Q.S Al-Isra (اَلْإِسْرَاء) - 111 Xkʼihalebʼ li Raqal

سُبْحٰنَ الَّذِيْٓ اَسْرٰى بِعَبْدِهٖ لَيْلًا مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اِلَى الْمَسْجِدِ الْاَقْصَا الَّذِيْ بٰرَكْنَا حَوْلَهٗ لِنُرِيَهٗ مِنْ اٰيٰتِنَاۗ اِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ

subḥānal-lażī asrā bi‘abdihī lailam minal-masjidil ḥarāmi ilal-masjidil-aqṣal-lażī bāraknā ḥaulahū linuriyahū min āyātinā, innahū huwas-samī‘ul-baṣīr(u).

Loq’laj ru li Allah, li kixk’am xb’e lix moos (Muhammad) chiru q’ojyin chalen chaq sa’ li Nimla Mezquita toj sa’ li Mezquita Aqsa, li xqosob’tesi sa’ xsutam, re naq tooruuq chixk’utb’al chiru junjunq li Qareetalil (xnimal ru). Relik chi yaal, A’an aj Ab’inel, aj Ilol re chixjunil.

وَاٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَجَعَلْنٰهُ هُدًى لِّبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اَلَّا تَتَّخِذُوْا مِنْ دُوْنِيْ وَكِيْلًاۗ

wa ātainā mūsal-kitāba wa ja‘alnāhu hudal libanī isrā'īla allā tattakhiżū min dūnī wakīlā(n).

Ut xqak’e re laj Moises li Hu (Torah) ut xqak’e choq’ b’eresinel choq’ reheb’ li Ralal xk’ajol laj Israel (rik’in li aatin), “Maak’am (aj kolol rix) jalan chik chiwu laa’in.”

ذُرِّيَّةَ مَنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوْحٍۗ اِنَّهٗ كَانَ عَبْدًا شَكُوْرًا

Żurriyyata man ḥamalnā ma‘a nūḥ(in), innahū kāna ‘abdan syakūrā(n).

(O) ralal xk’ajoleb’ li ani xqak’am chaq rochb’een laj Noe. Relik chi yaal, a’an (laj Noe) a’an jun aj k’anjel (re li Allah) li jwal nab’antioxin.”

وَقَضَيْنَآ اِلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ فِى الْكِتٰبِ لَتُفْسِدُنَّ فِى الْاَرْضِ مَرَّتَيْنِ وَلَتَعْلُنَّ عُلُوًّا كَبِيْرًا

wa qaḍainā ilā banī isrā'īla fil-kitābi latufsidunna fil-arḍi marrataini wa lata‘lunna ‘uluwwan kabīrā(n).

Ut xqak’e li chaq’rab’ chiruheb’ li ralal xk’ajol laj Israel sa’ li hu, “Relik chi yaal naq wiib’ sut teeb’aanu li maa’usilal sa’ xb’een li ruchich’och’ a’in ut relik chi yaal naq teenima eerib’ rik’in nimla q’etq’etil”.

فَاِذَا جَاۤءَ وَعْدُ اُوْلٰىهُمَا بَعَثْنَا عَلَيْكُمْ عِبَادًا لَّنَآ اُولِيْ بَأْسٍ شَدِيْدٍ فَجَاسُوْا خِلٰلَ الدِّيَارِۗ وَكَانَ وَعْدًا مَّفْعُوْلًا

fa iżā jā'a wa‘du ūlāhumā ba‘aṡnā ‘alaikum ‘ibādal lanā ulī ba'sin syadīdin fa jāsū khilālad-diyār(i), wa kāna wa‘dam maf‘ūlā(n).

Jo’kan naq naq kiwulak xq’ehil li tojb’a-maak xb’aan li xb’een reheb’ li wiib’ (maak), Xqak’am chaq eerik’in li qamoos kaw rib’eb’, toja’ naq ke’alinak chi numtajenaq sa’eb’ li k’aleb’aal. Ut a’an jun li na’leb’ li taak’anjelaq chi yaal.

ثُمَّ رَدَدْنَا لَكُمُ الْكَرَّةَ عَلَيْهِمْ وَاَمْدَدْنٰكُمْ بِاَمْوَالٍ وَّبَنِيْنَ وَجَعَلْنٰكُمْ اَكْثَرَ نَفِيْرًا

Ṡumma radadnā lakumul-karrata ‘alaihim wa amdadnākum bi'amwāliw wa banīna wa ja‘alnākum akṡara nafīrā(n).

Toja’ naq xqak’e eere li hoonal re xq’axb’aleb’ ru, Xqatenq’a eere rik’in b’ihomal ut kok’al ut Xqak’e eere jun nimla ch’uut.

اِنْ اَحْسَنْتُمْ اَحْسَنْتُمْ لِاَنْفُسِكُمْ ۗوَاِنْ اَسَأْتُمْ فَلَهَاۗ فَاِذَا جَاۤءَ وَعْدُ الْاٰخِرَةِ لِيَسٗۤـُٔوْا وُجُوْهَكُمْ وَلِيَدْخُلُوا الْمَسْجِدَ كَمَا دَخَلُوْهُ اَوَّلَ مَرَّةٍ وَّلِيُتَبِّرُوْا مَا عَلَوْا تَتْبِيْرًا

in aḥsantum aḥsantum li'anfusikum, wa in asa'tum fa lahā, fa iżā jā'a wa‘dul-ākhirati liyasū'ū wujūhakum wa liyadkhulal-masjida kamā dakhalūhu awwala marratiw wa liyutabbirū mā ‘alau tatbīrā(n).

Wi nakab’aanu li chaab’ilal (naraj naxye) nakab’aanu li chaab’ilal choq’ aawe. Ut wi nakab’aanu li maa’usilal, toja’ naq (xsachb’al li maa’usilal) a’an choq’ aawe laa’at. Naq nachal li xkab’ tojb’a-maak (maak), (Naqawaklesiheb’ li xik’ neke’ilok aawe) re xkub’sinkil xloq’al laa xnaq’ aawu toja’ naq neke’ok sa’ li mezquita (Mezquita Aqsa), jo’ naq ke’ok chi sa’ li xb’een sut ut neke’xsach li k’a’ru neke’xb’eresi.

عَسٰى رَبُّكُمْ اَنْ يَّرْحَمَكُمْۚ وَاِنْ عُدْتُّمْ عُدْنَاۘ وَجَعَلْنَا جَهَنَّمَ لِلْكٰفِرِيْنَ حَصِيْرًا

‘asā rabbukum ay yarḥamakum, wa in ‘uttum ‘udnā, wa ja‘alnā jahannama lil-kāfirīna ḥaṣīrā(n).

Li Qaawaʼ chixtoqʼobʼa taxaq eeru; ab'an wi tatsutq'iiq (taab'aanu li maa'usilal), Laa'o toosutq'iiq chi yaal (taqak'e aamaak). Ut xqak’e li xb’alb’a choq’ tz’alam choq’ reheb’ li ink’a’ neke’paab’an.

اِنَّ هٰذَا الْقُرْاٰنَ يَهْدِيْ لِلَّتِيْ هِيَ اَقْوَمُ وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِيْنَ الَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ اَجْرًا كَبِيْرًاۙ

inna hāżal-qur'āna yahdī lil-latī hiya aqwamu wa yubasysyirul-mu'minīnal-lażīna ya‘malūnaṣ-ṣāliḥāti anna lahum ajran kabīrā(n).

Relik chi yaal, li Alcorán a’in naxb’eresi li b’e q’axal tiik ru ut naxk’e li chaab’il esilal reheb’ laj paab’anel li neke’b’aanunk re li chaab’il b’aanuhom, naq te’xk’ul nimla q’ajkamunk, .

وَّاَنَّ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ اَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا ࣖ

wa annal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati a‘tadnā lahum ‘ażāban alīmā(n).

ut choqʼ rehebʼ li inkʼaʼ nekeʼpaabʼank re li yuʼam chirix li kamk, Xqakawresi choqʼ rehebʼ jun li tojbʼa-maak jwal ra.

وَيَدْعُ الْاِنْسَانُ بِالشَّرِّ دُعَاۤءَهٗ بِالْخَيْرِۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ عَجُوْلًا

wa yad‘ul-insānu bisy-syarri du‘ā'ahū bil-khair(i), wa kānal-insānu ‘ajūlā(n).

Ut li winq (k’iila sut) natijok chirix li maa’usilal jo’ chanchan naq (k’aynaq) chi tijok chirix li chaab’ilal. Ut relik chi yaal, li winq naxseebʼa ribʼ.

وَجَعَلْنَا الَّيْلَ وَالنَّهَارَ اٰيَتَيْنِ فَمَحَوْنَآ اٰيَةَ الَّيْلِ وَجَعَلْنَآ اٰيَةَ النَّهَارِ مُبْصِرَةً لِّتَبْتَغُوْا فَضْلًا مِّنْ رَّبِّكُمْ وَلِتَعْلَمُوْا عَدَدَ السِّنِيْنَ وَالْحِسَابَۗ وَكُلَّ شَيْءٍ فَصَّلْنٰهُ تَفْصِيْلًا

wa ja‘alnal-laila wan-nahāra āyataini fa maḥaunā āyatal-laili wa ja‘alnā āyatan-nahāri mubṣiratal litabtagū faḍlam mir rabbikum wa lita‘lamū ‘adadas-sinīna wal-ḥisāb(a), wa kulla syai'in faṣṣalnāhu tafṣīlā(n).

Ut xqak’e li q’ojyin ut li kutan choq’ wiib’ reetalil (re li Qanimal ru), toja’ naq xqasach li reetalil li q’ojyin ut xqak’e chi saqen ru li reetalil li kutan, re naq teesik’ li usilal rik’in lee Qaawa’, ut re naq teenaw li rajlankileb’ li chihab’ ut li rajlankileb’ (li hoonal). Ut chixjunil li k’a’aq re ru Xqach’olob’ chi saqen ru.

وَكُلَّ اِنْسَانٍ اَلْزَمْنٰهُ طٰۤىِٕرَهٗ فِيْ عُنُقِهٖۗ وَنُخْرِجُ لَهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ كِتٰبًا يَّلْقٰىهُ مَنْشُوْرًا

wa kulla insānin alzamnāhu ṭā'irahū fī ‘unuqih(ī), wa nukhriju lahū yaumal-qiyāmati kitābay yalqāhu mansyūrā(n).

Ut li junjunq chi winq Xqak’e lix b’aanuhom sa’ lix tel. Ut sa’ xkutankil li wakliik chi yo’yo Tqak’am chaq choq’ re jun li hu teeto.

اِقْرَأْ كِتٰبَكَۗ كَفٰى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيْبًاۗ

iqra' kitābak(a), kafā binafsikal-yauma ‘alaika ḥasībā(n).

Ilomaq ru lee hu; laa'ex tz'aqalex sa' li kutan a'in jo' aj k'ehol eetal.

مَنِ اهْتَدٰى فَاِنَّمَا يَهْتَدِيْ لِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ ضَلَّ فَاِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَاۗ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰىۗ وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِيْنَ حَتّٰى نَبْعَثَ رَسُوْلًا

manihtadā fa innamā yahtadī linafsih(ī), wa man ḍalla fa innamā yaḍillu ‘alaihā, wa lā taziru wāziratuw wizra ukhrā, wa mā kunnā mu‘ażżibīna ḥattā nab‘aṡa rasūlā(n).

Ani nak’anjelak jo’ chanru lix b’eresihom (li Allah), a’an choq’ re lix chaab’ilal; ut ani nasachk xb'e, a'an re xk'ulub' a'an. Ut maajun li naxk’am li riiq jalan chik naru naxk’am li riiq jalan chik, a’b’an laa’o ink’a’ naqak’e tojb’a-maak toj reetal naq naqataqla jun aj taqlanel.

وَاِذَآ اَرَدْنَآ اَنْ نُّهْلِكَ قَرْيَةً اَمَرْنَا مُتْرَفِيْهَا فَفَسَقُوْا فِيْهَا فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْنٰهَا تَدْمِيْرًا

wa iżā aradnā an nuhlika qaryatan amarnā mutrafīhā fa fasaqū fīhā fa ḥaqqa ‘alaihal-qaulu fa dammarnāhā tadmīrā(n).

Ut wi naqaj xsachb’al junaq tenamit, toja’ naq naqataqlaheb’ li tenamit li wankeb’ sa’ li q’etq’etil sa’ li tenamit a’an (chi ab’ink chiru li Allah), a’b’an wi neke’xb’aanu li q’etq’etil sa’ li (tenamit) a’an, toja’ naq li aatin (Li qatojb’a-maak) taak’anjelaq reheb’, toja’ naq taqasach chi junajwa (li tenamit a’an).

وَكَمْ اَهْلَكْنَا مِنَ الْقُرُوْنِ مِنْۢ بَعْدِ نُوْحٍۗ وَكَفٰى بِرَبِّكَ بِذُنُوْبِ عِبَادِهٖ خَبِيْرًاۢ بَصِيْرًا

wa kam ahlaknā minal-qurūni mim ba‘di nūḥ(in), wa kafā birabbika biżunūbi ‘ibādihī khabīram baṣīrā(n).

Ut jarubʼebʼ li tenamit chirix laj Noe, Xqasach. Ut tz’aqal re ru laa Qaawa’, li naxnaw chixjunil, li naril chixjunil lix maakeb’ lix moos.

مَنْ كَانَ يُرِيْدُ الْعَاجِلَةَ عَجَّلْنَا لَهٗ فِيْهَا مَا نَشَاۤءُ لِمَنْ نُّرِيْدُ ثُمَّ جَعَلْنَا لَهٗ جَهَنَّمَۚ يَصْلٰىهَا مَذْمُوْمًا مَّدْحُوْرًا

man kāna yurīdul-‘ājilata ‘ajjalnā lahū fīhā mā nasyā'u liman nurīdu ṡumma ja‘alnā lahū jahannam(a), yaṣlāhā mażmūmam madḥūrā(n).

Ani naraj li yu’am a’in (re li ruchich’och’), toja’ naq laa’o taqaseeb’a choq’ re sa’ li (ruchich’och’) a’in li k’a’ru naqaj choq’ reheb’ li ani naqaj. Toja’ naq xqakawresi choq’ re (sa’ li yu’am chirix li kamk) li xb’alb’a; taa'ok aran chi q'etq'et ut chi preexil.

وَمَنْ اَرَادَ الْاٰخِرَةَ وَسَعٰى لَهَا سَعْيَهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَاُولٰۤىِٕكَ كَانَ سَعْيُهُمْ مَّشْكُوْرًا

wa man arādal-ākhirata wa sa‘ā lahā sa‘yahā wa huwa mu'minun fa ulā'ika kāna sa‘yuhum masykūrā(n).

Ut ani naraj li yu’am chirix li kamk ut naxyal xq’e chi anchal xch’ool chiru, naq yoo chi paab’ank, toja’ naq a’aneb’ li tenamit li taa’osob’tesiiq chi us lix yalb’aleb’ xq’e.

كُلًّا نُّمِدُّ هٰٓؤُلَاۤءِ وَهٰٓؤُلَاۤءِ مِنْ عَطَاۤءِ رَبِّكَ ۗوَمَا كَانَ عَطَاۤءُ رَبِّكَ مَحْظُوْرًا

kullan numiddu hā'ulā'i wa hā'ulā'i min ‘aṭā'i rabbik(a), wa mā kāna ‘aṭā'u rabbika maḥẓūrā(n).

Chiru li junjunq (ch’uut), jo’ li (ch’uut) a’in (li neke’raj li ruchich’och’ a’in) jo’ ajwi’ li (ch’uut) a’an (li neke’raj li yu’am chirix li kamk), Naqak’e xtenq’ rik’in li toq’ob’ank-u re laa Qaawa’. Ut li ruxta̱n la̱ Ka̱cuaꞌ incꞌaꞌ naru rambal.

اُنْظُرْ كَيْفَ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلٰى بَعْضٍۗ وَلَلْاٰخِرَةُ اَكْبَرُ دَرَجٰتٍ وَّاَكْبَرُ تَفْضِيْلًا

unẓur kaifa faḍḍalnā ba‘ḍahum ‘alā ba‘ḍ(in), wa lal-ākhiratu akbaru darajātiw wa akbaru tafḍīlā(n).

K’ehomaq reetal chan ru naq q’axal nawulak chiqu junjunq reheb’ chiru junjunq (xkomon chik). Ut li yu’am chirix li kamk wan jun xnimal ru xloq’al ut q’axal wi’chik xb’een wa.

لَا تَجْعَلْ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ فَتَقْعُدَ مَذْمُوْمًا مَّخْذُوْلًا ࣖ

lā taj‘al ma‘allāhi ilāhan ākhara fa taq‘uda mażmūmam makhżūlā(n).

Maak’uub’ jalaneb’ chik li dios chiru li Allah, malaj ut tatxutaanaq ut tatkub’eeq xloq’al .

۞ وَقَضٰى رَبُّكَ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّآ اِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسٰنًاۗ اِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ اَحَدُهُمَآ اَوْ كِلٰهُمَا فَلَا تَقُلْ لَّهُمَآ اُفٍّ وَّلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَّهُمَا قَوْلًا كَرِيْمًا

wa qaḍā rabbuka allā ta‘budū illā iyyāhu wa bil-wālidaini iḥsānā(n), immā yabluganna ‘indakal-kibara aḥaduhumā au kilāhumā falā taqul lahumā uffiw wa lā tanhar humā wa qul lahumā qaulan karīmā(n).

Ut laa Qaawa’ xatxtaqla naq ink’a’ taaloq’oni jalan chik chiru a’an ut taab’aanu li chaab’ilal reheb’ laa na’ aayuwa’. Wi jun reheb’ malaj xkab’ichaleb’ neke’xtaw li tiixilal sa’ laa k’aak’alenk, toja’ naq maajun wa taaye reheb’ xkab’ichaleb’ li aatin “ah” ut maajap aawe chiruheb’ xkab’ichaleb’, ut taaye reheb’ xkab’ichaleb’ li chaab’il aatin.

وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَّبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيٰنِيْ صَغِيْرًاۗ

wakhfiḍ lahumā janāḥaż-żulli minar-raḥmati wa qur rabbirḥamhumā kamā rabbayānī ṣagīrā(n).

Ut taakub’si aawib’ chiruheb’ xkab’ichaleb’ rik’in nimla rahok ut taaye, “At Qaawa’! Charaheb’ xkab’ichaleb’ jo’ chanru naq xkab’ichaleb’ ke’xk’ut chiwu naq toj ka’ch’inin chaq”.

رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِمَا فِيْ نُفُوْسِكُمْ ۗاِنْ تَكُوْنُوْا صٰلِحِيْنَ فَاِنَّهٗ كَانَ لِلْاَوَّابِيْنَ غَفُوْرًا

rabbukum a‘lamu bimā fī nufūsikum, in takūnū ṣāliḥīna fa innahū kāna lil-awwābīna gafūrā(n).

Laa Dios naxnaw chi us li k’a’ru wan sa’ laa waam; Wi laa’at jun chaab’il winq, toja’ naq relik chi yaal, A’an aj Kuy Maak reheb’ li neke’xjal xk’a’uxl.

وَاٰتِ ذَا الْقُرْبٰى حَقَّهٗ وَالْمِسْكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِ وَلَا تُبَذِّرْ تَبْذِيْرًا

wa āti żal-qurbā ḥaqqahū wal-miskīna wabnas-sabīli wa lā tubażżir tabżīrā(n).

Ut te’xk’e li k’ulub’ej reheb’ li rech kab’al li nach’eb’ rik’ineb’, jo’ ajwi’ reheb’ li neb’a’ ut li wankeb’ sa’ b’e; ut meesach (lee b’ihomal) chi maak’a’ rajb’al.

اِنَّ الْمُبَذِّرِيْنَ كَانُوْٓا اِخْوَانَ الشَّيٰطِيْنِ ۗوَكَانَ الشَّيْطٰنُ لِرَبِّهٖ كَفُوْرًا

innal-mubażżirīna kānū ikhwānasy-syayāṭīn(i), wa kānasy-syaiṭānu lirabbihī kafūrā(n).

Relik chi yaal, eb’ li ani neke’sach a’aneb’ li ras laj Satanas ut laj Satanas jwal ink’a’ naxpaab’ lix Qaawa’.

وَاِمَّا تُعْرِضَنَّ عَنْهُمُ ابْتِغَاۤءَ رَحْمَةٍ مِّنْ رَّبِّكَ تَرْجُوْهَا فَقُلْ لَّهُمْ قَوْلًا مَّيْسُوْرًا

wa immā tu‘riḍanna ‘anhumubtigā'a raḥmatim mir rabbika tarjūhā faqul lahum qaulam maisūrā(n).

Ut wi nakasutq’isi aawib’ rik’ineb’ re xk’ulb’al li uxtaan rik’in laa Qaawa’ li nakawoyb’eni, toja’ naq taaye reheb’ li q’unal aatin.

وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُوْلَةً اِلٰى عُنُقِكَ وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوْمًا مَّحْسُوْرًا

wa lā taj‘al yadaka maglūlatan ilā ‘unuqika wa lā tabsuṭhā kullal-basṭi fa taq‘uda malūmam maḥsūrā(n).

Ut maak’e laa wuq’ chi b’ak’b’o sa’ laa tel ut maaye’ (jo’kan ajwi’) chi numtajenaq (q’axal nim aach’ool) malaj ut tat-ok chi q’etq’eto’k ut chi yot’e’k aach’ool.

اِنَّ رَبَّكَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗاِنَّهٗ كَانَ بِعِبَادِهٖ خَبِيْرًاۢ بَصِيْرًا ࣖ

inna rabbaka yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), innahū kāna bi‘ibādihī khabīram baṣīrā(n).

Relik chi yaal, laa Qaawa’ naxnimob’resi li k’a’ru nak’anjelak choq’ re li ani naraj ut naxk’e xraqik (choq’ re li ani naraj); Relik chi yaal, A’an aj Nawom re chixjunil, aj Ilol reheb’ lix moos.

وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَوْلَادَكُمْ خَشْيَةَ اِمْلَاقٍۗ نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَاِيَّاكُمْۗ اِنَّ قَتْلَهُمْ كَانَ خِطْـًٔا كَبِيْرًا

wa lā taqtulū aulādakum khasy-yata imlāq(in), naḥnu narzuquhum wa iyyākum, inna qatlahum kāna khiṭ'an kabīrā(n).

Ut mecamsi le̱ ralal e̱cꞌajol xban xxiuheb li nebaꞌil. Laa’o li naqak’e li tzakemq reheb’ ut choq’ eere. Xkamsinkilebʼ aʼan tzʼaqal jun nimla maak.

وَلَا تَقْرَبُوا الزِّنٰىٓ اِنَّهٗ كَانَ فَاحِشَةً ۗوَسَاۤءَ سَبِيْلًا

wa lā taqrabuz-zinā innahū kāna fāḥisyah(tan), wa sā'a sabīlā(n).

Ut meenach’ok rik’in li muxuk sumlaak; (li muxuk sumlaak) a’an tz’aqal jun tz’ajnil b’aanuhom, ut jun maa’us aj b’e.

وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّۗ وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُوْمًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِيِّهٖ سُلْطٰنًا فَلَا يُسْرِفْ فِّى الْقَتْلِۗ اِنَّهٗ كَانَ مَنْصُوْرًا

wa lā taqtulun-nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqq(i), wa man qutila maẓlūman faqad ja‘alnā liwaliyyihī sulṭānan falā yusrif fil-qatl(i), innahū kāna manṣūrā(n).

Ut meekamsiheb’ li kristiaan li kixram li Allah (xkamsinkileb’), ka’ajwi’ wi wan xyaalal (xyaalal). Ut ani taakamsiiq chi maak’a’ xyaalal, toja’ naq relik chi yaal, Xqak’e xwankil laj k’aak’alenel re, a’b’an laj k’aak’alenel re ink’a’ tixq’ax ru li xraqik sa’ li kamsink. Relik chi yaal, a’an li naxtaw xtenq’.

وَلَا تَقْرَبُوْا مَالَ الْيَتِيْمِ اِلَّا بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ حَتّٰى يَبْلُغَ اَشُدَّهٗۖ وَاَوْفُوْا بِالْعَهْدِۖ اِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْـُٔوْلًا

wa lā taqrabū mālal-yatīmi illā bil-latī hiya aḥsanu ḥattā yabluga asyuddah(ū), wa aufū bil-‘ahd(i), innal-‘ahda kāna mas'ūlā(n).

Ut matnach’ok rik’in lix b’ihomal jun li maak’a’ xna’ xyuwa’, ka’ajwi’ sa’ jun li b’e jwal chaab’il wi’chik (k’eeb’il rusilal) toj reetal naq taak’iiq, ut taatz’aqob’resi ru laa yeechi’ihom, xb’aan naq tz’aqal taa’uxq aawe li yeechi’ihom a’an.

وَاَوْفُوا الْكَيْلَ اِذَا كِلْتُمْ وَزِنُوْا بِالْقِسْطَاسِ الْمُسْتَقِيْمِۗ ذٰلِكَ خَيْرٌ وَّاَحْسَنُ تَأْوِيْلًا

wa auful-kaila iżā kiltum wa zinū bil-qisṭāsil-mustaqīm(i), żālika khairuw wa aḥsanu ta'wīlā(n).

Ut tz'aqloq ru li b'isleb' naq taab'is, ut b'is rik'in li tz'aqal b'isleb'. A’an a’in li k’a’ru jwal aajel ru (choq’ aawe) ut li q’ajkamunk jwal chaab’il wi’chik.

وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهٖ عِلْمٌ ۗاِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ اُولٰۤىِٕكَ كَانَ عَنْهُ مَسْـُٔوْلًا

wa lā taqfu mā laisa laka bihī ‘ilm(un), innas-sam‘a wal-baṣara wal-fu'āda kullu ulā'ika kāna ‘anhu mas'ūlā(n).

Ut metaaqe li k’a’ru ink’a’ nakanaw. Xb’aan naq li ab’ink, li ilok ut li reek’ob’aal ch’oolej, chi xjunil a’an te’xk’ul xtojb’aleb’ rix.

وَلَا تَمْشِ فِى الْاَرْضِ مَرَحًاۚ اِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْاَرْضَ وَلَنْ تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُوْلًا

wa lā tamsyi fil-arḍi marahā(n), innaka lan takhriqal-arḍa wa lan tablugal-jibāla ṭūlā(n).

Ut matb’eek sa’ xb’een li ruchich’och’ a’in chi q’etq’et, xb’aan naq relik chi yaal ink’a’ tatruuq chi ok sa’ li ch’och’ ut ink’a’ tatruuq chi taqe’k jo’ najtil jun li tzuul.

كُلُّ ذٰلِكَ كَانَ سَيِّئُهٗ عِنْدَ رَبِّكَ مَكْرُوْهًا

kullu żālika kāna sayyi'uhū ‘inda rabbika makrūhā(n).

Chixjunil li mâusilal aßin kßaxal xicß naril li Kâcuaß.

ذٰلِكَ مِمَّآ اَوْحٰٓى اِلَيْكَ رَبُّكَ مِنَ الْحِكْمَةِۗ وَلَا تَجْعَلْ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ فَتُلْقٰى فِيْ جَهَنَّمَ مَلُوْمًا مَّدْحُوْرًا

Żālika mimmā auḥā ilaika rabbuka minal-ḥikmah(ti), wa lā taj‘al ma‘allāhi ilāhan ākhara fa tulqā fī jahannama malūmam madḥūrā(n).

A’an a’in junjunq reheb’ li na’leb’ k’utb’il xb’aan li Dios chawu (Muhammad). Ut meeyiib’ jalaneb’ chik li dios chiru li Allah, malaj ut tex’isiiq sa’ xb’alb’a sa’ jun li wanjik re q’etq’etil ut texkanaaq chi najt (chiru lix toq’ob’ahom ru li Allah).

اَفَاَصْفٰىكُمْ رَبُّكُمْ بِالْبَنِيْنَ وَاتَّخَذَ مِنَ الْمَلٰۤىِٕكَةِ اِنَاثًاۗ اِنَّكُمْ لَتَقُوْلُوْنَ قَوْلًا عَظِيْمًا ࣖ

afa aṣfākum rabbukum bil-banīna wattakhaża minal-malā'ikati ināṡā(n), innakum lataqūlūna qaulan ‘aẓīmā(n).

Jo’kan ut, ma us naq li Dios kixsik’ ru jun li alalb’ej choq’ aawe ut kixk’am jun li xrab’in rik’in jun li anjel? Relik chi yaal, tz’aqal xaye jun nimla aatin (lix maak).

وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لِيَذَّكَّرُوْاۗ وَمَا يَزِيْدُهُمْ اِلَّا نُفُوْرًا

wa laqad ṣarrafnā fī hāżal-qur'āni liyażżakkarū, wa mā yazīduhum illā nufūrā(n).

Ut relik chi yaal, sa’ li Alcorán a’in Xqach’olob’ chi k’iila sut (xq’usb’aleb’), re naq junelik taajultiko’q reheb’. A’b’an a’an (li q’usuk) ka’ajwi’ naxnimob’resi lix elelikeb’ (chiru li yaal).

قُلْ لَّوْ كَانَ مَعَهٗ ٓ اٰلِهَةٌ كَمَا يَقُوْلُوْنَ اِذًا لَّابْتَغَوْا اِلٰى ذِى الْعَرْشِ سَبِيْلًا

qul lau kāna ma‘ahū ālihatun kamā yaqūlūna iżal labtagau ilā żil-‘arsyi sabīlā(n).

Ye (Muhammad), “Wi ta wankeb’ li dios chixk’atq, jo’ neke’xye, eb’ li dios a’an te’xsik’ raj chi yaal jun b’e re li Dios li wan lix K’ojarib’aal.”

سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يَقُوْلُوْنَ عُلُوًّا كَبِيْرًا

subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yaqūlūna ‘uluwwan kabīrā(n).

Osob’tesinb’il ut Q’axal Taqenaq A’an rik’in li k’a’ru neke’xye, taqenaq ut loq’ (maak’a’ xjuntaq’eetankil).

تُسَبِّحُ لَهُ السَّمٰوٰتُ السَّبْعُ وَالْاَرْضُ وَمَنْ فِيْهِنَّۗ وَاِنْ مِّنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ وَلٰكِنْ لَّا تَفْقَهُوْنَ تَسْبِيْحَهُمْۗ اِنَّهٗ كَانَ حَلِيْمًا غَفُوْرًا

tusabbiḥu lahus-samāwātus-sab‘u wal-arḍu wa man fīhinn(a), wa im min syai'in illā yusabbiḥu biḥamdihī wa lākil lā tafqahūna tasbīḥahum, innahū kāna ḥalīman gafūrā(n).

Li wuqub’ chi choxa, li ch’och’ ut chixjunil li k’a’aq re ru wan chi sa’ neke’xnima ru li Allah. Ut maak’a’ chik wan, ka’ajwi’ li loq’alil rik’in xnimankil ru, a’b’an ink’a’ neketaw ru lix tasbih. Relik chi yaal, A’an Q’axal Chaab’il xch’ool, Q’axal aj Kuy Maak.

وَاِذَا قَرَأْتَ الْقُرْاٰنَ جَعَلْنَا بَيْنَكَ وَبَيْنَ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ حِجَابًا مَّسْتُوْرًاۙ

wa iżā qara'tal-qur'āna ja‘alnā bainaka wa bainal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati ḥijābam mastūrā(n).

Ut naq laa’at (Muhammad) taawil ru li Alcorán, Tqayiib’ jun li tz’ak ink’a’ na’ilman sa’ eeyanq laa’ex ut eb’ li ink’a’ neke’paab’ank re li yu’am chirix li kamk,

وَّجَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًاۗ وَاِذَا ذَكَرْتَ رَبَّكَ فِى الْقُرْاٰنِ وَحْدَهٗ وَلَّوْا عَلٰٓى اَدْبَارِهِمْ نُفُوْرًا

wa ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa iżā żakarta rabbaka fil-qur'āni waḥdahū wallau ‘alā adbārihim nufūrā(n).

Ut xqatz’ap li raameb’ ut xtz’apb’aleb’ lix xik, re naq ink’a’ te’ruuq chixtawb’al ru. Ut naq ka’ajwi’ nakaye resil laa Qaawa’ sa’ li Alcorán, neke’xsutq’isi rib’ ut neke’eelelik (xb’aan li xik’ ilok).

نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَا يَسْتَمِعُوْنَ بِهٖٓ اِذْ يَسْتَمِعُوْنَ اِلَيْكَ وَاِذْ هُمْ نَجْوٰٓى اِذْ يَقُوْلُ الظّٰلِمُوْنَ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا رَجُلًا مَّسْحُوْرًا

naḥnu a‘lamu bimā yastami‘ūna bihī iż yastami‘ūna ilaika wa iż hum najwā iż yaqūluẓ-ẓālimūna in tattabi‘ūna illā rajulam masḥūrā(n).

Naqanaw chi us sa’ k’a’ru wanjik neke’ab’ink wi’ naq neke’ab’in chawu (Muhammad), ut naq neke’xb’atz’un ut neke’xb’atz’un (a’an a’in) naq laj maak naxye, “Ka’ajwi’ yookat chixtaaqenkil jun li winq li b’alaq’inb’il.”

اُنْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوْا لَكَ الْاَمْثَالَ فَضَلُّوْا فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ سَبِيْلًا

unẓur kaifa ḍarabū lakal-amṡāla fa ḍallū falā yastaṭī‘ūna sabīlā(n).

Il chan ru naq neke’xyiib’ li jaljookil ru aatin choq’ aawe (Muhammad); xb’aan a’an ke’sach ut ink’a’ chik ke’ru chixtawb’al li (tiik) b’e.

وَقَالُوْٓا ءَاِذَا كُنَّا عِظَامًا وَّرُفَاتًا ءَاِنَّا لَمَبْعُوْثُوْنَ خَلْقًا جَدِيْدًا

wa qālū a'iżā kunnā ‘iẓāmaw wa rufātan a'innā lamab‘ūṡūna khalqan jadīdā(n).

Ut ke’xye, “Wi xoo’ok choq’ b’aqel ut k’a’aq re ru q’etb’il, ma tz’aqal yaal naq toowakliiq chi yo’yo jo’ ak’ yo’ob’tesihom?”

۞ قُلْ كُوْنُوْا حِجَارَةً اَوْ حَدِيْدًاۙ

qul kūnū ḥijāratan au ḥadīdā(n).

Ye (Muhammad), “Ma laa’at pek malaj ch’iich’, .

اَوْ خَلْقًا مِّمَّا يَكْبُرُ فِيْ صُدُوْرِكُمْ ۚفَسَيَقُوْلُوْنَ مَنْ يُّعِيْدُنَاۗ قُلِ الَّذِيْ فَطَرَكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۗ فَسَيُنْغِضُوْنَ اِلَيْكَ رُءُوْسَهُمْ وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هُوَۗ قُلْ عَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنَ قَرِيْبًا

au khalqam mimmā yakburu fī ṣudūrikum, fa sayaqūlūna may yu‘īdunā, qulil-lażī faṭarakum awwala marrah(tin), fa sayun-giḍūna ilaika ru'ūsahum wa yaqūlūna matā huw(a), qul ‘asā ay yakūna qarībā(n).

malaj taa’ok choq’ jun nimla yo’ob’tesihom (li ink’a’ naru chi wank wi’chik sa’ yu’am) jo’ chanru laa k’a’uxl." Toja’ naq te’xpatz’, "Ani tooxk’e wi’chik chi yo’yo?" Taaye, "Ani kiyo’ob’tesink aawe sa’ li xb’een na’ajej." Toja’ naq te’xk’e xjolomeb’ chawu ut te’xye, "Jo’q’e taa’uxq (li Xkutankil li Raqok Aatin), y "Phaer)?"

يَوْمَ يَدْعُوْكُمْ فَتَسْتَجِيْبُوْنَ بِحَمْدِهٖ وَتَظُنُّوْنَ اِنْ لَّبِثْتُمْ اِلَّا قَلِيْلًا ࣖ

yauma yad‘ūkum fa tastajībūna biḥamdihī wa taẓunnūna il labiṡtum illā qalīlā(n).

a’an a’in, sa’ li kutan (naq) xatxb’oq, ut xat-ab’in chiru naq yookat chixnimankil ru ut xak’oxla, (kiweek’a naq) ka’ajwi’ tatkanaaq (sa’ li muqleb’aal kamenaq) chiru junpaat.

وَقُلْ لِّعِبَادِيْ يَقُوْلُوا الَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُۗ اِنَّ الشَّيْطٰنَ يَنْزَغُ بَيْنَهُمْۗ اِنَّ الشَّيْطٰنَ كَانَ لِلْاِنْسَانِ عَدُوًّا مُّبِيْنًا

wa qul li‘ibādī yaqūlul-latī hiya aḥsan(u), innasy-syaiṭāna yanzagu bainahum, innasy-syaiṭāna kāna lil-insāni ‘aduwwam mubīnā(n).

Ut ye reheb’ lin moos, "Che’xye li aatin jwal chaab’il wi’chik (tz’aqal yaal). Relik chi yaal, laj Satanas (junelik) naxk’am chaq li wech’ok-ib’ sa’ xyanqeb’. Relik chi yaal, laj Satanas a’an tz’aqal aj xik’ ilonel reheb’ li winq.

رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِكُمْ اِنْ يَّشَأْ يَرْحَمْكُمْ اَوْ اِنْ يَّشَأْ يُعَذِّبْكُمْۗ وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ وَكِيْلًا

rabbukum a‘lamu bikum, iy yasya' yarḥamkum au iy yasya' yu‘ażżibkum, wa mā arsalnāka ‘alaihim wakīlā(n).

Laa Dios naxnaw xkomon chik chawix. Wi naraj, relik chi yaal naq tatxtoq'ob'a ru, ut wi naraj, relik chi yaal naq tixk'e aawe li tojb'a-maak. Ut ink’a’ laa’o xatqataqla (Muhammad) re naq tatwanq choq’ aj k’aak’alenel reheb’.

وَرَبُّكَ اَعْلَمُ بِمَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَلَقَدْ فَضَّلْنَا بَعْضَ النَّبِيّٖنَ عَلٰى بَعْضٍ وَّاٰتَيْنَا دَاوٗدَ زَبُوْرًا

wa rabbuka a‘lamu biman fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa laqad faḍḍalnā ba‘ḍan nabiyyīna ‘alā ba‘ḍiw wa ātainā dāwūda zabūrā(n).

Ut laa Qaawa’ naxnaw chi us aniheb’ li wankeb’ sa’ choxa ut sa’ ruchich’och’. Ut relik chi yaal, Xqak’e reheb’ junjunq li profeet xnimal ru chiruheb’ junjunq (xkomoneb’ chik), .

قُلِ ادْعُوا الَّذِيْنَ زَعَمْتُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ فَلَا يَمْلِكُوْنَ كَشْفَ الضُّرِّ عَنْكُمْ وَلَا تَحْوِيْلًا

qulid‘ul-lażīna za‘amtum min dūnihī falā yamlikūna kasyfaḍ-ḍurri ‘ankum wa lā taḥwīlā(n).

Ye (Muhammad), “B’oqeb’ li ani nakak’oxla naq (yos) chiru li Allah, maak’a’eb’ xwankil chirisinkil li xiwxiwil chawu ut ink’a’ (chi moko) neke’ru chixjalb’al.”

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ يَبْتَغُوْنَ اِلٰى رَبِّهِمُ الْوَسِيْلَةَ اَيُّهُمْ اَقْرَبُ وَيَرْجُوْنَ رَحْمَتَهٗ وَيَخَافُوْنَ عَذَابَهٗۗ اِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ كَانَ مَحْذُوْرًا

ulā'ikal-lażīna yad‘ūna yabtagūna ilā rabbihimul-wasīlata ayyuhum aqrabu wa yarjūna raḥmatahū wa yakhāfūna ‘ażābah(ū), inna ‘ażāba rabbika kāna maḥżūrā(n).

Li tenamit li ke’xb’oq, a’aneb’ ajwi’ ke’xsik’ li b’e re li Dios, ani reheb’ li jwal nach’ (rik’in li Allah). Neke’royb’eni lix toq’ob’ahom ru ut neke’xxuwa lix tojb’a-maak. Relik chi yaal, li tojb’a-maak tixk’e laa Qaawa’ a’an k’a’ruhaq li tento taaxib’e’q wi’”.

وَاِنْ مِّنْ قَرْيَةٍ اِلَّا نَحْنُ مُهْلِكُوْهَا قَبْلَ يَوْمِ الْقِيٰمَةِ اَوْ مُعَذِّبُوْهَا عَذَابًا شَدِيْدًاۗ كَانَ ذٰلِكَ فىِ الْكِتٰبِ مَسْطُوْرًا

wa im min qaryatin illā naḥnu muhlikūhā qabla yaumil-qiyāmati au mu‘ażżibūhā ‘ażāban syadīdā(n), kāna żālika fil-kitābi masṭūrā(n).

Ut maak’a’ junaq tenamit (li ink’a’ neke’ab’ink eb’ li wankeb’ chi sa’), wi ink’a’ naqasach ru rub’elaj xkutankil li wakliik chi yo’yo malaj wi ink’a’ naqak’e chi tojb’a-maak (eb’ li wankeb’ chi sa’) rik’in jun li tojb’a-maak jwal kaw. A’in tz’iib’anb’il sa’ li Hu (Lauh Mahfuzh).

وَمَا مَنَعَنَآ اَنْ نُّرْسِلَ بِالْاٰيٰتِ اِلَّآ اَنْ كَذَّبَ بِهَا الْاَوَّلُوْنَۗ وَاٰتَيْنَا ثَمُوْدَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوْا بِهَاۗ وَمَا نُرْسِلُ بِالْاٰيٰتِ اِلَّا تَخْوِيْفًا

wa mā mana‘anā an nursila bil-āyāti illā an każżaba bihal-awwalūn(a), wa ātainā ṡamūdan-nāqata mubṣiratan fa ẓalamū bihā, wa mā nursilu bil-āyāti illā takhwīfā(n).

Ut maak’a’ naxram chiqu xtaqlankil (eere) li eetalil (re li Qawankil), ka’ajwi’ xb’aan naq eb’ li (reetalil) a’an xe’tik’ti’iik xb’aaneb’ li poyanam li xe’wan chaq junxil. Ut xqak’e reheb’ lix tenamit laj Samud jun li ixq kameey (jo’ jun sachb’a-ch’oolej) li naru na’ilman, a’b’an ke’xrahob’tesi (li ixq kameey). Ut ink’a’ xqataqlaheb’ li eetalil a’in, ka’ajwi’ b’an re xib’esink.

وَاِذْ قُلْنَا لَكَ اِنَّ رَبَّكَ اَحَاطَ بِالنَّاسِۗ وَمَا جَعَلْنَا الرُّءْيَا الَّتِيْٓ اَرَيْنٰكَ اِلَّا فِتْنَةً لِّلنَّاسِ وَالشَّجَرَةَ الْمَلْعُوْنَةَ فِى الْقُرْاٰنِ ۗ وَنُخَوِّفُهُمْۙ فَمَا يَزِيْدُهُمْ اِلَّا طُغْيَانًا كَبِيْرًا ࣖ

wa iż qulnā laka inna rabbaka aḥāṭa bin-nās(i), wa mā ja‘alnar-ru'yal-latī araināka illā fitnatal lin-nāsi wasy-syajaratal mal‘ūnata fil-qur'ān(i), wa nukhawwifuhum, famā yazīduhum illā ṭugyānan kabīrā(n).

Ut (chijultiko’q eere) naq xqak’utb’esi cheru, “Relik chi yaal, (xnawb’al) lee Qaawa’ naxtz’ap ru chixjunileb’ li winq.” Ut ink’a’ xqab’aanu li matk’ li xqak’ut cheru, jo’ b’an xyalb’aleb’ rix li winq ut (jo’kan ajwi’) li majewanb’il che’ (zaqqum) sa’ li Alcorán. Ut xqak’eheb’ chi xiwak, a’b’an a’in ka’ajwi’ kixnimob’resi lix q’etq’etileb’.

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ قَالَ ءَاَسْجُدُ لِمَنْ خَلَقْتَ طِيْنًاۚ

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīs(a), qāla a'asjudu liman khalaqta ṭīnā(n).

Ut (jultikaq eere), naq xqaye reheb’ li anjel, “Chexwiq’ib’ rib’ chejunilex chiru laj Adan,” toja’ naq ke’xwiq’ib’ rib’, ka’ajwi’ laj Satanas ink’a’. A’an (Iblis) kixye, “Ma tento tinwiq’ib’ wib’ chiru li winq li xayo’ob’tesi rik’in b’on?”

قَالَ اَرَاَيْتَكَ هٰذَا الَّذِيْ كَرَّمْتَ عَلَيَّ لَىِٕنْ اَخَّرْتَنِ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ لَاَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهٗٓ اِلَّا قَلِيْلًا

qāla ara'aitaka hāżal-lażī karramta ‘alayya la'in akhkhartani ilā yaumil-qiyāmati la'aḥtanikanna żurriyyatahū illā qalīlā(n).

A’an (Iblis) kixye, “Ch’olob’ chiwu, ma a’in li k’a’ru q’axal wi’chik xak’e xloq’al chiwu? Wi ta xak’e inhoonal toj sa’ xkutankil li wakliik chi yo’yo, xinb’alaq’iheb’ raj li ralal xk’ajol, ka’ajwi’ jun ch’ina raqal ink’a’”.

قَالَ اذْهَبْ فَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ فَاِنَّ جَهَنَّمَ جَزَاۤؤُكُمْ جَزَاۤءً مَّوْفُوْرًا

qālażhab faman tabi‘aka minhum fa inna jahannama jazā'ukum jazā'am maufūrā(n).

A’an (li Allah) kixye, “Ayu, a’b’an ani reheb’ li neke’taaqenk aawe, toja’ naq relik chi yaal, li b’ak’leb’ ch’iich’ taawanq choq’ laa q’ajkamunk, jo’ tz’aqal tojb’a-maak.

وَاسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ وَاَجْلِبْ عَلَيْهِمْ بِخَيْلِكَ وَرَجِلِكَ وَشَارِكْهُمْ فِى الْاَمْوَالِ وَالْاَوْلَادِ وَعِدْهُمْۗ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطٰنُ اِلَّا غُرُوْرًا

wastafziz manistaṭa‘ta minhum biṣautika wa ajlib ‘alaihim bikhailika wa rajilika wa syārikūhum fil-amwāli wal-aulādi wa ‘idhum, wa mā ya‘iduhumusy-syaiṭānu illā gurūrā(n).

Ut b’alaq’i anihaq reheb’ laa’at (Iblis) naru rik’in laa (sachb’a-ch’oolej) xyaab’ aakux, ch’utub’eb’ laa teep aj pleet chi pleetik rik’ineb’, li wankeb’ chiru kawaay ut li wankeb’ chi roq, ut b’aanu sumwank rik’ineb’ sa’ b’ihomal ut kok’al ut chirix a’an b’aanu li yeechi’ihom reheb’." Us ta laj tza ka’ajwi’ kixyeechi’i reheb’ jun li b’alaq’il na’leb’.

اِنَّ عِبَادِيْ لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطٰنٌۗ وَكَفٰى بِرَبِّكَ وَكِيْلًا

inna ‘ibādī laisa laka ‘alaihim sulṭān(un), wa kafā birabbika wakīlā(n).

Relik chi yaal (chiruheb') lin moos, laa'at (Iblis) ink'a' naru taawanq aawankil sa' xb'eeneb'. Ut tz'aqal laa Qaawa' jo' aj k'aak'alenel.

رَبُّكُمُ الَّذِيْ يُزْجِيْ لَكُمُ الْفُلْكَ فِى الْبَحْرِ لِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖۗ اِنَّهٗ كَانَ بِكُمْ رَحِيْمًا

rabbukumul-lażī yuzjī lakumul-fulka fil-baḥri litabtagū min faḍlih(ī), innahū kāna bikum raḥīmā(n).

A’an laa Qaawa’ li naxb’eresiheb’ li jukub’ sa’ xb’een li palaw choq’ aawe, re naq taasik’ lix chaab’ilal. Relik chi yaal, A’an Q’axal aj Uxtaan eerik’in.

وَاِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِى الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُوْنَ اِلَّآ اِيَّاهُۚ فَلَمَّا نَجّٰىكُمْ اِلَى الْبَرِّ اَعْرَضْتُمْۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ كَفُوْرًا

wa iżā massakumuḍ-ḍurru fil-baḥri ḍalla man tad‘ūna illā iyyāh(u), falammā najjākum ilal-barri a‘raḍtum, wa kānal-insānu kafūrā(n).

Ut wi tat-eek’asiiq xb’aan li xiwxiwil sa’ li palaw, relik chi yaal naq taasachq chixjunil li k’a’ru (taaruuq) taab’oq, ka’ajwi’ A’an ink’a’. A’b’an naq xatxq’axtesi sa’ ch’och’, xasutq’isi aawib’ (rik’in). Ut eb’ li winq junelik wankeb’ sa’ li tz’eqtaanank (ink’a’ neke’b’antioxink).

اَفَاَمِنْتُمْ اَنْ يَّخْسِفَ بِكُمْ جَانِبَ الْبَرِّ اَوْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حَاصِبًا ثُمَّ لَا تَجِدُوْا لَكُمْ وَكِيْلًا ۙ

afa amintum ay yakhsifa bikum jānibal-barri au yursila ‘alaikum ḥaṣiban ṡumma lā tajidū lakum wakīlā(n).

Jo’kan ut, ma nakaweek’a naq kolb’il aawib’ naq ink’a’ tixsub’ b’ayaq li ch’och’ aawik’in malaj naq tixb’eresi (jun li kawil iq’ li naxk’am) kok’ pek? Ut maajun aj kolol aawe taawanq, .

اَمْ اَمِنْتُمْ اَنْ يُّعِيْدَكُمْ فِيْهِ تَارَةً اُخْرٰى فَيُرْسِلَ عَلَيْكُمْ قَاصِفًا مِّنَ الرِّيْحِ فَيُغْرِقَكُمْ بِمَا كَفَرْتُمْۙ ثُمَّ لَا تَجِدُوْا لَكُمْ عَلَيْنَا بِهٖ تَبِيْعًا

am amintum ay yu‘īdakum fīhi tāratan ukhrā fa yursila ‘alaikum qāṣifam minar-rīḥi fa yugriqakum bimā kafartum, ṡumma lā tajidū lakum ‘alainā bihī tabī‘ā(n).

Malaj ut, ma nakaweek’a naq kolb’il aawib’ naq ink’a’ tatxsutq’isi sa’ li palaw jun sut chik, toja’ naq tixkut jun li kaq-sut-iq’ sa’ aab’een ut tatxsub’ sa’ ha’ xb’aan naq ink’a’ nakapaab’? Toja’ naq ink’a’ taataw junaq aj tenq’anel sa’ xnumsinkil li Qa (rahob’tesink).

۞ وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِيْٓ اٰدَمَ وَحَمَلْنٰهُمْ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنٰهُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ وَفَضَّلْنٰهُمْ عَلٰى كَثِيْرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيْلًا ࣖ

wa laqad karramnā banī ādama wa ḥamalnāhum fil-barri wal-baḥri wa razaqnāhum minaṭ-ṭayyibāti wa faḍḍalnāhum ‘alā kaṡīrim mimman khalaqnā tafḍīlā(n).

Ut relik chi yaal, xqanima xloq’aleb’ li ralal xk’ajol ut li ralal xk’ajol laj Adan, ut xqak’ameb’ sa’ ch’och’ ut sa’ palaw, ut xqak’e reheb’ li tzakemq rik’in li chaab’il k’a’aq re ru ut xqak’eheb’ chi us chiruheb’ li k’iila yo’ob’tesihom li xqayiib’ rik’in tz’aqal rusilal.

يَوْمَ نَدْعُوْا كُلَّ اُنَاسٍۢ بِاِمَامِهِمْۚ فَمَنْ اُوْتِيَ كِتٰبَهٗ بِيَمِيْنِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ يَقْرَءُوْنَ كِتٰبَهُمْ وَلَا يُظْلَمُوْنَ فَتِيْلًا

yauma nad‘ū kulla unāsim bi'imāmihim, faman ūtiya katābahū biyamīnihī fa ulā'ika yaqra'ūna kitābahum wa lā yuẓlamūna fatīlā(n).

(Chijultiko’q eere), sa’ li kutan (naq) Xqab’oq li junjunq chi komonil rik’in li xjolomil; ut ani taak’ehe’q re jun tz’iib’anb’il esil chirix lix b’aanuhom sa’ lix nim uq’ tixyaab’asi li tz’iib’anb’il esil (chi us), ut ink’a’ te’rahob’tesiiq chi ka’ch’in.

وَمَنْ كَانَ فِيْ هٰذِهٖٓ اَعْمٰى فَهُوَ فِى الْاٰخِرَةِ اَعْمٰى وَاَضَلُّ سَبِيْلًا

wa man kāna fī hāżihī a‘mā fa huwa fil-ākhirati a‘mā wa aḍallu sabīlā(n).

Ut ani mutz’ (sa’ xch’ool) sa’ li ruchich’och’ a’in, toja’ naq sa’ li yu’am chirix li kamk taawanq chi mutz’ ut taasachq chi najt rik’in li (tiik) b’e.

وَاِنْ كَادُوْا لَيَفْتِنُوْنَكَ عَنِ الَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ لِتَفْتَرِيَ عَلَيْنَا غَيْرَهٗۖ وَاِذًا لَّاتَّخَذُوْكَ خَلِيْلًا

wa in kādū layaftinūnaka ‘anil-lażī auḥainā ilaika litaftariya ‘alainā gairah(ū), wa iżal lattakhażūka khalīlā(n).

Ut ka’ch’in chik ma xe’xsutq’isi laa’at (Muhammad) rik’in li k’a’ru xqak’utb’esi chawu, re naq taayiib’ k’a’ruhaq chik chiqix; ut wi jo’kan, te’xk’e chi yaal naq laa’aqat jun ramiiw li tiik xch’ool.

وَلَوْلَآ اَنْ ثَبَّتْنٰكَ لَقَدْ كِدْتَّ تَرْكَنُ اِلَيْهِمْ شَيْـًٔا قَلِيْلًا ۙ

wa lau lā an ṡabbatnāka laqad kitta tarkanu ilaihim syai'an qalīlā(n).

Ut wi ta ink’a’ xqakawob’resi laa (ch’ool), ka’ch’in chik ma xat-ok raj chiruheb’.

اِذًا لَّاَذَقْنٰكَ ضِعْفَ الْحَيٰوةِ وَضِعْفَ الْمَمَاتِ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ عَلَيْنَا نَصِيْرًا

iżal-la'ażaqnāka ḍi‘fal-ḥayāti wa ḍi‘fal-mamāti ṡumma lā tajidu laka ‘alainā naṣīrā(n).

Wi jo’kan, relik chi yaal naq tqak’e aawe (li rahilal) wiib’ sut chik sa’ li ruchich’och’ a’in ut wiib’ sut chik chirix li kamk, ut laa’at (Muhammad) maajun aj tenq’ taawanq chiqu.

وَاِنْ كَادُوْا لَيَسْتَفِزُّوْنَكَ مِنَ الْاَرْضِ لِيُخْرِجُوْكَ مِنْهَا وَاِذًا لَّا يَلْبَثُوْنَ خِلٰفَكَ اِلَّا قَلِيْلًا

wa in kādū layastafizzūnaka minal-arḍi liyukhrijūka minhā wa iżal lā yalbaṡūna khilāfaka illā qalīlā(n).

Ut relik chi yaal, ka’ch’in chik ma neke’xk’e aak’a’uxl laa’at (Muhammad) sa’ li ch’och’ (Meca) xb’aan naq tento tat-elq sa’ li tenamit a’an, ut wi nak’ulman a’an, chi yaal chirix naq tat-elq ink’a’ te’kanaaq (aran), ka’ajwi’ b’an chiru junpaat.

سُنَّةَ مَنْ قَدْ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنْ رُّسُلِنَا وَلَا تَجِدُ لِسُنَّتِنَا تَحْوِيْلًا ࣖ

sunnata man qad arsalnā qablaka mir rusulinā wa lā tajidu lisunnatinā taḥwīlā(n).

(A’an) a’an jun chaq’rab’ choq’ reheb’ li qataql li xqataqlaheb’ cheru, ut ink’a’ taataw xjalb’al li qachaq’rab’.

اَقِمِ الصَّلٰوةَ لِدُلُوْكِ الشَّمْسِ اِلٰى غَسَقِ الَّيْلِ وَقُرْاٰنَ الْفَجْرِۗ اِنَّ قُرْاٰنَ الْفَجْرِ كَانَ مَشْهُوْدًا

aqimiṣ-ṣalāta lidulūkisy-syamsi ilā gasaqil-laili wa qur'ānal-fajr(i), inna qur'ānal-fajri kāna masyhūdā(n).

B’aanu li tij chalen chaq naq na’ok li saq’e toj reetal naq na’ok li q’ojyin ut (b’aanu ajwi’ li tij Fajr). Relik chi yaal, li tij re eq’la ki’ilman (xb’aaneb’ li anjel).

وَمِنَ الَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهٖ نَافِلَةً لَّكَۖ عَسٰٓى اَنْ يَّبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَّحْمُوْدًا

wa minal-laili fa tahajjad bihī nāfilatal lak(a), ‘asā ay yab‘aṡaka rabbuka maqāmam maḥmūdā(n).

Ut sa’ junjunq li q’ojyin, b’aanu xkomon chik li tij tahajjud (jo’ jun paay chi loq’onink) choq’ aawe: yo’oninb’il naq laa Qaawa’ tatxwaklesi sa’ jun na’ajej re loq’onink.

وَقُلْ رَّبِّ اَدْخِلْنِيْ مُدْخَلَ صِدْقٍ وَّاَخْرِجْنِيْ مُخْرَجَ صِدْقٍ وَّاجْعَلْ لِّيْ مِنْ لَّدُنْكَ سُلْطٰنًا نَّصِيْرًا

wa qur rabbi adkhilnī mudkhala ṣidqiw wa akhrijnī mukhraja ṣidqiw waj‘al lī mil ladunka sulṭānan naṣīrā(n).

Ut ye (Muhammad), at Qaawa’, k’ehin sa’ li tz’aqal na’ajej re ok ut k’e chi elk (jo’kan ajwi’) sa’ li tz’aqal b’e re elk ut k’e we chalen chaq sa’ laa tz’e li wankilal li naru chintenq’ankil (chiwu).

وَقُلْ جَاۤءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ ۖاِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوْقًا

wa qul jā'al-ḥaqqu wa zahaqal-bāṭil(u), innal-bāṭila kāna zahūqā(n).

Ut yehomaq, “Xchalk li yaal ut xsachk li tik'ti'”. Relik chi yaal, li tik’ti’ taa’oso’q chi yaal.

وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْاٰنِ مَا هُوَ شِفَاۤءٌ وَّرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِيْنَۙ وَلَا يَزِيْدُ الظّٰلِمِيْنَ اِلَّا خَسَارًا

wa nunazzilu minal-qur'āni mā huwa syifā'uw wa raḥmatul lil-mu'minīn(a), wa lā yazīduẓ-ẓālimīna illā khasārā(n).

Ut xqataqla chaq sa’ li Alcorán (k’a’ruhaq) li a’an jun b’an ut toq’ob’ank-u choq’ reheb’ li neke’paab’an, naq choq’ reheb’ li ink’a’ tiikeb’ xch’ool (li Alcorán) ka’ajwi’ tixnimob’resi li sachk.

وَاِذَآ اَنْعَمْنَا عَلَى الْاِنْسَانِ اَعْرَضَ وَنَاٰ بِجَانِبِهٖۚ وَاِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ كَانَ يَـُٔوْسًا

wa iżā an‘amnā ‘alal-insāni a‘raḍa wa na'ā bijānibih(ī), wa iżā massahusy-syarru kāna ya'ūsā(n).

Ut naq naqak’e xsahil xch’ool li winq, relik chi yaal naq tixsutq’isi rib’ ut tixnajtob’resi rib’ rik’in li q’etq’etil; ut naq taachalq li ch'a'ajkilal sa' xb'een, ch'olch'o naq taa'oso'q xyo'onihom.

قُلْ كُلٌّ يَّعْمَلُ عَلٰى شَاكِلَتِهٖۗ فَرَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ اَهْدٰى سَبِيْلًا ࣖ

qul kulluy ya‘malu ‘alā syākilatih(ī), fa rabbukum a‘lamu biman huwa ahdā sabīlā(n).

Ye (Muhammad), “Li junjunq naxb’aanu jo’ chanru lix na’leb’.” Jo’kan naq laa Qaawa’ naxnaw chi us aniheb’ lix b’e li tz’aqal yaal.

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الرُّوْحِۗ قُلِ الرُّوْحُ مِنْ اَمْرِ رَبِّيْ وَمَآ اُوْتِيْتُمْ مِّنَ الْعِلْمِ اِلَّا قَلِيْلًا

wa yas'alūnaka ‘anir-rūḥ(i), qulir-rūḥu min amri rabbī wa mā ūtītum minal-‘ilmi illā qalīlā(n).

Ut neke’xpatz’ aawe (Muhammad) chirix li aamej. Ye, “Li musiq’ej a’an jun na’leb’ re lin Qaawa’, b’ar wi’ yal b’ayaq aanawom k’eeb’il aawe.”

وَلَىِٕنْ شِئْنَا لَنَذْهَبَنَّ بِالَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ بِهٖ عَلَيْنَا وَكِيْلًاۙ؉؉

wa la'in syi'nā lanażhabanna bil-lażī auḥainā ilaika ṡumma lā tajidu laka bihī ‘alainā wakīlā(n).

Ut relik chi yaal, wi ta xqaj raj, xqasach raj li k’a’ru xqak’utb’esi chawu (Muhammad), ut maajun raj xataw junaq aj kolol qe.

اِلَّا رَحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَۗ اِنَّ فَضْلَهٗ كَانَ عَلَيْكَ كَبِيْرًا

illā raḥmatam mir rabbik(a), inna faḍalahū kāna ‘alaika kabīrā(n).

kaʼajwiʼ xbʼaan li rusilal lee Qaawaʼ. Relik chi yaal, lix rusilal sa’ aab’een laa’at (Muhammad) jwal nim.

قُلْ لَّىِٕنِ اجْتَمَعَتِ الْاِنْسُ وَالْجِنُّ عَلٰٓى اَنْ يَّأْتُوْا بِمِثْلِ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لَا يَأْتُوْنَ بِمِثْلِهٖ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيْرًا

qul la'inijtama‘atil-insu wal-jinnu ‘alā ay ya'tū bimiṡli hāżal-qur'āni lā ya'tūna bimiṡlihī wa lau kāna ba‘ḍuhum liba‘ḍin ẓahīrā(n).

Ye, “Relik chi yaal, wi eb’ li winq ut eb’ li jinn te’xjunaji rib’ re xyiib’ankil k’a’ruhaq chanchan (rik’in) li Alcorán a’in, ink’a’ raj te’ruuq chixyiib’ankil k’a’ruhaq chanchan a’an, us ta te’xtenq’a rib’ chirib’ileb’ rib’.”

وَلَقَدْ صَرَّفْنَا لِلنَّاسِ فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍۖ فَاَبٰىٓ اَكْثَرُ النَّاسِ اِلَّا كُفُوْرًا

wa laqad ṣarrafnā lin-nāsi fī hāżal-qur'āni min kulli maṡal(in), fa abā akṡarun-nāsi illā kufūrā(n).

Ut relik chi yaal, Xqach’olob’ a’in chiruheb’ li tenamit chi k’iila sut sa’ li Alcorán rik’in jalan jalanq li jaljookil ru aatin, a’b’an lix k’ihaleb’ li tenamit ink’a’ neke’wulak chiruheb’ ut neke’xtz’eqtaana ajwi’ (a’an).

وَقَالُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ لَكَ حَتّٰى تَفْجُرَ لَنَا مِنَ الْاَرْضِ يَنْۢبُوْعًاۙ

wa qālū lan nu'mina laka ḥattā tafjura lanā minal-arḍi yambū‘ā(n).

Ut ke’xye: “Ink’a’ toopaab’anq aawe (Muhammad) toj reetal naq taataqla chaq jun yo’leb’aal ha’ choq’ qe sa’ li ch’och’,

اَوْ تَكُوْنَ لَكَ جَنَّةٌ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّعِنَبٍ فَتُفَجِّرَ الْاَنْهٰرَ خِلٰلَهَا تَفْجِيْرًاۙ

au takūna laka jannatum min nakhīliw wa ‘inabin fa tufajjiral-anhāra khilālahā tafjīrā(n).

malaj wan jun laa awimq b’ar wi’ wan li datil ut li uva, toja’ naq nakakanab’ chi nume’k jun li nima’ li seeb’ chi nume’k chi sa’, .

اَوْ تُسْقِطَ السَّمَاۤءَ كَمَا زَعَمْتَ عَلَيْنَا كِسَفًا اَوْ تَأْتِيَ بِاللّٰهِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ قَبِيْلًاۙ

au tusqiṭas-samā'a kamā za‘amta ‘alainā kisafan au ta'tiya billāhi wal-malā'ikati qabīlā(n).

malaj ut nakakut li choxa chi kok’ aj xsa’ sa’ qab’een, jo’ nakaye laa’at, malaj (naq maji’) nakak’am chaq li Allah ut eb’ li anjel chiqu chiqu, .

اَوْ يَكُوْنَ لَكَ بَيْتٌ مِّنْ زُخْرُفٍ اَوْ تَرْقٰى فِى السَّمَاۤءِ ۗوَلَنْ نُّؤْمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتّٰى تُنَزِّلَ عَلَيْنَا كِتٰبًا نَّقْرَؤُهٗۗ قُلْ سُبْحَانَ رَبِّيْ هَلْ كُنْتُ اِلَّا بَشَرًا رَّسُوْلًا ࣖ

au yakūna laka baitum min zukhrufin au tarqā fis-samā'(i), wa lan nu'mina liruqiyyika ḥattā tunazzila ‘alainā kitāban naqra'uh(ū), qul subḥāna rabbī hal kuntu illā basyarar rasūlā(n).

malaj wan jun aawochoch (yiib’anb’il) rik’in oor, malaj ut tatxik sa’ choxa. Ut ink’a’ toopaab’anq re laa taqe’k toj reetal naq taataqla chaq qe jun li hu re naq taqayaab’asi." Ye (Muhammad), "Loq’alil li Qaawa’, ma ink’a’ yal jun winq laa’in li aj taqlanel?"

وَمَا مَنَعَ النَّاسَ اَنْ يُّؤْمِنُوْٓا اِذْ جَاۤءَهُمُ الْهُدٰٓى اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اَبَعَثَ اللّٰهُ بَشَرًا رَّسُوْلًا

wa mā mana‘an-nāsa ay yu'minū iż jā'ahumul-hudā illā an qālū aba‘aṡallāhu basyarar rasūlā(n).

Ut maak’a’ chik li naxram chiruheb’ li tenamit xpaab’ankil naq nachal li b’eresink rik’ineb’, jalan chik chiru lix yeeb’aleb’, “K’a’ut naq li Allah kixtaqla jun li winq chi wank choq’ aj taqlanel?”

قُلْ لَّوْ كَانَ فِى الْاَرْضِ مَلٰۤىِٕكَةٌ يَّمْشُوْنَ مُطْمَىِٕنِّيْنَ لَنَزَّلْنَا عَلَيْهِمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ مَلَكًا رَّسُوْلًا

qul lau kāna fil-arḍi malā'ikatuy yamsyūna muṭma'innīna lanazzalnā ‘alaihim minas-samā'i malakar rasūlā(n).

Ye (Muhammad), “Wi ta wankeb’ li anjel sa’ li ruchich’och’, yookeb’ chi b’eek sa’ tuqtuukilal, relik chi yaal naq taqataqlaheb’ chaq li anjel chalen chaq sa’ choxa re naq te’wanq choq’ aj taqlanel.”

قُلْ كَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْۗ اِنَّهٗ كَانَ بِعِبَادِهٖ خَبِيْرًاۢ بَصِيْرًا

qul kafā billāhi syahīdam bainī wa bainakum, innahū kāna bi‘ibādihī khabīram baṣīrā(n).

Ye (Muhammad), "Li Allah tz'aqal re ru jo' aj yehol nawom sa' inyanq laa'in ut laa'ex chejunilex. Relik chi yaal, A'an aj Nawonel, aj Ilol reheb' lix moos."

وَمَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِۚ وَمَنْ يُّضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهُمْ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِهٖۗ وَنَحْشُرُهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ عَلٰى وُجُوْهِهِمْ عُمْيًا وَّبُكْمًا وَّصُمًّاۗ مَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُۗ كُلَّمَا خَبَتْ زِدْنٰهُمْ سَعِيْرًا

wa may yahdillāhu fa huwal-muhtad(i), wa may yuḍlil falan tajida lahum auliyā'a min dūnih(ī), wa naḥsyuruhum yaumal-qiyāmati ‘alā wujūhihim ‘umyaw wa bukmaw wa ṣummā(n), ma'wāhum jahannam(u), kullamā khabat zidnāhum sa‘īrā(n).

Ut ani b’eresinb’il xb’aan li Allah, a’an li b’eresinb’il, ut ani naxb’alaq’i, toja’ naq maak’a’aq aj tenq’anel choq’ reheb’ chiru a’an. Ut taqach’utub’eb’ sa’ xkutankil li wakliik chi yo’yo chi kub’enaq li rilob’aaleb’, mutz’eb’, mutz’eb’ ut tz’ap xik. Li xnaʼajebʼ aʼan li xbʼalbʼa. Rajlal sut naq na’oso’ li xam re li B’ak’leb’aal Kaax, Naqak’e xkomon chik li xam reheb’.

ذٰلِكَ جَزَاۤؤُهُمْ بِاَنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِنَا وَقَالُوْٓا ءَاِذَا كُنَّا عِظَامًا وَّرُفَاتًا ءَاِنَّا لَمَبْعُوْثُوْنَ خَلْقًا جَدِيْدًا

Żālika jazā'uhum bi'annahum kafarū bi'āyātinā wa qālū a'iżā kunnā ‘iẓāmaw wa rufātan a'innā lamab‘ūṡūna khalqan jadīdā(n).

A’an a’in li q’ajkamunk choq’ reheb’, xb’aan naq ink’a’ ke’xpaab’ li Qaraqal ut (xb’aan naq ke’xye), “Wi xoo’ok choq’ b’aqel ut k’a’aq re ru q’etb’il, ma tz’aqal toowakliiq chi yo’yo jo’ ak’ yo’ob’tesihom?”

۞ اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ قَادِرٌ عَلٰٓى اَنْ يَّخْلُقَ مِثْلَهُمْ وَجَعَلَ لَهُمْ اَجَلًا لَّا رَيْبَ فِيْهِۗ فَاَبَى الظّٰلِمُوْنَ اِلَّا كُفُوْرًا

awalam yarau annallāhal-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa qādirun ‘alā ay yakhluqa miṡlahum wa ja‘ala lahum ajalal lā raiba fīh(i), fa abaẓ-ẓālimūna illā kufūrā(n).

Ut ma ink’a’ neke’xk’e reetal naq li Allah li kiyiib’ank re li choxa ut li ruchich’och’ a’an li Nimajwal (a’an ajwi’) kixyo’ob’tesiheb’ li chanchaneb’ a’an, ut kixxaqab’ jun hoonal (re kamk malaj wakliik chi yo’yo) choq’ reheb’, li maak’a’ xkab’ rix ch’oolej? Jo’kan naq laj maak ink’a’ naxtz’eqtaana ka’ajwi’ rik’in ink’a’ xpaab’ankil.

قُلْ لَّوْ اَنْتُمْ تَمْلِكُوْنَ خَزَاۤىِٕنَ رَحْمَةِ رَبِّيْٓ اِذًا لَّاَمْسَكْتُمْ خَشْيَةَ الْاِنْفَاقِۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ قَتُوْرًا ࣖ

qul lau antum tamlikūna khazā'ina raḥmati rabbī iżal la'amsaktum khasy-yatal-infāq(i), wa kānal-insānu qatūrā(n).

Ye (Muhammad), “Wi ta wank aawe laa wankil sa’ xb’een li k’uuleb’aal tumin re li rusilal lin Qaawa’, xak’uula raj (k’uuleb’aal tumin), xb’aan xxiw xsachb’al.” Ut ebʼ li qas qiitzʼin jwal qʼetqʼetebʼ.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسٰى تِسْعَ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍ فَسْـَٔلْ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اِذْ جَاۤءَهُمْ فَقَالَ لَهٗ فِرْعَوْنُ اِنِّيْ لَاَظُنُّكَ يٰمُوْسٰى مَسْحُوْرًا

wa laqad ātainā mūsā tis‘a āyātim bayyinātin fas'al banī isrā'īla iż jā'ahum fa qāla lahū fir‘aunu innī la'aẓunnuka yā mūsā masḥūrā(n).

Ut relik chi yaal, Xqak’e re laj Moises nueve li sachb’a-ch’oolej ch’olch’o ru jo’kan naq patz’ reheb’ li Ralal laj Israel, naq laj Moises kiwulak rik’ineb’ toja’ naq laj Faraon kixye re, “At Musa!

قَالَ لَقَدْ عَلِمْتَ مَآ اَنْزَلَ هٰٓؤُلَاۤءِ اِلَّا رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ بَصَاۤىِٕرَۚ وَاِنِّيْ لَاَظُنُّكَ يٰفِرْعَوْنُ مَثْبُوْرًا

qāla laqad ‘alimta mā anzala hā'ulā'i illā rabbus-samāwāti wal-arḍi baṣā'ir(a), wa innī la'aẓunnuka yā fir‘aunu maṡbūrā(n).

A’an (laj Moises) kixsume, “Relik chi yaal, ak nakanaw naq maajun chik xtaqlan chaq (sachb’a-ch’oolej) ka’ajwi’ li Dios (li naxk’uula) li choxa ut li ch’och’ jo’ ch’olch’o ru k’utb’esink; ut relik chi yaal, nink’oxla chi yaal naq tat-oso’q, at Faraon.”

فَاَرَادَ اَنْ يَّسْتَفِزَّهُمْ مِّنَ الْاَرْضِ فَاَغْرَقْنٰهُ وَمَنْ مَّعَهٗ جَمِيْعًاۙ

fa arāda ay yastafizzahum minal arḍi fa agraqnāhu wa mam ma‘ahū jamī‘ā(n).

Toja’ naq a’an (laj Faraon) kiraj risinkileb’ (laj Moises ut eb’ li neke’taaqenk re) sa’ li ruchich’och’ (Egipto), jo’kan naq xqak’e chi sub’e’k a’an (laj Faraon) ut chixjunileb’ li wankeb’ rochb’een.

وَّقُلْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ لِبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اسْكُنُوا الْاَرْضَ فَاِذَا جَاۤءَ وَعْدُ الْاٰخِرَةِ جِئْنَا بِكُمْ لَفِيْفًاۗ

wa qulnā mim ba‘dihī libanī isrā'īlaskunul-arḍa fa iżā jā'a wa‘dul-ākhirati ji'nā bikum lafīfā(n).

Ut chirix a’an xqaye reheb’ li ralal xk’ajol laj Israel, “Kanaaqex sa’ li ch’och’ a’in, a’b’an naq taawulaq xq’ehil li wakliik, texqach’utub’ chi yaal sa’ jun li b’ak’leb’ ch’iich’.”

وَبِالْحَقِّ اَنْزَلْنٰهُ وَبِالْحَقِّ نَزَلَۗ وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا مُبَشِّرًا وَّنَذِيْرًاۘ

wa bil-ḥaqqi anzalnāhu wa bil-ḥaqqi nazal(a), wa mā arsalnāka illā mubasysyiraw wa nażīrā(n).

Ut xqataqla chaq (li Alcorán) chi yaal ut (li Alcorán) kikub’e chaq rik’in (xk’amb’al chaq) li yaal. Ut laa’o laa’o xooqataqla (Muhammad), ka’ajwi’ jo’ aj k’amol chaab’il esilal ut aj k’ehol na’leb’.

وَقُرْاٰنًا فَرَقْنٰهُ لِتَقْرَاَهٗ عَلَى النَّاسِ عَلٰى مُكْثٍ وَّنَزَّلْنٰهُ تَنْزِيْلًا

wa qur'ānan faraqnāhu litaqra'ahū ‘alan-nāsi ‘alā mukṡiw wa nazzalnāhu tanzīlā(n).

Ut li Alcorán (Xqak’utb’esi) chi timil timil re naq laa’at (Muhammad) taawil ru chiruheb’ li tenamit chi timil timil ut Laa’o xqak’utb’esi chi timil timil .

قُلْ اٰمِنُوْا بِهٖٓ اَوْ لَا تُؤْمِنُوْاۗ اِنَّ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهٖٓ اِذَا يُتْلٰى عَلَيْهِمْ يَخِرُّوْنَ لِلْاَذْقَانِ سُجَّدًاۙ

qul āminū bihī au lā tu'minū, innal-lażīna ūtul-‘ilma min qablihī iżā yutlā ‘alaihim yakhirrūna lil-ażqāni sujjadā(n).

Ye (Muhammad), “Chepaab’ a’an (li Alcorán) malaj ink’a’ chepaab’ (juntaq’eet choq’ re li Allah).

وَّيَقُوْلُوْنَ سُبْحٰنَ رَبِّنَآ اِنْ كَانَ وَعْدُ رَبِّنَا لَمَفْعُوْلًا

wa yaqūlūna subḥāna rabbinā in kāna wa‘du rabbinā lamaf‘ūlā(n).

ut ke'xye: “Loq'al li Qaawa', relik chi yaal naq li xyeechi'om li Qaawa' taatz'aqloq ru chi yaal".

وَيَخِرُّوْنَ لِلْاَذْقَانِ يَبْكُوْنَ وَيَزِيْدُهُمْ خُشُوْعًا ۩

wa yakhirrūna lil-ażqāni yabkūna wa yazīduhum khusyū‘ā(n).

Ut ke’xkub’si li rilob’aaleb’ chi yaab’ak ut ke’ok chi q’axal wi’chik chi loq’laj.

قُلِ ادْعُوا اللّٰهَ اَوِ ادْعُوا الرَّحْمٰنَۗ اَيًّا مَّا تَدْعُوْا فَلَهُ الْاَسْمَاۤءُ الْحُسْنٰىۚ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَيْنَ ذٰلِكَ سَبِيْلًا

qulid‘ullāha awid‘ur-raḥmān(a), ayyam mā tad‘ū fa lahul-asmā'ul-ḥusnā, wa lā tajhar biṣalātika wa lā tukhāfit bihā wabtagi baina żālika sabīlā(n).

Ye (Muhammad), "B'oq li Allah malaj b'oq laj Ar-Rahman. Rik'in li wiib' chi k'ab'a'ej naru taab'oq, xb'aan naq A'an wankeb' li k'ab'a'ej jwal chaab'ileb' (Asma'ul Husna) ut maakawresi laa yaab' kuxej sa' li tijok ut maak'e (jo'kan ajwi') xkub'sinkil ut xyalb'al xsik'b'al jun li b'e sa' xyi li wiib'."

وَقُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ لَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَّلَمْ يَكُنْ لَّهٗ شَرِيْكٌ فِى الْمُلْكِ وَلَمْ يَكُنْ لَّهٗ وَلِيٌّ مِّنَ الذُّلِّ وَكَبِّرْهُ تَكْبِيْرًا ࣖ

wa qulil-ḥamdu lillāhil-lażī lam yattakhiż waladaw wa lam yakul lahū syarīkun fil-mulki wa lam yakul lahū waliyyum minaż-żulli wa kabbirhu takbīrā(n).

Ut cheye, “Nimaq ru li Allah li maak’a’eb’ ralal xk’ajol ut maak’a’eb’ (chi moko) rochb’een sa’ lix awa’b’ejihom ut ink’a’ naraj ru xtenq’ankil chiru li kub’sink ut xnimob’resinkil ru jo’ xnimal ru a’an.”