Abraza el Islam, haz clic aquí
Islam Al-Haq: Qur'an utz Hadith
(Islam saq)

Q.S Al-Kahf (اَلْكَهْف) - 110 Xkʼihalebʼ li Raqal

(Ochoch pek)

Qari

Murottal Audio

1

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ عَلٰى عَبْدِهِ الْكِتٰبَ وَلَمْ يَجْعَلْ لَّهٗ عِوَجًا ۜ

al-ḥamdu lillāhil-lażī anzala ‘alā ‘abdihil-kitāba wa lam yaj‘al lahū ‘iwajā(n).

Nimaq xloq’al li Allah, li kixtaqla chaq li Hu (li Alcorán) rik’in lix moos ut ink’a’ kixk’e chi q’etq’eto’k;


2

قَيِّمًا لِّيُنْذِرَ بَأْسًا شَدِيْدًا مِّنْ لَّدُنْهُ وَيُبَشِّرَ الْمُؤْمِنِيْنَ الَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ اَجْرًا حَسَنًاۙ

qayyimal liyunżira ba'san syadīdam mil ladunhu wa yubasysyiral-mu'minīnal-lażīna ya‘malūnaṣ-ṣāliḥāti anna lahum ajran ḥasanā(n).

jo’ jun tiikil b’eresink, re xyeeb’al resil jun li rahil tojb’a-maak chalen chaq A’an, ut re xk’eeb’al li chaab’il esilal reheb’ laj paab’anel li neke’b’aanunk re li chaab’il b’aanuhom naq te’xtaw jun chaab’il q’ajkamunk, .


3

مّٰكِثِيْنَ فِيْهِ اَبَدًاۙ

mākiṡīna fīhi abadā(n).

te’kanaaq chi sa’ chi junelik q’e kutan.


4

وَّيُنْذِرَ الَّذِيْنَ قَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًاۖ

wa yunżiral-lażīna qāluttakhażallāhu waladā(n).

Ut re xk’eeb’al xna’leb’eb’ li neke’xye: “Li Dios xk’ul jun li ralal”.


5

مَّا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍ وَّلَا لِاٰبَاۤىِٕهِمْۗ كَبُرَتْ كَلِمَةً تَخْرُجُ مِنْ اَفْوَاهِهِمْۗ اِنْ يَّقُوْلُوْنَ اِلَّا كَذِبًا

mā lahum bihī min ‘ilmiw wa lā li'ābā'ihim, kaburat kalimatan takhruju min afwāhihim, iy yaqūlūna illā każibā(n).

Maak’a’eb’ xnawom chirix a’an, chi moko eb’ lix yuwa’eb’. K'ajo' xyib'al ru li aatin na'elk chaq sa' xtz'uumal reheb'; maak'a' neke'xye, ka'ajwi' tik'ti'.


6

فَلَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَّفْسَكَ عَلٰٓى اٰثَارِهِمْ اِنْ لَّمْ يُؤْمِنُوْا بِهٰذَا الْحَدِيْثِ اَسَفًا

fa la‘allaka bākhi‘un nafsaka ‘alā āṡārihim illam yu'minū bihāżal-ḥadīṡi asafā(n).

Toja’ naq maare laa’at (At Muhammad) taarahob’tesi aawib’ rik’in rahil ch’oolejil chirix naq xe’xsutq’isi rib’, wi ink’a’ neke’xpaab’ li k’utb’esinb’il na’leb’ a’in (li Alcorán).


7

اِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَى الْاَرْضِ زِيْنَةً لَّهَا لِنَبْلُوَهُمْ اَيُّهُمْ اَحْسَنُ عَمَلًا

innā ja‘alnā mā ‘alal-arḍi zīnatal lahā linabluwahum ayyuhum aḥsanu ‘amalā(n).

Relik chi yaal, xqak’e li k’a’ru wan sa’ li ruchich’och’ choq’ xyiib’ankil ru, re xyalb’aleb’ rix ani reheb’ li q’axal chaab’il xb’aanuhom.


8

وَاِنَّا لَجٰعِلُوْنَ مَا عَلَيْهَا صَعِيْدًا جُرُزًاۗ

wa innā lajā‘ilūna mā ‘alaihā ṣa‘īdan juruzā(n).

Ut laa’o taqayiib’ chi yaal (jo’kan ajwi’) li k’a’ru wan chiru choq’ jun li ch’och’ li maak’a’ ru ut chaqi ru.


9

اَمْ حَسِبْتَ اَنَّ اَصْحٰبَ الْكَهْفِ وَالرَّقِيْمِ كَانُوْا مِنْ اٰيٰتِنَا عَجَبًا

am ḥasibta anna aṣḥābal-kahfi war-raqīmi kānū min āyātinā ‘ajabā(n).

Ma nakak’oxla naq eb’ li tenamit li wankeb’ sa’eb’ li jul, ut (li wankeb’) li raqim, wankeb’ sa’ xyanqeb’ li qasachb’a-ch’oolejil eetalil (re li xnimal ru)?


10

اِذْ اَوَى الْفِتْيَةُ اِلَى الْكَهْفِ فَقَالُوْا رَبَّنَآ اٰتِنَا مِنْ لَّدُنْكَ رَحْمَةً وَّهَيِّئْ لَنَا مِنْ اَمْرِنَا رَشَدًا

iż awal-fityatu ilal-kahfi fa qālū rabbanā ātinā mil ladunka raḥmataw wa hayyi' lanā min amrinā rasyadā(n).

(Chijultiko’q eere) naq eb’ li saaj ke’xkol rib’ sa’ li jul, ke’tijok, “At Qaawa’. K’e qe li toq’ob’ank-u chawu ut tz’aqalaq ru li tiikilal re b’eresink choq’ qe sa’ li qak’anjel.”


11

فَضَرَبْنَا عَلٰٓى اٰذَانِهِمْ فِى الْكَهْفِ سِنِيْنَ عَدَدًاۙ

faḍarabnā ‘alā āżānihim fil-kahfi sinīna ‘adadā(n).

Jo’kan naq Xqatz’ap li xxikeb’ sa’ li jul chiru k’iila chihab’.


12

ثُمَّ بَعَثْنٰهُمْ لِنَعْلَمَ اَيُّ الْحِزْبَيْنِ اَحْصٰى لِمَا لَبِثُوْٓا اَمَدًا ࣖ

Ṡumma ba‘aṡnāhum lina‘lama ayyul-ḥizbaini aḥṣā limā labiṡū amadā(n).

Toja’ naq xqawaklesiheb’, re naq taqanaw ani reheb’ li wiib’ ch’uut jwal tz’aqal re ru sa’ xk’eeb’al sa’ ajl jo’ najtil xe’kana (sa’ li jul).


13

نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ نَبَاَهُمْ بِالْحَقِّۗ اِنَّهُمْ فِتْيَةٌ اٰمَنُوْا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنٰهُمْ هُدًىۖ

naḥnu naquṣṣu ‘alaika naba'ahum bil-ḥaqq(i), innahum fityatun āmanū birabbihim wa zidnāhum hudā(n).

Naqaye eere (Muhammad) lix seraq’eb’ chi yaal. Relik chi yaal, a’aneb’ saaj winq li neke’paab’ank re lix Qaawa’, ut Laa’o xqak’e xkomon li b’eresink reheb’.


14

وَّرَبَطْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اِذْ قَامُوْا فَقَالُوْا رَبُّنَا رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ لَنْ نَّدْعُوَا۟ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلٰهًا لَّقَدْ قُلْنَآ اِذًا شَطَطًا

wa rabaṭnā ‘alā qulūbihim iż qāmū fa qālū rabbunā rabbus-samāwāti wal-arḍi lan nad‘uwa min dūnihī ilāhal laqad qulnā iżan syaṭaṭā(n).

Ut xqakawob’resiheb’ xch’ool naq ke’wakli ut ke’xye: “Li Qaawa’ a’an li Qaawa’ re li choxa ut li ch’och’; maajun chik dios naqapatz’ ru, ka’ajwi’ a’an. Relik chi yaal, wi ta xqab’aanu a’an, xqaye raj li aatin jwal najt rik’in li yaal”.


15

هٰٓؤُلَاۤءِ قَوْمُنَا اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةًۗ لَوْلَا يَأْتُوْنَ عَلَيْهِمْ بِسُلْطٰنٍۢ بَيِّنٍۗ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًاۗ

hā'ulā'i qaumunattakhażū min dūnihī ālihah(tan), lau lā ya'tūna ‘alaihim bisulṭānim bayyin(in), faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibā(n).

A’aneb’ li qatenamit li xe’xyiib’ li dios (re xloq’oninkil) chi maak’a’ a’an. K’a’ut naq ink’a’ neke’xk’uub’ xyaalal chi saqen ru (re lix paab’aaleb’)? Jo’kan ut, ani li q’axal wi’chik ink’a’ tiik xch’ool chiru anihaq li naxye tik’ti’ chiru li Allah?


16

وَاِذِ اعْتَزَلْتُمُوْهُمْ وَمَا يَعْبُدُوْنَ اِلَّا اللّٰهَ فَأْوٗٓا اِلَى الْكَهْفِ يَنْشُرْ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِّنْ رَّحْمَتِهٖ وَيُهَيِّئْ لَكُمْ مِّنْ اَمْرِكُمْ مِّرْفَقًا

wa iżi‘tazaltumūhum wa mā ya‘budūna illallāha fa'wū ilal-kahfi yansyur lakum rabbukum mir raḥmatihī wa yuhayyi' lakum min amrikum mirfaqā(n).

Ut wi nekekanab’eb’ ut li k’a’ru neke’xloq’oni chiru li Allah, toja’ naq teesik’ eerib’ sa’ li jul; laa Qaawa’ tixk’e aawe lix toq’ob’ahom ru ut tixk’e aawe k’a’ruhaq li nak’anjelak sa’ laa k’anjel.


17

۞ وَتَرَى الشَّمْسَ اِذَا طَلَعَتْ تَّزٰوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَاِذَا غَرَبَتْ تَّقْرِضُهُمْ ذَاتَ الشِّمَالِ وَهُمْ فِيْ فَجْوَةٍ مِّنْهُۗ ذٰلِكَ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ ۗمَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ وَمَنْ يُّضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهٗ وَلِيًّا مُّرْشِدًا ࣖ

wa tarasy-syamsa iżā ṭala‘at tazāwaru ‘an kahfihim żātal-yamīni wa iżā garabat taqriḍuhum żātasy-syimāli wa hum fī fajwatim minh(u), żālika min āyātillāh(i), may yahdillāhu fa huwal-muhtadi wa may yuḍlil falan tajida lahū waliyyam mursyidā(n).

Ut taawil naq li saqʼe, naq taaʼelq chaq, taaʼelq chaq saʼ lix jul saʼ xnim uqʼ, ut naq taaʼok, taaʼelq chaq saʼebʼ saʼ xtzʼe, naq wankebʼ saʼ jun li naʼajej nim xsaʼ chi saʼ. A’aneb’ a’in sa’ xyanqeb’ li reetalil li Allah. Ani naxb’eresi li Allah, a’an tz’aqal b’eresinb’il; ut ani naxb’eresi chi sachk, ink’a’ taataw junaq aj k’amol b’e choq’ re.


18

وَتَحْسَبُهُمْ اَيْقَاظًا وَّهُمْ رُقُوْدٌ ۖوَّنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖوَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيْدِۗ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَّلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا

wa taḥsabuhum aiqāẓaw wa hum ruqūd(un), wa nuqallibuhum żātal-yamīni wa żātasy-syimāl(i), wa kalbuhum bāsiṭun żirā‘aihi bil-waṣīd(i), lawiṭṭala‘ta ‘alaihim lawallaita minhum firāraw wa lamuli'ta minhum ru‘bā(n).

Ut nekek’oxla naq yo’yookeb’, naq yookeb’ chi wark; ut Naqasutq’isiheb’ sa’ xnim ut sa’ xtz’e, ut lix tz’i’eb’ ye’b’il li ruq’ sa’ rokeb’aal li jul. Ut wi ta xawil ruheb', xatz'eqtaanaheb' raj ut xaxuwa raj ruheb'.


19

وَكَذٰلِكَ بَعَثْنٰهُمْ لِيَتَسَاۤءَلُوْا بَيْنَهُمْۗ قَالَ قَاۤىِٕلٌ مِّنْهُمْ كَمْ لَبِثْتُمْۗ قَالُوْا لَبِثْنَا يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالُوْا رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِمَا لَبِثْتُمْۗ فَابْعَثُوْٓا اَحَدَكُمْ بِوَرِقِكُمْ هٰذِهٖٓ اِلَى الْمَدِيْنَةِ فَلْيَنْظُرْ اَيُّهَآ اَزْكٰى طَعَامًا فَلْيَأْتِكُمْ بِرِزْقٍ مِّنْهُ وَلْيَتَلَطَّفْ وَلَا يُشْعِرَنَّ بِكُمْ اَحَدًا

wa każālika ba‘aṡnāhum liyatasā'alū bainahum, qāla qā'ilum minhum kam labiṡtum, qālū labiṡnā yauman au ba‘ḍa yaum(in), qālū rabbukum a‘lamu bimā labiṡtum, fab‘aṡū aḥadakum biwariqikum hāżihī ilal-madīnati falyanẓur ayyuhā azkā ṭa‘āman falya'tikum birizqim minhu walyatalaṭṭaf wa lā yusy‘iranna bikum aḥadā(n).

Ut chi jo’kan xqawaklesiheb’, re naq te’xpatz’ rib’ chirib’ileb’ rib’. Jun reheb’ kixye, “Jarub’ chihab’ wankat (arin)?” Ke’xsume, “Wanko (arin) jun kutan malaj xyijach li kutan.” Kixye (jun chik), "Laa Dios naxnaw chi us jo' najtil wankat (arin). Jo'kan naq ye re jun eere naq taaxik sa' li tenamit rik'in laa tumin plaat, ut tixk'e reetal b'arwan li tzakemq jwal chaab'il, ut tixk'am chaq b'ayaq cho'q aawe, ut chiwanq chi q'un xch'ool ut maajun wa tixye resil re anihaq".


20

اِنَّهُمْ اِنْ يَّظْهَرُوْا عَلَيْكُمْ يَرْجُمُوْكُمْ اَوْ يُعِيْدُوْكُمْ فِيْ مِلَّتِهِمْ وَلَنْ تُفْلِحُوْٓا اِذًا اَبَدًا

innahum iy yaẓharū ‘alaikum yarjumūkum au yu‘īdūkum fī millatihim wa lan tufliḥū iżan abadā(n).

Relik chi yaal, wi te’ruuq chixtawb’al b’ar wankat, relik chi yaal naq te’xkut raj li pek sa’ aab’een, malaj te’xmin aawu chi sutq’iik sa’ lix paab’aaleb’, ut wi jo’kan, relik chi yaal naq ink’a’ raj taawanq aasuerte chi junelik q’e kutan.”


21

وَكَذٰلِكَ اَعْثَرْنَا عَلَيْهِمْ لِيَعْلَمُوْٓا اَنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّاَنَّ السَّاعَةَ لَا رَيْبَ فِيْهَاۚ اِذْ يَتَنَازَعُوْنَ بَيْنَهُمْ اَمْرَهُمْ فَقَالُوا ابْنُوْا عَلَيْهِمْ بُنْيَانًاۗ رَبُّهُمْ اَعْلَمُ بِهِمْۗ قَالَ الَّذِيْنَ غَلَبُوْا عَلٰٓى اَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِمْ مَّسْجِدًا

wa każālika a‘ṡarnā ‘alaihim liya‘lamū anna wa‘dallāhi ḥaqquw wa annas-sā‘ata lā raiba fīhā, iż yatanāza‘ūna bainahum amrahum fa qālubnū ‘alaihim bun-yānā(n), rabbuhum a‘lamu bihim, qālal-lażīna galabū ‘alā amrihim lanattakhiżanna ‘alaihim masjidā(n).

Ut jo’kan ajwi’ (jo’kan ajwi’) xqak’ut (eb’ li tenamit) rik’ineb’, re naq te’xnaw naq yaal li yeechi’ihom re li Allah, ut naq (lix k’ulunik) li Xkutankil li Raqok Aatin maak’a’ xkab’ rix ch’oolej chirix. Naq ke’xwech’ rib’ chirix lix k’anjeleb’, ke’xye, “Xwaklesinkil jun li kab’l sa’ xb’een lix (jul), lix Qaawa’ naxnaw chi us chirixeb’”. Li ani wan xwankil sa’ xb’een lix k’anjeleb’ kixye, “Tqayiib’ chi yaal jun ochoch re loq’onink sa’ xb’een”.


22

سَيَقُوْلُوْنَ ثَلٰثَةٌ رَّابِعُهُمْ كَلْبُهُمْۚ وَيَقُوْلُوْنَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْمًاۢ بِالْغَيْبِۚ وَيَقُوْلُوْنَ سَبْعَةٌ وَّثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ ۗقُلْ رَّبِّيْٓ اَعْلَمُ بِعِدَّتِهِمْ مَّا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا قَلِيْلٌ ەۗ فَلَا تُمَارِ فِيْهِمْ اِلَّا مِرَاۤءً ظَاهِرًا ۖوَّلَا تَسْتَفْتِ فِيْهِمْ مِّنْهُمْ اَحَدًا ࣖ

sayaqūlūna ṡalāṡatur rābi‘uhum kalbuhum, wa yaqūlūna khamsatun sādisuhum kalbuhum rajmam bil-gaib(i), wa yaqūlūna sab‘atuw wa ṡāminuhum kalbuhum, qur rabbī a‘lamu bi‘iddatihim mā ya‘lamuhum illā qalīl(un), falā tumāri fīhim illā mirā'an ẓāhirā(n), wa lā tastafti fīhim minhum aḥadā(n).

Moqon chik (wankeb’ li poyanam te’xye), “(Li rajlankileb’ a’an) oxib’ (li poyanam), li xkaa a’an li tz’i’,” ut (wankeb’ chik) te’xye, “(Li rajlankileb’ a’an) oob’ (li poyanam), li xwaq a’an li tz’i’,” jo’ jun k’oxlahom chirix li k’a’ru q’axal nim xwankil; ut (jun chik) kixye, “(Li rajlankileb’) a’an wuqub’ (poyanam), li xwaqxaq a’an li tz’i’.” Ye (Muhammad), “Lin Qaawa’ naxnaw chi us lix k’ihaleb’; maajun naxnaw lix (k’ihaleb’) ka’ajwi’ wiib’ oxib’.” Jo’kan ut, matwech’ink laa’at (Muhammad) chirixeb’, ka’ajwi’ li wech’ok-ib’ re li b’e ut maak’e chi patz’ok re anihaq chirixeb’ (eb’ li saaj winq).


23

وَلَا تَقُوْلَنَّ لِشَا۟يْءٍ اِنِّيْ فَاعِلٌ ذٰلِكَ غَدًاۙ

wa lā taqūlanna lisyai'in innī fā‘ilun żālika gadā(n).

Ut maajun wa taaye re k’a’ruhaq, “Tinb’aanu chi yaal a’an wulaj eq’la,” .


24

اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۖوَاذْكُرْ رَّبَّكَ اِذَا نَسِيْتَ وَقُلْ عَسٰٓى اَنْ يَّهْدِيَنِ رَبِّيْ لِاَقْرَبَ مِنْ هٰذَا رَشَدًا

illā ay yasyā'allāh(u), ważkur rabbaka iżā nasīta wa qul ‘asā ay yahdiyani rabbī li'aqraba min hāżā rasyadā(n).

ka’ajwi’ (rik’in xyeeb’al), “Wi li Dios naraj.” Ut chijultiko’q aawe laa Qaawa’ wi nasach sa’ aach’ool ut taaye, “Oyb’eninb’il naq lin Qaawa’ tinxb’eresi re naq tinnach’oq (rik’in li yaal) chiru a’in.”


25

وَلَبِثُوْا فِيْ كَهْفِهِمْ ثَلٰثَ مِائَةٍ سِنِيْنَ وَازْدَادُوْا تِسْعًا

wa labiṡū fī kahfihim ṡalāṡa mi'atin sinīna wazdādū tis‘ā(n).

Ut ke’wan sa’ li ochoch pek chiru oxib’ cient chihab’ ut numenaq nueve chihab’.


26

قُلِ اللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا لَبِثُوْا ۚ لَهٗ غَيْبُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَبْصِرْ بِهٖ وَاَسْمِعْۗ مَا لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ مِنْ وَّلِيٍّۗ وَلَا يُشْرِكُ فِيْ حُكْمِهٖٓ اَحَدًا

qulillāhu a‘lamu bimā labiṡū, lahū gaibus-samāwāti wal-arḍ(i), abṣir bihī wa asmi‘, mā lahum min dūnihī miw waliyy(in), wa lā yusyriku fī ḥukmihī aḥadā(n).

Ye, “Li Allah naxnaw chi us jo’ najtil ke’kana (sa’ li jul); re a’an chixjunil li muqmu sa’ choxa ut sa’ li ch’och’. K’a’jo’ naq saqen ru li rilob’aal ut k’a’jo’ naq q’un ru li rab’inkil; maajun chik aj kolol reheb’ ka’ajwi’ a’an; ut maajun naxk’am choq’ rochb’een sa’ xsik’b’al ru li k’a’ru te’xb’aanu.”


27

وَاتْلُ مَآ اُوْحِيَ اِلَيْكَ مِنْ كِتَابِ رَبِّكَۗ لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمٰتِهٖۗ وَلَنْ تَجِدَ مِنْ دُوْنِهٖ مُلْتَحَدًا

watlu mā ūḥiya ilaika min kitābi rabbik(a), lā mubaddila likalimātih(ī), wa lan tajida min dūnihī multaḥadā(n).

Ut taaye (Muhammad) li k’a’ru kik’utb’esiman chawu, a’an lix Hu laa Qaawa’ (li Alcorán). Maak’a’ naru chixjalb’aleb’ lix raqb’a-aatin. Ut inkʼaʼ tatruuq xtawbʼal aakolbʼal kaʼajwiʼ rikʼin Aʼan .


28

وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَدٰوةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيْدُوْنَ وَجْهَهٗ وَلَا تَعْدُ عَيْنٰكَ عَنْهُمْۚ تُرِيْدُ زِيْنَةَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۚ وَلَا تُطِعْ مَنْ اَغْفَلْنَا قَلْبَهٗ عَنْ ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوٰىهُ وَكَانَ اَمْرُهٗ فُرُطًا

waṣbir nafsaka ma‘al-lażīna yad‘ūna rabbahum bil-gadāti wal-‘asyiyyi yurīdūna wajhahū wa lā ta‘du ‘aināka ‘anhum, turīdu zīnatal-ḥayātid-dun-yā, wa lā tuṭi‘ man agfalnā qalbahū ‘an żikrinā wattaba‘a hawāhu wa kāna amruhū furuṭā(n).

Ut wanq aakuyum, laa’at (Muhammad) rik’ineb’ li neke’b’oqok re lix Qaawa’ eq’la ut ewu, chiroyb’eninkil lix sahil xch’ool; ut meesutq’isi laa wilob’aal rik’ineb’ (xb’aan naq) neke’royb’eni li q’ol re li ruchich’och’il yu’am; ut meetaaqeheb’ li ani xqatz’eqtaana lix ch’ooleb’ re xjultikankil qe, ut chetaaqe li rajom xch’ooleb’ ut li k’a’ru neke’xk’ul xe’xq’ax ru li b’e.


29

وَقُلِ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكُمْۗ فَمَنْ شَاۤءَ فَلْيُؤْمِنْ وَّمَنْ شَاۤءَ فَلْيَكْفُرْۚ اِنَّآ اَعْتَدْنَا لِلظّٰلِمِيْنَ نَارًاۙ اَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَاۗ وَاِنْ يَّسْتَغِيْثُوْا يُغَاثُوْا بِمَاۤءٍ كَالْمُهْلِ يَشْوِى الْوُجُوْهَۗ بِئْسَ الشَّرَابُۗ وَسَاۤءَتْ مُرْتَفَقًا

wa qulil-ḥaqqu mir rabbikum, faman syā'a falyu'miw wa man syā'a falyakfur, innā a‘tadnā liẓ-ẓālimīna nārā(n), aḥāṭa bihim surādiquhā, wa iy yastagīṡū yugāṡū bimā'in kal-muhli yasywil-wujūh(a), bi'sasy-syarāb(u), wa sā'at murtafaqā(n).

Ut ye (Muhammad), “Li yaal nachal rik’in laa Qaawa’; ani naraj (xpaab’ankil) chipaab’anq, ut ani naraj (ink’a’ xpaab’ankil) chixtz’eqtaanaaq”. Relik chi yaal, xqakawresi li b’ak’leb’aal ch’iich’ choq’ reheb’ laj maak, li neke’xsutiheb’ rix xb’aaneb’ lix sacholil. Wi te’xpatz’ xtenq’eb’ (uk’ak), taak’eemanq reheb’ li ha’ chanchan li ch’iich’ li yoo chi q’aak’unk li naxk’at li ruheb’. (A’an) li uk’a’ jwal ink’a’ us ut li na’ajej re hilank jwal ink’a’ us.


30

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اِنَّا لَا نُضِيْعُ اَجْرَ مَنْ اَحْسَنَ عَمَلًاۚ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti innā lā nuḍī‘u ajra man aḥsana ‘amalā(n).

Relik chi yaal, li nekeʼpaabʼank ut nekeʼxbʼaanu li chaabʼil bʼaanuhom, Inkʼaʼ taqasach li qʼajkamunk rehebʼ li nekeʼbʼaanunk re li chaabʼil bʼaanuhom.


31

اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ جَنّٰتُ عَدْنٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُ يُحَلَّوْنَ فِيْهَا مِنْ اَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَّيَلْبَسُوْنَ ثِيَابًا خُضْرًا مِّنْ سُنْدُسٍ وَّاِسْتَبْرَقٍ مُّتَّكِـِٕيْنَ فِيْهَا عَلَى الْاَرَاۤىِٕكِۗ نِعْمَ الثَّوَابُۗ وَحَسُنَتْ مُرْتَفَقًا ࣖ

ulā'ika lahum jannātu ‘adnin tajrī min taḥtihimul-anhāru yuḥallauna fīhā min asāwira min żahabiw wa yalbasūna ṡiyāban khuḍram min sundusiw wa istabraqim muttaki'īna fīhā ‘alal-arā'ik(i), ni‘maṡ-ṡawāb(u), wa ḥasunat murtafaqā(n).

A’aneb’ li neke’xtaw li Paraiso re ‘Adn, li neke’el wi’ li nima’ rub’el; (sa’ li choxa a’an) ch’ina-useb’ rik’in li b’atz’uul re oor ut neke’roksi li t’ikr q’an yiib’anb’il rik’in chaab’il seda ut q’un seda, naq neke’chunla naq neke’xk’e rib’ sa’ xb’eeneb’ li ch’ina-usil sofá. (A’an a’in) li q’axal chaab’il q’ajkamunk ut jun chaq’al ru na’ajej re hilank.


32

۞ وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلًا رَّجُلَيْنِ جَعَلْنَا لِاَحَدِهِمَا جَنَّتَيْنِ مِنْ اَعْنَابٍ وَّحَفَفْنٰهُمَا بِنَخْلٍ وَّجَعَلْنَا بَيْنَهُمَا زَرْعًاۗ

waḍrib lahum maṡalar rajulaini ja‘alnā li'aḥadihimā jannataini min a‘nābiw wa ḥafafnāhumā binakhliw wa ja‘alnā bainahumā zar‘ā(n).

Ut k’e (laj Muhammad) jun eetalil reheb’, wiib’ chi winq, jun reheb’ (jun aj maak) Xqak’e reheb’ wiib’ li awimq ut Xqasut li wiib’ chi awimq rik’in li che’ palmera ut sa’ xyanqeb’ a’an (li awimq) Xqab’aanu jun li awimq.


33

كِلْتَا الْجَنَّتَيْنِ اٰتَتْ اُكُلَهَا وَلَمْ تَظْلِمْ مِّنْهُ شَيْـًٔاۙ وَّفَجَّرْنَا خِلٰلَهُمَا نَهَرًاۙ

kiltal-jannataini ātat ukulahā wa lam taẓlim minhu syai'ā(n), wa fajjarnā khilālahumā naharā(n).

Li wiib’ chi awimq ke’xk’e li ru, ut li ru ink’a’ kikub’e chi ka’ch’in, ut sa’eb’ li b’ak’leb’ sa’ xyanqeb’ li wiib’ chi awimq Kiqa’el chaq li nima’, .


34

وَّكَانَ لَهٗ ثَمَرٌۚ فَقَالَ لِصَاحِبِهٖ وَهُوَ يُحَاوِرُهٗٓ اَنَا۠ اَكْثَرُ مِنْكَ مَالًا وَّاَعَزُّ نَفَرًا

wa kāna lahū ṡamar(un), fa qāla liṣāḥibihī wa huwa yuḥāwiruhū ana akṡaru minka mālaw wa a‘azzu nafarā(n).

ut jwal nim lix b’ihomal, jo’kan naq kixye re li ramiiw (li kipaab’an) naq yoo chi aatinak rik’in, “Lin b’ihomal q’axal nim chiru laa b’ihomal ut kaweb’ rib’ li neke’taaqenk we”.


35

وَدَخَلَ جَنَّتَهٗ وَهُوَ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهٖۚ قَالَ مَآ اَظُنُّ اَنْ تَبِيْدَ هٰذِهٖٓ اَبَدًاۙ

wa dakhala jannatahū wa huwa ẓālimul linafsih(ī), qāla mā aẓunnu an tabīda hāżihī abadā(n).

Ut ki’ok sa’ lix awimq rik’in jun na’leb’ re xrahob’tesinkil rib’ (xb’aan naq naxnimob’resi rib’ ut ink’a’ naxpaab’); kixye: “Ink'a' nink'oxla naq li awimq a'in taa'oso'q chi junajwa;


36

وَّمَآ اَظُنُّ السَّاعَةَ قَاۤىِٕمَةً وَّلَىِٕنْ رُّدِدْتُّ اِلٰى رَبِّيْ لَاَجِدَنَّ خَيْرًا مِّنْهَا مُنْقَلَبًا

wa mā aẓunnus-sā‘ata qā'imataw wa la'ir rudittu ilā rabbī la'ajidanna khairam minhā munqalabā(n).

ut nink’oxla naq ink’a’ taachalq li Xkutankil li Wakliik chi yo’yo, ut wi ta tinsutq’iiq rik’in lin Qaawa’, tintaw raj chi yaal jun na’ajej q’axal chaab’il wi’chik re sutq’iik wi’ chiru a’in.”


37

قَالَ لَهٗ صَاحِبُهٗ وَهُوَ يُحَاوِرُهٗٓ اَكَفَرْتَ بِالَّذِيْ خَلَقَكَ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ سَوّٰىكَ رَجُلًاۗ

qāla lahū ṣāḥibuhū wa huwa yuḥāwiruhū akafarta bil-lażī khalaqaka min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma sawwāka rajulā(n).

Li ramiiw (li kipaab’ank re) kixye re naq yoo chi aatinak rik’in, “Ma ink’a’ nakaapaab’ (li Dios) li xatxyo’ob’tesi rik’in poqs, toja’ naq rik’in jun b’olotz’ li semen, toja’ naq xatxyiib’ choq’ jun winq tz’aqal re ru?


38

لٰكِنَّا۠ هُوَ اللّٰهُ رَبِّيْ وَلَآ اُشْرِكُ بِرَبِّيْٓ اَحَدًا

lākinna huwallāhu rabbī wa lā usyriku birabbī aḥadā(n).

A’b’an laa’in (ninpaab’ a’an), A’an li Allah, lin Qaawa’, ut maak’a’ ninjunaji rik’in lin Qaawa’.


39

وَلَوْلَآ اِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَكَ قُلْتَ مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۙ لَا قُوَّةَ اِلَّا بِاللّٰهِ ۚاِنْ تَرَنِ اَنَا۠ اَقَلَّ مِنْكَ مَالًا وَّوَلَدًاۚ

wa lau lā iż dakhalta jannataka qulta mā syā'allāh(u), lā quwwata illā billāh(i), in tarani ana aqalla minka mālaw wa waladā(n).

Ut k’a’ut naq naq nakat-ok sa’ laa awimq ink’a’ nakaye “Masya Allah, la quwwata illa billah” (Relik chi yaal, rik’in li rajom li Allah, chixjunil a’in xtz’aqlok ru), maak’a’ chik wankilal ka’ajwi’ rik’in li (tenq’) re li Allah, us ta nakak’oxla naq lin b’ihomal ut li ralal xk’ajol ka’ch’in chik chiru laa we.


40

فَعَسٰى رَبِّيْٓ اَنْ يُّؤْتِيَنِ خَيْرًا مِّنْ جَنَّتِكَ وَيُرْسِلَ عَلَيْهَا حُسْبَانًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَتُصْبِحَ صَعِيْدًا زَلَقًاۙ

fa ‘asā rabbī ay yu'tiyani khairam min jannatika wa yursila ‘alaihā ḥusbānam minas-samā'i fa tuṣbiḥa ṣa‘īdan zalaqā(n).

Jo’kan naq nawoyb’eni naq lin Qaawa’ tixk’e we jun (awimq) jwal chaab’il wi’chik chiru laa (awimq a’in); ut kixtaqla chaq li raq’ kaaq chalen chaq sa’ choxa sa’ laa awimq, jo’kan naq (li awimq) ki’ok choq’ ch’och’ q’un ru, .


41

اَوْ يُصْبِحَ مَاۤؤُهَا غَوْرًا فَلَنْ تَسْتَطِيْعَ لَهٗ طَلَبًا

au yuṣbiḥa mā'uhā gauran falan tastaṭī‘a lahū ṭalabā(n).

malaj ut li haʼ nakubʼeek saʼ chʼochʼ, tojaʼ naq inkʼaʼ chik taataw».


42

وَاُحِيْطَ بِثَمَرِهٖ فَاَصْبَحَ يُقَلِّبُ كَفَّيْهِ عَلٰى مَآ اَنْفَقَ فِيْهَا وَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَا وَيَقُوْلُ يٰلَيْتَنِيْ لَمْ اُشْرِكْ بِرَبِّيْٓ اَحَدًا

wa uḥīṭa biṡamarihī fa aṣbaḥa yuqallibu kaffaihi ‘alā mā anfaqa fīhā wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā wa yaqūlu yā laitanī lam usyrik birabbī aḥadā(n).

Ut ki’oso’ lix b’ihomal, toja’ naq kixsutq’isi li ruq’ (reetalil xyot’b’al xch’ool) xb’aan li k’a’ru kixsach chiru, naq li che’ uva kit’ane’ rochb’een lix tenq’ (para-para) toja’ naq kixye, “K’a’ raj ru raj xinjunaji wi ta ink’a’ xinjunaji k’a’ruhaq rik’in lin Qaawa’.”


43

وَلَمْ تَكُنْ لَّهٗ فِئَةٌ يَّنْصُرُوْنَهٗ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَمَا كَانَ مُنْتَصِرًاۗ

wa lam takul lahū fi'atuy yanṣurūnahū min dūnillāhi wa mā kāna muntaṣirā(n).

Ut maajun (chi chik) ch’uut naru chi tenq’ank re, ka’ajwi’ li Allah; ut ink'a' truuq xkolb'al rib'.


44

هُنَالِكَ الْوَلَايَةُ لِلّٰهِ الْحَقِّۗ هُوَ خَيْرٌ ثَوَابًا وَّخَيْرٌ عُقْبًا ࣖ

hunālikal-walāyatu lillāhil-ḥaqq(i), huwa khairun ṡawābaw wa khairun ‘uqbā(n).

Aran, li tenq’ ka’ajwi’ nachal rik’in li Allah, li Q’axal Yaal. A’an laj (k’ehol) re li q’ajkamunk jwal chaab’il ut (aj k’ehol) re li q’ajkamunk jwal chaab’il.


45

وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ فَاَصْبَحَ هَشِيْمًا تَذْرُوْهُ الرِّيٰحُ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ مُّقْتَدِرًا

waḍrib lahum maṡalal-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi fa aṣbaḥa hasyīman tażrūhur-riyāḥ(u), wa kānallāhu ‘alā kulli syai'im muqtadirā(n).

Ut yiib’ choq’ reheb’ (li winq) jun jaljookil ru aatin chirix li yu’am sa’ li ruchich’och’ a’in, jo’ li ha’ (li hab’) li naqataqla chaq sa’ choxa, re naq tixk’e xsahil li pim sa’ xb’een li ch’och’, toja’ naq (li pim) te’chaqiq naq neke’k’ame’ xb’aan li iq’. Ut li Allah a’an li Nimajwal sa’ xb’een chixjunil.


46

اَلْمَالُ وَالْبَنُوْنَ زِيْنَةُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۚ وَالْبٰقِيٰتُ الصّٰلِحٰتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَّخَيْرٌ اَمَلًا

al-mālu wal-banūna zīnatul-ḥayātid-dun-yā, wal-bāqiyātuṣ-ṣāliḥātu khairun ‘inda rabbika ṡawābaw wa khairun amalā(n).

Li b’ihomal ut li kok’al a’aneb’ lix b’onol li ruchich’och’il yu’am, a’b’an li chaab’il b’aanuhom junelik a’an jun q’ajkamunk jwal chaab’il wi’chik rik’in laa Qaawa’ ut jun chaab’il yo’onink.


47

وَيَوْمَ نُسَيِّرُ الْجِبَالَ وَتَرَى الْاَرْضَ بَارِزَةًۙ وَّحَشَرْنٰهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ اَحَدًاۚ

wa yauma nusayyirul-jibāla wa taral-arḍa bārizah(tan), wa ḥasyarnāhum falam nugādir minhum aḥadā(n).

Ut (chijultiko’q eere) li kutan (naq) toonume’q sa’ xb’eeneb’ li tzuul ut teeril li ch’och’ chi q’un ut tqach’utub’eb’ (chixjunileb’ li tenamit), ut maajun reheb’ taqakanab’ chi q’etq’et.


48

وَعُرِضُوْا عَلٰى رَبِّكَ صَفًّاۗ لَقَدْ جِئْتُمُوْنَا كَمَا خَلَقْنٰكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۢ ۖبَلْ زَعَمْتُمْ اَلَّنْ نَّجْعَلَ لَكُمْ مَّوْعِدًا

wa ‘uriḍū ‘alā rabbika ṣaffā(n), laqad ji'tumūnā kamā khalaqnākum awwala marratim bal za‘amtum allan naj‘ala lakum mau‘idā(n).

Ut te'k'ame'q chiru laa Qaawa' chi tustu. (Li Allah kixye), “Relik chi yaal naq xatchal qik’in, jo’ chanru naq xatqayo’ob’tesi sa’ li xb’een sut; us ta laa’at xak’oxla naq ink’a’ taqaxaqab’ choq’ aawe jun hoonal (re wakliik re xtz’aqob’resinkil ru) li sumwank.”


49

وَوُضِعَ الْكِتٰبُ فَتَرَى الْمُجْرِمِيْنَ مُشْفِقِيْنَ مِمَّا فِيْهِ وَيَقُوْلُوْنَ يٰوَيْلَتَنَا مَالِ هٰذَا الْكِتٰبِ لَا يُغَادِرُ صَغِيْرَةً وَّلَا كَبِيْرَةً اِلَّآ اَحْصٰىهَاۚ وَوَجَدُوْا مَا عَمِلُوْا حَاضِرًاۗ وَلَا يَظْلِمُ رَبُّكَ اَحَدًا ࣖ

wa wuḍi‘al-kitābu fa taral-mujrimīna musyfiqīna mimmā fīhi wa yaqūlūna yā wailatanā mā lihāżal-kitābi lā yugādiru ṣagīrataw wa lā kabīratan illā aḥṣāhā, wa wajadū mā ‘amilū ḥaḍirā(n), wa lā yaẓlimu rabbuka aḥadā(n).

Ut li hu (xtz’iib’ankil li b’aanuhom) nak’eeman chi ch’och’, toja’ naq taawil eb’ laj maak chi xiwxiw li k’a’ru (tz’iib’anb’il) chi sa’, ut neke’xye, “K’a’jo’ naq ra qach’ool, k’a’ru li hu a’in, maak’a’ chik kikana, ka’ch’in ut nim a’b’an tz’iib’anb’il chixjunil”, ut neke’xtaw (chixjunil) li k’a’ru xe’xb’aanu (tz’iib’anb’il). Ut laaQaawa' ink'a' naxrahob'tesi anihaq.


50

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ كَانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ اَمْرِ رَبِّهٖۗ اَفَتَتَّخِذُوْنَهٗ وَذُرِّيَّتَهٗٓ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِيْ وَهُمْ لَكُمْ عَدُوٌّۗ بِئْسَ لِلظّٰلِمِيْنَ بَدَلًا

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīs(a), kāna minal-jinni fa fasaqa ‘an amri rabbih(ī), afa tattakhiżūnahū wa żurriyyatahū auliyā'a min dūnī wa hum lakum ‘aduww(un), bi'sa liẓ-ẓālimīna badalā(n).

Ut (jultiko’q eere) naq xqaye reheb’ li anjel, “Chexwiq’ib’ eerib’ chiru laj Adan!” Jo’kan naq ke’xwiq’ib’ rib’ ka’ajwi’ laj Satanas ink’a’. A’an re (li ch’uut) aj jinn, jo’kan naq ink’a’ naxpaab’ lix taqlahom lix Qaawa’. ¿Ma us nak te̱qꞌue chokꞌ aj cꞌamol be aꞌan joꞌ ajcuiꞌ li ralal xcꞌajol chicuu la̱in, us ta xicꞌ nequeꞌiloc e̱re? Jwal ink’a’ us (laj tza) jo’ reeqaj (Allah) choq’ re laj maak.


51

۞ مَآ اَشْهَدْتُّهُمْ خَلْقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَلَا خَلْقَ اَنْفُسِهِمْۖ وَمَا كُنْتُ مُتَّخِذَ الْمُضِلِّيْنَ عَضُدًا

mā asyhattuhum khalqas-samāwāti wal-arḍi wa lā khalqa anfusihim, wa mā kuntu muttakhiżal-muḍillīna ‘aḍudā(n).

Ink’a’ xink’ameb’ chaq (laj Tza ut eb’ li ralal xk’ajol) re rilb’al lix yo’ob’tesinkil li choxa ut li ruchich’och’ ut ink’a’ (jo’kan ajwi’) lix yo’ob’tesinkileb’ rib’; ut ink’a’ nink’eheb’ choq’ aj tenq’anel li neke’b’eresink b’e.


52

وَيَوْمَ يَقُوْلُ نَادُوْا شُرَكَاۤءِيَ الَّذِيْنَ زَعَمْتُمْ فَدَعَوْهُمْ فَلَمْ يَسْتَجِيْبُوْا لَهُمْ وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمْ مَّوْبِقًا

wa yauma yaqūlu nādū syurakā'iyal-lażīna za‘amtum fa da‘auhum falam yastajībū lahum wa ja‘alnā bainahum maubiqā(n).

Ut (jultikaq eere) li kutan (naq) kixye, “B’oqeb’ chaq we laa wamiiw li nekek’oxla naq laa’ex.” Chirix chik a’an ke’xb’oq, a’b’an eb’ a’an (li ramiiw li ke’okenk) ink’a’ ke’xsume (lix b’oqb’aleb’) ut xqab’aanu choq’ reheb’ jun na’ajej re sache’k (xb’alb’a).


53

وَرَاَ الْمُجْرِمُوْنَ النَّارَ فَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ مُّوَاقِعُوْهَا وَلَمْ يَجِدُوْا عَنْهَا مَصْرِفًا ࣖ

wa ra'al-mujrimūnan nāra fa ẓannū annahum muwāqi‘ūhā wa lam yajidū ‘anhā maṣrifā(n).

Ut eb’ laj maak neke’ril li xb’alb’a, ut neke’xk’oxla naq te’t’ane’q chi sa’, ut ink’a’ neke’xtaw chan ru naq te’xsutq’isi rib’ chiru.


54

وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لِلنَّاسِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ اَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلًا

wa laqad ṣarrafnā fī hāżal-qur'āni lin-nāsi min kulli maṡal(in), wa kānal-insānu akṡara syai'in jadalā(n).

Ut relik chi yaal, Xqach’olob’ chiruheb’ li tenamit chi k’iila sut sa’ li Alcorán a’in rik’in jalan jalanq li jaljookil ru aatin. Abʼan ebʼ li qas qiitzʼin aʼanebʼ li qʼaxal nekeʼxwechʼ ribʼ.


55

وَمَا مَنَعَ النَّاسَ اَنْ يُّؤْمِنُوْٓا اِذْ جَاۤءَهُمُ الْهُدٰى وَيَسْتَغْفِرُوْا رَبَّهُمْ اِلَّآ اَنْ تَأْتِيَهُمْ سُنَّةُ الْاَوَّلِيْنَ اَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذَابُ قُبُلًا

wa mā mana‘an-nāsa ay yu'minū iż jā'ahumul-hudā wa yastagfirū rabbahum illā an ta'tiyahum sunnatul-awwalīna au ya'tiyahumul-‘ażābu qubulā(n).

Ut maak’a’ (k’a’ruhaq) li naxram chiruheb’ li tenamit xpaab’ankil naq ak xk’ulun li b’eresink rik’ineb’ ut xpatz’b’al xkuyb’aleb’ xmaak rik’in lix Qaawa’, ka’ajwi’ (li rajom royb’eninkil) lix k’ulunik (lix chaq’rab’ li Allah li ak wanjenaq chi k’anjelak sa’ xb’eeneb’) li tenamit junxil malaj lix k’ulunik li tz’aqal tojb’a-maak sa’ xb’eeneb’.


56

وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّا مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَۚ وَيُجَادِلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوْا بِهِ الْحَقَّ وَاتَّخَذُوْٓا اٰيٰتِيْ وَمَآ اُنْذِرُوْا هُزُوًا

wa mā nursilul-mursalīna illā mubasysyirīna wa munżirīn(a), wa yujādilul-lażīna kafarū bil-bāṭili liyudḥiḍū bihil-ḥaqqa wattakhażū āyātī wa mā unżirū huzuwā(n).

Ut ink’a’ xqataqlaheb’ aj taqlanel, jo’ b’an aj k’amol esil ut aj k’ehol q’usuk; a’b’an eb’ li ink’a’ neke’paab’an neke’xwech’ rib’ sa’ jun li b’alaq’il (b’e) re naq te’ruuq chixsachb’al li yaal (li yaal), ut neke’xb’aanu jun li se’ek chirixeb’ Lin raqal ut li k’a’ru q’usuk chirixeb’.


57

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ ذُكِّرَ بِاٰيٰتِ رَبِّهٖ فَاَعْرَضَ عَنْهَا وَنَسِيَ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُۗ اِنَّا جَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًاۗ وَاِنْ تَدْعُهُمْ اِلَى الْهُدٰى فَلَنْ يَّهْتَدُوْٓا اِذًا اَبَدًا

wa man aẓlamu mimman żukkira bi'āyāti rabbihī fa a‘raḍa ‘anhā wa nasiya mā qaddamat yadāh(u), innā ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa in tad‘uhum ilal-hudā falay yahtadū iżan abadā(n).

Ut ani q’axal wi’chik ink’a’ tiik xch’ool chiru anihaq li ak q’use’ xb’aaneb’ li raqal re lix Qaawa’, toja’ naq naxsutq’isi rib’ rik’ineb’ ut nasach sa’ xch’ool li k’a’ru xb’aanu li wiib’ chi ruq’? Relik chi yaal, Xqak’e chi tz’aptz’o li raameb’, (re naq ink’a’) te’xtaw ru, ut (Xqak’e ajwi’) li tz’apleb’ sa’ xxikeb’. Us ta laa’at (Muhammad) nakab’oqeb’ chi b’eresink, relik chi yaal naq ink’a’ te’xk’ul li b’eresink chi junelik.


58

وَرَبُّكَ الْغَفُوْرُ ذُو الرَّحْمَةِۗ لَوْ يُؤَاخِذُهُمْ بِمَا كَسَبُوْا لَعَجَّلَ لَهُمُ الْعَذَابَۗ بَلْ لَّهُمْ مَّوْعِدٌ لَّنْ يَّجِدُوْا مِنْ دُوْنِهٖ مَوْىِٕلًا

wa rabbukal-gafūru żur-raḥmah(ti), lau yu'ākhiżuhum bimā kasabū la‘ajjala lahumul-‘ażāb(a), bal lahum mau‘idul lay yajidū min dūnihī mau'ilā(n).

Ut laa Qaawa’ aj Kuy Maak, wan xtoq’ob’aal ru. Wi ta kiraj xtojb’aleb’ rix xb’aan lix b’aanuhomeb’, kixseeb’a raj lix tojb’a-maak. A’b’an choq’ reheb’ wan jun hoonal (re rahilal) b’ar wi’ ink’a’ te’xtaw xkolb’aleb’ rib’ chiru.


59

وَتِلْكَ الْقُرٰٓى اَهْلَكْنٰهُمْ لَمَّا ظَلَمُوْا وَجَعَلْنَا لِمَهْلِكِهِمْ مَّوْعِدًا ࣖ

wa tilkal-qurā ahlaknāhum lammā ẓalamū wa ja‘alnā limahlikihim mau‘idā(n).

Ut (eb’ li wankeb’ sa’) li ch’och’ a’an xqasach naq ke’xb’aanu li ink’a’ us, ut xqak’uub’ jun hoonal re xsachb’aleb’.


60

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِفَتٰىهُ لَآ اَبْرَحُ حَتّٰٓى اَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ اَوْ اَمْضِيَ حُقُبًا

wa iż qāla mūsā lifatāhu lā abraḥu ḥattā abluga majma‘al-baḥraini au amḍiya ḥuqubā(n).

Ut (jultiko’q eere) naq laj Musa kixye re lix moos, “Ink’a’ tinkanab’ (b’eek) rub’elaj naq tinwulaq sa’ xjayal li wiib’ chi palaw;


61

فَلَمَّا بَلَغَا مَجْمَعَ بَيْنِهِمَا نَسِيَا حُوْتَهُمَا فَاتَّخَذَ سَبِيْلَهٗ فِى الْبَحْرِ سَرَبًا

falammā balagā majma‘a bainihimā nasiyā ḥūtahumā fattakhaża sabīlahū fil-baḥri sarabā(n).

Jo’kan naq naq ke’wulak sa’ li ch’utam re li wiib’ chi palaw, kisach sa’ xch’ooleb’ li kar, jo’kan naq (li kar) ki’el chaq ut kixk’am xb’e sa’ li palaw.


62

فَلَمَّا جَاوَزَا قَالَ لِفَتٰىهُ اٰتِنَا غَدَاۤءَنَاۖ لَقَدْ لَقِيْنَا مِنْ سَفَرِنَا هٰذَا نَصَبًا

falammā jāwazā qāla lifatāhu ātinā gadā'anā laqad laqīnā min safarinā hāżā naṣabā(n).

Jo’kan naq naq ke’nume’ (sa’ li na’ajej a’an), laj Musa kixye re lix moos: “K’am chaq arin li qatzekemq, relik chi yaal naq lub’luko xb’aan li qab’eenik”.


63

قَالَ اَرَاَيْتَ اِذْ اَوَيْنَآ اِلَى الصَّخْرَةِ فَاِنِّيْ نَسِيْتُ الْحُوْتَۖ وَمَآ اَنْسٰىنِيْهُ اِلَّا الشَّيْطٰنُ اَنْ اَذْكُرَهٗۚ وَاتَّخَذَ سَبِيْلَهٗ فِى الْبَحْرِ عَجَبًا

qāla ara'aita iż awainā ilaṣ-ṣakhrati fa innī nasītul-ḥūt(a), wa mā ansānīhu illasy-syaiṭanu an ażkurah(ū), wattakhaża sabīlahū fil-baḥri ‘ajabā(n).

A’an (li tenq’anel) kixsume, “Ma nakanaw naq naq yooko chixsik’b’al qakolb’al sa’ xb’een li pek junxil, kisach sa’ inch’ool (xinseraq’i resil) li kar ut maak’a’ kixb’aanu naq kisach sa’ inch’ool xjultikankil ka’ajwi’ laj tza, ut (li kar) kixk’am lix b’e toj sa’ li palaw chi jwal jalan.”


64

قَالَ ذٰلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِۖ فَارْتَدَّا عَلٰٓى اٰثَارِهِمَا قَصَصًاۙ

qāla żālika mā kunnā nabg(i), fartaddā ‘alā āṡārihimā qaṣaṣā(n).

A’an (laj Moises) kixye, “A’an a’in (li na’ajej) yooko chixsik’b’al.” Toja’ naq li wiib’ chi winq ke’sutq’i, yookeb’ chixtaaqenkil lix b’eheb’ sa’ xtiklajik.


65

فَوَجَدَا عَبْدًا مِّنْ عِبَادِنَآ اٰتَيْنٰهُ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِنَا وَعَلَّمْنٰهُ مِنْ لَّدُنَّا عِلْمًا

fa wajadā ‘abdam min ‘ibādinā ātaināhu raḥmatam min ‘indinā wa ‘allamnāhu mil ladunnā ‘ilmā(n).

Toja’ naq xkab’ichaleb’ ke’xtaw jun aj k’anjel sa’ xyanqeb’ li qamoos, li xqak’e chaq xtoq’ob’ankil ru chalen chaq sa’ li Qasutam, ut li xqak’ut chiru li nawom sa’ li Qasutam.


66

قَالَ لَهٗ مُوْسٰى هَلْ اَتَّبِعُكَ عَلٰٓى اَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا

qāla lahū mūsā hal attabi‘uka ‘alā an tu‘allimani mimmā ‘ullimta rusydā(n).

Laj Musa kixye re, “Ma naru tintaaqe re naq taak’ut chiwu (li tz’aqal nawom) li xak’ut (re naq) a’anaq li b’eresink?”


67

قَالَ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا

qāla innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).

Kichaq'ok a'an ut kixye: “Relik chi yaal naq ink'a' tatruuq xkuyb'al aakuyum wik'in.


68

وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلٰى مَا لَمْ تُحِطْ بِهٖ خُبْرًا

wa kaifa taṣbiru ‘alā mā lam tuḥiṭ bihī khubrā(n).

Ut chan ru naq tatruuq chi wank aakuyum rik’in k’a’ruhaq, naq moko tz’aqal ta aanawom chirix a’an?”


69

قَالَ سَتَجِدُنِيْٓ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ صَابِرًا وَّلَآ اَعْصِيْ لَكَ اَمْرًا

qāla satajidunī in syā'allāhu ṣābiraw wa lā a‘ṣī laka amrā(n).

A’an (laj Moises) kixye, “Wi naraj li Dios, taataw laa’in jo’ jun li winq li wan xkuyum, ut ink’a’ tinq’etq’eti aawe sa’ yalaq k’a’ru”.


70

قَالَ فَاِنِ اتَّبَعْتَنِيْ فَلَا تَسْـَٔلْنِيْ عَنْ شَيْءٍ حَتّٰٓى اُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا ࣖ

qāla fa inittaba‘tanī falā tas'alnī ‘an syai'in ḥattā uḥdiṡa laka minhu żikrā(n).

Kixye, “Wi nikinaataaqe, toja’ naq matpatz’ we chirix k’a’ruhaq, toj reetal naq tinch’olob’ chawu.


71

فَانْطَلَقَاۗ حَتّٰٓى اِذَا رَكِبَا فِى السَّفِيْنَةِ خَرَقَهَاۗ قَالَ اَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ اَهْلَهَاۚ لَقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا اِمْرًا

fanṭalaqā, ḥattā iżā rakibā fis-safīnati khara ahā, qāla akharaqtahā litugriqa ahlahā, laqad ji'ta syai'an imrā(n).

Jo’kan naq ke’b’eek li wiib’, toj reetal naq ke’ok sa’ xkab’ichaleb’ sa’ li jukub’ kixyiib’ jun li jul chi sa’. A’an (laj Moises) kixye, “K’a’ut naq xayiib’ jun li jul sa’ li jukub’, re naq te’sub’e’q li wankeb’ chi sa’?” Relik chi yaal, nimla qʼetqʼetil xabʼaanu.


72

قَالَ اَلَمْ اَقُلْ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا

qāla alam aqul innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).

Kixye: “Ma ink’a’ xinye aawe naq relik chi yaal naq ink’a’ tatruuq chi wank aakuyum wik’in?”.


73

قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِيْ بِمَا نَسِيْتُ وَلَا تُرْهِقْنِيْ مِنْ اَمْرِيْ عُسْرًا

qāla lā tu'ākhiżnī bimā nasītu wa lā turhiqnī min amrī ‘usrā(n).

A’an (laj Moises) kixye, “Maak’e inmaak xb’aan naq nasach sa’ inch’ool ut maak’e iniiq rik’in junaq ch’a’ajkilal sa’ lin k’anjel”.


74

فَانْطَلَقَا ۗحَتّٰٓى اِذَا لَقِيَا غُلٰمًا فَقَتَلَهٗ ۙقَالَ اَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً؈ۢبِغَيْرِ نَفْسٍۗ لَقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا نُّكْرًا ۔

fanṭalaqā, ḥattā iżā laqiyā gulāman fa qatalah(ū), qāla aqatalta nafsan zakiyyatam bigairi nafs(in), laqad ji'ta syai'an nukrā(n).

Jo'kan naq xkab'ichaleb' ke'b'eek; toj reetal naq li wiib’ ke’xtaw jun li saaj winq, a’an kixkamsi. A'an (laj Moises) kixye: "K'a'ut naq nakakamsi jun li saq ruhil aamej, moko xb'aan ta naq kixkamsi jalan chik? Relik chi yaal, jwal ink'a' us xab'aanu".


75

۞ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكَ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا

qāla alam aqul laka innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).

Kixye: “Ma ink'a' tab'i' xinye aawe naq ink'a' tatruuq xkuyb'al aakuyum wik'in?”.


76

قَالَ اِنْ سَاَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍۢ بَعْدَهَا فَلَا تُصٰحِبْنِيْۚ قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَّدُنِّيْ عُذْرًا

qāla in sa'altuka ‘an syai'im ba‘dahā falā tuṣāḥibnī, qad balagta mil ladunnī ‘użrā(n).

A’an (laj Moises) kixye, “Wi tinpatz’ aawe chirix k’a’ruhaq chirix a’in, toja’ naq matkanab’in chi aawochb’eeninkil chik, relik chi yaal naq tz’aqal (akuyum) re xk’ulub’ankil lin q’usuk”.


77

فَانْطَلَقَا ۗحَتّٰىٓ اِذَآ اَتَيَآ اَهْلَ قَرْيَةِ ِۨاسْتَطْعَمَآ اَهْلَهَا فَاَبَوْا اَنْ يُّضَيِّفُوْهُمَا فَوَجَدَا فِيْهَا جِدَارًا يُّرِيْدُ اَنْ يَّنْقَضَّ فَاَقَامَهٗ ۗقَالَ لَوْ شِئْتَ لَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ اَجْرًا

fanṭalaqā, ḥattā iżā atayā ahla qaryatinistaṭ‘amā ahlahā fa abau ay yuḍayyifūhumā fa wajadā fīhā jidāray yurīdu ay yaqaḍḍa fa aqāmah(ū), qāla lau syi'ta lattakhażta ‘alaihi ajrā(n).

Jo’kan naq ke’xik li wiib’; jo’kan naq naq ke’wulak li wiib’ chi poyanam rik’ineb’ li poyanam re junaq tenamit, sa’ xkab’ichaleb’ ke’xpatz’ naq te’k’ule’q xb’aaneb’ li poyanam, ab’an eb’ a’an (li poyanam re li tenamit a’an) ink’a’ ke’raj xk’ulb’aleb’, toja’ naq sa’ xkab’ichaleb’ ke’xtaw li xtz’ak li ochoch li kach’in chik ma yoo chi t’ane’k (sa’ li tenamit a’an), toja’ naq kixtiikob’resiheb’. A’an (laj Moises) kixye, “Wi taawaj, naru taapatz’ xtojb’al rix”.


78

قَالَ هٰذَا فِرَاقُ بَيْنِيْ وَبَيْنِكَۚ سَاُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيْلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَّلَيْهِ صَبْرًا

qāla hāżā firāqu bainī wa bainik(a), sa'unabbi'uka bita'wīli mā lam tastaṭī‘ ‘alaihi ṣabrā(n).

Kixye: “A'an a'in li jachok-ib' sa' qayanq laa'ex: laa'in tinch'olob' cheru li b'aanuhom li ink'a' xeru xkuyb'al.


79

اَمَّا السَّفِيْنَةُ فَكَانَتْ لِمَسٰكِيْنَ يَعْمَلُوْنَ فِى الْبَحْرِ فَاَرَدْتُّ اَنْ اَعِيْبَهَاۗ وَكَانَ وَرَاۤءَهُمْ مَّلِكٌ يَّأْخُذُ كُلَّ سَفِيْنَةٍ غَصْبًا

ammas-safīnatu fa kānat limasākīna ya‘malūna fil-baḥri fa arattu an a‘ībahā, wa kāna warā'ahum malikuy ya'khużu kulla safīnatin gaṣbā(n).

Chirix li jukub', reheb' li neb'a' li neke'k'anjelak sa' palaw; Xink'oxla xsachb'al, xb'aan naq wank jun li awab'ej chiruheb' li tixchap li junjunq chi jukub'.


80

وَاَمَّا الْغُلٰمُ فَكَانَ اَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ فَخَشِيْنَآ اَنْ يُّرْهِقَهُمَا طُغْيَانًا وَّكُفْرًا ۚ

wa ammal-gulāmu fa kāna abawāhu mu'minaini fa khasyīnā ay yurhiqahumā ṭugyānaw wa kufrā(n).

Ut chirix li saaj winq (li ink’a’ aj paab’anel), lix na’ xyuwa’ aj paab’anel, ut kooxuwak naq tixmin ruheb’ chi b’alaq’ink ut chi ink’a’ paab’ank.


81

فَاَرَدْنَآ اَنْ يُّبْدِلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِّنْهُ زَكٰوةً وَّاَقْرَبَ رُحْمًا

fa aradnā ay yubdilahumā rabbuhumā khairam minhu zakātaw wa aqraba ruḥmā(n).

Toja’ naq xqaj raj naq lix Qaawa’ tixk’e xna’aj rik’in jun chik li chaab’il wi’chik sa’ xsaqalil ru chiru a’an ut q’axal wi’chik natoq’ob’ank-u (chiruheb’ lix na’ xyuwa’).


82

وَاَمَّا الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلٰمَيْنِ يَتِيْمَيْنِ فِى الْمَدِيْنَةِ وَكَانَ تَحْتَهٗ كَنْزٌ لَّهُمَا وَكَانَ اَبُوْهُمَا صَالِحًا ۚفَاَرَادَ رَبُّكَ اَنْ يَّبْلُغَآ اَشُدَّهُمَا وَيَسْتَخْرِجَا كَنْزَهُمَا رَحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَۚ وَمَا فَعَلْتُهٗ عَنْ اَمْرِيْۗ ذٰلِكَ تَأْوِيْلُ مَا لَمْ تَسْطِعْ عَّلَيْهِ صَبْرًاۗ ࣖ

wa ammal-jidāru fa kāna ligulāmaini yatīmaini fil-madīnati wa kāna taḥtahū kanzul lahumā wa kāna abūhumā ṣāliḥā(n), fa arāda rabbuka ay yablugā asyuddahumā wa yastakhrijā kanzahumā raḥmatam mir rabbik(a), wa mā fa‘altuhū ‘an amrī, żālika ta'wīlu mā lam tasṭī‘ ‘alaihi ṣabrā(n).

Ut chirix li tz'ak, a'an reheb' wiib' li al maak'a'eb' xna' xyuwa' sa' li tenamit, rub'el a'an wank jun li b'ihomal reheb', ut li xyuwa'eb' a'an jun winq tiik xch'ool. Jo’kan naq laa Qaawa’ kiraj naq te’wulaq sa’ xnimal ru ut te’risi chaq lix b’ihomal jo’ jun toq’ob’ank-ib’ rik’in laa Qaawa’. Li c'a'ru xinba̱nu moco yal ta injunes la̱in xinba̱nu. A’an a’in xch’olob’ankil li b’aanuhom li ink’a’ xeru chixkuyb’al.”


83

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنْ ذِى الْقَرْنَيْنِۗ قُلْ سَاَتْلُوْا عَلَيْكُمْ مِّنْهُ ذِكْرًا ۗ

wa yas'alūnaka ‘an żil qarnain(i), qul sa'atlū ‘alaikum minhu żikrā(n).

Ut neke’xpatz’ aawe (laj Muhammad) chirix laj Zulqarnain. Ye, “Tinwil ru li seraq’ choq’ aawe.”


84

اِنَّا مَكَّنَّا لَهٗ فِى الْاَرْضِ وَاٰتَيْنٰهُ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ سَبَبًا ۙ

innā makkannā lahū fil-arḍi wa ātaināhu min kulli syai'in sababā(n).

Relik chi yaal, xqak’e re jun xk’anjel sa’ li ruchich’och’, ut xqak’uub’ jun li b’e choq’ re (re xtawb’al) chixjunil, .


85

فَاَتْبَعَ سَبَبًا

fa atba‘a sababā(n).

Jo’kan naq kixchap jun li b’e.


86

حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَغْرُبُ فِيْ عَيْنٍ حَمِئَةٍ وَّوَجَدَ عِنْدَهَا قَوْمًا ەۗ قُلْنَا يٰذَا الْقَرْنَيْنِ اِمَّآ اَنْ تُعَذِّبَ وَاِمَّآ اَنْ تَتَّخِذَ فِيْهِمْ حُسْنًا

Ḥattā iżā balaga magribasy-syamsi wajadahā tagrubu fī ‘ainin ḥami'atiw wa wajada ‘indahā qaumā(n), qulnā yā żal-qarnaini immā an tu‘ażżiba wa immā an tattakhiża fīhim ḥusnā(n).

Toj reetal naq ak xwulak sa’ li na’ajej b’ar wi’ yoo chi kub’eek li saq’e, kiril (li saq’e) chi kub’eek sa’ li q’eq b’onb’il palaw, ut aran kixtaw jun tenamit (li maak’a’eb’ xpaab’aal). Kiqaye, “At Zulkarnain! Naru nakak’eheb’ chi tojb’a-maak malaj nakab’aanu li chaab’ilal (b’oqeb’ chi paab’ank).”


87

قَالَ اَمَّا مَنْ ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهٗ ثُمَّ يُرَدُّ اِلٰى رَبِّهٖ فَيُعَذِّبُهٗ عَذَابًا نُّكْرًا

qāla ammā man ẓalama fa saufa nu‘ażżibuhū ṡumma yuraddu ilā rabbihī fa yu‘ażżibuhū ‘ażāban nukrā(n).

A’an (Zulkarnain) kixye, “Ani tixb’aanu li ink’a’ us, laa’o taqatoj rix, toja’ naq taasutq’iiq rik’in li Qaawa’, toja’ naq li Allah tixk’e xtojb’al rix rik’in jun li tojb’a-maak jwal kaw”.


88

وَاَمَّا مَنْ اٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهٗ جَزَاۤءً ۨالْحُسْنٰىۚ وَسَنَقُوْلُ لَهٗ مِنْ اَمْرِنَا يُسْرًا ۗ

wa ammā man āmana wa ‘amila ṣāliḥan fa lahū jazā'anil-ḥusnā, wa sanaqūlu lahū min amrinā yusrā(n).

Chirix li ani napaab’ank ut naxb’aanu li chaab’il b’aanuhom, a’an tixk’ul li q’axal chaab’il (q’ajkamunk) choq’ reeqaj, ut laa’o taqanumsi chiru li qataqlahom moko ch’a’aj ta”.


89

ثُمَّ اَتْبَعَ سَبَبًا

Ṡumma atba‘a sababā(n).

Toja’ naq kixk’am jun (jalan) b’e.


90

حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ مَطْلِعَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَطْلُعُ عَلٰى قَوْمٍ لَّمْ نَجْعَلْ لَّهُمْ مِّنْ دُوْنِهَا سِتْرًا ۙ

Ḥattā iżā balaga maṭli‘asy-syamsi wajadahā taṭlu‘u ‘alā qaumil lam naj‘al lahum min dūnihā sitrā(n).

Toj reetal naq kiwulak sa’ li na’ajej b’ar wi’ na’el chaq li saq’e (sa’ rokeb’aal li saq’e) kixtaw chi lemtz’unk sa’ xb’een jun tenamit li ink’a’ xqab’aanu junaq kolok chiruheb’,


91

كَذٰلِكَۗ وَقَدْ اَحَطْنَا بِمَا لَدَيْهِ خُبْرًا

każālik(a), wa qad aḥaṭnā bimā ladaihi khubrā(n).

chi jo’kan, ut relik chi yaal Naqanaw chixjunil li k’a’ru wan rik’in (Zulkarnain).


92

ثُمَّ اَتْبَعَ سَبَبًا

Ṡumma atba‘a sababā(n).

Toja’ naq kixchap jun li b’e (jun chik).


93

حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ بَيْنَ السَّدَّيْنِ وَجَدَ مِنْ دُوْنِهِمَا قَوْمًاۙ لَّا يَكَادُوْنَ يَفْقَهُوْنَ قَوْلًا

Ḥattā iżā balaga bainas-saddaini wajada min dūnihimā qaumal lā yakādūna yafqahūna qaulā(n).

Toj reetal naq kiwulak sa’ xyanq wiib’ li tzuul, kixtaw chirix (li wiib’ chi tzuul) jun tenamit li ch’a’aj xtawb’al ru li aatinak.


94

قَالُوْا يٰذَا الْقَرْنَيْنِ اِنَّ يَأْجُوْجَ وَمَأْجُوْجَ مُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجًا عَلٰٓى اَنْ تَجْعَلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ سَدًّا

qālū yā żal-qarnaini inna ya'jūja wa ma'jūja mufsidūna fil-arḍi fahal naj‘alu laka kharjan ‘alā an taj‘alā bainanā wa bainahum saddā(n).

Ke'xye, "At Zulkarnain! Relik chi yaal, Yagjuj ut Makjuj (yo'ob'tesihom li) neke'xb'aanu li sache'k sa' li ruchich'och', jo'kan naq ma naru naqatoj aawe junaq q'ajkamunk re naq taayiib' jun li ramleb' sa' qayanq laa'o ut eb' a'an?"


95

قَالَ مَا مَكَّنِّيْ فِيْهِ رَبِّيْ خَيْرٌ فَاَعِيْنُوْنِيْ بِقُوَّةٍ اَجْعَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ رَدْمًا ۙ

qāla mā makkannī fīhi rabbī fa a‘īnūnī biquwwatin aj‘al bainakum wa bainahum radmā(n).

A’an (Zulkarnain) kixye, “Li k’a’ru xk’e we li Dios jwal chaab’il wi’chik (chiru laa q’ajkamunk), jo’kan naq chintenq’a rik’in kawilal, re naq tinruuq chixyiib’ankil jun li ramleb’ sa’ eeyanq laa’ex ut eb’ a’an .


96

اٰتُوْنِيْ زُبَرَ الْحَدِيْدِۗ حَتّٰىٓ اِذَا سَاوٰى بَيْنَ الصَّدَفَيْنِ قَالَ انْفُخُوْا ۗحَتّٰىٓ اِذَا جَعَلَهٗ نَارًاۙ قَالَ اٰتُوْنِيْٓ اُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْرًا ۗ

Ātūnī zubaral-ḥadīd(i), ḥattā iżā sāwā bainaṣ-ṣadafaini qālanfukhū, ḥattā iżā ja‘alahū nārā(n), qāla ātūnī ufrig ‘alaihi qiṭrā(n).

K'ehomaq we xkomon li ch'iich'!”. Toj reetal naq (li raqal li) ch’iich’ ki’ok chi (k’eemank) chi juntaq’eet rik’in li wiib’ (xjolomil) li tzuul, a’an (laj Zulkarnain) kixye, “B’oq (li xam)!”


97

فَمَا اسْطَاعُوْٓا اَنْ يَّظْهَرُوْهُ وَمَا اسْتَطَاعُوْا لَهٗ نَقْبًا

famasṭā‘ū ay yaẓharūhu wa mastaṭā‘ū lahū naqbā(n).

Jo’kan naq eb’ a’an (Yakjuj ut Makjuj) ink’a’ ke’ru chi taqe’k chiru ut ink’a’ ke’ru (jo’kan ajwi’) chixyiib’ankil jun li jul chi sa’.


98

قَالَ هٰذَا رَحْمَةٌ مِّنْ رَّبِّيْۚ فَاِذَا جَاۤءَ وَعْدُ رَبِّيْ جَعَلَهٗ دَكَّاۤءَۚ وَكَانَ وَعْدُ رَبِّيْ حَقًّا ۗ

qāla hāżā raḥmatum mir rabbī, fa iżā jā'a wa‘du rabbī ja‘alahū dakkā'(a), wa kāna wa‘du rabbī ḥaqqā(n).

A’an (Zulkarnain) kixye, “A’in (li tz’ak) a’an jun osob’tesink re lin Qaawa’, jo’kan naq naq taachalq lix yeechi’ihom lin Qaawa’, a’an tixsach ru; ut yaal li yeechi’ihom re lin Qaawa’.”


99

۞ وَتَرَكْنَا بَعْضَهُمْ يَوْمَىِٕذٍ يَّمُوْجُ فِيْ بَعْضٍ وَّنُفِخَ فِى الصُّوْرِ فَجَمَعْنٰهُمْ جَمْعًا ۙ

wa taraknā ba‘ḍahum yauma'iżiy yamūju fī ba‘ḍiw wa nufikha fiṣ-ṣūri fa jama‘nāhum jam‘ā(n).

Ut sa’ li kutan a’an taqakanab’eb’ (Yakjuj ut Makjuj) chi b’atz’unk chirib’ileb’ rib’, ut (naq) taa’ab’imanq li trompeet (wi’chik), Taqach’utub’eb’ chixjunil sa’ komonil.


100

وَّعَرَضْنَا جَهَنَّمَ يَوْمَىِٕذٍ لِّلْكٰفِرِيْنَ عَرْضًا ۙ

wa ‘araḍnā jahannama yauma'iżil lil-kāfirīna ‘arḍā(n).

Ut taqak’ut chi saqen ru li B’ak’leb’aal Kaax sa’ li kutan a’an chiruheb’ li ink’a’ neke’paab’an,


101

ۨالَّذِيْنَ كَانَتْ اَعْيُنُهُمْ فِيْ غِطَاۤءٍ عَنْ ذِكْرِيْ وَكَانُوْا لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ سَمْعًا ࣖ

allażīna kānat a‘yunuhum fī giṭā'in ‘an żikrī wa kānū lā yastaṭī‘ūna sam‘ā(n).

(a’aneb’) li kristiaan li tz’aptz’ookeb’ li rilob’aal (li raameb’) (ink’a’ neke’ru) chixk’eeb’al reetal Lin eetalil (xnimal ru), ut ink’a’ neke’ru chi ab’ink.


102

اَفَحَسِبَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنْ يَّتَّخِذُوْا عِبَادِيْ مِنْ دُوْنِيْٓ اَوْلِيَاۤءَ ۗاِنَّآ اَعْتَدْنَا جَهَنَّمَ لِلْكٰفِرِيْنَ نُزُلًا

afaḥasibal-lażīna kafarū ay yattakhiżū ‘ibādī min dūnī auliyā'(a), innā a‘tadnā jahannama lil-kāfirīna nuzulā(n).

Jo’kan ut, ma neke’xk’oxla li ink’a’ neke’paab’an naq te’ruuq chixk’amb’aleb’ lin moos jo’ aj tenq’anel chiru laa’in? Relik chi yaal, xqakawresi li B’ak’leb’aal Kaax choq’ xna’ajeb’ li ink’a’ neke’paab’an.


103

قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْاَخْسَرِيْنَ اَعْمَالًا ۗ

qul hal nunabbi'ukum bil-akhsarīna a‘mālā(n).

Ye (At Muhammad): “Ma taqaye eere resileb’ li q’axal ninqeb’ xsachb’al sa’ lix b’aanuhomeb’?”


104

اَلَّذِيْنَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَهُمْ يَحْسَبُوْنَ اَنَّهُمْ يُحْسِنُوْنَ صُنْعًا

al-lażīna ḍalla sa‘yuhum fil-ḥayātid-dun-yā wa hum yaḥsabūna annahum yuḥsinūna ṣun‘ā(n).

(A’an a’in) li ani neke’sach lix yalb’aleb’ xq’e sa’ xyu’ameb’ li ruchich’och’ a’in, naq neke’xk’oxla naq yookeb’ chixb’aanunkil li chaab’ilal.


105

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِ رَبِّهِمْ وَلِقَاۤىِٕهٖ فَحَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فَلَا نُقِيْمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَزْنًا

ulā'ikal-lażīna kafarū bi'āyāti rabbihim wa liqā'ihī fa ḥabiṭat a‘māluhum falā nuqīma lahum yaumal-qiyāmati waznā(n).

A’aneb’ a’in li neke’xtz’eqtaana li reetalil lix Qaawa’ ut (ink’a’ neke’xpaab’) li ch’utam rik’in. Jo’kan naq maak’a’ rajb’al lix b’aanuhomeb’, ut ink’a’ taqak’e reheb’ junaq xmetz’ew sa’ xkutankil li wakliik chi yo’yo.


106

ذٰلِكَ جَزَاۤؤُهُمْ جَهَنَّمُ بِمَا كَفَرُوْا وَاتَّخَذُوْٓا اٰيٰتِيْ وَرُسُلِيْ هُزُوًا

Żālika jazā'uhum jahannamu bimā kafarū wattakhażū āyātī wa rusulī huzuwā(n).

Jo’kan lix tojb’aleb’ rix choq’ re li B’ak’leb’aal Kaax xb’aan lix maak’a’il xpaab’aaleb’, ut xb’aan naq ke’xk’am lin eetalil ut lin taql jo’ jun se’ek.


107

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ كَانَتْ لَهُمْ جَنّٰتُ الْفِرْدَوْسِ نُزُلًا ۙ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti kānat lahum jannātul-firdausi nuzulā(n).

Relik chi yaal, eb’ li neke’paab’an ut neke’xb’aanu li tiikilal, choq’ reheb’ a’an li Awimq re li Paraiso kawresinb’il jo’ jun na’ajej,


108

خٰلِدِيْنَ فِيْهَا لَا يَبْغُوْنَ عَنْهَا حِوَلًا

khālidīna fīhā lā yabgūna ‘anhā ḥiwalā(n).

te’kanaaq chi sa’ chi junelik, maajun wa te’isiiq chaq aran.


109

قُلْ لَّوْ كَانَ الْبَحْرُ مِدَادًا لِّكَلِمٰتِ رَبِّيْ لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ اَنْ تَنْفَدَ كَلِمٰتُ رَبِّيْ وَلَوْ جِئْنَا بِمِثْلِهٖ مَدَدًا

qul lau kānal-baḥru midādal likalimāti rabbī lanafidal-baḥru qabla an tanfada kalimāṭu rabbī wa lau ji'nā bimiṡlihī madadā(n).

Ye (Muhammad), “Wi ta li palaw taa’ok choq’ tinta re (xtz’iib’ankil) li raatin lin Qaawa’, toja’ naq li palaw taa’oso’q raj chi yaal rub’elaj (xtz’iib’ankil) lix raqb’a-aatin lin Qaawa’, us ta xqak’am chaq jo’ k’ihal chik (jo’kan ajwi’).”


110

قُلْ اِنَّمَآ اَنَا۠ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوْحٰٓى اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ فَمَنْ كَانَ يَرْجُوْا لِقَاۤءَ رَبِّهٖ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَّلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهٖٓ اَحَدًا ࣖ

qul innamā ana basyarum miṡlukum yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), faman kāna yarjū liqā'a rabbihī falya‘mal ‘amalan ṣāliḥaw wa lā yusyrik bi‘ibādati rabbihī aḥadā(n).

Ye (Muhammad), “Relik chi yaal, laa’in yal jun winq jo’ laa’at, li xk’ul li k’utb’esinb’il na’leb’ naq relik chi yaal naq laa Dios a’an li Nimajwal Dios.” Jo'kan naq ani naroyb'eni junaq ch'utam rik'in li Qaawa', chixb'aanu li chaab'il b'aanuhom ut ink'a' tixjunaji rib' rik'in k'a'ruhaq re xloq'oninkil li Qaawa'”.