُوْا خٰسِرِيْنَ ࣖ
wa qayyaḍnā lahum quranā'a fa zayyanū lahum mā baina aidīhim wa mā khalfahum wa ḥaqqa ‘alaihimul-qaulu fī umamin qad khalat min qablihim minal-jinni wal-ins(i), innahum kānū khāsirīn(a).
Ut xqak’ojob’ choq’ reheb’ rochb’eeneb’ (aj tza) li neke’xnima ru yalaq k’a’ru wan chiruheb’ ut chirixeb’, ut sa’ xb’eeneb’ nakana li raqb’a-aatin re tojb’a-maak rochb’eeneb’ li komonil li xe’wan chaq junxil chiruheb’ chalen chaq (xmolamil) li jinn ut li winq. Relik chi yaal, a’aneb’ li kristiaan li neke’sach.
وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَا تَسْمَعُوْا لِهٰذَا الْقُرْاٰنِ وَالْغَوْا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَغْلِبُوْنَ
wa qālal-lażīna kafarū lā tasma‘ū lihāżal-qur'āni walgau fīhi la‘allakum taglibūn(a).
Ut eb’ li ink’a’ neke’paab’an neke’xye: “Maab’i (xyaab’asinkil) li Alcorán a’in ut taab’aanu li choqink chiru, re naq tatruuq chixq’axb’aleb’ ru”.
فَلَنُذِيْقَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا عَذَابًا شَدِيْدًاۙ وَّلَنَجْزِيَنَّهُمْ اَسْوَاَ الَّذِيْ كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ
fa lanużīqannal-lażīna kafarū ‘ażāban syadīdā(n), wa lanajziyannahum aswa'al-lażī kānū ya‘malūn(a).
Jo’kan naq relik chi yaal, Tqak’e jun li tojb’a-maak jwal kaw sa’ xb’eeneb’ li ink’a’ neke’paab’an ut relik chi yaal, Tqak’eheb’ xtojb’al rix rik’in li tojb’a-maak q’axal yib’ ru xb’aan li k’a’ru xe’xb’aanu.
ذٰلِكَ جَزَاۤءُ اَعْدَاۤءِ اللّٰهِ النَّارُ لَهُمْ فِيْهَا دَارُ الْخُلْدِ ۗجَزَاۤءً ۢبِمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ
Żālika jazā'u a‘dā'illāhin-nāru lahum fīhā dārul-khuld(i), jazā'am bimā kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).
Jo’kan li q’ajkamunk (chiru) eb’ li xik’ neke’ilok reheb’ li xik’ neke’ilok re li Allah (a’an) li xb’alb’a; te’wanq xna’ajeb’ chi junelik aran jo’ xtojb’aleb’ rix lix q’etq’etileb’ chiruheb’ li Qareetalil.
وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا رَبَّنَآ اَرِنَا الَّذَيْنِ اَضَلّٰنَا مِنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ نَجْعَلْهُمَا تَحْتَ اَقْدَامِنَا لِيَكُوْنَا مِنَ الْاَسْفَلِيْنَ
wa qālal-lażīna kafarū rabbanā arinal-lażaini aḍallānā minal-jinni wal-insi naj‘alhumā taḥta aqdāminā liyakūnā minal-asfalīn(a).
Ut eb’ li ink’a’ neke’paab’an neke’xye: “Qaawa’, k’ut chiqu li wiib’ ch’uut li xoohe’xb’alaq’i, a’aneb’ (li) aj jinn ut li winq, re naq tqak’eheb’ xkab’ichaleb’ rub’el li xtoonal li qoq re naq li wiib’ ch’uut te’ok choq’ li q’axal kub’enaq (tz’eqtaananb’il)”.
اِنَّ الَّذِيْنَ قَالُوْا رَبُّنَا اللّٰهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوْا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ اَلَّا تَخَافُوْا وَلَا تَحْزَنُوْا وَاَبْشِرُوْا بِالْجَنَّةِ الَّتِيْ كُنْتُمْ تُوْعَدُوْنَ
innal-lażīna qālū rabbunallāhu ṡummastaqāmū tatanazzalu ‘alaihimul-malā'ikatu allā takhāfū wa lā taḥzanū wa absyirū bil-jannatil-latī kuntum tū‘adūn(a).
Relik chi yaal, eb’ li neke’xye, “Li Qaawa’ a’an li Allah” toja’ naq neke’xk’ojob’ lix xaqxookil na’leb’, toja’ naq eb’ li anjel te’kub’eeq rik’ineb’ (xyeeb’al), “Matxuwak ut matraho’k aach’ool; ut chisaho’q aach’ool rik’in (xtawb’al) li paraiso li yeechi’inb’il aawe.”
نَحْنُ اَوْلِيَاۤؤُكُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَفِى الْاٰخِرَةِ ۚوَلَكُمْ فِيْهَا مَا تَشْتَهِيْٓ اَنْفُسُكُمْ وَلَكُمْ فِيْهَا مَا تَدَّعُوْنَ ۗ
naḥnu auliyā'ukum fil-ḥayātid-dun-yā wa fil-ākhirah(ti), wa lakum fīhā mā tasytahī anfusukum wa lakum fīhā mā tadda‘ūn(a).
Laa’o aj kolol aawe sa’ li ruchich’och’ a’in ut chirix a’an; chi sa’ (choxa) nakataw li k’a’ru taawaj ut nakataw li k’a’ru nakapatz’.
نُزُلًا مِّنْ غَفُوْرٍ رَّحِيْمٍ ࣖ
nuzulam min gafūrir raḥīm(in).
Jo’ jun tojleb’ (cheru laa’ex) rik’in (Allah) li Q’axal Kuyuk Maak, li Q’axal Uxtaan.
وَمَنْ اَحْسَنُ قَوْلًا مِّمَّنْ دَعَآ اِلَى اللّٰهِ وَعَمِلَ صَالِحًا وَّقَالَ اِنَّنِيْ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ
wa man aḥsanu qaulam mimman da‘ā ilallāhi wa ‘amila ṣāliḥaw wa qāla innanī minal-muslimīn(a).
Ut ani wan raatin jwal chaab’il wi’chik chiru li ani naxb’oq li Allah ut naxb’aanu li chaab’il b’aanuhom ut naxye, “Relik chi yaal, laa’in jun reheb’ laj Musulman (li neke’xkanab’ rib’)?”
وَلَا تَسْتَوِى الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ۗاِدْفَعْ بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ فَاِذَا الَّذِيْ بَيْنَكَ وَبَيْنَهٗ عَدَاوَةٌ كَاَنَّهٗ وَلِيٌّ حَمِيْمٌ
wa lā tastawil-ḥasanatu wa las-sayyi'ah(tu), idfa‘ bil-latī hiya aḥsanu fa'iżal-lażī bainaka wa bainahū ‘adāwatun ka'annahū waliyyun ḥamīm(un).
Ut moko juntaq’eet ta li us rik’in li ink’a’ us. Tz’eqtaana (li maa’usilal) chi chaab’il wi’chik, re naq li ani wan reek’ahom li xik’ ilok sa’ eeyanq laa’ex ut a’an taawanq jo’ jun li amiiw tiik xch’ool.
وَمَا يُلَقّٰىهَآ اِلَّا الَّذِيْنَ صَبَرُوْاۚ وَمَا يُلَقّٰىهَآ اِلَّا ذُوْ حَظٍّ عَظِيْمٍ
wa mā yulaqqāhā illal-lażīna ṣabarū, wa mā yulaqqāhā illā żū ḥaẓẓin ‘aẓīm(in).
Ut (eb’ li chaab’il na’leb’ a’an) ink’a’ te’k’eemanq ka’ajwi’ reheb’ li wankeb’ xkuyum ut ink’a’ te’k’eemanq ka’ajwi’ reheb’ li wankeb’ xnimal xsumenkil.
وَاِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطٰنِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ
wa immā yanzagannaka minasy-syaiṭāni nazgun fasta‘iż billāh(i), innahū huwas-samī‘ul-‘alīm(u).
Ut wi laj Satanas naxch’a’ajkila aawe rik’in li aaleek, toja’ naq taapatz’ re li Allah naq tatxkol. Relik chi yaal, A’an li Na’ab’ink, li Naxnaw chixjunil.
وَمِنْ اٰيٰتِهِ الَّيْلُ وَالنَّهَارُ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُۗ لَا تَسْجُدُوْا لِلشَّمْسِ وَلَا لِلْقَمَرِ وَاسْجُدُوْا لِلّٰهِ الَّذِيْ خَلَقَهُنَّ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُوْنَ
wa min āyātihil-lailu wan-nahāru wasy-syamsu wal-qamar(u), lā tasjudū lisy-syamsi wa lā lil-qamari wasjudū lillāhil-lażī khalaqahunna in kuntum iyyāhu ta‘budūn(a).
Ut junjunq li reetalil lix nimal ru a’an li q’ojyin, li kutan, li saq’e ut li po. Maakub’e aawib’ chiru li saq’e ut ink’a’ (chi moko) chiru li po, chawiq’ib’ aawib’ b’an chiru li Allah li kiyo’ob’tesink reheb’, wi ka’ajwi’ nakaloq’oni ru.
فَاِنِ اسْتَكْبَرُوْا فَالَّذِيْنَ عِنْدَ رَبِّكَ يُسَبِّحُوْنَ لَهٗ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَهُمْ لَا يَسْـَٔمُوْنَ ۩
fa inistakbarū fal-lażīna ‘inda rabbika yusabbiḥūna lahū bil-laili wan-nahāri wa hum lā yas'amūn(a).
Wi neke’xnima rib’, toja’ naq eb’ li (anjel) li wankeb’ rik’in laa Qaawa’ neke’xnima xloq’al chi q’eq ut chi kutan, naq maajun wa neke’lub’.
وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنَّكَ تَرَى الْاَرْضَ خَاشِعَةً فَاِذَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاۤءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْۗ اِنَّ الَّذِيْٓ اَحْيَاهَا لَمُحْيِ الْمَوْتٰى ۗاِنَّهٗ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
wa min āyātihī annaka taral-arḍa khāsyi‘atan fa iżā anzalnā ‘alaihal-mā'ahtazzat wa rabat, innal-lażī aḥyāhā lamuḥyil-mautā, innahū ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
Ut sa’ xyanqeb’ lix eetalil (xnimal ru), nakawil naq li ch’och’ chaqi ut maak’a’ ru, a’b’an wi taqataqla li hab’ sa’ xb’een, relik chi yaal naq taa’eek’anq ut taa’ok chi q’ano’k. Relik chi yaal, (li Allah) li naxk’e chi yo’yo naru chi yaal naxk’e chi yo’yo li kamenaq; Relik chi yaal naq A’an Nimajwal sa’ xb’een chixjunil li k’a’aq re ru.
اِنَّ الَّذِيْنَ يُلْحِدُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِنَا لَا يَخْفَوْنَ عَلَيْنَاۗ اَفَمَنْ يُّلْقٰى فِى النَّارِ خَيْرٌ اَمَّنْ يَّأْتِيْٓ اٰمِنًا يَّوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗاِعْمَلُوْا مَا شِئْتُمْ ۙاِنَّهٗ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ
innal-lażīna yulḥidūna fī āyātinā lā yakhfauna ‘alainā, afamay yulqā fin-nāri khairun am may ya'tī āminay yaumal-qiyāmah(ti), i‘malū mā syi'tum, innahū bimā ta‘malūna baṣīr(un).
Relik chi yaal, eb’ li neke’xtz’eqtaana li Qareetalil moko muqmukeb’ ta chiqu. Ma chaab’ileb’ wi’chik li neke’kutman sa’ xb’alb’a malaj li neke’el chaq chi kolb’ileb’ rix sa’ xkutankil li raqb’a-aatin? B’aanu li k’a’ru taawaj! Relik chi yaal, A’an aj Ilol re chixjunil li k’a’ru nekeb’aanu.
اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِالذِّكْرِ لَمَّا جَاۤءَهُمْ ۗوَاِنَّهٗ لَكِتٰبٌ عَزِيْزٌ ۙ
innal-lażīna kafarū biż-żikri lammā jā'ahum, wa innahū lakitābun ‘azīz(un).
Relik chi yaal, eb’ li neke’xtz’eqtaana li Alcorán naq taak’eemanq reheb’ (te’xk’ul li rahilal chi yaal), ut relik chi yaal (li Alcorán) a’an jun li loq’laj hu, .
لَّا يَأْتِيْهِ الْبَاطِلُ مِنْۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهٖ ۗتَنْزِيْلٌ مِّنْ حَكِيْمٍ حَمِيْدٍ
lā ya'tīhil-bāṭilu mim baini yadaihi wa lā min khalfih(ī), tanzīlum min ḥakīmin ḥamīd(in).
li) ink’a’ taa’ula’animanq xb’aan li tik’ti’ chi moko chalen chaq chi ub’ej chi moko chalen chaq chirix (sa’ li kutan xnume’ ut sa’ li kutan chalel), li taqlanb’il chaq taq’a rik’in li Dios, li Q’axal Nim Xna’leb’, li Q’axal Nimanb’il ru.
مَا يُقَالُ لَكَ اِلَّا مَا قَدْ قِيْلَ لِلرُّسُلِ مِنْ قَبْلِكَ ۗاِنَّ رَبَّكَ لَذُوْ مَغْفِرَةٍ وَّذُوْ عِقَابٍ اَلِيْمٍ
mā yuqālu laka illā mā qad qīla lir-rusuli min qablik(a), inna rabbaka lażū magfiratiw wa żū ‘iqābin alīm(in).
Li k’a’ru yeeb’il (xb’aaneb’ laj ink’a’ neke’paab’an) aawe, maak’a’ chik, ka’ajwi’ li yeeb’il reheb’ li taqlanb’il aj k’amol esil rub’elaj aawe. Relik chi yaal, laa Qaawa’ wan xkuyb’al xmaak ut li tojb’a-maak ra.
وَلَوْ جَعَلْنٰهُ قُرْاٰنًا اَعْجَمِيًّا لَّقَالُوْا لَوْلَا فُصِّلَتْ اٰيٰتُهٗ ۗ ءَاَ۬عْجَمِيٌّ وَّعَرَبِيٌّ ۗ قُلْ هُوَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا هُدًى وَّشِفَاۤءٌ ۗوَالَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ فِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرٌ وَّهُوَ عَلَيْهِمْ عَمًىۗ اُولٰۤىِٕكَ يُنَادَوْنَ مِنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍ ࣖ
wa lau ja‘alnāhu qur'ānan a‘jamiyyal laqālū lau lā fuṣṣilat āyātuh(ū), a'a‘jamiyyuw wa ‘arabiyy(un), qul huwa lil-lażīna āmanū hudaw wa syifā'(un), wal-lażīna lā yu'minūna fī āżānihim waqruw wa huwa ‘alaihim ‘amā(n), ulā'ika yunādauna mim makānim ba‘īd(in).
Ut wi ta xqak’e li Alcorán choq’ jun li ilok ru aatin sa’ jalan chik aatinob’aal chiru li árabe, ke’xye raj, “K’a’ut naq ink’a’ neke’ch’olob’aman li raqal?” Ma us naq (li Alcorán) taawanq sa’ jalan chik aatinob’aal chiru li árabe choq’ reheb’ laj Arabe? Ye, "Li Alcorán a'an b'eresink ut k'iraak choq' reheb' li neke'paab'ank. Ut eb' li ink'a' neke'paab'ank wankeb' xramb'al sa' xxikeb', ut (li Alcorán) a'an q'ojyin choq' reheb'. A'aneb' (jo') li poyanam li b'oqb'ileb' chaq sa' jun najtil na'ajej."
وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ فَاخْتُلِفَ فِيْهِ ۗوَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ ۗوَاِنَّهُمْ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ مُرِيْبٍ
wa laqad ātainā mūsal-kitāba fakhtulifa fīh(i), wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika laquḍiya bainahum, wa innahum lafī syakkim minhu murīb(in).
Ut relik chi yaal, xqak’e re laj Moises li Hu (Torah) ut ki’ok chi wech’mank rix. Wi ta ink’a’ kiwan jun li na’leb’ junxil xb’aan laa Qaawa’, ke’sache’ raj li ink’a’ neke’paab’an. Ut relik chi yaal naq ke’wan sa’ xnimal wiib’ank ch’oolej chirix a’an.
مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهٖ ۙوَمَنْ اَسَاۤءَ فَعَلَيْهَا ۗوَمَا رَبُّكَ بِظَلَّامٍ لِّلْعَبِيْدِ ۔
man ‘amila ṣāliḥan fa linafsih(ī), wa man asā'a fa ‘alaihā, wa mā rabbuka biẓallāmil lil-‘abīd(i).
Ani naxb’aanu li chaab’il b’aanuhom, li (xtojb’al rix) a’an choq’ re ut ani naxb’aanu li maa’usilal, li (maak) a’an xjunes rib’. Ut laa Qaawa’ ink’a’ naxrahob’tesiheb’ (lix) moos chi junajwa.
۞ اِلَيْهِ يُرَدُّ عِلْمُ السَّاعَةِ ۗوَمَا تَخْرُجُ مِنْ ثَمَرٰتٍ مِّنْ اَكْمَامِهَا وَمَا تَحْمِلُ مِنْ اُنْثٰى وَلَا تَضَعُ اِلَّا بِعِلْمِهٖ ۗوَيَوْمَ يُنَادِيْهِمْ اَيْنَ شُرَكَاۤءِيْۙ قَالُوْٓا اٰذَنّٰكَ مَا مِنَّا مِنْ شَهِيْدٍ ۚ
ilaihi yuraddu ‘ilmus-sā‘ah(ti), wa mā takhruju min ṡamarātim min akmāmihā wa mā taḥmilu min unṡā wa lā taḍa‘u illā bi‘ilmih(ī), wa yauma yunādīhim aina syurakā'ī, qālū āżannāka mā minnā min syahīd(in).
A’an re A’an naq nasutq’isiman li nawom chirix li Xkutankil li Raqok Aatin. Maajun li ru che’ na’el chaq sa’ lix b’onol ut maajun ixq na’ok chi yajel chi moko chi yo’laak, a’b’an chixjunil rik’in lix nawom a’an. Sa’ li kutan naq A’an (Allah) tixb’oqeb’, “B’ar wankeb’ lin komon?” Ke’xsume, “Naqach’olob’ chawu naq maajun sa’ qayanq naru chixch’olob’ankil xyaalal (naq wankeb’ aawochb’een)”.
وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَدْعُوْنَ مِنْ قَبْلُ وَظَنُّوْا مَا لَهُمْ مِّنْ مَّحِيْصٍ
wa ḍalla ‘anhum mā kānū yad‘ūna min qablu wa ẓannū mā lahum mim maḥīṣ(in).
Ut li k’a’ru neke’xloq’oni chaq junxil kisach chiruheb’, ut ke’xnaw naq maak’a’ chik chan ru te’elq (chiru lix tojb’a-maak li Allah) choq’ reheb’.
لَا يَسْـَٔمُ الْاِنْسَانُ مِنْ دُعَاۤءِ الْخَيْرِۖ وَاِنْ مَّسَّهُ الشَّرُّ فَيَـُٔوْسٌ قَنُوْطٌ
lā yas'amul-insānu min du‘ā'il-khair(i), wa im massahusy-syarru fa ya'ūsun qanūṭ(un).
Ebʼ li qas qiitzʼin inkʼaʼ nekeʼlubʼk chi xpatzʼbʼal li usilal, ut naq nachalk junaq li rahilal, nekeʼchʼinaak xchʼool ut nekeʼxsach li roybʼenihom.
وَلَىِٕنْ اَذَقْنٰهُ رَحْمَةً مِّنَّا مِنْۢ بَعْدِ ضَرَّاۤءَ مَسَّتْهُ لَيَقُوْلَنَّ هٰذَا لِيْۙ وَمَآ اَظُنُّ السَّاعَةَ قَاۤىِٕمَةًۙ وَّلَىِٕنْ رُّجِعْتُ اِلٰى رَبِّيْٓ اِنَّ لِيْ عِنْدَهٗ لَلْحُسْنٰىۚ فَلَنُنَبِّئَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِمَا عَمِلُوْاۖ وَلَنُذِيْقَنَّهُمْ مِّنْ عَذَابٍ غَلِيْظٍ
wa la'in ażaqnāhu raḥmatam minnā mim ba‘di ḍarrā'a massathu layaqūlunna hāżā lī, wa mā aẓunnus-sā‘ata qā'imah(tan), wa la'ir ruji‘tu ilā rabbī inna lī ‘indahū lal-ḥusnā, fa lanunabbi'annal-lażīna kafarū bimā ‘amilū, wa lanużīqannahum min ‘ażābin galīẓ(in).
Ut wi tqak’e re jun li toq’ob’ank-ib’ qik’in chirix naq xnumsi li rahilal, a’an tixye chi yaal, "A’in lin k’ulub’, ut moko ch’olch’o ta chiwu naq taak’ulmanq li Xkutankil li Wakliik chi yo’yo. Ut wi tinsutq’iiq rik’in lin Qaawa’, chi yaal tintaw li chaab’ilal rik’in". Jo’kan ut, relik chi yaal, Taqaye reheb’ laj maak chirix li k’a’ru xe’xb’aanu, ut relik chi yaal, Taqak’e sa’ xb’eeneb’ jun li nimla tojb’a-maak.
وَاِذَآ اَنْعَمْنَا عَلَى الْاِنْسَانِ اَعْرَضَ وَنَاٰ بِجَانِبِهٖۚ وَاِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ فَذُوْ دُعَاۤءٍ عَرِيْضٍ
wa iżā an‘amnā ‘alal-insāni a‘raḍa wa na'ā bijānibih(ī), wa iżā massahusy-syarru fażū du‘ā'in ‘arīḍ(in).
Ut naq naqak’e li usilal re li winq, naxsutq’isi rib’ ut naxnajtob’resi rib’ (chi q’etq’et); ab'an naq nachalk li rahilal, naab'al natijok.
قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كَانَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ ثُمَّ كَفَرْتُمْ بِهٖ مَنْ اَضَلُّ مِمَّنْ هُوَ فِيْ شِقَاقٍۢ بَعِيْدٍ
qul ara'aitum in kāna min ‘indillāhi ṡumma kafartum bihī man aḍallu mimman huwa fī syiqāqim ba‘īd(in).
Ye, "K'a' raj ru taak'oxla wi (li Alcorán) kichal chaq rik'in li Allah, toja' naq xatz'eqtaana. Ani q'axal wi'chik sachenaq chiru anihaq li junelik wan sa' jun najtil b'e (rik'in li yaal)?"
سَنُرِيْهِمْ اٰيٰتِنَا فِى الْاٰفَاقِ وَفِيْٓ اَنْفُسِهِمْ حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ اَنَّهُ الْحَقُّۗ اَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ اَنَّهٗ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدٌ
sanurīhim āyātinā fil-āfāqi wa fī anfusihim ḥattā yatabayyana lahum annahul-ḥaqq(u), awalam yakfi birabbika annahū ‘alā kulli syai'in syahīd(un).
Tqak’ut chiruheb’ li Qareetalil sa’ chixjunil li xxuk ut sa’ xjuneseb’ rib’, re naq ch’olch’ooq chiruheb’ naq yaal li Alcorán. Ma ink’a’ tz’aqal (choq’ aawe) naq laa Qaawa’ a’an aj yehol nawom chirix chixjunil?
اَلَآ اِنَّهُمْ فِيْ مِرْيَةٍ مِّنْ لِّقَاۤءِ رَبِّهِمْ ۗ اَلَآ اِنَّهٗ بِكُلِّ شَيْءٍ مُّحِيْطٌ ࣖ
alā innahum fī miryatim mil liqā'i rabbihim, alā innahū bikulli syai'im muḥīṭ(un).
Chijultiko’q eere, relik chi yaal naq wiib’anb’ileb’ xch’ool chirix xk’ulb’al lix Qaawa’. Chijultiko’q eere, relik chi yaal naq A’an naxtz’ap chixjunil.