Qari
Murottal Audio
حٰمۤ ۚ
Ḥā mīm.
Ha Mim
تَنْزِيْلُ الْكِتٰبِ مِنَ اللّٰهِ الْعَزِيْزِ الْعَلِيْمِۙ
tanzīlul-kitābi minallāhil-‘azīzil-‘alīm(i).
Li hu a’in (li Alcorán) kik’utb’esiman chaq rik’in li Allah, li Nimajwal, li Naxnaw chixjunil, .
غَافِرِ الذَّنْۢبِ وَقَابِلِ التَّوْبِ شَدِيْدِ الْعِقَابِ ذِى الطَّوْلِۗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۗاِلَيْهِ الْمَصِيْرُ
gāfiriż-żambi wa qābilit-taubi syadīdil-‘iqābi żiṭ-ṭaul(i), lā ilāha illā huw(a), ilaihil-maṣīr(u).
li naxkuy li maak ut naxk’ulub’a li jalb’a-k’a’uxlej ut lix kawil tojb’a-maak; li wan xmaatan. Maajun chik dios, kaʼajwiʼ Aʼan. Ka’ajwi’ rik’in A’an (chixjunil li yo’ob’tesihom) texsutq’iiq.
مَا يُجَادِلُ فِيْٓ اٰيٰتِ اللّٰهِ اِلَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَلَا يَغْرُرْكَ تَقَلُّبُهُمْ فِى الْبِلَادِ
mā yujādilu fī āyātillāhi illal-lażīna kafarū falā yagrurka taqallubuhum fil-bilād(i).
Maajun naxwech’ rixeb’ li raqal re li Allah, ka’ajwi’ li ink’a’ neke’paab’an. Jo’kan ut, matb’alaq’iik laa’at (Muhammad) xb’aan naq us x’elk lix yalb’aleb’ xq’e sa’ chixjunil li tenamit.
كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوْحٍ وَّالْاَحْزَابُ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۖوَهَمَّتْ كُلُّ اُمَّةٍۢ بِرَسُوْلِهِمْ لِيَأْخُذُوْهُ وَجَادَلُوْا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوْا بِهِ الْحَقَّ فَاَخَذْتُهُمْ ۗفَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ
każżabat qablahum qaumu nūḥiw wal-aḥzābu mim ba‘dihim, wa hammat kullu ummatim birasūlihim liya'khużūhu wa jādalū bil-bāṭili liyudḥiḍū bihil-ḥaqqa fa'akhażtuhum, fa kaifa kāna ‘iqāb(i).
Chi ruheb’ a’an, li xtenamit laj Noe ut eb’ li ch’uut li ke’oken chirixeb’ ke’xtik’ti’i (li apostol) ut li junjunq chi komonil ke’xk’uub’ (b’alaq’ink) chi rix li x’apostol re xchapb’al ut ke’xwech’ rib’ rik’in li tik’ti’ (xyaalal) re xsachb’al li yaal; joʼkan naq kinchapebʼ chi preexil (rikʼin tojbʼa-maak). Jo’kan ut, chan ru naq (ra) taawanq Lin tojb’a-maak?
وَكَذٰلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّهُمْ اَصْحٰبُ النَّارِۘ
wa każālika ḥaqqat kalimatu rabbika ‘alal-lażīna kafarū annahum aṣḥābun-nār(i).
Ut chi jo’kan lix k’uub’anb’il na’leb’ laa Qaawa’ x’ok chi k’anjelak chi yaal sa’ xb’eeneb’ laj ink’a’ neke’paab’an, (a’an a’in) chi yaal naq a’aneb’ aj ralch’och’ sa’ xb’alb’a.
اَلَّذِيْنَ يَحْمِلُوْنَ الْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَهٗ يُسَبِّحُوْنَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيُؤْمِنُوْنَ بِهٖ وَيَسْتَغْفِرُوْنَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْاۚ رَبَّنَا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَّحْمَةً وَّعِلْمًا فَاغْفِرْ لِلَّذِيْنَ تَابُوْا وَاتَّبَعُوْا سَبِيْلَكَ وَقِهِمْ عَذَابَ الْجَحِيْمِ
allażīna yaḥmilūnal-‘arsya wa man ḥaulahū yusabbiḥūna biḥamdi rabbihim wa yu'minūna bihī wa yastagfirūna lil-lażīna āmanū, rabbanā wasi‘ta kulla syai'ir raḥmataw wa ‘ilman fagfir lil-lażīna tābū wattaba‘ū sabīlaka wa qihim ‘ażābal-jaḥīm(i).
(Eb’ li anjel) li neke’k’amok re li K’ojarib’aal ut (eb’ li anjel) li wankeb’ chixsutameb’ neke’xnima rib’ rik’in xnimankil ru lix Qaawa’ ut neke’xpaab’ a’an ut neke’xpatz’ xkuyb’aleb’ xmaak li ani neke’paab’an (xyeeb’al), “Qaawa’, li toq’ob’ank-u ut li nawom li wan aawik’in naxram chixjunil, jo’kan naq k’e xkuyb’aleb’ xmaak li neke’xjal xk’a’uxl ut neke’xtaaqe laa b’e ()
رَبَّنَا وَاَدْخِلْهُمْ جَنّٰتِ عَدْنِ ِۨالَّتِيْ وَعَدْتَّهُمْ وَمَنْ صَلَحَ مِنْ اٰبَاۤىِٕهِمْ وَاَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيّٰتِهِمْ ۗاِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُۙ
rabbanā wa adkhilhum jannāti ‘adninil-latī wa‘attahum wa man ṣalaḥa min ābā'ihim wa azwājihim wa żurriyyātihim, innaka antal ‘azīzul-ḥakīm(u).
At Qaawa’, k’eheb’ chi ok sa’ li paraiso re ‘Adn li xayeechi’i reheb’, ut eb’ li tiikeb’ xch’ool sa’ xyanqeb’ lix xe’toonil, li rixaqil ut li ralal xk’ajoleb’. Relik chi yaal, Laaʼat li Qʼaxal Nim Aawibʼ, li Qʼaxal Nim Aanaʼlebʼ, .
وَقِهِمُ السَّيِّاٰتِۗ وَمَنْ تَقِ السَّيِّاٰتِ يَوْمَىِٕذٍ فَقَدْ رَحِمْتَهٗ ۗوَذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ ࣖ
wa qihimus-sayyi'āt(i), wa man taqis-sayyi'āti yauma'iżin faqad raḥimtah(ū), wa żālika huwal-fauzul-‘aẓīm(u).
ut xkolb’aleb’ chi ru li maa’usilal (rahil ch’a’ajkilal). Ut eb’ li xakol chiru li maa’usilal (li rahilal) sa’ li kutan a’an, toja’ naq relik chi yaal, xatoq’ob’aheb’ ru ut jo’kan li nimla q’axok-u”.
اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يُنَادَوْنَ لَمَقْتُ اللّٰهِ اَكْبَرُ مِنْ مَّقْتِكُمْ اَنْفُسَكُمْ اِذْ تُدْعَوْنَ اِلَى الْاِيْمَانِ فَتَكْفُرُوْنَ
innal-lażīna kafarū yunādauna lamaqtullāhi akbaru mim maqtikum anfusakum iż tad‘ūna ilal-īmāni fatakfurūn(a).
Relik chi yaal, eb’ li ink’a’ neke’paab’an, te’b’oqe’q chi (sa’ xkutankil li wakliik chi yo’yo), “Relik chi yaal, li xik’ ilok re li Allah (cheru laa’ex) jwal nim wi’chik chiru lee xik’ ilok cheru laa’ex, naq xeb’oqe’ chi paab’ank ut chirix a’an xetz’eqtaana.”
قَالُوْا رَبَّنَآ اَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَاَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ فَاعْتَرَفْنَا بِذُنُوْبِنَا فَهَلْ اِلٰى خُرُوْجٍ مِّنْ سَبِيْلٍ
qālū rabbanā amattanaṡnataini wa aḥyaitanaṡnataini fa‘tarafnā biżunūbinā fa hal ilā khurūjim min sabīl(in).
Ke'xsume: "Qaawa', wiib' sut xookamsi ut wiib' sut xoowaklesi chi yo'yo (jo'kan ajwi'), toja' naq xqach'olob' li qamaak. Jo'kan naq ma wan junaq b'e (choq' qe) re elk (sa' xb'alb'a)?"
ذٰلِكُمْ بِاَنَّهٗٓ اِذَا دُعِيَ اللّٰهُ وَحْدَهٗ كَفَرْتُمْۚ وَاِنْ يُّشْرَكْ بِهٖ تُؤْمِنُوْا ۗفَالْحُكْمُ لِلّٰهِ الْعَلِيِّ الْكَبِيْرِ
Żālikum bi'annahū iżā du‘iyallāhu waḥdahū kafartum, wa iy yusyrak bihī tu'minū, fal-ḥukmu lillāhil-‘aliyyil-kabīr(i).
A’in xb’aan naq tz’aqal neketz’eqtaana naq b’oqb’ilex chixloq’oninkil li Allah xjunes. Ut wi li Allah naxjunaji rib’ eerik’in, nekepaab’. Jo’kan naq li na’leb’ (anajwan) wan rik’in li Allah, li Q’axal Taqenaq Xwankil, li Q’axal Nim Xwankil.
هُوَ الَّذِيْ يُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖ وَيُنَزِّلُ لَكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ رِزْقًا ۗوَمَا يَتَذَكَّرُ اِلَّا مَنْ يُّنِيْبُ
huwal-lażī yurīkum āyātihī wa yunazzilu lakum minas-samā'i rizqā(n), wa mā yatażakkaru illā may yunīb(u).
A’an li naxk’ut chawu lix eetalil (wankilal) ut naxtaqla chaq li tzakemq chalen chaq sa’ choxa choq’ aawe. Ut maajun chik chiruheb’ li neke’xtaw jun li tzolok a’aneb’ li neke’sutq’i (rik’in li Allah).
فَادْعُوا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ وَلَوْ كَرِهَ الْكٰفِرُوْنَ
fad‘ullāha mukhliṣīna lahud-dīna wa lau karihal-kāfirūn(a).
Jo’kan naq loq’onihomaq li Allah chi anchal eech’ool ut chi anchal eech’ool sa’ lee paab’aal, us ta eb’ laj ink’a’ neke’paab’an ink’a’ neke’wulak chiru (a’an).
رَفِيْعُ الدَّرَجٰتِ ذُو الْعَرْشِۚ يُلْقِى الرُّوْحَ مِنْ اَمْرِهٖ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ لِيُنْذِرَ يَوْمَ التَّلَاقِۙ
rafī‘ud-darajāti żul-‘arsy(i), yulqir-rūḥa min amrihī ‘alā may yasyā'u min ‘ibādihī liyunżira yaumat-talāq(i).
(A’an) li Q’axal Taqenaq Xnimal ru sa’ xk’anjel, laj Eechal re li K’ojarib’aal, li naxtaqla chaq li k’utb’esinb’il na’leb’ rik’in lix taqlahom reheb’ li ani naraj sa’ xyanqeb’ lix moos, re xyeeb’al reheb’ (li tenamit) li Xkutankil li Ch’utam (Xkutankil li Raqok Aatin), .
يَوْمَ هُمْ بٰرِزُوْنَ ۚ لَا يَخْفٰى عَلَى اللّٰهِ مِنْهُمْ شَيْءٌ ۗلِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ۗ لِلّٰهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ
yauma hum bārizūn(a), lā yakhfā ‘alallāhi minhum syai'(un), limanil-mulkul-yaum(a), lillāhil-wāḥidil-qahhār(i).
(a’an a’in) sa’ li kutan (naq) ke’el chaq (sa’ li muqleb’aal); maak’a’ sa’ lix wanjikeb’ muqmu chiru li Allah. (Toja’ naq li Allah kixye): “Ani re li awa’b’ejihom anajwan?” Re li Allah, li Nimajwal, li Q’axal Nim Xq’axb’al ru.
اَلْيَوْمَ تُجْزٰى كُلُّ نَفْسٍۢ بِمَا كَسَبَتْ ۗ لَا ظُلْمَ الْيَوْمَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ
al-yauma tujzā kullu nafsim bimā kasabat, lā ẓulmal-yaum(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).
Sa' li kutan a'in li junjunq chi aamej nak'eemank xk'ajkamunkil a' yaal chanru li xb'aanuhom. Maajun ki’uxmank re sa’ li kutan a’in. Relik chi yaal, li Allah jwal seeb’ sa’ lix ajlanb’il k’anjel.
وَاَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْاٰزِفَةِ اِذِ الْقُلُوْبُ لَدَى الْحَنَاجِرِ كٰظِمِيْنَ ەۗ مَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ حَمِيْمٍ وَّلَا شَفِيْعٍ يُّطَاعُۗ
wa anżirhum yaumal-āzifati iżil-qulūbu ladal-ḥanājiri kāẓimīn(a), mā liẓ-ẓālimīna min ḥamīmiw wa lā syafī‘iy yuṭā‘(u).
Ut k’e reheb’ li q’usuk chirix li kutan li yoo chi nach’ok (li Xkutankil li Raqok Aatin, a’an a’in) naq li ch’oolej (naxch’ik rib’) nawulak sa’ li xsa’ re xramb’al li rahil ch’oolejil. Maak’a’ junaq ramiiw li tiik xch’ool choq’ re laj maak ut maak’a’ aj tenq’anel choq’ re li ani k’ulub’anb’il (tenq’ank).
يَعْلَمُ خَاۤىِٕنَةَ الْاَعْيُنِ وَمَا تُخْفِى الصُّدُوْرُ
ya‘lamu khā'inatal-a‘yuni wa mā tukhfiṣ-ṣudūr(u).
Naxnaw li b’alaq’il (ilok) sa’ li xnaq’ ru ut li k’a’ru muqmu sa’ li sa’.
وَاللّٰهُ يَقْضِيْ بِالْحَقِّ ۗوَالَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَقْضُوْنَ بِشَيْءٍ ۗاِنَّ اللّٰهَ هُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ ࣖ
wallāhu yaqḍī bil-ḥaqq(i), wal-lażīna yad‘ūna min dūnihī lā yaqḍūna bisyai'(in), innallāha huwas-samī‘ul-baṣīr(u).
Ut li Allah naxk’uub’ rik’in li yaal. Naq eb’ li neke’loq’oniik chiru a’an ink’a’ neke’ru chixk’uub’ankil k’a’ruhaq. Relik chi yaal, li Allah, A’an li na’ab’ink, li na’ilok re chixjunil.
۞ اَوَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ كَانُوْا مِنْ قَبْلِهِمْ ۗ كَانُوْا هُمْ اَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَّاٰثَارًا فِى الْاَرْضِ فَاَخَذَهُمُ اللّٰهُ بِذُنُوْبِهِمْ ۗوَمَا كَانَ لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ وَّاقٍ
awalam yasīrū fil-arḍi fayanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna kānū min qablihim, kānū hum asyaddu minhum quwwataw wa āṡāran fil-arḍi fa'akhażahumullāhu biżunūbihim, wa mā kāna lahum minallāhi miw wāq(in).
Ut ma ink’a’ tab’i’ ke’b’eek sa’ xb’een li ruchich’och’, ut chirix a’an ke’ril k’a’ru ke’xk’ul li ke’wan chaq xb’een wa chiruheb’? Eb’ li tenamit a’in jwal nim xmetz’eweb’ chiruheb’ ut wankeb’ (q’axal wi’chik) li eechanihom (civilización) sa’ li ruchich’och’, a’b’an li Allah kixk’eheb’ chi tojb’a-maak xb’aan lix maakeb’. Ut maak’a’aq k’a’ru tixkol rixeb’ chiru (li tojb’a-maak re) li Allah.
ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانَتْ تَّأْتِيْهِمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَكَفَرُوْا فَاَخَذَهُمُ اللّٰهُ ۗاِنَّهٗ قَوِيٌّ شَدِيْدُ الْعِقَابِ
Żālika bi'annahum kānat ta'tīhim rusuluhum bil-bayyināti fakafarū fa'akhażahumullāh(u), innahū qawiyyun syadīdul-‘iqāb(i).
A’in xb’aan naq eb’ laj taqlanel ke’chal tz’aqal rik’ineb’ rik’in li k’utb’esinb’il na’leb’ chi saqen ru ut chirix a’an ke’xtz’eqtaana; toja’ naq li Allah kixk’eheb’ chi tojb’a-maak. Relik chi yaal, a’an li Q’axal Nim Xwankil, li Q’axal Kaw sa’ lix Tojb’a-maak.
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰيٰتِنَا وَسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍۙ
wa laqad arsalnā mūsā bi'āyātinā wa sulṭānim mubīn(in).
Ut relik chi yaal, xqataqla laj Moises rik’in li Qaraqal ut li qak’ulub’ chi saqen ru, .
اِلٰى فِرْعَوْنَ وَهَامٰنَ وَقَارُوْنَ فَقَالُوْا سٰحِرٌ كَذَّابٌ
ilā fir‘auna wa hāmāna wa qārūna faqālū sāḥirun każżāb(un).
chiru laj Parahón, laj Amán ut laj Karún; toja’ naq ke’xye, “(Laj Moises) a’an aj b’anonel ut aj tik’ti’.”
فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ بِالْحَقِّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوا اقْتُلُوْٓا اَبْنَاۤءَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ وَاسْتَحْيُوْا نِسَاۤءَهُمْ ۗوَمَا كَيْدُ الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ
falammā jā'ahum bil-ḥaqqi min ‘indinā qāluqtulū abnā'al-lażīna āmanū ma‘ahū wastaḥyū nisā'ahum, wa mā kaidul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).
Jo’kan naq naq a’an (laj Moises) kiwulak rik’ineb’ chixk’amb’al chaq li yaal qik’in, ke’xye, “Kamsiheb’ li ralal li ani neke’paab’an rochb’een ut kanab’omaq xyu’ameb’ lix rab’in”. Abʼan maakʼaʼ kiʼok wiʼ li xbʼalaqʼebʼ li inkʼaʼ nekeʼpaabʼank re.
وَقَالَ فِرْعَوْنُ ذَرُوْنِيْٓ اَقْتُلْ مُوْسٰى وَلْيَدْعُ رَبَّهٗ ۚاِنِّيْٓ اَخَافُ اَنْ يُّبَدِّلَ دِيْنَكُمْ اَوْ اَنْ يُّظْهِرَ فِى الْاَرْضِ الْفَسَادَ
wa qāla fir‘aunu aqtul mūsā walyad‘u rabbah(ū), innī akhāfu ay yubaddila dīnakum au ay yuẓhira fil-arḍil-fasād(a).
Ut laj Parahón kixye (reheb' li xmoos): "Kanab'in chi xkamsinkil laj Moises ut chixtaqlankil chi tz'aamank chiru li Qaawa'. Relik chi yaal, ninxuwak naq tixjal laa paab'aal malaj tixsach li ruuchich'och'".
وَقَالَ مُوْسٰىٓ اِنِّيْ عُذْتُ بِرَبِّيْ وَرَبِّكُمْ مِّنْ كُلِّ مُتَكَبِّرٍ لَّا يُؤْمِنُ بِيَوْمِ الْحِسَابِ ࣖ
wa qāla mūsā innī ‘użtu birabbī wa rabbikum min kulli mutakabbiril lā yu'minu biyaumil-ḥisāb(i).
Ut (laj Moises) kixye, “Relik chi yaal, ninsik’ inkolb’al wib’ rik’in lin Qaawa’ ut lee Qaawa’ chiru li junjunq chi q’etq’et li ink’a’ naxpaab’ li kutan re li k’ulub’ej”.
وَقَالَ رَجُلٌ مُّؤْمِنٌۖ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ اِيْمَانَهٗٓ اَتَقْتُلُوْنَ رَجُلًا اَنْ يَّقُوْلَ رَبِّيَ اللّٰهُ وَقَدْ جَاۤءَكُمْ بِالْبَيِّنٰتِ مِنْ رَّبِّكُمْ ۗوَاِنْ يَّكُ كَاذِبًا فَعَلَيْهِ كَذِبُهٗ ۚوَاِنْ يَّكُ صَادِقًا يُّصِبْكُمْ بَعْضُ الَّذِيْ يَعِدُكُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ كَذَّابٌ
wa qāla rajulum mu'min(um), min āli fir‘auna yaktumu īmānahū ataqtulūna rajulan ay yaqūla rabbiyallāhu wa qad jā'akum bil-bayyināti mir rabbikum, wa iy yaku kāżiban fa ‘alaihi każibuh(ū), wa iy yaku ṣādiqay yuṣibkum ba‘ḍul-lażī ya‘idukum, innallāha lā yahdī man huwa musrifun każżāb(un).
Ut jun aj paab’anel sa’ xyanq lix junkab’al laj Faraon li kixmuq lix paab’aal kixye, “Ma taakamsi anihaq xb’aan naq kixye, “Lin Qaawa’ a’an li Allah,” naq relik chi yaal, a’an xchal aawik’in rik’in li k’utb’esinb’il na’leb’ chi saqen ru rik’in laa Qaawa’. laa’at relik chi yaal, li Allah ink’a’ naxb’eresiheb’ li neke’xq’et li nub’aal ut aj tik’ti’.
يٰقَوْمِ لَكُمُ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ظٰهِرِيْنَ فِى الْاَرْضِۖ فَمَنْ يَّنْصُرُنَا مِنْۢ بَأْسِ اللّٰهِ اِنْ جَاۤءَنَا ۗقَالَ فِرْعَوْنُ مَآ اُرِيْكُمْ اِلَّا مَآ اَرٰى وَمَآ اَهْدِيْكُمْ اِلَّا سَبِيْلَ الرَّشَادِ
yā qaumi lakumul-mulkul-yauma ẓāhirīna fil-arḍ(i), famay yanṣurunā mim ba'sillāhi in jā'anā, qāla fir‘aunu mā urīkum illā mā arā wa mā ahdīkum illā sabīlar-rasyād(i).
Ex intenamit! Anajwan li awa’b’ejihom wan eerik’in sa’ li wankilal sa’ li ruchich’och’, a’b’an ani tooxtenq’a chiru lix tojb’a-maak li Allah wi (li tojb’a-maak a’an) taachalq sa’ qab’een?" Kixye laj Faraon, "Ka’ajwi’ ninye eere li k’a’ru nink’oxla naq us, ut ka’ajwi’ nink’ut cheru li tiikil b’e."
وَقَالَ الَّذِيْٓ اٰمَنَ يٰقَوْمِ اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ مِّثْلَ يَوْمِ الْاَحْزَابِۙ
wa qālal-lażī āmana yā qaumi innī akhāfu ‘alaikum miṡla yaumil-aḥzāb(i).
Ut laj paab'anel kixye: "At intenamit! Relik chi yaal, ninxuwa naq (jun li rahilal) taachalq sa' eeb'een (jun li rahilal) jo' li xkutankil xsachb'aleb' li ch'uut li ke'xjunaji rib',
مِثْلَ دَأْبِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ وَالَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۗوَمَا اللّٰهُ يُرِيْدُ ظُلْمًا لِّلْعِبَادِ
miṡla da'bi qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūda wal-lażīna mim ba‘dihim, wa mallāhu yurīdu ẓulmal lil-‘ibād(i).
(a’an a’in) jo’ k’aynaqeb’ wi’ lix tenamit laj Noe, laj Ad, laj Samud ut eb’ li ke’chal chirixeb’. A’b’anan, li Allah ink’a’ naraj li ink’a’ us rik’ineb’ lix moos.”
وَيٰقَوْمِ اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ يَوْمَ التَّنَادِۙ
wa yā qaumi innī akhāfu ‘alaikum yaumat-tanād(i).
Ut ex intenamit! Relik chi yaal, tz’aqal nink’oxla eerik’in chirix li (rahob’tesink) kutan re b’oqok chiqib’il qib’, .
يَوْمَ تُوَلُّوْنَ مُدْبِرِيْنَۚ مَا لَكُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ عَاصِمٍۚ وَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍ
yauma tuwallūna mudbirīn(a), mā lakum minallāhi min ‘āṣim(in), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min hād(in).
(a’an a’in) sa’ li kutan (naq) tatsutq’iiq (tat-eleliq), maajun taaruuq chakolb’al chiru (li tojb’a-maak re) li Allah. Ut ani kanab’anb’il chi sachk xb’aan li Allah, relik chi yaal naq maak’a’ taaruuq chixk’eeb’al xb’eresinkil.”
وَلَقَدْ جَاۤءَكُمْ يُوْسُفُ مِنْ قَبْلُ بِالْبَيِّنٰتِ فَمَا زِلْتُمْ فِيْ شَكٍّ مِّمَّا جَاۤءَكُمْ بِهٖ ۗحَتّٰىٓ اِذَا هَلَكَ قُلْتُمْ لَنْ يَّبْعَثَ اللّٰهُ مِنْۢ بَعْدِهٖ رَسُوْلًا ۗ كَذٰلِكَ يُضِلُّ اللّٰهُ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ مُّرْتَابٌۙ
wa laqad jā'akum yūsufu min qablu bil-bayyināti famā ziltum fī syakkim mimmā jā'akum bih(ī), ḥattā iżā halaka qultum lay yab‘aṡallāhu mim ba‘dihī rasūlā(n), każālika yuḍillullāhu man huwa musrifum murtāb(un).
Ut relik chi yaal, rub’elaj naq laj Jose kichal chaq eerik’in rik’in li k’utb’esinb’il na’leb’ chi saqen ru, a’b’an junelik wiib’anb’il eech’ool chirix li k’a’ru kixk’am chaq, us ta naq kikam, xeye, “Li Dios ink’a’ tixtaqla junaq aj taqlanel chirix.” Chi jo’kan li Allah naxb’alaq’iheb’ li neke’q’etq’eto’k ut neke’wiib’an xch’ool,
ۨالَّذِيْنَ يُجَادِلُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِ اللّٰهِ بِغَيْرِ سُلْطٰنٍ اَتٰىهُمْۗ كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللّٰهِ وَعِنْدَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۗ كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ
allażīna yujādilūna fī āyātillāhi bigairi sulṭānin atāhum, kabura maqtan ‘indallāhi wa ‘indal-lażīna āmanū, każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā kulli qalbi mutakabbirin jabbār(in).
(a’aneb’) li neke’wech’ok chirixeb’ li raqal re li Allah chi maak’a’ junaq xyaalal li nawulak rik’ineb’. Nim lix josq’il li Allah ut eb’ laj paab’anel. Chi jo’kan naxtz’ap li raam li junjunq chi winq li naxnimob’resi rib’ ut li naxnimob’resi rib’.
وَقَالَ فِرْعَوْنُ يٰهَامٰنُ ابْنِ لِيْ صَرْحًا لَّعَلِّيْٓ اَبْلُغُ الْاَسْبَابَۙ
wa qāla fir‘aunu yā hāmānubni lī ṣarḥal la‘allī ablugul-asbāb(a).
Toja' naq laj Parahón kixye: “At Amán, yiib' jun najtil kab'l re naq tinruuq chi ok sa'eb' li okeb'aal.
اَسْبَابَ السَّمٰوٰتِ فَاَطَّلِعَ اِلٰٓى اِلٰهِ مُوْسٰى وَاِنِّيْ لَاَظُنُّهٗ كَاذِبًا ۗوَكَذٰلِكَ زُيِّنَ لِفِرْعَوْنَ سُوْۤءُ عَمَلِهٖ وَصُدَّ عَنِ السَّبِيْلِ ۗوَمَا كَيْدُ فِرْعَوْنَ اِلَّا فِيْ تَبَابٍ ࣖ
asbābas-samāwāti fa aṭṭali‘a ilā ilāhi mūsā wa innī la'aẓunnuhū kāżibā(n), wa każālika zuyyina lifir‘auna sū'u ‘amalihī wa ṣudda ‘anis-sabīl(i), wa mā kaidu fir‘auna illā fī tabāb(in).
(a’an) li okeb’aal re choxa, re naq tinruuq chirilb’al lix Dios laj Moises, a’b’an toj nawil jo’ aj tik’ti’." Ut chi jo’kan ki’ok chi ch’ina-us choq’ re laj Fir’aun naq lix maa’us aj b’aanuhom, ut kitz’ape’ chiru li (tiik) b’e, ut lix b’alaq’il laj Faraon maak’a’ chik kixk’am chaq, ka’ajwi’ li sachk.
وَقَالَ الَّذِيْٓ اٰمَنَ يٰقَوْمِ اتَّبِعُوْنِ اَهْدِكُمْ سَبِيْلَ الرَّشَادِۚ
wa qālal-lażī āmana yā qaumittabi‘ūni ahdikum sabīlar-rasyād(i).
Ut laj paab'anel kixye: "At intenamit! Taaqehin, laa'in tink'ut cheru li chaab'il b'e".
يٰقَوْمِ اِنَّمَا هٰذِهِ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا مَتَاعٌ ۖوَّاِنَّ الْاٰخِرَةَ هِيَ دَارُ الْقَرَارِ
yā qaumi innamā hāżihil-ḥayātud-dun-yā matā‘(un), wa innal-ākhirata hiya dārul-qarār(i).
Ex intenamit! Relik chi yaal, li yu’am sa’ li ruchich’och’ a’in ka’ajwi’ (re junpaat) sahil ch’oolejil ut relik chi yaal naq li yu’am chirix li kamk a’an jun li ch’och’ re junelik q’e kutan.
مَنْ عَمِلَ سَيِّئَةً فَلَا يُجْزٰىٓ اِلَّا مِثْلَهَاۚ وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنْثٰى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَاُولٰۤىِٕكَ يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ يُرْزَقُوْنَ فِيْهَا بِغَيْرِ حِسَابٍ
man ‘amila sayyi'atan falā yujzā illā miṡlahā, wa man ‘amila ṣāliḥam min żakarin au unṡā wa huwa mu'minun fa'ulā'ika yadkhulūnal-jannata yurzaqūna fīhā bigairi ḥisāb(in).
Li ani nabânun re li mâusilal, tixcßul lix kßajcâmunquil joß chanru li mâusilal aßan. Ut ani tixb’aanu li chaab’il b’aanuhom, ma winq malaj ixq, naq toj aj paab’anel, te’ok sa’ choxa, taak’eemanq reheb’ li tzakemq chi maak’a’ roso’jik aran.
۞ وَيٰقَوْمِ مَا لِيْٓ اَدْعُوْكُمْ اِلَى النَّجٰوةِ وَتَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَى النَّارِۗ
wa yā qaumi mā lī ad‘ūkum ilan-najāti wa tad‘ūnanī ilan-nār(i).
Ut ex intenamit! Chan ru naq a’in, laa’in nekexinb’oq sa’ li kolb’a-ib’, a’b’an laa’ex nekexinb’oq sa’ xb’alb’a?
تَدْعُوْنَنِيْ لِاَكْفُرَ بِاللّٰهِ وَاُشْرِكَ بِهٖ مَا لَيْسَ لِيْ بِهٖ عِلْمٌ وَّاَنَا۠ اَدْعُوْكُمْ اِلَى الْعَزِيْزِ الْغَفَّارِ
tad‘ūnanī li'akfura billāhi wa usyrika bihī mā laisa lī bihī ‘ilmuw wa ana ad‘ūkum ilal-‘azīzil-gaffār(i).
(K’a’ut naq) yookat chi b’oqok we re naq ink’a’ tinpaab’ li Allah ut tinjunajiheb’ li komon rik’in rik’in k’a’ruhaq li maak’a’ innawom chirix, us ta yookin chab’oqb’al (chixpaab’ankil) li Nimajwal, li Q’axal Kuyuk Maak?
لَا جَرَمَ اَنَّمَا تَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَيْهِ لَيْسَ لَهٗ دَعْوَةٌ فِى الدُّنْيَا وَلَا فِى الْاٰخِرَةِ وَاَنَّ مَرَدَّنَآ اِلَى اللّٰهِ وَاَنَّ الْمُسْرِفِيْنَ هُمْ اَصْحٰبُ النَّارِ
lā jarama annamā tad‘ūnanī ilaihi laisa lahū da‘watun fid-dun-yā wa lā fil-ākhirati wa anna maraddanā ilallāhi wa annal-musrifīna hum aṣḥābun-nār(i).
Ch’olch’o naq li k’a’ru ninb’oq rik’in a’an moko b’oqb’il ta li nak’anjelak chi moko sa’ li ruchich’och’ a’in chi moko sa’ li ruchich’och’ chirix a’an. Ut relik chi yaal naq li qasutq’ijik a’an tz’aqal rik’in li Allah, ut relik chi yaal naq eb’ li neke’xq’et li nub’aal, te’ok choq’ aj ralch’och’ sa’ xb’alb’a.
فَسَتَذْكُرُوْنَ مَآ اَقُوْلُ لَكُمْۗ وَاُفَوِّضُ اَمْرِيْٓ اِلَى اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ بَصِيْرٌ ۢبِالْعِبَادِ
fa satażkurūna mā aqūlu lakum, wa ufawwiḍu amrī ilallāh(i), innallāha baṣīrum bil-‘ibād(i).
Jo’kan naq sa’ junaq kutan taajultiko’q aawe li xinye aawe. Ut ninq’axtesi lin k’anjel re li Allah. Relik chi yaal, li Allah a’an aj ilol reheb’ lix moos.”
فَوَقٰىهُ اللّٰهُ سَيِّاٰتِ مَا مَكَرُوْا وَحَاقَ بِاٰلِ فِرْعَوْنَ سُوْۤءُ الْعَذَابِۚ
fa waqāhullāhu sayyi'āti mā makarū wa ḥāqa bi'āli fir‘auna sū'al-‘ażāb(i).
Jo’kan naq li Allah kixkol chiru li maa’usilal re lix b’alaq’eb’, naq laj Fir’aun ut lix tenamit sutsu xb’aan li tojb’a-maak jwal yib’ ru.
اَلنَّارُ يُعْرَضُوْنَ عَلَيْهَا غُدُوًّا وَّعَشِيًّا ۚوَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ ۗ اَدْخِلُوْٓا اٰلَ فِرْعَوْنَ اَشَدَّ الْعَذَابِ
an-nāru yu‘raḍūna ‘alaihā guduwwaw wa ‘asyiyyā(n), wa yauma taqūmus-sā‘ah(tu), adkhilū āla fir‘auna asyaddal-‘ażāb(i).
Kik’ute’ chiruheb’ li xb’alb’a, eq’la ut ewu, ut sa’ xkutankil li Hora. (Toja' naq kitaqlaak li anjel), "K'e laj Parahón ut eb' li xtenamit rub'el jun li tojb'a-maak jwal kaw!"
وَاِذْ يَتَحَاۤجُّوْنَ فِى النَّارِ فَيَقُوْلُ الضُّعَفٰۤؤُا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعًا فَهَلْ اَنْتُمْ مُّغْنُوْنَ عَنَّا نَصِيْبًا مِّنَ النَّارِ
wa iż yataḥājjūna fin-nāri fayaqūluḍ-ḍu‘afā'u lil-lażīnastakbarū innā kunnā lakum taba‘an fahal antum mugnūna ‘annā naṣībam minan-nār(i).
Ut (Chijultiko’q eere), naq te’xwech’ rib’ sa’ xb’alb’a, eb’ li q’uneb’ xmetz’ew te’xye reheb’ li neke’xnimob’resi rib’, “Relik chi yaal, laa’o chaq eetaaqenkil, jo’kan ut, ma naru teekanab’ b’ayaq li (tojb’a-maak) re li xam li kichal sa’ qab’een?”
قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا كُلٌّ فِيْهَآ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ حَكَمَ بَيْنَ الْعِبَادِ
qālal-lażīnastakbarū innā kullun fīhā innallāha qad ḥakama bainal-‘ibād(i).
Eb’ li ke’xnimob’resi rib’ ke’xsume, “Relik chi yaal, chiqajunilo wanko sa’ komonil sa’ xb’alb’a xb’aan naq li Allah kixk’uub’ jun li na’leb’ sa’ xyanqeb’ (lix) moos.”
وَقَالَ الَّذِيْنَ فِى النَّارِ لِخَزَنَةِ جَهَنَّمَ ادْعُوْا رَبَّكُمْ يُخَفِّفْ عَنَّا يَوْمًا مِّنَ الْعَذَابِ
wa qālal-lażīna fin-nāri likhazanati jahannamad‘ū rabbakum yukhaffif ‘annā yaumam minal-‘ażāb(i).
Ut eb’ li wankeb’ sa’ xb’alb’a neke’xye reheb’ laj k’aak’alenel re li xb’alb’a, “Patz’ re laa Qaawa’ naq tixch’anab’ li qarahilal yal chiru jun kutan”.
قَالُوْٓا اَوَلَمْ تَكُ تَأْتِيْكُمْ رُسُلُكُمْ بِالْبَيِّنٰتِ ۗقَالُوْا بَلٰىۗ قَالُوْا فَادْعُوْا ۚوَمَا دُعٰۤؤُا الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ ࣖ
qālū awalam taku ta'tīkum rusulukum bil-bayyināt(i), qālū balā, qālū fad‘ū, wa mā du‘ā'ul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).
Jo’kan naq (eb’ laj k’aak’alenel re li B’ak’leb’aal Kaax) ke’xye, “Ma ink’a’ xe’chal li apostol eerik’in rik’in li k’utb’esinb’il na’leb’ chi saqen ru?” Eb' a'an ke'xsume: “Yaal, ak xk'ulun”. (Eb’ laj k’aak’alenel re li B’ak’leb’aal Kaax) ke’xye, “Tijonqex (laa’ex!)” A’b’an maak’a’ rajb’al lix tijeb’ li ink’a’ neke’paab’an.
اِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنَا وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ يَقُوْمُ الْاَشْهَادُۙ
innā lananṣuru rusulanā wal-lażīna āmanū fil-ḥayātid-dun-yā wa yauma yaqūmul-asyhād(u).
Relik chi yaal, Laa’o taqatenq’aheb’ li Qataql ut li ani neke’paab’ank re li yu’am sa’ li ruchich’och’ a’in ut sa’ xkutankil lix k’utunikeb’ laj yehol nawom (Xkutankil li Raqok Aatin), .
يَوْمَ لَا يَنْفَعُ الظّٰلِمِيْنَ مَعْذِرَتُهُمْ وَلَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوْۤءُ الدَّارِ
yauma lā yanfa‘uẓ-ẓālimīna ma‘żiratuhum wa lahumul-la‘natu wa lahum sū'ud-dār(i).
(a’an a’in) li kutan naq maak’a’ rajb’al li patz’ok kuyb’al maak choq’ reheb’ laj maak ut neke’xk’ul li majewank ut jun li maa’us aj na’ajej.
وَلَقَدْاٰتَيْنَا مُوْسَى الْهُدٰى وَاَوْرَثْنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْكِتٰبَۙ
wa laqad ātainā mūsal-hudā wa auraṡnā banī isrā'īlal-kitāb(a).
Ut relik chi yaal, Laaʼo xqakʼe xbʼeresinkil laj Moises; ut kixkanab’ li Hu (Torah) reheb’ li Ralal xk’ajol laj Israel,
هُدًى وَّذِكْرٰى لِاُولِى الْاَلْبَابِ
hudaw wa żikrā li'ulil-albāb(i).
re naq a’anaq aj k’amol b’e ut aj q’usuk reheb’ li ani chaab’ileb’ xk’a’uxl.
فَاصْبِرْ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّاسْتَغْفِرْ لِذَنْۢبِكَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ بِالْعَشِيِّ وَالْاِبْكَارِ
faṣbir inna wa‘dallāhi ḥaqquw wastagfir liżambika wa sabbiḥ biḥamdi rabbika bil-‘asyiyyi wal-ibkār(i).
Jo’kan naq wanq aakuyum, relik chi yaal naq yaal li yeechi’ihom re li Allah, ut patz’ xkuyb’al aamaak ut nimaq aawib’ naq yooqat chixnimankil ru laa Qaawa’ sa’ li ewu ut eq’la.
اِنَّ الَّذِيْنَ يُجَادِلُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِ اللّٰهِ بِغَيْرِ سُلْطٰنٍ اَتٰىهُمْ ۙاِنْ فِيْ صُدُوْرِهِمْ اِلَّا كِبْرٌ مَّا هُمْ بِبَالِغِيْهِۚ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ
innal-lażīna yujādilūna fī āyātillāhi bigairi sulṭānin atāhum, in fī ṣudūrihim illā kibrum mā hum bibāligīh(i), fasta‘iż billāh(i), innahū huwas-samī‘ul-baṣīr(u).
Relik chi yaal, eb’ li neke’xwech’ rix li raqal re li Allah chi maak’a’ xyaalal (li k’utb’esinb’il na’leb’) li nawulak rik’ineb’, chixjunil li k’a’ru wan sa’ xch’ooleb’ a’an (li rajom xch’ooleb’) li xnimal ru li ink’a’ te’xtaw, toja’ naq te’xpatz’ re li Allah naq tixkol rixeb’. Relik chi yaal, A’an aj Ab’inel, aj Ilol re chixjunil.
لَخَلْقُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ اَكْبَرُ مِنْ خَلْقِ النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ
lakhalqus-samāwāti wal-arḍi akbaru min khalqin-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
Relik chi yaal, lix yo’ob’tesinkil li choxa ut li ruchich’och’ jwal nim wi’chik chiru lix yo’ob’tesinkileb’ li winq, a’b’an lix k’ihaleb’ li winq ink’a’ neke’xnaw.
وَمَا يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُ ەۙ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَلَا الْمُسِيْۤئُ ۗقَلِيْلًا مَّا تَتَذَكَّرُوْنَ
wa mā yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa lal-musī'(u), qalīlam mā tatażakkarūn(a).
Ut li mutz'eb moco juntak'êt ta riq'uineb li neque'iloc, chi moco juntak'êt li neque'pâban ut neque'xbânu li us riq'uineb li neque'bânun re li inc'a' us. Ka’ajwi’ b’ayaq nakatzol.
اِنَّ السَّاعَةَ لَاٰتِيَةٌ لَّا رَيْبَ فِيْهَا ۖوَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُوْنَ
innas-sā‘ata la'ātiyatul lā raiba fīhā, wa lākinna akṡaran-nāsi lā yu'minūn(a).
Relik chi yaal, taachalq chi yaal li Xkutankil li Raqok Aatin, maak’a’ xkab’ rix ch’oolej chirix a’an, a’b’an lix k’ihaleb’ li tenamit ink’a’ neke’paab’an.
وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُوْنِيْٓ اَسْتَجِبْ لَكُمْ ۗاِنَّ الَّذِيْنَ يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِيْ سَيَدْخُلُوْنَ جَهَنَّمَ دَاخِرِيْنَ ࣖ
wa qāla rabbukumud‘ūnī astajib lakum, innal-lażīna yastakbirūna ‘an ‘ibādatī sayadkhulūna jahannama dākhirīn(a).
Ut laa Qaawa' kixye: "Tijon chiwu, laa'in tink'e aawe chi yaal. Relik chi yaal, eb' li neke'xnimob'resi rib' ut ink'a' neke'raj xloq'oninkil wu te'ok sa' li B'ak'leb'aal Kaax sa' jun li wanjik re q'etq'etil".
اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ
allāhul-lażī ja‘ala lakumul-laila litaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), innallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).
A’an li Allah li kixyiib’ li q’ojyin choq’ aawe re naq tathilanq chi sa’; (ut xb’aanunkil) naq saqen ru li kutan. Relik chi yaal, li Allah tz’aqal wan xmaatan k’eeb’il reheb’ li winq, a’b’an lix k’ihaleb’ li winq ink’a’ neke’b’antioxin.
ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍۘ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۖفَاَنّٰى تُؤْفَكُوْنَ
Żālikumullāhu rabbukum khāliqu kulli syai'(in), lā ilāha illā huw(a), fa'annā tu'fakūn(a).
Jo’kan naq li Allah, laa Qaawa’, laj Yo’ob’tesinel re chixjunil li k’a’aq re ru, maajun chik dios ka’ajwi’ a’an; toja’ naq chan ru naq tatruuq chi sutq’iik?
كَذٰلِكَ يُؤْفَكُ الَّذِيْنَ كَانُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ يَجْحَدُوْنَ
każālika yu'fakul-lażīna kānū bi'āyātillāhi yajḥadūn(a).
Chi jo’kan eb’ li tenamit li junelik neke’xtz’eqtaanaheb’ li raqal re li Allah neke’xsutq’isi rib’.
اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً وَّصَوَّرَكُمْ فَاَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ ۗذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ ۚ فَتَبٰرَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ
allāhul-lażī ja‘ala lakumul-arḍa qarāraw was-samā'a binā'aw wa ṣawwarakum fa'aḥsana ṣuwarakum wa razaqakum minaṭ-ṭayyibāt(i), żālikumullāhu rabbukum, fatabārakallāhu rabbul-‘ālamīn(a).
A’an li Allah li kixyiib’ li ruchich’och’ choq’ aawe jo’ jun na’ajej re wank ut li choxa jo’ jun li roq kab’l, ut xatxyiib’ ut kixch’ina-usi laa b’onol ut kixk’e aawe li chaab’ilal. Jo’kan naq li Allah, laa Qaawa’, Loq’laj xloq’al li Allah, Qaawa’ re chixjunil li ruchich’och’.
هُوَ الْحَيُّ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ فَادْعُوْهُ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ۗ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ
huwal-ḥayyu lā ilāha illā huwa fad‘ūhu mukhliṣīna lahud-dīn(a), al-ḥamdu lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).
A’an li yo’yo chi junelik q’e kutan, maajun chik dios ka’ajwi’ a’an; toja’ naq taaloq’oni chi anchal aach’ool ut chi anchal aach’ool sa’ laa paab’aal. Nimaq ru li Allah, Qaawa’ re chixjunil li ruchich’och’.
۞ قُلْ اِنِّيْ نُهِيْتُ اَنْ اَعْبُدَ الَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ لَمَّا جَاۤءَنِيَ الْبَيِّنٰتُ مِنْ رَّبِّيْ وَاُمِرْتُ اَنْ اُسْلِمَ لِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ
qul innī nuhītu an a‘budal-lażīna tad‘ūna min dūnillāhi lammā jā'aniyal-bayyinātu mir rabbī wa umirtu an uslima lirabbil-‘ālamīn(a).
Ye (Muhammad), “Relik chi yaal, ramb’ilin chiwu xloq’oninkil junaq dios li nekeloq’oni jalan chiru li Allah, chirix naq kichal li esil wik’in rik’in lin Qaawa’; ut taqlanb’ilin chixk’eeb’al wib’ chiru li Qaawa’ re chixjunil li ruchich’och’.”
هُوَ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوْٓا اَشُدَّكُمْ ثُمَّ لِتَكُوْنُوْا شُيُوْخًا ۚوَمِنْكُمْ مَّنْ يُّتَوَفّٰى مِنْ قَبْلُ وَلِتَبْلُغُوْٓا اَجَلًا مُّسَمًّى وَّلَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ
huwal-lażī khalaqakum min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma min ‘alaqatin ṡumma yukhrijukum ṭiflan ṡumma litablugū asyuddakum ṡumma litakūnū syuyūkhā(n), wa minkum may yutawaffā min qablu wa litablugū ajalam musammaw wa la‘allakum ta‘qilūn(a).
A’an li kiyo’ob’tesink aawe rik’in li tz’ajnil, toja’ naq rik’in jun b’olotz’ li semen, toja’ naq rik’in jun li b’olotz’ kik’, toja’ naq xatyo’la jo’ jun k’uula’al, toja’ naq xatxkanab’ chi k’iik, toja’ naq xat-oso’. A’b’anan wankeb’ eere xe’chup rub’elaj a’an. (Xqab’aanu a’in) re naq tatwulaq sa’ li hoonal yeeb’il, re naq taataw ru.
هُوَ الَّذِيْ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۚ فَاِذَا قَضٰىٓ اَمْرًا فَاِنَّمَا يَقُوْلُ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ ࣖ
huwal-lażī yuḥyī wa yumīt(u), fa'iżā qaḍā amran fa'innamā yaqūlu lahū kun fa yakūn(u).
A’an li naloch ut naxchup. Jo’kan naq naq naraj xk’uub’ankil k’a’ruhaq, ka’ajwi’ naxye re, “Chatwanq!” Jo’kan naq a’an li k’a’ru wan.
اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ يُجَادِلُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِ اللّٰهِ ۗاَنّٰى يُصْرَفُوْنَۚ
alam tara ilal-lażīna yujādilūna fī āyātillāh(i), annā yuṣrafūn(a).
Ma ink’a’ xek’e reetal li tenamit a’an li (junelik) neke’xwech’ rix li raqal re li Allah? Chan ru naq te’ruuq chi sutq’iik?
اَلَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِالْكِتٰبِ وَبِمَآ اَرْسَلْنَا بِهٖ رُسُلَنَا ۗفَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَۙ
allażīna każżabū bil kitābi wa bimā arsalnā bihī rusulanā, fasaufa ya‘lamūn(a).
(A’aneb’) li neke’xtz’eqtaana li Hu (Al-Qur’an) ut li k’utb’esinb’il na’leb’ k’amb’il chaq xb’aaneb’ li Qataql li xqataqlaheb’. Chi seebʼ teʼxtaw ru, .
اِذِ الْاَغْلٰلُ فِيْٓ اَعْنَاقِهِمْ وَالسَّلٰسِلُۗ يُسْحَبُوْنَۙ
iżil-aglālu fī a‘nāqihim was-salāsil(u), yusḥabūn(a).
naq keʼkʼeheʼ bʼakʼlebʼ chʼiichʼ ut kadeen saʼ xkuxebʼ, naq yookebʼ chi bʼakʼeʼk,
فِى الْحَمِيْمِ ەۙ ثُمَّ فِى النَّارِ يُسْجَرُوْنَۚ
fil-ḥamīm(i), ṡumma fin-nāri yusjarūn(a).
sa’ li ha’ jwal q’axal q’un, toja’ naq neke’k’ate’ sa’ li xam,
ثُمَّ قِيْلَ لَهُمْ اَيْنَ مَا كُنْتُمْ تُشْرِكُوْنَۙ
Ṡumma qīla lahum aina mā kuntum tusyrikūn(a).
Toja' naq kiyehe'k reheb': “B'ar wank reheb' li jalanil yos nekexjunaji wi' eerib'?
مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗقَالُوْا ضَلُّوْا عَنَّا بَلْ لَّمْ نَكُنْ نَّدْعُوْا مِنْ قَبْلُ شَيْـًٔاۗ كَذٰلِكَ يُضِلُّ اللّٰهُ الْكٰفِرِيْنَ
min dūnillāh(i), qālū ḍallū ‘annā bal lam nakun nad‘ū min qablu syai'ā(n), każālika yuḍillullāhul-kāfirīn(a).
(li nekeloq’oni) chiru li Allah?” Ke'xye: “Xe'sachk chiqu; maajun wa xqaloq’oni chaq k’a’ruhaq." Chi jo’kan li Allah kixb’eresiheb’ li ink’a’ neke’paab’an.
ذٰلِكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَفْرَحُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنْتُمْ تَمْرَحُوْنَ
Żālikum bimā kuntum tafraḥūna fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa bimā kuntum tamraḥūn(a).
A’in xb’aan naq xesaho’ eech’ool sa’ li ruchich’och’ (chi ink’a’) xepaab’ li yaal ut xb’aan naq junelik xesaho’ eech’ool (sa’ li maak).
اُدْخُلُوْٓا اَبْوَابَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۚفَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِيْنَ
udkhlulū abwāba jahannama khālidīna fīhā, fabi'sa maṡwal-mutakabūbirīn(a).
(Kiyehe' reheb'): "Okanqex sa' rokeb'aal li xb'alb'a, ut texkanaaq aran chi junelik. Jo'kan naq a'an li na'ajej q'axal yib' ru cho'q reheb' li neke'xnimob'resi rib'".
فَاصْبِرْ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ ۚفَاِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِيْ نَعِدُهُمْ اَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَاِلَيْنَا يُرْجَعُوْنَ
faṣbir inna wa‘dallāhi ḥaqq(un), fa'immā nuriyannaka ba‘ḍal-lażī na‘iduhum au natawaffayannaka fa'ilainā yurja‘ūn(a).
Jo’kan naq wanq aakuyum, laa’at (Muhammad), relik chi yaal naq yaal li yeechi’ihom re li Allah. Us ta xqak’ut cheru junjunq li tojb’a-maak li xqaye reheb’, malaj ut xexqakamsi (naq maji’ nachal li kamk sa’ xb’eeneb’), a’b’anan qik’in te’sutq’iiq.
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلًا مِّنْ قَبْلِكَ مِنْهُمْ مَّنْ قَصَصْنَا عَلَيْكَ وَمِنْهُمْ مَّنْ لَّمْ نَقْصُصْ عَلَيْكَ ۗوَمَا كَانَ لِرَسُوْلٍ اَنْ يَّأْتِيَ بِاٰيَةٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۚفَاِذَا جَاۤءَ اَمْرُ اللّٰهِ قُضِيَ بِالْحَقِّ وَخَسِرَ هُنَالِكَ الْمُبْطِلُوْنَ ࣖ
wa laqad arsalnā rusulam min qablika minhum man qaṣaṣnā ‘alaika wa minhum mal lam naqṣuṣ ‘alaik(a), wa mā kāna lirasūlin ay ya'tiya bi'āyatin illā bi'iżnillāh(i), fa'iżā jā'a amrullāhi quḍiya bil-ḥaqqi wa khasira hunālikal-mubṭilūn(a).
Ut relik chi yaal, xqataqlaheb’ junjunq aj taqlanel rub’elaj laa’at (Muhammad), wankeb’ li xqaye resileb’ aawe ut wankeb’ li ink’a’ xqaye resileb’ aawe. Maajun apostol kixk’am chaq jun sachb’a-ch’oolej, ka’ajwi’ rik’in lix kanab’ankil li Allah. Jo’kan naq naq ak xk’ulun lix taqlahom li Allah, (choq’ re chixjunil li na’leb’) taa’uxmanq chi tiik ru. Ut saʼ li hoonal aʼan, ebʼ li nekeʼxchap ribʼ rikʼin li tikʼtiʼ teʼxkʼul li sachk.
اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَنْعَامَ لِتَرْكَبُوْا مِنْهَا وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَۖ
allāhul-lażī ja‘ala lakumul-an‘āma litarkabū minhā wa minhā ta'kulūn(a).
A’an li Allah li kixyiib’eb’ li xul choq’ aawe, wankeb’ choq’ aawe re b’eek ut wankeb’ chik choq’ aawe re wa’ak.
وَلَكُمْ فِيْهَا مَنَافِعُ وَلِتَبْلُغُوْا عَلَيْهَا حَاجَةً فِيْ صُدُوْرِكُمْ وَعَلَيْهَا وَعَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُوْنَۗ
wa lakum fīhā manāfi‘u wa litablugū ‘alaihā ḥājatan fī ṣudūrikum wa ‘alaihā wa ‘alal-fulki tuḥmalūn(a).
Ut cho’q aawe (wank) jalan chik li rusilal rik’in (li xul) ut re naq tatruuq chi xtawb’al jun li na’ajmank (li rajb’al) li k’uulanb’il sa’ laa waam (rik’in xb’eresinkil). Ut wankeb' sa' xb'eeneb' li xul, ut sa' xb'eeneb' li jukub' ke'k'ame'k.
وَيُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖۖ فَاَيَّ اٰيٰتِ اللّٰهِ تُنْكِرُوْنَ
wa yurīkum āyātih(ī), fa ayya āyātillāhi tunkirūn(a).
Ut naxk’ut cheru li eetalil (re lix nimal ru). Toja’ naq b’arwan reheb’ li eetalil (xnimal ru) re li Allah neketz’eqtaana?
اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۗ كَانُوْٓا اَكْثَرَ مِنْهُمْ وَاَشَدَّ قُوَّةً وَّاٰثَارًا فِى الْاَرْضِ فَمَآ اَغْنٰى عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ
afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, kānū akṡara minhum wa asyadda quwwataw wa āṡāran fil-arḍi famā agnā ‘anhum mā kānū yaksibūn(a).
Joʼkan naq, ma inkʼaʼ tabʼiʼ keʼbʼeek saʼ li Ruuchichʼochʼ ut chirix chik aʼan keʼril li keʼxkʼul li keʼwank chaq rubʼelajebʼ? K’a’jo’ wi’chik xk’ihaleb’ ut wankeb’ xnimal xmetz’ew ut (q’axal wi’chik) xkomon li xwanjikeb’ sa’ li ruchich’och’, jo’kan naq li k’a’ru neke’xyal ink’a’ naru naxtenq’aheb’.
فَلَمَّا جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَرِحُوْا بِمَا عِنْدَهُمْ مِّنَ الْعِلْمِ وَحَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ
falammā jā'athum rusuluhum bil-bayyināti fariḥū bimā ‘indahum minal-‘ilmi wa ḥāqa bihim mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).
Jo’kan naq naq eb’ li apostol ke’wulak rik’ineb’ rik’in li k’utb’esinb’il na’leb’ chi saqen ru, ke’saho’ xch’ool rik’in li nawom wan reheb’ ut ke’sutq’isiik xb’aan (li tojb’a-maak) li ke’xse’e chaq junxil.
فَلَمَّا رَاَوْا بَأْسَنَاۗ قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَحْدَهٗ وَكَفَرْنَا بِمَا كُنَّا بِهٖ مُشْرِكِيْنَ
falammā ra'au ba'sanā qālū āmannā billāhi waḥdahū wa kafarnā bimā kunnā bihī musyrikīn(a).
Jo’kan naq naq ke’ril li qarahilal, ke’xye, “Ka’ajwi’ laa’o naqapaab’ li Allah ut ink’a’ naqapaab’ li loq’onink li xqajunaji rik’in li Allah.”
فَلَمْ يَكُ يَنْفَعُهُمْ اِيْمَانُهُمْ لَمَّا رَاَوْا بَأْسَنَا ۗسُنَّتَ اللّٰهِ الَّتِيْ قَدْ خَلَتْ فِيْ عِبَادِهٖۚ وَخَسِرَ هُنَالِكَ الْكٰفِرُوْنَ ࣖ
falam yaku yanfa‘uhum īmānuhum lammā ra'au ba'sanā, sunnatallāhil latī qad khalat fī ‘ibādih(ī), wa khasira hunālikal-kāfirūn(a).
Jo’kan naq lix paab’aaleb’ naq ke’ril li Qatojb’a-maak maak’a’ ki’ok wi’ choq’ reheb’. A’an a’in (li k’uub’anb’il na’leb’) re li Allah li ak xk’anjelak chiruheb’ lix moos. Ut naq taakʼulmanq aʼin, ebʼ li inkʼaʼ nekeʼpaabʼank teʼsachq.